ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

ΤΑΚΙΣ ΑΛΕΞΙΟΥ

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Όταν η τεχνολογία ξεπερνά τον Άνθρωπο

ΕΚΔΟΣΕΙΣ 4 ΕΠΟΧΕΣ

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Τάκις Αλεξίου γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στις 5 Ιανουαρίου του 1942. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στη Γερμανία (Δίπλωμα Αρχιτεκτονικής και Σχεδιασμού, Τεχνικό Πανεπιστήμιο, Δρέσδη, 1964). Το 1967 ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Γενική και Αντιληπτική Ψυχολογία και το 1968 τη πρωτοποριακή διδακτορική διατριβή του, συνδέοντας τον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό με την Ψυχολογία. Έχει εργαστεί ως Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος, σε διάφορα έργα στην Ελλάδα, τη Γερμανία, την Ελβετία, τις ΗΠΑ, την Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, τη Ζάμπια και το Ιράν. Είναι μέλος Αρχιτεκτονικών και Τεχνικών Ενώσεων και έχει συμμετάσχει σε σεμινάρια, συμπόσια και συνέδρια. Έδωσε επίσης διαλέξεις στη Γερμανία, Ελβετία, Αυστρία και Ελλάδα. Ήταν επισκέπτης Καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Offenbach/M. και στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο Darmstadt της Γερμανίας καθώς και Καθηγητής στο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο AUA και στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο της Αγίας Παρασκευής - Αττική. Το American Biographical Institute / ABI τον επέλεξε το 1997 ως μία από τις 5.000 Προσωπικότητες του Κόσμου, για τη σημαντική προσφορά του στην Παιδεία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Είναι μέλος του Συμβουλίου Έρευνας του ABI και Ιδρυτής και Πρόεδρος του Ανθρωποκεντρικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής. Το International Biographical Center τον επέλεξε ως έναν από τους 2000 κορυφαίους διανοούμενους του 20ου αιώνα και το IBC του Cambridge της Αγγλίας ως “International Intellectual of the year 2001” για τη σημαντική προσφορά του σε μια Ανθρωποκεντρική Παιδεία στην Αρχιτεκτονική. Ως καλλιτέχνης έχει πραγματοποιήσει πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε όλο τον Κόσμο και έχει γράψει και σκηνοθετήσει δύο πολυθεάματα: “Οι Τέσσερις Εποχές” και “Το Ανδρόγυνο του Αριστοφάνη”. Έχει διατελέσει Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ιστορικής και Φιλοσοφικής Εταιρείας και του Κέντρου Τεχνών 4 Εποχές οργανώνοντας Διεθνή Συμπόσια και Συνέδρια για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Στο χώρο της μουσικής ο Τάκις Αλεξίου έχει εκδώσει μια σειρά από μουσικές συνθέσεις: “ Under one’s Breath”, “The Song of the Birds”, “Voices without a Face”, “Red Wind”, “Αγάπης Χάδι”, “From Heart to Heart”. Έχει βραβευθεί μεταξύ άλλων με το “Διεθνές Βραβείο Καβάφη”, με το 1ο Δίπλωμα στην Διεθνή Έκθεση Εικαστικών Τεχνών της Στοκχόλμης και το όνομά του αναφέρεται σε ελληνικές και διεθνείς εγκυκλοπαίδειες. Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και βιβλία αρχιτεκτονικού, εκπαιδευτικού και κοινωνικού περιεχομένου. Ως πρόεδρος του Κέντρου Τεχνών 4 Εποχές - CA4S-AthensArt, δημιούργησε και διαχειρίζεται μέχρι σήμερα την καλλιτεχνική ιστοσελίδα www.athensart-2010.ning.com Το 2010 διοργάνωσε το Διεθνές Φεστιβάλ Τεχνών AthensArt στην Τεχνόπολη / Αθήνα και από τότε έχει οργανώσει πολλές ομαδικές και φιλανθρωπικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό προωθώντας τη Φιλία μέσα από την Τέχνη που μπορεί να αλλάξει τον Κόσμο Ειρηνικά. Από το 2017 μέχρι σήμερα παρακολουθεί διάφορα επιμορφωτικά σεμινάρια, στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πεδίο της Φιλοσοφίας, της Ψυχολογίας και της Ψυχοθεραπείας.

Το βιβλίο “ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ - Όταν η τεχνολογία ξεπερνά τον Άνθρωπο” του Τάκι Αλεξίου εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2026. Διεύθυνση παραγωγής, καλλιτεχνική επιμέλεια και εξώφυλλο: Τάκις Αλεξίου. Επιμέλεια ελληνικού κειμένου: Κική Μπαρδάνη, Πάνος Αρβανίτης. Layout: Λίτσα Μαράντη. Διανομή: Γιούλη Τσαγκαράκη COPYRIGHT: Εκδόσεις 4 Εποχές, Τηλ:0030-6944128460, Fax: 0030-210-6011904, e-mail: profalex@otenet.gr, ISBN: 978-960-7453-24-2

ΔΡ. ΤΑΚΙΣ ΑΛΕΞΙΟΥ

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Όταν η τεχνολογία ξεπερνά τον Άνθρωπο

ΕΚΔΟΣΕΙΣ 4 ΕΠΟΧΕΣ · ΑΘΗΝΑ 2026

Φοβάμαι την ημέρα που η τεχνολογία θα επικαλύψει την ανθρωπιά μας. Ο κόσμος θα έχει μόνο μια γενιά ηλιθίων. Έχει γίνει τρομακτικά προφανές ότι η τεχνολογία μας έχει ξεπεράσει την ανθρωπιά μας.

Albert Einstein Πρώτα να πιάσω τα χέρια σου. Να ψηλαφίσω το σφυγμό σου. Ύστερα να πάμε μαζί στο δάσος. Ν’ αγκαλιάσουμε τα μεγάλα δέντρα. Που στον κάθε κορμό έχουμε χαράξει. Εδώ και χρόνια τα ιερά ονόματα. Να τα συλλαβίσουμε μαζί. Να τα μετρήσουμε ένα-ένα. Με τα μάτια ψηλά στον ουρανό σαν προσευχή. Το δικό μας το δάσος δεν το κρύβει ο ουρανός. Δεν περνούν αποδώ ξυλοκόποι. Μανώλης Αναγνωστάκης

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Αντί προλόγου .......................................................................... 9 Επιβεβαιώστε ότι είστε Άνθρωπος .......................................... 10 Σχολιάζοντας επίκαιρα αποφθέγματα ..................................... 17 Συναισθηματική Αγωγή .......................................................... 23 Συμπερασματικά ..................................................................... 26 Έγραψαν για τον Τάκι Αλεξίου ............................................... 30

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Όταν πριν από 2 δεκαετίες πρωτοεκδόθηκε το δοκίμιο “Για μια Ενωτική Κίνηση και Πολιτική στην Ελλάδα” (Τάκι Αλεξίου, Εκδόσεις ΠΑΝΙΦΕ, Αθήνα 2003), κανείς δεν περίμενε την καταστροφική κρίση που ζούμε σήμερα. Τότε η κρίση ήταν κυρίως θεσμική και πολιτισμική, σήμερα πέρα από οικονομική είναι κοινωνική και περιβαλλοντική. Τότε δεν άκουγε σχεδόν κανείς... Σήμερα ακούνε όλο και περισσότεροι, αφουγκράζονται και προβληματίζονται. Θυμάμαι, για πολλοστή φορά, τα λόγια του κυρίου Κ. του Bertold Brecht, που δεν ένιωθε την ανάγκη να ζει σε μια ορισμένη πατρίδα, λέγοντας ότι “μπορώ να πεινάω παντού”, και όταν ως κατηγορούμενος, ερωτήθηκε από το δικαστή αν προτιμούσε να χρησιμοποιήσει κοσμικό ή θρησκευτικό όρκο, απάντησε: “Είμαι άνεργος”... Θυμάμαι επίσης δύο σύντομα αποσπάσματα που έλεγαν ότι: “Η Ενωτική Κίνηση ιδρύεται το 1993 μέσα από αντίξοες συνθήκες και το μεγάλο αδιέξοδο που οδήγησαν κυβέρνηση και αντιπολίτευση την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Τα πάντα έχουν καταρρεύσει κι έχουν καταρρεύσει σε επικίνδυνο βαθμό (και) αν δεν ξεκινήσουμε σήμερα αυτή την προσπάθεια που μπορεί να αγκαλιάσει άτομα από όλες τις πολιτικές παρατάξεις του τόπου μας, εκτός φυσικά της άκρας Δεξιάς και άκρας Αριστεράς, πότε θα το πράξουμε; Τι περιμένουμε;”.

