17 | ruimteCAESUUR | jaarverslag 2017 - annual report 2017

stel de stad een vraag pose a question to the city concept & copyright ruimteCAESUUR 2017

JAARVERSLAG 2017

1

|

ANNUAL REPORT 2017

Wat kunst nu doet in musea, de galerieën of in privé-collecties, is slechts een duizendste van hetgeen ze vroeger deed in kerken, op pleinen en straten, voor de deugden en ondeugden van de mensen What art now does in museums, galleries or in private collections, is only one-thousandth of what it used to do beelden omslag | images cover in churches, in squares and streets, boven | upper for the virtues and vices of the people.

Dani Ploeger terror / revolution? | terreur / revolutie? pag. 57 Luciano Fabro onder | lower Italian plastic sculptor Leni van den Berge part of the arte povera movement Hoe staat het met de kunst? Zit die in de mist, of kiezen we voor een revolutionair elan?

What is the state of art? Is it in the fog, or do we opt for a revolutionary élan? pag.

ruimteCAESUUR open: elke vrijdag- en zaterdagmiddag | open: each Friday and Saturday afternoon 14 u. 00 – 17 u. 00 Lange Noordstraat 67 | NL-4331 CC Middelburg www.ruimtecaesuur.nu | www.caesuur-posethequestion.nl caesuur@zeelandnet.nl

2

content | inhoud

3

context pose the question to the city context stel de stad een vraag

p. 04 p. 05

1st presentation | 1ste presentatie 2nd presentation | 2de presentatie

p. 06 p. 16

ChildrensArtWeek | KinderKunstWeek

p. 20

3rd presentation | 3de presentatie

p. 30

entr’acte | Harry Vandevliet

P. 42

4th presentation | 4de presentatie 5th presentation | 5de presentatie

p. 46 p. 60

entr’acte | Willy van Houtum

p. 72

6th presentation | 6de presentatie 7th presentation | 7de presentatie

p. 73 p. 88

epilogue | slotwoord

p. 100

participants | deelnemers [ m/v ]

p. 102

colophon | thanks to | in cooperation with colofon | met dank aan | in samenwerking met

p. 103

links publications [ mostly bilingual ] links publicaties [ veelal tweetalig ]

p. 104

context POSE THE QUESTION . . .

From the first day ( 1995 ) Willy van Houtum and I started ruimteCAESUUR, we wanted to develop a program in the form of a triptych, with the aim to install artwork in the public space in the historic centre of Middelburg.

Click here for more context [ in English ].

The first part ( 1997 ) was simply donating artworks by 14 visual artists to Middelburg. The second part ( in passingMiddelburg | 2005 – ’06 ) was showing the city how artists partake the city mentally and physically.

Thus adding another ‘map’ to the representation of the city.

The third part, which is at hand now, is posing the city a number of questions which normally are not enquired.

The difference with the previous parts is that we invited people with a variety of intellectual professions: writers, photographers, poets, architects, graphic designers, visual & performance artists, musicians, etc. from Holland, Belgium, Germany, Brazil, Great Britain and Spain.

Also a group of students from UCR – Philosophy and Art & Design Track – wants to take part in this third stage; either with the de-sire to make an autonomous proposal or to collaborate with one of the professionals.

The projects take place in the public space of Middelburg; the space of CAESUUR functions as a living archive in which the projects are represented.

Click here for all individual projects. Click here for all the catalogues of the project.

Pose the question . . . ‘ opened with a video projection on the window of ruimtecAESUUR on the 1st of January 2017 at 00:00:01 by Núria Búfarull|Spain with parts of a highly controversial text

by Oscar Wilde | The Preface. Click here for her video.

A total of seven presentations supported ‘pose the question . . . ‘.

The presentation scheme of the complete program can be found here.

The annual report 2017 gives you an impression of the program in images.

For each exhibition, Rinus Roepman made a so-called ‘rondje’: his interpretation of the presentation which he glued on the skylight above the door.

At each page of each participant you will find a link to her or his page on the special website of ‘pose the question . . . . ' - www.caesuur-posethequestion.nl. We will keep this site in the air for at least the comming three years.

We hope to meet you again in 2018 in ruimteCAESUUR.

Middelburg | June 2016 - December 2017 | Hans Overvliet Pose the question . . . | concept & copyright | ruimteCAESUUR See also www.caesuur.nu

4

context van STEL DE STAD EEN VRAAG

Vanaf dag 1 dat Willy van Houtum en ik in 1995 ruimteCAESUUR startten wilde ik een thematisch drieluik maken met kunstwerken in de openbare ruimte van de historische binnenstad van Middelburg.

Klik hier voor de Engelstalige catalogus met de geschiedenis en context van het drieluik.

Het eerste luik (het nissenproject | 1997) was eenvoudigweg het schenken van hun kunstwerken door 14 kunstenaars [ v/m ] aan Middelburg. Een aantal daarvan siert nog steeds de stad.

In het tweede luik ( terloopsMiddelburg | 2005 – ’06 ) gaven kunstenaars, schrijvers, poëten, filo-sofen, etc. een beeld van de rol van de stad Middelburg in hun oeuvre.

Zo doende voegden zij een nieuwe ‘kaart’ toe aan de stad.

Dit derde luik dat loopt van 1 januari tot en met 31 december 2017 stelt vanuit diverse disciplines vragen aan de stad. Vragen die normaal gesproken niet worden gesteld.

Ook aan dit thematische luik stel de stad een vraag doen weer professionals uit diverse vakgebie-den mee: schrijvers, fotografes, dichters, architekten, grafisch ontwerpsters, beeldend kunste-naars, musici, etc. uit Nederland, België, Duitsland, Spanje, Engeland, Brazilië, etc.

Ook een groep studenten van U.C.R. neemt deel met autonome projecten of werken samen met de professionals.

De openbare ruimte van de stad is het werkgebied van de participanten aan ‘stel de stad een vraag’, de ruimte van CAESUUR hun levend archief. ‘stel de stad een vraag ‘ opende met een video van Núria Búfarull|Spain op het raam van ruimteCAESUUR op 1 januari 2016 om 00:00:01 uur met tekstdelen van de hoogst controversiële tekst van Oscar Wilde | The Preface. Klik hier voor haar video.

Zeven presentaties ondersteunden ‘stel de stad een vraag’. Voor alle catalogi, klik hier.

