Issuu

ESG5 DEC 2023

by businessenergy.gr

E διαχείριση της

περιβαλλοντικής κοινωνίας E ebook για την αειφόρο ανάπτυξη

index

Μηνιαίο περιοδικό για την ενέργεια, την οικονομία, τις επιχειρήσεις. Κυκλοφορεί κάθε 1η του μήνα. Η ψηφιακή έκδοση είναι διαθέσιμη στο site businessenergy.gr Εκδότης: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜOTORI ΕΠΕ Συντακτική ομάδα: Γιάννης Κανουπάκης Αγγελική Μαρίνου Μανταλένα Πίου Έλενα Σκιαθίτη Γιάννης Σταυρόπουλος Χάρης Φλουδόπουλος Τάσος Φραγκούλης Σταύρος Χαρίτος Γιώργος Ψαρράς Σύμβουλος Επικοινωνίας -Διαφήμισης: Λήδα Θωμάκου Σχεδίαση: Αλίκη Χατζημιχαήλ Ιδιοκτήτης: Εκδόσεις Μotori ΕΠΕ Δημ. Σούτσου 24Α, 11521 Αθήνα, Τηλ: 2106400281 info@businessenergy.gr ΕΚΤΥΠΩΣΗ: ΚΑΜΠΥΛΗ ΑΕ 20

Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2023

Επενδύοντας στον μεταλλευτικό κλάδο:

Οδηγός του ΣΕΒ για την Κυβερνοασφάλεια

ΔΕΗ:

Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), εταιρεία μέλος του Υπερταμείου, το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ (ΕΚ ΑΘΗΝΑ), το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, καθώς επίσης η Chrysalis LEAP, το Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών και η Cleantech Bulgaria βραβεύτηκαν στα Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2023

τικά του σώματος μας, με πέντε από αυτά (ασβέστιο, φωσφόρος, κάλιο, νάτριο και μαγνήσιο) να είναι σε μεγαλύτερες περιεκτικότητες.

Η έκδοση του Οδηγού για την Κυβερνοασφάλεια του ΣΕΒ, με την πολύτιμη συνδρομή ειδικών του χώρου, έχει ως στόχο την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και θωράκιση των ελληνικών επιχειρήσεων, απέναντι στους κινδύνους στο σημερινό σύνθετο ψηφιακό περιβάλλον.

Βραβεύτηκαν 10 πρακτικά ΤΑΙΠΕΔ - ΕΚ ΑΘΗΝΑ Ευκαιρίες ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗ- και προκλήσεις βήματα για την ψηφιακή ασφάλεια των ΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Πολλά ορυκτά αποΤο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής τελούν ζωτικά συστα- επιχειρήσεων

• esg

Αποκατάσταση 13.600 στρεμμάτων στην Πάρνηθα Με χορηγία 2,5 εκατ. ευρώ

Η ΔΕΗ υποστηρίζει έμπρακτα την εθνική προσπάθεια για την άμεση ανασυγκρότηση και αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων της περιοχής της Πάρνηθας, μετά από την πυρκαγιά του Αυγούστου του 2023.

᾿᾿

Tρία κριτήρια επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την «αξία» μιας επιχείρησης και αυτά είναι που υπερτονίζονται μέσα από την ειδική έκδοση του Business Energy

• esg

τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για την εικόνα μίας επιχείρησης, βεβαίως συγκροτημένης, δεν έχει καμία σχέση με ότι ξέραμε. Και όταν γράφουμε συγκροτημένη επιχείρηση, εννοούμε αυτή που εκπληρώνει όλους τους λόγους της αποστολής της: Παράγει, δανείζεται, αποπληρώνει τα δάνειά της, πληρώνει τους εργαζόμενους της, πραγματοποιεί πωλήσεις. Πλέον για να πάρει μία εταιρεία δάνειο, θα πρέπει να εκπληρεί και κάποιες άλλες προϋποθέσεις: Πχ. Να έχει αρκετές γυναίκες στο διοικητικό της συμβούλιο, να σέβεται τους εργαζόμενούς της, να δημιουργεί κοινωνικό κεφάλαιο, να σέβεται το περιβάλλον.

Είναι αυτό που λέμε: ESG Δηλαδή, Environmental, Social, Governance): Είναι ένας βιώσιμος και ολοένα πιο δημοφιλής τρόπος να αξιολογούν οι επενδυτές και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί μια εταιρεία. Και οι επιχειρήσεις υπάγονται λοιπόν, σε Δείκτες ESG: Τεκμηριώνουν την οικονομική σταθερότητα μιας εταιρείας και την κάνουν πιο ελκυστική στους επενδυτές. Δηλαδή, για να δανειστεί μία επιχείρηση θα πρέπει να ικανοποιεί συγκεκριμένα κριτήρια ESG. Θα πρέπει όμως, να απαντηθούν δύο σημαντικά ερωτήματα. Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη; Έχει ως στόχο να καλύπτει τις ανάγκες του σήμερα, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη δυνατότητα των µελλοντικών γενεών να καλύ-

Κριτήρια ESG ή

ο θάνατος μιας επιχείρησης...

ψουν τις δικές τους. Πως γίνεται η μετάβαση από τη βιώσιμη ανάπτυξη στα κριτήρια ESG; Πολύ απλά, οδηγεί σε μια καλύτερη και πιο συγκροτημένη εικόνα των επιδόσεων μιας επιχείρησης, κάτι που βοηθάει στην εξωτερική αξιολόγησή της. Σε κάθε περίπτωση, τρία κριτήρια επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο την «αξία» μιας επιχείρησης και αυτά είναι που υπερτονίζονται μέσα από την ειδική έκδοση του Business Energy: Οι ενέργειές της προς το Περιβάλλον, η στάση της προς την Κοινωνία, και η Εταιρική Διακυβέρνηση που εφαρμόζει. Αυτό είναι το τρίπτυχο του ESG (Environmental, Social and Governance) και ήρθε για να μείνει. Μέσα στα τελευταία χρόνια, η περιβαλλοντική αλλά και η κλιματική κρίση, οι κοινωνικές ανισότητες και η επιτακτική ανάγκη για διαφανείς εταιρικές διαδικασίες, έχουν δημιουργήσει μια πρωτοφανή -και άκρως θετική- ανάγκη για ευαισθητοποίηση προς αυτά τα θέματα. Όλο και περισσότερες εταιρείες δέχονται πιέσεις να ενσωματώσουν δράσεις και πολιτικές προς το Περιβάλλον, την Κοινωνία και την Εταιρική Διακυβέρνηση. Και το κάνουν. Σε πολύ μικρό διάστημα από τότε που ξεκίνησε η ανοδική πορεία της έννοιας του ESG (Environmental, Social and Governance) ─από το 2019 ως το 2020─ στην Αμερική χρησιμοποιήθηκαν $17,1 τρισ. σε δράσεις Βιωσιμότητας. Αξιοσημείωτες επενδύσεις σε τέτοιο επίπεδο γίνονται και στην Ευρώπη σήμερα ─ κυρίως δεδομένου ότι το ESG στην ήπειρό μας συνδέεται άμεσα και με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.

Τι προβλέπει η Πράσινη Συμφωνία; Η Πράσινη Συμφωνία είναι μια σειρά πρωτοβουλιών της ΕΕ προς την πράσινη μετάβαση, με απώτερο στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει συλλογικά να επιτύχουμε: - μηδενικές καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (πρέπει να έχουμε επιτύχει μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990) - οικονομική ανάπτυξη αποσυνδεδεμένη από τη χρήση πόρων - συμπερίληψη για κάθε άνθρωπο και κάθε περιφέρεια προς αυτό το όραμα

Πού βρίσκεται η Ελλάδα σε επίπεδο ESG; Η Ελλάδα προοδεύει συνεχώς στην ενσωμάτωση των κριτηρίων ESG, ενώ βλέπουμε να αυξάνεται ο αριθμός των επιχειρήσεων που ακολουθούν τη διαδικασία υποβολής ESG δεδομένων. Το Χρηματιστήριο Αθηνών δίνει μια πολύ αντιπροσωπευτική εικόνα για το πόσες εισηγμένες ακολουθούν πρότυπα εναρμονισμένα με το Περιβάλλον, την Κοινωνία και την Εταιρική διακυβέρνηση. Ενώ τον Ιούλιο του 2021 υπήρχαν 35 εταιρείες που σύμφωνα με τον δείκτη ATHEX ESG, τον Μάιο του 2022 είχαν ανέβει σε 49. Φυσικά το ESG αφορά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και μη εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, όπως αφορά και τον Δημόσιο τομέα.

esg

•

Καλές πρακτικές που συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη

᾿᾿

Το ελληνικό μεταλλευτικό παράδειγμα

Η παγκόσμια στροφή προς τη βιωσιμότητα και τις υπεύθυνες επιχειρηματικές πρακτικές είναι πιο επιτακτική από ποτέ, με τα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση ζητήματα (ESG) να βρίσκονται στο επίκεντρο των εταιρικών αποφάσεων

• esg

ι εταιρείες καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες στην κατεύθυνση της ευθυγράμμισης των στρατηγικών τους με τους παράγοντες ESG, προκειμένου να ελαχιστοποιήσουν το αποτύπωμα άνθρακα, να εξοικονομήσουν πόρους, να προωθήσουν την κοινωνική ισότητα και να διατηρήσουν την αποτελεσματική διακυβέρνηση. Σε αυτό το ταξίδι προς τη βιωσιμότητα, οι κρίσιμες πρώτες ύλες έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο, καθώς αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη πολλών τεχνολογιών που σχετίζονται με τη μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικών εκπομπών (net zero), όπως η ηλεκτροκίνηση, η ανάπτυξη νέων δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τεχνολογιών ΑΠΕ, αλλά και σε άλλους τομείς, όπως η μεταποίηση, η ιατρική, η γεωργία, οι κατασκευές, η πληροφορική κ.α. Η Ευρώπη είναι ένας σημαντικός καταναλωτής ορυκτών πρώτων υλών, αλλά δεν είναι αυτοδύναμη στην παραγωγή τους. Αυτό την καθιστά ευάλωτη σε διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού της, παρόμοιες με αυτές που προκάλεσε η πανδημία και οι γεωπο-

λιτικές αναταράξεις μετά τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η προώθηση της βιωσιμότητας και της κυκλικότητας κρίσιμων πρώτων υλών θα ενισχύσει την Ευρώπη και θα της επιτρέψει να ανταποκριθεί με αυτονομία και επάρκεια στην αυξανόμενη ζήτηση για ορυκτές πρώτες ύλες, στο δρόμο προς μια ψηφιακή και πράσινη οικονομία. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει την Πράξη για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες, η οποία περιλαμβάνει μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης της

Ευρώπης από τρίτες χώρες και τη βελτίωση της κυκλικότητας των κρίσιμων πρώτων υλών. Η περαιτέρω προώθηση αυτών των προσπαθειών θα βοηθήσει την Ευρώπη να διασφαλίσει την ενεργειακή και οικονομική της ασφάλεια, να προστατεύσει το περιβάλλον και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας. Η κρίσιμη σύνδεση μεταξύ ESG και ορυκτών πρώτων υλών υπογραμμίζει την ανάγκη για τις επιχειρήσεις του κλάδου να ευθυγραμμιστούν με βιώσιμες πρακτικές. Πολλές Ευρωπαϊκές εταιρείες, πρωτοπόρες στον

τομέα της βιωσιμότητας στον μεταλλευτικό κλάδο, αναπτύσσουν τη δραστηριότητά τους μέσα από βιώσιμες πρακτικές, αποδεικνύοντας ότι είναι δυνατή η εξόρυξη ορυκτών πρώτων υλών με βιώσιμο τρόπο για το περιβάλλον και τις κοινωνίες. Στην Ελλάδα, η Ελληνικός Χρυσός αναπτύσσει τα Μεταλλεία Κασσάνδρας στη ΒΑ Χαλκιδική στη βάση των αρχών της Υπεύθυνης Μεταλλευτικής Δραστηριότητας (Responsible Mining), ενσωματώνοντας στην πράξη τις πλέον υπεύθυνες πρακτικές του κλάδου. Οι δεσμεύσεις της εταιρείας για τη Βιωσιμότητα αποτυπώνονται στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Βιωσιμότητας (SIMS), το οποίο καθοδηγεί τη συνολική λειτουργία της προς την επίτευξη των επιμέρους στόχων βιώσιμης ανάπτυξης, προκειμένου να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα. Η προσήλωσή της Ελληνικός Χρυσός σε θέματα ESG επιβεβαιώθηκε πρόσφατα μέσα από τα εξαιρετικά αποτελέσματα που σημείωσε στην πρώτη της αξιολόγηση συμμόρφωσης έναντι των προτύπων του πλαισίου «Προς μία Βιώσιμη Μεταλλευτική Δραστηριότητα» (Towards Sustainable Mining – TSM) της Ένωσης Μεταλλευτικών

Επιχειρήσεων του Καναδά (MAC), της οποίας αποτελεί μέλος μέσω της μητρικής της Eldorado Gold, για τις μεταλλευτικές εγκαταστάσεις στην Ολυμπιάδα Χαλκιδικής. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το εν εξελίξει έργο των Σκουριών είναι σχεδιασμένο με τα υψηλότερα σχεδιαστικά πρότυπα σε επίπεδο λειτουργίας, ασφάλειας και περιβαλλοντικής διαχείρισης που θα εξασφαλίζει μέγιστη περιβαλλοντική προστασία με το χαμηλότερο δυνατό περιβαλλοντικό αποτύπωμα μέσα από καινοτόμες τεχνολογίες όπως αυτή της Ξηρής Απόθεσης μεταλλευτικών καταλοίπων. Τέλος, ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το κοινωνικό αποτύπωμα της επένδυσης. Είναι ενδεικτικό ότι την τελευταία δεκαετία η εταιρεία έχει υλοποιήσει στην περιοχή κοινωνικές επενδύσεις και έργα που ξεπερνούν τα 26 εκατ. ευρώ. Στο πλαίσιο της νέας Επενδυτικής Συμφωνίας της με την Ελληνική Κυβέρνηση, έχει δεσμευτεί να υλοποιήσει εμβληματικές επενδύσεις ουσιαστικής επίδρασης περί των 80εκ. δολαρίων σε έργα κοινωνικής μέριμνας και τοπικής ανάπτυξης εντός της επόμενης 25ετίας, ώστε η μεταλλευτική δραστηριότητα να αποτελέσει πηγή ευημερίας για το παρόν και το μέλλον.

esg

•

ElvalHalcor:

Στο επίκεντρο των μεγατάσεων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κυκλική οικονομία και την πράσινη μετάβαση

ε 85 χρόνια εμπειρίας και τεχνογνωσίας, η ElvalHalcor αποτελεί κορυφαία διεθνή δύναμη στα προϊόντα αλουμινίου και χαλκού, πρωταγωνιστώντας σε δυναμικές και ανταγωνιστικές αγορές. Με 15 εργοστασιακές μονάδες που ενσωματώνουν τεχνολογίες αιχμής, η ElvalHalcor πραγματοποιώντας εξαγωγές σε περισσότερες από 90 χώρες σε όλο τον κόσμο, είναι σήμερα ο μεγαλύτερος παραγωγός σωλήνων χαλκού σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική,

• esg

ενώ παράλληλα διαθέτει μία από τις κορυφαίες μονάδες έλασης αλουμινίου στην Ευρώπη. Η ElvalHalcor επενδύει συνεχώς σε σύγχρονες υποδομές και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Με το ευρύ χαρτοφυλάκιο προϊόντων αλουμινίου και χαλκού υψηλής προστιθέμενης αξίας που διαθέτει, προμηθεύει τις μεγαλύτερες βιομηχανίες διεθνώς, προάγοντας την καινοτομία και τη βιωσιμότητα σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις παγκόσμιες μεγατάσεις της εποχής (κλιματική ουδετερότητα, ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, κυκλική οικονομία).