9

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΤΕ ΟΤΙ ΕΙΣΤΕ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Τις προάλλες έλαβα ηλεκτρονικά το μήνυμα με το οποίο τιτλοφορώ το παρόν δοκίμιο, και αναρωτήθηκα, πώς είναι δυνατό μια μηχανή-ρομπότ να απαιτεί να επιβεβαιώσω αυτό που προσπαθώ μια ζωή: να είμαι: Άνθρωπος… Πρώτα αποβάλλονται τα λόγια του σοφού Albert Einstein για τον Σιωνισμό… Μετά αποβάλλονται τα σχόλιά μου για τα εγκλήματα της σημερινής ισραηλινής κυβέρνησης εναντίον του παλαιστινιακού λαού, ζητώντας μου, τέλος, να επαληθεύσω ότι είμαι Άνθρωπος... Εκπροσωπούμε δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους!!! Θυμήθηκα ένα άρθρο σχετικό με την “αυτοκτονία” 2 δημόσιων υπάλληλων-ρομπότ της Νότιας Κορέας, και αναρωτιέμαι αν τελικά την ενσυναίσθηση, που δεν έχουν οι “άνθρωποι”, το κορυφαίο δημιούργημα του Θεού, μπορεί να έχουν τα ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη… Πριν συνεχίσω τον προβληματισμό μου, είναι απαραίτητο να αναφερθώ, τηλεγραφικά, σε όλα εκείνα τα γεγονότα που εσκεμμένα αποσιωπήθηκαν, τα τελευταία 250 χρόνια, των 3 βιομηχανικών επαναστάσεων, από πολιτικούς και μεγαλοβιομηχάνους, γεγονότα που ισοπέδωσαν ψυχοσυναισθηματικά τον άνθρωπο και οδηγούν, τον Πλανήτη ΓΗ σε πρόωρο θάνατο, κατά 5 δισεκατομμύρια χρόνια!!! Καυχώνται οι επιτήδειοι πολιτικοί ότι “επουλώνεται” η τρύπα του όζοντος λόγω των μέτρων που έχουν παρθεί παγκοσμίως, χωρίς να αναφέρουν ότι επιστήμονες ανακάλυψαν νέα τρύπα του όζοντος επτά φορές μεγαλύτερη από αυτή του Νότιου Πόλου!!! Επιχειρούν να παραπλανήσουν τους Πολίτες όλου του Κόσμου οι α-νόητοι, ρεπουμπλικάνοι και δημοκρατικοί, πολιτικοί ότι φταίει ο ήλιος, οι καύσωνες, η θάλασσα, τα 10

τσουνάμι, οι τυφώνες, οι καταιγίδες, η κακοκαιρία κ.λπ. και όχι η αμυαλοσύνη και κακοήθειά τους για όσα δεινά συμβαίνουν παντού, σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου!!! Εδώ και πολλά χρόνια γνωρίζουμε ότι ο Συναισθηματικός Νους δεν προσδιορίζει μόνο την ποιότητα των Ενστίκτων μας αλλά και την Σκέψη-Λογική μας, και αντί να εισάγουν άμεσα σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευση την Συναισθηματική Αγωγή, προτιμούν να μας κρατούν χειραγωγούμενο και καταστροφικό όχλο και όχι Σκεπτόμενους Πολίτες με κριτικό νου και ελεύθερη βούληση… Επίσης αποκλείουν την άμεση ίδρυση σχολών γονέων και δασκάλων-καθηγητών σε όλους τους δήμους και κοινότητες της Χώρας για όσα ζευγάρια και εκπαιδευτικούς προγραμματίζουν να γίνουν γονείς και να διδάξουν αντίστοιχα… Εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των πολεμοχαρών μεγαλοβιομηχάνων που πρέπει να αδειάζουν τις αποθήκες τους το αργότερο κάθε 30 χρόνια, για να τις ξαναγεμίσουν με πιο καταστροφικές μηχανές πολέμου βίας και δυστυχίας, δεν θα καταφέρουμε απολύτως τίποτα… Ο κόσμος όμως ξεσηκώνεται και δεν σκύβει πια το κεφάλι, επιδιώκοντας το αυτονόητο, Δικαιοσύνη και μια Πολιτική μόνιμης Ειρήνης που θα επιλύει τις όποιες διαφορές προκύπτουν με κριτικό διάλογο, δίνοντας τέλος στην κακοποίηση από άνθρωπο σε άνθρωπο μια για πάντα, κάτι που είναι εφικτό μόνο αν φτάσουμε στις ρίζες του κακού !!! Και όχι μόνο να φτάσουμε αλλά και να απαλλαγούμε από αυτές, κάτι που είναι δυνατό μόνο στα πλαίσια μιας Συμμετοχικής-Διεκδικητικής Δημοκρατίας και όχι αυτής που ισχύει σήμερα, η οποία καμία σχέση δεν έχει 11

με ΔΗΜΟκρατία, όπου οι Δημότες είχαν φωνή!!! Και η ερώτηση: Πώς αποκτά ο Δημότης φωνή??? Για να αποκτήσει ο Δημότης φωνή οφείλει να έχει εκπαιδευτεί πρώτα ο γονιός σε μία Διεκδικητική Συμπεριφορά και στάση ζωής, αναγνωρίζοντας τα αυτονόητα δικαιώματα του παιδιού από την ύπαρξή του ως έμβρυο… Το ίδιο ισχύει και για τον εκπαιδευτικό, ο οποίος οφείλει να έχει πρώτα ο ίδιος αποκτήσει μια Διεκδικητική Συμπεριφορά σεβόμενος τα δικαιώματα του εκπαιδευόμενου μαθητή του… Τα κύρια στοιχεία μιας Διεκδικητικής Συμπεριφοράς είναι μια ουσιαστική σχέση α) με τον Εαυτό μας β) με τον διπλανό μας Άνθρωπο - το Παιδί μας, τον Συγγενή μας, τον Φίλο μας και γ) με την Κοινωνία … Κάτι που είναι δυνατό μόνον εάν μάθουμε να ακούμε, να ρωτάμε και να συζητάμε επί της ουσίας, κριτικά, με αυτή τη σειρά!!! Ποια είναι η δυσκολία σ’ αυτό το κβαντικό άλμα ??? Δεν είναι άλλη από την ανάγκη να μην επιθυμούμε πλέον να είμαστε χειραγωγούμενος καταστροφικός όχλος και πρωτίστως να πάψουμε να κακοποιούμε λεκτικά, συναισθηματικά, σωματικά ενίοτε και σεξουαλικά τα παιδιά και μαθητές μας πρώτοι εμείς ως γονείς-συγγενείς στο σπίτι και στην συνέχεια οι δάσκαλοι-καθηγητές στο σχολείο… Ας πάψουμε λοιπόν να στρουθοκαμηλίζουμε κι ας τιμήσουμε επιτέλους την Αλήθεια, αν πράγματι θέλουμε να εξυγιάνουμε μια άρρωστη κοινωνία… Το ρητό “τα εν οίκω μη εν δήμω” πρέπει να αντικατασταθεί με την σοφότατη ρήση του Καβάφη “Την Αλήθεια πάντα ομιλούντες χωρίς μίσος για τους ψευδομένους”. Άλλη λύση δεν έχουμε!!! Από τι πάσχουμε??? Από τα τραυματικά παιδικά και εφηβικά μας βιώματα από τα οποία δεν έχουμε απελευθερωθεί στην ενήλικη ζωή μας. Βιώματα, η μόνη σίγουρη κληρονομιά που 13

