SJÁLFBÆRNI SKÝRSLA 2022 1
EFNISYFIRLIT SJÁLFBÆRNISKÝRSLA 2022 03 ÁRITUN STAÐFESTINGARAÐILA 04 ÁVARP FORSTJÓRA 05 FYRIRTÆKIÐ 08 STEFNA BYKO 09 STJÓRNSKIPULAG 10 STJÓRN BYKO 10 STJÓRNARHÆTTIR 10 FRAMKVÆMDASTJÓRN 11 SKIPURIT 13 UMFANG REKSTRAR 14 VEFVERSLUN 16 BYKO LEIGA 17 AÐFANGAKEÐJA 17 ALJÓÐLEGT FRUMKVÆÐI OG SAMFÉLAGSÞÁTTTAKA 19 VARÚÐARREGLAN 20 SAMSTARF 20 VIÐURKENNINGAR 21 FRAMÞRÓUN 26 SAMFÉLAGIÐ 27 SJÁLFBÆRNI 28 SJÁLFBÆRNISTEFNA 30 UMHVERFISLEGIR ÞÆTTIR 30 VISTVÆN SAMAN 30 FÉLAGSLEGIR ÞÆTTIR 31 STJÓRNARHÆTTIR 32 SAMFÉLAGSÞÁTTTAKA 33 HEIMSMARKMIÐ SAMEINUÐU ÞJÓÐANNA 33 UN WOMEN 35 AÐILD AÐ FÉLAGASAMTÖKUM 36 SAMFÉLAGSSJÓÐUR 37 HAGSMUNAAÐILAR 38 ÞÁTTTAKA Í NÝSKÖPUN 40 MANNAUÐUR 41 JAFNRÉTTISVEGFERÐ 42 FRÆÐSLA OG ÞJÁLFUN STARFSFÓLKS 43 LÍÐAN OG HEILSA STARFSFÓLKS 44 2
ÖRYGGI OG VINNUVERND 46 VÖRUTALNINGAR 48 BIRGÐAEFTIRLIT 48 ÁHÆTTUMAT OG HÆTTA Á SPILLINGU 48 STARFSMANNAFÉLAGIÐ KVISTUR 50 UMHVERFIÐ 51 UMHVERFISSTEFNA 52 VISTVÆN SAMAN 52 VISTVÆNT VÖRUFRAMBOÐ 53 VISTVÆNAR VÖRUR 53 REKJANLEIKI TIMBURS 54 VISTVOTTUNARKERFI 56 SVANURINN 56 BREEAM 57 LEED 59 LOFTLAGSMÁL 60 ORKUSKIPTI 60 ÚRGANGSMÁL 61 HRINGRÁSARHAGKERFI 62 SKÓGRÆKT 63 MÆLIKVARÐAR 64 EFNAHAGUR 65 EFNAHAGSLEGT VIRÐI SKAPAÐ OG DREIFT 65 FJÁRHAGSLEG ÁHRIF OG ÖNNUR ÁHÆTTA OG TÆKIFÆRI SÖKUM LOFTLAGSBREYTINGA 66 BIRGJAR 66 SAMFÉLAG 67 KYNJASKIPTING 68 UMHVERFI 70 EFNISNOTKUN 71 ORKUNOTKUN 72 MEÐHÖNDLUN ÚRGANGS 75 LOSUN GRÓÐURHÚSALOFTTEGUNDA 77 ÖNNUR LOSUN 78 MARKMIÐ 2023 79 GRI TILVÍSUNARTAFLA 2022 81
SJÁLFBÆRNISKÝRSLA 2022 BYKO gefur út í fjórða sinn sjálfbærniskýrslu í samræmi við meginatriði (core) í viðmiðum Global Reporting Inititative (GRI) og fylgir skýrslan viðmiðum GRI Standards sem tóku í gildi 1.júní 2018. GRI gefur út sérákvæði fyrir fasteigna og byggingariðnað (Construction and Real Estate) en BYKO metur sem svo að þau séu ekki viðeigandi fyrir fyrirtækið þar sem BYKO er birgi fyrir önnur fyrirtæki en er ekki byggingarfyrirtæki. Skýrslan fylgir Greenhouse Gas Protocol aðferðafræðinni og umfang losunar er markað í starfsemi BYKO byggt á einingum sem stýrt er rekstrarlega (operational control). Í skýrslunni er gerð grein fyrir rekstri starfstöðva BYKO en fyrirtækið rekur verslanir á Akureyri, Suðurnesjum, Selfossi, Reykjavík og Kópavogi. Í skýrslunni er einnig gerð grein fyrir rekstri vöruhúsa í umsjón BYKO, þ.e. í Kjalarvogi og rekstri vörulagers BYKO Leigu, sem er staðsett að Selhellu Hafnafirði. Vöruhúsaþjónusta sem BYKO úthýsir til 3ja aðila, Bakkinn, er ekki hluti af skýrslunni. Vöruflutningar til landsins eru hluti umfangi skýrslunnar en ekki forflutningar erlendis. Flutningar á milli starfsstöðva BYKO eru einnig hluti skýrslunnar en ekki vöruflutningar til viðskiptavina.
Allar upplýsingar í skýrslunni eiga við um árið 2022 nema annað sé tekið fram. Fjárhagslegar upplýsingar í skýrslunni eru fengnar úr endurskoðuðum ársreikningi BYKO. Umhverfisupplýsingar voru fengnar gegnum gagnagátt Klappa frá birgjum BYKO. Tölur frá Klöppum voru bornar saman við upplýsingar frá birgjum. Við útreikninga á losun gróðurhúsaloftegunda er stuðst við losunarstuðla sem Umhverfisstofnun leggur til að séu notaðir til að reikna út losun frá rekstri fyrirtækja (5 útgáfa 2022).1 Upplýsingar um losun frá flugi eru fengnar frá alþjóða flugmálastofnuninni (ICAO). Upplýsingar vegna flutninga eru frá viðkomandi flutningafyrirtæki. Gerð er grein fyrir frávikum í upplýsingum og útreikningum þar sem það á við, undir hverjum mælikvarða fyrir sig. Samfélagsupplýsingar, þar með talið mannauður eru fengnar úr innri kerfum BYKO. Valdir GRI vísar í skýrslunni voru staðfestir af KPMG. Nánari mörk staðfestingarinnar má sjá á blaðsíðu 4.
Skýrslan afmarkast þannig við starfsemi BYKO en ekki móður- eða systurfélaga. BYKO á einnig 25% hlut í Steinullarverksmiðjunni hf. og 51% hlut í Fasteignafélaginu Smiðjuvöllum 9 ehf. og eru utan viðfangs þessarar skýrslu. Nýtt skipurit tók gildi í nóvember 2022. Breytingin fólst í því að framkvæmdastjóri vörustýringar lét af störfum og nýr framkvæmdastjóri tók við starfinu. Aðrar breytingar voru ekki gerðar á skipuriti fyrirtækisins.
1
3
https://ust.is/library/sida/Loft/Losunarstudlar_UST_5.0.2.pdf (sótt 15.02.2023)
ÁRITUN STAÐFESTINGARAÐILA ABCD
Sími 545 6000 Fax 545 6001 Veffang www.kpmg.is
KPMG ehf. Borgartún 27 105 Reykjavík
BYKO ehf. Skemmuvegi 2a 200 Kópavogi Takmörkuð staðfesting til Byko ehf. varðandi sjálfbærniskýrslu fyrir árið 2022 Við vorum ráðin af Byko ehf. (hér eftir Byko eða félagið) til að veita takmarkaða staðfestingu (e. limited assurance) á afmörkuðum hluta meðfylgjandi sjálfbærniskýrslu Byko fyrir árið 2022 (hér eftir skýrslan). Staðfestingin tekur til fjögra GRI vísa í skýrslunni en þeir eru eftirfarandi:
ABCD Ábyrgð okkar Ábyrgð okkar er að veita takmarkaða staðfestingu á ofangreindum hlutum í sjálfbærniskýrslu félagsins. Skoðun okkar var unnin í samræmi við alþjóðlegan staðal um staðfestingar, ISAE 3000 Assurance Engagements other than Audits or Reviews of Historical Financial Information, sem gefinn var út af International Auditing and Assurance Standards Board. Samkvæmt staðlinum ber okkur að skipuleggja og haga vinnu okkar svo unnt sé að veita takmarkaða staðfestingu um hvort sjálfbærniskýrslan sé í öllum meginatriðum án verulegra annmarka. Takmarkað staðfestingarverkefni er minna að umfangi en staðfestingarverkefni með hæfilegri vissu (e. resonable assurance). Að auki geta ófjárhagslegar upplýsingar verið háðar frekari takmörkunum en fjárhagslegar upplýsingar, bæði vegna eðlis þeirra og aðferða sem notaðar eru til að ákvarða, reikna og áætla slík gögn. Þær aðferðir sem beitt er við takmarkaða staðfestingu eru mismunandi eftir eðli hvers verkefnis og eru umfangsminni en óháð staðfesting. Þar af leiðandi gefur takmörkuð óháð staðfesting ekki eins mikla vissu og þegar um er að ræða óháða staðfestingu með hæfilegri vissu. KPMG hefur innleitt alþjóðlegan gæðastaðal, International Standard on Quality Management 1, og hefur því innleitt og starfrækir gæðakerfi, þar á meðal um að hafa skráðar stefnur og verklag varðandi fylgni við siðareglur, faglega staðla og viðeigandi kröfur laga og reglugerða.
305-1 Bein losun gróðurhúsalofttegunda (umfang 1) 305-2 Óbein orkulosun gróðurhúsalofttegunda (umfang 2). 305-3 Önnur óbein losun gróðurhúsalofttegunda (umfang 3). 305-4 Styrkur á losun gróðurhúsalofttegunda.
Við höfum uppfyllt kröfur um óhæði og aðrar siðareglur sem fram koma í alþjóðlegum siðareglum fyrir endurskoðendur, sem gefnar hafa verið út af International Ethics Standards Board for Accountants (including International Independence Standards) ( IESBA Code), en þær grundvallast á grunnreglum um heilindi, hlutlægni, faglega hæfni og aðgát, trúnað og fagleg vinnubrögð.
Staðfesting tekur ekki til annarra upplýsinga í skýrslunni, annarra GRI vísa eða upplýsingar fyrri ára. Álit með takmarkaðri vissu Byggt á þeim aðgerðum sem við höfum framkvæmt og þeirra gagna sem við höfum aflað, kom ekkert fram sem bendir til annars en að ofangreindir hlutar sjálfbærniskýrslu Byko fyrir árið 2022 sé í öllum megin atriðum í samræmi við þau gögn sem skoðuð voru. Eðlislægar takmarkanir við upplýsingagjöf í sjálfbærni og takmörkun á notkun staðfestingar Sjálfbærni upplýsingar eru í eðli sínu háðar óvissu vegna takmarkaðrar vísindalegrar og efnahagslegrar vissu á líkum og framtíðar áhrifum af mögulegri raunlægri og umbreytingar áhættu vegna loftlagsbreytinga. Ekki er heimilt birta staðfestingu þessa í breyttri eða styttri mynd, né eina sér. Staðfestingin er hluti af sjálfbærniskýrslu vegna ársins 2022. Ábyrgð stjórnenda Byko Sjálfbærniskýrslan er lögð fram af stjórnendum félagsins. Þeir bera ábyrgð á að hanna, innleiða og viðhalda innra eftirliti vegna upplýsinga sem viðeigandi eru til að útbúa sjálfbærniskýrslu. Einnig bera þeir ábyrgð á söfnun, greiningu og framsetningu upplýsinga sem settar eru fram í skýrslunni og að skýrslan sé án verulegra annmarka hvort sem er vegna sviksemi eða mistaka. Þá eru stjórnendur ábyrgir fyrir því að starfsfólk sem kom að vinnslu og framsetningu sjálfbærniskýrslunnar hafi hlotið viðeigandi þjálfun og að upplýsingakerfi séu uppfærð.
Aðgerðir sem framkvæmdar voru Takmörkuð staðfesting ofangreinds hluta sjálfbærniskýrslunnar felst í að afla upplýsinga, einkum frá því starfsfólki sem er ábyrgt fyrir þeim upplýsingum er fram koma í sjálfbærniskýrslunni, greina, meta og afla staðfestinga eftir því sem við á. Þessar aðgerðir fela m.a. í sér:
Fyrirspurnir til stjórnenda og annars viðeigandi starfsfólks til að öðlast skilning á ferli Byko við gerð og yfirferð þess hluta sjálfbærniskýrslunnar sem til skoðunar var.
Úrtaksprófanir til að sannreyna að þær upplýsingar sem fram koma í þess hluta sjálfbærniskýrslunni sem skoðaður var séu í samræmi við viðeigandi gögn og viðmið.
Skoðun á framsetningu og birtingu upplýsinga í samræmi við GRI staðla. Greiningaraðferðir notað til að bera saman útreikninga á losun gróðurhúsalofttegunda og fyrirspurn sendar til stjórnenda þar sem þörf var á. Reykjavík, 4. apríl 2023 KPMG ehf.
KPMG ehf. á Íslandi er aðili að alþjóðlegu neti KPMG samtökum sjálfstæðra fyrirtækja sem aðild eiga að KPMG International Limited, ensku félagi með takmarkaða ábyrgð
4
Reykjavík Akranes Akureyri Blönduós Borgarnes Dalvík
Egilsstaðir Hafnarfjörður Hella Hornafjörður Reyðarfjörður
Reykjanesbær Sauðárkrókur Selfoss Stykkishólmur Vestmannaeyjar
2
ÁVARP FORSTJÓRA AUKIN LÍFSGÆÐI OG KOMANDI KYNSLÓÐIR „Við í BYKO höfum sett okkur skýra stefnu í sjálfbærni þar sem við leggjum áherslu á umhverfislega- félagslega- og efnahagslega sjálfbærni í okkar daglegum rekstri. Við gerum okkur grein fyrir okkar ábyrgð þegar horft er til byggingariðnaðarins en hann er einn af undirstöðu atvinnugreinum þjóðarinnar og horfa má til að í kringum 8% af landsframleiðslu komi frá þeirri atvinnugrein en að jafnaði starfar um 20.000 manns í greininni. Ef horft er til alls iðnaðar á Íslandi þá stendur hann undir rétt rúmlega undir 25% af landsframleiðslu. Byggingariðnaðurinn er hins vegar hvað einn mest mengandi iðnaður á heimsvísu þar sem honum fylgir mikil auðlindanotkun, losun gróðurhúsalofttegunda og myndun úrgangs. Tölur sýna að rekja megi um helming auðlindanýtingar í Evrópu og allt að 40% losun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu til iðnaðarins. Kolefnislosun frá byggingariðnaði er áætluð um 360.000 tonn CO2 ígilda á ári og 45% af kolefnisspori íslenskra bygginga má rekja til innlendrar og erlendrar framleiðslu byggingarefna. Stærsti hluti kolefnisspors íslenska bygginga stafar þannig frá byggingarefnum og hefur iðnaðurinn, í samvinnu við stjórnvöld, sett sér þau markmið að draga úr árlegri kolefnislosun bygginga á Íslandi um 43% fyrir árið 2030. BYKO skrifaði undir loftlagsyfirlýsingu Reykjavíkurborgar og Festu árið 2021 um að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og lágmarka neikvæð umhverfisáhrif með aðgerðum en með markvissum aðgerðum til langs tíma náum við saman að hafa áhrif og draga úr kolefnisspori frá rekstri og mynda bindingu á sama tíma með mótvægisaðgerðum. Af ástæðu höfum við hjá BYKO ekki sett okkur eiginleg markmið um kolefnishlutleysi fyrir árið 2040, það er liður í vegferðinni að setja sér raunhæf mælanleg markmið, unnin með sérfræðingum, að greina hvaða fleiri aðgerðir fyrirtækið getur farið í og raunverulega náð þeim markmiðum sem sett eru um hlutleysi. BYKO vinnur engu að síður út frá þeirri sýn að kolefnisjafna starfsemi sé gilt og gott markmið en setja þarf markið hærra, byggt á þeirri staðreynd að skuld við fortíðina stendur eftir sem áður. Stefna BYKO er því að draga úr losun eða þeim neikvæðu áhrifum sem fyrirtækið hefur á umhverfið eins mikið og hægt er og binda það sem eftir stendur með skógrækt í eigin landi, eins og gert hefur verið undanfarin 35 ár. Við í BYKO viljum vera leiðandi afl þegar kemur að vistvænum áherslum í byggingariðnaði. Hvatarnir fyrir vistvænum byggingum er margir. Í fyrsta lagi viljum við ekki skerða möguleika komandi kynslóða til að mæta sínum þörfum. Í öðru lagi er um að ræða fjárhagslegan og þá um leið arðbæran hvata að byggja vistvænni byggingar. Tölur úr ýmsum rannsóknum hafa sýnt að byggingar sem uppfylla umhverfisvottun eru verðmætari, 5
hafa betri ímynd og draga til sín lægri rekstrarkostnað á líftímanum. Í þriðja lagi er heilsufarslegur hvati en minni notkun skaðlegra og heilsuspillandi efna í byggingarvörum stuðlar að heilnæmara umhverfi. Ein af stærstu áskorunum verslunar og þjónustu í dag er að innleiða sjálfbærni í allri aðfangakeðjunni. Verslunin er hlekkur aðfangakeðjunnar sem tengir saman birgja, framleiðendur og viðskiptavini, þar sem viðhorf og neysluvenjur fólks eru stöðugt að breytast, fólk gerir auknar kröfur til fyrirtækja. Áskoranirnar eru því margar og ein af þeim er að rýna dýpra í aðfangakeðjuna og setja nýjar áherslur. Ein af þeim áherslum er að horfa á hringrásarhagkerfið í heild, að vörur sem eru keyptar inn séu í umhverfisvænni umbúðum sem auðvelt er að endurvinna og/eða endurnýta áfram. Sjálfbærni hefur í för með sér breytt viðhorf fólks til hegðunar og atferlis sem hefur þá um leið áhrif á menningu samfélaga. Félagslegi þáttur sjálfbærninnar tengir okkur við þau miklu verðmæti sem mannauðurinn felur í sér. Okkar staðfasta trú er sú að fjölbreytileikinn leiði okkur að betri niðurstöðu, sem felur í sér jafnrétti, óháð kynþáttum, uppruna, kynhegðun, trú, stöðu eða stétt. Okkar mat að augljósasta leiðin að góðu fólki er að vera góður vinnustaður með sjálfbærni að leiðarljósi. BYKO hefur haft síðustu árin heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi. Þar er unnið eftir kjarnamarkmiðum sem samræmast hlutverki, kjarnastarfsemi og þeirra ábyrgðar sem fyrirtækið telur sig þurfa standa við og þá um leið getur haft áhrif á. Það er von okkar að skýrslan veiti öðrum innblástur en ekki síður að lesendur hafi samband og komi með tillögur um það hvernig við getum bætt okkur enn meira.
