DISTANT SUFFERING
VII | i.d. of a shared cloud VIII | i.d. of a shared wave IX | i.d. of a shared home -2545506 | -3502710 | 37SFA5764372293
www.hansovervliet.com juni/juli 2015 | augustus 2016 1
2
I know not what tomorrow will bring Fernando Pessoa ( 13 juni 1888 | 30 november 1935 )
3
4
INHOUD
verantwoording serie DISTANT SUFFERING
pagina 06
werk | tentoonstelling werk | editie werk | legenda’s
pagina 09 pagina 17 pagina 20
tekst | giel louws
pagina 22
colofon | dank aan
pagina 24
5
De titel van dit work in progress verwijst naar het gelijknamige boek van Luc Boltanski – de broer van – Distant Suffering, Morality, Media and Politics*. Mijn serie distant suffering onderzoekt binnen het kunstdiscours de esthetische, morele en politieke implicaties voor de toeschouwer [m/v] van het verafgelegen lijden van anderen zoals die door de media gepresenteerd wordt. Luc Boltanski argumenteert dat toeschouwers zich actief kunnen betrekken op het verafgelegen lijden en daarbij ook anderen kunnen engageren door te spreken over wat ze gezien hebben en hoe ze daarbij geraakt werden. Hij onderzoekt drie retorische categorieën die beschikbaar zijn voor het uitdrukken van reacties van de toeschouwer reacties van de toeschouwer op het verafgelegen lijden van de ander: de categorie van de openlijke veroordeling, die van het sentiment en de esthetische categorie.
Oorlog, vernietiging, representaties daarvan in de media, de / mijn waarneming daarvan en (vervagende) herinneringen daaraan zijn in formele zin sinds 2005 ( tentoonstelling Jan Van Leeuwen Stichting, serie papiercollages ‘Irak’ ) inhoudelijk onderdeel van mijn werk. Ook bevraagt distant suffering de veilige expositie- en/of presentatieplek. Sinds 2012 verricht ik dat onderzoek door middel van andere strategieën dan die van de papiercollage. ‘i.d. of a shared cloud’, ‘i.d. of a shared wave’ en ‘i.d. of a shared home’ putten opnieuw uit een massamedium: het internet. ‘i.d. of a shared wave’ [ 1000 beelden ] ontstond mede n.a.v. een documentaire over de Belgische fotograaf Carl De Keyzer n.a.v. zijn fotoboek Moments before the flood. ‘i.d. of a shared home’ [ 1000 beelden ] is de eindversie van ‘the world library art project’ waaraan ik sinds 1996 werk. 6 verwoordde de drie categorieën van Luc
eindversie van ‘the world library art project’ waaraan ik sinds 1996 werk.
tische empathie ons geeft, is mede mijn drijfveer voor de serie distant suffering.
Terug naar Boltanski. Kunstrecensent Nico Out verwoordde de drie categorieën van Luc Boltanski op een indringende wijze in een recensie over mijn werk in W45, kunstruimte te Goes: In Overvliet zijn werk krijgt vergankelijkheid een extra lading. De vraag is natuurlijk: wat voegt zulk werk toe aan wat ik weet en wie ik ben? Mijn antwoord: een onverwachte invalshoek. Doordat Overvliet mij bijvoorbeeld vijf keer een intens zwarte rookpluim toont, realiseer ik me plotseling dat ik via de atmosfeer direct verbonden ben met wat zich daar afspeelt. Ik adem even anders . . . .** Daarmee sluit Out naadloos aan bij de analyse omtrent de dichotomie ‘medelijden’ versus ‘empathie’ van de filosofe Hannah Arendt. Het handelingsperspectief dat de niet-paternalistische empathie ons geeft, is mede mijn drijfveer voor de serie distant suffering.
