DRIEMAANDELIJKS MAGAZINE VAN CENTRUM ALGEMEEN WELZIJNSWERK OOST-BRABANT VZW MAATSCHAPPELIJKE ZETEL: REDINGENSTRAAT 6, 3000 LEUVEN - P916883 - maart 2018
JAARVERSLAG 2017
Nr 1/2018
CAW OOST-BRABANT VERSTERKT WELZIJN: 10.041 mensen stelden een hulpvraag in het onthaal van CAW Oost-Brabant
Om dit onthaal waar te kunnen maken voorzien we 55 uren per week permanentie voor volwassenen 33 uren per week permanentie voor jongeren
We bieden hulpverlening op maat met 172 hulpverleners (136,82 VTE)
215 actieve vrijwilligers 23 stagiairs
in een werkgebied van 30 gemeenten met
in totaal 500.000 inwoners
4 zorgregio’s 4 onthaallocaties 15 plekken en 4 doorgangswoningen voor begeleid wonen
Editoriaal Beste lezer, Sympathisant van CAW Oost-Brabant, U hebt ons jaarverslag van 2017 in handen. Daarin proberen we u weer wat meer inzicht te geven in al wat we het voorbije jaar realiseerden. Aan de hand van korte verhalen vertellen we u over enkele bijzondere momenten of activiteiten. Daarnaast tonen we met een aantal cijfers hoeveel mensen met welk soort vragen hulp zochten en vonden bij het CAW. Tegelijk weet u samen met ons dat de diversiteit en omvang van het eerstelijns welzijnswerk in een CAW niet in een paar pagina’s te vatten is. Elke vraag is een verhaal op zich. En telkens opnieuw kijken we welke hulp het meest gepast is, in het CAW of daarbuiten. Voor het eerst overschreden we de kaap van 10.000 hulpvragen in een jaar. Daarin vallen enkele zaken op: het aantal kinderen, jongeren en jongvolwassenen in onze hulpverlening neemt toe. Zo waren bijvoorbeeld meer dan een vijfde van de mensen in ons crisisopvangcentrum tussen 18 en 25 jaar. Ook de problematieken waarmee mensen ons opzoeken tekenen zich scherper af. Huisvesting, partnerrelatie, psychisch welbevinden, materiële en financiële problemen, en een combinatie ervan, zijn de belangrijkste thema’s in onze hulpverlening. Bovendien merken we dat mensen met die noden ook minder draagkracht hebben, wat hun kwetsbaarheid vergroot. Het CAW komt op voor kwetsbare mensen, al sinds jaar en dag. Die kwetsbaarheid van mensen is in belangrijke mate een maatschappelijk probleem en evolueert, samen met die samenleving. Zo treffen we steeds meer mensen met een psychische of psychiatrische problematiek aan op de eerste lijn. Er is een steeds nijpender tekort aan kwalitatieve en betaalbare huisvesting voor veel mensen. In een duurder wordende samenleving raken de minimuminkomens nog steeds niet tot aan de Europese armoedegrens. De superdiversiteit in de straat beantwoorden we nog vaak met een heimatverhaal. De uitdaging waar we met z’n allen, met het CAW in het bijzonder, tegen aankijken is het creëren van een werkelijk inclusieve samenleving. Die gunt iedereen zijn plaats en draagt er zorg voor, ook als dat moeilijk ligt. Met de lokale verkiezingen in het verschiet worden prioriteiten bepaald en keuzes gemaakt. Meer dan ooit krijgen lokale overheden sleutels in handen om van hun beleid ook een inclusief beleid te maken. Daarin kunnen wij met het CAW een betrouwbare en professionele partner zijn. Naar iedereen die zich straks, in oktober, engageert steken wij in 2018 onze hand uit om onze samenwerking te behouden en te versterken, of om nieuwe samenwerkingen aan te gaan. Omdat we ervan overtuigd zijn dat welzijn een gemeenschappelijke opdracht is en het in ieders belang is die opdracht op te nemen.
Bert Lambeir Directeur CAW Oost-Brabant
3
Jaaroverzicht 2017
4
Januari pag. 8
zz Het convenant ketenaanpak intrafamiliaal geweld wordt ondertekend in Leuven met het oog op een efficiëntere aanpak van gezinsgeweld: een samenwerking tussen CAW Oost-Brabant, Stad Leuven, Agentschap Jongerenwelzijn, Politie Leuven, OCMW Leuven, Justitiehuis Leuven, Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Vlaams-Brabant Oost en de provincie Vlaams Brabant.
pag. 9
zz Het samenwerkingsproject met stad Leuven voor hulp bij seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat van start in CAW Oost-Brabant. zz Utopia tussen daad en droom: In een 5-daagse tentoonstelling wordt het resultaat getoond van een unieke kijk op straf, gevangenis en opsluiting in een utopische wereld. Door de ogen van daders en slachtoffers. Een project i.s.m. justitieel welzijnswerkers van CAW Oost-Brabant.
pag. 10
zz Opstart van het team kinderwerkers doorheen het brede aanbod in de organisatie.
Februari zz Jo Vandeurzen lanceert hertekening eerstelijnszorg: CAW’s zetten samen met OCMW’s en de diensten maatschappelijk werk van de ziekenfondsen lokale, laagdrempelige onthaalpunten op voor vragen rond zorg en ondersteuning. zz CAW lanceert bekendmakingsspot op VRT en ROB met algemene informatie over ons brede hulpverleningsaanbod in de welzijnssector.
5
Maart pag. 11
zz Opstart intersectoraal project instellingsverlaters. Jongerenwerking JAC Oost-Brabant werkt mee aan het voorkomen en opvangen van thuisloosheid van jongvolwassenen. zz Het aantal vluchtelingen in Leuven is verdubbeld. CAW Oost-Brabant biedt psychosociale begeleiding en ondersteuning bij het zoeken naar huisvesting.
pag. 12
zz Het Woonanker opent een tweede locatie in Leuven met medewerking van CAW Oost-Brabant en OCMW Leuven.
April pag. 13
zz De jongerenwerking JAC van CAW Oost-Brabant in Aarschot wordt versterkt. zz Belgian Homeless Cup Leuven gaat internationaal en vaardigt een speler af voor de Homeless Worldcup in Oslo.
Mei zz CAW nodigt de politiezones arrondissement Leuven uit op een netwerkdag over deontologie en samenwerking. pag. 14
zz Een organisatie-brede fitheidstest in CAW Oost-Brabant leidt tot de opstart van het project ‘switch naar gezonder leven en werken’.
Jaaroverzicht 2017
6
Juni zz Allereerste inspiratiedag voor het personeel van CAW Oost-Brabant doet reflecteren over veerkracht, mindfulness, radicalisering, superdiversiteit en verbinding: het werkvermogen en welzijn versterkt! zz Inloopcentrum de Meander werkt mee aan de Leuvense mozaĂŻekroute. Een uniek en breed gedragen stadsproject waarbij meer dan 300 mensen 34 boombakken in het stadscentrum versierden met mozaĂŻek.
Augustus pag. 15
zz Fondsenwervingsproject met succes afgerond: Vluchthuis krijgt nieuw busje dankzij de gulle schenkers.
September pag. 16
zz Nieuw winkelpunt van de Sociale Kruidenier opent in Hal 5, een lokaal buurtproject in Leuven.
pag. 18
zz Vernieuwde aanpak van hulpverlening in Tienen: reorganisatie aanbod CAW Oost-Brabant beoogt effectieve hulpverleningstrajecten en krachtige samenwerkingsverbanden. zz Studiedag Aanklampende zorg voor dak- en thuislozen met een psychiatrische of verslavingsproblematiek: 120 mensen uit de praktijk delen hun ervaringen en reflecteren over lokale en internationale bevindingen om mensen toe te leiden tot gepaste zorg.