Saman náum við árangri og slagorðið okkar á vel við í þessum efnum „Gerum þetta saman.“
6
7
Tekjur 29.559.808 m.kr
Hagnaður e.sk 1.241.604 m.kr
Eigið fé í árslok 3.152.257 m.kr
Fjárfestingar ársins 216.114 m.kr
Arðsemi eigin fjár 42,00%
Eiginfjárhlutfall 30,60%
Meðalstöðugildi 386
Fjöldi starfsmanna 681
Meðal veikindahlutfall 4,63%
Kynjaskipting konur 25,27%
Kynjaskipting karlar 74,50%
Kynjaskipting óskilgreint 0,40%
Kolefnisspor eigin rekstur 331 CO2
Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda 4.661 CO2
Gróðursetning fjöldi trjáa 3.570 stk
Meðaltals árleg kolefnisbinding 1.200 CO2
FYRIRTÆKIÐ
8
FYRIRTÆKIÐ BYKO var stofnað árið 1962 af þeim Guðmundi H. Jónssyni og Hjalta Bjarnasyni þar sem þeir opnuðu 135 fermetra byggingavöruverslun við Kársnesbraut í Kópavogi. Í upphafi var einungis verslað með grófa vöru en innan árs var opnuð þar smávöruverslun. Síðan þá hefur BYKO verið leiðandi fyrirtæki á íslenskum byggingavörumarkaði sem þjónustar einstaklinga og fagaðila í byggingariðnaði. BYKO rekur byggingarvöruverslanir í Kópavogi, Reykjavík, Reykjanesbæ, Selfossi og Akureyri. BYKO rekur einnig leigumarkað og vöruhús á Selhellu Hafnafirði, lagnadeild og vöruhús í Kópavogi og timburverslanir. https://www.BYKO.is/verslanir
STEFNA BYKO
Stefna BYKO er að skapa bestu heildarupplifun viðskiptavinarins í framkvæmdum og fegrun heimilisins. BYKO vinnur með sjálfbærni að leiðarljósi, horfir til framtíðar í átt að hringrásarhagkerfi og endurspeglar myndin starfsemina allt frá umhverfismálum, félagslegum þáttum og stjórnarháttum.
9
STJÓRNSKIPULAG STJÓRN BYKO
Stjórn BYKO samanstendur af fimm einstaklingum. Stjórnin tekur allar stefnumarkandi ákvarðanir, þar með talið ákvarðanir sem tengjast sjálfbærni. Guðmundur Halldór Jónsson - stjórnarformaður Jón Helgi Guðmundsson Iðunn Jónsdóttir Gísli Jón Magnússon Anna Rún Ingvarsdóttir
STJÓRNARHÆTTIR
Stjórn BYKO ehf. leggur áherslu á góða stjórnarhætti og hefur sett sér starfsreglur þar sem fylgt er Leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja, þar er valdsvið hennar skilgreint og verksvið gagnvart forstjóra. Leiðbeiningarnar eru gefnar út af Viðskiptaráði Íslands, NASDAQ OMX Iceland hf. og Samtökum atvinnulífsins. Leiðbeiningarnar má finna á leidbeiningar.is Stjórnarhættir BYKO byggja á starfsreglum stjórnar, samþykktum félagsins og lögum nr. 138/1994 um einkahlutafélög. Gildandis starfsreglur voru samþykktar á stjórnarfundi þann 10. júní 2020. Heildar stjórnarháttayfirlýsingu má finna hér
10
FRAMKVÆMDASTJÓRN
Framkvæmdastjórn samanstendur af forstjóra og framkvæmdarstjórum framþróun verslunar og viðskiptavina, fyrirtækjasviðs, rekstrarsviðs, smásölusviðs og vörustjórnunasviðs.
SIGURÐUR BRYNJAR PÁLSSON
Sigurður Brynjar Pálsson er viðskiptafræðingur með áherslu á vörustjórnun frá Háskólanum í Reykjavík og stundar nú einnig nám í húsasmíði. Hann starfaði sem tollvörður árin 1996-1998 og í verðbréfadeild Búnaðarbankans árin 1999-2000. Hann hóf störf í BYKO árið 2001 sem verkefnastjóri í birgðastýringu og innkaupum, tók svo við sem forstöðumaður vöruhúsa BYKO árin 2003-2008 og hefur setið í framkvæmdastjórn BYKO síðan árið 2006. Síðar meir tók hann við sem framkvæmdastjóri Bakkans vöruhótels árin 2008-2012. Eftir það tók hann við sem framkvæmdastjóri vörustjórnunarsviðs BYKO árin 2012-2014 þar til hann var ráðinn forstjóri BYKO.
BRAGI ÞÓR ANTONÍUSSON
Bragi Þór Antoníusson er viðskiptafræðingur með BA gráðu í heimspeki, hagfræði og stjórnmálafræði frá Háskólanum á Bifröst, MBA gráðu frá IESE í Barcelona ásamt því að hafa lært markaðsfræði og alþjóðaviðskipti við Háskóla Íslands. Bragi starfaði sem ráðgjafi hjá Kapli markaðsráðgjöf og stýrði markaðsmálum hjá nýsköpunarfyrirtækinu TripCreator. Hann stýrði svo markaðsmálum og stafrænni þróun hjá ELKO árin 2017-2020 og frá árinu 2020 stýrði hann margvíslegum stafrænum umbótaverkefnum fyrir Festi. Bragi hóf störf í BYKO árið 2022 sem framkvæmdastjóri vörustjórnunarsvið BYKO.
EDDA BLUMENSTEIN
Edda Blumenstein er með BSc gráðu í alþjóðamarkaðsfræði, MA gráðu í Fashion, Enterprise and Society og PhD gráðu frá Leeds University Business School þar sem hún rannsakaði OMNI-channel retailing transformation og dýnamíska hæfni verslunarfyrirtækja. Hún starfaði sem vörumerkjastjóri Coca-Cola Iceland árin 1999-2007, deildarstjóri markaðs- og viðskiptaþróunar Icepharma árin 2007-2012 og framkvæmdastjóri Smáratívolí árin 2012-2014. Edda hefur starfað líka sem ráðgjafi og fyrirlesari í eigin rekstri beOmni.is sem hún stofnaði árið 2017. Hún hefur einnig sinnt kennslu í Leeds University Business School árin 2018-2020 og University of Strathclyde árin 2020-2021. Hún var forstöðumaður Rannsóknasetur Verslunarinnar árið 2021 og situr þar í stjórn sem og situr í stjórnum annarra fyrirtækja. Edda hóf störf í BYKO árið 2021 sem framkvæmdastjóri framþróunar verslunar og viðskiptavina BYKO.
11
STJÓRNSKIPULAG EGGERT KRISTINSSON
Eggert Kristinsson lauk MBA námi frá Háskólanum í Reykjavík og stundar nú einnig nám í húsasmíði. Hann hefur lengst af reynslu í verslun, stjórnun og rekstri og hóf störf í BYKO árið 1993. Eggert tók við starfi árið 2005 sem framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs BYKO.
HARALDUR BERGSSON
Haraldur Bergsson er viðskiptafræðingur frá Háskóla Íslands. Hann starfaði upphaflega í BYKO á árunum 2002-2009 og gegndi ýmsum hlutverkum eins og aðstoðarverslunarstjóri í Breiddinni og verslunarstjóri á Selfossi. Árin 2009-2015 var hann framkvæmdastjóri hjá Sævari Karli ásamt því að sinna stöðu framkvæmdastjóra fataverslunarinnar NEXT í Kringlunni árin 2011-2020. Haraldur hóf aftur störf í BYKO árið 2020 sem framkvæmdastjóri smásölusviðs BYKO.
HULDA JÚLÍANA JÓNSDÓTTIR
Hulda Júlíana er viðskiptafræðingur frá Háskólanum í Reykjavík, með löggildingu í verðbréfamiðlun og framhaldsnám í stjórnendareikningsskilum og viðskiptagreind. Einnig er hún með framhaldsmenntun í alþjóðaviðskiptum frá Copenhagen Business School. Hún starfaði sem sérfræðingur í fyrirtækjaaðgerðum hjá Arion verðbréfavörslu árin 2005-2008. Hún starfaði sem sérfræðingur í fjármálum hjá Interstudies Ltd. Og Friba Holding árin 2010-2021 og sem framkvæmdastjóri fjármálasviðs frá 2012-2021. Einnig gegndi hún sama starfi hjá SelectStudies ásamt því að vera meðeigandi. Hún hóf störf í BYKO árið 2021 þar sem hún var ráðin sem framkvæmdastjóri rekstrarsviðs BYKO.
12
SKIPURIT Starfsmaður BYKO á framþróunarsviði er ábyrgur fyrir innleiðingu á sjálfbærni og ber einnig ábyrgð á þeirri stoð sjálfbærninnar sem tilheyrir umhverfismálum. Mannauðsstjóri ber ábyrgð á þeirri stoð sjálfbærninnar sem tilheyrir félagsmálum og framkvæmdastjóri rekstrarsviðs ber ábyrgð á stoð sjálfbærninnar sem tilheyrir stjórnarháttum. BYKO tók í notkun nýtt húsnæði fyrir BYKO Leigu á Selhellu sem felur í sér bæði lager- og verslunarrými að stærð 4556 fm3. Nýr verslunarstjóri tók við verslun BYKO á Granda og nýr verslunarstjóri tók við verslun BYKO á Selfossi á árinu. Nýtt skipurit tók gildi í nóvember 2022. Breytingar fólust í því að framkvæmdastjóri vörustjórnunarsviðs lét af störfum og nýr framkvæmdastjóri tók við starfinu. Aðrar breytingar voru ekki gerðar á skipuriti fyrirtækisins. Opna núverandi stjórn og skipurit á vef BYKO https://byko.is/thjonusta/um-byko/stjorn-og-skipurit
Stjórn
Forstjóri
Sigurður B. Pálsson
Framþróun verslunar og viðskiptavina
Eggert ristinsson
Vörustjórnunarsvið
Rekstrarsvið
Haraldur Bergsson
Bragi Þór Antoníusson
Hulda Júlíana Jónsdóttir
Markaðsmál
Breidd
Timburverslun
Vöruflokkastjórar
Fjármál
Heildarupplifun
Grandi
Lagnaverslun
Birgðastýring
Mannauður
Vefur og vefverslun
Selfoss
Leigumarkaður
Tollafgreiðsla
Viðskiptaráðgjöf
Sjálfbærni
Akureyri
Ofnasmiðjan
Vöru ús
Öryggismál
Suðurnes
S*rlausnir
Edda Blumenstein
Smásölusvið
Þjónustuver
13
Fyrirtækjasvið
Upplýsingatækni
UMFANG REKSTRAR
FJÖLDI STARFSMANNA
681
14
MEÐAL STÖÐUGILDI
STÖÐUGILDI Í LOK ÁRS
386
399
UMFANG REKSTRAR
15
ÚR REKSTRARREIKNINGI Tekjur Rekstrarkostnaður Laun og launatengd gjöld Arðgreiðslur Tekjuskattur Efnahagslegt framlag
2022 29.559.808 3.410.920 4.178.346 900.000 291.889 8.781.155
2021 24.444.350 2.923.865 3.608.363 800.000 312.077 7.644.305
2020 20.763.951 2.820.999 3.148.164 800.000 202.641 6.971.804
2019 19.990.786 2.407.567 3.081.740 800.000 215.136 6.504.443
2018 19.194.634 2.569.702 2.782.533 800.000 302.507 6.454.743
ÚR EFNAHAGSREIKNINGI Eignir Skuldir Eigið fé Fjárfestingahreyfingar
2022 10.286.535 7.134.279 3.152.257 216.114
2021
2020
2019 5.969.401 3.617.403 2.351.998 305.390
2018 6.252.807 4.068.439 2.184.368 76.826
STARFSMANNAMÁL Laun Mótframlag í lífeyrissjóð Önnur launatengd gjöld Laun og gjöld samtals Meðalstöðugildi á árinu Stöðugildi í lok árs
2022 3.272.650 419.516 486.180 4.178.346 386 399
2021
2.517.286 318.939 245.514 3.081.740 349 367
2018 2.306.045 276.939 199.550 2.782.533 324 337
7.981.194 5.170.541 2.810.653 117.937
6.613.726 4.285.962 2.327.764 51.271
2.947.574 377.134 283.654 3.608.363 382,6 378
2020 2.557.094 326.593 264.476 3.148.164 339 431
2019
VEFVERSLUN Vefur og vefverslun tóku ekki neinum breytingum árið 2022 og voru með sama afhendingar loforði gangvart viðskiptavinum. Byrjað var að taka til pantanir í gegnum handtölvur sem minnkaði því útprentun á tiltektarseðlum. Vinna var í fullum gangi við þróun á nýjum vef og vefverslun sem verður með fjölbreyttari afhendingar- og sendingarmöguleikum fyrir viðskiptavininn Áætluð opnun á nýjum vef og vefverslun er í lok fyrsta ársfjórðungs 2023.
16
BYKO LEIGA BYKO Leiga á sér langa sögu og hóf starfsemi undir nafninu Hörkutól í maí árið 1988 þegar BYKO opnaði glæsilega verslun við Skemmuveg, í því húsnæði sem hýsir lagnadeild BYKO í dag. Fljótlega var útibú Hökutóls opnað í flestum verslunum BYKO og er Leigan enn í dag með útibú í öllum verslunum BYKO og er stefnan að efla þau áfram eins og við höfum gert undanfarin ár. Árið 2004 var starfsemi Leigunnar stækkuð til muna og opnaði þá undir nafninu Leigumarkaður BYKO, bæði var stóraukið úrval verkfæra en einnig var byrjað með grófvöruhluta Leigunnar sem inniheldur meðal annars vinnupalla, steypumót, undirsláttarefni, vinnustaðagirðingar o.fl. Fram til þessa dags hafa þessir tveir hlutar verið aðskildir, þ.e. tækjahlutinn og svo grófvöruhlutinn en núna hefur miðpunktur leigunnar sameinast á nýjum stað á Selhellu 1 í Hafnarfirði.
BYKO LEIGA SAMEINAST Á NÝJUM STAÐ BYKO Leiga hefur flutt hluta starfsemi sinnar og jafnframt stækkað í nýrri starfsaðstöðu á Selhellu 1 í Hafnarfirði. Áður var grófvöruhluti leigunnar með aðsetur á Þórðarhöfða og voru síðustu vörurnar fluttar þaðan í lok apríl árið 2022. Til viðbótar þeirri starfsemi sem var áður á Þórðarhöfða og fluttist á Selhellu að þá hefur verið opnað nýtt vöruhús á Selhellu, sem mun bæði hýsa ýmsar söluvörur leigunnar, bæði núverandi og nýjungar og einnig mun BYKO færa allan lager á gluggum og hurðum á Selhellu, bæði það sem er á lager og einnig sérpantanir. BYKO Leiga opnaði á haustdögum 2022 nýja tegund af verslun í BYKO, fagverslun. Hugmyndin á bakvið þá verslun er margþætt en byggir í grunninn á þeirri hugmyndafræði að veita viðskiptavini val þegar kemur að tækjum og búnaði. Það er vel þekkt hjá leigunni í vöruflokkum eins og steypumótum og vinnupöllum þar sem viðskiptavinur gengur oft út með þrjú tilboð, verð í nýtt efni, verð í notað efni og svo verð í leigu. Á endanum tekur viðskiptavinur þá ákvörðun sem hann telur henta sér best og er reynt að hjálpa til við að finna út besta kostinn. Þó svo markmið leigunnar sé að auka almennt hlutfall leigu á Íslandi í þeim flokkum sem eru í boði þá eru viðhorf lengi að breytast og sumir viðskiptavinir vilja einfaldlega frekar eiga en leigja og leigan setur sig að sjálfsögðu ekki upp á móti því. Verkefni leigunnar í BYKO er að fræða og upplýsa, með þeirri von að með auknum umhverfisáherslum, aukinni umræðu um nýtingu og hringrásarhagkerfið að fleiri og fleiri muni sjá kosti þess að leigja, en á sama tíma er það stórt verkefni innan BYKO að gera leigu aðgengilegri og auðveldari fyrir fólk, þar eru margar hugmyndir á vinnslu.
17
Nýja verslunin mun leggja áherslu á að selja eða leigja tæki og tól og jafnframt selja úrval aukahluta fyrir rafmagnsverkfæri, vera með gott úrval af festingum, þéttiefnum og vöruflokkum sem snúa að fagaðilanum. Það má líta á þetta sem sérvöruverslun í tækjum og tólum til leigu og sölu. Lögð verður sérstök áhersla á vörumerkið BOSCH í rafmagnsverkfærum á Selhellu, BYKO hefur flutt þetta vörumerki inn í mörg ár en þarna er því gert hærra undir höfði sem og í öðrum verslunum BYKO. BOSCH hefur ráðið viðskiptastjóra á Íslandi sem mun hjálpa til við að koma þessu flotta vörumerki á þann stað sem það á heima. Á Selhellu er þjónustuverkstæði í hæsta gæðaflokki sem sinnir bæði tækjum leigunnar sem og tækjum viðskiptavina. BYKO Leiga hefur aukið til muna úrval af alls kyns lyftum og eru þær helst frá tveimur framleiðendum, Sinoboom og Bravi, og verður eingöngu áhersla á rafmagnslyftur. Til að byrja með verða minni lyftur í boði en eftir því sem tækninni fleygir fram þá munu rafhlöðudrifnar lyftur verða stærri og eru ýmsar nýjungar að koma á næstunni. Ýmsar aðrar vörur verða í boði eins og Honda aflvélar, Böckmann kerrur, Master blásarar og loftgæðatæki og fleira og fleira. Starfsstöð BYKO Leigu í Breidd mun starfa áfram og í raun eflast því við færum verkstæði og fleira út á Selhellu og því mun Leigan í Breidd geta einbeitt sér að útleigu tækja og tóla.
TÆKIFÆRI TIL FRAMTÍÐAR Leigan í BYKO hefur mikil tækifæri til að vaxa og dafna. Leiga er í eðli sínu umhverfisvænn kostur þar sem einn af lykilmælikvörðum er hámarka nýtingu þeirra tækja og búnaðar sem eru til staðar. Tækifæri BYKO er að tala fyrir því að einstaklingar og fyrirtæki velji það að leigja umfram kostinn að kaupa ef það hentar viðskipta-
AÐFANGAKEÐJA Vörustjórnunarsvið er ábyrgt fyrir aðfangakeðjunni. Á vörustjórnunarsviði starfa 9 vöruflokkastjórar sem hver um sig ber ábyrgð á ákveðnum vöruflokkum, innkaupum, samningum og samskiptum við birgja. Aðföng BYKO má skipta á eftirfarandi máta: • Innlendir birgjar, framleiðendur eða íslenskir umboðsmenn erlendra aðila • Erlendir birgjar í eigu systurfélaga BYKO. Þetta eru fyrst og fremst Bergs Timber og BYKO Lat sem eru að hluta til í eigu Norvik, móðurfélags BYKO. Frá þeim birgjum eru keyptir inn gluggar, hurðir og byggingartimbur • Aðrir erlendir birgjar
Vörustjórnunarsvið stjórnar aðfangakeðjunni en hluti hennar er útvistað til 3.ja aðila
Inbound: •Flutningar, geymsla og afhending vöru sem kemur inn í fyrirtæki
• Flutningar til Íslands er með íslenskum skipafélögunum auk þess leigir BYKO flutningaskip til timbur- og stálflutninga • BYKO rekur eitt vöruhús fyrir grófvöru en útvistar hýsingu á smávöru til vöruhússins Bakkans • Flutningur milli vöruhúsa og verslana er útvistað sem og flutningar frá BYKO til viðskiptavina
Outbound: • Geyma, flytja og dreifa vörum til verslana • Miðlægar pantanir í vörugeymslu sem eru svo sendar í verslun eða beint til viðskiptavinar
Vöruúrval BYKO felur í sér um 40 þúsund vörutegundir sem eru keyptar inn frá tæplega 800 birgjum.
Á árinu 2023 stendur til að greina betur kolefnissporið sem hlýst af dreifingu á vörum úr miðlægu vöruhúsi í verslanir BYKO og hvort tækifæri sé til að besta ferlið þannig að hægt sé að fækka ferðum milli vöruhúss og verslana og draga þannig úr losun í þeim þætti starfseminnar.