* Cambridge Cultural Social Studies ISBN 97-8052-1573-894 ** Kunstkatern ‘in Beeld’ | PZC | 09/11/’14
7
8
werk | tentoonstelling | atelierbeeld DISTANT SUFFERING
VII | i.d. of a shared cloud VIII | i.d. of a shared wave IX | i.d. of a shared home afmetingen stalen out-line kasten: 3 x [ h x b x d ] 134 cm. x 49,5 cm. x 71 cm. Materiaal: staal 12 x 12 mm, grenen balkjes 10 x 10 mm., Nobo OHP Transparency Film, dubbelzijdig zuurvrij tape 9
10
11
12
DISTANT SUFFERING # VII | i.d. of a shared cloud
13
DISTANT SUFFERING # VIII | i.d. of a shared wave
14
DISTANT SUFFERING # IX | i.d. of a shared home
15
16
werk | editie DISTANT SUFFERING
VII | i.d. of a shared cloud VIII | i.d. of a shared wave IX | i.d. of a shared home afmetingen: 25,4 x 25,4 x 4,4 cm. materiaal: baklijst, wit geschilderd grenen 1 x 1 cm., Nobo OHP Transparency Film, dubbelzijdig zuurvrij tape, aquarelpapier Fabriano Fine 350 gram oplage: 5 stuks genummerd en gesigneerd + 2 A.P. Uitverocht
17
18
19
werk | legenda’s selectie DISTANT SUFFERING
VII | i.d. of a shared cloud VIII | i.d. of a shared wave IX | i.d. of a shared home
20
-2542538 | -3495143 | 37SCV1973385798
DISTANT SUFFERING
VII | i.d. of a shared cloud Werk 1000 beelden van ontploffingen en vakantiewolken op 50 sheets, gemonteerd op grenen houten balkjes Codes in beeld geprint: Unieke plaatsbepaling van de militaire open source site http://www.geographic.org/geographic_names/
DISTANT SUFFERING
VIII | i.d. of a shared wave Werk 1000 beelden van golven | statistieken Global Warming op 50 sheets, gemonteerd op grenen houten balkjes
DISTANT SUFFERING
IX | i.d. of a shared home Werk 1000 beelden van vernietigde huizen uit alle tijden Plattegronden in het beeld op mijn verzoek in 1996 aan mij toegestuurde plattegronden door en van 72 nationale bibliotheken voor The World Library Art Project op 50 sheets, gemonteerd op grenen houten balkjes 21
Distant Suffering, leed ergens anders. Een van de grote neveneffecten van onze informatiemaatschappij is dat we overspoeld worden door beelden en informatie over het lijden van medemensen over de hele wereld. Om deze hoeveelheid aan beelden te kunnen verwerken hebben we veel beschermingsmechanismes opgebouwd. EĂŠn kant van dit mechanisme is ontwijken of wegkijken, de andere zijde is cynisme. De serie Distant Suffering van Hans Overvliet gaat daar dwars doorheen. In een symbolisch drieluik van lucht, water en vuur worden we in aanraking gebracht met leed op afstand. Niet alleen in de zin dat het ver van ons bed is, maar er wordt ook gepaste afstand bewaard tot het onderwerp. Drie maal duizend beelden uit de media, die beschikbaar zijn voor iedereen. In I.D. of a Shared Cloud zien we met ons artistiek oog duizend Hollandse luchten, maar met onze buik weten we dat we naar met onze buik weten we dat we
met onze buik weten we dat we naar ontploffingen kijken. Een subtiele tekst in het beeld gezet verwijst door een in militaire kringen gebruikte identificatie naar de plek van het onheil. In I.D. of a Shared Wave zien we duizend golven, weer denken we aan romantische zeegezichten, aan vakantie of aan surfers. Door de grafieken die door deze golven zijn verweven zien we dat we ook hier verder moeten denken. Bij nadere verdieping in de romantische serie weten we dat we naar een stijgende zeespiegel kijken, aangeduid door grafieken die de golven verbinden met de statistiek van rijzend water in verschillende plekken op de wereldkaart. Bij I.D. of a Shared Home zien we duizend ruines, en als we in de romantische beeldspraak blijven denken zouden 19e-eeuwse follies hier bij aansluiten. Maar we weten ondertussen dat hier niemand wordt gefopt, dit is de werkelijkheid in zijn wreedste vorm. Toch gloort er ook en sprankje hoop; deze huizen worden ge-laagd met een plattegrond van een nationale en sprankje hoop; deze huizen22worden gelaagd met een plattegrond van een nationale
een sprankje hoop; deze huizen worden gelaagd met een plattegrond van een nationale bibliotheek. Een plattegrond doet me niet alleen aan heelheid denken, ook het idee van het verzamelen en bewaren van kennis geeft iets van hoop voor leren. Deze gedachte is wat mij betreft een van de basisbeginselen van dit werk.
Giel Louws | schilder
23
colofon | dank aan
24
evenement website periode dank aan
KunstbiĂŤnnale Amersfoort Vreemde Gasten www.vreemdegastenamersfoort.nl 1 & 2 oktober 2016 de Werkgroep Vreemde Gasten Aad van der Werf | Alie van de Wolfshaar Andrea Scharroo | Annemiek van den Bedem Jacques Vink | Joep Houben | Judith Nijskens Lia Everhardus | Trudi Willenborg. Stichting Kunst In Amersfoort Herman Dummers | Joep Huben
Speciale dank aan Dhr. J. ( Jan ) Louws voor het maken van de stalen out-line archiefkasten en Giel Louws | Willy van Houtum | Robbert Jan Swiers & Dani Ploeger; mensen met wie wederkerigheid altijd onderdeel is van het (kunst)discours.
25
DISTANT SUFFERING
VII | i.d. of a shared cloud VIII | i.d. of a shared wave IX | i.d. of a shared home
vreemde gasten | amersfoort 1 & 2 oktober 2016 26