7
Oktober zz Opstart actie ”Leuven Prikkelt!”: 37 Leuvense organisaties waaronder CAW Oost-Brabant, buurtwerkingen, bijzondere jeugdzorg, huisartsen, scholen, de geestelijke gezondheidszorg werken samen aan meer welbevinden en veerkracht van kinderen en jongeren. zz Start bouwwerken CAW in Aarschot.
November zz Pianist José Núñez Ares, verbonden aan Hollands College KU Leuven, organiseert benefietoptreden ten voordele van vrouwen op de vlucht voor partnergeweld.
pag. 19
zz Grootschalige solidariteitsactie met KVLV voor kindslachtoffers van schokkende gebeurtenissen. zz Winteropvang opent de deuren. Ieder jaar wordt van november tot maart nachtopvang geboden aan 60 tot 70 daklozen uit de Leuvense regio.
December zz Lancering verhalenboek over de inloopcentra van het CAW in Vlaams-Brabant. Een boek waarin mensen vertellen over de kracht van de ontmoeting.
pag. 20
zz OverKophuis in Tienen opent zijn deuren. Jongerenwerking JAC van CAW Oost-Brabant is partner. zz Hulpverleningsaanbod vluchtelingenbegeleiding wordt afgebouwd door stopzetting subsidies overheid. zz Warmste week: steunacties voor CAW Oost-Brabant geven blijk van waardering voor onze werking. 2700 euro wordt bijeen gespaard.
Januari
Deskundig
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
8
Convenant ketenaanpak Familiaal geweld staat al lang op de agenda van intersectorale en multidisciplinaire samenwerking. Zo vroeg de Vlaamse overheid de betrokken partners een model van aanpak op te stellen voor de meer complexe en ernstige situaties van intrafamiliaal geweld dat kon toegepast worden overal in Vlaanderen. Daarom startte het arrondissement Leuven reeds in 2016 met een korte ketenaanpak om sneller te kunnen samenwerken in complexe dossiers. Ook zagen we dat de versnippering van het aanbod maakte dat mensen afhaakten en dat hulp soms niet, of te laat kwam. Interdisciplinaire en efficiĂŤnte samenwerking was noodzakelijk om de veiligheid van alle gezinsleden te kunnen garanderen en het geweld duurzaam te stoppen. Kernpartners zijn CAW Oost-Brabant, het Vertrouwenscentrum kindermishandeling van Vlaams-Brabant, het OndersteuningscomitĂŠ Jeugdzorg, de sociale dienst van de gerechtelijke jeugdhulpverlening, het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg, het Justitiehuis, de lokale politie, het parket en de provincie Vlaams-Brabant. Andere partners zijn het CLB, OCMW, lokale overheid, de mutualiteit. De ervaring het voorbije jaar legde een aantal structurele struikelblokken bloot die de effectiviteit van een snelle aanpak in de weg stonden. Goede en effectieve samenwerking leidde ondertussen tot enkele nieuwe initiatieven. Het CAW vervult hierin niet alleen haar vertrouwde eerstelijnsrol maar neemt ook vaak de intensieve casusregie op zich. Die moet ertoe leiden dat in de complexe dossiers alle partners op het juiste moment hun verantwoordelijkheid (kunnen) nemen. Het model van de ketenaanpak zal op Vlaams niveau uitgerold worden.
Januari
Sensibiliserend Project seksueel grensoverschrijdend gedrag Ook in Vlaanderen treft seksueel geweld vele kinderen, jongeren en volwassenen. Daarom zette de stad Leuven samen met CAW Oost-Brabant in 2017 een project op om seksueel grensoverschrijdend gedrag (SGG) aan te pakken en te voorkomen. Liesbeth Kennes werkt hieraan mee: “Dat het nodig is om voor dit probleem meer aandacht te hebben, is duidelijk in de actualiteit.� Enkele feiten: Niet alleen krijgen 1 op de 10 minderjarige meisjes ermee te maken, ook jongens worden het slachtoffer. Het gaat vooral om minderjarigen: 10 tot 13 is een kwetsbare leeftijd. Contexten zoals school en thuis, jeugdvereniging of sportclubs zijn extra risicovolle omgevingen. Ook internet verhoogt in sommige gevallen het risico op seksueel grensoverschrijdend gedrag. De meeste daden van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij minderjarigen worden gepleegd door een bekende: iemand uit het gezin of de familie of iemand uit de naaste omgeving. En niet alleen door volwassenen maar vaak ook door leeftijdsgenoten. Bij jongeren vindt het meeste seksueel grensoverschrijdend gedrag plaats tussen jongeren onderling. Niet kunnen communiceren en niet respecteren van de grenzen van jezelf en anderen speelt daarbij een grote rol. Met het project SGG wil CAW Oost-Brabant hier mee verandering in brengen en inzetten op sensibilisering van de samenleving in het algemeen en van opvoeders, ouders en leerkrachten in het bijzonder. Daarnaast willen we obstakels in de preventie maar ook bij de maatschappelijke aanpak van slachtoffers, plegers en betrokkenen van seksueel geweld op beleidsniveau in kaart brengen. Die pakken we dan samen met onze partners aan.
9
Januari
Op-maat
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
10
Opstart kinderaanbod Elk kind dat in het CAW terecht komt, moet er gepaste hulp kunnen krijgen. Kinderen verwerken schokkende gebeurtenissen anders dan een volwassene. Zij stellen bij veranderingen andere vragen. Of stellen nog even geen vraag, maar voelen vaak goed aan wat rond hen gebeurt. Voor hen hebben wij in CAW Oost-Brabant sinds 2017 een apart hulpaanbod door een gespecialiseerd team kinderwerkers. Zij ondersteunen hun collega’s in de verschillende teams binnen het brede aanbod van CAW Oost-Brabant bij het inzetten van nieuwe manieren en methodieken om het kind gepaste hulp te bieden: Hoe voelt het kind zich? Wat is nodig om zich beter te voelen? Maakt het zich zorgen over anderen? Hoe kan er blijvende aandacht zijn voor het welzijn van het kind én zijn gezin? Hierdoor wordt niet alleen de hulp aan elk individueel kind versterkt, maar worden er ook innoverende projecten en methodieken onderzocht om doorheen en ook buiten het brede aanbod van het CAW een zo geschikt mogelijke context voor hulpverlening aan kinderen te creëren. Zo wordt in 2018 een lees- en doe-boek gerealiseerd dat kan gebruikt worden bij de hulpverlening aan dak- en thuisloze kinderen. Meer info op www.ikgeefomeenander.be
Maart
Innovatief Intersectoraal project instellingsverlaters Jaarlijks slaan heel wat jongeren op hun 18de de deur van de (residentiële) jeugdzorg achter zich dicht. Sommigen met goede moed om de dingen vanaf nu eindelijk alleen te mogen aanpakken, anderen met een bang hart voor al wat hen te wachten staat in de onbekende wereld van de volwassenen. Een groot aantal slaagt er in, dikwijls met hulp van een netwerk, om zijn verdere weg uit te stippelen. Maar er is ook die groep van jongeren zonder netwerk, met beperkte vaardigheden, weinig veerkracht, bij wie het op zeer korte tijd misloopt. Alleen op de wereld, zeg maar: Zonder onderdak of inkomen, mogelijk al een groeiende schuldenlast, vaak psychische en verslavingsproblemen. In 2010 reeds werd door CAW Oost-Brabant en de Bijzondere Jeugdzorg een samenwerkingsplatform opgericht om dit aan te pakken en om samen met jongeren de overgang tussen jongeren- en volwassenenhulpverlening te overbruggen. Dit resulteerde in de volgende acties: Het spel Overleven In Leuven werd samen met jongeren ontwikkeld en heeft tot doel jongeren die in Leuven alleen wonen wegwijs te maken bij de relevante diensten en organisaties uit de regio. Daarnaast werden 2 methodische modellen ontwikkeld: “de tandembegeleiding” en “de netwerktafel+18” waarbij de respectievelijke hulpverleners verantwoordelijkheid opnemen voor een goede overgang tussen de hulpverlening voor en na 18 jaar. De eigen inbreng van de jongvolwassene speelt hierbij een cruciale rol. In maart 2017 werden projectmiddelen toegekend aan alle CAW’s om de overgang -18/+18 verder te faciliteren. De goede samenwerking met jeugdvoorzieningen uit de regio leidde tot een snelle inzet van de tandembegeleiding en van de netwerktafels. De praktijk toonde aan dat het belangrijk is de jongere voldoende tijd te geven om een vertrouwensband op te bouwen met de hulpverlener. Ook bleek de nood aan maatwerk omdat de vraag naar vervolghulp sterk verschilt van jongere tot jongere. Even belangrijk echter is de ervaring dat het water tussen de sectoren minder diep is dan enkele jaren geleden en dat de openheid en bereidheid tot samenwerking groeit. Wat nodig is. Alleen al voor de jongeren.