παραδίδουμε η μια γενιά στην άλλη, χωρίς ποτέ να περάσει από το μυαλό μας το γνωστό, πασίγνωστο “αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα”, όπου το ρήμα “παιδεύω” σημαίνει τιμωρώ, κολάζω, υποβάλλω σε κόπους και ταλαιπωρίες, κάτι που συνεχίζεται αργότερα και στο σχολείο... Πιστεύω ακράδαντα στην ανάπτυξη και εξέλιξή του Ανθρώπου, σε καμία όμως περίπτωση δεν είμαι διατεθειμένος να παραδοθώ σε μια τεχνολογία που αντί να εξυπηρετεί τον Άνθρωπο τον καταδυναστεύει και τον υποδουλώνει τελικά!!! Είναι σε όλους γνωστό ότι η σύγχρονη τεχνολογία γεννήθηκε για να υπηρετεί τις ανάγκες του πολέμου και όχι της Ειρήνης… Και είναι αυτή που σταδιακά γίνεται κτήμα μιας ανθρωπότητας που μέρα με τη μέρα γίνεται όλο και πιο βάρβαρη, οδηγώντας τον Άνθρωπο –ότι απόμεινε από αυτόν– στην αποξένωση, στην αποκτήνωση και στην χωρίς επιστροφή εξαφάνισή του… Υπάρχει οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ του χιτλερικού “Deutchland ueber alles” και του αντίστοιχου “Αmerica first” του Τράμπ??? Δεν υπάρχει, παρά τα εκατό περίπου χρόνια που μεσολάβησαν, στην διάρκεια των οποίων πάμε από το κακό στο χειρότερο, στο τρισχειρότερο!!! Ξεχάστηκε η Δίκη της Νυρεμβέργης, στην οποία καταδικάστηκαν, και από τους Αμερικανούς εκπροσώπους, οι ηγέτες των ναζί, 24 μέλη του εθνικοσοσιαλιστικού γερμανικού εργατικού κόμματος και οκτώ ναζιστικές οργανώσεις??? Μήπως την ίδια απάνθρωπη πολιτική δεν ακολουθούν και άλλες χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα συγκαλύπτοντας με περιττό θράσος διάφορες παράνομες και εγκληματικές ενέργειες που διαπράττονται καθημερινά??? Καμία μηχανή-robot δεν είναι άσχετη από το άτομο που την έχει προγραμματίσει-κατασκευάσει, ούτε από αυτόν που 14

έχει εγκρίνει την λειτουργία της… Κανένας όμως, απολύτως κανένας, δεν έχει το δικαίωμα να καταπατεί και μάλιστα κατάφορα και αδικαιολόγητα τα κύρια δικαιώματα κάθε Ανθρώπου και ιδιαίτερα αυτό της Ανθρώπινης υπόστασής του, όπως έχουν διαπράξει όλοι οι ιμπεριαλιστές ακόμα και γνωστοί πολιτικοί μεταξύ των οποίων και ο Τσόρτσιλ… Κατά ένα περίεργο τρόπο η Αλλαγή μπορεί να έρθει, για πρώτη φορά στην ιστορία του ανθρώπινου γένους, χωρίς αιματοκυλίσματα, αλλά Συμμετοχικά-Διεκδικητικά που σημαίνει Ειρηνικά, δίνοντας μια για πάντα τέλος στην επιθετικότητα, την βία και τον πόλεμο… Μια Νέα Εποχή μπορεί να γεννηθεί στην οποία να γίνει επιτέλους πραγματικότητα το γνωστό: “Και επί γης Ειρήνη εν ανθρώποις Ευδοκία”!!! Το έτος 2025, σίγουρα σηματοδότησε το έτος μιας ριζικής αλλαγής… Προς τα πού θα γείρει η πλάστιγγα θα φανεί μέσα στα επόμενα 5-10 χρόνια, γνωρίζοντας πως σε εποχές κρίσεων τα άτομα με κριτικό νου και ελεύθερη βούληση αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο, πόσο μάλλον σε μία κρίση που κάθε ζωντανός πλανήτης διανύει μία και μόνο φορά. Η επιλογή είναι δική μας… Ας ξυπνήσουμε λοιπόν και όλα θα πάνε καλά…

15

ΣΧΟΛΙΑΖΟΝΤΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Prof. Dr. Gerald Huether: “Ξεγελιέται αυτός που επειδή έχει μυαλό, πιστεύει ότι μπορεί και να σκέφτεται”… Γι’ αυτό και με τα λόγια του αείμνηστου Γεώργιου Σουρή, συνεχώς “συσκέπτεται”, υπογραμμίζοντας ότι σύντομα με την “ένδοξη” τέταρτη βιομηχανική επανάσταση και την περιβόητη τεχνητή “νοημοσύνη” ο άνθρωπος δεν θα είναι σε θέση ούτε καν να συσκέπτεται…

Jose Saramago: “Η Κοινωνία πρέπει να αλλάξει, αλλά οι πολιτικές δυνάμεις που έχουμε αυτή την περίοδο δεν είναι επαρκείς για να φέρουν αυτή την αλλαγή. Όλο το Δημοκρατικό Σύστημα πρέπει να αναθεωρηθεί.” Για να ξεκαθαρίσει το υποτιθέμενο “δημοκρατικό”, ουσιαστικά επιθετικό, πολιτικό τοπίο της επίρριψης ευθυνών από τους μεν συντηρητικούς στους δε προοδευτικούς και το αντίστροφο, θα πρέπει πρώτα να ξεφύγουμε από την καταστροφική ερπετοειδή ψυχολογία του όχλου στην οποία βρίσκεται η μεγάλη πλειονότητα των κατοίκων όλου του Πλανήτη και να αποκτήσουμε ψυχο-συναισθηματικά υγιείς Πολίτες με Διεκδικητική Συμπεριφορά… Φαίνεται πως έχει χαθεί παντελώς η λογική και το μέτρο…

Albert Einstein: “Εάν κάποια άποψή σας δεν είναι κατανοητή σε ένα εξάχρονο παιδί, δεν την έχετε κατανοήσει ούτε ο ίδιος”… Κατ’ αρχήν, στα έξι χρόνια κάθε παιδί έχει διαμορφώσει τον χαρακτήρα του, ο οποίος πολύ δύσκολα αλλάζει μετά. Η “μανία” κάποιων να τονίζουν την “επιστημονικότητα” του έργου τους μέσω μιας λεκτικής πολυπλοκότητας, φανερώνει την αναγκαιότητα άμεσης διαχείρισης των δικών τους παιδικών τραυματικών βιωμάτων… Μεσαιωνική Παροιμία με αρχαίες ρίζες: “Αμαρτίαι γονέων 17

