Valor: Forage First

dedicated to athletes in the equESTRIAN world

FORAGE FIRST But not forage only

NED

Everything in life goes back to the basics – Kron Gracie

2 valor, Everything is energy

Foto’s: Audrey Broekmeulen

•

Frank Sorge

•

inhoud • •

Arnd Bronkhorst

Erin Gilmore

Digishots

Kwaliteit en kwantiteit ruwvoer 6 Alles over het inkopen van goede kwaliteit ruwvoer

Vezels 8

De wonderlijke wereld van vezels

Mythe of waarheid 12 Een paard moet onbeperkt ruwvoer kunnen eten

Voeren doe je met je ogen 14 Topruiter Johnny Pals over de balans tussen ruw- en krachtvoer

valor,

Forage first. But not forage only 3

Beste paardenvrienden,

Als dochter van een concertpianiste is de paardensport mij zeker niet met de paplepel meegegeven. Mijn moeder zag mij liever achter de piano dan op het paard. Toch leerde ze me al heel jong hoe belangrijk het is om je passie te volgen. Voor haar was het de piano, voor mij zijn het de paarden. Ze leerde me hoe belangrijk het is dat je iedere dag bezig bent met iets waar je energie van krijgt.

Door met passie te leven en werken kun je groeien. Het gevoel hebben dat je vooruitgaat en dat je jezelf kan blijven uitdagen. Al meer dan 27 jaar ben ik betrokken bij Cavalor. En dat is niet voor niets. Het merk, maar ook de paarden en eigenaren dagen me uit. De ontwikkeling gaat hard. De wetenschap gaat steeds verder, en ook wij als paarden­ eigenaren gaan veel dieper naar de bron. Wat voer ik mijn paard? Waarom doe ik dat en wat voor effect heeft het?

Groeien gaat over ambities, welke ambities je ook nastreeft. Een goede basis is daarbij het uitgangspunt. Daarbij moet je weten wat je nodig hebt voor zo’n goede basis. Voor mij is dat fysiek én mentaal fit zijn. Hardlopen is voor mij een uitlaatklep die niet alleen zorgt voor een fysieke boost. Tijdens het rennen met onze hond ontstaan nieuwe ideeën.

Die basis, daar ben ik elke dag met Cavalor ook mee bezig. Vaak zit dat in minder voeren in plaats van meer. We doen het nu eenmaal graag. Daarnaast moet je de natuurlijke behoefte van een paard iedere dag vervullen. Ruwvoer is het grootste gedeelte van het rantsoen. Dat vullen we aan met passend krachtvoer. Mocht een paard nog meer nodig hebben, dan kan dat met supplementen.

Zorg ervoor dat je een blij paard hebt dat elke dag gemotiveerd voor jou aan de slag gaat. Dat gaat door een uitgebalanceerde brandstof maar heb ook oog voor de mentale gezondheid. Hiermee kom je een heel eind om je doel te bereiken. Kun je daarbij een beetje hulp gebruiken? We helpen je graag!

Karen Vloet

NUTRITIONEEL ADVISEUR CAVALOR NEDERLAND

4 valor, Forage first. But not forage only

valor, Forage first. But not forage only 5

KWALITEIT EN ALS BELANGRIJKSTE PRIORITEIT

KWANTITEIT RUWVOER HOOI OF RUWVOER IS BELANGRIJK. EEN MAN DIE HIER ALLES VAN WEET IS MICHEL ISMALUN: DEZE FRANSE PARCOURSBOUWER RUNT SAMEN MET ZIJN ZOON ÉTIENNE DE”DE LA HOUSSAYE STABLES” IN BONNIÈRES-SUR-SEINE. HET DUO HEEFT HIER EEN MANEGE EN EIGEN FOKKERIJ MET IN TOTAAL 50 PAARDEN EN VERHANDELT OOK VEEL PAARDEN. Hoeveel ruwvoer voeren jullie elke dag? Wat staat er verder op het menu? “De paarden die op stro staan krijgen tussen de zes en acht kilo hooi per dag. De paarden die op houtkrullen staan krijgen onbeperkt ruwvoer. Goed ruwvoer is fundamenteel voor paarden: het voegt massa toe aan hun darmen, voorziet het lichaam van de nodige hoeveelheid vitamines en mineralen en voorkomt verveling omdat ze de hele dag kunnen eten. Zonder voldoende hooi hebben ze de neiging om over te gaan tot het eten van stro. Dit kan verstoppingen en zelfs koliek tot gevolg hebben. We vullen het ruwvoer aan met drie keer per dag krachtvoer. We passen de hoeveelheden krachtvoer het hele jaar door aan op basis van de mate van activiteit, energiebehoefte en conditie van het paard. Op dit moment doen we een proef met voorverpakt hooi. Eigenlijk zijn wij meer fan van regulier hooi dat meer dan 80% droge stof bevat. Voorverpakt hooi is rijker aan voedingstoffen en vergroot – in mijn beleving – het risico op koliek.”