11
Maart
Verankerd
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
12
UItbreiding Woonanker Op 17 oktober 2017 mocht het Woonanker 3 kaarsjes uitblazen. Dat gebeurde met gepaste trots en dank aan de inzet van de medewerkers van CAW Oost-Brabant, Stad Leuven en OCMW Leuven. Het aanbod van het Woonanker is gericht naar maatschappelijk kwetsbare mensen die extra ondersteuning en begeleiding nodig hebben bij het zoeken naar een huurwoning. Sommigen hebben genoeg aan informatie of advies. Anderen hebben meer nodig, zoals samen op zoek gaan naar een woning op het internet, contact nemen met een eigenaar of een immokantoor, een huis gaan bezichtigen. Ook al vonden heel wat bezoekers de voorbije 3 jaar een woning, toch blijft de nood aan huisvesting in onze regio veel hoger dan het aanbod en moeten we in overleg met alle betrokkenen op zoek blijven gaan naar manieren om deze meer kwetsbare buurtbewoners kansen te geven op de huisvestingsmarkt. Sinds maart 2017 biedt het Woonanker daarom ook wooncoaching aan de meest kwetsbare bezoekers door hen in hun nieuwe woning gedurende de 3 eerste maanden extra te ondersteunen om van hun huis een thuis te maken. Het Woonanker opende ook een tweede locatie in de ontmoetingsruimte van het OCMW Leuven en verruimde de openingsuren. Nog steeds binnen hetzelfde concept van permanenties-zonder-afspraak. Het team werd versterkt en extra vrijwilligers boden zich aan, wat een enorme meerwaarde betekent voor de werking.
April
Nabij Jongerenwerking in Aarschot Eind 2018 zal JAC Oost-Brabant (eindelijk) zijn intrek nemen in een eigen stek in Aarschot. In afwachting hiervan kozen we er reeds in 2017 voor om onze hulpverlening in de regio te intensifiĂŤren. Niet alleen zijn we actief aanwezig in het Sociale Huis en in de Aarschotse scholen, maar sinds kort is er elke woensdag een JAC-medewerker te vinden in het jeugdhuis De Klinker. Het huidige aanbod in het jeugdhuis dat tot nu vooral afgestemd is op vrijetijdsbeleving van de jongeren, krijgt zo een bredere invulling. JAC werkt er samen met de jeugdwerkers van De Klinker en van Arktos die er reeds een groot aantal plaatselijke jongeren bereiken. Deze samenwerking maakt het hulpaanbod voor de jongeren erg toegankelijk. We stellen nu al vast dat we hierdoor een aantal jongeren bereiken die het JAC nog niet kenden. We kijken uit naar het najaar om met meer aanwezigheid op meerdere locaties onze werking breder te kunnen inzetten voor nog meer Aarschotse jongeren.
13
Mei
Zorgzaam
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
14
Switch naar gezonder leven en werken Al enkele jaren zoeken we samen met onze arbeidsgeneesheer, in overleg met het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk, naar manieren om meer op preventie in te zetten en om de gezondheid van onze medewerkers breder te benaderen. Tegelijk willen we hiermee aansluiten op wat actueel is in CAW. In 2016 werd zo een psychosociale barometer afgenomen, een individuele aanvulling op onze welzijnsenquête. In 2017 deden alle medewerkers van CAW Oost-Brabant een fitheidstest, onder het motto: een gezonde geest in een gezond lichaam. Op basis hiervan kreeg iedereen een fitheidsscore. En die kon beter… Een nieuwe werkgroep Gezondheid werd opgestart om de bewustwording rond gezondheid te versterken.
Augustus
Dankbaar Fondsenwerving Als CAW hebben wij in de samenleving een bijzondere opdracht. En die opdracht is hulp op maat geven aan mensen die het moeilijk hebben. Dit kan je alleen maar goed doen als je het met hart en ziel doet. Maar het vraagt meer dan dat. In 2017 startten we daarom enkele welzijnsprojecten op waarvoor we zochten naar extra inkomsten en steun. (Meer info op www.ikgeefomeenander.be ) Mobiliteit Wie na een moeilijke periode zijn leven terug op gang wil trekken, werk wil zoeken, een opleiding wil volgen, in een eigen stek wil gaan wonen, staat vaak voor het probleem niet over eigen vervoer te beschikken. Openbaar vervoer is duur en brengt je lang niet altijd waar je moet zijn. Soms ben je gewoon te bang om alleen buiten te komen. Soms moet je wel je huis uit omdat je eruit wordt gezet en dan wil je de weinige spullen die je hebt ook met je meenemen, maar hoe doe je dat zonder vervoer. Met onze minibus konden we die mensen letterlijk en figuurlijk weer op weg helpen. Maar dat busje was na 25 jaar dienst alleen nog goed voor het schroot. Dankzij de vele gulle giften spaarden we 15.000 euro bijeen en kochten we in 2017 een ‘nieuw’ tweedehands minibusje, net voor het oude definitief de geest gaf. Dit kon enkel dankzij de steun van veel mensen, zoals de leden van de Zonta club en de Soroptimist club, en Auto’s Marc. Vorming Wanneer jongeren ergens mee zitten, zoeken ze vaak raad of troost bij hun vrienden. Ruzie met hun lief of beste vriendin, problemen op school, willen weggaan van huis, de drang om zichzelf te verwonden. Maar wat als die vrienden het ook niet meer weten? Met de cursus Jeugdadviseurs ondersteunt het JAC elk jaar een groep jongeren tussen 15 en 25 jaar, zodat zij hun vrienden beter kunnen helpen. De opleiding wil de drempels naar de jeugdhulpverlening verlagen, jongeren ondersteunen in hun omgeving en zo ook een vinger aan de pols houden over wat bij jongeren leeft. Door de vele schenkingen die we mochten ontvangen konden wij 18 jongeren die opleiding tot jeugdadviseur gratis aanbieden. Hierbij een bijzonder woord van dank aan Kiwanis Tienen Hageland en aan de Stichting ‘Geef elk kind een kans op groei’. Hierdoor konden we ons project ook in de regio Tienen verder uitbouwen. Zo krijgen heel wat jongeren de kans om hun vrienden beter te helpen, hun talenten te ontwikkelen, en om de weg naar de jeugdhulpverlening korter te maken.