παιδεύουσι τέκνα”… Ποιος σύγχρονος διανοούμενος κατέδειξε τις αρνητικότατες επιπτώσεις που είχαν σε οικογένεια και κοινωνία οι τρεις βιομηχανικές επαναστάσεις??? Ότι δηλαδή εδώ και αιώνες τα παιδιά μας κακοποιούνται στο ίδιο τους το σπίτι??? Και επίσης ποιος εκπαιδευτικός αποκάλυψε ότι το bulling στο σχολείο δεν υπάρχει μόνο μεταξύ των παιδιών αλλά πρωτίστως από το “διδακτικό προσωπικό” προς τους μαθητές, από τη θέση εξουσίας που βρίσκεται??? Γιατί, επιτέλους, δεν κατονομάζονται οι εκάστοτε θύτες??? H κακοποίηση δεν είναι μόνο συναισθηματική, όπως αναφέρεται συχνά, αλλά και λεκτική και σωματική, ενίοτε και σεξουαλική... Kαι όχι μόνο στο σπίτι αλλά και στο σχολείο... Φταίνε μετά τα παιδιά και οι μαθητές που γίνονται επιθετικοί και οδηγούνται στα σωφρονιστήρια??? Οι γονείς-συγγενείς και αργότερα οι δάσκαλοι-καθηγητές, που τα κακοποίησαν καμία ευθύνη δεν έχουν, ούτε καν ως ηθικοί αυτουργοί??? Σε περιπτώσεις άκρατου θυμού και επιθετικότητας, απαραίτητο είναι να απευθύνεται κανείς έγκαιρα σε ειδικούς, προτού πληρώσουν τα σπασμένα και άλλοι, όπως συμβαίνει συχνά σε όλο τον ανδροκρατούμενο Κόσμο!!! Σωρεία τοξικών συμπεριφορών στην οικογένεια και το σχολείο έχουν νομιμοποιηθεί από το σύγχρονο βάρβαρο κοινωνικό σύστημα των αγορών το οποίο προκάλεσε και συντηρεί την υπερθέρμανση του Πλανήτη μας προκειμένου ως πλαστικοποιημένο όχλο να μας έχει του χεριού του… Καιρός να ειπωθούν τα πράγματα με το όνομα τους και να προχωρήσει άμεσα η εκπαίδευση σε μια Διεκδικητική Συμπεριφορά, μεταξύ των μελών της οικογένειας και του σχολείου, ξεκινώντας χωρίς καμία καθυστέρηση από τον βρεφονηπιακό σταθμό… Οι ελάχιστες σχολές γονέων που λειτουργούν στη Ελλάδα, σε καμία περίπτωση, δεν επαρκούν…

18

Ο Stefano Elio d’ Anna, γνωστός οικονομολόγος, κοινωνιολόγος, καθηγητής στην Ευρωπαϊκή Σχολή Οικονομίας (EUE), και εισηγητής της έννοιας του “Dreamer” / “Ονειροπόλου” στην οικονομία, προτείνει μία Σχολή για Φιλόσοφους της Δράσης… Ο Σοφού-Θωμά ήδη στη διάρκεια της ζωής του, έκανε πραγματικότητα το όνειρό του, το Κουβεντευκτήριο στην Κωνσταντινούπολη… Παλιά αραβική παροιμία: “Όπου δεν πάει η Καρδιά δεν πάνε ούτε τα πόδια”… Και πώς να πάνε τα ταλαίπωρα όταν η Καρδιά παραμένει θεόκλειστη, χωρίς την παραμικρή χαραμάδα στο Φως??? Και πώς ν’ ανοίξει η Καρδιά όταν δεν έχει απελευθερωθεί από τα βάσανα του παρελθόντος και τα κουβαλάει επί αιώνες στις πλάτες της, σαν ακούραστος Άτλαντας???

Albert Einstein: “Μόνο δύο πράγματα είναι άπειρα, το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία, και δεν είμαι σίγουρος για το πρώτο”. Η κακοποίηση που βρέθηκε εκτεθειμένος ο άνθρωπος ως έμβρυο, παιδί και έφηβος τον οδηγεί στη βλακεία, με την έννοια της α-νοησίας. Και αντί να κρατήσει, όπως έχει πει ο Νίκος Καζαντζάκης, το Θεό που έχει μέσα του, εγκλωβίζεται και κρατά και στην ενήλικη ζωή του με νύχια και δόντια τον “διάβολο”, διεκδικώντας σε λάθος χρόνο και με θυμό τα δικαιώματα που του στέρησαν… Σωκράτης: “Εν οίδα ότι ουδέν οίδα”… Το ανθρώπινο μυαλό δεν χρειάζεται αλλαγή αλλά απελευθέρωση από τα τοξικά νευρωνικά κυκλώματα που δημιουργούνται ακόμα και κατά τη διάρκεια της κύησης και πολλαπλασιάζονται μεταγενέστερα.

Mahatma Gandhi: “Με έναν ευγενικό τρόπο μπορείς να ταρακουνήσεις τον κόσμο ... Γίνε εσύ η αλλαγή που επιθυμείς να δεις”… Η εγωκεντρική τύφλωση και μνήμη πώς να μας επιτρέψει να θυμηθούμε την “παθητική αντίσταση” και τα σοφά 19

λόγια του??? Ας πάψουμε να αντιδρούμε στα όσα συμβαίνουν γύρω μας κι ας εστιάσουμε την προσοχή μας σε όλα αυτά που είναι στην εξουσία μας και μπορούμε να ανακαλύψουμε, με πρώτο τον ανώτερο Εαυτό μας Friedrich Nietzsche… Γιατί μόνο τότε “…θα ανθίσουν οι τόποι, θα έρθουν νέοι άνθρωποι, να συνοδεύσουν την βλακεία [επιμένω στην κακοποίηση] στη τελευταία της κατοικία…” Γιώργος Σεφέρης Mahatma Gandhi: “Ο Θεός δεν έχει θρησκεία”. Πώς άλλωστε, από τη στιγμή που ο Θεός είναι Αγάπη και “Η Θρησκεία της Αγάπης είναι πάνω απ’ όλες τις θρησκείες”. Rumi Νίκος Καζαντζάκης: “Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα είμαι λεύτερος”. Ποια σχέση μπορεί να έχουν μεταξύ τους η ελπίδα, ο φόβος και η ελευθερία??? Σε κάθε ελπίδα ελλοχεύει πάντα ο φόβος της μη εκπλήρωσης και από την στιγμή που υπάρχει φόβος παραμένουμε εγκλωβισμένοι στο τραυματικό μας παρελθόν, χωρίς την παραμικρή αίσθηση Ελευθερίας, εσωτερικής και εξωτερικής… Κ.Π. Καβάφης: “Πάντα την Αλήθεια ομιλούντες χωρίς μίσος για τους ψευδομένους”… Πώς εξαφανίζεται ο φόβος??? Από όσο γνωρίζω με την Αλήθεια, που είναι και το προπύργιο της Αγάπης. Και αν δεν απελευθερωθούμε από τα τραυματικά μας βιώματα και την καταστροφική ψυχοπαθολογία του όχλου η οποία εδρεύει, όπως μας ενημερώνει και ο Carl Jung, στην ψυχοπαθολογία του ατόμου, δεν θα φτάσουμε ποτέ ούτε στην Αγάπη, ούτε στην Αλήθεια…

Carl Jung: “Δεν είμαι αυτό που μου συνέβη, είμαι αυτό που επιλέγω να γίνω”… Είναι στην εξουσία του καθένα μας να κάνει τις επιλογές του και να πάψει να κλαίγεται και να γκρινιάζει για ό,τι του συνέβη στο παρελθόν, ζώντας στην ενήλικη ζωή του κάθε στιγμή και συνδιαμορφώνοντας με όλες του τις δυνάμεις ένα φωτεινό παρόν και μέλλον...