Michel en Étienne houden hun paarden voornamelijk op stro. Enkele uitzonderingen die bijvoorbeeld teveel stro eten of allergisch zijn aan stof, hebben houtkrullen als bodembedekking. Alle paarden worden dagelijks getraind, als de weersomstandigheden het toelaten komen ze allemaal minstens twee uur per dag in de paddock.

Een deel van jullie paarden krijgt onbeperkt hooi. Wat is jullie methode om onbeperkte hoeveelheden te voeren? “Mijn zoon Étienne en zijn team van drie instructeurs (die eveneens werken als groom) zijn de hele dag op stal. Naast het trainen van de paarden en de handel, coördineert Étienne de hele organisatie van de stal. Welzijn staat altijd op nummer 1. Hij stopt nooit met werken! We voeren geen grote hoeveelheden in één keer, de hele dag door voeren we hooi bij zodra het paard een gedeelte op heeft. Hierdoor voorkom je dat paarden met het hooi gaan spelen en het dus verspillen.”

6 valor, Forage first. But not forage only

Hoeveel hooi gebruiken jullie door het hele jaar heen? “We hebben gemiddeld zo’n 50 paarden hier op locatie staan. Het aantal verschilt wel eens door trainingspaarden die komen en gaan, net zoals de paarden voor de handel. We gaan ervan uit dat ieder paard ongeveer 10 kilo hooi per dag eet. In totaal is dat net iets meer dan 180 ton per jaar. Het hooi wordt geleverd in balen van 300 kilo via onze buurman. Dat doen we op afroep, want onze voorraadplaats is beperkt. We hebben geluk dat we zo’n leverancier om de hoek hebben, hij levert hooi van een geweldige kwaliteit.” Hoe weet je dat het hooi een goede kwaliteit heeft? “Ik vertrouw op mijn buurman! Hij heeft hele mooie weilanden, zijn hooi is mooi groen, zeer smakelijk en rijk, een mix van gras en alfalfa. Natuurlijk gebeurt het wel eens dat we wat slechtere jaren hebben door slecht weer; in 2020 was dat bijvoorbeeld zeker het geval. We zorgen ervoor dat we het hooi maximaal 12 maanden na het hooien voeren. Langer laten we het nooit liggen omdat het dan te droog wordt en voedingswaarden verliest.” Wat doe je als het hooi niet de gewenste kwaliteit heeft? “Wanneer het hooi essentiële voedingstoffen mist vullen we dat aan met andere vezels uit luzerne, geëxtrudeerd lijnzaad, wortelen, gedroogde bietenpulp, gedroogde chicoreipulp en sojaschillen. Vezels zijn belangrijk voor paarden. Extra vezels geeft ze een boost en zorgt ervoor dat ze sneller in conditie komen. Voor paarden die last hebben van het stof dat soms op hooi zit zijn deze extra vezelbronnen ook ideaal. Het

is makkelijker te voeren dan bijvoorbeeld natgemaakt hooi. Ook kun je bovengenoemde producten makkelijker opslaan. Toch heeft het twee nadelen voor ons: het is duur (500 euro per ton tegenover 120 euro per ton hooi) en de vogels zijn er dol op! In de opslag zijn de vogels dan ook druk om zich door de verpakking heen te eten.” Wat doe je als er niet genoeg aanbod aan hooi is? “Als er door het jaar heen tekort is aan hooi dan gaan we verder weg inkopen. Zoals eerder genoemd voeren we bij schaarste ook andere vezels als aanvulling op het dagelijkse ruwvoerrantsoen. In 2021 was er veel hooi, maar van een ongelijke kwaliteit. Het regende in Frankrijk veel waardoor het hooi niet goed kon drogen De kwantiteit en kwaliteit van het hooi blijft een constante zorg, het is echt een van onze allerbelangrijkste prioriteiten. Het weer wordt grilliger door de klimaatverandering. Je kunt zo af en toe onaangename verrassingen verwachten en ik verwacht dat dit niet minder wordt.’’ Zie je verschillen of trends in kwaliteit en beschikbaarheid de afgelopen jaren? “Absoluut. We zijn onderhevig aan de grillen van het weer. In 2020 was er bijvoorbeeld niet genoeg kwaliteit.’’