Vörurnar eru að mestu leiti fluttar landleiðina til safnstöðva BYKO sem eru í Rotterdam, Immingham og Arhus. Þar er vörunum safnað saman í heila gáma sem eru fluttir til landsins með Eimskip eða Samskip. BYKO leigir skip og flytur vörur frá Lettlandi með viðkomu í öðrum löndum eins og Svíþjóð til að sækja vörur frá þarlendum birgjum. Þegar vörunar koma til landsins fara þær í vöruhús BYKO sem eru fjögur talsins og í öllum vöruhúsum er farið eftir umhverfisstöðlun og flokkun; • Vöruhúsið Kjalarvogur þar sem allar grófari og stærri byggingavörur eru hýstar • Lagnalager þar sem lagnir og tengdar vörur eru geymdar • Bakkinn vöruhús Festi þar sem verslunarvaran er hýst • Vöruhús fyrir BYKO Leigu frá árinu 2022 á Selhellu Hafnafirði
18
Áherslur BYKO á vörúrval eru þær að geta boðið viðskiptavinum vörur í öllum vöruflokkum sem leyfilegt er að nota í Svansvottuð hús, BREEAM og LEED vottaðar byggingar. Starfsmaður BYKO sótti BREEAM námskeið árið 2021 og LEED námskeið árið 2022 til að geta þjónustað fagaðila betur varðandi slíkar vottanir. Þegar BYKO velur birgja þá horfir fyrirtækið í átt að sjálfbærni og umhverfismálum og hvernig og hversu langt birgjar eru komnir í sjálfbærni. Vörustjórnunarsvið mátar sig við heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna varðandi innkaup en BYKO vinnur eftir fimm kjarnamarkmiðum er snúa að þeim.
ALÞJÓÐLEGT FRUMKVÆÐI OG SAMFÉLAGSÞÁTTTAKA BYKO tók ákvörðun að innleiða heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna árið 2019. Innleiðing hófst árið 2020 þar sem lagt var áherslu á fimm kjarnamarkmið. Þessi kjarnamarkmið voru valin út frá starfsemi BYKO og er gerð grein fyrir þeirri vinnu í kaflanum um Heimsmarkmiðin.
Innri áhrif
Ytri áhrif
Vistvænt vöruframboð og aðföng
Vistvænar byggingar
Fræðsla vistvæn byggingarefni
Vistvænar byggingar
Jafnrétti
Heilbrigt samfélag
Arðbær rekstur
Heilbrigt samfélag
Öryggi og vinnuvernd
Vistvænar byggingar
Mannauður
Fjölskylduvænt samfélag
Losun GHL og umhverfismál
Heilnæmt umhverfi
https://byko.is/sjalfbaerniskyrsla-2020/framtidarsyn#heimsmarkmidin
ÁHERSLUR BYKO • Að minnka losun gróðurhúsaloftegunda í virðiskeðjunni. Það er fyrst og fremst gert með því að skipta út bensín/dísel -bílum, -tækjum og -vélum yfir í farartæki sem nýta umhverfisvænni orkubera eða rafmagn • Að auka framboð af minna skaðlegum byggingarefnum, þ.e. byggingarefnum sem ekki eru flokkuð eða grunuð um að innihalda krabbameinsvaldanvni, hormónatruflandi efni eða hafi áhrif á frjósemi. Áhersla BYKO er að geta boðið viðskiptavinum byggingarefni og vörur sem má nota í hús vottuð með norræna umhverfismerkinu Svaninum og fyrir vistvottunarkerfin BREEAM og LEED • Að leggja til gögn til vottunar á þeim vistvænu vörum sem bera mismunandi kröfur á bakvið sig. Umhverfisyfirlýsingar, rekjanleikavottanir og önnur gögn sem vænst er til vottunar í Svaninum, BREEAM og LEED
19
VARÚÐARREGLAN BYKO hefur rýnt varúðarregluna og metið hvaða nálgun er best til að mæta henni. Varúðarreglan er fimmtánda meginregla Ríóyfirlýsingarinnar frá 1991 en í henni segir: „Í því skyni að vernda umhverfið skulu ríki í ríkum mæli beita varúðarreglunni eftir því sem þau hafa getu til. Skorti á vísindalegri fullvissu, þar sem hætta er á alvarlegu eða óbætanlegu tjóni, skal ekki beitt sem rökum til að fresta kostnaðarhagkvæmum aðgerðum sem koma í veg fyrir umhverfisspjöll.“ Lykilatriði í varúðarreglunni eru „skortur á vísindalegri fullvissu“ og „fresta kostnaðarhagkvæmum aðgerðum“. BYKO telur að orkuskipti í samgöngum og vistvænar byggingaraðferðir séu komnar til að vera. Þó svo að enn sé deilt um „vísindalega fullvissu“ er það kostnaðarhagkvæmt og dæmi um góða viðskiptahætti að taka þátt í orkuskiptum og hvetja til vistvænna byggingaraðferða.
SAMSTARF BYKO telur mikilvægt að vera í góðu og uppbyggilegu samstarfi með félagasamtökum til að styðja við og gera betur í samfélags- og sjálfbærnimálum.
BYKO ER AÐILI AÐ EFTIRFARANDI FÉLAGASAMTÖKUM
20
VIÐURKENNINGAR Við í BYKO leggjum okkur fram við að ná þeim árangri út frá þeim markmiðum sem við setjum okkur og erum full þakklætis fyrir þær viðurkenningar sem við höfum hlotið frá markaðnum. Þessar viðurkenningar sýna okkur að við erum á réttri leið og gefa okkur kraft að halda áfram að gera eins vel og við getum til framtíðar. Við viljum vera fyrirmynd og hvatning til annarra fyrirtækja varðandi sjálfbærni, viljum huga vel að starfsfólki okkar varðandi jafnréttismál og við erum þakklát fyrir það traust sem okkar viðskiptavinir hafa sýnt okkur í gegnum árin og fögnum því að eiga ánægðustu viðskiptavinina.
21
BYKO hlaut viðurkenningu sem er veitt af alþjóðlega ráðgjafarfyrirtækinu Great Place to Work en BYKO hefur unnið með þeim að því að gera upplifun starfsfólks í vinnunni eins góða og hægt er. Great Place to Work er alþjóðlegt greiningar- og ráðgjafarfyrirtæki sem hjálpar fyrirtækjum að ná betri árangri með því að einbeita sér að starfsreynslu hvers starfsmanns. Fyrirtækið starfar í yfir 60 löndum og veitir árlegar viðurkenningar fyrir eftirsóknustu vinnustaðina hjá litlum, meðalstórum og stórum fyrirtækjum. Það veitir einnig viðurkenningar fyrir eftirsóknustu vinnustaðina með tilliti til fjölbreytileika.
22
‘’ÁN STARFSFÓLKSINS VÆRUM VIÐ EINFALDLEGA EKKERT!’’ Við erum stolt af þessum stóra hópi starfsfólks sem fór nú síðast með okkur í gegnum ótal áskoranir Covid-faraldursins sem gríðarlega sterk og órjúfanleg heild”.
23
BYKO hlaut umhverfisviðurkenninguna Kuðunginn afhentan á Degi umhverfisins í apríl 2022 fyrir rekstarárið 2021. “Kuðungurinn er viðurkenning fyrir góðan árangur í umhverfismálum sem er veitt árlega til fyrirtækja og stofnana. Að hljóta þessa viðurkenningu skiptir okkur í BYKO miklu máli. Árangur okkar í umhverfismálum er tvískiptur. Annars vegar okkar innra starf þar sem við vinnum að því að draga úr allri sóun og draga úr kolefnisspori okkar. Það er gert með því að auka úrgangsflokkun, fara í orkuskipti á vélum, tækjum og bifreiðum og setja upphleðslustöðvar fyrir rafmagnsbíla. Hins vegar, sem er ekki síður mikilvægt, er að hafa áhrif á markaðinn, til okkar viðskiptavina, hönnuða, arkitekta og verktaka, með því að bjóða upp á vistvæn byggingarefni sem uppfylla helstu vistvottunarkerfi sem byggja á eftir eins og Svaninn og BREEAM, bjóða upp á fræðslu um ávinning þess að byggja vistvænt. Byggingariðnaðurinn stendur undir 1/3 af kolefnisspori heimsins svo við höfum öll verk að vinna. Við í BYKO viljum gera okkar besta til að vera fyrirmynd og hafa áhrif á byggingariðnaðinn í heild sinni og hvetjum við til vistvænni bygginga”
24
‘’VIÐURKENNINGIN SKIPTIR OKKUR Í BYKO MIKLU MÁLI!’’ Við í BYKO viljum gera okkar besta til að vera fyrirmynd og hafa áhrif á byggingariðnaðinn í heild sinni og hvetjum við til vistvænni bygginga
25
FRAMÞRÓUN EFTIRFARANDI VERKEFNI VORU INNLEIDD Á ÁRINU 2022 MITT BYKO • Nýjar þjónustusíður BYKO fóru í loftið í byrjun febrúar 2022 • Miklar viðbætur unnar til að gera viðskiptavininn sjálfbærari í að nálgast og viðhalda sínum upplýsingum • Skipta á milli notenda valmynda • Nálgast reikninga • Sjá viðskiptakjör • Stofna og viðhalda úttektaraðilum • Stofna rafrænt BYKO kort á úttektaraðila og viðhalda • Sjá og skoða stöðu lánamarks NÝR VEFUR • Vinna við nýja heimasíðu BYKO hófst í maí 2022 • Markmið að einfalda viðskiptavininum að eiga í viðskiptum við BYKO með auknu vöruúrvali og betri þjónustulausnum RAFRÆNAR BEIÐNAKERFI MEÐ SÍMANUM PEI APPINU • Tókum upp ferli með rafrænar beiðnir í samstarfi við Síminn PAY en ferlið bæði minnkar pappírsnotkun og eykur öryggi viðskiptavina • BYKO var með fyrstu fyrirtækjunum að þróa og innleiða ferlið • Unnið í samráði við lykilviðskiptavini BYKO • Viðskiptavinir hafa tekið ferlinu vel og eru rólega að innleiða ferlið sín megin þar sem fyrirtæki hafa mun betri stýringu á hvaða starfsmenn hafa heimild til að versla og hvar RAFRÆNT BYKO KORT
26
• Innleiddum að rafrænt BYKO kort virkar einnig í sjálfsafgreiðslukössum en kortið virkaði áður í öllu kassakerfi og sölukerfi BYKO • Stuðlar að auknu öryggi og snertilausum viðskiptum, ásamt einfaldri leið til að auðkenna sig svo allar upplýsingar fari rétt á reikning
SAMFÉLAGIÐ
27
SJÁLFBÆRNI Sjálfbær þróun er þróun sem mætir þörfum nútímans án þess að skerða möguleika komandi kynslóða á að mæta þörfum sínum. Slík þróun snýst um að auka efnahagsleg verðmæti um leið og gæðum náttúrunnar er viðhaldið og mannréttindi efld fyrir alla jarðarbúa til langs tíma. Markmið sjálfbærrar þróunar er að koma á sjálfbærni í samfélaginu í heild og á jörðinni. BYKO tók ákvörðun að móta stefnu í sjálfbærni og er forstjóri ábyrgur fyrir sjálfbærnistefnu BYKO. Kröfur og markmið eru í sífelldri þróun og skal stefna þessi og markmið hennar vera yfirfarin árlega. Framkvæmdastjórar bera ábyrgð á sjálfbærnistefnu fyrirtækisins í daglegum rekstri og skulu setja markmið fyrir hverja einingu sem stuðla að því að ná settum markmiðum. Allir starfsmenn BYKO fá fræðslu sem gerir þeim kleift að skilja áhrif starfa þeirra á sjálfbærnimarkmið fyrirtækisins. BYKO horfir á þrjár stoðir sjálfbærninnar sem kallast UFS sem stendur fyrir umhverfisþætti, félagslega þætti og stjórnarhætti (e. Environmental, Social and Governance (ESG)). Það eru viðmið sem fyrirtæki gætir að umhverfislegum áhrifum starfsemi sinnar (U), hvernig fyrirtækið kemur fram við starfsfólk sitt, birgja, viðskiptavini og samfélagið sem það starfar í (F), og viðmið um stjórnarhætti, t.d. fjölbreytni og fyrirkomulag stjórnar, mútuþægni og spillingu.
28
UMHVERFISÞÆTTIR
FÉLAGSLEGIR ÞÆTTIR
STJÓRNARHÆTTIR
Loftlagsbreytingar
Tryggja vellíðan fólks og öruggt
Stjórnskipulag
Gróðurhúsalofttegundir
og heilbrigt umhverfi Vistvæn sjónarmið í eigin byggingum
Úrgangsmál
og auka þar með lífsgæði þeirra sem
Hringrásarhagkerfi
þar fara um
Binding kolefnis í eigin skógi
Mannréttindi, vinnuskilyrði
Mútuþægni og spilling Ábyrg innkaup og aðfangakeðja Viðskiptasiðferði og heilbrigðir viðskiptahættir Siðareglur
Fjölbreytileiki
BYKO hefur unnið markvisst að sjálfbærni síðustu árin og talað fyrir sjálfbærnivegferð BYKO, eigin ábyrgð á innra starfi sem og fræðslu um vistvæn byggingarefni og vistvottunarkerfi, en með því náum við að hafa áhrif á byggingariðnaðinn að byggja vistvænni mannvirki, bæði í þágu umhverfis, mannfólks og rekstarhagkvæmni til framtíðar. 29
SJÁLFBÆRNISTEFNA Byggingar eru ábyrgar fyrir um 40% af orkunotkun og losun gróðurhúsalofttegunda á heimsvísu og getur byggingarmarkaðurinn aukið sjálfbærni og dregið úr loftlagsáhrifum með aðgerðum. Hann getur lágmarkað kolefnisspor mannvirkja með því að velja byggingarefni með lágt kolefnisspor og BYKO er þar með hluti af virðiskeðjunni að geta boðið markaðnum upp á vistvæn byggingarefni og stuðlað að betri framtíð. BYKO hefur sett sér heildstæða sjálfbærnistefnu byggða á þeim heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem fyrirtækið vinnur að. BYKO mun leggja áherslu á sjálfbærni sem tekur á umhverfis- félagslegum- og efnahagsmálum. Sjálfbærnistefnu BYKO má skoða í heild sinni hér
UMHVERFISLEGIR ÞÆTTIR VISTVÆN SAMAN BYKO hefur töluverð umhverfisáhrif í sinni eigin starfsemi. Mest eru umhverfisáhrifin þó í gegnum þær vörur eða þjónustu sem fyrirtækið býður upp á. Fyrirtækinu ber því skylda að leggja áherslu á vöruframboðið ekki síður en eigin starfsemi. Umhverfisstefna BYKO hefur þrjú meginþemu, vistvænt vöruframboð, fræðslu til viðskiptavina og innra starf. Umhverfisstefnuna er að finna á heimasíðu BYKO ásamt ýmis konar fræðslu um vistvæn byggingarefni og vöruframboð BYKO á þeim, þýðingu umhverfismerkja, upplýsingar um vottunarkerfin BREEAM og Svaninn og upplýsingar um vottað timbur. Einnig er að finna nákvæma flokkunarhandbók fyrir byggingarúrgang sem nýtist bæði starfsfólki BYKO sem og öðrum á byggingarmarkaðinum. Við skilgreiningu á vistvænu vöruframboði BYKO komu upp ákveðin álitamál sem snerta rétta upplýsingagjöf til viðskiptavina. Það er hluti af skyldu okkar að fræða viðskiptavini um umhverfismál, sú fræðsla verður samtímis að vera rétt og hlutlaus. Álitamálin fjalla annars vegar um það hvernig hægt er að segja að vara sé leyfileg í Svansvottað hús án þess að varan sé sjálf Svansvottuð og hins vegar hvort og þá hvernig skuli vinna með rekjanleika svo hægt er að staðfesta að timbur komi frá sjálfbærri skógrækt. Umhverfisstefnu BYKO má skoða í heild sinni hér
30
FÉLAGSLEGIR ÞÆTTIR Mannauðurinn er mikilvægasti þáttur fyrirtækja sem vilja ná árangri. BYKO vill hafa besta starfsfólkið og búa til bestu mögulegu aðstæður fyrir starfsfólk. Hjá BYKO er lagt áhersla á einstaklingsmiðaða nálgun á starfsþróun og fræðslu þar sem starfsfólk er allt með ólíkar áherslur og þarfir. Með þessari mannauðsstefnu ætlar BYKO að stuðla að því að besta heildarupplifunina við að vinna hjá BYKO. Lykillinn að því að fá gott starfsfólk til starfa er að hafa gott orðspor og sterka ímynd. BYKO er eitt virtasta og þekktasta vörumerki á Íslandi og með því að vera með virka mannauðsstefnu stuðlar BYKO að því að viðhalda þessari ímynd bæði sem vörumerki og vinnustaður. Mannauðsstefna BYKO er samansett úr þremur stefnum • Jafnlaunastefna var vottuð á árinu Byggt á jafnlaunastefnunni er aðgerðaráætlun í jafnréttismálum í samræmi við lög um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla • Starfsmannastefna byggir á þeim meginþáttum sem snúa að ánægju, starfsþróun, þjálfun, jafnrétti og faglegri stjórnun • Persónuverndarstefna Snertir hvoru tveggja mannauð fyrirtækisins og viðskiptavini
31
STJÓRNARHÆTTIR Nýta skal fjármagn með sem hagkvæmustum hætti og verklag innan félagsins einkennist af góðu viðskiptasiðferði, heilbrigðum viðskiptaháttum og ábyrgð.
32
SAMFÉLAGSÞÁTTTAKA
KJARNAMARKMIÐ BYKO BYKO setur sér mælanleg og tímasett markmið á kjarnamarkmiðum út frá heimsmarkmiðum og áskorunum á Íslandi. Röksemdir fyrir vali á þessum kjarnamarkmiðum og undirmarkmiðum má finna hér;
HEIMSMARKMIÐ SAMEINUÐU ÞJÓÐANNA BYKO skilgreindi árið 2019 fimm kjarnamarkmið og hóf innleiðingu á árinu 2020. Upphaf innleiðingar fólst í því að fræða starfsfólk um öll 17 heimsmarkmiðin og hvað þau þýða. Farið var ítarlegra í þau markmið sem BYKO hafði skilgreint sem kjarnamarkmið og ástæðuna fyrir því af hverju þau markmið voru valin frekar en önnur. Árið 2021 fólst að mestu í að fá tilfinningu fyrir því hvernig hægt væri að máta sig inn í markmiðin út frá verkefnum, hegðun og finna þau tækifæri sem betur mátti nýta. Það sem skiptir okkur máli er að geta haldið umræðunni á lofti og hjálpað hvort öðru í að átta okkur á mikilvægi markmiðanna.
BYKO vinnur að öðrum heimsmarkmiðum samhliða kjarnamarkmiðum eins og markmið númer 13, aðgerðir í loftlagsmálum og markmið númer 3, heilsa og vellíðan. Ástæðan fyrir því að þessi markmið eru ekki kjarnamarkmið er að meiri þunga þarf að leggja í kjarnamarkmiðin og þykir eðlilegra að velja ekki of mörg þótt önnur séu mjög mikilvæg og unnið að þeim daglega í rekstrinum.
Árið 2022 var farið í ítarlegri fræðslu til starfsfólks og kjarnamarkmiðunum komið í ábyrgð hverrar deildar. Þetta var framkvæmt með námskeiðum þar sem fulltrúar frá hverju sviði/deild komu saman til að auka skilning og voru markmiðin sett í ábyrgð þeirra þar sem þau eiga fóstra þau, láta þau vaxa og dafna. Árið 2023 verður svo tekið næsta skref í innleiðingunni þar sem hópurinn mun hittast, draga fram lærdóm og yfirfara hvaða breytingar hafa átt sér stað á síðustu 6-12 mánuðum.