Het jaarverslag 2017 geeft je in beelden een indruk van het programma.

Bij elke deelnemer [ m/v ] vind je een link haar of zijn pagina op de speciale website van ‘stel de stad . . .’ - www.caesuur-posethequestion.nl. Deze site houden we nog minstens 3 jaar in de lucht.

Bij elke tentoonstelling maakte Rinus Roepman een zg. rondje: zijn interpretatie van de presentatie die hij op het bovenlicht boven d deur plakte.

We hopen jullie ook in 2018 vaak te mogen ontmoeten in ruimteCAESUUR.

Middelburg | juni 2016 – december 2017 | Hans Overvliet stel de stad een vraag | concept & copyright | ruimteCAESUUR Zie ook www.caesuur.nu

5

1st presentation | 1ste presentatie link catalogue | catalogus #1 ‘Pose the question . . . ‘ opened with a video projection on the window of ruimtecAESUUR on the 1st of January 2017 at 00:00:01 by Núria Búfarull Spain with parts of a highly controversial text by Oscar Wilde | The Preface. Click here for her video.

Followed by the 1st exhibition that opened on Saturday January 21st .

The projects that were displayed in this exhibition: Elis Vermeulen where are my sisters? Her question refers to what happened to the faded relationships between Middelburg and her twin cities: Nagasaki, Folkestone, Vilvoorde en Glogow; Ko de Jonge can there be a house here? and parking lot? deal with the almost-forgotten devastation in the historic city in favour of the car; leon riekwell Perceived beauty or dictate? How colourful are you allowed to be? questions the dictatorial colour policy of the municipality of Middelburg; teamCAESUUR Wessel Couzijn back in town? [!] is a serious and at the same time extremely naive attempt by Ko de Jonge and Hans Overvliet to [ let ] restore and reinstate the vandalized statue 'The Mill' by Couzijn, a famous Dutch sculptor.

6

‘Stel de stad ‘ opende met een videoprojectie van Núria Búfarull Spanje - Spain op de ruit van ruimteCAESUUR op 1 januari 2017 om 00:00:01 met een gedeelte uit een hoogst controversiële tekst van Oscar Wilde | The Preface, gevolgd door de opening van de eerste presentatie op zaterdag 21 januari.

Deze eerste tentoonstelling werd bevolkt door Elis Vermeulen waar zijn mijn zusters?

Een vraag die onder meer verwijst naar de opgegeven zustersteden van Middelburg; Ko de Jonge hier kan een huis staan? en parkeerplaats? handelen over een bijna-vergeten verwoesting in de stad ten gunste van de auto; leon riekwell Vermeende schoonheid of dictaat? Hoe kleurrijk mag je zijn? stelt vragen bij het dictatoriale kleurbeleid van de gemeente Middelburg; teamCAESUUR Wessel Couzijn terug in de stad? [!] is een serieuze en tegelijkertijd uiterst naïeve poging van Ko de Jonge en mij om het vernielde beeld ‘De Molen’ van Couzijn te [ laten ] restaureren en te herplaatsen.

Núria Búfarull Spain - Spanje Oscar Wilde | The Preface videoprojectie op de ruiten van CAESUUR | video projection on the window of CAESUUR vanaf | from 01/01/’17 00:00:01 videolink THE PREFACE The artist is the creator of beautiful things. To reveal art and conceal the artist is art's aim. The critic is he who can translate into another manner or a new material his impression of beautiful things.

The highest as the lowest form of criticism is a mode of autobiography. Those who find ugly meanings in beautiful things are corrupt without being charming. This is a fault.

Those who find beautiful meanings in beautiful things are the cultivated. For these there is hope.

They are the elect to whom beautiful things mean only beauty.

There is no such thing as a moral or an immoral book. Books are well written, or badly written.

That is all. (...)

All art is quite useless.

Oscar Wilde | The Preface A preface to The Picture of Dorian Gray, Fortnightly Review, March 1 (1891).

London: Chapman & Hall. The Picture of Dorian Gray | Lippincott's Monthly Magazine June 20 1890.

7

Núria Bufarill video link

01/01/’17 | 00:00:01 8

leon riekwell [ Underdogburo | Vlissingen ] link permits | vergunning dossier | Dutch

9

Elis Vermeulen link booklet | boekje | Dutch

10

Ko de Jonge

11

12

Ko de Jonge & teamCAESUUR | Wessel Couzijn link naar De Wete | Dutch

december 2017

a forgotten plinth in a forgotten park maybe here that forgotten statue of wessel couzijn could rest photo: Š harmen eijzenga

een vergeten sokkel in een vergeten park hier kan misschien dat vergeten beeld van wessel couzijn gaan staan foto: Šharmen eijzenga

13

14

15

2nd presentation | 2de presentatie link catalogue | catalogus #2 Harmen Eijzenga behind the facade | part 1 the city asked me for once to look behind the facade of appearances this series shows the first images, there will be many to follow because I keep looking behind the facade Núria Búfarull|Spanje | Isle?

In how far students of UCR integrate into the city?

Alina Achenbach|Germany & Frederick Johannson|Germany | how do children perceive their city?

Some 10 kids got a few analogue cameras and were asked how they look at their city Thomas Pillen | Project brewery de Twee Roosen | Does it taste? | introduction CAESUURlentebier Amnesty International | Amnesty International Student Group Middelburg | Cinema Middelburg Framing Human Rights | Saturday, April 1, 2017 in ruimteCAESUUR 1 pm. | film | Ai Weiei | THE FAKE CASE 2 pm. | workshop print a cotton bag with your question for free Harmen Eijzenga achter de façade | deel 1 de stad heeft mij gevraagd nu eens achter de façade van de schone schijn te kijken deze serie geeft daarvan een eerste beeld er zullen nog vele volgen want ik blijf kijken vanachter de façade Núria Búfarull|Spanje | Eiland? in hoeverre zijn de studenten van UCR geïntegreerd in de stad?