21

Κ.Π. Καβάφης: “Μήτε ποτέ γεννήθηκε κανείς μήτε ποτέ κανείς πεθαίνει”… Άλλο ένα σοφό, τεκμηριωμένο και από την Αστροφυσική ρητό που μας υπενθυμίζει πως στον βαθμό που περιορίζουμε την εγωπάθειά μας, δηλαδή την ψυχοπαθολογία μας, περιορίζουμε και τον μέγιστο υπαρξιακό φόβο του θανάτου, κάτι που έχει επισημάνει και o Επίκτητος: “Μην φοβάσαι ούτε τις αρρώστιες ούτε τον θάνατο, τον φόβο να φοβάσαι…”

Vincent van Gogh: “Η κανονικότητα είναι ένας ασφαλτοστρωμένος δρόμος: Είναι άνετο να περπατάς, αλλά δεν φυτρώνουν λουλούδια σε αυτόν”. Και φυσικά ούτε η Δημοκρατία φυτρώνει… Θάψαμε ακόμα και τα ποτάμια και οι πόλεις μας που γέμισαν άσφαλτο και μπετόν κατάντησαν νεκροταφεία “ζωντανών”!!! Οι πόλεις της ταχύτητας, που όπως υποστήριζε ο Le Corbusier είναι οι πόλεις της επιτυχίας, αποδείχθηκαν οι πόλεις της ψυχοσυναισθηματικής ισοπέδωσης του ανθρώπου… Καιρός λοιπόν να παραδειγματιστούμε από αρχιτέκτονες όπως ο Antoni Gaudi και να χτίσουμε πόλεις Αγάπης, όπως έπραξε ο φαραώ Akhenaten της αρχαίας Αιγύπτου που έχτισε την El-Amarna… Κ.Π. Καβάφης: “Μη μόνο όσα βλέπετε πιστεύετε…” Για τον Αετό ο Ήλιος συνεχίζει να λάμπει πάνω κι από τα πιο μαύρα σύννεφα, τις βροχές και καταιγίδες, τις αστραπές και βροντές… Το ίδιο ισχύει και για τον Άνθρωπο, που με τα φτερά της Ψυχής και Ζωής, με τα λόγια του Μάνου Κατράκη ή την Παιδεία με τα λόγια του Μάνου Χατζηδάκη απελευθερώνεται από το Κτήνος που εμπεριέχει... Η Αγάπη, η Αλήθεια, το Όμορφο και το Ωραίο δεν είναι ποσότητες που μετριούνται με τη οκά και τα δράμια... Είναι ποιότητες που αναγνωρίζουμε στην Ψυχή και το Συναίσθημα κάθε πραγματικού Ανθρώπου και όχι του όχλου, που επιβιώνει σε ένα κόσμο απροσδιόριστων γκρι αναμείξεων του μαύρου και άσπρου…

22

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ “Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία” Μάνος Χατζιδάκις, η οποία μέσω της συναισθηματικής αγωγής θα αποκαταστήσει την χαμένη ψυχική και πνευματική υπόσταση του ανθρώπου. Και η ερώτηση: Ποιος έφτιαξε το κτήνος που περιέχουμε και δεν επιτρέπει σε καμία πολιτική δύναμη στον 21ο αιώνα να υλοποιήσει μια όντως προοδευτική κοινωνική πολιτική??? Και για ποια Παιδεία ο λόγος??? Της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, της Τεχνητής Νοημοσύνης, με ότι αυτή συνεπάγεται??? Η άποψη που καταθέτω δεν αφορά μόνο την Πολιτική, τεκμηριώνεται επίσης και με τα λόγια του Albert Einstein: “Δεν μπορείς να επιλύσεις ένα δίλημμα με το ίδιο μυαλό που το δημιούργησε” και του Αριστοτέλη: “Είναι χαρακτηριστικό ενός εξελιγμένου μυαλού να φιλοξενεί (να ακούει σύμφωνα με τον Πυθαγόρα) μια σκέψη έστω και αν δεν την αποδέχεται.” Για ποια ανθρώπινη προοδευτική Πολιτική ο λόγος, από την στιγμή που καμία κυβέρνηση ή αντιπολίτευση επί της ουσίας δεν την προσδιόρισε, δεν την ανέλυσε ούτε φυσικά την εφάρμοσε??? Πώς άλλωστε αφού η μοναδική πρόθεση“στρατηγική” όλων των πολιτικών δεν ήταν και δεν είναι άλλη από το να γίνουν αρχηγοί και κόμματα εξουσίας, συμπεριλαμβάνοντας στους κόλπους τους ακόμα και άτομα που έχουν σημαία τους τον δογματισμό και την βία και όχι την παθητική αντίσταση του Mahatma Gandhi ή την συμφιλίωση του Nelson Mandela… Σκοτώνονται όλοι με όλους, όχι μόνο εκτός αλλά και εντός και επί τα αυτά, κατά την Ευκλείδεια θεωρία… Αλήθεια για ποια Ειρήνη, Δικαιοσύνη και Βιώσιμη Ανάπτυξη ο λόγος???

23

Εντοπίσαμε ποτέ ποια είναι τα πραγματικά αίτια της υπερθέρμανσης και επικείμενης καταστροφής του Πλανήτη??? Και αν η απάντηση μας είναι: ο καπιταλισμός, οι αγορές, οι πετρελαιο-βιομηχανικές εταιρείες κ.λπ., ξεγελιόμαστε οικτρά… Επιτρέψαμε δυστυχώς να παραμείνει σε ισχύ, επί αιώνες, η κακοποιητική στάση γονιών-συγγενών στο σπίτι και δασκάλων-καθηγητών στο σχολείο, απέναντι στα παιδιά και μαθητές μας… Μία στάση που παίρνει επιδημικές διαστάσεις “Κτήνους” τα τελευταία 250 χρόνια των τριών βιομηχανικών επαναστάσεων, στέλνοντας στο εδώλιο του κατηγορουμένου παιδιά και έφηβους –τα θύματα– και όχι τους θύτες, αυτούς που κυριολεκτικά, από γενιά σε γενιά τα σακατεύουν, πέρα από λεκτικά, συναισθηματικά και σωματικά ενίοτε και σεξουαλικά… Επαναλαμβάνω τα λόγια του Μάνου Χατζιδάκι: “H μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία”. Και στην ερώτηση: Ποια Παιδεία είναι αυτή που θα μας απαλλάξει από το Κτήνος που περιέχουμε, η απάντηση είναι κατηγορηματικά: Όχι η σημερινή!!! Διότι είναι αυτή που, στο πλαίσιο των τριών βιομηχανικών επαναστάσεων που προηγήθηκαν, ισοπεδώνει συναισθηματικά τον άνθρωπο, τον μετατρέπει σε κτήνοςερπετό, το οποίο στη συνέχεια καταστρέφει το ίδιο του το σπίτι, τη Γη που κατοικεί!!!

25

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Συμπερασματικά εκτιμώ ότι: Η καλύτερη κοινωνία που όλοι επιθυμούμε δεν θα έρθει κατεδαφίζοντας την παλιά, με λοστούς και μολότωφ, αλλά χτίζοντας την καινούρια σε νέο οικόπεδο, Ειρηνικά. Οι όποιες σκέψεις αναστύλωσης ή εκσυγχρονισμού ενός ερειπίου είναι εκ των προτέρων καταδικασμένες και γι’ αυτό μάταιες… Ο φονταμενταλισμός των χρηματαγορών συνδέεται άμεσα με τον άκρατο ατομισμό-εγωισμό μας, που βρίσκεται στον αντίποδα των θετικών συναισθημάτων της Αγάπης και της Φιλίας. Στηρίζεται επίσης στον τυφλό μιμητισμόκαταναλωτισμό μας που αναγορεύτηκε σε σχολή ψυχοθεραπείας (shopping therapy)… Έννοιες όπως αυτές της Αγάπης και Φιλίας βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο της έρευνας του ανθρώπινου εγκέφαλου και της νευροβιολογίας, αποδεικνύοντας τη μεγάλη σημασία της συναισθηματικής νοημοσύνης και ειδικότερα των θετικών συναισθημάτων όχι μόνο για τη σωματική μας υγεία αλλά και γενικότερα για την εξέλιξη της ανθρώπινης ζωής… Το ξεπέρασμα της παγκόσμιας κρίσης δεν είναι καταρχήν θέμα οικονομικό ούτε πολιτικό ή κοινωνικό. Είναι πρωτίστως θέμα ατομικό και ηθικό, δηλαδή νευροβιολογικό. Είναι θέμα Παιδείας και Πολιτισμού. Γιατί μόνο στο βαθμό που θα αλλάζουμε εμείς οι ίδιοι ως άτομα, αποκτώντας συνείδηση και ελεύθερη βούληση, θα αλλάζει η Παιδεία, ο Πολιτισμός και η Κοινωνία μας προς το καλύτερο… Η αποφυγή, κι όταν αυτή δεν είναι εφικτή, η άμεση επίλυση ακόμα και των απειροελάχιστων διαφορών-συγκρούσεων που προκύπτουν μεταξύ μαθητών, καθώς και μεταξύ μαθητών και δασκάλων, μέσω ενός ειλικρινούς, κριτικού και 26