HREINT VATN OG HREINLÆTISAÐSTAÐA
SJÁLFBÆRAR BORGIR OG SAMFÉLÖG
AÐGERÐIR Í LOFTSLAGSMÁLUM
ÁBYRG NEYSLA OG FRAMLEIÐSLA
SAMVINNA UM MARKMIÐIN
HEIMSMARKMIÐIN Markmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun
33
Kjarnamarkmið BYKO
Vistvænt vöruframboð og aðföng Fræðsla um umhverfismál og vistvæn byggingarefni Orkuskipti bifreiðar, vélar og tæki og fjölga hleðslustöðvum og draga úr jarðefnaeldsneyti Auka úrgangsflokkun og fara í úrgangsstjórnun Losun GHL og binding með skógrækt Jafnrétti kynjanna og jafnlaunavottun Fjölskylduvænn vinnustaður Auka starfsánægju Öryggi og vinnuvernd Birgjar, mannréttindi og vinnuréttindi Gott viðskiptasiðferði og heilbrigðir viðskiptahættir Arðbær rekstur
34
UN WOMEN BYKO styrkti verkefni UN Women í Úkraínu á árinu vegna stríðsástandsins á móti viðskiptavinum BYKO sem gafst færi á að bæta við upphæð við heildarupphæð í sínum kaupum. Fjárhæðin sem safnaðist rann til verkefna UN Women í Úkraínu, sem voru fjölmörg og ólík. Í austurhluta Úkraínu, þar sem átökin hafa verið hvað hörðust, lá mest á lífsnauðsynlegri neyðaraðstoð. Í vestur Úkraínu snerust verkefni UN Women að því að tryggja konum á flótta húsnæði, heilbrigðisþjónustu, lagalega þjónustu og fjárhagslegan stuðning. Þá styður UN Women í Úkraínu við ýmis félagasamtök, þ.m.t. kvennaathvörf, gistiskýli fyrir heimilislausar konur, úrræði fyrir konur í vændi og athvörf fyrir Róma fólk á flótta, en fordómar hamla því oft að þau hljóti skjól og aðstoð.
35
BYKO ER AÐILI AÐ EFTIRFARANDI FÉLAGASAMTÖKUM
36
SAMFÉLAGSSJÓÐUR BYKO sýnir samfélagslega ábyrgð í verki og leitast við að styðja við verkefni sem samræmast stefnu félagsins, gildum og þeim heimsmarkmiðum sem félagið starfar eftir. Verkefni sem snúa að sjálfbærni eða að umsækjandi/fyrirtæki/félagasamtök starfi með sjálfbærni að leiðarljósi styrkir stöðu umsóknar þar sem umsækjendur eru hvattir til að vinna eftir stoðum sjálfbærninnar sem eru umhverfismál, félagsleg mál og stjórnarhættir. Verkefni sem snúa að heilbrigði og hreyfingu í barnastarfi og/eða uppbyggingar í samfélaginu falla vel að.
NÁNAR MÁ LESA UM SJÓÐINN HÉR:
37
HAGSMUNAAÐILAR Hagsmunaaðilum BYKO má skipta í tvennt, innri og ytri hagsmunaaðila. BYKO gerir ekki sérstaka hagsmunaaðilagreiningu á forsendum samfélagsábyrgðar. Fyrirtækið lætur aftur á móti gera viðhorfskannanir meðal viðskiptavina, starfsmanna og almennings á ýmsum atriðum sem snerta starfsemi fyrirtækisins.
ÁHERSLUR BYKO VARÐANDI HAGSMUNAAÐILA • Að gera vöruframboð BYKO vistvænna, þannig að vörurnar verði leyfilegar í umhverfisvottuð hús byggð samkvæmt norræna umhverfismerkinu Svaninum, vistvottunarkerfinu BREEAM og vistvottunarkerfinu LEED • Kynna vistvænar byggingaraðferðir fyrir fagfólki svo sem hönnuðum, arkitektum, verkfræðingum, verktökum, iðnaðarmönnum, ákvörðunartökuaðilum og menntastofnunum • Samstarf við birgja að skoða hvort núverandi vöruframboð þeirra uppfylli kröfur til að vera notaðar í Svansvottuð hús, vistvottunarkerfið BREEAM og vistvottunarkerfið LEED •Að starfsfólk BYKO sæki námskeið til að afla sér réttinda til að auka fagþekkingu
38
Fræðslan hefur verið framkvæmd í gegnum námskeið hjá skólum, opnum fyrirlestrum, verktaka fundum og samstarfsverkefnum með birgjum. Framkvæmdastjórar BYKO, vöruflokkastjórar og sölumenn á fyrirtækjasviði ásamt utanaðkomandi ráðgjafa unnu að greiningu hagsmunaaðila. Til að meta mikilvæg viðfangsefni var horft til kannana sem fyrirtækið lætur framkvæma meðal viðskiptavina annars vegar og starfsmanna hins vegar. Athugasemdir starfsmanna sem og viðskiptavina koma áleiðis í gegnum ráðstefnur, fyrirlestra, námskeið, með tölvupósti og í gegnum starfsfólk í verslunum. BYKO er orðið sýnilegra og virkari á markaðnum er varðar sjálfbærniaðgerðir. Starfsmaður framþróunarsviðs BYKO sótti BREEAM námskeið árið 2021 til að afla sér réttinda sem BREEAM Associate og LEED námskeið árið 2022 sem LEED Green Associate og getur þar af leiðandi veitt faglega ráðgjöf til þeirra viðskiptavina sem hyggjast á vottun á byggingar framkvæmd.
Sjónarmið viðskiptavina og starfsmanna endurspeglast meðal annars í efnistökum þessarar skýrslu. Mikilvægi viðfangsefna skýrslunnar má skipta í tvennt; 1. Samfélagsáhrif (fjárhagsleg, umhverfisleg og félagsleg) í innra starfi BYKO 2. Hvernig BYKO getur auðveldað viðskiptavinum og öðrum hagsmunaaðilum í samfélaginu að tileinka sér vistvænar byggingaaðferðir. Viðfangsefnin tengjast einnig heimsmarkmiðunum sem BYKO leggur áherslu á og er því betur lýst í kaflanum um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna; https://byko.is/umhverfismal/heimsmarkmid
39
Innri áhrif
Ytri áhrif
Vistvænt vöruframboð og aðföng
Vistvænar byggingar
Fræðsla vistvæn byggingarefni
Vistvænar byggingar
Jafnrétti
Heilbrigt samfélag
Arðbær rekstur
Heilbrigt samfélag
Öryggi og vinnuvernd
Vistvænar byggingar
Mannauður
Fjölskylduvænt samfélag
Losun GHL og umhverfismál
Heilnæmt umhverfi
ÞÁTTTAKA Í NÝSKÖPUN BYKO hefur tekið þátt árlega í nýsköpunarverkefnum, bæði til að styðja við bakið á frumkvöðlum og ekki síður til að skapa og miðla þekkingu út á markaðinn til að hafa áhrif til betri vegar. Þau verkefni sem BYKO tók þátt í á árinu;
ARKÍS ARKITEKTAR Farið var í samstarf við Arkís arkitekta um Svansvottaðar endurbætur á gömlu atvinnuhúsnæði á Kársnesinu, þeim framkvæmdum lauk á árinu 2022. BYKO var samstarfsaðili verkefnisins og var hlutverk okkar að veita ráðgjöf við efnisval á vistvænum byggingarefnum. Gluggar komu frá BYKO LAT sem eru leyfilegir í Svansvottuð hús en BYKO hefur framleitt glugga í yfir 30 ár sem eru sérhannaðar fyrir íslenskar aðstæður.
HÖNNUNARSTOFAN PLASTPAN Hringrás plastefna með því að taka það plast sem fellur til í BYKO og þróa og framleiða úr því ný og falleg verk. Á árinu 2022 var fyrsta varan framleidd, þúsund stykki af blómapottum merktir 60 ára afmli BYKO, en þeir voru kynntir á afmælishátíð BYKO þar sem fræðsla um hringrásarhagkerfið fór fram og viðskiptavinir gróðursettu blóm í pottinn og fengu að taka með sér heim. Hugmyndaog þróunarvinna fór svo fram á árinu fyrir árið 2023 sem á að nýtast viðskiptavinum. Plastplan var sigurvegari Hönnunarverðlauna Íslands 2022 fyrir hugsjón sína, hönnun og stuðning við efnahringrásina.
VISTHÖNNUN Árið 2020 hófst samstarf við Visthönnun sem reisir Svansvottað einbýlishús í Hafnarfirði, það hús er byggt úr CLT einingum og rík áhersla lögð á að sem mest af efninu sé vottað, áætlað er að því verkefni ljúki á árinu 2023. Hlutverk BYKO er að veita faglega ráðgjöf við vistvæn byggingarefni.
40
MANNAUÐUR Við hjá BYKO trúum við því að starfsfólkið okkar sé okkar mikilvægasta auðlind til að ná árangri. Því hefur félagið sett sér þá framtíðarsýn að skapa bestu heildarupplifun starfsfólks af BYKO sem vinnustað. Mikið hefur verið unnið í átt að þeirri framtíðarsýn á árinu en ljóst er að um langtímaverkefni er að ræða ef vel skal takast. Lykillinn að því að fá gott starfsfólk til starfa er að hafa gott orðspor, sterka ímynd og vinnustað sem starfsfólk mælir með. Framtíðarsýn okkar vinnur að því markmiði. Líkt og fyrra ár þá lituðust mannauðsmál af Covid-19 fyrri hluta ársins. Áhersla var lögð á að upplýsa starfsfólk um stöðuna hverju sinni ásamt því að hvetja starfsfólk til að huga að andlegri og líkamlegri líðan á tímum heimsfaraldurs. Innri smitrakning félagsins stuðlaði að því að róður félagsins á tímum heimsfaraldurs gekk vonum framar. Mannauðsstefna félagsins hefur verið til endurskoðunar á árinu og verður gefin út á árinu 2023. Á árinu 2021 hóf félagið samstarf við Great Place to Work. Samstarfið felur í sér greiningu á BYKO sem vinnustað, bæði menningarlega og með vinnustaðagreiningu. Í greiningunni er lögð áhersla á þjá megin lykilkvarða, traust, vellíðan og helgun. Niðurstöður vinnustaðagreiningarinnar veittu BYKO viðurkenningu sem frábær vinnustaður og á lista yfir bestu vinnustaði á Íslandi og í Evrópu. Í niðurstöðum kemur fram að 70% starfsfólks ber traust til félagsins, helgun mældist 71% og vellíðan 66%. Félagið stefnir á að ná enn betri árangri á þeim lykilkvörðum á árinu 2023.
41
JAFNRÉTTISVEGFERÐ Á árinu 2021 voru lögð grunnskref að jafnréttisvegferð félagsins þar sem jafnlaunastefna og jafnréttisáætlun félagsins var tekin til endurskoðunar. Áður hefur félagið sett jafnrétti á oddinn með því að velja heimsmarkmið um jafnrétti sem eitt af sínum kjarnamarkmiðum. Árið 2019 skrifaði BYKO undir jafnvægisvog FKA. Á árinu 2022 hlaut BYKO viðurkenningu jafnvægisvogarinnar annað árið í röð, fyrir árangur félagsins í að jafna hlut kvenna og karla í framkvæmdastjórn og stjórn félagsins. BYKO hlaut jafnlaunavottun í febrúar 2020 og stóðst viðhaldsúttekt fyrir árin 2020, 2021 og endur vottunarúttekt 2022. Launamunur kynjanna náði ekki markmiði félagsins í síðustu greiningu. Launamunur heildarlauna mældist 6,4% konum í óhag og launamunur grunnlauna mældist 3,5% konum í óhag. Breytingar voru gerðar á starfsmatskerfi félagsins á árinu sem hefur þau áhrif að launamunur hækkar tímabundið þar sem lögð var áhersla á að sníða kerfið ekki að núverandi launum heldur störfunum sem greitt er fyrir. Við höldum þó ótrauð áfram að ná markmiði okkar um innan við 1% launamun. BYKO hefur mótað viðbragðsáætlun fyrir einelti, kynbundnu áreitni, kynferðislegri áreitni og ofbeldi (EKKO). Á árinu 2021 stofnaði BYKO til samstarfs við Siðferðisgáttina og gerir þar með starfsfólki kleift að leita til utanaðkomandi óháðs aðila ef upp koma erfið mál. Mælingar á tíðni atvika, upplifunar og tilkynninga er hluti af árlegu mati á sálfélagslegum þáttum. Sálfélagslegt mat sem framkvæmt var á árinu 2022 sýndi að tilfellum EKKO hafði fækkað frá fyrra ári.
BYKO styður við starfsfólk sem vill nýta sér rétt sinn til foreldra- og fæðingarorlofs og höfða þar til allra kynja. Á árinu 2022 fóru 26 einstaklingar í fæðingar- og eða foreldraorlof, að meðaltali 2,54 mánuði hver. Konur fóru að meðaltali í 5,5 mánuði en karlar í 1,8 mánuði. Aukning hefur verið á lengd orlofs frá fyrra ári um 0,5 mánuði pr. einstakling. Konur eru að jafnaði 3 mánuði lengur en á fyrra ári og karlar 0,13 mánuði lengur. Á árinu var áfram lögð áhersla á styttingu vinnutíma og fjölda samfelldra vinnudaga hjá starfsfólki í verslunum. Markmið styttingunnar er að huga enn frekar að andlegri og líkamlegri líðan starfsfólks með auknu jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Við erum meðvituð um jafnréttissjónarmið og fjölbreytileika þegar kemur að markaðsefni félagsins og meðvitað vinnum við að því að brjóta niður staðalímyndir í byggingar- og verslunariðnaði. Einnig viljum við vera eftirsóknarverður vinnustaður fyrir einstaklinga af fjölbreyttum uppruna og greiðir BYKO fyrir íslenskukennslu fyrir starfsfólk með annað móðurmál en íslensku. Mikil vinna hefur átt sér stað innan BYKO til að tryggja tryggja jafnrétti, bæði með því að fjölga konum í stjórnendastöðum, hvetja konur til að sækja um störf hjá fyrirtækinu og fá jafnlaunavottun. Í nóvember 2022 var svo stigið enn eitt skrefið í jafnréttisvegferðinni þegar BYKO bauð hópi kvenna úr mannvirkjaiðnaði með í fræðsluferð til Riga í Lettlandi en BYKO hefur um árabil boðið fagaðilum í mann virkjaiðnaði til Riga til að fræðast um vörur BYKO-Lat og Knauf. Hingað til hafa þessar ferðir verið að mestu karlmenn úr mannvirkjaiðnaði en í þetta sinn var ákveðið að bjóða ríflega 20 konum úr mannvirkjaiðnaði í ferðina. Hópurinn kom úr ýmsum áttum - hönnuðir, arkitektar, eigendur og stjórnendur verktakafyrirtækja, sjálfbærnisérfræðingar, verkfræðingar o.fl. Ótrúlega magnaður hópur af öflugum konum sem heimsóttu timburvinnslu, einingahúsa-, glugga- og hurðaframleiðslu BYKO-Lat og gipsframleiðandann Knauf ásamt því að skoða Mežaparks Open-Air Stage dans- og tónlistahöllina og hitta þar arkitektana sem hönnuðu mannvirkið í fræðslu og spjall.
42
FRÆÐSLA OG ÞJÁLFUN STARFSFÓLKS BYKO skólinn sem var stofnaður í lok árs 2019 hefur náð að festa sig í sessi og var hann haldinn þrisvar sinnum á árinu 2022. Áhuginn á skólanum hefur verið mikill og hafa margir eldri starfsmenn sýnt skólanum áhuga og hafa óskað eftir að fá setjast á skólabekkinn. Skólinn er hugsaður sem fræðsla fyrir nýtt starfsfólk þar sem þeir fá kynningu á flestu sem tengist BYKO s.s. gildi, sögu BYKO og hlutverk deilda. Í þessi þrjú skipti á árinu 2022 hafa 39 einstaklingar setið skólann. Áfram var unnið að því að færa fræðslumál á rafrænt form og framleiða efni innanhúss. Á árinu var tekið í gagnið rafrænt fræðslukerfi. Með því komum við betur til móts við þarfir starfsfólks um fjölbreytta fræðslu sem er þeim aðgengileg þegar þeim hentar. Einnig útbúið námslínur fyrir mismunandi störf og þar með ná betur að aðlaga nám að þörfum hvers og eins. Lögð er áhersla á að efnið á fræðsluvef gagnist starfsfólki bæði í vinnu og einkalífi. Á árinu hóf félagið samstarfsverkefni með Fræðslumiðstöð atvinnulífsins og Mímir símenntun varðandi raunfærnimat. Verkefnið gerir starfsfólki BYKO kleift að fá útgefið fagbréf (30 framhaldsskólaeiningar) fyrir þá þekkingu og reynslu sem þau hafa aflað sér í vinnu. Innri úttektaraðilar (starfsfólk BYKO) sér um framkvæmd raunfærnismat í samstarfi við Mímir og Verslunarskóla Íslands. Starfsfólki býðst að nýta einingarnar í námið verslun og þjónusta sem kennt er í Verslunarskóla Íslands. Það nám gengur upp í einingarfjölda fyrir stúdentspróf. Með verkefninu er félagið að leggja sitt að mörkum til að aðstoða starfsfólk sitt sem hefur áhuga á að ljúka framhaldsskólanámi. Á árinu var ráðist í fræðslu meðal stjórnenda, nýliða og aðila í jafnréttisnefnd félagsins um ómeðvitaða hlutdrægni og leiðir til að draga úr áhrifum þess. Fræðslan var liður í jafnréttisvegferð félagsins og markmiði um að höfða til allra kynja sem góður vinnustaður.
43
LÍÐAN OG HEILSA STARFSFÓLKS Á árinu 2022 var höfðað til starfsfólks í meira mæli en áður að huga að andlegri og líkamlegri líðan ásamt því að benda á upplýsingar, tæki og tól sem gætu gagnast þeim á þeirri vegferð. BYKO lét líka framkvæma samfélagslegt áhættu mat í lok árs 2022. Öllu starfsfólki bauðst að taka þátt í könnuninni og var svarhlutfallið 50%. Meðal annars voru mældar sex lykilspurningar á kvarðanum 1-5. Starfsánægja (3,9), ánægja með næsta stjórnanda (4,1), jafnvægi milli vinnu og einkalífs (3,7) og sveigjanleiki í starfi (3,8) mældist á starfhæfu bili en nauðsynleg fræðsla (3,3) og streita í starfi (2,8) á aðgerðarbili. Í fylgnigreiningu kemur fram að heildaránægja og stjórnun hefur mest áhrif á hverju jákvætt starfsfólk svarar spurningum könnunarinnar. Í niðurstöðum könnunarinnar kemur fram að tilfellum eineltis hefur fækkað um 1% frá fyrra ári, tilfellum kynferðislegrar áreitni fækkað um 2%, tilfellum kynbundnar áreitni fækkað um 4% og tilfellum ofbeldis fækkað um 3%. Aðgangur starfsfólk að trúnaðarlækni, flensusprautu og heilsufarsmælingu er þeim að kostnaðarlausu. BYKO greiðir allt að fjóra tíma í velferðarþjónustu fyrir starfsfólk á ári eða endurgreiðir kostnað vegna sambærilegrar þjónustu, að hámarki 76.000 kr. Starfsfólki hefur boðist síðustu þrjú ár að gera samgöngusamning um nýtingu á vistvænum samgöngum til og frá vinnu gegn greiðslu á mánaðarlegum styrk. Styrkurinn er 7.500 kr á mánuði og er skattfrjáls. Á árinu 2022 nýttu 57 einstaklingar sér samgöngustyrk félagsins eða að meðaltali 36 einstaklingar í hverjum mánuði. Líkamsræktarstyrkurinn er 25.000 kr á hverju ári. Árið 2021 voru 89 einstaklingar sem nýttu sér styrk félagsins samanborið við 41 árið áður. Á árinu var tekið í notkun sjálfvirkt ferli við umsókn um styrki sem auðveldar starfsfólki að sækja um og fylgjast með stöðu á sóttum styrkjum. Umsóknum um styrki hefur fjölgað samhliða upptöku á nýju ferli
44
FÉLAGIÐ STUDDI STARFSFÓLK SITT TIL AÐ STUÐLA AÐ BÆTTRI LÍÐA OG HEILSU
45
Líkamsræktarstyrkur
Flensusprauta
Heilsufarsskoðun
Aðgengi að trúnaðarlækni
Velferðarþjónusta
Velferðarstyrkur
ÖRYGGI OG VINNUVERND Öryggis- og eftirlitsdeild BYKO sér um málefni vinnuverndar hjá BYKO og starfa þriggja manna öryggis nefndir á öllum starfsstöðvum fyrirtækisins. Nefndirnar eru sjö talsins og í þeim er öryggistrúnaðarmaður starfsfólks (kosinn af starfsfólki), stjórnandi á starfsstöð (öryggisvörður) og öryggisstjóri BYKO eða annar meðlimur öryggis- og eftirlitsdeildar. MEGINVERKEFNI ÖRYGGIS- OG EFTIRLITSDEILDAR ERU: · Stefnumörkun, þróun og umbótastarf í öryggis- og vinnuvernd · Þjálfun og fræðsla · Vinnuvernd og öryggi starfsfólks · Innra og ytra eftirlit með vörurýrnun · Vörutalningar, innra og ytra eftirlit með birgðum · Rekstur öryggis og björgunarkerfa · Áhættumat, innleiðing og eftirlit · Verkefnastýring lagerstjóra og vörumóttöku MEGINVERKEFNI ÖRYGGISNEFNDA ERU: · Stefnumörkun, þróun og umbótastarf í vinnuvernd · Þjálfun og fræðsla · Vinnuvernd og öryggi starfsfólks · Áhættumat, innleiðing og eftirlit Forgangsmál ársins voru gerð áhættumats, endurunnin áætlun um öryggi og heilbrigði á vinnustað og innleiðing hennar. Á árinu var áhættumat framkvæmt, neyðaráætlun útbúin sem og öryggishandbók uppfærð. Allir fulltrúar í öryggisnefndum hafa einnig fengið viðeigandi námskeið í öryggis- og vinnuverndarmálum. Árið 2021 færðumst við alfarið yfir í rafrænt áhættumat, það er verkefni sem var unnið innan BYKO. Rafrænt áhættumat hefur nú verið notað í 2 ár og árangurinn ekki látið á sér standa. Gerð og uppfærsla áhættumats er mun einfaldara og fljótvirkara, enn fremur er áhættumatið nú í stöðugri endurskoðun og því vinnan við sjálft formlega endurmatið orðin sáralítil.