Alina Achenbach|Duitsland & Frederick Johannson|Duitsland | hoe kijken kinderen naar hun stad? ongeveer 10 kinderen kregen een paar analoge camera's; zij werden gevraagd hoe ze naar hun stad kijken Thomas Pillen | Projectbrouwerij de Twee Roosen | Smaakt ‘t ? | introductie CAESUURlentebier Amnesty International | Amnesty International Student Group Middelburg | Cinema Middelburg Framing Human Rights | zaterdag 1 april 2017 in ruimteCAESUUR 13.00 u. | film | Ai Weiei | THE FAKE CASE 14.00 u. | workshop bedruk gratis een katoenen tas met jouw vraag

16

Harmen Eijzenga trees on the unloading quay uprooted because of the view of five citizens just look at the other side what an insight photo: © persgroep.nl

bomen op de loskade ontworteld vanwege het uitzicht van vijf burgers kijk maar naar de overkant wat een inzicht foto: ©persgroep.nl

twenty million euros a nice price for a children's playground with underground parking or could here be a theater? photo: © harmen eijzenga

twintig miljoen euri een mooie prijs voor een kinderspeelplaats met ondergrondse parkeergarage of zou hier een schouwburg kunnen staan? foto: ©harmen eijzenga

17

Thomas Pillen

18

NĂşria Bufarill

19

link catalogue catalogus ChildrensArtWeek 2017 | give your statue to the city [ niche project 1997 revisited ] program idea | Ko de Jonge

KinderKunstWeek 2017 | geef de stad jouw beeldje [ nissenproject 1997 revisited ] programma-idee | Ko de Jonge De Tweemaster-Kameleon | Oost Souburg – Cynthia Malcorps | Dayne Dijk De Regenboogschool | Middelburg – Arend Schutte | Anja AsielZoekersCentrum Middelburg – Alina Achenbach |Ruben Hordijk | Gemma Brown De Wilgenhof | Middelburg – Marjolein Koster | Monique Zoeteweij | Femke | Deborah

20

21

22

23

Alina Achenbach & Frederick Johannson link catalogue | catalogus

24

25

26

Amnesty International | Amnesty International Student Group Middelburg link catalogue | catalogus

27

28

29

poetry festival ’11 poets’ on 20/06/’17 teamCAESUUR requested Jan J.B. Kuipers and Robbert Jan Swiers to organize a poetry festival. They gathered a group of poets and asked them to make a question poem following the theme ‘pose a question to the city’.

The poetry festival took place on Saturday, May 20, 2017 at Helm, the small square behind the Vleeshal in Middelburg, where the Metamorphosis Class Room is planned to be opened in September.

Elis Vermeulen | where are my sisters 2 The second part, Boro | (mending), of Elis’ project about the forgotten sister cities of Middelburg: Nagasaki, Folkestone, Vilvoorde and Glogow.

Durk van der Meer | Echo | soundscape • • n n • • | is it safe? a question going physically viral Hans Overvliet | moved into acting? | distant suffering XV | syrian skies revisited [ 2,238 days ] paper collages bridging the effects of the destruction of the inner city of Middelburg and the ongoing wars in f.i. Syria. The work is partly exhibited in De Nieuwe Kerk in Click here for the catalogue distant suffering XV Dance Centre Dazzle Joke Provoost, in cooperation with her dance crew made a choreography that questions the position of young people within the social tissue of Middelburg.

The dance was performed on June 10, on the Koorkerkplein, during the City Festivals Middelburg.

The video of the performance, projected on the windows of ruimteCAESUUR will end this year project pose a question to the city at December 31 23:59:59. See also page 98.

30

3rd presentation | 3de presentatie link catalogue | catalogus #3 poëziefestival teamCAESUUR vroeg Jan J.B. Kuipers en R.J. Swiers het festival te organiseren door een groep dichters bijeen brengen en hen te vragen een ‘vraaggedicht’ te maken vanuit het thema ‘stel de stad een vraag’.

Het festival startte op zatedag20 mei om 3 uur ’s middags in het openbare Metamorfoselokaal – in aanbouw - op de Helm – het plein achter de Vleeshal – met voordrachten van de door de dichters gemaakte ‘vraaggedichten’.

De uitgave ’11 dichters’ vind je hier.

Elis Vermeulen | where are my sisters 2| Boro | heel maken Het tweede deel van Elis’ haar project over de vergeten zustersteden van Middelburg: Nagasaki, Folkestone, Vilvoorde en Glogow Durk van der Meer | Echo | soundscape • • n n • • | is it safe? een vraag die viral wil gaan in de openbare ruimte Hans Overvliet | bewogen tot bewegen? | distant suffering XV | syrian skies revisited [2,238 days] verbindt de Nieuwe Kerk in Middelburg met een plek in Syrië Klik hier voor de catalogus distant suffering XV Dance Centre Dazzle Joke Provoost, maakte met haar dansgezelschap een choreografie die de positie van jonge mensen in het sociale weefsel van Middelburg bevraagd.

De dans werd op 10 juni 2017 tijdens de Stadsfeesten Middelburg op het Koorkerkplein uitgevoerd.

De video van de uitvoering werd van 24 december tot 31 december 23:59:59 geprojecteerd op de ruit van ruimteCAESUUR en beëindigde daarmee het project stel de stad een vraag.

Zie ook pagina 98.

31

poetry festival | poÍziefestival | 20/06/’17 link gedichtenbundel | Dutch

32

●● n n ● ● #1 | is it safe?

kunstwerkplaats KipVis | Vlissingen

Bewaeschole | Burgh-Haamstede

33

Durk van der Meer | Echo | soundscape

03/06 20/06

34

Elis Vermeulen | where are my sisters | Boro

35

Hans Overvliet link catalogue | catalogus

distant suffering XV | SYRIAN SKIES REVISITED [ 2,238 DAYS ] #2 17/05/1940 – 17/05/2017

distant suffering XV | SYRIAN SKIES REVISITED [ 2,238 DAYS ] #2a 17/05/1940 – 17/05/2017

36

ruimteCAESUUR

Nieuwe Kerk | Abdijcomplex

37

The words you’d hope you never have to write down.

Shortly after each other, Harmen Eijzenga ( on June 8 ) and Fred van den Berge ( on June 14 ) passed away. Two people, each in their own special way, made CAESUUR to what it is and will be. With their wisdom, their thoughts and deeds, in short, with their full presence.

We are going to miss Harmen and Fred dearly, but as a consolation, CAESUUR will carry their traces for ever.

De zinnen waarvan je hoopt dat je ze nooit hoeft op te schrijven.