WETENSCHAP ONTMOET PRAKTIJK De rol van ruwvoer en vezels is al jarenlang duidelijk: ruwvoer is de basis van een goed rantsoen. In de praktijk is een geoefend oog een hele handige tool, door ervaring en vakmanschap weten paarden­eigenaren hun paarden goed in conditie te houden. Tegenwoordig komen er ook steeds meer inzichten vanuit de wetenschap. Wat kun je leren van deze nieuwe ontwikkelingen? Peter Bollen, nutritionist Cavalor “Het is belangrijk om te beseffen dat er drie groepen hooi zijn: hooi met een drogestofgehalte van boven de 84%, voordroog met een drogestofgehalte tussen de 50% en 84% en tot slot silage met een drogestofgehalte van minder dan 50%. Voordroog en silage zijn beiden ingekuild voer. Het gras is ingepakt in plastic waar geen zuurstof bij komt. In silage wordt melkzuur gevormd waardoor de vorming van schimmels en mycotoxines wordt geremd. In voordroog, de drogere variant, wordt onvoldoende melkzuur gevormd omdat er weinig vocht is. De kans op schimmels is veel groter dan in silage. Vaak denken we dat droger ingepakt hooi minder schimmel bevat. Het tegendeel blijkt waar! Vocht zorgt uiteindelijk voor remming van het schimmelproces.” “Ook zijn er nieuwe inzichten over ongelimiteerde hoeveelheden ruwvoer’’, vervolgt Peter. ”Een paard eet per dag minimaal 2,5% tot 3% van zijn lichaams­ gewicht aan droge stof. Een volwassen paard kan dus een hele berg ruwvoer op een dag eten. Voor de hoeveelheid vezels is dit geen probleem, maar vaak krijgt het paard hierdoor meer energie en eiwit binnen dan hij nodig heeft. Door middel van een analyse krijg je een inzicht in de kwaliteit van het hooi. Een standaard analyse geeft informatie over eiwit, suiker, ruwe celstof en schimmel. Een uitge­ breide analyse is eigenlijk nog beter, zo bepaal je de verteerbaarheid van de ruwe celstof en dus de kwaliteit van de beschikbare vezels. Wil je nog meer weten over het ruwvoer? Laat dan ook de minarelen en sporenelementen analyseren. Met deze drie analyses weet je exact wat je voert en kun je eventuele tekorten aanvullen.’’

valor, Forage first. But not forage only 7

VEZ

De gezondheid van het paard begint bij een goed functionerend maagdarmkanaal. Voor een goed werkend verteringstelsel moet een paard iedere dag vezels eten. Wat voor functie heeft een vezel eigenlijk? Wat is de relatie tussen vezels en het microbioom? En krijgt ieder paard wel voldoende vezels binnen? In dit artikel neemt Drs. Erica Reijerkerk, dierenarts gespecialiseerd in inwendige ziekten van het paard, ons mee in de wonderlijke wereld van vezels, hun noodzaak en de reis die ze door het paardenlichaam maken.

8 valor, Forage first. But not forage only

ZELS

valor, Forage first. But not forage only 9

Er zijn veel typen vezels en als we praten over vezels bij paarden dan gaat het eigenlijk over de voedingsvezels. Het is een verzamelnaam voor een grote groep koolhydraten die onder andere door een bacteriële omzetting gefermenteerd worden. Voedingsvezels zijn voornamelijk afkomstig van plantaardig materiaal.

ERICA REIJERKERK STUDEERDE IN 2004 AF AAN DE UNIVERSITEIT UTRECHT ALS DIERENARTS MET DIFFERENTIATIE PAARD. DAARNA VOLGDE ZE AAN DE FACULTEIT DIER­­G­ENEESKUNDE TE UTRECHT DE ECEIM SPECIALISATIE OPLEIDING INWENDIGE ZIEKTEN VAN HET PAARD. NAAST VERBONDEN TE ZIJN ALS DIERENARTS AAN PAARDEN- EN REVALIDATIEKLINIEK DE HOFSTEDE IN LEUSDEN IS ZE VOEDINGSCONSULENT PAARD EN VAKDOCENT GEZOND­HEIDS­ZORG PAARD EN DOCEERT ZE VERSCHILLENDE HIPPISCHE- EN MEDISCHE ONDERWIJSINSTELLINGEN.

Het paard als herbivoor is een vezelverteerder bij uitstek. Vezelopname zorgt niet alleen voor de benodigde energie, het speelt ook een belangrijke rol in de stimulatie van de motiliteit van het maagdarmkanaal (stoelgang) en het natuurlijk afweersysteem. Daarnaast spelen vezels ook een belangrijke rol in stimulatie van de motiliteit van het maagdarmkanaal (stoelgang) en het natuurlijk afweersysteem. Algemeen kun je stellen dat vezels door hun invloed en vele functies een noodzakelijke”multitool” zijn voor een goed functionerend maagdarmkanaal, wat resulteert in opname van benodigde voedingsstoffen en een goede afweer. Darmmicrobioom In en op het lichaam bevinden zich veel micro-organismen, zoals bacteriën, virussen en gisten. Gezamenlijk worden deze het microbioom genoemd. Het is een veelzijdig systeem met een belangrijke rol in zowel de vertering als de afweer. De laatste jaren is de interesse