Η κυκλική οικονομία αποτελεί θεμέλιο της στρατηγικής της ElvalHalcor και για το λόγο αυτό επενδύει συστηματικά στην αύξηση του δευτερογενούς μετάλλου (σκραπ) αλουμινίου και χαλκού στα προϊόντα της, με έμφαση στο σκραπ που προέρχεται από το τέλος του κύκλου ζωής τους. Ο τομέας έλασης αλουμινίου της ElvalHalcor, χάρη σε επενδύσεις σε τεχνολογίες και ‘’έξυπνα’’ συστήματα διαχείρισης στην παραγωγή κραμάτων αλουμινίου, έχει επιτύχει να τριπλασιάσει το ποσοστό χρήσης σκραπ την τελευταία πενταετία. Παράλληλα, ο τομέας διέλασης χαλκού και κραμάτων της ElvalHalcor, σημειώνει ποσοστό χρήσης σκραπ κοντά στο 50%. Η εταιρία εφαρμόζει βέλτιστες πρακτικές κυκλικής οικονομίας και υπεύθυνης παραγωγής στις εγκαταστάσεις της, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διαχείριση αποβλήτων, καθώς ποσοστό άνω του 98% οδηγείται προς ανακύκλωση ή αξιοποίηση. Επιπρόσθετα, επενδύει συνεχώς σε έργα για την εξοικονόμηση υδάτινων πόρων καθώς και στη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών για την παρακολούθηση και διαχείριση του νερού, παράλληλα διατηρεί μια υπερσύγχρονη μονάδα διαχείρισης υδατικών αποβλήτων στις εγκαταστάσεις της. Έχοντας αναγνωρίσει το αποτύπωμα άνθρακα ως ένα από τα ουσιαστικότερα θέματα για τη βιωσιμότητά της, δημοσίευσε πρόσφατα, την πρώτη της έκθεση TCFD (Climate Related Financial Disclosures), αναφορικά με τη διαχείριση των ρίσκων και ευκαιριών σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Στο πλαίσιο αυτό συμμετείχε ενεργά στην Παγκόσμια Σύνοδο για την κλιματική αλλαγή COP28 στο Ντουμπάι που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2023. Η ElvalHalcor έχει πραγματοποιήσει αναλυτικούς ενεργειακούς ελέγχους και μελέτες για τον εντοπισμό έργων, πρωτοβουλιών και μέτρων εξοικονόμησης, που ευθυγραμμίζονται με τη στρατηγική της για τη μείωση της κατανάλωσης θερ-

μικής και ηλεκτρικής ενέργειας και τον περιορισμό του αποτυπώματος άνθρακα. Μία από τις σημαντικότερες δράσεις της ElvalHalcor για το 2023 αποτελεί η συνεργασία του τομέα έλασης αλουμινίου με την SMS Group για την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ενεργειακής διαχείρισης, με στόχο τον περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης και κατ’ επέκταση τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ακολουθώντας πολιτική υπεύθυνων προμηθειών και αξιολόγησης της εφοδιαστικής αλυσίδας σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης, η εταιρία έχει προχωρήσει σε στρατηγική συνεργασία με τη διεθνούς αναγνώρισης πλατφόρμα αξιολόγησης σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης EcoVadis, για την αξιολόγηση των κύριων προμηθευτών της. Για την ElvalHalcor, η παραγωγική και η οικονομική της επιτυχία όσο και η υλοποίηση της στρατηγικής της για τη βιώσιμη ανάπτυξη, έχει στο επίκεντρο τους ανθρώπους της. Η ασφάλεια και υγεία των ανθρώπων και των συνεργατών της αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Παράλληλα, επιδιώκει να βελτιώνει συνεχώς το θετικό αποτύπωμα στην τοπική κοινωνία που δραστηριοποιείται αλλά και να συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία και στην απασχόληση της χώρας. Βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την κοινωνία και τους φορείς της, με έντονη δραστηριότητα και συνεισφορά μέσα από ποικίλες δράσεις κοινωνικής προσφοράς. Ως σημαντικός κρίκος μιας δυναμικής αλυσίδας αξίας όπου τα προϊόντα της παίζουν σημαντικό ρόλο στην κυκλική οικονομία και στην πράσινη μετάβαση, η εταιρία δεσμεύεται να συνδυάσει την επιτυχημένη επιχειρηματική δραστηριότητα με την υπεύθυνη λειτουργία και ουσιαστική συμβολή για ένα καλύτερο μέλλον για τους ανθρώπους και το περιβάλλον. elvalhalcor.com

esg

•

UN Global Compact Network Greece:

Η επίτευξη των SDGs για την κλιματική αλλαγή

ε επιτυχία πραγματοποιήθηκε, η εκδήλωση του UN Global Compact Network Greece “Forward Faster. Κλιματική Αλλαγή: Μια πολυδιάστατη πρόκληση” στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας με περισσότερες από 80 συμμετοχές. Η εκδήλωση διασύνδεσε εκπροσώπους της Κυβέρνησης, των Ηνωμένων Εθνών, των επιχειρήσεων, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό αφενός να τονιστεί η επιτακτική ανάγκη για άμεση και συλλογική δράση για την επίτευξη των Παγκόσμιων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης, καθώς βρισκόμαστε στο μέσο της διαδρομής μέχρι το 2030, και αφετέρου να ενισχύσει τον ουσιαστικό διάλογο και τις συνέργειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το πρώτο μέρος της εκδήλωσης περιλάμβανε ομιλίες υψηλού επιπέδου με την κα. Ιουλία Τσέτη, Πρόεδρο ΔΣ του UN Global Compact Network Greece, να επισημαίνει στην εναρκτήρια ομιλία της μεταξύ άλλων ότι «πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά την κλιματική δικαιοσύνη η οποία επηρεάζει ήδη τη βιοποικιλότητα και τους πολιτισμούς σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα ταμεία και οι ρυθμίσεις χρηματοδότησης που έχουν δημιουργηθεί είναι ένα βασικό αλλά όχι επαρκές βήμα για τη λύση του προβλήματος. Οι συνεργασίες μεταξύ των επιχειρήσεων καθίστανται περισσότερο αναγκαίες από ποτέ ώστε να ανταλλάσσουν καλές πρακτικές και να εμβαθύνουν στην ενσωμάτωση των Δέκα Αρχών του UN Global Compact». Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης, κατά την ομιλία του, τόνισε πως «το καλύτερο επιχείρημα έναντι αυτών που αντιστέκονται στις πολιτικές για την κλιματική κρίση

• esg

είναι πως οι καθαρές τεχνολογίες κοστίζουν φθηνότερα και έχουν κάθε είδους μακροπρόθεσμα πλεονεκτήματα για την ανθρωπότητα, για εμάς τους ίδιους, την κοινωνία μας και τις τοπικές κοινωνίες». Ο κ. Αλέξης Πατέλης, Επικεφαλής Οικονομικός Σύμβουλος του Πρωθυπουργού, σημείωσε ότι «οι πιο πράσινες και πιο ανθεκτικές επιχειρήσεις ισοδυναμούν με μια πιο πράσινη και πιο ανθεκτική οικονομία. Η υιοθέτηση φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών δεν είναι μια τυπική υποχρέωση, αλλά μια επένδυση τόσο στην ίδια την επιχείρηση όσο και στο μέλλον μας σαν κοινωνία». Ενώ, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, κ. Ευάγγελος Σέκερης, χαιρετίζοντας την εκδήλωση ανέφερε πως «Είναι επιβεβλημένο, τα ζητήματα της κλιματικής δικαιοσύνης, της χρηματοδότησης της βιώσιμης ανάπτυξης και της αναμόρφωσης του χρηματοπιστωτικού συ-

στήματος, που προβάλλονται από τις χώρες του παγκόσμιου Νότου, να μας απασχολούν έντονα. Οι προεκτάσεις της κλιματικής αλλαγής στην σταθερότητα μιας χώρας και μιας ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής είναι ένα ζήτημα που η Ελλάδα έχει επιλέξει να αναδείξει ως μία από τις προτεραιότητες της, για την επικείμενη θητεία της χώρας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το 2025 και 2026». Από την πλευρά της η κα. Παναγιώτα Λαμπροπούλου, Executive Director του UN Global Compact Network Greece, μίλησε για το σημαντικό έργο που έχει επιτελέσει ο φορέας στα τρία χρόνια λειτουργίας του, παρέχοντας μια σειρά από δυνατότητες υποστήριξης των δράσεων βιώσιμης ανάπτυξης των επιχειρήσεων στο πλαίσιο των Δέκα Αρχών του UN Global Compact και των SDGs. Κατά τη διάρκεια της πολυσυμμετοχικής συζήτησης που

διεξήχθη με επίκεντρο τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής και το ρόλο των επιχειρήσεων στην αντιμετώπισή τους, ο Υπουργός Επικρατείας, κ. Άρης Σκέρτσος, ανέφερε πως «η χώρα μας έχει πετύχει πολλά στον τομέα της ενεργειακής αυτονομίας. Βρισκόμαστε στην έβδομη θέση παγκοσμίως στο ενεργειακό μίγμα, ενώ στόχος μας είναι, μέσα από πολλαπλές παρεμβάσεις, καθαρά μέσα μεταφοράς και κίνητρα για τις επιχειρήσεις, ως το 2028 να φτάσουμε το 80% στη χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας». Οι εκπρόσωποι επιχειρήσεων-μελών του UN Global Compact Network Greece που συμμετείχαν στον διάλογο, πιο συγκεκριμένα η κα. Έλενα Αθουσάκη, Chief Sustainability Officer του Ομίλου Motor Oil σημείωσε ότι «για την επίτευξη του περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας σε 1,5 °C, απαιτείται ταχύς μετασχηματισμός του ενεργειακού συστήματος. Η ενεργειακή μετάβαση προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στις υποδομές, στην αποδοτικότητα και στις δεξιότητες. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ισχυρή διεθνής συνεργασία με συντονισμένες δράσεις μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα αξιόπιστο, εύρωστο και εφαρμόσιμο παγκόσμιο πλαίσιο προσαρμογής» και ο κ. Αχιλλέας Ιωακειμίδης, Διευθυντής Βιώσιμης Ανάπτυξης της ΔΕΗ Α.Ε., από πλευρά του, εξέφρασε τη μεγάλη χαρά με την οποία η ΔΕΗ συμμετέχει στην πρωτοβουλία Forward Faster του UN Global Compact Greece για την κλιματική αλλαγή, τονίζοντας πως «η ΔΕΗ έχει αναγνωρίσει εδώ και χρόνια ότι μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην ενεργειακή μετάβαση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ήδη, η υλοποίηση της στρατηγικής της για σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων σε συνδυασμό με σημαντικές επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα. Ο Όμιλος έχει δεσμευθεί να υποβάλει επιστημονικά τεκμηριωμένους βραχυπρόθεσμους στόχους μείωσης των εκπομπών και στόχο για καθαρές μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2040 στο πλαίσιο του SBTi». Στον επείγοντα χαρακτήρα της ανάληψης δράσεων αναφέρθηκε ο κ. Ανδρέας Παπανδρέου, Καθηγητής Περιβαλλοντικών Οικονομικών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπογραμμίζοντας ότι «το 2023 αποτελεί το έτος απολογισμού για την παγκόσμια δράση απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Παρά την πρόοδο από τη Συμφωνία του Παρισιού του 2015 που αναδεικνύει τις δυνατότητές μας, υπολείπεται ακόμη πολύ για την επίτευξη των στόχων. Μένει ελάχιστος χρόνος. Στα χέρια μας είναι να προστατεύσουμε τον πλανήτη και το μέλλον μας» ενώ ο κ. Δημήτρης Καραβέλλας, Γενικός Διευθυντής της WWF Ελλάς, εστίασε μεταξύ άλλων στην ανάγκη μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, λέγοντας πως «η επιστήμη είναι σαφής. Η αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης προϋποθέτει πρωτίστως την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, την στροφή στην καθαρή ενέργεια και την εξοικονόμηση. Παράλληλα, πρέπει να επενδύσουμε σε δράσεις προσαρμογής στις ραγδαίες αλλαγές που ήδη ζούμε. Μένει να δούμε αν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες μπορούμε να ανταποκριθούμε στην τεράστια αυτή πρόκληση».

esg

•

Καινοτόμο σύστημα Προσαρμοστικού Φωτισμού στην Ολυμπία Οδό

᾿

ία σημαντική πρωτοβουλία για την εξοικονόμηση ενέργειας στο πλαίσιο της βιώσιμης κινητικότητας, που προωθεί η Ολυμπία Οδός, είναι η αξιοποίηση αποδοτικότερων τεχνολογιών φωτισμού. Μετά την επιτυχημένη αντικατάσταση των φωτιστικών LED σε 17 σήραγγες στην Κακιά Σκάλα και στην Περιμετρική Πατρών, ωστόσο η ανάγκη για περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης ενέργειας λόγω της συνεχούς λειτουργίας των περίπου 8.100 φωτιστικών κατά τη διάρκεια της νύχτας στον ανοιχτό δρόμο, οδήγησε την Ολυμπία Οδό και στην αντικατάσταση όλων των φωτιστικών ανοιχτού δρόμου, συμπεριλαμβανομένων και των διοδίων και των κάτω διαβάσεων. Η αντικατάσταση των φωτιστικών νατρίου με αποδοτικά φωτιστικά LED μπορεί να επιτύχει από μόνη της μια μείωση της κατανάλωσης για ίδιο επίπεδο φωτισμού της τάξης του περίπου 50%. Η Ολυμπία Οδός και με στόχο να φτάσει μέχρι το 2030 σε μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα, με ένα συνδυασμό μείωσης της κατανάλωσης και αυτοπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών, προχώρησε

• esg

Προσαρμοστικός φωτισμός ανάλογα με τις συνθήκες κυκλοφορίας - Μεγιστοποίηση στην εξοικονόμηση ενέργειας Τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση στην υπηρεσία της οδικής ασφάλειας

στην μελέτη και το σχεδιασμό ενός συστήματος Προσαρμοστικού Φωτισμού (Adaptive Lighting) για όλα τα φωτιστικά του ανοικτού δρόμου.

Καινοτομία προσαρμοστικού φωτισμού (Adaptive Lighting) στον ανοιχτό αυτοκινητόδρομο Στο πλαίσιο του προγράμματος μείωσης κατανάλωσης ενέργειας, η Ολυμπία Οδός σχεδίασε και εγκατέστησε αρχικά πιλοτικά στον κόμβο της Αρχαίας Κορίνθου, ένα σύστημα προσαρμοστικού φωτισμού (Adaptive Lighting), το οποίο επεξεργάζεται κάθε στιγμή δεδομένα από πολλές πηγές, αξιοποιώντας παράλληλα μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης, προκειμένου να προσδιορίσει το ιδανικό επίπεδο φωτισμού. Κατόπιν των εξαιρετικών αποτελεσμάτων του εν λόγω πιλοτικού έργου, αποφασίστηκε η επέκταση του συστήματος σε όλο τον αυτοκινητόδρομο, παράλληλα με την εγκατάσταση των νέων φωτιστικών LED. Το σύστημα Προσαρμοστικού φωτισμού, χρησιμοποιεί δεδομένα πραγματικού χρόνου που αφορούν: Την κυκλοφορία οχημάτων: το σύστημα διαβάζει δι-

αρκώς την κυκλοφορία των οχημάτων σε κάθε κόμβο και υπολογίζει την άμεση συνολική κυκλοφορία, αλλά κάνει και πρόβλεψη της κυκλοφορίας για την επόμενη ώρα.Αν η κυκλοφορία βαίνει μειούμενη και το σύστημα προβλέπει πως θα παραμείνει χαμηλή, μειώνει προοδευτικά των φωτισμό, ακολουθώντας μελέτες που έχουν προκύψει από την συνεργασία της Ολυμπίας Οδού με το ΕΜΠ (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο) Μετεωρολογικοί σταθμοί και κάμερες τεχνητής νοημοσύνης, επιτηρούν διαρκώς τα σημεία ενδιαφέροντος, και στέλνουν ειδοποιήσεις στο σύστημα ώστε να αυξήσει τον φωτισμό στο μέγιστο για να ειδοποιηθούν οι οδηγοί.Έτσι, σε περιπτώσεις μειωμένης κίνησης ρυθμίζεται αυτόματα χαμηλότερος φωτισμός για τη μέγιστη εξοικονόμηση ενέργειας, ενώ σε περίπτωση συμβάντος ή κακοκαιρίας, το σύστημα στέλνει εντολή για αυτόματη αύξηση του φωτισμού. Ο συνδυασμός των λαμπτήρων LED και της πλήρους εγκατάστασης του προσαρμοστικού συστήματος φωτισμού αναμένεται να επιφέρει μέση συνολική μείωση της ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας στον ανοιχτό δρόμο κατά τη διάρκεια της νύχτας έως και 70 Επιπλέον, με την πλήρη εφαρμογή και ολοκλήρωση του συστήματος θα εξασφαλίζεται μεγαλύτερη ασφάλεια στους οδηγούς, καθώς τα δεδομένα που συλλέγονται δεν αφορούν μόνον το σύστημα φωτισμού, αλλά και τα υφιστάμενα συστήματα του αυτοκινητοδρόμου. Κατόπιν των απαραίτητων εγκρίσεων που έχουν ολοκληρωθεί με επιτυχία από τον Ελεγκτή Ασφαλείας, και αφού το σύστημα έχει ολοκληρωθεί πλήρως για το τμήμα Ελευσίνα-Κόρινθος και θα μπει σε δοκιμαστική λειτουργία από την αρχές Δεκεμβρίου 2023. Στη συνέχεια θα γίνεται διαρκής έλεγχος για την ορθή λειτουργία του και για την σωστότερη ρύθμισή του, ενώ παράλληλα το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα εκπαιδεύεται διαρκώς. Αναμένεται μέχρι το τέλος του 1ου εξαμήνου του 2024, να έχει ολοκληρωθεί και να εφαρμοστεί σε όλο το μήκος του αυτοκινητοδρόμου, ενώ υπάρχει πρόβλεψη και για το νέο τμήμα του Πάτρα-Κόρινθος. Συνεργάτες: Extrabit, Ex Machina (EXM), Invision AI, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

esg

•

᾿᾿

Η MYTILINEOS στον δείκτη βιωσιμότητας Dow Jones Sus

Απέσπασε τη μέγιστη βαθμολογία (100/100) σε 34 επιμέρους κατηγορίες που αξιολογήθηκε