46
Á árinu 2022 samdi BYKO við Vinnuverndarnámskeið.is um alhliða fræðslustýringu vinnuverndarmála og ráðgjöf við Öryggis- og eftirlitsdeild. Samstarfið hefur nú þegar skilað okkar miklum árangri og reynsla starfsfólks þjónustuaðilans sem fyrrum starfsmenn Vinnueftirlitsins nýst okkur gríðarlega vel í allri framþróun og eftirliti með starfsemi okkar sem getur á köflum reynst varasöm sér í lagi þar sem umferð vinnuvéla er þung. Á næstu misserum munum við styrkja vinnuverndarmálin til muna með áframhaldandi samstarfi við þennan frábæra þjónustuaðila. Á árinu voru haldin 60 öryggisnámskeið fyrir starfsfólk og sóttu 467 úr hópi starfsfólks námskeiðin. Námskeiðahald er að komast á réttan stað aftur eftir heimsfaraldurinn og við höfum verið dugleg að nýta okkur rafræna fræðslu og rafræn lifandi námskeið. Hluti þessara námskeiða eru vinnuvélanámskeið eftir að Öryggis- og eftirlitsdeild tók við ábyrgð með þeirri fræðslu einnig með það í huga að tryggja sömu vönduðu fræðslu fyrir allt starfsfólk sem vinnur á vinnuvélum hjá BYKO og til að ná fram samræmi í réttindamálum og tryggja þar með betur öryggi starfsfólks og ekki síður viðskiptavina okkar. Það er virkilega ánægjulegt frá því að segja að allir æðstu stjórnendur BYKO og millistjórnendur mættu á öryggis og vinnuverndarfræðslu ársins. Námskeiðshaldarar tóku það sérstaklega fram að þetta væri í fyrsta sinn sem þeir vissu til að ekki aðeins allir æðstu stjórnendur mæti á slíka fræðslu heldur og einnig forstjórinn. Mannauðsdeild og öryggis- og eftirlitsdeild BYKO í samstarfi framleiða öryggis og fræðslumyndbönd. Mest öll fræðsla öryggisdeildar mun verða á rafrænu formi en þó í bland við hefðbundinn námskeið á starfsstöðvum. Gert er ráð fyrir að myndböndin verði að hluta komin í notkun strax fyrir sumarið 2023. Þessi fræðsla mun vera bæði skyld að hluta en einnig valkvæð fyrir starfsmenn. Stjórnendur hafa fengið eigin fræðsluflokka og fræðsluefni og var sérstök áhersla lögð á öryggismenntun stjórnenda á árinu 2022 og ákveðið var að halda henni áfram á árinu 2023. Öryggisstjóri stýrir deildinni sem telur fimm aðila með vörutalningarhópi og birgðaeftirliti. Á skrifstofu BYKO er einnig starfsmaður sem hefur innra eftirlit að sínu aðalstarfi og heyrir hann undir öryggisstjóra félagsins. Hlutverk hans er að hafa eftirlit með því að viðeigandi verklagsreglum sé fylgt í daglegum rekstri félagsins. Í því skyni er m.a. beitt sérhæfðum upplýsingakerfum.
NÁMSKEIÐ ÖRYGGIS- OG EFTIRLITSDEILDAR 2022
47
Fjöldi þátttakenda
Fjöldi námskeiða
Öryggis- og eftirlits- og vinnuverndarnámskeið
191
9
Nýliðanámskeið öryggisdeildar
24
2
Öryggisvarða og öryggistrúnaðarnámskeið
13
2
Verkstjóranámskeið
38
3
Námskeið fyrir lyftarafólk
78
3
Vinnuvélanámskeið
34
34
Hættuleg efni
39
2
BYKO skólinn
30
3
Kassanámskeið
20
20
467
60
VÖRUTALNINGAR Starfskona er í öryggis- og eftirlitsdeild, hennar hlutverk er að stýra vörutalningum félagsins og heyrir hún undir öryggisstjóra. Sítalningar voru innleiddar hjá BYKO á árinu 2021 og hafa gengið afar vel, þróun og innleiðing tókst líkt og stefnt var að og nú eru 2 heil sítalningarár að baki og 85% starfseminnar þegar komin í sítalningarmódelið. Staðföst trú okkar er að sítalningar (stöðugar daglegar vörutalningar) gefi besta mynd af raunstöðu birgða og rýrnun hjá félaginu heilt yfir og gefi færi á snörum viðbrögðum við óvæntum aðstæðum sem geti bætt flæði varnings og aukið hagnað félagsins. Undir vörutalningarstjóra er svo talningarfólk hverrar deildar.
BIRGÐAEFTIRLIT Í hópi öryggis-og eftirlitsdeildar er starfsmaður sem hefur að aðalstarfi birgðaeftirlit. Hlutverk hans er að setja upp ferla, teikna upp skynsamlegasta flæði varnings í gegnum starfsstöðvar BYKO, innleiða samræmda ferla og styðja við þau svið sem hafa með innkaup og vörustýringu að gera. Markvissar daglegar úttektir á birgðastöðu hjálpa til við birgðastýringu og eflir pöntunarferli okkar og innkaup og tryggir þannig bæði einstaklingum og stærri viðskiptavinum stöðugt flæði hráefna og varnings í Íslenska byggingamarkaðinn. Þá er í hópi öryggis- og eftirlitsdeildar starfsmaður sem sinnir öryggisgæslu í verslun okkar í Breidd og sinnir einnig fjölbreyttum rýrnunareftirlits og vinnuverndarstörfum samhliða því starfi. Réttleiki birgða, samræming innleiðinga og ferla. Í lok árs tók öryggis- og eftirlitsdeild við verkefnastýringu með öllum lagerstjórum og vörumóttöku BYKO heilt yfir alla starfsemina. Við væntum þess að innleiðingar ferla og breytingar sem gerðar eru í tengslum við tækniframfarir sérstaklega muni ganga mun betur og hraðar fyrir sig með þessari breytingu. Hópavinna er þegar hafinn og hópurinn orðin vel samstilltur fyrir komandi misseri og allir á sömu stefnu í þeirri vinnu. Sítalningarstjóri og birgðastjóri sjá um daglegt utan umhald með verkefnum þessa hóps en er stýrt af og á ábyrgð öryggisstjóra félagsins.
48
ÁHÆTTUMAT OG HÆTTA Á SPILLINGU
BYKO gerir úttektir á helstu áhættuatriðum í rekstri fyrirtækisins á sex mánaða fresti. Helstu áhættuþættir sem hafa verið greindir í þessum úttektum eru misnotkun afsláttar í sölukerfi, misferli starfsmanna, aðgangur óviðkomandi að lagersvæðum og svikatilraunir í gegnum tölvupóst og netsamskipti. Fyrirtækið leggur áherslu á að minnka möguleg misferli á ýmsan máta. Öryggismyndavélum hefur verið komið upp á öllum starfsstöðvum þar sem slíkt er heimilt út frá persónuverndarsjónarmiðum. Stjórnendur, næstráðendur og lykilsstarfsmenn hafa fengið fræðslu um verklagsreglur gegn spillingu. Fjórir birgjar hafa verið í samstarfi við BYKO til að greina mögulega áhættu á svikastarfsemi auk þess sem hluti verktaka sem annast störf á athafnasvæði BYKO hafa fengið fræðslu varðandi áhættu á spillingu.
TÖLFRÆÐI ÁRSINS 2022 Á árinu komu 994 mál á borð öryggis- og eftirlitsdeildar. Stærsti hluti þessara mála eru tengd þjófnaði viðskiptavina eða 71% og um 24% eru öryggisatvik og óhöpp. Sum þessara öryggisatvika eru BYKO óviðkomandi og má þar t.d. nefna árekstra og önnur sambærileg atvik á athafnasvæðum BYKO. Engum viðskiptasamningi var sagt upp á árinu vegna atvika sem upp komu. Átta starfsmenn fengu áminningu eða uppsögn vegna atvika á árinu og einum stjórnanda í ábyrgðarstöðu var sagt upp störfum vegna spillingar.
49
Tómar pakningar
473
Þjófnaður viðskiptavina
81
Ágreiningur greiðsla
66
Ýmiss atvik
54
Sjálfsafgreiðsla
49
Grunur um þjófnað
48
Óhöpp viðskiptavina
46
Kassamismunur
37
Óhöpp starfsmanna
32
Þjófavarnarbúnaður/Hlið
28
Grunur um peningaþvætti
16
Vinnuslys
14
Áreiti og einelti
8
Þjófnaður starfsmanna
8
Ákeyrsla á eign BYKO
6
Beiðni frá lögreglu
6
Misnotkun viðskiptareiknings
4
Tilraun til þjófnaðar
4
Yfirgefnir bílar
4
Pirraðir / Ógnandi viðskiptavinir
3
Netöryggismál
2
Vöruvantanir
2
Innbrot
1
Skemmdarverk
1
Ýmsar athuganir
1 994
STARFSMANNAFÉLAGIÐ KVISTUR Eftir aðalfund vorið 2022 tók ný stjórn alfarið við starfsmannafélagi BYKO. Að sumri var haldin nafnasamkeppni meðal starfsfólks um nýtt nafn á félaginu og hlaut nafnið Kvistur flest atkvæði og gengur félagið því undir nafninu Kvistur í dag. Félagið fékk í kjölfarið nýtt merki. Tilgangur félagsins er að standa fyrir skemmtunum og ýta undir félagsstarf meðal starfsfólks BYKO og stuðla þannig að samheldni og ánægju þvert á deildir, svið og starfsstöðvar. Félagið fær greiðslur annarsvegar frá félagsfólki og hins vegar í formi styrks frá BYKO. Greiðslur frá félagsfólki renna beint í deildarsjóði. Starfsfólk á Akureyri og Selfoss greiða í eigin starfsmannafélög. Fyrirtækið sér um árshátíð og haustfagnað en Kvistur starfsmannafélag er með aðra viðburði á sínum snærum í góðu samstarfi við fyrirtækið. Árið 2022 var haldinn nýr viðburður fyrir fólk yngra en 20 ára og var farið í Paintball. Í október var haldinn félagsfundur þar sem nýtt nafn félagsins var kynnt og í nóvember var haldinn stór gleðskapur sem kallaður var Aðventufest, sem kom að þessu sinni í stað Októberfests og Jólatónleika. Framundan árlega verða viðburðir á borð við páskabingó og skógræktarferð þar sem starfsfólk og fjölskyldur fara saman að Drumboddsstöðum að gróðursetja tré og eiga góða stund. Einnig verður aðalfundur félagsins haldinn snemma árs 2023, þar sem kosið verður til stjórnar og ný lög lögð fram til samþykktar. Kvistur hefur til umráða frístundahús að Drumboddsstöðum. Húsaskipti áttu sér stað að hausti 2022 þar sem eigendur BYKO fluttust í minna húsið á svæðinu og Kvistur fékk stærra húsið til afnota. Það hús er stærra, á tveimur hæðum og hefur þrjú góð svefnherbergi, stóra stofu, nýtt eldhús, stóran og góðan pall með heitum potti. Fyrirhuguð er vinna á lóðinni, færa til leiktæki frá minna húsinu yfir að stóra húsinu, rífa gamlan vinnuskúr á svæðinu og bæta aðstöðuna að utan sem innan. Félagar geta sótt um dvöl í húsinu allt árið um kring, helgardvöl á veturna og vikudvöl á sumrin og er verði stillt í hóf.
50
UMHVERFIÐ
51
VISTVÆN SAMAN
BYKO hefur töluverð umhverfisáhrif í sinni eigin starfsemi. Mest eru umhverfisáhrifin þó í gegnum þær vörur eða þjónustu sem fyrirtækið býður upp á. Fyrirtækinu ber því skylda að leggja áherslu á vöruframboðið ekki síður en eigin starfsemi. Umhverfisstefna BYKO hefur þrjú meginþemu, vistvænt vöruframboð, fræðslu til viðskiptavina og innra starf. Umhverfisstefnuna er að finna á heimasíðu BYKO ásamt ýmis konar fræðslu um vistvæn byggingarefni og vöruframboð BYKO á þeim, þýðingu umhverfismerkja, upplýsingar um vottunarkerfin BREEAM og Svaninn og upplýsingar um vottað timbur. Einnig er að finna nákvæma flokkunarhandbók fyrir byggingarúrgang sem nýtist bæði starfsfólki BYKO sem og öðrum á byggingarmarkaðinum. Við skilgreiningu á vistvænu vöruframboði BYKO komu upp ákveðin álitamál sem snerta rétta upplýsingagjöf til viðskiptavina. Það er hluti af skyldu okkar að fræða viðskiptavini um umhverfismál, sú fræðsla verður samtímis að vera rétt og hlutlaus. Álitamálin fjalla annars vegar um það hvernig hægt er að segja að vara sé leyfileg í Svansvottað hús án þess að varan sé sjálf Svansvottuð og hins vegar hvort og þá hvernig skuli vinna með rekjanleika svo hægt er að staðfesta að timbur komi frá sjálfbærri skógrækt. Umhverfisstefnu BYKO má skoða í heild sinni hér
52
VISTVÆNT VÖRUFRAMBOÐ VISTVÆNAR VÖRUR Í gegnum umhverfisstefnu fyrirtækisins leggur BYKO áherslu á að geta boðið viðskiptavinum sínum upp á vistvænt vöruframboð í öllum vöruflokkum. Samhliða þessu hefur verið lögð mikil áhersla á að skapa þekkingu á vistvottunarkerfum fyrir byggingar til þess að mæta auknum kröfum markaðarins, veita ráðgjöf og aðstoða viðskiptavini sem vilja byggja vistvænt. BYKO getur boðið viðskiptavinum sínum vörur í öllum vöruflokkum sem henta til bygginga sem votta á samkvæmt Svaninum, BREEAM og LEED vottunarkerfunum ásamt því að veita ráðgjöf og koma snemma að hönnunarferlinu með þekkingu á hentugum lausnum fyrir vistvænar byggingar. BYKO ber ábyrgð á að koma upplýsingum til neytenda á framfæri, á heimasíðu BYKO má nú finna hluta af þeim vörum sem bera Svansvottun eða eru leyfilegar í Svansvottaðar byggingar ásamt þeim vörum sem henta í BREEAM vottunarferlið. Þær eru að finna undir flokknum “Byggingarvörur” þar sem búið er að raða saman öllum vottuðum vörum undir heitið “Grænni byggingar” til að auðvelda aðgengi viðskiptavina. Þegar smellt er á vöru má finna hvort varan sé vottuð, rekjanleg eða beri önnur gögn sem nýtast í viðkomandi vistvottunarferli. Þar má ýmist finna EPD umhverfisyfirlýsingu, VOC vottun eða FSC vottun. Unnið hefur verið að því að gera þessar umhverfisupplýsingar aðgengilegar á vef og mun sú vinna halda áfram af krafti ásamt því að auka sýnileika þeirra í verslunum til að einfalda viðskiptavinum val og vistvænum valkostum, hlutverk BYKO er að vera skýr valkostur viðskiptavina þegar kemur að vistvænum lausnum. https://byko.is/byggingavorur/graenni-byggingar
53
REKJANLEIKI TIMBURS Til þess að timbur sé samþykkt í Svansvottaðar byggingar og uppfylli skilyrði til samþykktar í BREEAM og LEED vottunarkerfin þarf það að koma úr sjálfbærri skógrækt og hafa rekjanleika. Vottanirnar sem staðfesta slíkt eru FSC eða Forest Stewardship Council og PEFC eða Programme for the Endorsement of Forest Certification. Þetta þýðir í raun að skógræktin sem timbrið kemur frá þarf að fylgja skilgreindum viðmiðum um sjálfbærni við ræktun og meðhöndlun trjáa ásamt því að allir sem meðhöndla timbrið frá skógrækt að endastöð hafi rekjanleikavottun. Vottun á rekjanleika felur í sér að allir milliliðir í virðiskeðjunni eru vottaðir og þannig sé hægt að rekja uppruna timbursins alla leið frá ræktun til söluaðila. Allt timbur sem BYKO kaupir kemur úr sjálfbærri skógrækt og er með rekjanleika vottun og hingað til hefur verið í gildi undanþága til notkunar í Svansvottun þrátt fyrir að BYKO sé ekki með rekjanleikavottun. Nú hefur sú undanþága hins vegar verið felld úr gildi og því þarf BYKO að sýna fram á kvittanir sem staðfesta hvaðan timbrið kemur til að leyfilegt sé að nýta það í vottaðar byggingar. Til þess að geta uppfyllt skilyrði vottunarkerfa á fullnægjandi hátt þarf BYKO að fá Chain of Custody vottun, þ.e. rekjanleikavottun sem hægt er að fá með ítarlegri úttekt verkferla og úrbótum sé þeirra þörf. Án þessarar vottunar er BYKO að kaupa inn FSC/PEFC vottað timbur en getur ekki sagt að fyrirtækið selji vottað timbur þar sem rekjanleikakeðjan slitnar í vöruhúsi BYKO. Því hefur verið farið af stað í það verkefni að fá fyrirtækið vottað, verkefni sem hófst í lok árs 2022 og stefnt er á að ljúki á árinu 2023.