Kort na elkaar overleden Harmen Eijzenga, op 8 juni en Fred van den Berge, op 14 juni.

Twee mensen die elk op hun bijzondere wijze CAESUUR mee-maakten tot wat het nu is en zal worden. Met hun eigen wijsheid, hun gedachten en daden, kortom, met hun volledige aanwezigheid.

We gaan Harmen en Fred zeer missen, maar als troost geldt dat ook CAESUUR hun sporen voor altijd in zich draagt en in zich zal dragen.

38

8 juni | in memoriam | Harmen Eijzenga

14 juni | in memoriam | Fred van den Berge

39

Dance Centre Dazzle dance your question to the city The video was projected from 24/12 - 31/12 23:59:59 on a window of CAESUUR. This choreography was special created for ‘pose the city . . . ‘, which was performed during the Middelburg City Festivals on Saturday 10 June 2017 at the Koorkerkplein.

dans je vraag aan de stad De video stond van 24/12 – 31/12 23:59:59 geprojecteerd op een ruit van CAESUUR. De choreografie speciaal geschreven voor stel de stad en vraag en werd uitgevoerd tijdens de Middelburgse Stadsfeesten op zaterdag 10 juni 2017 op het Koorkerkplein.

in samenwerking met

see also page 94 | zie ook pagina 94

40

&

41

42

43

entr’act | Harry Vandevliet | console #865 | a gift to CAESUUR 'Console', image carrier and carrier of itself as image is the theme that runs consistently through my work. Manufactured in granite, wood, marble, copper, lead and numbered. The numbers correspond to the quantity produced. From the non-existing but numbered, framed certificates are manufactured, as proof of imaginary existence.

Over the centuries, the console has functioned as a carrier in an ever-changing manner and changing aesthetics; to serve. In the work of Harry Vandevliet the console is freed from her servitude. He abstracted the console into an autonomous image, gluing it on wood, paper and canvas. It provides a unique gilded number, the gold of the Renaissance.

In his latest project he brings lead-made consoles to the public space, as in Italy. The console with homesickness to its origins.’

Fred van der Berge | 2016

‘Console’, drager van beeld alsook drager van zichzelf als beeld is het thema dat als een rode draad door mijn werk loopt. Uitgevoerd in graniet, hout, marmer, roodkoper, lood en genummerd, corresponderen de getallen aan de hoeveelheid geproduceerde. Van de niet-bestaande maar wel doorgenummerde worden ingelijste certificaten vervaardigd, als bewijs van denkbeeldig bestaande.

Door de eeuwen heen heeft de console als drager een functie vervuld op steeds nieuwe wijze en veranderende esthetiek; dienstbaar aan. In het werk van Harry Vandevliet is de console bevrijd van haar dienstbaarheid. Hij abstraheerde de console naar een autonoom beeld, verlijmt ze op hout, papier en canvas. Voorziet ze van een uniek verguld nummer, het goud van de Renaissance.

In zijn nieuwste project brengt hij uit lood vervaardigde consoles naar de openbare ruimte, zoals in Italië. De console met heimwee naar haar oorsprong.

Fred van der Berge | 2016

44

45

4th presentation | 4de presentatie link catalogue | catalogus #4 In this exhibition: Alexia Manzano | Where do you by? Anonymized shops in Middelburg; Paola Leenhouts | The Vox – a wooden booth, functioning as a kind of analogue facebook, in which the people of Middelburg can share their questions, dreams, thoughts, etc. The Vox was placed at Plein 1940; Ko de Jonge Colour Space [ Dam Squaire ] | 27 June – 100+ children occupied the Dam Square in order to colorize a grid of dissapeared houses; jen gossé | Where were we last time? – in the public library of Antwerp, jen secretly put 100 ‘reminders’ in books; Jan Moekotte | Street Signs – restauration of unique stree signs, dating from 1850.

Joke Provoost developed, after conversations with her dancers, a choreography based on the above question.

In collaboration with the Podium Amateur Art & The Middelburg City Festivals In deze tentoonstelling: Alexia Manzano | Waar koop je? Geanonimiseerde winkels in Middelburg; Paola Leenhouts | The Vox– een houten ‘telefooncel’ die als analoge facebook functionneert. Middelburgers [ v/m ] kunnen hier hun vragen dromen, gedachten, etc. delen. The Vox stond op Plein 1940; Ko de Jonge KIeurplaatS [ Damplein ] | 27 Juni – 100+ kinderen bezetten het Damplein en kleurden een grid van verdwenen huizen in; jen gossé | Waar waren we alweer gebleven? – in de openbare bibliotheek van Antwerpen verborg jen 100 boekenleggers met deze tekst; Jan Moekotte | mag ’t de originele naam hebben? Restauratie van unieke straatnaambordjes, daterend uit 1850.

Dance Centre Dazzle | hoe zit ‘t met mij en de stad?

Joke Provoost ontwikkelde n.a.v. gesprekken met haar dansers [ v / m ] een choreografie op basis van bovenstaande vraag.

In samenwerking met het Podium Amateur Kunst & De Middelburgse Stadsfeesten

46

Alexia Manzano

H&M | Lange Delft 10

47

OP=OP | Lange Delft 64

Vodafone | Lange Delft 63

Ko de Jonge | een VRIJE KLEURPLAATS 27 juni 2017 | Damplein click here for the catalogue klik hier voor de catalogus video link

colour booklet | kleurboekje bij het project A5, 10 pagina’s | oplage 1.350 gratis verspreid over alle basisscholen van Middelburg het Zeeuws Museum, C.B.K. de Drvkkery en de Kloveniersdoelen met dank aan | thanks to de scholen | de mensen – the schools | the people De Regenboogschool Maria Huisman & Femke Hiemstra De Wilgenhof Talitha Meliefste | Angelique Poppe Carina Koster | Karin Leenhouts De Cypressenhof Marja Geerse de vergunningen | the permits Gemeente Middeburg [ Cees Maas & Wim Caljouw ] de lijnen | the lines Voetbalvereniging Zeelandia Middelburg [ Gerard Niehe & Frans ] de co-financiering | the co-funding Kloveniersdoelen | de Dvkkery | de Teeken Akademie Middelburg [ Ko de Jonge ]

48

[uit de brief naar de scholen die de gratis kleurboekjes begeleidde ] In het kader van Middelburg800 organiseert ruimteCAESUUR een bijzonder project: Stel de stad een vraag. De meest uiteenlopende activiteiten worden daarbinnen uitgevoerd. Zie daartoe de website caesuur-posethequestion.nl.