vanuit de wetenschap met betrekking tot het microbioom en de relatie met gezondheid sterk gegroeid. Toch is het nog lastig om dit systeem goed in kaart te brengen. Er worden veel individuele verschillen in de populatie micro-organismen waargenomen en daarbij is de samenstelling ook afhankelijk van veel (externe) factoren. De samenstelling van het darmmicrobioom is beïnvloedbaar in positieve en negatieve zin. Kwalitatief goede en vezelrijke voeding ondersteunt de ontwikkeling van een stabiel en gezond microbioom. Stress of bijvoorbeeld antibioticagebruik hebben invloed op de variatie in de flora in negatieve zin en veroorzaken spijsverteringsproblemen met diarree en/of koliek als gevolg. Tevreden We houden deze inwoners van het maagdarmkanaal (darmflora) graag tevreden. Prebiotica is een verzamelnaam voor de ‘voeding’ voor de goede bacteriën, zodat ze optimaal hun werk kunnen doen. Vezels zijn de meest natuurlijke prebiotica en dragen bij aan de groei en functie van de gunstige darmbacteriën. Voedingsvezels komen niet alleen voor in gras, hooi, luzerne en (voordroog) kuil, maar ook in mindere mate in krachtvoer. Zo zijn bijvoorbeeld bietenpulp, tarwe, spelt, zemelen en graandoppen/hullen nuttige vezelbronnen die vaak in krachtvoer verwerkt worden.

5 TIPS VAN ERICA REIJERKERK Erica Reijerkerk weet alles van de interne gezondheid van paarden. Ze heeft een aantal tips: • Voer altijd voldoende vezels via ruw- en krachtvoer. Onbeperkt is niet altijd beter. Een paard heeft meer belang bij meerdere porties op een dag afgestemd op zijn energiebehoefte. • Het gebit is de eerste stap in het verteringproces. Jaarlijks laten nakijken is aan te raden! • Soms ontkom je er niet aan en heeft je paard een antibioticakuur nodig. Om het darmmicrobioom sneller te laten herstellen heeft je paard behoefte aan veel vezels uit ruwvoer; vezels zijn de meest natuurlijke vorm van prebiotica. • Beweging heeft een invloed op de spijsvertering. Komt je paard op rust te staan door een blessure? Voeder dan een laag energetisch voeder, rijk aan ruwe vezel en wees alert op verstoppingen. • Doe een dagelijkse screening om een goed idee te hebben van de gezondheid van je paard. Hoeveel mest het paard en hoe ziet de mest eruit? Eet het paard goed, morst hij niet? Drinkt het paard voldoende (min 30 ltr/ dag)? Hoe ziet zijn vacht eruit en wat is zijn Body Condition Score?

10 valor, Forage first. But not forage only

Problemen kunnen ontstaan door te weinig voeren per dag, een slechte ruwvoer kwaliteit of tand- of spijsverteringsproblemen waardoor het paard niet genoeg kan opnemen. Bij paarden met motiliteitsproblemen van het maagdarmkanaal kan er een te grote volumebelasting zijn wat leidt tot verstoppingen. Daarom is het belangrijk om het paard voldoende vrije beweging te geven wat de darmmotiliteit bevordert. We moeten wel beseffen dat onbeperkt ruwvoeraanbod niet voor ieder paard geschikt is. Veel hangt af van het voedingsprofiel van het hooi. Bij overdadige opname aan jong gras of voedingsrijk hooi krijgt een paard ook een hoger gehalte aan suikers en eiwitten binnen. In sommige gevallen kan dit leiden tot spijsverterings- of metabole problemen zoals obesitas en hoefbevangenheid. Pas dus altijd de ruwvoersoort en hoeveelheid die je voert per dag aan volgens de behoeften van je paard. Twee soorten Vezels in ruwvoer en vezelmengelingen worden ingedeeld in fermenteerbare en niet-fermenteerbare soorten vezels. De fermenteerbare vezels worden door bacteriën afgebroken in de blinde- en dikke darm waarbij ze omgezet worden in vluchtige vetzuren die energie opleveren. De niet-fermenteerbare vezels leveren in principe geen energie op en lijken daarom misschien wat nutteloos. Niets is minder waar! De niet-fermenteerbare vezels zorgen voor volume van de darminhoud waardoor de darmwand gestimuleerd wordt tot”kneden” en ze beïnvloeden de passagesnelheid. Door de combinatie van kneden en juiste passagesnelheid wordt de inhoud goed gemengd en is er langduriger contact van de voedselbrij met de darmwand, wat de opname van voedingsstoffen bevorderd.

goed ruwvoer, met een juiste structuur en de juiste bestanddelen is de eerste stap. Daarnaast zijn een goed functionerend gebit en maagdarmkanaal belangrijk om de juiste voedingstoffen daar te krijgen waar het paard ze nodig heeft. Mest als graadmeter Het is lastig om een 100% betrouwbare inschatting te maken van de hoeveelheid vezels die je paard binnenkrijgt. De mestballen kunnen je er wel veel over vertellen. Is de mest heel droog, stengelig of juist waterig? Als de structuur nog erg grof is dan kan dat wat zeggen over het gebit van het paard maar ook de gezondheid van de darmflora. Een verstoord darmmicrobioom kan vezels niet voldoende verteren, pre- of probiotica kunnen hierbij helpen. Ook koliek en diarreeklachten hebben vaak een relatie met de vezelinname. De oplossing is voeding met voldoende vezels. Ruwvoer van goede kwaliteit is daarbij de basis, het is de bezine voor de motor waarop het paard functioneert. De nutriëntenbehoeften die niet met het ruwvoer gedekt kunnen worden vul je dan aan met krachtvoer en supplementen. Uit de praktijk Drs. Erica Reijerkerk ziet wekelijks veel paarden met voeding gerelateerde aandoeningen zoals vermageren, koliek (bv. maagzweren) en