• esg

θήνα, Ελλάδα – 18 Δεκεμβρίου 2023 – Η MYTILINEOS Energy & Metals συνεχίζει να καταγράφει κορυφαίες επιδόσεις και κατορθώνει να συμπεριληφθεί για δεύτερη συνεχή χρονιά στον Παγκόσμιο Δείκτη Βιωσιμότητας Dow Jones Emerging Markets (“DJSI”). Η ένταξη στον DJSI βασίζεται στην Παγκόσμια Αξιολόγηση Εταιρικής Βιωσιμότητας της S&P Global, στην οποία η MYTILINEOS κατάφερε να βρεθεί στο κορυφαίο 6% των εταιρειών παγκοσμίως με τις καλύτερες ESG επιδόσεις στον κλάδο της. Η αναγνώριση αυτή έρχεται ως συνέχεια της βελτίωσης που κατέγραψε στην έως τώρα επίδοσή της, καλύπτοντας απόλυτα τις αυστηρές προϋποθέσεις των δεικτών βιωσιμότητας Dow Jones. Συγκεκριμένα, η MYTILINEOS κατάφερε να αποσπάσει τη μέγιστη βαθμολογία (100/100) σε 34 επιμέρους κα-

τηγορίες που αξιολογήθηκε συμπεριλαμβανομένων: ▶ των αέριων εκπομπών (πεδίου 1,2,&3), ▶ της διαχείρισης νερού, ▶ της διαχείρισης των οικονομικών κινδύνων από την Κλιματική Αλλαγή, ▶ της πολιτικής και των προγραμμάτων Υγείας & Ασφάλειας στην Εργασία, ▶ της δέσμευσής της για την προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ▶ της ανεξαρτησίας του Διοικητικού της Συμβουλίου κ.α. Με αυτές τις επιδόσεις, εδραιώνει τη θέση της ως σημείο αναφοράς στην κατηγορία των Emerging Markets, μαζί με παγκόσμιους κολοσσούς, όπως η Enel και η Hindalco. Όπως τόνισε ο Δημήτριος Παπαδόπουλος, εκτελεστικό μέλος Δ.Σ. και Executive Director, Corporate Governance & Sustainable Development, «ο DJSI είναι ένα σημαντικό σημείο αναφοράς για την εξέλι-

• Η MYTILINEOS βρίσκεται στο κορυφαίο 6% παγκοσμίως των εταιρειών με τις καλύτερες ESG επιδόσεις στον κλάδο της

᾿᾿

stainability Emerging Markets για 2η συνεχόμενη χρονιά ξή μας στα θέματα της Βιώσιμης Ανάπτυξης και είμαστε υπερήφανοι που η πρόοδος των προσπάθειών μας αντικατοπτρίζεται στην ετήσια αξιολόγηση της S&P Global, με τη διατήρηση της θέσης μας στον Δείκτη για δεύτερη συνεχή χρονιά. Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη αξία αν αναλογιστεί κανείς ότι έπρεπε να διαχειριστούμε την εκτεταμένη αναθεώρηση των απαιτήσεων της αξιολόγησης του S&P, καθώς και την πρόκληση να παραμείνουμε στον δείκτη, αντιμετωπίζοντας τον αυξημένο διεθνή ανταγωνισμό. Επιπλέον, αποτελεί μια ισχυρή απόδειξη της συνέπειας που δείχνουμε στην επίτευξη της οικονομικής και επιχειρηματικής μας ανάπτυξης παράλληλα με τη δέσμευσή μας στην Περιβαλλοντική και Κοινωνική υπευθυνότητα. Δεν βρισκόμαστε σε καμία περίπτωση στο τέλος αυτού του ταξιδιού και θα συνεχίσουμε το έργο μας για την περαιτέρω ενσωμάτωση πρακτι-

κών Βιώσιμης Ανάπτυξης σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας μας». H ένταξη της MYTILINEOS στον DJSI Emerging Markets για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά έρχεται να προστεθεί σε δύο άλλες εξίσου σημαντικές διακρίσεις της Εταιρείας κατά το τρέχον έτος: ▶ Την ένταξή της, για 1η φορά, στην κατηγορία των εταιρειών LEADERS, στον κλάδο της, επιτυγχάνοντας εξαιρετική ESG επίδοση “AA”, στον δείκτη MSCI ESG Ratings. ▶ Την κατάταξή της, επίσης για 1η φορά, στο κορυφαίο 10% των εταιρειών του ενεργειακού τομέα με τον χαμηλότερο ESG κίνδυνο, σύμφωνα με την αυστηρή αξιολόγηση ESG του οργανισμού Sustainalytics. Στον δείκτη DJSI Emerging Markets, θα συμμετέχουν 107 εταιρείες από όλο τον κόσμο, με τη MYTILINEOS να είναι η μόνη εταιρεία που συμμετέχει, με έδρα την Ελλάδα.

Η μόνη εταιρεία που συμμετέχει με έδρα την Ελλάδα

esg

•

Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2023 Βραβεύτηκαν ΤΑΙΠΕΔ - ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), εταιρεία μέλος του Υπερταμείου, το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ (ΕΚ ΑΘΗΝΑ), το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, καθώς επίσης η Chrysalis LEAP, το Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών και η Cleantech Bulgaria βραβεύτηκαν στα Bravo Sustainability Dialogue & Awards 2023, για την πρωτοβουλία του επιταχυντή νεοφυών επιχειρήσεων «MENA Maritime Accelerator» στον πυλώνα «Συνεργασίες», μεταξύ 250 πρακτικών που υποβλήθηκαν φέτος στον θεσμό. Το βραβείο παρέλαβαν εκ μέρους του ΕΚ ATHENA, η Καθηγήτρια Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών & Πολυτεχνείου Δανίας, Πρόεδρος Παγκόσμιας Επιστη-

• esg

μονικής Ένωσης Οικονομολόγων του Περιβάλλοντος, Πρόεδρος United Nations SDSN Global Climate Hub, Φοίβη Κουντούρη και εκ μέρους του ΤΑΙΠΕΔ, η Διευθύντρια Βιώσιμης Ανάπτυξης, ESG και Κλιματικής Αλλαγή, Μαρία Χρησταντώνη. Ο επιταχυντής «ΜΕΝΑ MARITIME ACCELERATOR» αποτελεί μία πολυσυμμετοχική σύμπραξη, στην οποία συμμετέχουν φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, ιδιωτικοί οργανισμοί, μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί και ακαδημαϊκά ιδρύματα. Στόχος του είναι η επιτάχυνση του πράσινου μετασχηματισμού της ναυτιλιακής και λιμενικής βιομηχανίας, μέσα από την υποστήριξη και ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων που θα παρέχουν καινοτόμες και βιώσιμες εμπορικές λύσεις, υποστηρίζοντας τη μετάβασή της στην Κλιματική Ουδετερότητα και Ανθεκτικότητα.

᾿᾿

το 2023, το ΤΑΙΠΕΔ σε συνεργασία με το ΕΚ ATHENA και το δίκτυο «MENA Maritime Accelerator» σχεδίασαν και υλοποίησαν με επιτυχία 4 εξειδικευμένα σεμινάρια που απευθύνονταν στο διοικητικό και επιχειρησιακό προσωπικό λιμένων και μαρίνων της χώρας σε θεματικές ενότητες που σχετίζονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη/κριτήρια ESG

Τον επιταχυντή διευθύνουν το Ερευνητικό κέντρο ΑΘΗΝΑ και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου ενώ το ΤΑΙΠΕΔ συμμετέχει από τον Δεκέμβριο του 2022 ως εταίρος στο πρόγραμμα, με κύριο στόχο τη διασύνδεση λιμένων και μαρίνων με τις νεοφυείς επιχειρήσεις του προγράμματος που επιλέχθηκαν από όλο τον κόσμο. Επιπλέον, μέσα στο 2023, το ΤΑΙΠΕΔ, σε συνεργασία με το ΕΚ ATHENA και το δίκτυο «MENA Maritime Accelerator», σχεδίασαν και υλοποίησαν με επιτυχία 4 εξειδικευμένα σεμινάρια που απευθύνονταν στο διοικητικό και επιχειρησιακό προσωπικό λιμένων και μαρίνων της χώρας σε θεματικές ενότητες που σχετίζονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη/κριτήρια ESG και οι ίδιοι συμμετέχοντες είχαν αναγνωρίσει ως ουσιαστικές, μέσω ηλεκτρονικής έρευνας που προηγήθηκε του εισαγωγικού εργαστηρίου του MENA και επικυρώθηκαν

κατά τη διάρκειά του. Η Διευθύντρια Βιώσιμης Ανάπτυξης, ESG και Κλιματικής Αλλαγή, Μαρία Χρησταντώνη, κατά την παραλαβή του βραβείου δήλωσε: «Μέσα από αυτή τη συνεργασία αποδεικνύουμε τη στρατηγική στόχευση του ΤΑΙΠΕΔ, όπως αποτυπώνεται και στην Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης/ESG του Ταμείου, για προώθηση της πράσινης καινοτομίας και τεχνολογίας η οποία αποτελεί κλειδί για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ενώ δημιουργεί παράλληλα αξία τόσο για τις ίδιες τις εταιρείες που εφαρμόζουν καινοτόμες λύσεις αλλά και για τις τοπικές κοινωνίες. Το ΤΑΙΠΕΔ, μέσω του MENA Maritime Accelerator, ενίσχυσε τη συνδεσιμότητα όλων των Οργανισμών λιμένων του χαρτοφυλακίου του με τον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, με απώτερο στόχο την προώθηση πιλοτικών εφαρμογών, ενώ μέσα από τον διευρυμένο αναπτυξιακό

esg

•

του ρόλο μπορεί να λειτουργήσει ως διεπαφή αλλά και επιταχυντής για την επίτευξη συστημικής καινοτομίας και την προώθηση των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων. Ευχαριστώ θερμά τη διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ για το σαφές όραμα που έχουν προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ομάδα έργου και όλους τους συναδέλφους που συμμετείχαν ενεργά σε αυτή την προσπάθεια, όλους τους εταίρους του προγράμματος, τους ομιλητές των σεμιναρίων και φυσικά τις εταιρείες του χαρτοφυλακίου μας και μη, που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας». Η Καθηγήτρια Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών & Πολυτεχνείου Δανίας, Πρόεδρος Παγκόσμιας Επιστημονικής Ένωσης Οικονομολόγων του Περιβαλλοντος, Πρόεδρος United Nations SDSN Global Climate Hub, Φοίβη Κουντούρη, δήλωσε: «Είναι εξαιρετικά σημαντικό για τον επιταχυντή, ο οποίος αρχικά χρηματοδοτήθηκε από το EIT Climate KΙC, που μπόρεσε να μετασχηματιστεί και να έχει την δική του, ιδιωτική χρηματοδότηση. Αυτή τη στιγμή χρηματοδοτεί, καθηγηθεί και εκπαιδεύει start ups που παράγουν τεχνολογικές και χρηματοοικονομικές λύσεις που αφορούν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση στον τομέα της ναυτιλίας, των λιμανιών και των λιμένων. Ιδρυτικά Μέλη του προγράμματος είναι το Sustainable Development Unit στο "Athena" Research and Innovation Center, Cyprus University of Technology Chrysalis LEAP, Cyprus Energy Agency και Cleantech Bulgaria. Το σημαντικό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι η βιωσιμότητα είναι διεπιστημονική. Κανένα πρόβλημα μετάβασης στη πράσινη και ψηφιακή εποχή δεν μπορεί να λυθεί μέσα από μια μόνο επιστήμη. Αυτή η μετάβαση είναι δύσκολη και απαιτητική και πρέπει να γίνει σε σύντομο χρονικό διάστημα σε σχέση με το ποσό μεγάλος είναι ο μετασχηματισμός που χρειαζόμαστε. Κανένας στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί εαν δεν μετρηθεί αποτελεσματικά, για αυτό και είναι σημαντικό να αναπτύξουμε τα κατάλληλα εργαλεία μέτρησης των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης σε πολλαπλά επίπεδα, σε εθνικό, περιφερειακό, τοπικό και εταιρικό».

• esg

CAT ® ΠΟΙΟΤΗΤΑ ® CAT ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΑΠΟΛΥΤΗ ΑΞΙΑ

Τα Νέα μοντέλα Cat GC είναι σχεδιασμένα για εφαρμογές Εφεδρικής Λειτουργίας και έχουν κατασκευαστεί ώστε να παρέχουν μια ισχυρή και αξιόπιστη λύση για οικιακή ή επαγγελματική χρήση, για πελάτες που αναζητούν προσιτή ενέργεια.

᾿᾿ Τα ορυκτά ήταν πάντα στην υπηρεσία του ανθρώπινου είδους

• esg

Επενδύοντας στον μεταλλευτικό κλάδο: Ευκαιρίες και προκλήσεις

ολλά ορυκτά αποτελούν ζωτικά συστατικά του σώματος μας, με πέντε από αυτά (ασβέστιο, φωσφόρος, κάλιο, νάτριο και μαγνήσιο) να είναι σε μεγαλύτερες περιεκτικότητες. Οι αρχαιολόγοι ονομάζουν τις μεγάλες περίοδοι του ανθρώπινου πολιτισμού με το όνομα των διαφόρων ορυκτών και μεταλλευμάτων που εξορύσσονταν και χρησιμοποιούνταν για εργαλεία, όπλα αλλά και μνημεία στην αντίστοιχη εποχή (παλαιολιθική, νεολιθική, χαλκού, σιδήρου κ.λπ.). Τα ορυκτά είναι απαραίτητα στην καθημερινή μας ζωή και βρίσκονται στην αρχή της αλυσίδας αξίας για τα περισσότερα από τα προϊόντα που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα. Η εμπορική δραστηριότητα γύρω από τα ορυκτά ήταν παραδοσιακά οδηγός οικονομικής ανάπτυξης, προσφοράς απασχόληση και τελικά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις οικονομίες και κοινωνίες που είχαν πρόσβαση στις ορυκτές πρώτες ύλες. Στις μέρες μας η ενεργειακή μετάβαση, η μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, οι πράσινες και νέες τεχνολογίες είναι όλες δράσεις και ενέργειες εντάσεως ζήτησης ορυκτών!

Το διεθνές περιβάλλον

Σε πρόσφατη έρευνα της EY αναδείχθηκαν μία σειρά από προκλήσεις για την εξορυκτική βιομηχανία στο 2024. Στη συνέχεια θα δούμε τις πέντε από αυτές που θεωρούνται οι σοβαρότερες. Οι πρακτικές περιβαλλοντικής διαχείρισης, σχέσεων με την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση (ESG). Πολλές από τις προκλήσεις στο πεδίο των πρακτικών ESG που αναφέρθηκαν στην έρευνα αυτή δεν είναι νέες, αλλά αυτό που αλλάζει είναι ο αυξανόμενος βαθμός πολυπλοκότητας και προσοχής των επενδυτών. Αυτό θα δώσει ώθηση σε περισσότερη καινοτομία, πιο φιλόδοξους στόχους και μεγαλύτερη διαφάνεια στις αναφορές. Κορυφαία θέματα ESG σύμφωνα με την έρευνα είναι η σχέση με τις τοπικές κοινότητες, η διαχείριση των τελμάτων και των απορρίψεων, η φροντίδα για το νερό, η επίτευξη μηδενικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και η συμπερίληψη. Σημειώνεται εδώ ότι ενώ ο ρόλος των ορυκτών στη μετάβαση σε οικονομίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα είναι ζωτικής σημασίας, οι ίδιες οι εταιρείες εξόρυξης βρίσκονται σε πίεση να μειώσουν το αποτύπωμα άνθρακα και να ενισχύσουν τις πρακτικές ESG τους, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των φυσικών οικοσυστημάτων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Του Αθανασίου Κεφάλα

Η εξασφάλιση κεφαλαίων Ο αγώνας έχει ξεκινήσει για να εξασφαλιστούν οι επενδύσεις που απαιτούνται για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης για τα ορυκτά και τα μέταλλα που είναι κρίσιμα για την ενεργειακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένου του χαλκού, του λιθίου και του νικελίου. Οι αγορές ανταποκρίνονται, αλλά το 1ο εξάμηνο του 2023 τα κεφάλαια που αντλήθηκαν μέσω χρέους και ιδίων κεφαλαίων παρέμειναν σταθερά έναντι της ίδιας περιόδου του 2022. Φαίνεται, επομένως, ότι τα κεφάλαια μετακινούνται σε νέες αγορές εμπορευμάτων αντί να αντιμετωπίζουν υφιστάμενες προκλήσεις και προβλήματα. Οι εταιρείες σιδήρου και χάλυβα, χρυσού και άνθρακα συνεχίζουν να προσελκύουν τα περισσότερα κεφάλαια, αλλά οι επενδύσεις αυξάνονται σε νικέλιο και λίθιο. Οι προϋπολογισμοί για μεταλλευτική έρευνα αυξάνονται, με τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία να είναι οι προτιμώμενοι προορισμοί, χάρη στη χαμηλή ταξινόμησή τους σε επενδυτικό κίνδυνο.

esg

•

Η κοινωνική άδεια λειτουργίας

Οι προσδοκίες από τις εταιρείες αυξάνονται, με τους ανθρώπους να απαιτούν να κάνουν περισσότερα για τις κοινότητες στις οποίες δραστηριοποιούνται. Ο αντίκτυπος στην κοινότητα ήταν το κορυφαίο ζήτημα ESG που θα αντιμετωπίσει ενδελεχή έλεγχο από τους επενδυτές το 2024. Τα θέματα και οι δράσεις που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα έχουν αυξηθεί σημαντικά με την πάροδο των ετών - αλλά τώρα το μεγάλο ερώτημα είναι σε τι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα για να δημιουργηθεί πραγματικό και μεγάλης διάρκειας αποτέλεσμα. Η ενεργή συνεργασία με τις κοινότητες για να κατανοήσουμε πρώτα και στη συνέχεια να προσφέρουμε την αξία που χρειάζονται, μπορεί να βοηθήσει στην αποτελεσματική ιεράρχηση των δράσεων. Σημειώνεται ότι οι εξορυκτικές εταιρείες με ανοιχτή, συχνή επικοινωνία με τους τοπικούς ηγέτες απολαμβάνουν μεγαλύτερη δέσμευση των εργαζομένων και λιγότερες διαταραχές λειτουργίας (π.χ. απεργίες κ.λπ.).