Ook voor leerlingen van de basisscholen is een speciaal project ontworpen. In dit geval door Ko de Jonge.

Als opmaat naar de tentoonstelling Façade 2017 “Face your freedom” werd op het Damplein door ruimteCAESUUR een bijzondere actie georganiseerd waaraan leerlingen van de groepen 5, 6 of 7 deelnamen.

De titel van dit evenement is “Kan hier een huis staan?”.

Het is een verwijzing naar het verleden van deze plek in de stad, maar tevens een zoektocht naar de toekomst.

Er werd op het plein een enorme tekening gemaakt als basis voor de kinderen om in te kleuren, aan te vullen met hun toekomstdromen, etc.

Om iedereen enthousiast te maken, kregen de kinderen van de Teeken Akademie Middelburg, de Drvkkery en de Kloveniersdoelen een bijzonder kleurboekje “EEN VRIJE KLEURPLAATS” aangeboden. Daarin kunnen speciale ontwerpen worden gemaakt.

Op 27 juni vindt vanaf 13.00 uur vond de uitvoering op het Damplein plaats. Leerlingen werden uitgenodigd om stoepkrijt mee te nemen en de ideeën uit het kleurboek uit te voeren.

Met vriendelijke groet namens teamCAESUUR Ko de Jonge & Hans Overvliet

Gerard & Frans van voetbalvereniging Zeelandia trokken de lijnen

49

50

51

52

53

jen gossĂŠBelgiĂŤ

54

Jan Moekotte link naar de catalogus van Jan Moekotte | Dutch

Jan Moekotte

55

Johan Dekker 10 juni 2017

56

57

58

59

5th presentation | 5de presentatie link catalogue | catalogus #5 In this exhibition: Jörn J. Burmester | 96 Fears | performance in the inner city of Middelburg Dani Ploeger | TERROR / REVOLUTION | a Cessna circles over the Damplein with this text Yolanda Roosen | how equal are we & wat can we do with that? a statue in a foundling room Hans Bommeljé | Hier bin ich mensch, hier darf ich’s sein | a painting waiting for . . . .

Jan Moekotte | can it have it’s original name? handover of an original street sign to elderman of Middelburg J. Aalbers Robbert Jan Swiers | presentation 20/09 monastery garden Middelburg Abbey short story Slaapstad - Lucidus somniantes | Dutch In deze tentoonstelling: Jörn J. Burmester | 96 Fears | een performance in de binnenstadstad van Middelburg Dani Ploeger | TERREUR / REVOLUTIE | een Cessna met deze tekst vliegt boven het Damplein Yolanda Roosen | hoe gelijk zijn we en wat kunnen we er mee? een beeld in de vondelingenkamer Hans Bommeljé | Hier bin ich mensch, hier darf ich’s sein een schilderij wacht op de schilder Jan Moekotte | mag ’t de originele naam hebben? uitreiking straatnaambord daterend uit 1850 aan wethouder J. Aalbers Robbert Jan Swiers | presentatie 20/09 kloostertuin Middelburgse Abdij kort verhaal Slaapstad - Lucidus somniantes | Dutch

60

Jรถrn J. Burmesterduitsland | 96 Fears click here for the image report | klik hier voor het beeldverslag

61

62

63

64

dani ploegervlissingen/londen video link

65

Hans BommeljĂŠ | Middelburgse Atelier Stichting

Gravenstraat 63

66

Yolanda Roosen

67

Jan Moekotte overhandiging origineel straatnaambord aan wethouder Johan Aalbers | 09/09/’17 handover of an original street sign to elderman of Middelburg J. Aalbers | 09/09/’17 klik hier voor de catalogus van Jan Moekotte | Dutch klik hier voor een video van Jeroen van Ooijen [ M800 ] | Dutch

68

Robbert Jan Swiers presentatie 20/09 | kloostertuin Middelburgse Abdij presentation 20/09 | monastery garden Middelburg Abbey klik hier voor het korte verhaal Slaapstad - Lucidus somniantes | Dutch

design | Giel Louws & Rinus Roepman

69

70

71

Entr’act | Willy van Houtum Middelburg800 | Outside the Walls! # 3 public program Vleeshal | Art in public space 22/10 / '17 LOOK SOMETHING IS MOVING THERE {behind the gerania} snails | Bregje de Heer | Nissenproject 1997 photos ©2017 | Willy van Houtum Middelburg800 | Buiten de Muren! #3 publieksprogramma Vleeshal | Kunst in de openbare ruimte | 22/10/’17 KIJK DAAR BEWEEGT WAT { achter de gerania } slakjes | Bregje de Heer | Nissenproject | 1997 foto’s ©2017 | Willy van Houtum

72

73

6th presentation | 6de presentatie link catalogue | catalogus #6 In this 6th exhibition: Johan de Koning & Alexander Herrebout | Green Fingers: a plan revisited Liesbeth Labeur | Where Art Thou? a lovesong for broken arts • • n n • • & Leni van den Berge | George Perec: observations from spaceCAESUUR Harry Vandevliet & Kees de Valk | declared Saints Vleeshal | art in public space | LOOK THERE: SOMETING IS MOVING de roofprint pers | ‘Ruimte rond Perec’ ‘Perec III’: Harriët Rademakers | the statue ‘the mill’ by Wessel Couzijn In deze 6de tentoonstelling: Johan de Koning & Alexander Herrebout | groene vingers: heroverweging van een plan Liesbeth Labeur | Where Art Thou? a lovesong for broken arts • • n n • • & Leni van den Berge | George Perec | observaties vanuit ruimteCAESUUR Harry Vandevliet & Kees de Valk | Waarom zijn de zaligheden Alphonsius en Cornelis heilig verklaard?