εποικοδομητικού διαλόγου, οφείλει να είναι το κύριο μέλημα της Παιδείας σε μια αληθινά Δημοκρατική κοινωνία… Το ίδιο ισχύει και μεταξύ παιδιών, καθώς και μεταξύ παιδιών και γονιών σε μια οικογένεια… Το ότι ο απάνθρωπος χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός δεν έχει καμία σχέση με μια Δημοκρατική Κοινωνία Πολιτών, το γνωρίζουμε σήμερα σχεδόν όλοι, αναγνωρίζοντας επίσης ότι η επιθυμίας μας για μια αυθεντική Δημοκρατία προϋποθέτει αυθεντικά άτομα με Αυτογνωσία, σχέσεις Φιλίας και Συμμετοχής στα κοινά. Στην προσπάθειά μας αυτή, η συνειδητή κοινωνικοποιημένη και στοχευμένη Τέχνη μπορεί να προσφέρει πολλά, διευρύνοντας την ανθρώπινη αντίληψη και ανοίγοντας νέους ορίζοντες στην αναζήτηση μιας καλύτερης κοινωνίας, που θα κατοχυρώνει τις πραγματικές ανάγκες όλων των πολιτών και όχι τα κερδοσκοπικά συμφέροντα των λίγων. Γι’ αυτό και απευθυνόμενοι στους G20 λέμε: Είσαστε 20 από έναν βίαιο κόσμο που φεύγει. Είμαστε εκατομμύρια από έναν ειρηνικό κόσμο που έρχεται… Με δύο λόγια το κυριότερο είναι να συνειδητοποιήσουμε το γεγονός ότι το απάνθρωπο κοινωνικό σύστημα των χρηματαγορών που αποκλείει τη Δημοκρατία και μας οδηγεί όλο και πιο βαθιά στην εξαθλίωση, πνέει τα λοίσθια και η όποια προσπάθεια να κρατηθεί στη ζωή θα είναι προσωρινή και βραχυπρόθεσμη. Ότι για να αλλάξει η κοινωνία θα πρέπει πρώτα εμείς ως άτομα να αλλάξουμε νοοτροπία. Και ότι η αλλαγή νοοτροπίας μας οφείλει να είναι αυτή που θα μας οδηγήσει από τον άκρατο εγωισμό-ατομισμό μας, με όλα τα συνεπακόλουθά του, στη Φιλία, που προϋποθέτει Αυτογνωσία και πορεύεται στη Συμμετοχή… Και να κλείσω με μια ερώτηση, η απάντηση της οποίας 27

επαληθεύει την ορθότητα του παραπάνω ισχυρισμού: Αλήθεια, τι καταφέραμε τα τελευταία 38 χρόνια, μετά την αποκατάσταση της “Δημοκρατίας”, και γιατί αναρτήσαμε φέτος και πάλι το ίδιο μεγάλο πανό στο Πολυτεχνείο, όπως τότε, “Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία”…

29

ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΑΚΙ ΑΛΕΞΙΟΥ Για τον Τάκι Αλεξίου έχουν αναφερθεί μ.α. οι: Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος, Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τούντας και Γεώργιος Πεσματζόγλου, Ακαδημαϊκοί και Θουκυδίδης Βαλεντής και Κωνσταντίνος Κιτσίκης, Καθηγητές Ε.Μ.Π. Ειδικότερα για τις ιδεολογικές του πεποιθήσεις, σημειώνει ο Ακαδημαϊκός Άγγελος Αγγελόπουλος: “Πραγματικά θα άλλαζε η όψη του κόσμου αν όλοι οι λαοί, όλοι οι άνθρωποι ενστερνίζοντο την έννοια της οικουμενικότητας, στην επικράτηση της οποίας αποβλέπει η Ενωτική σας Κίνηση”. Ο πρώην Πρόεδρος του Αρείου Πάγου Στέφανος Ματθίας τον συγχαίρει, όπως ο ίδιος γράφει “… για την προσπάθεια που καταβάλλετε και για το έργο, μελέτης και συνειδητοποίησης των θεσμικών προβλημάτων μας, το οποίο επιτελείτε”. Ο Βουλευτής, Αντιπρόεδρος της Ευρωβουλής και Συγγραφέας Κώστας Νικολάου αναφέρεται στις “βαθύτατα ανθρωπιστικές καταβολές” του Αλεξίου “που τον ωθούν εξακολουθητικά σε μια ασυμβίβαστη κοινωνική και πολιτική στράτευση υπέρ των αδικημένων και κατατρεγμένων της ζωής…”, τονίζοντας “… την στράτευσή του σε πανανθρώπινες αξίες που εκφράζουν ταυτόχρονα και κατασταλαγμένα φιλοσοφικά του πιστεύω”. Για το συγγραφικό του έργο και ειδικότερα τις εντυπώσεις του από τα ταξίδια του στην Ανατολή ο Καβαφολόγος και Καθηγητής του Πανεπιστημίου Harvard Γιώργος Π. Σαββίδης υπογραμμίζει: “Πιστεύω ακράδαντα ότι μια τέτοια έκδοση μπορεί τώρα να αποδειχθεί και από πνευματικής και από πολιτιστικής πλευράς, τόσο σημαντική όσο τουλάχιστον υπήρξαν και οι προπολεμικές εντυπώσεις του Καζαντζάκη”. Για το βιβλίο του “Ναζισμός και Παραθρησκεία στα 30

πρόθυρα του 21ου αιώνα” ο πρώην Α’ Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Βουλής Παναγιώτης Κρητικός σημειώνει ότι “… είναι ένα βιβλίο που επισημαίνει κοινωνικά φαινόμενα ιδιαίτερης σημασίας και ως εκ τούτου ιδιαίτερα χρήσιμο”. Και ο Μητροπολίτης Κυθήρων Ιάκωβος ευχαριστεί θερμά και συγχαίρει εγκαρδίως. Για τη ζωγραφική του δουλειά, από την Ιαπωνία, ο Ζωγράφος και Ακαδημαϊκός Ν. Χατζηκυριάκος-Γκίκας πιστεύει πως ο Αλεξίου ακολουθεί αυθόρμητα τους κανόνες της αρχαίας κινεζικής ζωγραφικής και διαβεβαιώνει πως τα έργα του “είναι τόσο φανερά “Ζεν” στο πνεύμα ώστε είναι σχεδόν πρότυπα του είδους”. “Είσαι ανθρωποκεντρικός… Ποιητής ωραίων προσώπων γεμάτων οδύνη και αγωνία που ξεπροβάλουν κοιτώντας μας κατάματα για συμπαράσταση μέσα από τα τετράγωνα κλουβιά των κοινωνικών συμβάσεων” επισημαίνει ο Καθηγητής της Θεολογίας και Κοινωνιολογίας Γιώργος Μουστάκης. Ο Καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δημήτριος Δεληγιάννης σημειώνει: “Είναι ένας καλλιτέχνης αυτόνομος και ταυτόχρονα κοσμοπολίτης. Μοναχός από τη μία και απ’ την άλλη μποέμ της αισθητικής. Είναι ένας καλλιτέχνης που πραγματικά σέβομαι το έργο του, το οποίο είναι σοβαρό, επίσης σέβομαι την ποιητική διάσταση που αποπνέει και ως καλλιτέχνης και ως έργο.”. Ο Καθηγητής Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών Σάββας Κονταράτος σημειώνει: “Ο κ. Αλεξίου είναι μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα προσωπικότητα που συνδυάζει τα χαρίσματα του πολύπλευρου δημιουργού και του ανήσυχου διανοούμενου… Η δημιουργικότητά του όμως έχει επεκταθεί και σε άλλους τομείς, όπως η ζωγραφική και η μουσική σύνθεση, στους 31