Η κλιματική αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή είναι ένα περίπλοκο ζήτημα για τις εξορυκτικές επιχειρήσεις, καθώς πρέπει να ικανοποιούν την αυξημένη ζήτηση των απαραίτητων για την ενεργειακή μετάβαση ορυκτών και ταυτόχρονα να μειώνουν τις δικές τους εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Οι πρωτοβουλίες καθαρού μηδενικού ισοζυγίου σημειώνουν πρόοδο σε ολόκληρο τον εξορυκτικό τομέα, αν και πρέπει να παραδεχθούμε σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την επίτευξη των ενδιάμεσων στόχων. Πολλές εταιρείες σχηματίζουν οικοσυστήματα και συνεργασίες για να αναπτύξουν την τεχνολογική καινοτομία που μπορεί να επιταχύνει τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου Η κρατική στήριξη και η μείωση του κόστους των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οδηγούν στην αύξηση των συμβάσεων ανανεώσιμης ενέργειας και των επενδύσεων στην παραγωγή ηλιακής ή αιολικής ενέργειας. Πολλές εταιρείες αναζητούν πράσινη ηλεκτρική ενέργεια για να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου του Πεδίου 2, αλλά δυσκολεύονται στην προμήθειά της. Οι εξορυκτικές εταιρείες πρέπει επίσης να προετοιμαστούν και να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες επιπτώσεις των κλιματικών φαινομένων στην καθημερινή παραγωγικότητα, καθώς και στην υγεία και την ασφάλεια.

• esg

Η ψηφιακή καινοτομία

Προβλέπεται αύξηση των επενδύσεων σε δεδομένα και νέα τεχνολογία, λόγω της ζήτησης σε ολόκληρο τον κλάδο ψηφιακών λύσεων που αποσκοπούν στη μείωση του κόστους, στη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ασφάλειας καθώς και στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των κριτηρίων ESG. Ήδη υπάρχει ενθουσιασμός για τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και διερευνώνται νέες τεχνολογίες, ιδιαίτερα εκείνες που μπορούν να βελτιστοποιήσουν την ανάκτηση ορυκτών. Πολλοί αναζητούν μεγαλύτερη συνεργασία και εταιρικές σχέσεις για να επιταχύνουν τον μετασχηματισμό και να προωθήσουν την καινοτομία στον εξορυκτικό κλάδο.Οι εξορυκτικές επιχειρήσεις έχουν πολλά δεδομένα, αλλά πολλές αγωνίζονται να διαχειριστούν και να δημιουργήσουν χρήσιμες πληροφορίες από αυτόν τον πλούτο δεδομένων ή στερούνται μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στην εφαρμογή της τεχνολογίας, περιορίζοντας έτσι την αξία που μπορεί να φέρει στην επιχείρηση. Η υιοθέτηση της τεχνολογίας και η επιτυχία της διαφέρει μεταξύ των επιχειρήσεων του κλάδου, με την έρευνα να αποκαλύπτει ότι οι οργανισμοί που πρωτοπορούν στη νέα τεχνολογία σε επιχειρησιακό επίπεδο τα καταφέρνουν καλύτερα.

esg

•

Εστίαση στην Ευρώπη

Η Ευρώπη είναι μέρος του παγκόσμιου ανταγωνισμού για την προσέλκυση μεταλλευτικών επενδύσεων. Η μελέτη STRADE που χρηματοδότησε η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέδειξε ότι: - Η εγχώρια παραγωγή ορυκτών είναι χαμηλή σε σύγκριση με την εγχώρια κατανάλωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί σημαντικό παγκόσμιο παραγωγό ορυκτών πρώτων υλών - Η πολιτική και η νομοθεσία για τους ορυκτούς πόρους παραμένουν στην αρμοδιότητα των επιμέρους κρατών μελών. - Το ζήτημα της κοινωνικής αποδοχής παρουσιάζεται συχνά ως επιλογή μεταξύ της αποδοχής της εξορυκτικής δραστηριότητας και της προστασίας του περιβάλλοντος. Συχνά η κοινωνική αποδοχή υπερβαίνει τις τοπικές κοινότητες που επηρεάζονται άμεσα από την εξορυκτική δραστηριότητα. Στην ίδια μελέτη προσδιορίζονται τρείς βασικές προκλήσεις για τους επενδυτές και τους φορείς εξόρυξης στην ΕΕ: - Η πρόσβαση στα γεωλογικά δεδομένα και η ποιότητα δεδομένων. - Το δικαίωμα στην εξόρυξη και ασφάλεια της μεταλλειοκτησίας. - Η κρατούσα αντίληψη για την εξόρυξη στην ΕΕ Παρ΄ όλα αυτά καθώς ο κόσμος μεταβαίνει σε μια ψηφιακή οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η εξορυκτική βιομηχανία εισέρχεται σε μια εποχή ση-

• esg

μαντικών ευκαιριών και σύνθετων προκλήσεων. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από αυτό το νέο πλαίσιο. Ήδη γίνεται κατανοητό ότι σημαντική εξάρτηση της Ευρώπης από τρίτες χώρες για ορυκτές πρώτες ύλες δεν μπορεί να συνεχισθεί και η εξορυκτική βιομηχανία καλείται να αυξήσει σημαντικά την παραγωγή μετάλλων και ορυκτών που είναι απαραίτητα για την προώθηση των ψηφιακών οικονομιών χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ορισμένα από αυτά τα ορυκτά θεωρούνται κρίσιμης σημασίας λόγω: α) της οικονομικής σημασίας που συνδέεται με τα προϊόντα που κατασκευάζονται με τις εισροές τους, β) του κινδύνου που συνδέεται με την προμήθεια αυτών των υλικών που απορρέει από την υψηλή συγκέντρωση παραγωγής και μεταποίησης σε μικρό αριθμό χωρών και γ) έχουν μοναδικές ιδιότητες που περιορίζουν τη διαθεσιμότητα βιώσιμων υποκατάστατων Αυτά τα κρίσιμα ορυκτά απαιτούνται, μεταξύ άλλων, για τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υδρογόνου, ψηφιακές και πράσινες τεχνολογίες (π.χ. ανεμογεννήτριες, ηλιακοί συλλέκτες, εγκαταστάσεις αποθήκευσης, μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων, κυψέλες καυσίμου, ηλεκτρονικά) και περιλαμβάνουν, μεταξύ πολλών άλλων, χαλκό, λίθιο, κοβάλτιο, νικέλιο, μέταλλα σπάνιων γαιών. Η ποσότητα ορυκτών που απαιτείται για την πράσινη και την ψηφιακή οικονομία είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι στις οικονομίες που εξαρτώνται από τα ορυκτά καύσιμα. Η ιστορική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα μπορεί να μετατοπιστεί προς την εξάρτηση από τα ορυκτά (π.χ. ένα χερσαίο αιολικό πάρκο απαιτεί εννέα φορές περισσότερους ορυκτούς πόρους από έναν σταθμό ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργεί με φυσικό αέριο και ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο χρησιμοποιεί έξι φορές περισσότερες εισροές υλικών από ένα συμβατικό αυτοκίνητο), ενώ οι ποσότητες από ανακύκλωση δεν θα επαρκούν για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης πρώτων υλών κρίσιμης σημασίας τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Βασικά πεδία επενδύσεων

Οι παγκόσμιες αλλά και οι ευρωπαϊκές τάσεις για μία εξορυκτική βιομηχανία περισσότερο πράσινη, συμπεριληπτική, με σωστή διακυβέρνηση, ανθεκτικότητα, ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας και ανταγωνιστική θέση οδηγούν και στα πεδία που πρέπει να αποτελέσουν την κατεύθυνση των επενδύσεων.

Τα σπουδαιότερα από αυτά είναι:

Η απόκτηση και διατήρηση κοινωνικής άδειας λειτουργίας, με έμφαση: - στην αύξηση των προτύπων ESG, αύξηση του επιπέδου ελέγχου των ενδιαφερόμενων μερών - στον επαναπροσδιορισμό του «κοινωνικού συμβολαίου» των μεταλλευτικών επιχειρήσεων - στην αυξανόμενη πίεση για διαφάνεια - στη φροντίδα για τη φύση - Η αύξηση των κινδύνων και των γεγονότων της κλιματικής αλλαγής και ο ρόλος της εξόρυξη ως καταλύτης της μετάβασης - πίεση στις εταιρείες να χαράξουν μια πορεία για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την επίτευξη καθαρού μηδενικού ισοζυγίου έως το 2050 - οι εταιρείες εξόρυξης απαιτούν μεγάλες επενδύσεις κεφαλαίου για να αντιμετωπίσουν πιέσεις για την μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην αλυσίδα αξίας τους - Η πίεση για υιοθέτηση μιας πιο συνειδητής προσέγγισης στην κυκλική οικονομία - Η καινοτομία και η ψηφιοποίηση είναι καίριας σημασίας για την ανταγωνιστικότητα - Ψηφιακός μετασχηματισμός της αλυσίδας αξίας εξόρυξης - Έλλειψη ταλέντων και ανάγκη για περισσότερη ισότητα, ένταξη και πολυμορφία στο εργατικό δυναμικό - Περιορισμένη παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών κρίσιμης σημασίας στην ΕΕ Στη νέα εποχή, διατηρώντας παράλληλα την προσοχή στις υφιστάμενες εξορυκτικές δραστηριότητες, απαιτείται πρόσθετη εστίαση στην ανάπτυξη ενός ευρύτερου διαφοροποιημένου φάσματος ορυκτών, ιδίως σε πρώιμα στάδια μεταλλευτικής έρευνας, περαιτέρω προώθηση χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της ψηφιοποίησης του κλάδου, η δημιουργία πιο ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού, καθώς και ανάπτυξη διαφοροποιημένου και εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Οι περιοχές εστίασης που οδηγούν σε αποτελεσματικές επενδύσεις στον εξορυκτικό κλάδο είναι: - Διατήρηση και συνεχής βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των υφιστάμενων εξορυκτικών δραστηριοτήτων - Επιλεκτική ανάπτυξη της μεταλλευτικής έρευνας εξερεύνησης και παραγωγής (πρωτογενή και δευτερογενή κοιτάσματα μετάλλων και ορυκτών σχετικών με τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, την ψηφιακή οικονομία και την ευρύτερη οικονομική ανάπτυξη) - Σταδιακή μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου των εξορυκτικών δραστηριοτήτων μέσω της προώθησης καθαρότερης ενέργειας, καινοτομίας, ψηφιοποίησης, ανάπτυξης δεξιοτήτων και αποδοτικής χρήσης των πόρων - Συνέχιση της βελτίωσης των πρακτικών για το περιβάλλον, την κοινωνία, την ένταξη και τη διακυβέρνηση - Συνεργασία και παροχή βοήθειας στις κυβερνήσεις για τη βελτίωση της νομοθεσίας και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος για τη διευκόλυνση και αναγνώριση της

εφαρμογής βέλτιστων πρακτικών στον τομέα - Για πολλούς η επένδυση στον εξορυκτικό κλάδο θεωρείται επισφαλής λόγω της κυκλικότητας των τιμών των μεταλλευμάτων και της τάσης τα επενδυόμενα κεφάλαια να συνδέονται με τις περιόδους των υψηλών τιμών. Όμως αν αντιληφθούμε ότι η εξόρυξη είναι μια μακροπρόθεσμη επένδυση, τότε απαιτείται η υιοθέτηση μίας πειθαρχημένης προσέγγιση στον κεφαλαιακό σχεδιασμό και η χρήση ενός φάσματος των οικονομικών μοχλών ώστε να: - εξοικονομούνται περισσότερα κατά τη διάρκεια του ανοδικού κύκλου και να συνεχίζονται οι επενδύσεις στη διάρκεια του καθοδικού κύκλου. - αναπτύσσεται ένα στοχευμένο χαρτοφυλάκιο χρηματοδότησης. - διαχειρίζονται το κεφαλαίο και αποδόσεις καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου. - Η «Μηδενική Εξόρυξη» δεν αποτελεί επιλογή για την Ευρώπη. Επομένως πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες επενδύσεις και να γίνει κατανοητό ότι: - Οι τομείς εστίασης των μεταλλευτικών επενδύσεων απαιτούν τεράστια ποσά, οι μεταλλευτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να αγωνιστούν για οποιαδήποτε διαθέσιμη πηγή χρήματος (χρηματιστήρια, τράπεζες είναι αυτές που επικρατούν). - Η Ευρωπαϊκή Ταξινομία εγείρει εμπόδια στην επιλεξιμότητα της εξόρυξης, αξιολογώντας μαζί ορυκτά καύσιμα και τα στερεά ορυκτά. - Το αυξανόμενο κόστος κεφαλαίου απειλεί τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων μεταλλευτικών επιχειρήσεων - Τα κονδύλια του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης δεν ευνοούν με ειδικό τρόπο την εξόρυξη, παρά την επιτακτική ανάγκη μείωσης της εξάρτησης της ΕΕ από τρίτες χώρες. - Ο Κανονισμός Μείωσης του Πληθωρισμού των ΗΠΑ απειλεί την ελκυστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά στις επενδύσεις στην εξόρυξη. - Τα εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία έχουν περιορισμένους πόρους και συνήθως αποκλείουν τις επενδύσεις στην εξορυκτική βιομηχανία. - Ο Κανονισμός Κρίσιμων Πρώτων Υλών στοχεύει στην ασφάλεια εφοδιασμού πρώτων υλών, αλλά δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη για χρηματοδότηση. Επομένως για να προωθηθεί και να υποστηριχθεί η εξόρυξη απαιτείται: - Κατανόηση, αποδοχή, ενθάρρυνση και υποστήριξη της υπεύθυνης εξορυκτικής δραστηριότητας. - Αξιοποίηση των ευκαιριών στο νέο γεωπολιτικό περιβάλλον και ενθάρρυνση της δημιουργίας νέων αλυσίδων αξίας. - Αξιοποίηση των τάσεων δημιουργίας νέων «νησίδων παραγωγής», στήριξη της τοπικής παραγωγής. - Αποτελεσματική δράση για τη μείωση της εξάρτησης της - ΕΕ από τρίτους για την προμήθεια πρώτων υλών.

esg

•

Οδηγός του ΣΕΒ για την Κυβερνοασφάλεια πρακτικά βήματα για την ψηφιακή ασφάλεια των επιχειρήσεων

10 Η

έκδοση του Οδηγού για την Κυβερνοασφάλεια του ΣΕΒ, με την πολύτιμη συνδρομή ειδικών του χώρου, έχει ως στόχο την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και θωράκιση των ελληνικών επιχειρήσεων, απέναντι στους κινδύνους στο σημερινό σύνθετο ψηφιακό περιβάλλον. Ο Οδηγός προτείνει 10 πρακτικά βήματα που μπορούν να ακολουθήσουν οι επιχειρήσεις, με στόχο την ασφαλή πλοήγησή τους στην ψηφιακή εποχή και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους απέναντι σε πιθανούς κινδύνους.. Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες του Οδηγού, η Κυβερνοασφάλεια είναι εξαιρετικής σημασίας προϋπόθεση για τις επιχειρήσεις, καθώς η διάρρηξη της ψηφιακής ασφάλειας μιας επιχείρησης επηρεάζει τους ανθρώπους της, τη συνέχεια των εργασιών της, τις υποχρεώσεις της απέναντι στις αρχές και το νόμο, τα περιουσιακά στοιχεία της, τη φήμη, ακόμα και το δίκτυο των συνεργατών της. Συγκεκριμένα: Το 43% των μεσαίων και μικρών επιχειρήσεων που υφίστανται απώλεια δεδομένων δεν επαναλειτουργούν. Χρειάζονται 23 ημέρες κατά μ.ο. για να αποκατασταθεί η λειτουργία έπειτα από μια επίθεση.