15
September
Solidair
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
16
Nieuwe Sociale Kruidenier “Eten is in onze samenleving een genot en een sociale activiteit. Samen eten maakt deel uit van sociale integratie. En hoewel Vlaanderen tot één van de rijkste regio’s ter wereld behoort, is toegang tot gezonde en evenwichtige voeding niet voor iedereen gegarandeerd. Tegelijk blijft de berg verspild voedsel toenemen. De Sociale Kruidenier Vlaams-Brabant wil hier op inspelen en stelt zich tot doel: Toegang tot gezonde en duurzame voeding garanderen voor iedereen, vanuit een concrete solidariteit tussen mensen en gelijktijdig iets doen aan voedselverspilling in onze samenleving.” In september 2017 opende de Sociale Kruidenier Vlaams-Brabant een nieuw winkelpunt in Leuven. Een initiatief dat mee mogelijk werd gemaakt door CAW Oost-Brabant, Riso Vlaams-Brabant, buurthuis ’t Lampeke en de Ruimtevaart. Het werd een buurtwinkel waar je voeding, verzorgings- en huishoudproducten kan kopen. Wat deze solidaire buurtwinkel speciaal maakt, is dat de winkel een ontmoetingspunt is waar alle mensen uit de omgeving welkom zijn. Dat dit winkelpunt een plek vond in Hal 5 in Leuven is dan ook niet toevallig. Hal 5 is een tijdelijk buurtproject dat werd opgestart in een leegstaande loods en de ruimte en de mogelijkheid biedt voor allerhande buurtinitiatieven, gaande van foodmarkt tot bewegingshal tot stadslandbouw. Het project speelt in op samenwerkingsinitiatieven tussen lokale partners met duidelijke meerwaarde voor buurt en stad.
September
Solidair Waarom een solidaire buurtwinkel? Veel noodzakelijke producten worden alsmaar duurder. Dat zorgt voor extra druk op het gezinsbudget, zeker voor mensen die nu al moeilijk rondkomen. In BelgiĂŤ leeft 15% van de mensen in armoede. In een Sociale Kruidenier kunnen mensen met een laag inkomen aan een betaalbare prijs winkelen in een omgeving waar plaats is voor een kop koffie of thee, een gezellige babbel of een activiteit. Het is niet gemakkelijk gezond te eten met een beperkt budget. Sociale Kruideniers maken dit mogelijk door te werken met voedseloverschotten. Zo worden er basisproducten aangeboden, die niet meer op de reguliere markt terecht komen omwille van einde reeks, omdat ze dicht tegen de houdbaarheidsdatum liggen of vanwege schoonheidsfoutjes. Iedereen welkom De solidariteit tussen mensen die het moeilijk hebben en mensen met een inkomen is belangrijk in het kader van de armoedebestrijding. Zo kan iedereen winkelen in deze solidaire buurtwinkel. Alleen betaalt niet iedereen hetzelfde. Er is een prijs voor mensen die het financieel moeilijk hebben en een gewone, eerlijke marktprijs. Hoe men van het sociaal tarief kan genieten, wordt bepaald aan de hand van objectieve criteria. Die solidaire tarifering zorgt mee voor een eerlijker en toegankelijker aanbod van gezond eten en leven en dus voor het voortbestaan van de Sociale Kruideniers.
17
September
Toekomstgericht
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
18
Vernieuwde aanpak hulpverlening Als CAW nemen we continu ons eigen werk onder de loep. De wereld rond ons verandert snel, telkens opnieuw zijn er andere noden. Het is belangrijk dat we ook in onze organisatie, in onze hulpverlening blijven vernieuwen en blijven afstemmen op de reële noden van dat moment. Aan het begin van 2017 startten we daarom een intern pilootproject, waarin we op zoek gingen naar manieren om onze hulpverlening nog gerichter te kunnen realiseren in de regio Tienen door naar onze eigen organisatievorm te kijken. De uitgangsvraag was duidelijk: hoe kunnen we onze cliënten op de best mogelijke manier vooruit helpen? Met een gemotiveerde groep medewerkers gingen we aan de slag. Good practices werden gedeeld, manieren waarop mensen echt versterkt werden in hun kunnen. Maar ook de drempels waar wij en onze cliënten zowel binnen ons CAW als daarbuiten tegenaan lopen, werden benoemd. Dit pilootproject richt zich vooral op krachtgerichte hulpverlening, vertrekkend vanuit de persoon en zijn context. Het versterkt ook de lokale samenwerkingen. Intussen kijken we reikhalzend uit naar het voorjaar van 2018, wanneer we verhuizen naar de Hertogensite in het midden van de stad Tienen.
November
Creatief Solidair naaiwerk door KVLV CAW Oost-Brabant heeft in haar slachtofferwerking een apart aanbod voor kinderen die betrokken waren bij een misdrijf, geweld of een ongeval. In het verwerkingsproces na zo’n schokkende gebeurtenis maken onze hulpverleners vaak gebruik van een ‘zorgenpopje’, een knuffel waarbij de kinderen zich veilig voelen, die hun geheimen bewaren of net datgene vertellen wat ze zelf niet kunnen zeggen. Die zogenaamde zorgenpopjes zijn te koop in de winkel maar zijn erg duur. Om alle kinderen in het CAW zo’n popje te kunnen geven, was een groot budget nodig of een andere oplossing. En die bracht KVLV. Vanuit hun maatschappelijke betrokkenheid wilde de vrouwenorganisatie graag op een creatieve en concrete manier bijdragen aan het hulpaanbod bij familiaal geweld. Die problematiek ligt hen bijzonder nauw aan het hart. Als grootste vrouwenvereniging van Vlaanderen vinden ze het dan ook hun maatschappelijke taak om familiaal geweld bespreekbaar te maken, het taboe te doorbreken en mee te helpen om het te stoppen. In het kader van de Witte-Lintjes-Campagne ‘Stop geweld op vrouwen’ wilden ze in 2017 opnieuw een concrete actie in the picture zetten en gingen graag in op onze vraag naar samenwerking. Ze riepen hun 900 plaatselijke KVLV-groepen op om zorgenpopjes voor het CAW te naaien en zo op een creatieve en actieve manier mee te werken aan de bewustmaking dat familiaal geweld ons allemaal raakt. Veel van deze groepen zijn al actief met naai- en crea-ateliers. De vraag viel dus niet in losse aarde. In het KVLV-tijdschrift Vrouwen met Vaart verscheen een artikel over het doel van het zorgenpopje met de werkbeschrijving, en ook op de website en via facebook werd de oproep bekend gemaakt. Het werd al snel duidelijk dat verschillende KVLV-leden enorm geraakt waren door het verhaal achter het zorgenpopje. Overal werden de naaimachines uit de kast gehaald en begonnen ze eraan. Er ontstond een grote solidariteit. We kregen popjes toegestuurd vanuit alle hoeken van Vlaanderen, vaak met mooie brieven erbij. In totaal maakten ze meer dan 500 zorgenpopjes. De actie werd afgerond op 25 november, internationale dag tegen geweld op vrouwen. Daarna kregen de knuffels een nieuwe bestemming bij de kinderen die via de 11 CAW’s overal in Vlaanderen begeleid worden.
19
December
Verbindend
In 2017 was CAW Oost-Brabant ...
20
OverKophuis voor jongeren Tijdens Rode Neuzen Dag 2016 droomden organisatoren VTM, Qmusic en Belfius luidop om met de ingezamelde 4.103.677 euro ‘Rode Neuzen Dag-huizen’ op te richten: een fysieke plek in elke provincie waar jongeren gemakkelijk binnen en buiten kunnen wandelen voor ontspanning, maar ook voor snelle professionele hulp. Organisaties konden zich inschrijven om via het Rode Neuzen Fonds, dat beheerd wordt door de Koning Boudewijnstichting, hun schouders te zetten onder een OverKop-huis in hun provincie. De jury, onder leiding van kinderpsychiater Peter Adriaenssens, maakte net voor de zomer 2017 bekend dat Tienen een OverKop-huis ging openen. CAW Oost-Brabant is, samen met De Wissel en Alexianen Zorggroep Tienen, trekker in dit initiatief. Samen met jongeren uit de buurt wordt een loods in het centrum van de stad omgebouwd tot een bruisende ontmoetingsplaats.
