110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 2
06/08/2019 11.37
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 3
06/08/2019 11.37
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 4
06/08/2019 11.37
Moderne tradisjonsstrikk BIRGER BERGE
110934_moderne-tradisjonsstrikk_r1a.indd 1
08/08/2019 11.16
2
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 2
06/08/2019 11.37
INNHALD Føreord....................................................................................................... 4 Tips og råd ............................................................................................... 6 Flatengenser til dame og herre ......................................................... 11 Flatenkofte til dame og herre ............................................................ 15 Trivselsgenser herre............................................................................... 18 Trivselsgenser dame .............................................................................. 23 Gransnargenser til dame og herre.................................................... 26 Åklekofte til dame og herre................................................................ 30 Halvstjernetøflar..................................................................................... 34 Rosesokkar................................................................................................ 39 Snøstormsokkar...................................................................................... 42 Tøffelhelt .................................................................................................. 47 Åklesokkar og åkletøflar...................................................................... 53 Stjernehals................................................................................................. 56 Stjerneskjerf.............................................................................................. 58 Rust hals .................................................................................................... 61 Krokbragdskjerf...................................................................................... 65 Fletteskjerf ................................................................................................ 69 Kløver, fingerlause vantar ................................................................... 72 Snøstormvottar og fingarlause vantar............................................ 77 Halvstjernevottar.................................................................................... 82 Sunnfjordvottar ...................................................................................... 91 Snøstormlue ............................................................................................ 99 Flettelue ..................................................................................................... 103 Skogstjerne, lue ...................................................................................... 106 Toppstjerne, lue ...................................................................................... 111 Blomepotte ............................................................................................... 114 Flasketrekk ............................................................................................... 117 Gryteklutar ............................................................................................... 121 Tradisjonsslips ........................................................................................ 125 Tversover .................................................................................................. 128 Damebelte ................................................................................................ 133 Små trekk .................................................................................................. 134 Garnleverandørar .................................................................................. 138
3
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 3
06/08/2019 11.37
FØREORD Då eg starta kontoen min på Instagram i 2016 hadde eg ikkje trudd at det kom til å bli ein so stor og viktig del av livet mitt som det etter kvart har blitt. Då eg skulle velje namn på kontoen, tenkte eg først på å gi den eit strikkerelatert namn, men eg gjekk fort vekk frå dette då eg var redd for at det skulle verke pretensiøst. Eg var enno ikkje sikker på om det kom til å bli ein konto dedikert til strikking, og tenkte nok ikkje at kontoen kom til å bli så stor som det den har blitt. Løysinga vart til at eg nytta mitt eige namn på kontoen. Foreldra mine var jo flinke i å gi meg eit kort og konsist namn, så som instanick vart det slettes ikkje verst. Og foreldra mine er kanskje dei som skal ha den aller største takken for at denne boka har blitt til. Eg var annleis enn brødrene mine og dei fleste andre gutane i lokalsamfunnet, noko dei anerkjente frå første stund. Det var aldri eit problem at eg ønskte meg dokker, at eg gjerne kledde meg ut i skjørt, og at noko av det finaste eg eigde var eit lite forklede med små hjarter på. Når eg vart stor nok til det, fekk eg også lov til å lære meg litt saum og strikking, noko som eg likte frå første stund. I skulegangen blei slike ting eit problem, og eg fekk ofte kjenne på utforskap og mobbing. Det var ikkje særleg «kult» å kunne trekke opp undertråden på ei symaskin, og det hadde sikkert vore meir strategisk på den tida å bli god i fotball eller idrett. Likevel fortsette eg med mitt, og foreldra og brødrene mine sin aksept og kjærleik gjorde meg robust nok og trygg nok til å utvikle mine særtrekk vidare. Til dømes var det veldig populært å ta mopedlappen som valfag
siste året på ungdomsskulen, men eg valgte heller å hekle duk. I ettertid er eg veldig stolt av at eg gjorde det valet, for eg kan godt hugse kor nervøs eg var for å gjere det, og kor mykje pes eg fekk for det av mange rundt meg. Grunnlaget for skaparglede og teknikk blei slik lagt på eit tidleg tidspunkt. Særleg utover vidaregåande og på universitetet vart det å skape med henda viktigare, særleg fordi mykje av det eg har gjort under studium og i seinare jobb har vore teoretisk og databasert. Forutan at ein kan skape vakre, varme og praktiske klede, er det aller beste for meg med strikking den taktile skjønnheita i å kunne skape noko med henda. Skapinga mi opplevast som å vere ein del av ein tradisjon, både med tanke på den strikkekulturen vi er ein del av i Noreg, men også min eigen tradisjon i det at eg alltid har likt å skape uansett om det er på papir, i stoff eller med garn. Forutan at instakontoen min viser kva eg likar reint estetisk innanfor strikking, vonar eg også at mange har blitt litt kjent med meg gjennom den. Boka som du no held mellom hendene dine kjennest iallfall særs personleg. Eg har arbeid med den lenge, og alle mønstra kjennest som ein del av meg. Eg kan berre vona at du som ser i boka likar oppskriftene, og får lyst til å strikke nokon av dei. Det kjekkaste med å lage eigne mønster er å sjå andre strikke dei, og gi dei liv på sin måte.