• esg

Τα κόστη αποκατάστασης έπειτα από ένα περιστατικό κυβερνοασφάλειας είναι 57% πιθανόν να οδηγήσουν σε αύξηση της τιμής των προϊόντων και υπηρεσιών της επιχείρησης, πλήττοντας την ανταγωνιστικότητά της. Το 85%-90% των επιτυχημένων κυβερνοεπιθέσεων βασίζονται σε ανθρώπινο λάθος, ενώ η ίδια επίθεση μπορεί να επιφέρει διπλό ή τριπλό εκβιασμό. Ο Οδηγός για την Κυβερνοασφάλεια παρουσιάζεται σήμερα, Πέμπτη, 14 Δεκεμβρίου, στα γραφεία του ΣΕΒ, στην εκδήλωση με θέμα: «Διαδικασίες και πρακτικές για ασφαλείς επιχειρήσεις στην ψηφιακή εποχή», με τη συμμετοχή του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτρη Παπαστεργίου και διακεκριμένων εμπειρογνωμόνων κυβερνοασφάλειας. Ο Δρ. Γιώργος Ξηρογιάννης, Γενικός Διευθυντής του ΣΕΒ επισημαίνει ότι: «ο ΣΕΒ δίνει στις επιχειρήσεις πρακτικές οδηγίες για την θωράκιση τους σε κυβερνο-επιθέσεις μιας και κάθε 10 δευτερόλεπτα συμβαίνει μία επίθεση ransomware, ενώ 1 στους 4 οργανισμούς πέφτει θύμα επίθεσης κάθε εβδομάδα. Όπως η ασφάλεια στον φυσικό κόσμο, έτσι και η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο αφορά τις τεχνολογικές υποδομές των επιχειρήσεων, τις διαδικασίες διοίκησης, τους συνεργάτες, αλλά και τους ανθρώπους τους. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ψηφιακής μετάβασης των επιχειρήσεων, καθώς συνδέεται άμεσα με την επιχειρησιακή τους συνέχεια, τη φήμη, και την ακεραιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων». Σημειώνεται ότι Μέγας Χορηγός της εκδήλωσης είναι η Eurobank Digital Academy, και χορηγοί οι DIS, CISCO, COSMOTE, Deloitte, και Google. Περισσότερες πληροφορίες: ΣΕΒ, Τ: 2115006165, Ε: industrial@sev.org.gr

esg

•

Τα 10 πρακτικά βήματα που προτείνει ο ΣΕΒ για να αποκ Από πού ξεκινά η προσπάθεια; Πρώτο βήμα είναι ο εντοπισμός των αδύναμων σημείων και η αξιολόγηση των αντοχών της επιχείρησης. Μπορεί να γίνει εσωτερικά ή και με τη βοήθεια εξωτερικών συνεργατών, και αποτελεί τη βάση για το σχέδιο δράσης της επιχείρησης για την κυβερνοασφάλεια. Πού εστιάζουν οι δράσεις κυβερνοασφάλειας; Ένας οδικός χάρτης για την κυβερνοασφάλεια καθοδηγεί ενέργειες για την αναβάθμιση συστημάτων, την κατάρτιση διαδικασιών και πρωτοκόλλων για τη διαχείριση περιστατικών κυβερνοεπιθέσεων, αλλά και την ευαισθητοποίηση των ανθρώπων της επιχείρησης. Ποιος είναι αρμόδιος για την κυβερνοασφάλεια; Οι ευθύνες και αρμοδιότητες για την κυβερνοασφάλεια κατανέμονται στο πλαίσιο ενός μηχανισμού διακυβέρνησης, που ορίζει ποιες διαδικασίες ενεργοποιούνται, ποιοι εμπλέκονται και βάσει ποιων πρωτοκόλλων δρουν σε περιπτώσεις αντιμετώπισης

• esg

περιστατικών και παραβίασης δεδομένων. Πώς προστατεύουμε εξοπλισμό, δεδομένα και συστήματα; Με απλές, αλλά σημαντικές ενέργειες (ασφάλεια κωδικών και emails, ενημερώσεις ασφαλείας, κ.α.), που σκοπό έχουν την παρακολούθηση και θωράκιση των συνδεδεμένων συστημάτων και συσκευών από κακόβουλες απειλές. Πώς προστατεύουμε τους ανθρώπους της επιχείρησης; Με ασκήσεις, σεμινάρια και ενημερώσεις που καλλιεργούν μια κουλτούρα κυβερνοασφάλειας, η οποία ενισχύει την ανθεκτικότητα της επιχείρησης και τη συνεχή εγρήγορση των εργαζομένων. Πώς συνδέεται η κυβερνοασφάλεια με την επιχειρησιακή συνέχεια; Μια κυβερνοεπίθεση αποτελεί επιχειρησιακό ρίσκο,

κτήσουν οι επιχειρήσεις ισχυρή κυβερνοασφάλεια και ένα ολοκληρωμένο πλάνο επιχειρησιακής συνέχειας προβλέπει σενάριο αντίδρασης σε κυβερνοκινδύνους, αλλά και προσδιορίζει προδραστικές ενέργειες για τη γρήγορη ανάκαμψη της επιχείρησης σε περίπτωση πλήγματος. Και αν τελικά η επιχείρηση πέσει θύμα κυβερνοεπίθεσης, πώς ανακάμπτει; Με την ενεργοποίηση του σχεδίου αντιμετώπισης περιστατικών, που προβλέπει τρόπους διαχείρισης του περιστατικού, περιορισμού των επιπτώσεών του και ανάκαμψης από αυτό. Πώς βοηθούν την επιχείρηση οι πιστοποιήσεις κυβερνοασφάλειας; Η κανονιστική συμμόρφωση με διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και πιστοποιήσεις, μεταφράζεται σε συστηματική τήρηση αξιόπιστων επιπέδων κυβερνοασφάλειας και προστασίας δεδομένων, και αντανακλά τη δέσμευση της επιχείρησης σε καλές πρα-

κτικές εταιρικής διακυβέρνησης. Πώς μπορεί να περιοριστεί η ζημιά από μια κυβερνοεπίθεση; Η κυβερνοασφάλιση είναι μια ολοκληρωμένη υπηρεσία για τη διαχείριση και χρηματοδότηση περιστατικών κυβερνοκινδύνου. Τα ασφαλιστικά προϊόντα «cyber insurance» προσφέρουν δίχτυ προστασίας για τις οικονομικές ζημιές, μετριάζουν τον κίνδυνο πλήγματος στην εταιρική φήμη, και εξοικειώνουν τις επιχειρήσεις με τη διαχείριση της αυξανόμενης ευθύνης που συνεπάγεται η διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων πελατών. Μήπως κινδυνεύουν και οι πελάτες και οι προμηθευτές της επιχείρησης; Ναι. Χρειάζονται βήματα κυβερνοπροστασίας κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας και υιοθέτηση εναρμονισμένων πρακτικών κυβερνοασφάλειας, ώστε να αποφεύγεται η έκθεση όλων σε κυβερνοκινδύνους.

esg

•

BAT Hellas «Κρυμμένος θησαυρός» 1.860 στρεμμάτων στο φως

μεγαλύτερος Βοτανικός Κήπος της Ελλάδος αναβαθμίστηκε και πλέον αποτελείται από σύγχρονο εξοπλισμό, ενώ, η εταιρεία συνέβαλε ενεργά στην ενίσχυση της προσβασιμότητάς του Η BAT Hellas, μέλος ενός από τους μεγαλύτερους Ομίλους διεθνώς, προχώρησε στην αναβάθμιση και στον καλλωπισμό του Βοτανικού Κήπου Ιουλίας και Αλεξάνδρου Ν. Διομήδους, του μεγαλύτερου Βοτανικού Κήπου της Ελλάδος και ενός από τους μεγαλύτερους στον κόσμο. Mέσα από ένα πλέγμα πρωτοβουλιών, με γνώμονα την καινοτομία, την τεχνολογία και τον σεβασμό προς το περιβάλλον, η εταιρεία και οι εργαζόμενοί της προχώρησαν στην ανάδειξη αυτής της πράσινης όασης για την Αττική. Η αναβάθμιση του Κήπου, μεταξύ άλλων, δίνει νέες δυνατότητες για τους επισκέπτες, όπως τη χρήση πολυοργάνου δραστηριοτήτων, πρόσβαση και πληροφόρηση για πολίτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης μέσω τεχνολογικού εξοπλισμού, καθώς και ανανεωμένες δυνατότητες πληροφόρησης για τη βιοποικιλότητα, αναδεικνύοντας τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του χώρου. Παράλληλα, δημιουργήθηκε νέο θερμοκήπιο και τοπο-

• esg

θετήθηκε εξοπλισμός, όπως κάδοι και παγκάκια, που συμβάλλουν στη δημιουργία μιας ξεχωριστής εμπειρίας για τους πολίτες της Αττικής. Όλες οι εργασίες αναβάθμισης υλοποιήθηκαν με σεβασμό στην αρχιτεκτονική του χώρου, αλλά και στο φυσικό οικοσύστημα του Κήπου που είναι ένα από τα σημαντικότερα της Αττικής και η διαχρονική διαφύλαξή του αποτελεί προτεραιότητα. Παράλληλα, ο Οργανισμός Έδρα, που δραστηριοποιείται στην προαγωγή της ψυχικής υγείας και την προάσπιση των δικαιωμάτων των ευπαθών ομάδων εφαρμόζοντας ολιστική προσέγγιση και ψυχοκοινωνική υποστήριξη για τις διάφορες ομάδες πληθυσμού που εξυπηρετεί, θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί τις δυνατότητες του Κήπου για τους ωφελουμένους του, με δωρεάν μετακινήσεις για αναψυχή, με ξεναγήσεις από το έμπειρο προσωπικό του Κήπου. Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της BAT Hellas, κ. Vitalii Kochenko, ανέφερε: «Η συνεισφορά της ΒΑΤ στην ελληνική κοινωνία είναι διαρκής, με αρωγούς πάντοτε τους εργαζόμενους της εταιρείας. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι και υπερήφανοι που συμβάλλαμε ενεργά σε αυτό το έργο για ένα κρυμμένο θησαυρό της Αττικής που δείχνει ένα Καλύτερο Αύριο».

Η ενίσχυση του Κήπου στοχεύει στην προσέλκυση επισκεπτών τόσο από την περιοχή της Δυτικής Αττικής που βρίσκεται, όσο και από πολίτες όλης της Αττικής, καθώς και τουρίστες που επισκέπτονται την πόλη. Ο Βοτανικός Κήπος Διομήδους δέχεται επισκέπτες, οι οποίοι έχουν την ευκαιρία να ξεναγούνται στην έκταση των 1.860 στρεμμάτων, είτε μόνοι τους είτε με την καθοδήγηση των εργαζομένων του Κήπου, ο οποίος διοργανώνει ομαδικές ξεναγήσεις. Συμπληρωματικά, στον Βοτανικό Κήπο φιλοξενούνται περίπου 4.000 είδη φυτών και οι πολίτες που τον επισκέπτονται μπορούν να έρθει σε επαφή με πλήθος αυτών από κάθε άκρη του πλανήτη. Ο Οικονομικός και Διοικητικός προϊστάμενος του Βοτανικού Κήπου Διομήδους, κ. Στέλιος Σούλιος, δήλωσε σχετικά: «Η Διοικητική Επιτροπή του Κοινωφελούς Ιδρύματος "Βοτανικός Κήπος Ι. & Α. Ν. Διομήδους" εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες της προς την BAT Hellas, για την ευγενική προσφορά εθελοντικών εργασιών βελτίωσης του καλλωπισμού της έκτασης του Κήπου, καθώς και εξοπλισμού υλικοτεχνικής υποδομής αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών πρoς τους επισκέπτες. Η προσφορά αυτή μας ενθαρρύνει να συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας για την προστασία και ανάδειξη του μεγαλύτερου Βοτανικού Κήπου της Ευρώπης σε έναν σημαντικό χώρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, έρευνας και αναψυχής, προς όφελος του κοινωνικού συνόλου». H δέσμευση της ΒΑΤ να δημιουργήσει ένα Καλύ-

τερο Αύριο (A Better Tomorrow) για τους ενήλικους καταναλωτές, για την κοινωνία και για τους εργαζομένους της εταιρείας, τοποθετεί στο κέντρο της στρατηγικής της τη βιωσιμότητα, μέσα από ενέργειες με μακροχρόνια αξία για το Περιβάλλον, την Κοινωνία και τη Διακυβέρνηση (ESG). Στο διαρκές ταξίδι βιωσιμότητας της, η BAT Hellas έχει αναπτύξει και εφαρμόζει εξειδικευμένα σχέδια δράσης μέσα από την επιχειρηματική δραστηριότητά της, διασφαλίζοντας ότι η βιωσιμότητα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και στο επίκεντρο των ενεργειών της. Η BAT Hellas είναι μια από τις κορυφαίες εταιρείες στην ελληνική αγορά, με σημαντική συνεισφορά στην ελληνική οικονομία και κοινωνία, υψηλές διακρίσεις σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης, εταιρικής ευθύνης και απασχόλησης, με έμφαση σε καινοτόμες πρωτοβουλίες. Η εταιρεία ανήκει στην British American Tobacco plc, έναν διεθνή Όμιλο που λειτουργεί από το 1902, απασχολεί περισσότερους από 50.000 εργαζόμενους και δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 175 αγορές. Η Ελλάδα έχει επιλεγεί ως περιφερειακό κέντρο και για το Ισραήλ, την Κύπρο και τη Μάλτα.

esg

•

ΔΕΗ: Αποκατάσταση 13.600 στρεμμάτων στην Πάρνηθα Με χορηγία 2,5 εκατ. ευρώ

ΔΕΗ υποστηρίζει έμπρακτα την εθνική προσπάθεια για την άμεση ανασυγκρότηση και αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων της περιοχής της Πάρνηθας, μετά από την πυρκαγιά του Αυγούστου του 2023, και πιστή στις Αρχές Βιωσιμότητας ανέλαβε τη χρηματοδότηση και υλοποίηση αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων των καμένων εκτάσεων σε δύο περιοχές της Πάρνηθας, το Ρέμα Γιαννούλας και το Ρέμα Φίχθι, συνολικού εμβαδού 13.626 στρεμμάτων. Το κόστος

• esg

του έργου για το οποίο επελέγη η ΔΕΗ από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ως Ανάδοχος Αποκατάστασης και Αναδάσωσης της Περιοχής 2, ανέρχεται σε 2.500.000€. Το έργο έχει ήδη ανατεθεί από τη ΔΕΗ σε τρεις έμπειρους Δασικούς Συνεταιρισμούς οι οποίοι ξεκίνησαν την υλοποίησή του υπό την επίβλεψη δασολόγου, ώστε να εκτελεστεί σύμφωνα με τους κανόνες της δασικής επιστήμης και τεχνικής, αλλά και τις προδιαγραφές της εγκεκριμένης μελέτης και τις οδηγίες της δασικής υπηρεσίας. Οι εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τα τέλη Φε-

esg

•

᾿᾿

Τα έργα αποκατάστασης επισκέφθηκαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, και στελέχη του Υπουργείου τα οποία συναντήθηκαν με τα στελέχη της ΔΕΗ που έχουν αναλάβει το πρόγραμμα αποκατάστασης και τους εκπροσώπους των Δασικών Συνεταιρισμών και τους δασολόγους που υλοποιούν και παρακολουθούν την άρτια εξέλιξη των εργασιών.

βρουαρίου. Τα έργα αποκατάστασης επισκέφθηκαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, και στελέχη του Υπουργείου τα οποία συναντήθηκαν με τα στελέχη της ΔΕΗ που έχουν αναλάβει το πρόγραμμα αποκατάστασης και τους εκπροσώπους των Δασικών Συνεταιρισμών και τους δασολόγους που υλοποιούν και παρακολουθούν την άρτια εξέλιξη των εργασιών. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε για την υλοποίηση των έργων: «Επισκεφθήκαμε τα αντιδιαβρωτικά έργα στην Πάρνηθα, που γίνονται με αναδόχους αποκατάστασης το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανάσιος Κ. Λασκαριδης, την ΔΕΗ Α.Ε. και την Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε. Έργα, που προχωρούν με μεγάλη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Αποτελούνται από κορμοδέματα, κλαδοδέματα και κορμοφράγματα, που συγκρατούν το χώμα και το νερό και μας προστατεύουν από τις πλημμύρες, που ακολου-

• esg

θούν τις μεγάλες πυρκαγιές. Είναι έργα που προχώρησαν πολύ ικανοποιητικά και θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους αναδόχους αποκατάστασης, για την ποιότητα των έργων με την οποία υλοποιείται αυτή η κοινωνική προσφορά». H υπεύθυνη υλοποίησης του προγράμματος αποκατάστασης, Γενική Διευθύντρια Υποστηρικτικών Λειτουργιών, κα Ζωρζέτα Χριστοδουλοπούλου, ανέφερε σχετικά: «Η Πάρνηθα είναι ο πνεύμονας της Αθήνας και ο τόπος αναψυχής των κατοίκων του λεκανοπεδίου. Αναλάβαμε το δύσκολο έργο της αποκατάστασης της περιοχής γιατί έχουμε την οικονομική δυνατότητα, την ικανότητα και την εξειδίκευση, μαζί με τους ειδικούς δασολόγους, να παραλάβουμε τις καμένες εκτάσεις και να παραδώσουμε στους κατοίκους του Δήμου Φυλής ένα βουνό ασφαλές από πλημμυρικά φαινόμενα και στους κατοίκους της Αττικής έναν τόπο διασκέδασης και ξεκούρασης».