December
Verbindend Waarom Tienen? De omgevingsanalyse die CAW Oost-Brabant eerder dat jaar had gemaakt toonde dat de regio Tienen duidelijk nood had aan laagdrempelige eerstelijnshulp voor jongeren en jongvolwassenen. Een nood die door veel andere partners – zowel professionele organisaties als vrijwilligers - in de welzijns- en gezondheidszorg werd erkend. Zo ontstond heel snel een draagvlak voor een knap project waarbij ook de Stad Tienen zich graag aansloot: Het OverKop-huis. Een open, mooie, leuke plek in het centrum van de stad waar veel gebeurt en beweegt. Samen met de omgeving en de jongeren zelf geven we vorm en kleur aan deze plek. Die samenwerking is belangrijk binnen onze opdracht om een huis uit te bouwen waar jongeren graag willen zijn, waar fijne dingen gebeuren en waar ze steun kunnen vinden als het moeilijker gaat. Het OverKop-huis wordt in de toekomst een OverKop-loods in de Ooievaarstraat in Tienen. Deze loods wordt het komende jaar ingericht en verbouwd. OverKop kreeg ook een digitale plek: www.overkop.be. Naast een serious game en zelftesten, streeft het online platform naar een snelle en rechtstreekse doorverwijzing naar de juiste hupverlening. Overkop.be wordt verder uitgebouwd in samenwerking met Awel.
21
22
23
2017 meer dan een
GETAL In dit deel brengen wij aan de hand van concrete cijfers in beeld wie onze bezoekers zijn en welke hulp wij hen hebben aangeboden. Iedereen kan bij het CAW terecht met om het even welke welzijnsvraag. De thema’s waarmee mensen naar ons toestappen zijn dan ook enorm divers. En het aanbod dat wij daar tegenover stellen is erg uitgebreid. In onze onthaalpunten in Leuven, Diest, Tienen en Aarschot bieden wij gratis directe hulpverlening aan. Daar mag iedereen tijdens de openingsuren binnenspringen, zonder afspraak. Bellen of mailen kan natuurlijk ook. Ook chatten behoort tot ons aanbod. Wie langere begeleiding, meer gespecialiseerde hulp of opvang nodig heeft kan ook bij ons terecht. Wanneer blijkt dat een andere dienst een gepaster antwoord op de vraag kan bieden, dan zorgen wij voor een goede toeleiding. Het eerste deel van dit stuk vertelt over de cliënten in 2017: wie zijn zij? Waar komen zij vandaan? Welke thema’s hebben hen naar ons gebracht? Het tweede deel bespreekt het aanbod van CAW Oost-Brabant aan de hand van diverse cijfers over onze diverse werkingen.
CIJFERS 2017
24
WIE ZOCHT ONS OP IN 2017 EN WAAROM? In 2017
kreeg CAW Oost-Brabant
10.041 hulpvragen.
Hiermee is de kaap van 10.000 overschreden, en dat aantal stijgt
jaarlijks. Er waren
2403 eenmalige onthaalcontacten, personen die we
aan de hand van ĂŠĂŠn gesprek kunnen verder helpen, via directe hulp of doorverwijzing.
5726 personen doorliepen een onthaaltraject
waarbij ons hulpaanbod varieert van enkele gesprekken tot een langer durend traject. We boden
686 personen hulp aan via chat,
zowel jongeren als volwassenen.
1226 mensen belden ons via de
hulplijn 1712. Bovenop de meer dan 10.000 hulpvragen telden we 11.179 bezoeken aan onze
inloopcentra en
1042 overnachtingen in onze
Winteropvang.
523 mensen kregen
via het Woonanker hulp bij het
zoeken naar een woonst. Met de Sociale Kruidenier bereikten we 143 gezinnen.
25
Voor de onthaaltrajecten is de evolutie
Evolutie De cijfers van de voorbije drie jaar tonen een duidelijke toename van het aantal mensen dat bij het CAW om hulp vraagt.
over deze drie jaren heen een duidelijk afgetekende aanhoudende
toename, namelijk respectievelijk
4799 ďƒ° 5467 ďƒ° 5726.
Het aantal eenmalige
onthaalcontacten is gestegen van 1789 in 2015
naar 2224 in 2016 en
2403 in 2017.
Ook het
aantal chatsessies steeg deze jaren van
532 naar 625 naar
686.
Onthaaltrajecten Eenmalige onthaalcontacten
Chat Wellicht heeft deze stijging van het aantal hulpvragen meerdere oorzaken dan alleen de toename aan mensen die nood hebben aan hulp. Ook de bekendheid van het CAW speelt hierin een rol, net zoals het groeiend aantal samenwerkingen op het terrein met meer doorverwijzingen van partners tot gevolg. Ook zien we dat
meer mensen hulp zoeken bij onze algemene onthaalwerking omwille van de wachtlijsten bij andere meer gespecialiseerde diensten. Tot slot is duidelijk dat een blijvende stijging van het aantal hulpvragen de organisatie van onze hulpverlening op de proef stelt en de werkdruk op de eerste lijn verder verhoogt.
12 3
CIJFERS 2017
26
WAAR KWAMEN ONZE CLIËNTEN VANDAAN? LAND VAN ORIGINE Een groot deel van onze cliënten zijn Belgen van buitenlandse origine of mensen met een andere dan de Belgische nationaliteit. We bereikten ook een groot aantal vluchtelingen. Deze Belgen van buitenlandse origine hebben hun roots in veel verschillende landen, verspreid over de hele wereld. In de grafiek hieronder maakten we een onderverdeling naar 8 wereldregio’s. Van 1012 cliënten kennen we de origine (2828 zijn van Belgische origine, van 1886 cliënten is de precieze origine onbekend). Bijna 22,6% heeft zijn of haar roots in het MiddenOosten. Een groot deel hiervan zijn vluchtelingen uit Syrië en Irak. Ook Sub-Sahara Afrika is relatief sterk vertegenwoordigd (23,5%). Op de derde
plaats komt Azië (deels door vluchtelingen uit Afghanistan). Slechts 13,1% van de cliënten met buitenlandse roots is afkomstig uit Oost-Europa. De overige werelddelen zijn zeer beperkt vertegenwoordigd. Al deze cijfers zijn uiteraard sterk gerelateerd aan de aanwezigheid van bepaalde bevolkingsgroepen in het werkingsgebied van CAW Oost-Brabant. Een groot deel van deze cliënten met buitenlandse herkomst bereikte ons via ons vluchtelingenonthaal. Bij de mensen van buitenlandse origine was de hulpverleningstaal meestal Nederlands 61,6%. Engels komt op de tweede plaats 23,1%, gevolgd door het Frans 12,2%.
27
WELKE LEEFTIJDSGROEPEN KWAMEN NAAR ONS TOE? Het CAW richt zich tot mensen van elke leeftijd, vanaf 12 jaar. Het grootste deel van de cliĂŤnten met een onthaaltraject is tussen 26 en 59 jaar (68,8%). Maar er zijn ook veel jongvolwassenen (18-25 jaar), jongeren (12 tot 17 jaar): samen 22,3% van
de cliĂŤnten. 7,1% is ouder dan 60 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar bereiken we via de hulpverlening aan ouders. CAW Oost-Brabant heeft hiervoor een apart kinderaanbod.