Publieksprogramma Vleeshal | Kunst in de openbare ruimte | KIJK DAAR BEWEEGT WAT de roofprint pers | ‘Ruimte rond Perec’ ‘Perec III’: Harriët Rademakers | het beeld ‘de molen’ van Wessel Couzijn

74

johan de koning & Alexander Herrebout het document met het voorstel | the document with the proposal | Dutch

75

introduction [ Dutch ] by johan de koning | Saturday, September 23 2017 inleiding door johan de koning | zaterdag 23 september 2017

76

Arnelaan

77

78

18, 19, 20 October • • n n • • | 2 & Leni van den Berge

19 oktober 2017

18 oktober 2017

20 oktober 2017 | Bellinkstraat | de roofprint pers

79

Deze ‘kladaantekeningen’ leidden tot de uitgave van een verwoestend mooi boekje dat je voor € 20,- kunt verkrijgen bij de roofprint pers in de Bellinkstraat.

80

notes | aantekeningen van • • n n • • | dag 1

notes | aantekeningen van Leni van den Berge | dag 3 These 'sketch notes' led to the publication of a devastatingly beautiful booklet that you can obtain for € 20, - at the roofprint press in the Bellinkstraat.

Liesbeth Labeur

81

82

83

Nissenproject | 1997

84

Harry Vandevliet & Kees de Valk

muur Nieuwe Kerk | Abdijcomplex | Koorkerkpleinzijde | 2017

85

de roofprintpers | 29/10/’17 ‘space around Perec’ | Harriët Rademakers | the sculpture the mill by Wessel Couzijn ‘ruimte rond Perec’ | Harriët Rademakers | het beeld de molen van Wessel Couzijn

86

HarriĂŤt Rademakers

wethouder | elderman Saskia Szarafinski met het boek met de gevonden punt

87

88

7th presentation | 7de presentatie link catalogue | catalogus #7 In this 7th and last exhibition: Rinus Roepman | all the ‘rondjes’ that accompanied the exhibitions in 2017 Giel Louws | Ruach - The Breath Of The City #2 | The color of the breath.

A new water colour paint made with the dust of Caesuur | multiple [ sold out ] Wessel Couzijn | naïve restauration plan, i.s.m. Saskia Szarafinski & Wim Calouw [Middelburg municipality] | Leni van den Berge – de roofprint pers | teamCAESUUR Leni van den Berge | de roofprint pers | Revolution?

Dance Center Dazzle | dance your question to the city | video on the right window of a choreography, created for ‘pose the question . . . ‘ which was performed during the Middelburg city festivals on 10 June 2017 at the Koorkerkplein.

The alderman for culture of the municipality of Middelburg Saskia Szarafinski performed the opening on Saturday, December 16, 2017.

In deze 7de en laatste tentoonstelling: Rinus Roepman | alle ‘rondjes’ die de tentoonstellingen begeleidden in 2017 Giel Louws | Ruach - De Adem Van De Stad deel 2 | De kleur van de adem.

Multiple [ uitverkocht ] Wessel Couzijn | naïef restauratieplan, i.s.m. Saskia Szarafinski & Wim Calouw [ gemeente Middelburg ] | Leni van den Berge – de roofprint pers | teamCAESUUR Leni van den Berge | de roofprint pers | Revolutie?

Dance Centre Dazzle | dans je vraag aan de stad | video op de rechter ruit van een voor ‘stel de stad’ gemaakte choreografie, die werd uitgevoerd tijdens de Middelburgse Stadsfeesten op 10 juni 2017 op het Koorkerkplein.

De wethouder cultuur van de gemeente Middelburg Saskia Szarafinski verrichtte de opening op zaterdag 16 december 2017.

89

Rinus Roepman

90

91

Giel Louws Ruach | The Breath Of The City part 2 | The color of the breath.

Ruach | De Adem Van De Stad deel 2 | De kleur van de adem.

For The Breath Of The City part 2 used the precipitation of the breath of Middelburg on the facade of CAESUUR. On 7-11-2017 I washed the dirt from ruimteCAESUUR, and thickened that moisture.

Adding Arabic gum turned this material into watercolor paint. I divided this paint into seven small bottles, used in watercolor pant boxes. The result is "Ruach-brown", a one-time and unrepeatable recipe.

This color symbolizes a shared breath of CAESUUR with the city of Middelburg during the project pose the question . . .

Voor De Adem Van De Stad deel 2 gebruikte ik de neerslag van de adem van Middelburg op de gevel van CAESUUR. Op 7-11-2017 waste ik het vuil van ruimteCAESUUR, en dikte dat vocht in.

Door Arabische gom toe te voegen werd dit materiaal aquarelverf. Deze verf verdeelde ik over zeven napjes gebruikt in aquareldozen. Het resultaat is "Ruach-bruin", een eenmalige en onherhaalbaar recept.

Deze kleur symboliseert een gedeelde adem van CAESUUR met de stad Middelburg gedurende het project stel de stad een vraag.

92

multiple | edition | oplage 7 | sold out | uitverkocht

93

Ko de Jonge & teamCAESUUR Wessel Couzijn back in town? [ ! ] a naïve restauration plan,

i.c.w. Saskia Szarafinski & Wim Caljouw [Middelburg municipality] Leni van den Berge – de roofprint pers | Harriët Rademakers

Wessel Couzijn terug in de stad? [ ! ] | een naïef restauratieplan

i.s.m. Saskia Szarafinski & Wim Caljouw [ gemeente Middelburg ] Leni van den Berge – de roofprint pers | Harriët Rademakers

klik hier voor het artikel van Ko de Jonge in De Wete | jaargang 46 | nummer 1 januari 2016

`foto: ©Oeuvre-catalogus Couzijn | Openbaar Kunstbezit

genesis

From: ko de jonge Sent: Saturday, January 14, 2017 7:34 PM To: hans overvliet Subject: questions / vragen

94

Hans, Ik had voor de stad nog een pijnlijke vraag.

Die is afgedrukt in De Wete, "club"-blad van de Heemkundige Kring Walcheren.

Groet, Ko

Hans, I had a painful question for the city.

It is printed in De Wete, the "club" -magazine of the Walcheren Local Society.

Greeting, Ko

ha ko, ik weet niet precies hoe, maar wat als CAESUUR die vraag nou eens adopteert? de stichting heeft wellicht zelf ook het recht om haar vragen te stellen. ik ga even broeden en laat je dan wat zien via de site. warme groet hans

hello ko, I do not know exactly how, but what if CAESURE adopts that question? the foundation may also have the right to ask her questions. i'm going to brood for a while and then i’ll inform you know via the site. warm greetings hans

95

Leni van den Berge Revolution?