Οι εργασίες αποκατάστασης

Στις περιοχές που έχει αναλάβει η ΔΕΗ, θα κατασκευαστούν κορμοδέματα 326.000 μέτρων και άλλες αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις όπως κλαδοδέματα, κορμοφράγματα και σανιδότοιχοι. Για την κατασκευή των αντιδιαβρωτικών δεν θα υλοτομηθούν δένδρα στα οποία έχει παραμείνει άκαυτο και ζωντανό έστω και ελάχιστο τμήμα της κόμης τους. Θα υλοτομηθούν τα καμένα δέντρα που βρίσκονται εκατέρωθεν του δασικού και μη οδικού δικτύου καθώς και τα καμένα δέντρα που βρίσκονται εκατέρωθεν των μονοπατιών πεζοπορίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφαλής κυκλοφορία των επισκεπτών του δάσους και για λόγους αντιπυρικής προστασίας του ευαίσθητου δασικού οικοσυστήματος μετά την πυρκαγιά. Τα υλοτομηθέντα δέντρα στις ζώνες αυτές, θα χρησιμοποιηθούν στην κατασκευή των αντιδιαβρωτικών έργων. Τα κλαδιά που θα προκύψουν από την αποκλάδωση των δέντρων θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή κλαδοδεμάτων. Εάν πλεονάζουν θα θρυμματιστούν και θα διασκορπιστούν στις ζώνες αυτές για τον εμπλουτισμό του εδάφους.

Το ρέμα Γιαννούλας και το ρέμα Φίχθι

Οι δύο περιοχές που ανέλαβε να αποκαταστήσει η ΔΕΗ αποτελούν μοναδικά σημεία ενδιαφέροντος και ιστορίας της Αττικής. Το ρέμα Γιαννούλας ή ρέμα Γκούρας και το ρέμα Φίχθι, γνωστά για τα μονοπάτια τους στους πεζοπόρους, ξεκινούν από τους πρόποδες της δυτικής Πάρνηθας και καταλήγουν στο δήμο Φυλής. Περιλαμβάνουν μοναδικά σημεία ενδιαφέροντος για τον επισκέπτη, από το Φρούριο Φυλής, που κατασκευάστηκε τον 4ο π.χ. αιώνα και επόπτευε το ορεινό πέρασμα μεταξύ Αττικής και Βοιωτίας, την πασίγνωστη Κρύα Πηγή Φυλής και την Μονή Κλειστών, που ιδρύθηκε περίπου στις αρχές του 11ου αιώνα.

esg

•

ΔΕΗ: Με πυξίδα τη βιώσιμη ανάπτυξη επενδύει σε ένα πράσινο μέλλον H ΔΕΗ αναγνωρίζει τον κομβικό της ρόλο για έναν βιώσιμο κόσμο και είναι ένα με το βιώσιμο μέλλον της χώρας. Συμμετέχει σε διεθνείς πρωτοβουλίες και δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ παράλληλα, πραγματοποιεί δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, από ανακύκλωση και αναδασώσεις, μέχρι αποκαταστάσεις εδαφών, εκπαιδευτικές δράσεις και στήριξη φορέων. Ο Όμιλος ΔΕΗ έχει εδραιώσει την ηγετική του θέση στην ενεργειακή μετάβαση με την επιτάχυνση της διαδικασίας απεξάρτησης από τον άνθρακα και τη δυναμική ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε μια κρίσιμη περίοδο που συνυπάρχουν οι νέες συνθήκες της κλιματικής αλλαγής με τις ενεργειακές προκλήσεις. Παράλληλα, ενισχύει και επενδύει στη βιώσιμη κινητικότητα, προσφέρει στους καταναλωτές νέα πράσινα προϊόντα εξοικονόμησης ενέργειας, πολλαπλασιάζει τις δράσεις ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και δραστηριοποίησης και συνεχίζει με αμείωτο ρυθμό να στηρίζει ενέργειες για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη μείωση ρυπογόνων δραστηριοτήτων και την ανάσχεση απώλειας της βιοποικιλότητας.

• esg

THE GAME NEVER STOPS

e-basket.gr

Τιμές μετοχών Κανείς δεν επενδύει με βάση τα κριτήρια ESG!

ι περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες και οι παράγοντες εταιρικής διακυβέρνησης ( Environmental, social, and governance factors, ESG) έχουν αποτελέσει τα τελευταία χρόνια ένα σημαντικό μέρος των παγκόσμιων επενδυτικών αποφάσεων. Η επένδυση με βάση τα ESG κριτήρια

• esg

περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα μέτρων και λαμβάνει όλο και πιο ευρεία προσοχή και αναγνώριση από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, τους επενδυτές και το κοινό για την προώθηση βιώσιμων πρακτικών εργασίας και επιχειρηματικής δράσης. Ειδικά για τον τραπεζικό τομέα, η εφαρμογή των παραγόντων ESG, τόσο αναφορικά με τις επενδύσεις των τραπεζών, όσο και με την εφαρ-

μογή τους από αυτές κατά την λειτουργία τους, αποτελούν ένα σχετικά πρόσφατο θέμα. Πολλά έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στον τομέα αυτό, με τα τραπεζικά ιδρύματα να προσπαθούν να συντονιστούν με τις διεθνείς εξελίξεις και να προσπαθούν να εντάξουν τους παράγοντες ESG στην καθημερινή τους λειτουργία, μέσα από την συμμετοχή τους σε παγκόσμιους δείκτες παρακολούθησης των επιδόσεων τους. Το θέμα της συσχέτισης της πιστής εφαρμογής κανόνων ESG με την απόδοση των εταιριών που τους ακολουθούν και ειδικά των τραπεζικών ιδρυμάτων έχει απασχολήσει σε σημαντικό βαθμό την σχετική βιβλιογραφία, χωρίς, ωστόσο να είναι εφικτή μια σαφής καταφατική ή αρνητική σχέση. Σε κάθε περίπτωση, η επιχειρηματική αποδοτικότητα είναι ένα φαινόμενο με πολλαπλές επιδράσεις και δεν είναι εύκολη η εμπειρική διαπίστωση της επίδρασης της εφαρμογής ενός πλαισίου κανόνων πάνω σε αυτήν. Επιπλέον, ως προς το τελευταίο θα πρέπει να σημειωθεί ότι μέχρι πρόσφατα (για παράδειγμα το 2018) οι παράγοντες αυτοί δεν εφαρμόζονταν συστηματικά και δεν παρέχονταν η περίφημη αποκάλυψη αυτών των πληροφοριών από τις εκθέσεις των τραπεζικών ιδρυμάτων, καθώς θεωρείται ακόμη πρόωρη η θεσμοθέτηση συγκεκριμένων κανονιστικών απαιτήσεων, όπως συμβαίνει για παράδειγμα για την χρηματοοικονομική πληροφόρηση των επενδυτών. Όλες οι τράπεζες από αυτές που μελετήθηκαν δημοσιεύουν εκθέσεις βιωσιμότητας, χωρίς ωστόσο η ουσία της πληροφόρησης που περιέχεται σε αυτές να είναι ίδια και σταθερή. Επιπλέον, ως προς την ουσία της βαθμολόγησης των τραπεζών στα θέματα που αφορούν τους παράγοντες ESG θα πρέπει να αναφερθεί ότι παρατηρήθηκε πως υπάρχει στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ των τιμών των μετοχών με τα κέρδη, με το ESG σκορ, με το περιβαλλοντικό σκορ, με το διοικητικό σκορ και με το κοινωνικό σκορ. Φαίνεται ότι την κυριότερη επίδραση στις τιμές των μετοχών την έχουν τα κέρδη των εταιρειών ενώ το ESG και οι παράγοντες που το αποτελούν έχουν πολύ

μικρή επίδραση. Εν κατακλείδι, οι παράγοντες ESG φαίνεται ότι τα επόμενα χρόνια αναμένεται να παίξουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο και να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο λειτουργίας των παραδοσιακών τραπεζικών ιδρυμάτων. Το τραπεζικό σύστημα είναι έτοιμο να ενισχύσει τη γνώση και να παρέχει τα κατάλληλα εργαλεία για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης όλων των επιχειρήσεων/πελατών του, ανεξάρτητα από το επίπεδο ωριμότητάς τους σήμερα, επισημαίνεται σε ενημερωτικό διατραπεζικό φυλλάδιο με τίτλο "Η ευκαιρία του ESG για τις επιχειρήσεις και την ελληνική οικονομία" που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών. Όπως επισημαίνεται, αποτελεί διαχρονική δέσμευση των τραπεζών η πολυεπίπεδη στήριξη των ελληνικών επιχειρήσεων με χρηματοδοτικές λύσεις, καινοτόμες υπηρεσίες, πρωτοβουλίες και δράσεις που στόχο έχουν τη μακροχρόνια εξέλιξη, την αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων και επομένως τη βιωσιμότητά τους. Στο πλαίσιο αυτό οι τράπεζες συνεργάζονται ήδη με σκοπό τη διαμόρφωση ESG πλαισίου κατευθύνσεων μέσω της δημιουργίας κοινού ερωτηματολογίου το οποίο θα είναι διαθέσιμο στις επιχειρήσεις/πελάτες τους προς συμπλήρωση. Μέσω της καταγραφής και συλλογής των σχετικών πληροφοριών, θα επιτευχθεί η έγκαιρη αναγνώριση, αξιολόγηση και διαχείριση των επιδόσεων της επιχειρηματικής κοινότητας στη βιωσιμότητα, αναδεικνύον τ α ς αφενός καλές

esg

•

πρακτικές και αφετέρου προετοιμάζοντας τις επιχειρήσεις για τις επερχόμενες αλλαγές υποστηρίζοντας τη μετάβασή τους σε μια κλιματικά ουδέτερη και κοινωνικά δίκαιη οικονομία.

λουν να εξετάζουν/αξιολογούν τους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς καθώς και τους κοινωνικούς κινδύνους κατά τη διαδικασία χρηματοδότησης.

Ο ρόλος των τραπεζών

Οι εταιρείες, πέραν των χρηματοοικονομικών τους στοιχείων, οφείλουν να υπολογίζουν και να διαχειρίζονται θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), τα οποία είναι σημαντικά, μεταξύ άλλων, για την πρόσβασή τους σε επενδυτικά και χρηματοδοτικά κεφάλαια. Η αειφόρος οικονομία θα πρέπει να είναι κοινό μέλημα και στόχος για τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις/πελάτες τους, αξιοποιώντας τα οφέλη και την επάρκεια πόρων που παρέχονται από την ΕΕ μέσω στοχευμένων προγραμμάτων (ΤΑΑ, ΕΣΠΑ, προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, κ.ά).

Ο τράπεζες, όπως επισημαίνεται μεταξύ άλλων στο ενημερωτικό φυλλάδιο, καλούνται να ενσωματώσουν συγκεκριμένα κριτήρια (ESG) στη λειτουργία τους, να χρηματοδοτήσουν νέες υποδομές αειφορίας και τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα, και να αναπτύξουν χρηματοδοτικά εργαλεία για τις επιχειρήσεις/πελάτες τους, προκειμένου να επενδύσουν στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματός τους. Το εγχείρημα αυτό αποτελεί πολυδιάστατη πρόκληση για τα τραπεζικά ιδρύματα αλλά και για τις επιχειρήσεις/πελάτες τους, καθώς οφεί-

• esg

Ο ρόλος των επιχειρήσεων

Τα οφέλη για τις επιχειρήσεις Έρευνες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ της απόδοσης των δεικτών ESG και της χρηματοοικονομικής απόδοσης μιας επιχείρησης. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι οι πληροφορίες ESG είναι ουσιαστικές από χρηματοοικονομικής άποψης και πρέπει να αξιολογούνται τόσο από τις τράπεζες, όσο και από τους επενδυτές. Τα ενδεχόμενα οφέλη για μια επιχείρησή από την υιοθέτηση αειφόρων πρακτικών με ESG κριτήρια είναι: • διευκόλυνση στην πρόσβαση σε χρηματοδοτικά κεφάλαια, • ενίσχυση της εξωστρέφειας παρέχοντας ευκαιρίες συνεργασίας με μεγάλες εταιρείες που απαιτούν την εφαρμογή των πρακτικών αυτών από τους συνεργάτες τους, • προφύλαξη / αποφυγή τυχόν δυσμενών οικονομικών και λειτουργικών επιπτώσεων (πρόστιμα, ανάκληση αδείας, κ.ά), • βελτίωση περιβαλλοντικών επιδόσεων (μείωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος) με δυνητικά θετικό οικονομικό αντίκτυπο, • ενίσχυση του brand name και δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας, • διευκόλυνση της μετάβασής σου στο νέο περιβάλλον με ευκολότερη προσαρμογή στις επερχόμενες αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου (λ.χ., κλιματικός νόμος), στις απαιτήσεις των νέων τεχνολογιών, στην ενσωμάτωση αρχών της κυκλικής οικονομίας και • ενδυνάμωση της συνεργασίας σου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (τοπικές κοινωνίες δραστηριοποίησης, πελάτες, επενδυτές, προσωπικό κ.α.).

Οι πρωτοβουλίες και οι στόχοι της ΕΕ Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν στην κλιματική αλλαγή και στο περιβάλλον, επισημαίνοντας ταυτόχρονα και τις κοινωνικές διαστάσεις τους. Ωστόσο η απαιτούμενη κλίμακα επενδύσεων για τη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη, ανθεκτική και δίκαιη οικονομία υπερβαίνει κατά πολύ τη χρηματοδοτική ικανότητα του δημόσιου τομέα. Για το λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε νομοθετικές/ κανονιστικές ρυθμίσεις με σκοπό τη διαμόρφωση πλαισίου επενδύσεων σύμφωνα με βιώσιμα χρηματοοικονομικά κριτήρια. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η χρηματοδότηση βιώσιμων επενδυτικών σχεδίων, τα οποία θα λαμβάνουν απαραιτήτως υπόψη κριτήρια περιβαλλοντικά, κοινωνικά και διακυβέρνησης, τα λεγόμενα ESG κριτήρια. Παράλληλα η ΕΕ με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ανέλαβε σειρά φιλόδοξων δεσμεύσεων, με πρωταρχικό στόχο να γίνει η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050. Η επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου απαιτεί την ευθυγράμμιση όλων των πηγών χρηματοδότησης, δημόσιων και ιδιωτικών, εθνικών και πολυμερών, καθώς και τη συνεργασία όλων των ενδιαφερομένων μερών. Η Ευρώπη θα χρειαστεί πρόσθετες επενδύσεις ύψους 350 δισ. ευρώ ετησίως για να επιτύχει τον στόχο μείωσης των εκπομπών για το 2030 μόνο στα ενεργειακά συστήματα, παράλληλα με τα 130 δισ. ευρώ που θα χρειαστεί για άλλους περιβαλλοντικούς στόχους.

esg

•

European Green Deal: Η Ευρώπη να γίνει η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050

κλιματική αλλαγή και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος συνιστούν απειλή για την ύπαρξη της Ευρώπης και του κόσμου. Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θα μετατρέψει την ΕΕ σε μια σύγχρονη, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων και ανταγωνιστική οικονομία, εξασφαλίζοντας τα εξής: - μηδενικές καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050 - οικονομική ανάπτυξη αποσυνδεδεμένη από τη χρήση πόρων - κανένας άνθρωπος και καμιά περιφέρεια δεν μένουν στο περιθώριο Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία αποτελεί επίσης τη σανίδα σωτηρίας μας από την πανδημία COVID-19. Το ένα τρίτο των επενδύσεων ύψους 1,8 τρισ. ευρώ από το σχέδιο ανάκαμψης NextGenerationEU, καθώς και ο επταετής προϋπολογισμός της ΕΕ θα χρηματοδοτήσουν την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει σειρά προτάσεων με στόχο να προσαρμοστούν οι πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα, την ενέργεια, τις μεταφορές και τη φορολογία στον σκοπό της μείωσης των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Oι κύριοι στόχοι του European Green Deal (EGD) είναι μία ουδέτερη Ευρώπη από εκπομπές άνθρακα μέχρις το 2050 και διαχωρισμός του άνθρακα

• esg

από την οικονομική ανάπτυξη και τη χρήση πόρων. Tο EGD αυτό καθ αυτό, δεν είναι νόμος αλλά μια Γενική Στρατηγική που περιγράφει τους στόχους που αναλογούν σε διαφόρους τομείς της Οικονομίας. Κάτω από την κατ’ αρχή συμφωνία στην οποία κατέληξαν τα μέλη της Επιτροπής η ΕΕ δεσμεύεται σε ένα ενδιάμεσο στόχο να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου τουλάχιστον 55% μέχρι το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. “Η πολιτική μας δέσμευση να γίνουμε η πρώτη ήπειρος που είναι κλιματικά ουδέτερη έως το 2050 είναι πλέον νομικά δεσμευτική. Ο κλιματικός νόμος θέτει την ΕΕ σε ένα πράσινο μονοπάτι που θα υλοποιηθεί μέσα σε μία γενεά.” Είπε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen. Οκτώ κρίσιμες περιοχές περιέχονται στο Green Deal. Αύξηση των Κλιματικών επιδιώξεων για το 2030 και τo 2050. Παροχή καθαρής και φτηνής ενέργειας Κινητοποίηση της βιομηχανίας προς την πλευρά της προσιτής και καθαρής ενέργειας. Αλυσίδα διατροφής περιβαλλοντικά φιλική Απλοποίηση και μαζικοποίηση της επικοινωνίας και των μετακινήσεων με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση εκπομπών Προστασία και αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας. Μη τοξικό Περιβάλλον Κατασκευές με αποτελεσματικές μεθόδους ενεργειακά, αλλά και με χαμηλότερη κατανάλωση πόρων.