Bergen, april 2019 Birger Berge
4
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 4
06/08/2019 11.37
5
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 5
06/08/2019 11.37
TIPS OG RÅD OPPLEGG OG AVFELLING Det finst mange måtar å legge opp og felle av på. Oftast kan du nytte den teknikken du vil, med nokre få unntak. Til halvstjernetøflane er det til dømes nytta eit «slyngeopplegg», eller «Judith’s magic cast on». Du finn talrike instruksjonsvideoar om denne oppleggsmetoden på youtube, og teknikken gir eit opplegg som er «usynleg», dvs. at det ser strikka ut. Difor er det vanleg å nytte teknikken i tå-opp-sokkar. På nokre av oppskriftene vil det også stå at du kan sy saman til ein pen kant på slutten. I dei tilfella har eg nytta maskesting, som gir same resultat som slyngeopplegget i at avfellinga då ser ut som ein strikka kant heller enn at tråden er dratt igjennom maskene på slutten og det blir stramma til.
HÆL OG TOMMEL På mange av oppskriftene strikkar du inn ein hjelpetråd i kontrastfarge der du seinare skal strikke inn tommel eller hæl på arbeidet. Når hjelpetråden vert trekt ut og du byrjar å strikke rundt, er det fort gjort at det blir hol i sidene på tommelen eller hælen. Dette kan du unngå ved å legge opp ekstra masker på sidene som du feller av på neste omgang slik at du får riktig masketal.
ne, er ikkje det sikkert at dette passar til deg. Difor bør du strikke ein prøvelapp før du går i gang, eller vere førebudd på å rekke opp igjen og prøve deg fram med ein ny pinnestorleik. Dersom garn og pinnestorleik er det same som eit større prosjekt du har tenkt å prøve deg på, er det eit godt tips å byrje med å strikke ei lue. Då får du høve til å teste ut garn og pinnar på eit mindre arbeid.
FORMING TIL NAKKE/HALSLINNING På genser- og kofteoppskriftene strikkast det att og fram etter at du har sett av masker til hals foran. Dette gir ei betre passform ved at arbeidet vert høgare i nakken. Mange føretrekker å snu arbeidet når dei gjer dette, men du kan også strikke att og fram høvesvis frå høgre til venstre og frå venstre til høgre. Pass då på å «vri» maskene rett når du strikkar på denne måten slik at du ikkje strikkar maskene vridd r.
JAMN STRIKKING For å få eit jamt resultat ved mønsterstrikking, er det viktig at du held trådane i same rekkefølgje heile tida. Dersom du skifter rekkefølgje mellom mønsterfarge og botnfarge vil du kunne oppleve at balansen mellom dei skiftar.
STRIKKEFASTHEIT
FORSTERKE HÆL
Dette er veldig viktig. Sjølv om det står eit pinnenummer og ein oppgitt strikkefastheit i oppskrifte-
Alle sokkemønstera mine er strikka i mønsterstrikk, noko som betyr at arbeidet ikkje berre vert varmare,
6
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 6
06/08/2019 11.37
men også vert sterkare. For å gjere strikkefastheita heilt lik, og samstundes for å forsterke hæl og tå, kan du i dei tilfella der hælen og tåa er strikka einsfarga nytte to trådar av same farge og strikke hæl og tå som i mønsterstrikk med annankvar maske i kvar sin tråd av same farge. Då vert også hæl og tå i dobbelt garn, og vert meir robust.
VASK Med mindre det er naudsynt, bør du unngå å vaske ullplagga for mykje. Ofte er det nok å lufte plagget. Dersom du ønskjer å vaske det, bør du nytte ullprogram på vaskemaskina, og ei egna ullsåpe. Det vil betre ivareta plagget.
RØRSLEVIDDE Oppskriftene i boka på store plagg som kofte og genserar er oppgitt med ei rørslevidde på 3 cm, noko som gir ein svært smal silhuett på plagga. Dersom du ønskjer eit plagg med ei ledigare passform, kan du strikke ein storleik større, eller tilpasse ved å ha lausare strikkefastheit. Eit godt utgangspunkt er ofte å ta mål av eit plagg du trivst i, og strikke det nye plagget i tilsvarande storleik.
FORKORTINGAR m = maske r = rett vr = vrang omg = omgang p = pinne nr. = nummer ggr = gang/ganger lm = luftmaske fm = fastmaske
7
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 7
06/08/2019 11.37
8
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 8
06/08/2019 11.37
9
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 9
06/08/2019 11.37
14
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 14
06/08/2019 11.38
35
110934_moderne-tradisjonsstrikk_.indd 35
06/08/2019 11.39