In early August, Middelburg was startled by two words in a clear blue sky: terror / revolution.

It delivered, the PZC reported, according to the principle 1.2, lot, a 'flood of troubled calls'.

It was an art project by Dani Ploeger and it would have been better that people before calling first gave it some thought. (or does the terror of primary reaction apply here?)

It is now November. The October Revolution of 1917, which also revolutionized the art brought about, has already been broadly remembered. Now, in 2017, Vladimir Mayakovsky climbs de Lange Jan & (crazy) Betje calls us to speak out against the bomb.

And I, I have a question to the city: 'What about art? Is it hiding in the fog, or do we opt for a revolutionary élan? " Leni van den Berge | the roof print pers.

Revolutie?

Begin augustus werd Middelburg opgeschrikt door 2 woorden in een helderblauwe lucht: terreur/revolutie. Het leverde, meldde de PZC, volgens het principe 1,2, heleboel, een ‘stortvloed aan verontruste telefoontjes’ op.

Het betrof een kunstproject van Dani Ploeger en het ware beter geweest eerst even na te denken alvorens te bellen. (of geldt hier de terreur van primair reageren?)

Inmiddels is het november. De oktoberrevolutie van 1917, die ook een revolutie in de kunst teweegbracht, is al breeduit herdacht. Nu, in 2017, beklimt Vladimir Majakovski de Lange Jan & roept (gekke) Betje ons op ons tegen de bom uit te spreken.

En ik, ik heb een vraag aan de stad: ‘Hoe staat het met de kunst? Zit die in de mist, of kiezen we voor een revolutionair elan?’

Leni van den Berge | de roofprint pers.

96

97

Dance Centre Dazzle dance your question to the city The video was projected from 24/12 - 31/12 23:59:59 on a window of CAESUUR. This choreography was special created for ‘pose the city . . . ‘, which was performed during the Middelburg City Festivals on Saturday 10 June 2017 at the Koorkerkplein.

dans je vraag aan de stad De video stond van 24/12 – 31/12 23:59:59 geprojecteerd op een ruit van CAESUUR. De choreografie, speciaal geschreven voor stel de stad en vraag, werd uitgevoerd tijdens de Middelburgse Stadsfeesten op zaterdag 10 juni 2017 op het Koorkerkplein.

in samenwerking met

98

&

31 december 2017 | 23:59:59

01 januari 2018 | 00:00:01

99

epilogue | slotwoord

(...) and so a memorable evening ended.

Around half past ten, I showed out Anja and Robbert Jan as the last people.

Outside, a man and a woman, about fifty years old, were looking very focused into the space of CAESUUR. That was pretty strange: the room was fairly empty. Only one wall showed three points and two brackets, an echo of the first sentence of the exhibition by Hans Bommeljé [ Hier bin ich mensch, hier darf ich’s sein ( J.W. von Goethe) ].

Anja, Robbert Jan and I said goodbye, while the man and the woman kept on looking, completely undisturbed. With a lasting, quiet concentration.

They turned out to be from France and were spending a week on an art travel through the Netherlands, The Hague: Mondriaan! and finally Duisburg, Germany.

'What a beautiful art space this is. So completely empty and white and full of light. With those enigmatic dots and brackets. We feel that we are looking at ourselves because we can fill the space with our own images and associations; each for ourselves and yet together. ' 'Almost all of the exhibitions that we once saw are passing in our minds. ' "A remnant of a text by Goethe you say?" " Here I am human, here I may be?”

'How wonderfully applicable, because that is exactly what happened to us.'

"May we thank you very much for this wonderful place and moment?"

When I closed the door, Harmen passes me by . . . .

Sunday, November 12, 2017 | Hans Overvliet | also published in decreet #15 [ BESLUIT ]

( . . . ) en zo liep een memorabele avond ten einde.

Rond een uur of half elf liet ik – als laatsten – Anja en Robbert Jan uit.

Buiten stonden een man en een vrouw van rond de vijftig zeer geconcentreerd de ruimte van Caesuur in te kijken. Dat was tamelijk wonderlijk: de ruimte was namelijk volledig leeg. Alleen de wand waarop als echo van de eerste zin van de tentoonstelling van Hans Bommeljé [ Hier bin ich mensch, hier darf ich’s sein ( J.W. von Goethe) ] zijnde drie punten en twee haakjes was overgebleven.

Anja, Robbert Jan en ik namen afscheid van elkaar, terwijl de man en de vrouw maar bleven kijken, totaal ongestoord. Met dezelfde verstilde concentratie.

Ze bleken uit Frankrijk te komen en waren een week op kunstreis door Nederland, Den Haag: Mondriaan! en tenslotte Duisburg, Duitsland.

‘Wat een prachtige kunstruimte is dit. Zo helemaal leeg en wit en vol van licht. Met die raadselachtige puntjes en haakjes. We hebben het gevoel dat we naar onszelf kijken doordat we de ruimte kunnen vullen met onze eigen beelden en associaties; ieder voor zich en toch samen.’

‘Zo’n beetje alle tentoonstellingen die we zagen, komen langs. ‘ ‘Het restant van een tekst van Goethe zegt u?’ ‘Hier ben ik mens?’

‘Hoe prachtig toepasselijk, want dat is wat er kennelijk precies ook met ons gebeurde.’

‘Mogen wij u bedanken voor dit prachtige plek en dito moment?’

Wanneer ik de deur dichtdoe, komt Harmen bij me langs . . . . zondag 12 november 2017 | Hans Overvliet | tevens gepubliceerd in decreet #15 [ BESLUIT ]