54
55
VISTVOTTUNARKERFI SVANURINN Meginmarkmið Svansvottunar er að draga úr umhverfisáhrifum bygginga, sporna við hnattrænni hlýnun og vernda heilsu þeirra sem koma að verkinu á framkvæmdartíma sem og þeirra sem nota bygginguna eftir að hún er tekin í notkun. Kröfurnar ná einnig til gæðastjórnunar á verkstað, en skýr stýring á umhverfisþáttum og gæðastjórnun helst oft í hendur. Þær vörur sem eru Svansvottaðar eru sjálfkrafa samþykktar í bygginguna, en aðrar bygginga- og efnavörur þurfa að uppfylla þær lágmarkskröfur að innihalda ekki efni sem eru skilgreind sem krabbameinsvaldandi, geta valdið erfðabreytingum eða haft áhrif á starfsemi innkirtla. BYKO býður viðskiptavinum sínum ráðgjöf þegar kemur að efnisvali fyrir Svansvottaðar byggingar ásamt því að bjóða gott úrval af leyfilegum og vottuðum vörum í öllum vöruflokkum. Starfsmenn fyrirtækisins geta einnig aðstoðað viðskiptavini með því að kalla eftir gögnum frá framleiðendum og senda inn til Umhverfisstofnunar til að óska eftir efnissamþykktum. rt vottaðra og leyfilegra vara er eftirfarandi: • Umhverfisvottun nær yfir allan líftíma vörunnar, framleiðslu, efnainnihald, notkun og förgun. • Leyfilegar vörur ná eingöngu yfir efnainnihald vörunnar BYKO hefur komið að nokkrum verkefnum um Svansvottaðar framkvæmdir, fyrst árið 2017 þegar fyrsta Svansvottaða einbýlishúsið var byggt. Við þátttöku í verkefninu skapaðist dýrmætur lærdómur sem nýttur hefur verið áfram í fleiri verkefni, bæði samstarfsverkefni og við ráðgjöf til viðskiptavina. Árið 2020 hófst svo samstarf við Visthönnun sem reisir Svansvottað einbýlishús í Hafnarfirði, það hús er byggt úr CLT einingum og rík áhersla lögð á að sem mest af efninu sé vottað, áætlað er að því verkefni ljúki á árinu 2023. Ný reynsla bættist svo við þegar farið var í samstarf við Arkís arkitekta um Svansvottaðar endurbætur á eldra húsnæði, þeim framkvæmdum lauk á árinu 2022.
56
BREEAM
Á árinu 2022 samdi BYKO við Vinnuverndarnámskeið.is um alhliða fræðslustýringu vinnuverndarmála og ráðgjöf við Öryggis- og eftirlitsdeild. Samstarfið hefur nú þegar skilað okkar miklum árangri og reynsla starfsfólks þjónustuaðilans sem fyrrum starfsmenn Vinnueftirlitsins nýst okkur gríðarlega vel í allri framþróun og eftirliti með starfsemi okkar sem getur á köflum reynst varasöm sér í lagi þar sem umferð vinnuvéla er þung. Á næstu misserum munum við styrkja vinnuverndarmálin til muna með áframhaldandi samstarfi við þennan frábæra þjónustuaðila.
BREEAM tekur á fjölmörgum þáttum er varða umhverfi og sjálfbærni og leiðir eigendur, hönnuði og verktaka inn á umhverfisvænni brautir og stuðlar ekki einungis að því að byggingar verði umhverfisvænni heldur einnig hagkvæmari í rekstri. Stjórnunarkröfur BREEAM hafa ýtt undir ný vinnubrögð í hönnunarferlinu, á verkstað sem og við afhendingu bygginganna og getur það verklag aukið skilvirkni og minnkað sóun yfir allt vistferli byggingarinnar.
Á árinu voru haldin 60 öryggisnámskeið fyrir starfsfólk og sóttu 467 úr hópi starfsfólks námskeiðin. Námskeiðahald er að komast á réttan stað aftur eftir heimsfaraldurinn og við höfum verið dugleg að nýta okkur rafræna fræðslu og rafræn lifandi námskeið. Hluti þessara námskeiða eru vinnuvélanámskeið eftir að Öryggisog eftirlitsdeild tók við ábyrgð með þeirri fræðslu einnig með það í huga að tryggja sömu vönduðu fræðslu fyrir allt starfsfólk sem vinnur á vinnuvélum hjá BYKO og til að ná fram samræmi í réttindamálum og tryggja þar með betur öryggi starfsfólks og ekki síður viðskiptavina okkar. Það er virkilega ánægjulegt frá því að segja að allir æðstu stjórnendur BYKO og millistjórnendur mættu á öryggis og vinnuverndarfræðslu ársins. Námskeiðshaldarar tóku það sérstaklega fram að þetta væri í fyrsta sinn sem þeir vissu til að ekki aðeins allir æðstu stjórnendur mæti á slíka fræðslu heldur og einnig forstjórinn.
BREEAM vottun hefur verið til staðar á Íslandi í þónokkurn tíma og fylgja nýbyggingar hér á landi alþjóðlega staðli vottunarkerfisins þar sem það hefur ekki verið aðlagað að íslandi sérstaklega. Kerfið er eitt elsta og þekktasta vistvottunarkerfi í heimi fyrir byggingar og nær það yfir árangursmat á hönnun, verktíma og rekstrartíma bygginga þar sem tekið er tillit til fjölmargra umhverfis-þátta, allt frá vistfræði til orkunýtni.
Ábyrgð BYKO liggur fyrst og fremst í byggingarefnaflokknum þó sá flokkur skarist vissulega inn í ýmsa aðra flokka. BREEAM gefur hærri einkunn fyrir byggingar þar sem gengið er lengra en reglugerðir kveða á um þegar kemur að árangri í umhverfismálum, þægindum og heilsufarslegum ávinningi notenda. Þegar stig eru sótt í byggingarefnaflokkinn þarf að sanna umhverfiseiginleika allra meginefna sem notuð eru í bygginguna með gögnum. Þessi gögn eru mismunandi eftir eðli efnisins en þurfa þó öll að uppfylla það skilyrði að vera vottuð af utanaðkomandi þriðja aðila. FSC eða PEFC vottun þarf að vera til staðar á öllu timbri, þetta á við um allar timburvörur og merkir það að timbrið sem notað er í viðkomandi vöru komi úr sjálfbærri skógrækt með rekjanleika. EPD eða umhverfisyfirlýsing á við um önnur efni sem notuð eru í bygginguna t.d. einangrun, plötur, klæðningar, ýmsa efnavöru og fleira. Það er skylda í BREEAM vottun að skila inn svona blöðum fyrir að minnsta kosti 5 mismunandi vörur, þessar vörur þurfa að vera úr mismunandi vöruflokkum en þannig er verið að tryggja að vistvænar vörur séu í meirihluta byggingarinnar. Auka stig er svo hægt að fá fyrir nýsköpun ef útveguð eru 10 eða fleiri EPD blöð í mismunandi flokkum. Að lokum eru það VOC skjöl eða gögn sem varða lífræn leysiefni í vörum, þetta á við um alla efnavöru, hvort sem það er efnavara í samsettri vöru eins og lím í spónaplötum eða efnavara líkt og kítti eða annað slíkt, þessi vottun þarf einnig að vera staðfest af þriðja aðila. Mikil aukning hefur verið í BREEAM vottunum undanfarið eftir að ríki og sveitarfélög hófu að gera kröfur um slíkt í nýbyggingum og framkvæmdum á þeirra vegum. BYKO hefur starfandi vottaðan sérfræðing, BREEAM Certified Associate sem jafnframt er að mennta sig enn frekar í BREEAM kerfinu sem matsaðili eða BREEAM Certified Assessor og mun því námi ljúka á árinu 2023.
57
Mannauðsdeild og öryggis- og eftirlitsdeild BYKO í samstarfi framleiða öryggis og fræðslumyndbönd. Mest öll fræðsla öryggisdeildar mun verða á rafrænu formi en þó í bland við hefðbundinn námskeið á starfsstöðvum. Gert er ráð fyrir að myndböndin verði að hluta komin í notkun strax fyrir sumarið 2023. Þessi fræðsla mun vera bæði skyld að hluta en einnig valkvæð fyrir starfsmenn. Stjórnendur hafa fengið eigin fræðsluflokka og fræðsluefni og var sérstök áhersla lögð á öryggismenntun stjórnenda á árinu 2022 og ákveðið var að halda henni áfram á árinu 2023.
NÝJAR BYKO
VOTTAÐAR
HÖFUÐSTÖÐVAR
Til þess að öðlast enn meiri þekkingu á virkni BREEAM vottunarkerfisins og ferlinu sem fylgir slíkri vottun var tekin ákvörðun um að nýjar höfuðstöðvar BYKO á Breiddarsvæðinu yrðu vottaðar BREEAM Excellent. Í byggingu er 5 hæða hús við hlið Timburverslunar sem hýsa mun sýningarsal timbur- og sérlausna ásamt skrifstofum og þar munu móðurfélagið Norvik ásamt Smáragarði einnig hafa aðsetur. Kjallari og lyftuhús byggingarinnar verður steypt, gólf og veggir úr krosslímdum timbureiningum og önnur efni eru rýnd með tilliti til krafna BREEAM ásamt því að lýsing og loftræsting er hönnuð í takt við kröfur BREEAM.
58
LEED LEED vottunarkerfið er mjög sambærilegt BREEAM, byggir á sömu hugmyndafræði og sambærilegum matsþáttum en þeir hafa þó aðeins öðruvísi vægi. Þannig er mikið lagt upp úr staðsetningu, þ.e. að byggt sé við þegar skipulagt svæði þar sem allir innviðir eru til staðar líkt og gatnakerfi, göngu og hjólreiðastígar, öll grunnþjónusta sé í göngufæri, gróður skýli gangandi og hjólandi fyrir veðri og vindum ásamt því að lágmarka meint sólarljós á malbik til að sporna við óþarfa hitun frá malbikinu. Annað sem LEED gerir ríkar kröfur um er að endurbyggja frekar en að rífa og byggja frá grunni og fást auka stig fyrir það að byggja á svæðum sem eru í niðurníðslu. Einnig er rík krafa á orkusparnað og þar er mikið lagt upp úr hönnunarþáttum, sem dæmi því að staðsetja byggingu, glugga og aðra þætti þannig að hægt sé að nýta ríkjandi vind- og sólaráttir til loftunar, hitunar og kælingar og þar með lágmarka notkun á kerfum innanhúss. Að lokum er það vatnssparnaður sem er einn af lykilþáttum í LEED vottun, þá er horft til þess að safna regnvatni til að nýta inn á salerniskassa eða til vökvunar o.þ.h. Hvað varðar byggingarefnin þá fást auka stig í LEED fyrir það að nýta efni úr nágrenni við bygginguna en að öðru leyti eru það sömu efni sem ganga fyrir LEED og BREEAM vottanir og sömu gögn sem þarf að skila inn.
59
LOFTLAGSMÁL ORKUSKIPTI BÍLAR, VÉLAR OG TÆKI • Á árinu 2022 var heildarfjöldi bifreiða á vegum fyrirtækisins 33. Skipting bifreiða var að 39% var jarðefnaeldsneyti, 42% hybrid og 19% rafmagn.
ORKUNOTKUN HÚSNÆÐIS BYKO hefur gripið til aðgerða til að draga úr notkun á hita og rafmagni. Framkvæmt er reglubundið eftirlit með loftræsingum, snjóbræðslu og hitablásurum til að koma í veg fyrir orkusóun og hægt sé að grípa til aðgerða sé þess þörf. Loftræstikerfi eru keyrð niður á nóttunni á flestum stöðum fyrirtækisins og útiljósin eru stýrð á sólúrs birtuskynjara sem slekkur á þeim þegar er orðið bjart. Markmið er að draga úr rafmagnsnotkun og hitavatnsnotkun. Rafmagnsnotkun minnkaði um tæp 50.000 kWh milli ára en hitavatnsnotkunin jókst hins vegar um tæp 37.000 m3 og gæti ástæður verið kaldari vetur en árið áður og möguleg bilun í einum hitavatnsmæli vegna mikil fráviks milli ára.
Heildarhlutfall rafmagnsbíla fyrirtækisins var því 61% á móti bifreiðum knúnum jarðefnaeldsneyti. • Á árinu 2022 var dísel lyftara skipt út fyrir rafmagnslyftara í vöruhúsinu Kjalarvogi. Fyrri lyftari var í notkun um 1.353 klst að meðaltali á ári og með því að skipta út fyrir rafmagn sparast 5.953 lítra af dísel á ári.
HLEÐSLUSTÖÐVAR BYKO hóf uppsetningu á hleðslustöðvum árið 2019 fyrir utan verslanir BYKO Breidd, Selfossi og Akureyri frá Orku náttúrunni sem ætluð er til að þjónusta viðskiptavini BYKO og til að styðja við rafbílaþróun á Íslandi. BYKO hóf einnig uppsetningu á hleðslustöðvum fyrir starfsfólk BYKO sem eru á eigin rafmagnsbílum. Starfsfólk hefur fengið að hlaða á vinnutíma sér að kostnaðarlausu en á miðju ári 2022 var sett tímaþak út frá áætlaðri meðalnotkun til og frá vinnu. Á árinu fjölgaði stöðvunum um 6 en það er í takt við aukningu rafbílaeigenda í starfsmannahópi BYKO. Stöðvarnar eru á starfsstöðvum BYKO í Breidd, Granda, Selfossi, Kjalarvogi og Selhellu og á öllum starfsstöðvum þar sem hlöður hafa verið settar upp er gert ráð fyrir stækkunarmöguleikum og því auðveldlega hægt að bæta við eftir þörfum til að hámarka nýtingu fjárfestinganna. Áætlað er á árinu 2023 að setja upp stöðvar fyrir starfsfólk á Akureyri og Suðurnesjum.
60
2022
2021
2020
2019
Vélar og tæki rafvædd
69%
63%
63%
63%
Hlutfall rafmagnsbifreiða
61%
52%
6%
6%
Hleðslustöðvar frá ON fyrir viðskiptavini - fjöldi
9
9
9
9
Hleðslustöðvar fyrir starfsfólk - fjöldi
20
14
6
6
ÚRGANGSMÁL Terra sér um megnið af úrgangsmeðhöndlun eða um 90% fyrir BYKO og taka endurvinnsluleiðir mið af þeirri þjónustu sem Terra býður. Annar úrgangur fer til Sorpu eða Íslenska Gámafélagsins. BYKO leggur áherslu á að auka úrgangsflokkun og draga úr urðun sem er þá afleiðing hringrásarhagkerfis. Allur úrgangstölur birtast í gegnum rafrænt umhverfisbókhald Klappa þar sem hægt er að fylgjast með, greina sóun og bregðast við með aðgerðum. BYKO leggur áherslu á fræðslu til starfsfólks um mikilvægi úrgangsflokkunar, hvernig hægt er að endurvinna og endurnýta ákveðna úrgangsflokka og stuðla þar með að hringrás. Nánari greiningu á úrgangsmeðhöndlun má finna á bls. 75
61
HRINGRÁSARHAGKERFI
BYGGINGARFRAMKVÆMDIR
Hringrásarhagkerfið er hagkerfi þar sem leitast er við að koma í veg fyrir að auðlindir verði að úrgangi með áherslum sem tryggja að hægt sé að viðhalda verðmætum auðlinda eins lengi og mögulegt er. Markmiðið er að lágmarka auðlindanotkun og þar með úrgangsmyndun. Hugmyndafræði hringrásarhagkerfisins er nokkuð margþætt og nær einnig til þess að endurmeta og endurskilgreina lífsgæði. Helstu aðgerðir sem tryggja að auðlindum sé haldið í hagkerfinu eru að deila, gera við, endurnota, endurframleiða og endurvinna.
Byggingarframkvæmdir spila gríðarlega mikið hlutverk þegar kemur að því að skapa hringrásarhagkerfi. Á Íslandi er byggingariðnaðurinn ábyrgur fyrir gríðarlegu magni af notkun auðlinda og myndun úrgangs.
Á árinu 2022 var farið í samstarf við Plastplan en það er hönnunarstofa sem vinnur með hringrás plastefna. Plast sem fellur til í BYKO er sótt og framleitt úr því ný afurð. Sótt er plast sem nemur 1 m³ á mánuði sem gefur okkur þær niðurstöður að þessi endurvinnsla kemur í veg fyrir 520 kg af koltvísýrings útblæstri miðað við orkubrennslu í hverjum mánuði. Fyrsta varan var framleidd á árinu, þúsund stykki af blómapottum merktir R60 ára afmæli BYKO, en þeir voru kynntir á afmælishátíð BYKO þar sem fræðsla um hringrásarhagkerfið fór fram og viðskiptavinir gróðursettu blóm í pottinn og fengu að taka með sér heim. BYKO endurnýtti byggingarefni með því að styðja við nýsköpun við uppbyggingu gamla Gufunesbæjar með því að endurnota ýmis byggingarefni. BYKO Leiga. Leiga er sjálfbær í eðli sínu. Við fókusum á að vélar og tæki sem við leigjum út fái lengri líftíma, það þarf ekki henda gömlum eða biluðum tækjum, hugsum út frá hringrás með því að setja í viðgerð, endurnýta tækjahluta og bjóða viðskiptavinum að leigja tæki frekar en að kaupa.
Við þurfum að gera róttæka breytingu á neysluvenjum okkar og framleiðsluaðferðum. Það sem hægt er að gera til að breyta þessu; • Hanna kerfi sem útrýmir úrgangi og mengun, þar sem úrgangur er afleiðing ákvarðana sem eru teknar á hönnunarstigi • Horfa á þetta með breyttu hugarfari alveg frá hönnunarstigi byggingarinnar • Vanda okkur að vörur og efni sem við framleiðum haldist inn í hagkerfinu og sé greið leið fyrir það að endurnota, setja í viðgerð eða endurvinnslu • Bera virðingu fyrir náttúrunni, því þar er enginn úrgangur. Þess vegna er mikilvægt að skila lífrænum úrgangi sem við tökum úr náttúrulegum kerfum aftur í hringrásina
ENDURVINNA
AUÐLINDIR
ENDURFRAMLEIÐA FRAMLEIÐSLA
ENDURNOTA
SALA & DREIFING
GERA VIÐ NOTKUN DEILA
FÖRGUN
62
SKÓGRÆKT BYKO hefur frá árinu 1987 stundað skógrækt en þá hófu eigendur og starfsmenn árlega gróðursetningu á Drumboddsstöðum II í Biskupstungum. Frá þeim tíma og fram til 2007 voru gróðursettar um 130 þúsund trjáplantna og hefur á þessum tíma náttúrulegt birki breiðst mikið út af sjálfsdáðum. BYKO fór síðan í samstarf við Skógræktina haustið 2019 til að gera úttekt og meta bindingu skógarins og fór úttektin fram á árinu 2020 þar sem skóglendið var kortlagt og bindingin metin með viðurkenndum og vísindalegum hætti. Samkvæmt niðurstöðu er binding mjög svipuð fram til 2030 og hún var 2020 eða að jafnaði 1200 tonn CO2 á ári.
ÍTARLEGA SKÝRSLU UM ÚTTEKTINA MÁ NÁLGAST HÉR Gróðursetning hafði ekki verið framkvæmd síðan árið 2007 og stóð til að endurvekja þá hefð árið 2020 með eigendum, starfsfólki og fjölskyldum þeirra fyrst og fremst út frá gleðilegum gildum sem einkenndu þessar árlegu ferðir en um leið í þeirri viðleitni að auka bindingu kolefnis úr andrúmsloftinu. Vegna Covid-19 hafði ekki gefist kostur að fara í slíka ferð, hvorki árið 2020, 2021 né 2022. Tekið var þá á það ráð að fá Skógræktina til að sjá um gróðursetninguna árin 2021 og 2022 til að standa við þau markmið að auka kolefnisbindinguna. • Árið 2021 voru gróðursettar 3270 plöntur. Tegundaskiptingin var 1600 stafafurur, 1000 sitkagreni og 670 birki. Tegundum var blandað af bestu getu til þess að mynda skemmtilegan blandskóg og þetta eru tegundir sem hjálpa hvor annarri í uppvextinum • Árið 2022 voru gróðursettar 3570 plöntur. Tegundaskiptingin var 1920 sitkagreni og 1650 birki. Tegundum var blandað í reitina. Svæðið var allt jarðunnið með TTS plöntuherfi og líka fyrir næsta ár sem er um 1,5 hektari. Til stendur að grysja skóginn árið 2023.