Ενδεικτικά περιλαμβάνονται: Μείωση αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2030 κατά 40% Ανανεώσιμη ενέργεια μέχρι το 2030, αύξηση κατά 32% Αποδοτική χρήση ενέργειας μέχρι το 2030 αυξημένη κατά 32.5 % Πόροι διατιθέμενοι για το κλίμα από την ΕΕ μέχρι το 2030 αύξηση 25% Μείωση ενεργειακής αλληλεξάρτησης των χωρών μελών μέχρι το 2030 κατά 15% Έκλυση CO2 από τα αυτοκίνητα μέχρι το 2030, μείωση κατά 37.5% (ενδεικτικά αναφέρεται πως η κατά κεφαλήν εκπομπέςCO2 αντιστοιχούν σε 6.39 τόνους κατ άτομο. Αυτές οι εκπομπές έχουν μειωθεί κατά -3.1 % από το 2015.

Ποιές είναι οι εκπομπές αερίων Scope 1, 2 and 3 Κάθε οργανισμός εντός ΕΕ θα είναι υπεύθυνος για τις εκπομπές αερίων που εκλύει στο περιβάλλον. Οι εκπομπές αυτές κατατάσσονται σε τρείς κατηγορίες: Scope 1: είναι οι απευθείας εκπομπές που ελέγχονται και παράγονται από μία εταιρία. Scope 2: και 3 έμμεσες εκπομπές που είναι αποτέλεσμα δραστηριότητας της Εταιρίας αλλά προέρχονται από πηγές που δεν ελέγχονται από την Εταιρία (πχ πάροχοι ενέργειας). Scope 3:εκπομπές που δημιουργούνται από εξωτερικούς συνεργάτες, οι οποίες επηρεάζουν όλη την αλυσίδα παραγωγής, πχ εξωτερικές κατασκευές εξαρτημάτων και υλικών μεταφορέα από και προς την Εταιρία κλπ.

esg

•

ESG: Άλλαξαν ριζικά το επιχειρείν

α ESG έφεραν την επανάσταση της βιωσιμότητας, η οποία, όπως είπε πρόσφατα η Katie Koch της Goldman Sachs, είναι μια επανάσταση «του μεγέθους της βιομηχανικής και της ταχύτητας της ψηφιακής». Κι αυτό γιατί αλλάζει τις προτεραιότητες των επιχειρήσεων, επηρεάζει τα επενδυτικά τους πλάνα και τις στρατηγικές τους και επαναπροσδιορίζει τις αποτιμήσεις τους. Σε μια εποχή που κλιματική αλλαγή έχει αναδειχθεί ως η καθοριστική παγκόσμια πρόκληση που επηρεάζει βαθιά τις σύγχρονες κοινωνίες και τις επιχειρήσεις, η εναρμόνιση με τα κριτήρια ESG αποτελεί σανίδα σωτηρίας, και απόδειξη ότι μπορούμε να περιορίσουμε τη ζημιά στο κλίμα. Καθώς οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες που σχετίζονται με το κλίμα έχουν γίνει αναπόσπαστοι παράγοντες στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων, οι εταιρείες είναι αναγκασμένες να επαναξιολογήσουν τα επιχειρηματικά τους μοντέλα, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τις δεσμεύσεις τους για τη βιωσιμότητα. Το ESG είναι ένα ακρώνυμο που συνοψίζει το τρίπτυχο Περιβάλλον-Κοινωνία-(εταιρική) Διακυβέρνηση (Environment- Social-Governance). Με απλά λόγια, χρησιμοποιείται όταν κάποιος ενδιαφέρεται να περιγράψει τις επιδόσεις μιας εταιρίας στις τρεις αυτές διαστάσεις. Τα E-περιβαλλοντικά κριτήρια εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο η λειτουργία της επιχείρησης επιδρά στο περιβάλλον. Με άξονα την αντιμετώπιση της Κλιματικής αλλαγής, οι εκπομπές CO2, η ρύπανση του αέρα, η διαχείριση του νερού, τα απόβλητα είναι

• esg

οι επιπτώσεις που μπαίνουν στο στόχαστρο. Τα S-κοινωνικά κριτήρια εξετάζουν πώς διαχειρίζεται τις σχέσεις με τους εργαζόμενους, τους προμηθευτές, τους πελάτες και τις κοινότητες στις οποίες δραστηριοποιείται.Εξετάζονται δηλαδή ζητήματα κοινωνικού χαρακτήρα, όπως εργασιακά και ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα των ζώων, προστασία των καταναλωτών, υγεία και ασφάλεια εργαζομένων, ισότητα των φύλων κλπ.. Tα G-εταιρική διακυβέρνηση εστιάζουν στην ηγεσία της εταιρείας, την επιχειρηματική ηθική, τις αμοιβές των εκτελεστικών στελεχών, τις εργασιακές σχέσεις, τους εσωτερικούς ελέγχους, τη διαφάνεια, τη διαφθορά και τα δικαιώματα των μετόχων.

Η Οδηγία Taxonomy Η στροφή σε μια οικονομία μηδενικών εκπομπών

ξεκινάει από τις επιχειρήσεις της και η αποφασιστικότητα της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή και να γίνει μια κλιματικά ουδέτερη ήπειρο μέχρι το 2050, διαμόρφωσε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο, που οφείλουν να ακολουθούν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Όμως για να επιτευχθεί ο στόχος, πρέπει να συνταχθεί με αυτόν ολόκληρη η ευρωπαϊκή οικονομία, για να γίνουν οι επιχειρήσεις μηδενικού αποτυπώματος και κυκλικής οικονομίας, ενώ χρειάζονται μεγάλες επενδύσεις και αλλαγή προτεραιοτήτων από το βραχυπρόθεσμο κέρδος στο μακροπρόθεσμο όφελος. Η Ευρώπη, για να κινητοποιήσει αλλά και να αναγκάσει τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν στη μεγάλη αλλαγή, εξέδωσε την Οδηγία Taxonomy, δίνοντας στους στόχους βιωσιμότητας και τα κριτήρια

ESG υποχρεωτικό χαρακτήρα, αφού η Γνωστοποίηση Μη Χρηματοοικονομικών Δεδομένων από τότε πρέπει να συνοδεύει τα οικονομικά αποτελέσματα των εισηγμένων. Ταυτόχρονα, υποχρεώνει επενδυτικά κεφάλαια και τράπεζες να τοποθετούν τα κεφάλαιά τους σε επιχειρήσεις, με κριτήριο τις επιδόσεις τους στα ESG, προκειμένου να μειώσουν το δικό τους κίνδυνο, καθώς η προσήλωσή τους στους στόχους Περιβάλλον, Κοινωνία και Διακυβέρνηση σημαίνουν μικρότερο κίνδυνο και μακροχρόνιες αποδόσεις. Μετά τη δημοσίευση της Οδηγίας Τaxonomy από την Κομισιόν στις 22/6/2020, τα αρχικά ESG εισέβαλαν στη ζωή των επιχειρήσεων και από τότε όλο και περισσότερες επιχειρήσεις τα συμπεριλαμβάνουν στην επιχειρηματική τους στρατηγική, καθώς η ευθυγράμμιση με αυτά αποδεικνύει για κάθε

esg

•

οικονομική οντότητα (επιχείρηση, fund ή τράπεζα), όχι μόνο τις επιδόσεις της στη βιωσιμότητα, αλλά αυξάνει την αποτίμησή της και την επενδυτική της ελκυστικότητα και αποτελεί προϋπόθεση για τη χρηματοδότησή της.

Εχέγγυα μακροχρόνιας αξίας Τα ESG σε αντίθεση με το CSR (Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη), δεν είναι οικειοθελείς δεσμεύσεις με βάση τους 17 στόχους του ΟΗΕ, αλλά μετρήσιμες επιδόσεις με βάση ευρωπαϊκά, εθνικά ή άλλα εξειδι-

• esg

κευμένα πρότυπα, που ορίζουν τι πρέπει να μετρούν οι επιχειρήσεις και να δημοσιοποιούν ακολούθως τις επιδόσεις τους, ώστε να μπορεί να μάθει κάθε ενδιαφερόμενος πώς διαχειρίζονται τους κινδύνους και να αποδεικνύουν αν αξιοποιούν τις ευκαιρίες που αφορούν τη βιώσιμη ανάπτυξη. Γιατί οι επιδόσεις σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και εταιρικής διακυβέρνησης επηρεάζουν την ικανότητα μιας εταιρείας να μειώνει τον κίνδυνο και να παράγει αξία μακροπρόθεσμα. Τα κριτήρια ESG λαμβάνονται ήδη υπ’ όψιν, κατά

την αξιολόγηση μιας ενδεχόμενης επένδυσης, από τα funds και κάθε είδους επενδυτή, και ταυτόχρονα, η απουσία στρατηγικής ευθυγράμμισης με τα ESG από μια εταιρεία σημαίνει ενδεχόμενο μελλοντικό κίνδυνο που κανένα χαρτοφυλάκιο δεν θέλει. Αντίστοιχα και οι τράπεζες ζητούν ήδη από τους πελάτες τους επιδόσεις ESG και οι επενδυτές αξιολογούν τις εταιρείες στις οποίες ενδέχεται να θέλουν να επενδύσουν με βάση τις επιδόσεις αυτές, ώστε να αποφεύγουν εταιρείες που ενδέχεται να ενέχουν μελλοντικό κίνδυνο λόγω των περιβαλλοντικών ή άλλων πρακτικών τους. Από το Taxonomy στην CSRD : Ανεβαίνει ο πήχης των απαιτήσεων Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα θέματα βιωσιμότητας, γίνεται όλο και πιο απαιτητική και όλο και περισσότερο εξειδικευμένη. Σε συνέχεια της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, τον Ιανουάριο του 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε σε ισχύ την Οδηγία CSRD, η οποία εκσυγχρονίζει και ενισχύει τους κανόνες σχετικά με την πληροφόρηση γύρω από κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα που πρέπει να δημοσιοποιούν οι εταιρείες. Η Οδηγία αποσκοπεί στην ευθυγράμμιση των εταιρικών αναφορών και εκθέσεων βιώσιμης ανάπτυξης με τις χρηματοοικονομικές αναφορές, και στην ενίσχυση της διαφάνειας μέσα από την απαίτηση για δημοσιοποίηση, εκ μέρους των επιχειρήσεων, σχετικών, συγκρίσιμων και αξιόπιστων πληροφοριών σε σχέση με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, τον άνθρωπο και την κοινωνία, καθώς και πληροφοριών σχετικά με τη διαχείριση των χρηματοοικονομικών κινδύνων που προκύπτουν από την

κλιματική αλλαγή, την εξάντληση πόρων, την υποβάθμιση του περιβάλλοντος, αλλά και από κοινωνικά ζητήματα. Με βάση την Οδηγία CSRD, έως και 50.000 μεγάλες και εισηγμένες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, θα πρέπει πλέον να δημοσιοποιούν αναφορές βιώσιμης ανάπτυξης, έναντι περίπου 11.000 επιχειρήσεων, υπό το προηγούμενο καθεστώς της Οδηγίας NFRD. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχώς περισσότερες σχετικές νομοθεσίες ή/και πρωτοβουλίες. Ανάμεσα τους ξεχωρίζει η Οδηγία για την Αναφορά Εταιρικής Βιωσιμότητας, γνωστότερη με το αγγλικό της ακρωνύμιο CSRD, από το Corporate Sustainability Reporting Directive. Η CSRD υιοθετήθηκε τον Απρίλιο του 2021. Η CSRD τροποποιεί την υφιστάμενη Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά για τα Μη Οικονομικά Στοιχεία (NonFinancial Reporting Directive - NFRD), εναρμονιζόμενη παράλληλα και με τους τομείς του EU Taxonomy και αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις αναφοράς για τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο της, προκειμένου να διευρύνει τις πληροφορίες για τη βιωσιμότητα προς όφελος των χρηστών. Η CSRD σηματοδοτεί μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών στον σημερινό κόσμο και συμβάλλει σε μια πιο γνήσια και υπεύθυνη προσέγγιση για την αειφορία, μειώνοντας τις τακτικές greenwashing και προωθώντας τις αυθεντικές προσπάθειες για ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Πεδίο Εφαρμογής Η προτεινόμενη οδηγία συνεπάγεται τετραπλασιασμό του αριθμού των εταιρειών που υπόκεινται στις απαιτήσεις αναφοράς για τη βιωσιμότητα στην ΕΕ. Η υφιστάμενη NFRD που ισχύει για την αναφορά πληροφοριών σχετικά με τη βιωσιμότητα, καλύπτει

esg

•

περίπου 11.700 εταιρείες σε όλη την ΕΕ. Αναμένεται ότι η CSRD θα αυξήσει τον αριθμό των εταιρειών που υπόκεινται στις απαιτήσεις αναφοράς για τη βιωσιμότητα στην ΕΕ σε περίπου 49.000. Οι νέες απαιτήσεις θα ισχύουν για μεγάλες εταιρείες, εισηγμένες ή μη, που πληρούν δύο από τις ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις: - Περισσότεροι από 250 εργαζόμενοι - Τζίρος που ξεπερνά τα 40 εκατ. ευρώ - Συνολικός ισολογισμός (ενεργητικό) που ξεπερνά τα 20 εκατ. ευρώ Οι, ιδιαίτερα σημαντικές για την ελληνική οικονομία, εισηγμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις (μΜΕ) υποχρεούνται επίσης να δημοσιεύουν πληροφορίες βιωσιμότητας, εφόσον πληρούν δύο από τις ακόλουθες τρεις προϋποθέσεις: - Περισσότεροι από 10 εργαζόμενοι - Τζίρος που ξεπερνά τις 700.000 ευρώ - Συνολικός ισολογισμός άνω των 350.000 ευρώ

Τυποποιημένα πλαίσια αναφοράς: Τι σημαίνει για τις γνωστοποιήσεις των εταιρειών Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι, η CSRD δίνει μεγάλη έμφαση στην τυποποίηση των πρακτικών αναφοράς σε ολόκληρη την ΕΕ, διασφαλίζοντας την ομοιομορφία και τη συγκρισιμότητα των δεδομένων βιωσιμότητας. Το EU Taxonomy διαδραματίζει και εδώ ρόλο, παρέχοντας στη CSRD ένα πλαίσιο για την ταξινόμηση περιβαλλοντικά βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων. Για αυτό το λόγο δημιουργούνται για πρώτη φορά Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αναφοράς Βιωσιμότητας (European Sustainability Reporting Standards – ESRS). Σύμφωνα με τα ESRS απαιτείται η χρήση ενός τυποποιημένου ηλεκτρονικού μορφοτύπου αναφοράς (digital tagging), που υποχρεώνει τις σχετικές αναφορές να εστιάζουν σε συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα. Αυτό συνεπάγεται βελτίωση της συγκρισιμότητας και της διαφάνειας των δεδομένων για τη βιωσιμότητα. Φυσικά, αυτό απαιτεί από τις εταιρείες να παρέχουν λεπτομερή και δομημένα δεδομένα. Για παράδειγμα, στον τομέα της περιβαλλοντικής αναφοράς (πυλώνας E του ESG), οι εταιρείες ίσως να είχαν προηγουμένως αναφέρει γενικές πληροφορίες σχετικά με τις προσπάθειές τους για μείωση των εκπομπών τους. Με την εφαρμογή της CSRD και των ESRS, τώρα θα χρειάζεται να αναφέρουν ακριβείς αριθμούς εκπομπών σε τόνους, τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησαν και την πρόοδο προς τους συγκεκριμένους στόχους. Μία τέτοια αναφορά

• esg

μπορεί συνεπώς να καθίσταται πιο χρονοβόρα και απαιτητική όσον αφορά τη συλλογή, την επιβεβαίωση και τη μέθοδο επαλήθευσης των δεδομένων. Ομοίως, σχετικά με τις κοινωνικές πτυχές (πυλώνας S) και τις πτυχές διακυβέρνησης (πυλώνας G), οι εταιρείες θα χρειαστεί να αναφέρουν πιο αναλυτικά δεδομένα, όπως στατιστικά στοιχεία διαφορετικότητας, ώρες εκπαίδευσης εργαζομένων, ή δέουσα επιμέλεια στην αλυσίδα εφοδιασμού, κάτι που απαιτεί πιο ολοκληρωμένα συστήματα παρακολούθησης και αναφοράς δεδομένων. Με την CSRD, από τη στιγμή που επιβάλλεται η τυποποιημένη και λεπτομερής υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας και digital tagging, καθίσταται σημαντικά δυσκολότερο για τις εταιρείες να προβάλλουν

από εκχερσωμένα δάση της Βραζιλίας κλπ). Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να αναδιαμορφωθούν τα μέσα μεταφοράς ώστε να μεταφέρουν μεγαλύτερους όγκους ανά δρομολόγιο, συμβάλλοντας έτσι στη κατ’ αναλογία μείωση εκπομπών CO2 και GHG.