diarree. Om de oorzaak van het probleem te achterhalen doorloopt ze verschillende stappen voordat ze een behandeling start. Na een uitgebreide anamnese, inclusief uitdieping van het rantsoen en voerwijze beoordeelt ze alle paarden klinisch, inclusief lichaamsgewicht en de body condition score.” Daarna vervolg ik meestal met een rectaal onderzoek. Je tast de organen en de darmwanden af en beoordeelt de ligging, mate en aspect van darmvulling. Tot slot kijk ik ook altijd naar de output: de mest. Aanvullend echo-onderzoek en ook bloedonderzoek kunnen richting geven in het opsporen van de oorzaak. In het bloed kijk ik dan meestal naar de ontstekingswaarden en de eiwitfracties. Als bijvoorbeeld het eiwitgehalte in het bloed verlaagd is, kan er sprake zijn van verlies, verhoogd gebruik of problemen met de opname. Stap voor stap komen we zo tot de kern van het probleem. Een gastroscopie kan nodig zijn omdat vanaf de buitenkant niet te zien is of het paard een maagzweer heeft. We kunnen dan ook een stukje darmwand beoordelen. Met een functietest bepalen we of de dunne darm wel voldoende voedingstoffen kan opnemen.”

Structuur Naast fermenteerbaarheid van vezels hebben we het wat betreft het ruwvoer ook over de structuur, namelijk langvezelig of kortvezelig. ”Stengelig” ruwvoer is belangrijk om voldoende kauwactiviteit te stimuleren. Het kauwen is de eerste stap van de vertering en dient om de voedseldelen te verkleinen en speekselproductie te stimuleren. Je kunt dit deel van het verteringsproces zien als het krijgen van een cadeautje. Je krijgt voerbestanddelen (de verpakking) binnen, maar als je het niet kunt uitpakken kun je niet gebruiken wat erin zit. Vertering is niet anders dan het toegankelijk maken van voedingsstoffen en ze zodanig te bewerken (verkleinen) dat ze opgenomen kunnen worden. Het geven van kwalitatief

valor, Forage first. But not forage only 11

WAARHEID of mythe

EEN PAARD MOET ONBEPERKT RUWVOER KUNNEN ETEN Mythe

Benieuwd hoeveel ruwvoer je paard precies nodig heeft? Scan de QR-code en lees er alles over!

Vroeger graasden paarden bijna dag en nacht: tot wel 16 uur per dag waren ze bezig met het kauwen van voedingsarme grassen en kruiden. Hoewel het paard veel vezel binnenkreeg door deze manier van grazen, was dit ruwvoer armer aan suiker en eiwit. Ook waren er veel verschillende kruiden en grassen waar het paard alle benodigde vitamines en mineralen uit kon halen. Het leven van een ‘modern’ paard ziet er dan wel heel anders uit dan jaren geleden, zijn verteringstelsel is precies hetzelfde gebleven. Wanneer een paard te lang geen toegang heeft tot ruwvoer, ontstaan er risico’s op gezondheidsproblemen. In tegenstelling tot de mens maakt het paard alleen tijdens het kauwen speeksel aan, wat de spijsvertering bevordert en de aanmaak van maagzuur onder controle houdt. Wanneer de speekselproductie te lang stilligt, ontstaan er problemen in de spijsvertering zoals maagzweren, slokdarmverstopping en koliek. Vandaag de dag is ruwvoer veel rijker aan energie en eiwitten dan vroeger. De kans bestaat dat je paard bij onbeperkt ruwvoer veel meer energie binnenkrijgt dan dat hij eigenlijk nodig heeft. Dat gaat vaak gepaard met gezondheidsrisico’s zoals hoefbevangenheid of overgewicht. Ruwvoer afgestemd op de energiebehoefte van je paard, in zoveel mogelijk kleine porties. Dat is het advies voor een goedwerkend verteringstelsel én een happy athlete.