οποίους και πάλι έχει διακριθεί. Θα ήθελα, τέλος, να τονίσω ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο με εξαίρετο ήθος και εράσμιο χαρακτήρα, αφοσιωμένο στη δουλειά του, αλλά και ικανό να επικοινωνεί άμεσα και να συνεργάζεται αρμονικά με τους άλλους”. Ο διεθνής κορυφαίος χορογράφος Morris Bejart χαρακτηρίζει τη μουσική του “πολύ ενδιαφέρουσα” και η γνωστή Ελληνίδα Ποιήτρια και Ακαδημαϊκός Κική Δημουλά εκφράζει τη “σφοδρή” της εκτίμηση, όπως η ίδια σημειώνει “στην αληθινά μεγάλη απόλαυση” που της προσέφερε “η συναρπαστική Μουσική” του. Ο γνωστός διπλωμάτης Mario Calderon Rivera σ’ επιστολή του προς τον συνθέτη Τάκι Αλεξίου γράφει: “Ειλικρινά σας ευχαριστώ και εκτιμώ την ευγενική και γενναιόδωρη χάρη των δύο θαυμαστών αυτών δίσκων με την υπέροχη και εμπνευσμένη συμφωνική μουσική σας. Την απόλαυσα πραγματικά και θα απολαύσω πολλές φορές στο μέλλον την πνευματική ανάταση που προσφέρουν αυτές οι θεσπέσιες συνθέσεις”. Ο Καθηγητής του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αποστόλης Παπαϊωάννου στέκεται “… περισσότερο στον Αλεξίου άνθρωπο, στοχαστή, ψυχολόγο και παιδαγωγό που με το ήθος, τις έρευνες και γνώσεις του έχει ανοίξει νέους δρόμους για μια ουσιαστικά δημοκρατική παιδεία δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην ευαίσθητη σχέση μεταξύ διδάσκοντα και διδασκόμενου, από την οποία, όπως όλοι γνωρίζουμε εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό και ο απώτερος στόχος μας, η ουσιαστική δηλαδή μετάδοση κάθε μορφής γνώσης.” Ο ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ Αθανάσιος Αραβαντινός, αναγνωρίζει ότι, πέρα από την Αρχιτεκτονική και Πολεοδομία: “…Εξίσου σημαντική είναι η προσφορά του κ. Αλεξίου στον 33

φιλοσοφικό προβληματισμό που άπτεται του ανθρώπου και της σχέσης του με το φυσικό και δομημένο περιβάλλον και στην παιδαγωγική θεωρητική και εφαρμοσμένη έρευνα”, υπογραμμίζοντας ότι “… το σύνολο του έργου του κ. Αλεξίου έχει μια βαθιά ανθρωποκεντρική θεώρηση, επιστημονικά τεκμηριωμένη, που αντιμετωπίζει σφαιρικά τον άνθρωπο αποκλείοντας μια στείρα μηχανιστική αρχιτεκτονική και πολεοδομική αντίληψη κάθε κλίμακας”. Ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην Πρύτανης ΔΠΘ Γιάννης Πανούσης διαβεβαιώνει “…για την σοβαρότητα και τη συνέπειά του, καθώς και την αναγνώριση της οποίας τυγχάνει σε ευρύ κύκλο επιστημόνων”, καθώς και για τον “…πανεπιστημιακό χαρακτήρα του έργου και των ενασχολήσεών του…”. Ο Καθηγητής και πρώην Πρύτανης του ΕΜΠ Νίκος Μαρκάτος επισημαίνει: “…είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον κ. Αλεξίου και ως σκεπτόμενο άνθρωπο και να αξιολογήσω θετικά τις βαθιά ριζωμένες ανθρωπιστικές και δημοκρατικές του ευαισθησίες ... Tο δυνατό σημείο του έργου του Αλεξίου είναι ότι επικοινωνεί άμεσα μαζί μας, χωρίς βερμπαλισμούς και δυσνόητες φιλοσοφικές δολοπλοκίες, και το κείμενο είναι διαρκώς ζωντανό ώστε να το ζει και ο αναγνώστης. Ο Αλεξίου ενώνει αισθήσεις, αισθητική και αρμονία, καθώς και πνεύμα και ύλη, και χώρο και χρόνο μέσα στην ενέργεια του σύμπαντος, σε μια απειροελάχιστη γωνιά του οποίου ο άνθρωπος βιώνει την τραγική του μοίρα, χαμένος μέσα στα άστρα, που όμως εξακολουθεί, όπως και ο Τάκις, να τα κοιτάζει.” Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Παρθένιος τον συγχαίρει με πολλή αγάπη, όπως ο ίδιος γράφει “για την πορεία Σας στον αγώνα σας της ελευθερίας του Πνεύματος”.

34

Για την περίοδο προεδρίας του στην Πανελλήνια Ιστορική και Φιλοσοφική Εταιρεία και συντονισμού της Πρωτοβουλίας Πολιτών για την Προστασία του Συντάγματος, των Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ο Καθηγητής και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργος Μπαμπινιώτης σημειώνει: “…σας συγχαίρω για την Εταιρεία σας. Μπορείτε να προσφέρετε πολλά”. Ο ομότιμος Καθηγητή ΕΜΠ Νικόλαος Κουμάντος υπογραμμίζει τους “...υψηλόφρονες πνευματικούς στόχους της Εταιρείας”. Ο τ. Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Μιλτιάδης Παπαϊωάννου σημειώνει πως “… τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλουν στον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση της Ελληνικής κοινωνίας”. Και ο τ. Υπουργός Πολιτισμού Σταύρος Μπένος εκφράζει τη βεβαιότητα “…ότι τα συμπεράσματά σας θα αποτελέσουν πηγή προβληματισμού και έμπνευσης στο κατώφλι του 21ου αιώνα”. Ο γνωστός φιλόσοφος Κορνήλιος Καστοριάδης ευχαριστεί “…για την τιμητική πρόσκληση”, όπως γράφει ο ίδιος “να γίνω επίτιμο μέλος της Εταιρείας και αποδέχομαι με ευχαρίστηση”. Το ίδιο και ο Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και τ. Ευρωβουλευτής Δημήτριος Τσάτσος. Ο Πρέσβης ε.τ. Κώστας Φωτήλας θεωρεί ότι “ο Τάκις Αλεξίου, ο ζωγράφος, ο ποιητής, ο πεζογράφος, ο εκφραστής του λόγου και της σκέψης στη δημιουργική πολυμορφία τους…” είναι “…ένας άνθρωπος χωρίς σύνορα, χωρίς “εθνικισμούς” με περιορισμένη έννοια του όρου, χωρίς προκαταλήψεις, αλλά με μια παγκοσμιότητα στην έκφραση που πηγάζει από ποικιλόμορφες καταβολές στο χώρο και στο χρόνο”. Ο ξεχωριστός δημοσιογράφος και συγγραφέας Βασίλης Ραφαηλίδης σημειώνει: “Ο Αλεξίου είναι ένας πολυτάλαντος σεμνός πολυκαλλιτέχνης, και ένας βαθύτατα φιλοσοφημένος 35

και ανήσυχος άνθρωπος… είναι εξοργιστικά κατά την άποψή μου, ελληνοκεντρικός, και η ελληνικότητά του είναι ανάλογη μ’ αυτή του συμπατριώτη του Καβάφη: Οικουμενική και συμφιλιωτική…”. Με τα λόγια του γνωστού δημοσιογράφου και ποιητή Δημήτρη Ιατρόπουλου “…Ο Αλεξίου είναι μια σημαντική προσωπικότητα στην άνυδρη Ελλάδα…” Ο τ. Δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Αντώνης Σιδέρης τον ευχαριστεί από καρδιάς “… για την ευγενική προσφορά” του “στον εμπλουτισμό του προγράμματος του Λαϊκού Πανεπιστημίου” δηλώνοντας ότι: “Το κοινό που παρακολούθησε τις παραδόσεις σας, πυκνό και ενθουσιώδες, μιλά με ανυπόκριτο θαυμασμό για το γλαφυρό τρόπο ανάπτυξης των θεμάτων σας και για την αδιαμφισβήτητη επιστημονική ενημέρωσή τους”.