0 - 11 jaar 12 - 17 jaar 18 - 25 jaar 26 - 59 jaar 60+
7,1%
1,9%
6,5% 15,8%
68%
12 3
CIJFERS 2017
28
DE THEMA’S WAARMEE MENSEN BIJ CAW OOST-BRABANT AANKLOPTEN Bij het CAW kunnen mensen met alle soorten hulpvragen terecht. Waar nodig verwijzen wij door naar specialisten binnen of buiten CAW OostBrabant. Grafiek 1 toont het aantal cliënten per problematiek/thema waarrond gewerkt is tijdens de onthaalfase. Voor de duidelijkheid presenteert deze grafiek enkel de eerste problematiek, hoewel er meestal sprake is van meerdere problematieken tegelijk (zie verder). De meest voorkomende problematiek heeft te maken met huisvesting, net als in 2016. Een woonplaats hebben en die behouden, is voor veel men-
sen niet vanzelfsprekend. Hoewel we ook een specifiek aanbod hebben voor hulp bij het vinden van een woning op de huurmarkt (het Woonanker), gaat het hier echter vooral om andere vormen van hulpverlening, bijv. versterken van sociale en individuele vaardigheden die mensen nodig hebben om in hun woning te kunnen blijven wonen. Soms wordt er ook gekeken naar een tijdelijke noodoplossing. Het aantal cliënten waarbij de woonproblematiek de eerste problematiek was, is gestegen naar 14%, tegenover 12,8% in 2016.
Op de tweede plaats staat problemen i.v.m. de partnerrelatie, gevolgd door geestelijk welzijn. Het aandeel mensen waarbij financiële problemen de eerste problematiek was, is gestegen van 8,1% in
2016 naar 9,4% in 2017. Deze stijging van financiële problemen en die van huisvesting zijn mogelijks gerelateerd aan elkaar, omdat de woningprijzen in de hele regio opnieuw meer stegen dan de beschik-
29
bare inkomens. Een probleem dat alsmaar structureler wordt. De grafiek toont dat de thema’s waar rond gewerkt wordt in onze hulpverlening te maken hebben met zeer verschillende levensdomeinen. Bij ongeveer de helft (55%) van de 5726 cliënten met een onthaaltraject ligt de focus op één specifieke problematiek. Bij de andere helft (45%) wordt er aan meerdere thema’s gewerkt. Vaak spreken we over ‘multiproblem’, typerend voor de hulpverlening die CAW’s op de eerste lijn aanbieden en vaak onderschat naar intensiteit en complexiteit. Uitzonderlijk loopt het aantal verschillende
thema’s op tot 14 per cliënt. Dat 2 tot 5 thema’s binnen hetzelfde dossier worden aangepakt, is gebruikelijk. Onderstaande grafiek geeft aan de hand van de blauw gekleurde staven hetzelfde weer als grafiek 1, namelijk het aantal cliënten waarbij een bepaalde problematiek de 1ste problematiek is. Het grijsgekleurde gedeelte dat er in de grafiek aan is toegevoegd per thema, geeft weer bij hoeveel cliënten dit thema niet de 1ste maar wel de 2de, 3de, 4de etc. … problematiek was. Dit geeft een accurater beeld over de geboden hulpververlening.
Zo toont grafiek 2 dat voor bijna 16% van de cliënten met een onthaaltraject financiële problemen een belangrijk knelpunt is. Als we de multiproblematiek in beeld brengen wijzigt de rangschikking in mate van voorkomen. Stress en draagkracht bijvoorbeeld schuift op, daar
waar het niet bij veel cliënten de 1ste problematiek is. Het feit dat de problemen waarmee mensen bij het CAW hulp zoeken ook wegen op hun draagkracht (en dus hun kwetsbaarheid vergroten) wordt hiermee duidelijk.
12 3
CIJFERS 2017
30
WAAR KWAMEN ONZE CLIËNTEN VANDAAN? ZORGREGIO Omdat elke regio in Vlaanderen beschikt over een eigen CAW richten wij ons voornamelijk - maar niet uitsluitend - op inwoners van onze regio: OostBrabant. Dit komt min of meer overeen met het arrondissement Leuven, omvat 30 gemeenten en 4 zorgregio’s. De belangrijkste steden zijn Leuven, Tienen, Diest en Aarschot; vanuit deze locaties organiseren wij ons onthaal. Grafiek 3 toont de verdeling van de cliënten naar woonplaats, ingedeeld op basis van de kleinstedelijke zorgregio’s (KSZ). Er lijkt een duidelijk overwicht van regio Leuven, welke ook de grootste regio in ons werkingsgebied is. Toch zijn er even-
veel cliënten die niet uit regio Leuven afkomstig zijn (50,2% van de mensen waarbij we de gemeente kennen, komt uit zorgregio Leuven). Van de mensen die niet uit regio Leuven afkomstig zijn komt de meerderheid uit de andere regio’s van ons werkingsgebied: regio Tienen, Diest of Aarschot; 10,8% komt van buiten ons werkingsgebied.
31
KINDEREN EN JONGEREN IN CAW OOST-BRABANT Het CAW richt zich tot mensen van elke leeftijd, vanaf 12 jaar. Hiermee bedoelen we dat jongeren vanaf 12 jaar zelf met hun vragen bij ons terecht kunnen. Maar omdat we heel vaak gezinnen begeleiden en opvangen, worden ook de kinderen betrokken bij de hulpverlening wanneer dat nodig is. Denk bijvoorbeeld aan een vrouw die met haar kinderen het huis ontvlucht omwille van familiaal geweld en door ons opgevangen wordt in ons Vluchthuis of Vrouwenopvangcentrum. Voor onder andere deze kinderen zijn er kinderwerkers op het CAW. Niet alleen in de residentiële werkingen, maar evengoed in andere begeleidingen worden kinderen van hulpvragers ook rechtstreeks begeleid. Zo waren 12,7% van de begeleide personen in 2017, kinderen jonger dan 12 jaar. Bijna 1 op 4 van deze kinderen waren vluchtelingen. Verhoudingsgewijs is het aantal ‘cliënten’ van 11 jaar of jonger het grootst bij het Vluchthuis (35,9% van de cliënten).
Ook bij Begeleid Wonen, de Bezoekruimte en het Vrouwenopvangcentrum zijn er relatief veel jonge kinderen aan wie wij, binnen de context van het gezin, hulp bieden. Ongeveer een vijfde van de personen die CAW Oost-Brabant begeleidde (22,3%), zijn jongeren of jongvolwassenen (tussen 12 en 25 jaar). Deze groep en zeker de meerderjarigen zijn meestal cliënten die zelfstandig (niet in gezinscontext) hulpverlening krijgen. Opvallend is het hoge aantal jongeren en jongvolwassenen in ons Crisisopvangcentrum, waarin we kortdurende opvang bieden (tot 3 weken). In 2017 ging het om 20,1%. Bij het JAC, onze werking voor jongeren en jongvolwassenen, was dit 78,7% (50,8% tussen 18 en 25 jaar en 27,9% tussen 12 en 17 jaar). De overige 21,3% zijn mensen ouder dan 25 jaar, meestal ouders van jongeren die hulp nodig hebben, bijvoorbeeld omwille van moeilijke gezinssituaties.
12 3
CIJFERS 2017
32
EEN SCHETS VAN ONZE (DIVERSE) WERKINGEN Als op een eerste lijn iedereen met om het even welke vraag terecht kan, dan moet die eerste lijn voldoende divers zijn om snel en op maat een gepast antwoord te kunnen bieden. In dit deel geven we inzicht in die diversiteit van vragen en de wijze waarop we ons aanbod hierop afstemden.
4720 hulpvragen werden aan het Volwassenenonthaal gesteld. Daarvan kregen 3136 cliënten een onthaaltraject en waren er 1584 eenmalige onthaalcontacten. De vele chatsessies zijn hierin niet meegerekend. De thema’s die hier aan bod komen, komen in sterke mate overeen met wat grafieken 1 en 2 tonen (p. 28-29). Onze onthaalwerking biedt direct hulp aan iedereen die bij ons binnenstapt of ons belt of mailt. Het stijgende aantal hulpvragen en de multiproblematiek hierbij (zie hoger) aanpakken met een gelijk aantal hulpverleners is een belangrijk aandachtspunt de komende jaren. Dit geldt evenzeer voor het JAC, onze onthaalwerking voor jongeren. In het Volwassenonthaal is het aantal cliënten sterk gestegen: het aantal eenmalige onthaalcontacten steeg er van 1008 in 2015 naar 1253 in 2016 en 1584 in 2017. Het aantal cliënten met een onthaaltraject steeg van 2662 in 2015 naar 2864 in 2016 en 3136 in 2017: een stijging van 7,6% en 9,5%. Ook het aantal chats steeg telkens.