63
MÆLIKVARÐAR
64
EFNAHAGSLEGT VIRÐI SKAPAÐ OG DREIFT
2022
2021
2020
2019
2018
Tekjur
29.559.808
24.444.350
20.763.951
19.990.786
19.194.634
Rekstrarkostnaður
3.410.920
2.923.865
2.820.999
2.407.567
2.569.702
Laun og launatengd gjöld
4.178.346
3.608.362
3.148.164
3.081.740
2.782.533
Arðgreiðslur
900.000
800.000
800.000
800.000
800.000
Tekjuskattur
291.889
312.077
202.641
215.136
302.507
Efnahagslegt framlag
8.781.155
7.644.305
6.871.804
6.504.443
6.454.743
Úr rekstrareikningi
65
FJÁRHAGSLEG ÁHRIF OG ÖNNUR ÁHÆTTA OG TÆKIFÆRI SÖKUM LOFTSLAGSBREYTINGA Bein losun gróðurhúsalofttegunda er fyrst og fremst vegna vöruflutninga og ferða starfsfólks. Ferðir og flutningar eru verkefni að takast á við án þess að teljast sérstök áhætta í starfseminni. Gera má ráð fyrir að ferðum starfsmanna fari fækkandi til framtíðar í ljósi þeirra tækifæra sem sköpuðust við að nota tæknibúnað til þess að hittast á fundum, fara á ráðstefnur eða annað. Stærsta áskorun BYKO varðandi loftslagsbreytingar er innbyggt kolefnisspor í byggingarvörum, þ.e. kolefnislosun við framleiðslu byggingarvara. Áskorun BYKO og samtímis tækifæri er að finna og bjóða vörur með minna kolefnisspor en þær vörur sem eru ráðandi á markaðnum í dag. Þær vörur sem eru með hátt innbyggt kolefnisspor eru t.d. steypa og múrvörur, álklæðning og einangrun eins og steinull. Tækifæri BYKO felast meðal annars í aukinni áherslu á timbur í byggingum, fjölbreyttu úrvali klæðninga með minna kolefnisspori og íslenskri steinull sem er eina steinullin í heiminum sem er framleidd með endurnýjanlegum orkugjöfum (vatnsafli). Í timburvörum eru ýmiss tækifæri til að draga úr notkun efnameðhöndlaðra viðartegunda og nýta frekar viðartegundir sem eru náttúrulega varðar fyrir umhverfisáhrifum. Lerki er dæmi um slíka viðartegund sem því miður varð að mestu leiti ófáanleg frá birgjum vegna stríðsátakana í Úkraínu og viðskiptaþvingana á Rússland. BYKO hefur lagt áherslu á að halda áfram virkri vöruþróun í þessum flokki og stefnir á að bjóða upp á nýja valkosti í timburvörum sem eru umhverfisvænni en hið hefðbundna gagnvarða timbur.
BIRGJAR BYKO skilgreinir íslenska birgja sem birgja með íslenska kennitölu. Vörur íslenskra birgja geta átt sér uppruna erlendis.
Hlutfall íslenskra birgja Hlutfall erlendra birgja
26% 76%
MAT Á BIRGJUM Vöruúrval birgja hefur að hluta til verið greint með hliðsjón af því hvort vörurnar séu leyfilegar í Svansvottuð hús eða önnur vottunarkerfi eins og BREEAM eins og líst er í kaflanum um vistvænt vöruframboð. Birgjasamsetning hefur verið skoðuð út frá landfræðilegri staðsetningu þeirra. Megnið af öllum birgjum BYKO eru innan EES eða um 88% og þar af leiðandi um 12% utan EES, að mestu í Asíu. BYKO hefur sjálft ekki hafið að greina einstaka birgja út frá samfélagslegum sjónarmiðum svo sem nauðungar- eða barnavinnu en í gegnum innkaupasamstarfsnetið BRICO Alliance sem BYKO er aðili að hefur verið sett upp skrifstofa í Shanghai sem gerir út skoðunarfólk á vegum sambandsins sem áskilur sér rétt til að heimsækja verksmiðjur í Kína sem eru að framleiða vörur fyrir aðila innan BRICO hvenær sem er á framleiðslutímanum til að meta starfsaðstæður og hvort það leiki grunur á að stunduð sé nauðungar- eða barnavinna. Á árinu 2023 er gert ráð fyrir því að kalla eftir yfirlýsingum frá helstu birgjum um þeirra aðgerðir til að sporna við nauðungar- og barnavinnu og hvernig þau tryggja starfsfólki viðunandi starfsaðstæður.
66
SAMFÉLAG Alls störfuðu 681 einstaklingar hjá félaginu á árinu 2022. Heildarstarfsmannavelta hækkar milli áranna 2022 og 2023 um 5%. Eftir heimsfaraldur hefur verið meiri hreyfing á vinnuafli en síðustu tvö ár sem hefur áhrif á aukningu í starfsmannaveltu. Starfsmannavelta er enn undir því sem hún mældist á árunum 2019 og 2020. 456 einstaklingar sóttu um starf hjá BYKO á árinu 2022 en nýir starfsmenn á árinu voru 189 talsins. Meðalstöðugildi á árinu 2022 voru 385,73. Kynjaskipting á árinu var 25,27% konur og 74,50% karlar og óskilgreint 0,4%. Á árinu 2022 var fjarvera vegna veikinda 6,7 dagar pr. stöðugildi. Karlar voru að meðaltali frá í 5,8 daga pr. stöðugildi en konur 8,4 daga pr. stöðugildi. Fjarvera vegna veikinda barns var 0,4 dagar pr. stöðugildi. Veikindi barna eru breytileg m.t.t. kyns. Árið 2022 voru konur frá að meðaltali 0,83 daga vegan veikinda barns pr. stöðugildi samanborið við 0,29 daga meðal karla. Meðal veikindahlutfall á árinu var 4,63% þar af 4,35% vegna veikinda starfsfólks og 0,28% vegna veikinda barns. Meðalstarfsaldur við lok árs 2022 var 5,2 ár, karlar 5,3 ár, konur 4,9 ár og hlutlaus/óskilgreint 4 ár. Meðalstarfsaldur fylgir línulegri dreifungu aldurs eða með hækkandi lífaldri er meðalstarfsaldur almennt lengri. Meðalstarfsaldur karla hefur hækkað um 0,6 ár frá fyrra ári en meðalstarfsaldur kvenna hækkað um 1,2 ár.
67
KYNJASKIPTING Kynjahlutfall einstaklinga í vinnu hjá BYKO árið 2022 var 74,5% karlar, 25,27% konur og 0,2% skilgreint sem hlutlaust og 0,2% óskilgreint. Hlutfall kvenna hækkar frá fyrri árum sem er ánægjulegt að sjá. Almennt hefur hlutfall kvenna verið í kringum 23-24% en er nú 25,27%. Sé skoðað kynjahlutfall eftir sviðum við lok árs 2022. Helsta verkefni okkar er að auka hlutfall annarra en karla á vörustýringarsviði, fyrirtækjasviði og smásölusviði. Enn er áskorun að fjölga öðrum kynjum en körlum innan félagsins. Við sjáum að þær aðgerðir sem við höfum farið í er varðar ímynd BYKO sem fyrirtæki og sem vinnustaður hefur haft áhrif þar sem hlutfall kvenna er að hækka eftir að hafa staðið í stað síðustu fimm ár.
2022
2021
2020
KVK 25,27% KK 74,5% Óskilgr. 0,3%
KVK 23,52% KK 76,45% Óskilgr. 0,03%
KVK KK
2018
2017
2019 KVK KK
68
23% 77%
KVK KK
23% 77%
KVK KK
24% 76%
23% 77%
Á ÁRINU HLAUT FÉLAGIÐ VIÐURKENNINGU JAFNVÆGISVOGARINNAR ANNAÐ ÁRIÐ Í RÖÐ FYRIR AÐ HAFA JAFNAÐ KYNJAHLUTFÖLL Í STJÓRN OG FRAMKVÆMDASTJÓRN FÉLAGSINS
Framkvæmdastjórn Framþróunarsvið Rekstrarsvið Vörustýring Fyrirtækjasvið Smásölusvið 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
100%
Meðallífaldur við lok árs 2022 var 35 ár, flest starfsfólk er á aldursbilinu 20-29 ára. Þegar kynjaskipting er skoðuð eftir aldursdreifingu sést að flestar konur eru á aldursbilinu 14-19 og 20-99 ára 69
UMHVERFI
70
UMHVERFI EFNISNOTKUN Gerð er grein fyrir efnisnotkun í daglegri starfsemi BYKO en vörur til endursölu eru ekki taldar með. PRENTEFNI Allt prentefni var keypt frá prentsmiðjunni Litla Prent sem er Svansvottuð prentsmiðja. RÆSTINGAR Ræstingar eru aðkeypt þjónusta fyrir verslanir og skrifstofur BYKO og er leitast eftir að þjónustuaðilar séu Svansvottaðir eða nota umhverfisvæn ræstiefni. PLASTNOTKUN BYKO hóf samstarf við Silfraberg að besta ferla og lágmarka CO2 útblástur vegna plöstunar vörubretta í vöruhúsi BYKO í Kjalarvogi árið 2021. Sýnilegur árangur varð eftir árið sem síðar leiddi til þess að vöruhús BYKO Leigu að Selhellu Hafnafirði tók upp sömu aðferð. Niðurstöður mælinga sýna þá þróun sem hefur átt sér stað og upplýsingar um magn þess plasts sem notað er, fyrir og eftir bestun, ásamt upplýsingar um mælingar á CO2 útblæstri sem hlýst af plöstun vörubretta. • Hvert kg. Af Polythene plastfilmu sem notuð er til plöstunar á vörubrettum hefur í för með sér 2,6 kg. af CO2 útblæstri sé filman að fullu framleidd úr frumefnum. •Hvert kg. af 30% endurunninni Polythyne plastfilmu sem notuð er í sama tilgangi hefur 24% lægra CO2 fótspor, 1,98 kg. CO2 pr. Kg. af plastfilmu. Innkaup árið 2022 í kg: Útreikningur á sparnaði í plastnotkun, samhliða þeim sparnaði lækkun CO2 útblásturs vegna minni plastnotkunar og vegna notkunar á 30% endurunnum plastfilmum. Mæld lækkun CO2 útblásturs BYKO vegna plöstunar vörubretta er 933 kg lægri á árinu 2022 vegna breyttrar efnisnotkunar g bestunar á ferlinu. Niðurstöður gefa til kynna að út frá meðaltalsnotkun er lækkun CO2 útblásturs 50,2%. Árangurinn stafar af notkun á annars vegar plastfilmum sem hafa hærra þol til strekkingar en áður hefur þekkst og því hægt að nota þynnri filmur en áður. Filmurnar eru framleiddar í 33 lögum sem framkalla aukinn styrkleika og teygjuþol.
71
ELDSNEYTISNOTKUN UMFANG 1 LOSUN
ORKUNOTKUN ELDSNEYTISNOTKUN Eldsneytisnotkun stafar fyrst og fremst vegna eigin bíla, véla og tækja og skiptist í bensín og litaða og ólitaða gasolíu. Áherslur BYKO eru að skipta út hluta tækja- og bílaflota úr jarðefnaeldsneyti yfir í rafmagn og draga þar með úr mengandi áhrifum út í andrúmsloftið og styðja við orkuskipti á Íslandi. BYKO mælir ekki CO2 ígilda vegna lífrænnar losunar á CO2 .
ÁR
2022
2021
2020
2019
2018
2017
Eldsneyti í DM³
115.433
108.446
113.373
115.405
122.327
123.963
Losun CO2 ígilda í tonnum
304,6
289,2
299,4
304,4
323.3
327,1
Losunarstuðlar 5.0.2 frá Umhverfisstofnun og hlýnunarmáttur frá fimmtu matsskýrslu milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna (AR5 IPCC). Losunarstudlar UST 5.0.2 AR5 Synthesis Report: Climate Change 2014 — IPCC
FLUGFERÐIR STARFSMANNA
Í þessari skýrslu er gerð grein fyrir flugferðum starfsmanna innanlands og erlendis og er losun er einungis mæld í CO2 en ekki CO2 ígildum. Losunartölur ná ekki yfir öll flug þar sem upplýsingar lágu ekki fyrir en frá og með rekstrarári 2023 verða öll flug talin með. BYKO mælir ekki CO2 ígilda vegna lífrænnar losunar á CO2 . VÖRUFLUTNINGAR Vöruflutningar eru flutningar til landsins og innanlandsflutningar. Vöruflutningar til landsins eru sjóflutningar en þar nýtir BYKO bæði Samskip og Eimskip en er einnig með leiguskip sem flytur timbur og járn frá Lettlandi. Tölur frá Eimskip eru flutningsmagnstölur til landsins og yfirlit yfir losun GHL/CO2 en tölur Samskipa eru skipaflutningar með forflutningum erlendis ásamt yfirliti yfir losun GHL/CO2 Tölur fyrir leiguskipið eru losunartölur reiknaðar út frá greiddu eldsneytisgjaldi sem þarf ekki að endurspegla nákvæma eldsneytisnotkun. Vöruflutningar innanlands eru flutningar á milli starfstöðva BYKO. BYKO mælir ekki CO2 ígilda vegna lífrænnar losunar á CO2 . Umfang BYKO eru hraðsendingar til landsins með flugi sem og flutningar frá starfsstöðvum BYKO til viðskiptavina. Heildarvöruflutningar til landsins námu 68.221 tonnum og var losun gróðurhúsalofttegunda vegna þeirra 4.299 tonn af CO2 ígildi. Losun vegna vöruflutninga til og frá landinu og vegna flutninga til vöruhúsa með Eimskip, Samskip og timburskipi. Tölur vegna fraktflugs er ekki meðtalið. Tölur vegna flutnings með Smyril Line er ekki innifalin í losunartölum.
FLUGFERÐIR STARFSMANNA UMFANG 3 LOSUN
ÁR
2022
2021
2020
Fjöldi ferða - innanlands
248
214
170
Losun CO2 í tonnum - flug innanlands
10,36
9,5
6,8
Fjöldi ferða - flug erlendis
120
na
24
Losun CO2 í tonnum - flug erlendis
20,64
11,54
8,8
Heildarlosun Tonn CO2
31.00
21,04
15,6
VÖRUFLUTNINGAR UMFANG 3 LOSUN 2022
2021
2020
2019
Heildarvöruflutningar til landsins Tonn
68.221
62.821
56.290
55.000
Losun skipaflutninga Tonn CO2 ígildi
3.865
3.230
2.852
3.072
Losun innanlands Tonn CO2 ígildi
434
845
828
776
Heildarlosun Tonn CO2 ígildi
4.299
4.075
3.680
3.848
ÁR
Losunarstuðlar 5.0.2 frá Umhverfisstofnun og hlýnunarmáttur vegna losunarstuðla frá UST er tekinn úr fimmtu matsskýrslu milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna (AR5 IPCC). Losunarstudlar_UST_5.0.2.xlsx AR5 Synthesis Report: Climate Change 2014 — IPCC
72
Með fjölda ferða er átt við ferðir til og frá flugvöllum innanlands sem erlendis. Losun á við allar flugferðir, þar með talið á milli áfangastaða erlendis. Notast er við reiknivél Alþjóða flugmálastofnunarinnar (ICAO)
RAFMAGN OG UPPHITUN
Tölur um rafmagn og upphitun eiga við um allar starfsstöðvar BYKO með undantekningu fyrir lager leigudeildar að Þórðarhöfða og verslun BYKO á Granda þar sem fasteignir eru ekki í eigu fyrirtækisins en sá útreikningur verður tekinn til greina fyrir rekstraruppgjör 2023.
UMFANG 2 LOSUN 2022
2021
2020
2019
2018
2.539.244
2.587.984
2.562.570
2.783.331
2.922.264
Losun CO2 ígilda í tonnum
26,15
27,17
25,11
27,28
26,88
Heitt vatn (m3)
118.382
*81.692
76.632
94.164
91.370
41
***42,00
39,38
48,38
46,91
****0
****0
****0
****0
****0
TEGUND ORKU Rafmagn (KwH)
Losun CO2 í gilda í tonnum skv. Klöppum Losun CO2 ígilda í tonnum skv. Umhverfisstofnun
*Tölur frá 2021 (kWh) eru breyttar frá fyrra ári þar sem álestur hefur verið uppfærður **Tölur frá 2021 (m3) eru breyttar frá fyrra ári þar sem álestur hefur verið uppfærður ***Tölur frá 2021 (Co2) eru breyttar frá fyrra ári þar sem álestur hefur verið uppfærður **** Losunarstuðlar 5.0.2 frá Umhverfisstofnun og hlýnunarmáttur frá fimmtu matsskýrslu milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna (AR5 IPCC). **** Losunarstuðlar 5.0.2 frá Umhverfisstofnun og hlýnunarmáttur frá fimmtu matsskýrslu milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna (AR5 IPCC). Losunarstudlar_UST_5.0.2.xlsx AR5 Synthesis Report: Climate Change 2014 — IPCC 73
HLEÐSLUSTÖÐVAR BYKO hvetur og styður starfsfólk sitt í því að nota vistvænni samgöngur og einn hluti af því er að setja upp hleðslustöðvar. Starfsfólki býðst að hlaða sér að kostnaðarlausu 3 klst. á dag en það er sá meðaltalstími sem á að duga í akstri frá heimili til og frá vinnu. Fyrstu stöðvar voru settar upp árið 2019 og hefur BYKO fylgt þeirri rafbílaþróun sem hefur átt sér stað síðustu árin. BYKO hefur nú sett upp 20 hleðslustöðvar fyrir starfsfólk en þær eru dreifðar fyrir utan starfsstöðvar í Breidd, Granda, vöruhúsi Kjalarvogi, BYKO Leigu Selhellu og Selfossi. Það skýrir aukningu á rafmagnsnotkun, bæði vegna fjölda stöðva en einnig vegna fjölda starfsfólks sem hefur verið að skipta bifreiðum sínum úr jarðefnaeldsneyti yfir í rafmagn. Fleiri eru að nota stöðvarnar svo nýtingin er hærri en árin á undan. Niðurstaða fyrir árið 2022 er 57.434 kWh eða 57,434 kWst. en þessi tala er hluti af heildartölu fyrir rafmagn hér í töflunni fyrir ofan.
2022
2021
2020
2019
57.434
42.677
17.408,2
867,3
Rafmagn (KwH) Samtals notkun fyrir árið
74
MEÐHÖNDLUN ÚRGANGS Terra sér um megnið af úrgangsmeðhöndlun eða um 90% fyrir BYKO og taka endurvinnsluleiðir mið af þeirri þjónustu sem Terra býður. Annar úrgangur fer til Sorpu eða Íslenska Gámafélagsins. Yfirlit yfir heildarúrgang í kg í meðfylgjandi töflu eru upplýsingar beint frá þjónustuaðila. Heildarúrgangstölur í kg hjá Klöppum voru heldur lægri eða 1.006.188 kg og er því litið svo á að einhverja úrgangsstrauma vanti inn í Klapparkerfið. BYKO mælir ekki CO2 ígilda vegna lífrænnar losunar á CO2 Samkvæmt tölum frá Klöppum af flokkaða úrganginum fór hluti í förgun, þ.e. urðun eða brennslu. Munar það mest um jarðefni, gler og gifs en gifs er flokkað sér og urðað þar sem ekki má urða það með öðrum úrgangi. Hlutfall úrgangs sem fór til endurvinnslu var um 43,9% og var það bæting frá árinu áður um 6,55%. Samkvæmt tölum frá Klöppum var 75,3% af úrganginum flokkaður og 24,7% óflokkaður. Þetta er ekki sú þróun sem við vildum sjá en hlutfallið frá fyrra ári 2021 var 80,1% flokkað og 19,9% óflokkað og þarf því verulega skoða hvaða frávik áttu sér stað. Árið 2020 var 74% af úrganginum flokkaður en 26% var óflokkaður. Samkvæmt tölum frá Klöppum er losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) frá meðhöndlun úrgangs 221,84 tonn CO2 sem er sama og árið á undan 2021 en fór lækkandi árin þar á undan en árið 2018 var losun þessa flokks 436 tonn CO2 Upplýsingar fyrir rekstrarárin 2019-2022 var ákveðið að birta ekki tölur um losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) frá meðhöndlun úrgangs. Upplýsingar frá þjónustuaðilum samanborið við tilmæli Umhverfisstofnunar hvernig beri að reikna losun eru nokkuð misvísandi. Sem dæmi má nefna að samkvæmt útreikningum frá Klöppum var losun GHL vegna úrgangs sem fór í endurvinnslu rúm 200 tonn meðan að Umhverfisstofnun segir „Þeir úrgangsstraumar sem fara í endurvinnslu valda engri losun og hafa því losunarstuðulinn 0“.