12 valor, Forage first. But not forage only

XPE

ask the

T

DE VRAAG “Mijn paard staat nu nog veel op stal vanwege het winterseizoen, maar zodra het mooier weer wordt gaat mijn paard weer naar de wei overdag. Hij is gevoelig voor koliek. Hoe zorg ik voor een goede overgang van stal naar de wei?“ – Eigenaar: Jay de Laat, paard Magic du Brayon, Frankrijk

HET ADVIES Jong en snelgroeiend lentegras heeft een hoog gehalte aan suikers, fructaan (complexe suikers) en eiwitten. Daarbij heeft het nog weinig vezel. Als een paard hiervan ineens veel gaat eten dan kan dit zorgen voor verzuring in de dikke darm en een verstoorde microflora. Voor gevoelige paarden is er een verhoogd risico voor losse mest, koliek en hoefbevangenheid. Een geleidelijke overgang van stal naar de wei is daarom belangrijk. Hoe korter het gras is, hoe meer suikers erin zitten. Zorg er dus voor dat het gras voldoende is gegroeid voordat je paard naar buiten gaat. Een lengte van 15 tot 20 cm is ideaal. Laat je paard de eerste dag een uur op de wei en verleng dit met 30 minuten om de twee dagen. Paarden die gevoelig zijn voor gras kunnen het beste buiten staan als het fructaangehalte in het gras het laagste is. Dat is in de ochtend tussen 5 en 9 uur. Let wel op dat het ‘s nachts niet vriest! De plant kan daardoor niet groeien en dus geen suikers verbranden, en daardoor ’s ochtends ook een heel hoog fructaan gehalte hebben.

IEDER PAARD IS ANDERS. IEDER PAARD HEEFT ANDERE BEHOEFTEN. VOER JE PAARD NAAR ZIJN BEHOEFTEN. WIL JIJ ADVIES VOOR JOUW PAARD? KIJK DAN OP WWW.MYCAVALOR.COM OF NEEM CONTACT OP MET ONZE CONSUMERLINE: +32(0)92202525.

Zorg ervoor dat op de momenten dat je paard op stal of in de paddock staat, hij altijd voldoende hooi heeft. Het houdt de gezonde darmflora op peil tot het paard aan het gras gewend is. Zet je paard ook niet met een lege maag op de wei, hooi voeren van tevoren zorgt voor een goede basis. Door voorafgaand aan het weideseizoen je paard VitaFlora te voeren ondersteun je gezonde darmen en een goede voederopname. Je stimuleert de vezelvertering, voor­ komt verzuring van de dikke darm en bevordert herstel van de darmflora. Sportpaar­ den krijgen 30 gram per dag en recreatiepaarden en pony’s 20 gram per dag. Heb je een gevoelig paard dat snel dunne mest heeft? Dan is het altijd goed Emergency 911 in je zadelkast te hebben. Deze snelwerkende pasta ondersteunt de darmflora en vertering­ stelsel bij darmproblemen. Het bevat prebiotica die de goede bacteriën in de darm ondersteunen. – Caroline Loos, PhD, Nutritional consultant voor Cavalor

valor, Forage first. But not forage only 13

VOEREN DOE JE TOPRUITER JOHNNY PALS OVER DE BALANS TUSSEN RUW- EN KRACHTVOER

MET JE OGEN

Springruiter Johnny Pals werkt als stalruiter bij Black Horses Als Young Rider maakte Johnny Pals deel uit van het Nederlandse team dat deelnam aan het EK in Kopenhagen 2002. Sinds 2010 heeft Johnny regelmatig deel uitgemaakt van het Nederlandse team. Met zijn van For Pleasure afstammende toppaard Fernando, die eveneens door het KWPN is erkend als dekhengst, behaalde hij internationaal meerdere topklasseringen.

14 valor, Forage first. But not forage only

SPRINGRUITER JOHNNY PALS ONTDEKTE BIJ EEN CONTROLE DAT ZIJN PAARDEN LAST HADDEN VAN MAAGZWEREN. HIJ BESLOOT DAAROP ZIJN VOERBELEID AAN TE PASSEN; MEER EN ONBEPERKT RUWVOER EN EEN MINIMUM AAN KRACHTVOER. DE MAAGZWEREN VERDWENEN MAAR JOHNNY MERKTE EEN TERUGLOOP IN PRESTATIES VAN ZIJN PAARDEN. WE VROEGEN JOHNNY HOE HIJ TOT EEN JUISTE VERHOUDING TUSSEN RUW- EN KRACHTVOER KOMT.

“Ik start iedere dag met een ronde door de stallen. Ik herken meteen als er iets mis is omdat ik mijn paarden goed ken. Soms kunnen dat hele subtiele signalen zijn, alles wat ook maar een klein beetje afwijkt van het normale kan een teken zijn dat een paard zich niet prettig voelt. Hoe sneller je erbij bent hoe beter. Naast onze eigen dagelijkse controles worden alle paarden periodiek gecontroleerd door een dierenarts. Bij de laatste controle bleek dat 9 van de 11 paarden maagzweren hadden, drie ervan zelfs heel ernstig. Daar schrok ik wel even van. Ik had wel een vermoeden dat een van de paarden wel eens maagzweren kon hebben, maar niet dat het er zoveel waren. Deze paarden lieten ook geen overduidelijke tekenen zien die wezen op maagzweren. Ik weet dat maagzweren een veelvoorkomend probleem is bij paarden, maar dat ze het niet altijd laten blijken als ze last hebben, wist ik niet. Daarom ben ik voorstander van het controleren met een scopie, dan weet je zeker of je paard wel of geen maagzweren heeft’’, zegt Johnny. Aanpassing van voerbeleid “De constatering van de maagzweren bij de paarden was voor ons reden om ons voerbeleid te veranderen. We hebben het krachtvoer flink verminderd en de paarden op een rantsoen van voornamelijk kwalitatief goed ruwvoer gezet. Dit hebben we aangevuld met een vitamine en mineralensupplement. De paarden kregen onbeperkt ruwvoer zodat ze nooit met een lege maag kwamen te staan. We hebben dit zo’n drie maanden volgehouden. Gelukkig namen de maagzweren af. Toch bleek dit rantsoen