1231
hulpvragen werden door jongeren tussen 12 en 25 jaar aan het
JAC
gesteld
4720
hulpvragen werden aan het Volwassenenonthaal gesteld
1231 hulpvragen werden door jongeren tussen 12 en 25 jaar aan het JAC gesteld. Het gaat om 706 jongeren die een onthaaltraject liepen en daarenboven 525 eenmalige onthaalcontacten. Het JAC hield ook meer dan 400 chatsessies. Het JAC organiseert zelf ook begeleidingen voor jongeren wanneer hulpverlening in de onthaalfase ontoereikend is. Dat waren er 123. De thema’s die bij JAC duidelijk het meest naar voor komen zijn huisvesting en gezinssystemen in moeilijkheden.
33
477 slachtoffers van een misdrijf of van een ingrijpende gebeurtenis, deden beroep op de expertise van Slachtofferhulp van CAW Oost-Brabant. Inbraak, aanranding, diefstal, verkrachting, bedreiging, slagen en verwondingen, car/ homejacking, stalking, moord,... ook verkeersongevallen en zelfdoding. Wie slachtoffer werd van een misdrijf of ingrijpende gebeurtenis kan terecht bij Slachtofferhulp bij CAW Oost-Brabant. Een gespecialiseerd team biedt hulpverlening op maat. Niet alleen slachtoffers, ook plegers en veroorzakers, naastbestaanden en getuigen worden er geholpen.
500 mensen kregen psychosociale begeleiding om hun psychisch welzijn te vergroten. Meer concreet gaat het vooral over problemen i.v.m. partnerrelatie, verwerkingsproblemen, stress en draagkracht. Ook gezinsondersteuning wordt geboden waar nodig.
500
mensen
kregen psychosociale begeleiding
477
slachtoffers van een misdrijf
178
vluchtelingen
werden intensief en integraal begeleid 178 vluchtelingen werden intensief en integraal begeleid. De gezinnen die onze Vluchtelingenwerking ondersteunt, zijn bijna allen oorlogsvluchtelingen, zij komen meestal uit landen waar er bijna onophoudelijk gevochten wordt: Syrië (98) Irak (32) Somalië (13) Eritrea (7), .... De aanpassing aan het leven in België is niet gemakkelijk en vraagt ondersteuning op heel veel domeinen: financiën, huisvesting, werk, integratie, taal, stress. Er zijn zorgen rond het verblijfsstatuut, zorgen rond de familie die achterbleef... Daarom zijn de begeleidingen die wij hen aanbieden meestal zeer intensief en integraal. Om het beeld te vervolledigen: onze vluchtelingenwerking deed 273 eenmalige onthaalcontacten en er zijn 198 cliënten met een onthaaltraject geregistreerd. Er gebeurden groepswerkingen en in de zomervakantie gingen er in verschillende gemeenten zomerklassen door in samenwerking met de OCMW’s.
12 3
CIJFERS 2017
34
436 gedetineerden stapten naar onze hulpverleners in de Leuvense gevangenissen. 81 onder hen werden langdurig begeleid. De meest voorkomende thema’s zijn gerechtelijke en juridische problemen en vragen omtrent administratieve kwesties. Ook verslavingsproblematieken komen regelmatig aan bod. Het team Wonen (zie verder) neemt regelmatig ex-gedetineerden in begeleiding bij invrijheidstelling. Het leven na vrijlating is immers niet gemakkelijk.
45 naastbestaanden van gedetineerden kregen ondersteuning van onze familiebegeleider. Zij worden bij detentie van iemand uit hun directe omgeving immers met heel wat vragen geconfronteerd. Onze familiebegeleider begeleidde 17 cliënten in een langer durend traject.
45
naastbestaanden van gedetineerden kregen ondersteuning van onze familiebegeleider
436
gedetineerden
stapten naar onze hulpverleners in de Leuvense gevangenissen
645
consulten
van onze juristen ondersteunden de medewerkers 645 consulten van onze juristen ondersteunden de medewerkers uit andere teams. Zoals grafiek 1 en 2 aangeven komen juridische problemen of thema’s waarvoor juridische kennis nodig is vaak voor bij onze cliënten. Hiervoor is juridische expertise nodig. Onze algemene onthaalwerking en andere deelwerkingen consulteren dit team dagelijks voor juridische info. In 2017 liep het totaal op tot 645 consulten. Daarnaast verwijzen we ook cliënten door naar het team Juridisch Onthaal en Bemiddeling. Via deze weg bereikte het team 258 cliënten met rechtstreekse cliëntgesprekken. Er waren 42 cliënten in bemiddelingsdossiers, zowel ouderschaps- als scheidingsbemiddelingen.
35
185 ouders en kinderen ontmoetten elkaar via de Bezoekruimte en kregen er relatieherstellende ondersteuning. Soms wordt het contact tussen kinderen en ouders immers verbroken, door een moeilijke scheiding, of door voortdurende conflicten. In de Bezoekruimte kunnen zij deze band herstellen onder deskundige begeleiding. Binnen dit aanbod krijgen ouders en kinderen nieuwe kansen in een veilige omgeving om contact te hebben met elkaar en stap voor stap een betrouwbare relatie op te bouwen. Deze hulp was meestal het gevolg van een gerechtelijke beslissing (84,3%). Maar soms werd de hulpverlening ook opgestart op vraag van de ouder(s) zelf (15,7%).
103
mensen
werden intensief begeleid bij hun schuldenproblematiek
185
ouders en kinderen ontmoetten elkaar via de Bezoekruimte
103 mensen werden intensief begeleid bij hun schuldenproblematiek. Heel wat cliënten kampen met ernstige financiële problemen en schulden. Medewerkers van verschillende teams begeleiden cliënten hier actief bij. Het CAW organiseert daarom (interne) opleidingen, verzorgd door onze 2 specialisten van het team Schuldhulpverlening. Zij ondersteunen en adviseren de andere teams en nemen ook zelf begeleidingen op. In 2017 begeleidden onze 2 schuldhulpverleners zelf ook 103 cliënten. Het ging in 86,4% van de gevallen om budgetbegeleiding.
12 3
CIJFERS 2017
36
210 personen kregen een integrale woonbegeleiding in ons team Wonen. Voor veel mensen is zelfstandig wonen niet vanzelfsprekend. Onze begeleidingen zijn integraal en vertrekken bij directe hulpverlening via huisbezoeken. Op die manier komt de hulpverlener in contact met de concrete (woon)context van de cliënt en kan hij aanklampend werken. Huisvesting staat uiteraard altijd op de voorgrond, maar ook financiële problemen. Beide zijn vaak met elkaar verbonden, zonder geld kan je niet wonen en zonder woonst geraak je in feite nergens. Een deel van deze cliënten woont in een van de 9 studio’s of 7 kamers voor Begeleid Wonen.
168
dreigende uithuiszettingen
210
personen
kregen een integrale woonbegeleiding
168 dreigende uithuiszettingen pakten we samen met de bewoners aan om die uithuiszetting te voorkomen. Dit deden we in onze preventieve woonbegeleiding. Bij een melding van mogelijke uithuiszetting proberen we dreigende dakloosheid te voorkomen door intensief te werken aan onder meer woonvaardigheden, versterken van de hygiëne, het praktisch onderhoud van de woning en het beter omgaan met buren en met de huiseigenaar.