O Πατριάρχης Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής Θεόδωρος, σε επιστολή του τον αποκαλεί “τέκνον της Μετριότητος Ημών”, επιθυμεί να εκφράσει “την ευχαριστίαν δια τε την ενημέρωσίν και την εκφρασθείσαν μέριμναν της υμετέρας ελλογιμότητος, περί της επιστημονικής μελέτης αυτής, σχετικώς με τον χρωματισμό του ανακαινισθέντος Πατριαρχικού Μεγάρου…” και εύχεται “δια τον κόπον και την συνδρομήν” του “την παρά Θεού ενίσχυσιν και το άπειρον Αυτού έλεος εις υμάς και τους συνεργάτες υμών». Η Ελληνική Κοινότητα Καΐρου σε επιστολή της αναφέρει: “Η Διαχειριστική Επιτροπή της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου σε πρόσφατη συνεδρίασή της, αναγνωρίζοντας την ευγενική χειρονομία σας να διαθέσετε σημαντικό μέρος του αξιόλογου έργου σας προς πώληση, διαθέτοντας τα έσοδα για την ενίσχυση του Ελληνικού Νοσοκομείου Καΐρου, αποφάσισε όπως σας απονείμει … τον τίτλο του δωρητή-ευεργέτη. Η λεπτότητα των συναισθημάτων σας που σαφώς εκδηλώνεται και με το υψηλού επιπέδου καλλιτεχνικό σας έργο δεν μας αφήνει περιθώρια 37

κολακείας, αλλά τα όσα εκφράζουμε αποτελούν ειλικρίνεια συναισθήματα. Εκφράζοντας τις θερμές μας ευχαριστίες.” Ο Πρέσβης ε.τ. Παναγιώτης Βλασσόπουλος αναφέρει για τον Τάκι Αλεξίου: “Πρόκειται για πολυτάλαντο άνθρωπο, θερμό θιασώτη του διαλογισμού, με πολλές ευαισθησίες και έντονη επιθυμία ανίχνευσης των διαφόρων πολιτισμών. Ο έρωτας του με το ωραίο αναδύεται μέσα από την αρχιτεκτονική, ζωγραφική, μουσική και συγγραφή. Η άδολη αγάπη του προς την Ελλάδα, υπό την ευρεία πολιτιστική έννοια, αντικατοπτρίζεται στα έργα του. Υπήρξε για μένα ένας πολύτιμος και θερμός συμπαραστάτης στην καθιέρωση του θεσμού των Καβαφείων στην γενέθλια πόλη του ποιητή, το 1983, με την προσωπική αμέριστη συνδρομή της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη.”

O Βουλευτής Λεωνίδας Κύρκος έγραψε: “Φίλε μου Τάκι, ξέρεις πόσο εκτιμώ τη δουλειά σου… Με πολλήν αγάπη.” Ο Βουλευτής Σωτήρης Παπαπολίτης αναφέρει σε επιστολή του: “Οι ευαισθησίες και η προσφορά του Τάκι Αλεξίου αποδεικνύουν τον κόσμο του και το είναι του. Κλάσμα του ανθρώπινου με μόνιμο κοινό παρανομαστή σε όλα του τα έργα και την πράξη την ανθρωπιά… Στο έργο του … δεσπόζει η κατάργηση της μονοδιάστασης. Ο Τάκις Αλεξίου και η δουλειά του είναι η σάρκωση της διάγνωσης του Μενάνδρου: Ως χαρίεν εστ’ άνθρωπος όταν άνθρωπος η.” Τέλος, η επίτιμη Σύμβουλος Επικρατείας και Πρόεδρος της Προγεννητικής Αγωγής Ιωάννα Μαρή στον πρόλογο του δοκιμίου του Τάκι Αλεξίου “Οι 12 Λέξεις” αναφέρει: “Τι χαρά, πρώτα όταν αντίκρισα τις ζωγραφιές του: ανέδιδαν την λάμψη του ήλιου και της ελεύθερης ψυχής! Κι έπειτα διάβασα τις επίκαιρες σκέψεις του στα τεκταινόμενα των καιρών… Πολύ ωφέλιμες οι σκέψεις σου φίλε μου: να ενστερνισθούμε βαθειά, τον βασικό στόχο της ζωής μας, το να οδηγήσουμε την ύπαρξή μας στην ολοκλήρωση… Ναι, είναι η ώρα των αλλαγών…”

38

ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ 1. Η Ψυχολογία της Αρχιτεκτονικής στο παράδειγμα του Μουσείου Τέχνης (1968) 2. Ζωγραφική 1975-1980, Painting, Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 1980 3. Ζωγραφική, Κείμενα, Εφαρμογές / Painting, Texts, Applications, Εκδόσεις Πολυπλάνο, Αθήνα 1981 4. Ο τρίτος Καβάφης, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 1982 5. Ιαπωνία -Japan-Japon, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 1984 6. Abdi Ipekci, Milliyet, Κωνσταντινούπολη 1986 7. Μια Ζωντανή Διδασκαλία, Βιβλίο 1-6, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 1989-1993 8. Για μια Ενωτική Κίνηση και Πολιτική στην Ελλάδα, Εκδόσεις ΠΑΝ.Ι.Φ.Ε., Αθήνα 1993 9. Ιαπωνία: Η χώρα του Ζεν, Εκδόσεις ΠΑΝ.Ι.Φ.Ε., Αθήνα 1995 10. Ναζισμός και Παραθρησκεία στα πρόθυρα του 21ου αιώνα, Εκδόσεις ΠΑΝ.Ι.Φ.Ε., Αθήνα 1995 11. Για τη Γυναίκα με 12 σχέδια του Τάκι Αλεξίου, Εκδόσεις Εικοστός Πρώτος, Αθήνα 1995 12. Κατάσχεση Νο 21, Εκδόσεις ΠΑΝ.Ι.Φ.Ε., Αθήνα 1996 13. Επιστροφή στο Παρόν – Συναισθηματική αγωγή, ανθρώπινες σχέσεις & περιβάλλον, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2001 14. Αντίο νύχτα – Σχέδια και Λόγια, Σοφία, Αθήνα 2001 / Farewell darkness – Drawings and Writings, Εκδόσεις Σοφία, Αθήνα 2002 15. Φίδια και Σκάλες – Περιπλανήσεις στον κόσμο του πραγματικού, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2002 16. Beyond the tyranny of contemporary Architecture, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2004 17. Η εποχή του φόβου πέρασε…, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2004 18. Υπατία – Ο δρόμος προς την Ελευθερία, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2006 19. Κρατούμενος Συνείδησης, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2006 20. The Aesthetics of Love, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2008 21. Επιστροφή στις Αισθήσεις – Για μια Αρχιτεκτονική του Ανθρώπου, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2008 22. Ο κύκλος της Αρμονίας – Ψυχολογία και Αρχιτεκτονική, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2008 23. Η Δύναμη της Φιλίας – Από την τυραννία των αγορών στην Κοινωνία των Πολιτών, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2012 24. Man’s journey from “I” to “WE”, e-book, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2016 25. Notes on Healing Philosophy (e-book 2022) / Σημειώσεις για μια θεραπευτική φιλοσοφία, e-book, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2022 26. 2025 - Το Κρίσιμο Έτος Αλλαγής και οι 10 Αλήθειες του Σοφού, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθήνα 2023 27. Άνθρωποι ή Κτήνη - Η Νομιμοποίηση της Κακοποίησης Ανηλίκων & Συναισθηνματική Αγωγή, Εκδόσεις Τέσσερις Εποχές, Αθηνα 2024