met een minimum aan krachtvoer niet voldoende. De paarden verloren spiermassa en ze gingen er allemaal een beetje hetzelfde uitzien: de bovenlijn werd minder. Bij meerdaagse concoursen misten ze kracht, voornamelijk de tweede en de derde dag’’, vervolgt Johnny. Ruwvoer alleen werkt niet voor topsportpaarden “Ik denk dat een rantsoen dat alleen bestaat uit goed ruwvoer prima kan werken voor paarden die geen topprestaties hoeven te leveren. Voor paarden die moeten presteren op hoog niveau zoals die van mij, werkt het niet. Na een analyse zijn we verder gaan optimaliseren. Mijn paarden krijgen nu weer meer krachtvoer bij, in combinatie met een altijd gevuld hooinet. Het krachtvoer verspreiden we over drie voerbeurten per dag. De paarden doen het hier duidelijk beter op. Ze zien er allemaal weer goed uit en ze presteren ook weer goed.“ Voeren doe je met je ogen Johnny:”Ruwvoer is de belangrijkste basis van een goed rantsoen voor ieder paard. Eerst ruwvoer, dan krachtvoer. Het is belangrijk dat de kwaliteit heel erg goed is. Om die reden laten wij het ruwvoer altijd analyseren. Als we weten wat de nutriënten van het ruwvoer zijn, kunnen we de voeding van de paarden verder aanpassen naar hun behoefte. Maar dat alleen is niet voldoende. Goed voeren doe je niet alleen met je verstand maar ook met je ogen. Je kunt op papier nog zo goed berekenen wat een paard nodig heeft, maar je moet ook altijd goed naar het paard zelf kijken.

Goede balans “Goede voeding heeft voor mij te maken met het zoeken naar de juiste balans. De juiste verhouding tussen ruwvoer en krachtvoer. Een vast systeem is daar niet voor denk ik. En het is teamwork, mijn medewerkers en ik overleggen veel over de paarden. Ze kennen de paarden ook allemaal erg goed. Het meeste doen we hier op gevoel en ervaring. Per paard is het steeds een beetje experimenteren in het zoeken naar de juiste verhouding ruwvoer-krachtvoer tot we de juiste balans hebben gevonden. Daarnaast komen de paarden ook bijna het hele jaar door op de wei. Gras is niet alleen een belangrijke bron van ruwvoer, het is ook belangrijk dat de paarden zich goed voelen en paard kunnen zijn.“ Heb je nog tips voor mensen die niet die ervaring hebben? “Jazeker: Begin altijd met een goede kwaliteit ruwvoer als basis. Vul dat aan met een krachtvoer of balancer dat aansluit op de behoeften van je paard. Tot slot kun je het rantsoen nog aanvullen met supplementen, maar alleen indien nodig. Wat precies de goede verhouding is en waar je paard behoefte aan heeft is soms lastig te bepalen. Wat je moet voorkomen is dat je supplementen gaat geven zonder te weten waar je paard echt een tekort aan heeft. Daarmee kun je meer kwaad dan goed doen. Het kan daarom heel zinvol zijn een nutritionist in te schakelen en bloedonderzoek te doen. Een goede nutritionist zou ook onderdeel van je team moeten zijn.”

valor, Forage first. But not forage only 15

HET VOER VAN JOHNNY PALS Ruwvoer is belangrijk, maar paarden die moeten presteren hebben meer nodig. Johnny voert zijn paarden Cavalor Fiberforce Gastro, vanwege de extra vezels. ”Dat vullen we dan aan met Cavalor Endurix als basis krachtvoer. Ik rijd veel internationale en meerdaagse concoursen, waar de paarden grote proeven lopen. Dan krijgen ze als krachtvoer Cavalor Superforce: een ideale muesli die zorgt voor explosieve krachtprestaties’’.

Cavalor Gastro Aid gaat nog een stapje verder in het genezen en voorkomen van maagzweren dan FiberForce Gastro. Cavalor Gastro Aid, verkrijgbaar in pasta, vloeibaar en in poeder, creëert een gezonde omgeving in de maag. De focus ligt op het neutraliseren van het maagzuur en het beschermen van de maagwand. Je kunt Cavalor Gastro Aid direct in de mond inbrengen.

CRUNCHIES Verantwoord snacken, dat willen we allemaal wel. Cavalor Crunchies zijn lekkere snacks op basis van wortels, granen en kruiden, waar vitamine A, D, en E werd aan toegevoegd.