37
203 mensen vonden een nieuwe woonst met de hulp van het Woonanker, een samenwerking tussen stad Leuven, CAW Oost-Brabant en OCMW Leuven. In 2017 maakten 523 mensen er gebruik van. Zij kregen hulp bij het zoeken van een nieuwe woonst, wat bij 39% van hen ook lukte. De rest is nog zoekende, vond een andere oplossing of verbrak het contact. Het belangrijkste probleem voor mensen die een woning zoeken en aankloppen bij het Woonanker om hen te helpen, blijft het aanbod op de woningmarkt. Dat aanbod is te klein en te duur: voor alleenstaanden is er weinig aanbod buiten Leuven en de woningen voor gezinnen of alleenstaande ouders met kinderen zijn voor maatschappelijk kwetsbare mensen onbetaalbaar. We blijven met de hele sector en met partners bij de bevoegde overheden pleiten voor een aangepast woonbeleid.
1226
personen belden de gratis hulplijn 1712
203
mensen
vonden een nieuwe woonst met de hulp van het
Woonanker
1226 personen belden de gratis hulplijn 1712 met vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling. Onze experten gaven informatie en advies of verwezen door. Niet alleen slachtoffers maar ook daders en wie bezorgd is over iemand anders wordt geholpen. De hulpverlening kan anoniem, het telefoonnummer verschijnt niet op de telefoonrekening. 1712 wordt georganiseerd op Vlaams niveau, vanuit verschillende locaties. CAW Oost-Brabant neemt – in samenwerking met Vertrouwenscentrum Kindermishandeling – de werking voor de provincie Vlaams-Brabant en Brussel op.
12 3
CIJFERS 2017
38
DE RESIDENTIËLE DEELWERKINGEN
110
vrouwen en kinderen
ontvluchtten hun thuis en kregen onder-
226
verschillende mensen Crisisopvangcentrum. kregen tijdelijke opvang in ons
Hier bieden wij een onderkomen voor maximaal 3 weken aan wie door omstandigheden niet langer thuis kan wonen of geen onderdak meer heeft. De opname wordt steeds gekoppeld aan een begeleiding. Dit geldt voor al onze residentiële diensten. Het centrum beschikt over 9 kamers en één noodkamer (14 bedden in totaal).
17 jongeren tussen 18 en 25
jaar verbleven in Halte 51, ons jongerenopvangcentrum. Hun verblijf is altijd gekoppeld aan een intensieve begeleiding op meerder vlakken. Met het oog op zelfstandig wonen wordt er gewerkt aan opleiding en werk, herstel met hun omgeving, administratieve en financiële zaken, de zoektocht naar een woonplaats en ook aan persoonlijke vraagstukken. Deze jongeren hebben een eigen kamer, maar er wordt ook veel nadruk gelegd op het leven in groep. De verblijfsduur was gemiddeld 133 nachten. Wij kunnen max. 7 jongeren tegelijk opvangen.
dak in het Vluchthuis. Op dit geheim adres krijgen vrouwen en hun kinderen onderdak wanneer zij omwille van partnergeweld hun huis verlaten. Het Vluchthuis van CAW Oost-Brabant kan 8 vrouwen en 10 kinderen tegelijk opvangen.
65
vrouwen en kinderen konden in het Vrouwenopvangcentrum terecht. Net als het Vluchthuis, biedt het Vrouwenopvangcentrum onderdak en begeleiding aan vrouwen en hun kinderen die slachtoffer zijn geworden van een vorm van familiaal geweld (psychisch of fysiek). Het verschil is dat hier ook zo snel als mogelijk de partner als mogelijke hulpvrager én als vader van de kinderen betrokken wordt. We beschikken over 6 kamers.
6 volwassenen en 10 kinderen
woonden tijdelijk in het Poorthuis. Dit omvat 3 flatjes in het centrum van Diest waarin we alleenstaande ouders en hun kinderen opvangen, al dan niet na verblijf in het Vrouwenopvangcentrum. Het Poorthuis biedt de mogelijkheid om in situaties van dak- en thuisloosheid of na een verblijf in een opvangcentrum ondersteuning te krijgen in de aanloop naar een (nieuwe) toekomst.
39
BASISWERKINGEN
11.179 bezoeken in onze inloopcentra
zorgen voor een stij-
ging ten opzicht van vorig jaar. In onze inloopcentra loop je gewoon vrijblijvend binnen – een hulpvraag stellen hoeft niet, maar kan zeker wel. Naast hulpverlening, komen mensen er vooral voor de ontmoeting met anderen, om de krant te lezen, hun was te doen, of een douche te nemen. Via de inloopcentra bereikt het CAW een groep mensen die wij niet gemakkelijk op een andere manier zouden treffen.
1042 we in de
overnachtingen telden Winteropvang, toch
moesten we
78 keer iemand terug de
143
gezinnen kochten in de Sociale Kruidenier gezonde voeding en besteedden daaraan gemiddeld 5,79 euro. Daarmee slaagt de CVBA Sociaal Kruidenier – waarvan CAW één van de stichtende leden is – er in kwaliteitsvoeding en basisproducten aan sterk verlaagde prijzen aan te bieden aan wie het financieel moeilijk heeft. Deze gezinnen kunnen er tegen zeer lage prijzen volwaardige producten aankopen. De vraag is echter groter dan wat we kunnen waarmaken.
straat op sturen omdat alle bedden bezet waren. In samenwerking met OCMW Leuven organiseerde CAW Oost-Brabant de winteropvang. In 2017 gebeurde dit gedurende 135 nachten – waarvan 44 vriesnachten. Er overnachtten 60 verschillende personen onder wie 10 vrouwen. Tijdens 38 van de 135 nachten zat het huis helemaal vol waardoor in die periode 78 gasten geweigerd moesten worden.
12 3
Beste abonnee van het magazine CAW Inzicht, Wij staan klaar met gloednieuwe plannen! En we willen u daar graag over vertellen. Om dit goed te kunnen doen, willen we ons adressenbestand grondig updaten. We vroegen u daarom onlangs om ons uw emailadres te bezorgen. Velen van jullie deden dit reeds. En dat is prachtig! Het is voor ons immers een onweerlegbaar bewijs van uw geloof en interesse in onze werking. Aan iedereen die ons een volmondige ‘ja’ stuurde, dankjewel! Aan wie dit nog niet deed, doe het vandaag nog: Wij willen u graag blijven vertellen over het reilen en zeilen in CAW Oost-Brabant. Soms zijn dat harde feiten en soms zijn dat menselijke verhalen, maar altijd gaan ze over mensen met wie u en ik dagelijks samenleven. Die verhalen kunnen we niet schrijven zonder u, onze lezer. Stuur ons dus vandaag die bevestiging dat wij u in de toekomst mogen blijven informeren. Doe dit per mail aan greet.monstrey@cawoostbrabant.be. Dan hoeft u ons niet te missen en wij u ook niet! Onze oprechte dank. En tot gauw!
CAW Inzicht is een uitgave van Centrum Algemeen Welzijnswerk Oost-Brabant vzw Redactie: Bert Lambeir, Sabine Lehmann, Greet Monstrey, Lieve Polfliet, Bieke Roggen Eindredactie en coördinatie: Greet Monstrey Lay-out: Sabine Lehmann Verantwoordelijke uitgever: Bert Lambeir, Redingenstraat 6, 3000 Leuven
© 2018 CAW Oost-Brabant Gehele of gedeeltelijke overneming of reproductie van de inhoud of de uitgave, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de auteursrechthebbende is verboden. De foto’s zijn auteursrechtelijk beschermd.
Maatschappelijke zetel: CAW Oost-Brabant Redingenstraat 6, 3000 Leuven, tel 016 21 01 00, e-mail: secretariaat@cawoostbrabant.be, www.cawoostbrabant.be