100

101

Participants | deelnemers [ m / v ] from here | hiervandaan leon riekwell | visual artist / curator for Underdog Ko de Jonge | visual (mail) artist / curator Elis Vermeulen | visual artist • • n n • • | visual artist / (graphic ) designer / curator for decreet Harriët Rademakers | visual artist Dani Ploeger | performance artist / curator Hans Overvliet | visual artist / curator / art critic Giel Louws | painter / ceramist / curator Yolanda Roosen | visual artist Robbert Jan Swiers | author / musician Liesbeth Labeur | visual artist / graphic designer Harmen Eijzenga | philosopher [ † June 8 2017 ] Leni van den Berge | visual artist / curator for de roofprint pers Hans Bommeljé | visual artist / graphic designer for Bentall_Bommeljé Johan de Koning | architect for Lab4Arch Alexander Herrebout | architect for LINT - landscape interventions Rinus Roepman | graphic designer for Snowball Harry Vandevliet & Kees de Valk | ( holy ) artists / curators for Mon Capitaine Durk van der Meer | musician / poet Jan Moekotte | urban explorer [ with Johan Dekker ] Joke Provoost | chorographer / choreografe for Dance Centre Dazzle from elsewhere | van elders Alexia Manzano | photographer | Argentina / Germany Núria Bofarull | photographer | Spain jen gossé | visual artist / graphic designer / curator for (woot) | Belgium Jörn J. Burmester | performance artist | Germany Paola Leenhouts González-Espejo | UCR | Spain Frederick Johannson | UCR | Germany Alina Achenbach | UCR | Germany Poetry Festival | May 20, 2017 | Metamorfose Lokaal [ Sophie Krier ] Coordination / organisation | coördinatie / organisatie Jan J.B. Kuipers & R.J. Swiers Poets / writers | poëten / schrijvers Jacoline Vlaander | Karel Leeftink | Theo Raats | Joop Buma Anna Schenk | Juul Kortekaas | Johan Meesters | Jan J.B. Kuipers Tijs van Bragt | Marcel Koopman | Stefaan van den BremtBelgië Dance / dans Dance Centre Dazzle | Joke Provoost & 43 dancers / dansers [ v/m ] Amnesty International Student Group Middelburg

102

Financial support | financiële ondedrsteuning de vrolijke aandeelhouders & dito vrienden van CAESUUR de gemeente Middelburg Middelburg800 lijstenmakerij INDIGO las & constructiebedrijf J. Louws Lab4Arch studio ZagaZ belettering Kattendijke / Drucker Stichting Familiefonds Hurgronje v.v. Zeelandia Middelburg de Teeken Akademie Middelburg De Drvkkery | de Kloveniersdoelen knowledge partner of | kennispartner van het Metamorfose Lokaal | UCR in cooperation with | in samenwerking met Amnesty International Student Group Middelburg C.B.K. Zeeland | ZEEUWS MUSEUM Co-Incidence | Cinema Middelburg Podium Amateur Kunst [ P.A.K. ] Stadsfeesten Middelburg Gemeente Middelburg teamCAESUUR 2017 Willy van Houtum | Hans Overvliet Giel Louws | Dani Ploeger

annual report | jaarverslag | 2017 illustration back site | ‘rondje’ achterplat Rinus Roepman text | tekst Hans Overvliet photos | foto’s see colophon on the right zie colofon hiernaast entr’acte Willy van Houtum Harry Vandevliet logo Niek Hendrix lay-out Hans Overvliet

colophons catalogues | colofons catalogi #1 text | tekst

Hans Overvliet | Elis Vermeulen leon riekwell | Ko de Jonge photos | foto’s Hans Overvliet | leon riekwell Elis Vermeulen | Ko de Jonge J. Midavaine [ Zeeuwse Beeldbank ] stills Núria Búfarull|Spanje #2 text | tekst

Hans Overvliet | Elis Vermeulen leon riekwell | Ko de Jonge photos | foto’s Hans Overvliet | leon riekwell vleeshal.nl | Harmen Eizenga Giel Louws | Leni van den Berge persgroep.nl | Núria Búfarull|Spanje #3 text | tekst

Hans Overvliet | Durk Vermeer Elis Vermeulen photos | foto’s Heleen Dekker | Giel Louws Annemiek fotografie | Hans Overvliet #4 text | tekst Hans Overvliet photos | foto’s Alexia Manzano | Hans Overvliet Willy van Houtum | Giel Louws Ko de Jonge | jen gossé #5 text | tekst Hans Overvliet photos | foto’s Alexia Manzano | Hans Overvliet Willy van Houtum | Giel Louws Ko de Jonge | jen gossé #6 text | tekst

Hans Overvliet | Johan de Koning Ramon de Nennie | Leni van den Berge photos | foto’s Bo de Jong | Johan de Koning Liesbeth Labeur | Leo van Kampen Leni van den Berge | de roofprintpers Willy van Houtum | Hans Overvliet #7 text | tekst

Voordat je teksten en/of foto’s deelt, neem eerst even contact op met caesuur@zeelandnet.nl Before you share texts and /or photos, please contact caesuur@zeelandnet.nl

103

Hans Overvliet | Leni van den Berge Giel Louws | Ko de Jonge Harry Vandevliet Joke Provoost [ D.C.D. ] photos | foto’s Willy van Houtum | Hans Overvliet Giel Louws | Dani Ploeger Annemiek Gijsbertsen [ D.C.D. ] video T. Hamelink Film Productions [ D.C.D. ]

links publications [ mostly bilingual ] | links publicaties link starting document | startdocument | English exihibitions | tentoonstellingen link catalogue #1 | catalogus #1 link catalogue #2 | catalogus #2 link catalogue #3 | catalogus #3 link catalogue #4 | catalogus #4 link catalogue #5 | catalogus #5 link catalogue #6 | catalogus #6 link catalogue #7 | catalogus #7 individual projects | individuele projecten link catalogue ChildrensArtWeek | catalogus Kinderkunstweek link catalogue | catalogus leon riekwell | Dutch link catalogue | catalogus Jan Moekotte | Dutch link catalogue | catalogus Alina & Frederick link catalogue | catalogus Hans Overvliet link catalogue | catalogus Johan de Koning | Dutch link catalogue | catalogus La Strada | Dutch link catalogue | catalogus Jรถrn Burmester link catalogue | catalogus Kleurplaats| Dutch link catalogue | catalogus Amnesty link catalogue | catalogus Elis Vermeulen link 11 poets | 11 dichters | Dutch link short story | kort verhaal Robbert Jan Swiers | Dutch link catalogue the space of | catalogus de ruimte van ruimteCAESUUR in 2017

104

105

stel de stad een vraag pose a question to the city concept & copyright ruimteCAESUUR 2017

JAARVERSLAG 2017

|

ANNUAL REPORT 2017

01/01/2017 | 00:00:01 - 31/12/2017 | 23:59:59

Lange Noordstraat 67 | 4331 CC Middelburg www.caesuur.nu | www.caesuur-posethequestion.nl caesuur@zeelandnet.nl 106