DE WAARHEID OVER RUWVOERANALYSE

Cavalor Oilmega zorgt voor een gezond paard van binnenuit. De omega 3 – 6 – 9 vetzuren samen met het natuurlijk antibioticum zorgen voor een gezonde darmflora en extra ondersteuning van het immuunsysteem. Het zorgt voor een glanzende vacht, gezonde darmflora en verbeterde immuniteit.

16 valor, Forage first. But not forage only

Een ruwvoeranalyse kan heel goed zijn, maar moet wel relevant zijn. Als je iedere maand verschillend ruwvoer (en dan bedoelen we de herkomst) voert dan heeft één enkele analyse weinig zin. Koop je ruwvoer in voor een langere periode uit dezelfde batch? Dan kan een analyse heel zinvol zijn. De plantsoort, bodemkwaliteit, bemesting, zonlicht, periode van oogst, opslagcondities en nog veel meer factoren hebben invloed op de nutritionele waarde. Ruwvoer is het grootste gedeelte van het rantsoen en juist daarom is het belangrijk dat je weet wat je voert. De gehalten aan eiwit, vezel, mineralen en suiker kunnen namelijk sterk variëren. Met een ruwvoeranalyse krijg je inzicht in hoeveel nutriënten het paard binnenkrijgt van je ruwvoer zodat je het rantsoen perfect kan afstemmen met bijkomende krachtvoeders/balancers/supplementen om zo alle dagelijkse behoeften te dekken en ook zeker niet te oversupplementeren.

WIST JE DIT AL OVER RUWVOER EN VEZELS? - In het wild zijn paarden wel 16 uur per dag bezig met het kauwen van vezelrijke, voedingsarme grassen en kruiden. - Hooi en voordroog zijn meestal het basis ruwvoer, maar ook bietenpulp, luzerne, tarwe/spelt zemelen en soja vezels (doppen) zijn goede vezelbronnen in een paardenrantsoen. Zelfs knabbelen op het stro in de stal kan een bron van vezel zijn. - Hoe langer de vezel (> 2 cm) hoe langer het paard moet kauwen en hoe meer speeksel er geproduceerd wordt. Dat is goed voor het neutraliseren van het maagzuur. - Lange vezels stimuleren ook de darm beweeglijkheid wat zorgt voor goede vertering en minder kans op koliek.

- Ruwvoer bestaat uit vocht en droge stof. Droge stof zijn alle voedingscomponenten in het voer als al het vocht verdampt is. Het drogestofgehalte bepaalt hoeveel nutriënten beschikbaar zijn voor het paard per kilo ruwvoer, en hoeveel kilo een paard per dag kan opnemen. - Een paard kan meer gras eten dan het hooi kan eten per dag omdat gras een veel lager drogestofgehalte (en veel meer vocht) heeft. - Krachtvoer en dan met name muesli (bijvoorbeeld Cavalor FiberForce) kan ook veel vezels bevatten. Benieuwd hoeveel exact? Bekijk dan de verpakking en kijk naar het percentage ruwe celstof.

Vezels via krachtvoer: een ideale aanvulling op het rantsoen. Cavalor Strucomix Original is een vezelrijk krachtvoer zonder haver. Voor paarden die recreatief gereden worden of zelfs op rust staan, is dit een goede aanvulling op het rantsoen/ruwvoer. De kruiden en probiotica zorgen voor een goede darmwerking en een natuurlijke weerstand. Heel smaakvol en daardoor ideaal voor moeilijke eters.

SUIKER OP HET MENU Het grootste gedeelte van het rantsoen van een paard bestaat uit ruwvoer. Dat zijn niet alleen vezels, ruwvoer bevat ook suikers (gemiddeld 5-15%). Dit zijn geen boosdoeners, want de meeste paarden kunnen suikers goed gebruiken als vorm van energie.

Een wondje is zo opgelopen. Het is vervelend als de wond lang openblijft, er een litteken vormt of er haar in een andere kleur terug groeit. Cavalor Lurax Cream stimuleert de wondheling, vermindert littekenvorming en zorgt ervoor dat haar sneller terug groeit in de natuurlijke kleur. Een echte must-have voor in je zadelkast, want je kunt het ook gebruiken bij zonnebrand.

valor, Forage first. But not forage only 17

It’s all about fibers. Uitermate geschikt voor paarden met een gevoelig maag-darmstelsel door extra veel vezels. Cavalor FiberForce bevat veel ruwe celstof die deel uitmaakt van Fiber Plus, afkomstig van hoogwaardige celstofbronnen zoals luzernestengels, spelt en lijnvezels. Deze vezels zijn de motor van de darmen van ieder paard. De vezelrijke mix met lange vezels is laag in suiker (5%) en zetmeel (3%). Hierdoor blijft een laag bloedglucose- en insulinegehalte in stand. Dit maakt Cavalor FiberForce ook goed geschikt voor paarden die gevoelig zijn voor stofwisselingsziekten.

TRUST YOUR GUT 18 valor, Forage first. But not forage only