Ton Kruse & de Faculty of In-humanities: You Were Here (Archives from the Margins) De tentoonstelling You Were Here (Archives from the Margins) van Ton Kruse en de Faculty of In-humanities bij ruimteCAESUUR is een totaalinstallatie over hoe kunstenaars de strijd om de intrinsieke waarden van de kunstpraktijk persoonlijk moeten voeren. Het heersende maatschappelijke en economische systeem draagt en ondersteunt deze waarden immers niet. Maatschappij en economie benaderen de praktijk vanuit voor haar extrinsieke waarden – alsof het alleen maar een manier zou zijn om ‘de kost te verdienen’ of om ‘winst’ te maken. De installatie maakt deze fricties inzichtelijk. Onderdeel van de tentoonstelling zijn quotes uit gesprekken die Kruse als Spiritual Counselor for Art Practitioners voerde met kunstenaars die eerder bij CAESUUR werkten, alsmede de archieven van zowel ruimteCAESUUR als R.S.O.L. – het huis van de Faculty. In zijn werk benadert Kruse taal als beeld: taal wordt bekeken als beeld, zoals beeld wordt ‘gelezen’ door, met en in taal. Immers, zoals Ricoeur schreef: de ervaring is blind totdat we er woorden aan trachten te geven. Doen we dat niet, dan blijft de ervaring opgesloten binnen de emotie als een indruk (Paul Ricoeur, Symbolen van het Kwaad, Lemniscaat, Rotterdam, 1970, p. 10). Bij het decoderen van het beeld door denotatie en connotatie – of dit beeld nu wordt opgeroepen in taal of in visuele en auditieve media – is er kennis van een cultureel tekensysteem nodig, betoogde Roland Barthes (Roland Barthes, Elements of Semiology, Hill and Wang, New York, 11th printing 1986, H. IV). Dit culturele lexicon vormt de totale verzameling van cultuurcodes, mythen en clichés van onze samenleving. Kruse gaat hierin verder: hij benadert kunst als een legitieme vorm van kennisverwerving, naast de geesteswetenschappen en de natuurwetenschappen. Waar Barthes vreesde dat de poging om een beeld of een ervaring te begrijpen de subversieve kracht ervan zou rationaliseren en categoriseren, is voor Kruse de poging tot verstaan juist het begin van begrip en ontdekking. De analyse en de argumentatie vernietigen de (affectieve) ervaring niet, maar maken deze cognitief toegankelijk. Kruse emancipeert hiermee de speculatieve argumentatie van Ricoeurs ‘tweede naïviteit’ tot het domein van de kennisverwerving. Daarbij schakelt Kruse zijn eigen kunstenaarschap radicaal gelijk aan dat
van anderen. In zijn werk met de Faculty incorporeert hij werk van anderen, zonder dit zich toe te eigenen, voor een dialogische, polyfone en fundamenteel collectieve praktijk van kennisverwerving. Hierin bouwt hij op de theorie van Alasdair MacIntyre, die een praktijk (zoals hedendaagse en autonome kunst) begrijpt als een “coherente en complexe vorm van maatschappelijk erkende, coöperatieve menselijke activiteit … waarmee goederen die intrinsiek zijn aan deze vorm van activiteit worden gerealiseerd in de loop van pogingen om te voldoen aan de maatstaven voor excellentie die van toepassing zijn op deze vorm van activiteit en deze deels ook definiëren. Als gevolg daarvan worden niet alleen de menselijke vermogens om excellentie te bereiken systematisch uitgebreid, maar ook de menselijke denkbeelden over de daarmee samenhangende doeleinden en goederen.” (Alasdair MacIntyre, After Virtue, University of Notre Dame Press, Indiana, 2007, p. 187) Faculty partners: Giel Louws info; Jorieke Rottier info; Jack Segbars info; Eleye Boerenkamps info; Giorgos Kontis info; Jan Wattjes info; Nanda Runge info; Jeroen Witvliet info; Tamara Dees info; Jannike Brantås info & Teun Vermeer info