75
Flokkunartunnur eða svoleiðis Recycle Byggingarúrgangur
UMFANG 3 LOSUN 2022
2021
2020
2019
2018
2017
Blandaður úrgangur
106.015
121.762
117.077
147.652
137.691
97.275
Grófur úrgangur
153.011
130.153
149.640
198.011
161.760
179.590
Timbur - hreint
248.101
235.395
289.542
217.600
111.090
111.700
Timbur - Blandað
217.268
1168.920
148.280
226.350
257.150
235.500
Gifs
136.270
272.090
118.220
165.940
63.710
49.100
Málmar
59.433
80.648
32.638
25.285
23.780
27.980
Jarðefni og gler
9.033
3.550
8.137
22.281
3.420
12.460
Önnur endurvinnsluefni
132.104
140.088
144.342
138.103
113.560
114.634
Jarðgerð / molta
4.459
3.830
3.633
2.127
558
916
Spilliefni og raftæki
2.333
9.654
8.897
1.748
n/a
n/a
Annað ótilgreint
6.046
0.220
4.538
8.687
n/a
n/a
1.074.083
1.176.301
1.024.944
1.153.784
872.719
829.155
ÚRGANGUR KG.
Samtals
Tölur eru teknar beint upp úr gagnasöfnun viðkomandi þjónustuaðila. 76
LOSUN GRÓÐURHÚSALOFTTEGUNDA Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda á árinu var 4.661 tonn og skiptist eftirfarandi:
Tonn CO2 ígilda 2022
Tonn CO2 ígilda 2021
Tonn CO2 ígilda 2020
Tonn CO2 ígilda 2019
Tonn CO2 ígilda 2018
304,60
289,20
299,40
304,40
323,30
Raforka og upphitun
26,15
27,17
25,11
27.28
26,88
Losun frá eigin rekstri; umfang 1+2
330,75
316,37
324,51
331,68
350,18
Vöruflutningar alls
4.299,00
4.075,00
3.680,00
3.848,00
n/a
Flug innanlands og erlendis
*31,00
*21,04
*15,6
*67,3
*66,7
n/a
n/a
n/a
n/a
n/a
4.660,75
4.412,41
4.022,41
4.426,98
n/a
UPPRUNI LOSUNAR Umfang 1 Samgöngur /eldsneyti Umfang 2
Umfang 3
Meðhöndlun úrgangs Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda
*Árið 2019 og 2018 var eingöngu reiknað fyrir flug erlendis. Losun á flugi tekur einungis til losunar á CO2. 77
LOSUNARKRÆFNI FYRIR UMFANG 1+2 Losun í CO2eq var því 11,2 t/milljarð í veltu og hefur því lækkað úr 12,9 t/milljarð í veltu frá fyrra ári eða niður um 13,8% milli ára.
LOSUNARKRÆFNI FYRIR UMFANG 1+2+3 Losun í CO2eq var því 157,7 t/milljarð í veltu og hefur því lækkað úr 180,5 t/milljarð í veltu frá fyrra ári eða niður um 12,6% milli ára. Til samanburðar þá hefur losunin lækkað út frá veltu um 19% á árunum 2020-2022.
ÖNNUR LOSUN
Önnur verulegu losun á sér ekki stað frá BYKO. Það á sér ekki stað nein losun á ósoneyðandi efnum. BYKO heldur ekki saman upplýsingum um losun á köfnunarefnisoxíð (NOx), brennisteinsoxíð (SOx) eða öðrum lofttegundum þar sem fyrirtækið hefur enga framleiðsluferla sem losa NOx eða SOx. Það væri einna helst vegna skipaflutninga. Timburskipið sem BYKO er með á leigu notar gasolíu (Marin Gasoil) með brennisteinsmagni undir 0,1%. Losun í opna viðtaka svo sem vatn eða jarðveg er ekki viðeigandi. Allt frárennsli er tengt við skólpkerfi viðkomandi sveitarfélags.
Sé losun fyrirtækisins sett í samhengi við umfang fyrirtækisins þá var velta BYKO á árinu 2022
29.559.808 MILLJÓNIR. 78
MARMKIÐ 2023
79
MARKMIÐ 2023 1%
Minnka launamun kynjanna í 1%
Hlutfall kvenna við nýráðningar verði 35%
BYKO fái rekjanleikavottun
Auka notkun á endurnýttu plasti til brettapökkunar
Auka umhverfisgögn í vöruleit á vef
Auka merkingar á vistvænum vörum í verslun í 70%
Auka hlutfall vistvænna vara í vöruframboði í 30%
Ný mannauðsstefna útgefin
Fjölga hleðslustöðvum fyrir starfsfólk og viðskiptavini
Draga enn frekar úr losun gróðurhúsalofttegunda
Auka markvisst hringrásarverkefni
Auka kolefnisbindingu með plöntun 3500 trjáa
80
35%
GHL
GRI TILVÍSUNARTAFLA 2022 Sjálfbærniskýrsla BYKO fylgir viðmiðum Global Reporting Initiative GRI Standards sem tóku gildi 1. júní 2018. GRI gefur út sérákvæði fyrir fasteigna- og byggingariðnað sem BYKO skoðaði en mat þau ekki viðeigandi fyrir fyrirtækið þar sem BYKO er birgi á byggingarvörumarkaði en ekki byggingarfyrirtæki sem slíkt.
81
Tilvísun Lýsing Upplýsingar um fyrirtæki 102-1 Nafn skipulagsheildarinnar 102-2 Starfsemi, vörumerki, vörur og þjónusta 102-3 Staðsetning höfuðstöðva 102-4 Staðsetning rekstrar 102-5
Eignarhald og félagaform
102-6 102-7 102-8 102-9
Markaðir í þjónustu Stærð skipulagsheildar Upplýsingar um starfsmenn og aðra starfskrafta Aðfangakeðja Verulegar breytingar á skipulagsheildinni og aðfangakeðju hennar
102-10
1
Skýrslugjöf
Athugasemdir BYKO hf Fyrirtækið, sagan, merkin Skemmuvegur 2a, 200 Kópavogur Öll starfsemi BYKO er á Íslandi BYKO er hlutafélag. Eignarhald var óbreytt á árinu. Byko er 100% í eigu Norvik Iceland sem er síðan í 100% eigu Norvík hf. Fyrirtækið; https://www.byko.is/verslanir Umfang rekstrar Umfang rekstrar Aðfangakeðja Aðfangakeðja
102-11
Varúðarregla eða -nálgun
Alþjóðleg frumkvæði og samfélagsþáttakav
102-12
Innleiðing utanaðkomandi frumkvæða
Alþjóðleg frumkvæði og samfélagsþáttaka
102-13 Aðild að samtökum Stefna og greining 102-14 Yfirlýsing frá æðsta ákvörðunartaka Siðareglur 102-16 Gildi, meginreglur, staðlar og atferlisviðmið Stjórnarhættir 102-18 Stjórnskipulag Þátttaka og skuldbindingar hagsmunaaðila 102-40 Listi yfir hópa hagsmunaaðila
Alþjóðleg frumkvæði og samfélagsþáttaka
102-41
Allir starfsmenn vinna samkvæmt kjarasamningi VR
Sameiginlegir kjarasamningar
Ávarp forstjóra BYKO hefur ekki gefið út siðareglur Stjórnskipulag Hagsmunaaðilar
102-42 Auðkenning og val á hagsmunaaðilum 102-43 Verklag við virkjun hagsmunaaðila 102-44 Helstu efnistök og málefni Mikilsháttar atriði og takmarkanir Aðilar sem eru hluti af samstæðureikningsski102-45 lum 102-46 Skilgreining á efni skýrslu og mörkum efnistaka 102-47 Listi yfir viðfangsefni 102-48 Ítrekun upplýsinga 102-49 Breytingar á skýrslugjöf 102-50 Tímabil skýrslugjafar 102-51 Dagsetning síðustu skýrslu 102-52 Tíðni skýrslugjafar 102-53 Tengiliður vegna upplýsingagjafar um skýrsluna Staðhæfingar um skýrslugjöf í samræmi við 102-54 GRI staðla 102-55 GRI efnisvísir 102-56 Ytri trygging Nálgun stjórnenda 103-1 Útskýring á viðfangsefni og mörkum þess 103-2 Stjórnunarnálgunin og þættir hennarr 103-3 Mat á stjórnunarnálguninni Vísar um fjárhagslega frammistöðu Fjárhagsleg frammistaða
Hagsmunaaðilar Hagsmunaaðilar Hagsmunaaðilar
201-1
Efnhagslegt virði skapað og dreift
Beint efnahagslegt virði sem er skapað og dreiftAð fullu
Um skýrsluna Um skýrsluna Hagsmunaaðilar Stjórnskipulag Stjórnskipulag Skýrslan gildir fyrir almanaksárið 2022 Mars 2022 Árleg berglind@byko.is Ávarp forstjóra Tilvísunartafla Fyrirtækið Hagsmunaaðilar Mannauðsstefna; vistvænar vörur; öryggi og vinnuvernd Markmið
Heimsmarkmið
201-2
Fjárhagsleg áhrif og önnur áhætta og tækifæri Að fullu sökum loftslagsbreytinga
Fjárhagsleg áhrif og önnur áhætta og tækifæri sökum loftslagsbreytinga
201-3
Skilgreint fyrirkomulag skuldbindinga um bætur Að fullu og annað fyrirkomulag eftirlauna
BYKO, sem og allir starfsmenn, greiða í lögbundnar skyldutryggingar lífeyrisréttinda. BYKO greiðir einnig lögbundið mótframlag 2% fyrir þá starfsmenn sem leggja fyrir 2 til 4% í séreignasparnað
Sýnileiki á markaði 202-1
Hlutfall almennra byrjunarlauna eftir kyni samanborðið við staðbundin lágmarkslaun
Að fullu
Laun samkvæmt kjarasamningi VR, óháð kyni
Óbein efnahagsleg áhrif 203-1 Innviðafjárfestingar og þjónusta sem stutt er við Nei 203-2
Veruleg óbein efnahagsleg áhrif
Nei
Öflun aðfanga 204-1
Hlutfall útgjalda til birgja í nærsamfélaginu
Að fullu
Íslenskir birgjar 26%. Aðfangakeðja
Spilling 205-1 205-2 205-3
Mat á rekstri vegna áhættu sem tengist Að fullu spillingu Samskipti og þjálfun um stefnur og verklagsreAð fullu glur gegn spillingu Staðfest atvik um spillingu og aðgerðir er gripið Að fullu var til
Samkeppnishamlandi hegðun Lagalegar aðgerðir gegn samkeppnishamlandi 206-1 Nei hegðun, hringamyndun og einokunaraðferðum
Áhættumat og hætta á spillingu Áhættumat og hætta á spillingu Áhættumat og hætta á spillingu
Engin samkeppnishamlandi hegðun
Vísar um frammistöðu á sviði umhverfismála Efnisnotkun 301-1
Efni sem notuð eru eftir þyngd eða rúmmáli
Að fullu
Efnisnotkun
301-2
Endurunnið hráefni sem notað er
BYKO er ekki framleiðslufyrirtæki
301-3
Endurvinnanlegar vörur og efni notað í umbúðir þeirra
Ekki haldið utan um þessar upplýsingar
Orka
2
302-1
Orkunotkun innan skipulagsheildarinnar
Að hluta
Orkunotkun
302-2
Orkunotkun utan skipulagsheildarinnar
Að hluta
Orkunotkun
302-3
Orkukræfni
Að hluta
Losun gróðurhúsalofttegunda gefið upp sem CO2 kræfni
302-4
Minnkun á orkunotkun
Að hluta
Orkunotkun
302-5
Minnkun á orkuþörf vöru og þjónustu
Að fullu
Ekki viðeigandi þar sem BYKO er ekki framleiðandi
Að fullu
Allar starfstöðvar tengdar við vatnsveitur viðkomandi svæða
Að fullu
Rekjanleiki timburs
Vatn og frárennsli 303-1 Vatnstaka eftir vatnsbólum Líffræðileg fjölbreytni Veruleg áhrif á líffræðilegan fjölbreytileika. af 304-2 starfsemi, vöru og þjónustu 304-3 Varin eða endurheimt búsvæði
Að fullu
Losun
Önnur losun; Kolefnisjöfnun
305-1
Bein losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) (umAð fullu fang1)
Eldsneytisnotkun; Um skýrsluna
305-2
Óbein orkulosun gróðurhúsalofttegunda (GHL) Að fullu (umfang 2)
Rafmagn og upphitun; Um skýrsluna
305-3
Önnur óbein losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) (umfang 3)
Að hluta
Flugferðir starfsmanna; Vöruflutningar; Meðhöndlun úrgangs
305-4
Styrkur á losun gróðurhúsalofttegunda (GHL)
Að hluta
Losun gróðurhúsalofttegunda; Um skýrsluna; Meðhöndlun úrgangs
305-5
Minnkun á losun gróðurhúsalofttegunda (GHL) Að hluta
305-6
Losun gróðurhúsalofttegunda; Meðhöndlun úrgangs
Losun ósoneyðandi efna Að fullu Losun köfnunarefnisoxíðs (NOX), brennistein305-7 soxíðs (SOX) og önnur veruleg losun lofttegun- Að fullu da Frárennsli og úrgangur 306-2 Úrgangur eftir tegund og förgunaraðferð Að fullu 306-3 Verulegur leki Að fullu Hlítni
Önnur losun
307-1
Að fullu
Engin þekkt tilfelli
Ekki farið að umhverfislögum og reglum
Önnur losun
Meðhöndlun úrgangs Önnur losun
Umhverfisáhrif birgja 308-1
Nýir birgjar sem voru skimaðir með því að notast við umhverfisviðmið
Að hluta
Vistvænt vöruframboð
308-2
Neikvæð umhverfisáhrif í aðfangakeðjunni og aðgerðir sem gripið var til
Að fullu
Vistvænt vöruframboð
Samfélagsmál: Vinnumál og vísar um mannsæmandi starfsskilyrði Vinnuafl 401-1
Nýráðningar starfsmanna og starfsmannavelta Að hluta
Mannauður
401-2
Fríðindi fyrir starfsmenn í fullu starfi en ekki fyrir Að fullu starfsmenn í hluta- eða tímabundnu starfi
Fríðindi starfsmanna eru í samræmi við kjarasamninga. Önnur fríðindi standa öllum til boða
401-3
Foreldraorlof
Að hluta
BYKO hefur ekki haldið skipulega utan um fjölda starfsmanna sem taka foreldraorlof, hve langt orlof eða hvort fólk komi aftur til starfa
Lágmarks uppsagnarfrestur ef breytingar verða Að fullu á rekstri
Starfskjör þar með talið uppsagnafrestur er í samræmi við kjarasamning VR
Kjaramál 402-1 Vinnueftirlit 403-1 403-2 403-3 403-4
3
403-5 403-6
Fyrirsvar í formlegum og sameiginlegum heilsu-og öryggisnefndum stjórnenda og starfsk- Að fullu rafta Tegundir og tíðni meiðsla, atvinnusjúkdómar, Að hluta fjarverudagar og fjöldi vinnutengdra dauðsfalla Starfskraftar með háa tíðni eða í mikilli hættu á Að fullu að þróa með sér starfstengda sjúkdóma Efnistök er varða heilsu- og öryggismál sem fjallað er um í formlegum samningum við stét- Að hluta tarfélög Þjálfun starfsmanna í tengslum við vinnueftirlit Að hluta Aðgerðir til að efla heilbrigði starfsmanna Að fullu
Nálgun stjórnenda; Öryggi og vinnuvernd Öryggi og vinnuvernd Öryggi og vinnuvernd Öryggi og vinnuvernd Öryggi og vinnuvernd Líðan og heilsa starfsfólks
Varnir og aðgerðir til að draga úr atvinnusjúkdóAð hluta mum og auka öryggi í viðskiptasamböndum 403-8 Hlutfall starfsmanna sem vinnueftirlit nær til Að fullu 403-9 Starfstengd meiðsl Að hluta 403-10 Atvinnutengdir sjúkdómar Að hluta Þjálfun og menntun 403-7
Fræðsla og þjálfun starfsfólks; Öryggi og vinnuvernd Allir starfsmenn og verktakar á athafnasvæði BYKO Öryggi og vinnuvernd Öryggi og vinnuvernd
404-1
Árlegur meðalfjöldi klukkustunda í þjálfun á hvern starfsmann
Að hluta
Fræðsla og þjálfun starfsfólks
404-2
Áætlanir um símenntun starfsmanna og stuðningur við breytingar
Að fullu
Fræðsla og þjálfun starfsfólks; Starfslok í samræmi við ákvæði kjarasamninga
404-3
Hlutfall starfsmanna sem fær reglulega rýni á frammistöðu og starfsþróun
Að hluta
Mannauður
Fjölbreytileiki og jöfn tækifæri 405-1
Fjölbreytileiki stjórna og starfsmanna
Að fullu
Stjórnskipulag
405-2
Hlutfall grunnlauna og þóknana kvenna í samanburði við karla
Að fullu
Mannauður
Jafnræði 406-1 Atvik um mismunun og framkvæmdar úrbætur Að fullu Félagafrelsi og kjaraviðræður Rekstur og birgjar þar sem hætta er á sniðgön407-1 gu varðandi félagafrelsi og sameiginlega kja- Að hluta rasamningagerð Barnavinna Rekstur og birgjar þar sem verulega hætta ge408-1 Að hluta tur verið á barnaþrælkun
Mannauður; Fræðsla og þjálfun starfsfólks; Engin atvik um mismunun
Birgjar
Birgjar
Nauðungar- og skylduvinna 409-1
Rekstur og birgjar þar sem veruleg hætta getur Að hluta verið á nauðungar- eða skylduvinnu
Birgjar
Mat á samfélagsáhrifum birgja 414-1
Nýir birgjar sem voru skimaðir á grundvelli félagslegra viðmiða
Að fullu
Birgjar; Engir birgjar skimaðir
414-2
Neikvæð félagsleg áhrif í aðfangakeðjunni og aðgerðir sem gripið var til
Að fullu
Ekki gripið til aðgerða
Opinber stefna 415-1 Framlag til stjórnmála Að fullu Heilsa og öryggi viðskiptavina Mat á heilsu- og öryggisáhrifum vöru- og þjónu416-1 Að fullu stuflokka Atvik þar sem ekki var farið eftir reglum og 416-2 varða vöru og þjónustu sem hefur áhrif á heilsu Að fullu og öryggi Merkingar á vöru og þjónustu Kröfur til upplýsinga og merkinga á vörum og 417-1 þjónustu Atvik þar sem ekki er farið eftir reglum sem 417-2 varða upplýsingar og merkingar vöru og Að fullu þjónustu Atvik við markaðssetningu þar sem ekki er farið 417-3 Að fullu eftir reglum Persónuvernd viðskiptavina
4
BYKO greiddi engin framlög til stjórnmálaflokka Alþjóðleg frumkvæði og samfélagsþátttaka Engin tilvik á árinu
Engin þekkt tilvik á árinu Engin þekkt tilvik á árinu
418-1
Rökstuddar kvartanir varðandi brot á persónuAð fullu vernd viðskipavina og tap á gögnum þeirra
Engar rökstuddar kvartanir á árinu
Ekki farið að lögum og reglum á félagslegum og Að fullu efnahagslegum sviðum
Engin þekkt tilvik á árinu
Hlítni 419-1
5
6