Η πρόκληση του Science Based Targets initiative- SBTi στόχοι μείωσης εκπομπών

αβάσιμους ισχυρισμούς και μειώνονται τα φαινόμενα greenwashing. Ακόμα μια νέα απαίτηση προς αυτή την κατεύθυνση είναι ο υποχρεωτικός έλεγχος (assurance) των Αναφορών Βιωσιμότητας από τρίτους ανεξάρτητους επαληθευτές. EE στα πλαίσια των Στρατηγικών Στόχων των Ηνωμένων Εθνών (SDGs) και των κανονισμών ESG, έχει θέσει φιλόδοξους αλλά και αυστηρούς στόχους σχετικά με την αειφορία, τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, τις εκπομπές CO2, την ανακύκλωση χρήσιμων πρώτων υλών και εξοπλισμού, το τερματισμό της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, τη μείωση των εκπομπών που προέρχονται από τη διακίνηση εμπορευμάτων από μακρινούς προορισμούς (π.χ. κρέατα από τη Ν. Αμερική, καφές παραγόμενος

Η πρωτοβουλία «Στόχοι με βάση την επιστήμη» (SBTi) είναι ένας παγκόσμιος φορέας που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να θέτουν φιλόδοξους στόχους μείωσης των εκπομπών σύμφωνα με τις τελευταίες επιστημονικές γνώσεις για το κλίμα. Στόχος της είναι να επιταχύνουν οι εταιρείες σε ολόκληρο τον κόσμο τις προσπάθειες για να μειώσουν κατά το ήμισυ τις εκπομπές πριν από το 2030 και να επιτύχουν μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών πριν από το 2050. Η πρωτοβουλία είναι μια συνεργασία μεταξύ του CDP, του Παγκόσμιου Συμφώνου των Ηνωμένων Εθνών, του Ινστιτούτου Παγκόσμιων Πόρων (WRI) και του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF) και είναι επίσης μια από τις δεσμεύσεις του συνασπισμού «We Mean Business Coalition». Η SBTi καθορίζει και προωθεί τις βέλτιστες πρακτικές στον επιστημονικό καθορισμό στόχων,, προσφέρει πόρους και καθοδήγηση ώστε να μειωθούν τα εμπόδια κατά την υιοθέτηση αυτών και αξιολογεί και εγκρίνει με ανεξάρτητο τρόπο τους στόχους – www. sciencebasedtargets.org. Το SBTi κινητοποιεί τις εταιρείες να θέσουν στόχους βασισμένους στην επιστήμη και να ενισχύσουν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα κατά τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Αποτελεί σύμπραξη των οργανισμών CDP, United Nations Global Compact, World Resources Institute (WRI) και του World Wide Fund for Nature (WWF) και παρέχει ανεξάρτητη διασφάλιση και επικύρωση εταιρικών στόχων με βάση σύγχρονα και έγκυρα δεδομένα σχετικά με το κλίμα. Οι στόχοι της πρωτοβουλίας SBT επιτρέπουν στις εταιρείες να κατανοήσουν σε τι βαθμό και πόσο γρήγορα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, προκειμένου να αποτρέψουν τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Με αυτό τον τρόπο οι εταιρείες μπορούν να σχεδιάσουν μια ξεκάθαρη πορεία προς την απανθρακοποίηση, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και αξιοποιώντας τις σχετικές ευκαιρίες. Ήδη, στην πρωτοβουλία SBT έχουν δεσμευθεί περισσότερες από 2.000 εταιρείες παγκοσμίως και από το σύνολο των επιχειρηματικών κλάδων, όπως οι Iberdrola SA, Enel SpA, Lightsource bp, Siemens

esg

•

Gamesa Renewable Energy, S.A., ENGIE και FLUXYS, αλλά και οι AstraZeneca, Shiseido και Wendy’s. Η Τράπεζα Πειραιώς έχει θέσει βραχυπρόθεσμους και επιστημονικά τεκμηριωμένους στόχους μείωσης των εκπομπών της μέχρι το 2030. Οι στόχοι αυτοί αξιολογήθηκαν και επικυρώθηκαν από την πρωτοβουλία του Science Based Targets Initiative (SBTi). Οι βραχυπρόθεσμοι SBTI στόχοι καταδεικνύουν σε επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πόσο και πότε χρειάζεται να μειώσουν τις εκπομπές τους ώστε να αποτρέψουν τις χειρότερες επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή. Ο Όμιλος TITAN ανακοίνωσε ότι οι ανανεωμένοι στόχοι του για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) έως το 2030 επικυρώθηκαν από την πρωτοβουλία Science Based Targets (SBTi) ως συμβατοί με τα επίπεδα μειώσεων που απαιτούνται για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη στους 1,5°C. Με τους νέους επιστημονικά επικυρωμένους στόχους, ο ΤΙΤΑΝ επιδιώκει να μειώσει όχι μόνο τις άμεσες εκπομπές (Scope 1) και τις έμμεσες εκπομπές από την ηλεκτρική ενέργεια (Scope 2), αλλά και άλλες έμμεσες εκπομπές GHG από την εφοδιαστική αλυσίδα (Scope 3). Συγκεκριμένα, έως το 2030, ο Όμιλος TITAN δεσμεύεται: - να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου Scope 1 (μικτές), 2 και 3 (μικτές), καλύπτοντας τόσο το παραχθέν όσο και το αγορασμένο τσιμέντο και κλίνκερ, κατά 25,1% ανά τόνο πωληθέντος τσιμε-

• esg

ντοειδούς προϊόντος, σε σύγκριση με το έτος βάσης 2020*. Για να πετύχει αυτόν τον στόχο, ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ δεσμεύεται: - να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου Scope 2 κατά 58,1% ανά τόνο τσιμεντοειδούς προϊόντος (σε σύγκριση με το έτος βάσης 2020) - να μειώσει τις απόλυτες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου Scope 3 από τη χρήση πωλημένων ορυκτών καυσίμων έως 42% (σε σύγκριση με το έτος βάσης 2021) Με περισσότερες από 90 πρωτοβουλίες για μείωση του CO2 σε όλες τις περιοχές που δραστηριοποιείται και ένα πρόγραμμα εισαγωγής νέων προϊόντων με χαμηλότερο αποτύπωμα άνθρακα που θα προσφέρουν στους πελάτες του βιώσιμες λύσεις στις κατασκευές, ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ είναι σε πορεία επίτευξης των επιστημονικά επικυρωμένων στόχων μείωσης των εκπομπών GHG έως το 2030 και της δέσμευσης του να προσφέρει σκυρόδεμα με ουδέτερο αποτύπωμα άνθρακα έως το 2050. - Το όριο-στόχος περιλαμβάνει τις εκπομπές που σχετίζονται με τη γη και τις απορροφήσεις από τη βιοενέργεια. Η MYTILINEOS είναι μια από τις πρώτες ελληνικές βιομηχανικές εταιρείες που δεσμεύεται στην πρωτοβουλία SBT. Μέσω της δέσμευσης, η Εταιρία θα επιβεβαιώσει ότι οι πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει για τη μείωση των εκπομπών CO2 εξυπηρετούν τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τις προβλέψεις για την εξέλιξη του κλίματος, καθώς και την σχετική ευρωπαϊκή και

εθνική στρατηγική. H MYTILINEOS φιλοδοξεί να επιτύχει τις μειώσεις των εκπομπών διοξειδίου άνθρακα με την υλοποίηση ενός σημαντικού χαρτοφυλακίου έργων ΑΠΕ, στην Ελλάδα και διεθνώς, με την ηλεκτροδότηση του Τομέα Μεταλλουργίας αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές, με την ανάπτυξη προϊόντων χαμηλών εκπομπών όπως το ανακυκλωμένο αλουμίνιο, με τη σημαντική αύξηση χρήσης της ποσότητας scrap αλουμινίου, με την χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ στην παραγωγή του αλουμινίου, με την αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών στα εργοτάξια, με τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων και με την αντικατάσταση των εγκαταστάσεων θέρμανσης των χώρων γραφείων με βάση το φυσικό αέριο με ηλεκτρικές αντλίες θερμότητας. Παράλληλα, η MYTILINEOS θα συνεχίσει να επενδύει στην εφαρμογή τεχνολογιών αιχμής και στην αξιοποίηση ψηφιακών βιομηχανικών μεθόδων στα στάδια παραγωγής, για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση των εκπομπών, όπως π.χ. με την ψηφιοποίηση του χυτηρίου στο εργοστάσιο Αλουμίνιον της Ελλάδος, του Τομέα Μεταλλουργίας - σε συνεργασία με τη General Electric -

και με την εφαρμογή της τεχνολογίας Metsol για τη μείωση των εκπομπών PFC, συμβάλλοντας ενεργά σε ένα μέλλον με ουδέτερο αποτύπωμα άνθρακα έως το 2050. Η ΔΕΗ ανταποκρίθηκε πρόσφατα στην πρόκληση του Science Based Targets initiative για τον καθορισμό βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων μείωσης των εκπομπών βάσει του Προτύπου Net-Zero (καθαρών μηδενικών εκπομπών) του Science Based Targets initiative (SBTi), σύμφωνα τον ρυθμό και στην κλίμακα που απαιτεί η κλιματική επιστήμη. Σκοπός της συγκεκριμένης δέσμευσης είναι η ΔΕΗ να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους για περιορισμό της αύξησης θερμοκρασίας μέχρι 1,5°C βαθμούς σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Αυτό θα πραγματοποιηθεί μέσω της εκστρατείας Business Ambition for 1,5°C – της μεγαλύτερης και ταχύτερα αναπτυσσόμενης ομάδας εταιρειών στον κόσμο, που ευθυγραμμίζονται με αυτό τον στόχο συμβάλλοντας στην μείωση των εκπομπών σε παγκόσμιο επίπεδο κατά το ήμισυ για το 2030 σε σχέση με το 2020.Επίσης, θα θέσει βραχυπρόθεσμους στόχους (5-10 έτη) και στόχο για καθαρές μηδενικές εκπο-

esg

•

μπές μέχρι το 2040. Η ΔΕΗ στο πλαίσιο της Βιώσιμης Ανάπτυξης συμμετέχει πλέον στο SBTi, στο UN Global Compact και στη συμμαχία We Mean Business, ενώ συμμετέχει και στην εκστρατεία Race to Zero που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ. Το επόμενο βήμα είναι η ΔΕΗ να αναπτύξει επιστημονικά τεκμηριωμένους στόχους, οι οποίοι θα υποβληθούν για επίσημη επικύρωση στο SBTi. Δράσεις με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα Σταθερή προτεραιότητα για τη ΔΕΗ είναι η υλοποίηση δράσεων με θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, που περιλαμβάνουν: - την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ (συμπεριλαμβανομένων των υδροηλεκτρικών) στο 39% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ της χώρας,-την υλοποίηση επενδύσεων για την αντικατάσταση παλαιών Θερμικών Μονάδων Παραγωγής με νέες σύγχρονης τεχνολογίας, αυξημένης απόδοσης με λιγότερες εκπομπές, - τη συνέχιση των εκτεταμένων προγραμμάτων περιβαλλοντικής αποκατάστασης εκτάσεων στις οποίες δραστηριοποιείται επί σειρά ετών και εντάσσονται στους πυρήνες απολιγνιτοποίησης, με διαμορφώσεις τελικών επιφανειών, δενδροφυτεύσεις, δημιουργία ζωνών πρασίνου, ανάπτυξη λιμναίων συστημάτων στα τελικά ορύγματα των ορυχείων και γενικά προετοιμασία αυτών προς απόδοση σε μεταλιγνιτικές χρήσεις. Μόνο το 2022, πραγματοποιήθηκαν δενδροφυτεύσεις σε έκταση 340.000 m² με φύτευση 34.000 δένδρων, σε όλα τα ορυχεία της. - την αναδάσωση και αποκατάσταση πυρόπληκτων περιοχών (με την εκτέλεση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων σε μια περιοχή 35 χιλ. στρεμμάτων στη Β. Εύβοια, τη διάθεση 80.000 δενδρυλλίων ελιάς στην Ολυμπία, 2.500 δενδρυλλίων στην Β. Εύβοια και 500 σε Αττική και Κοζάνη), - τη συμμετοχή στην πρωτοβουλία GR-eco Islands για την πράσινη μετάβαση των νησιών της Ελλάδας, με στόχο την ενεργειακή και κλιματική τους ουδετερότητα, - τη δημιουργία περισσότερων από 1.500 σημείων φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων πανελλαδικά και στόχο τους 10.000 φορτιστές έως το 2027, - την κάλυψη των αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας των κτιρίων διοίκησης και των καταστημάτων πωλήσεων με εγγυήσεις προέλευσης GreenPass από την παραγωγή των υδροηλεκτρικών σταθμών της εταιρείας, - την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών συμβουλευτικής σε θέματα ενεργειακής αναβάθμισης και εξοικονόμησης ενέργειας στον τελικό χρήστη (Energy Coach), προκειμένου να μειωθεί η ζήτηση

• esg

και οι εκπομπές CO2 από την παραγόμενη ενέργεια, - τον υπολογισμό και την πιστοποίηση του ανθρακικού αποτυπώματος όλων των δραστηριοτήτων της εταιρείας, καθώς και τον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος για τις κύριες θυγατρικές της.

Cenergy Holdings της Hellenic Cables Οι βραχυπρόθεσμοι και μακροπρόθεσμοι στόχοι μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου του κλάδου καλωδίων της Cenergy Holdings , της Hellenic Cables, έχουν λάβει επίσημη έγκριση από την πρωτοβουλία Science Based Targets (SBTi). Η SBTi επικύρωσε ότι και οι δύο στόχοι είναι σύμφωνοι με τα πιο πρόσφατα κριτήρια και το πρότυπο Net-Zero. Επιπλέον, οι στόχοι της Hellenic Cables για τα πεδία εφαρμογής 1 και 2 ευθυγραμμίζονται με την προσπάθεια για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,5º C. Ως κορυφαίος πάροχος αξιόπιστων και βιώσιμων καλωδιακών λύσεων, η Hellenic Cables δεσμεύεται να μειώσει τις απόλυτες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου του πεδίου εφαρμογής 1 και 2 κατά 50% έως το 2030, με έτος βάσης το 2020. Επιπλέον, δεσμεύ-

εται να μειώσει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου του πεδίου εφαρμογής 3 από αγοραζόμενες πρώτες ύλες και υπηρεσίες, από τη μετακίνηση εργαζομένων και από τη χρήση των πωληθέντων προϊόντων κατά 25% εντός του ίδιου χρονικού πλαισίου. Η εταιρεία δεσμεύεται επίσης να αυξήσει την ετήσια προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από 24% το 2020 σε 80% έως το 2025 και σε 100% έως το 2030, αντίστοιχα. Η Hellenic Cables στηρίζει την εναρμόνιση των συνεχώς αυξανόμενων δεσμεύσεων για μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών και υλοποιεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για το κλίμα. Δεσμεύεται επίσης να επιτύχει μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της έως το 2050 με έτος βάσης το 2020. Ο μακροπρόθεσμος στόχος αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε με βάση το πρότυπο Net-Zero, το οποίο εκδόθηκε στα τέλη του 2021 από την SBTi. Ο οδικός χάρτης μετάβασης προς το 2050 περιλαμβάνει τη δραστική μείωση των εκπομπών άνθρακα, με μειώσεις στα πεδία εφαρμογής 1, 2 και 3 κατά 90%, καθώς και εξισορρόπηση υπολειπόμενων εκπομπών που δε δύναται να μηδενιστούν.

esg

•

Τι είναι η Εθελοντική Αγορά Άνθρακα Εξασφάλιση πόρων για επενδύσεις και πιστώσεις άνθρακα

υξάνονται οι δεσμεύσεις των εταιρειών για μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050 και ταυτόχρονα γίνεται κατανοητό ότι για να πετύχουν τους στόχους τους και να φτάσουμε σε μια οικονομία μηδενικών εκπομπών άνθρακα, δεν αρκούν οι επενδύσεις για μείωση των εκπομπών αλλά χρειάζεται και αντιστάθμιση. Στην ανάγκη να αντισταθμιστούν οι εκπομπές άνθρακα που δεν γίνεται να μειωθούν, πραγματοποιούνται επενδύσεις σε μια σειρά περιβαλλοντικά έργα που προσφέρουν στις εταιρείες που επενδύουν αυτές αντιστάθμιση των δικών του εκπομπών. Εξάλλου, οι μεγάλες πυρκαγιές και η απειλή στη βιοποικιλότητα, υπογραμμίζουν την ανάγκη να γίνουν επενδύσεις για τη διάσωση του περιβάλλοντος, και όχι για τη δημιουργία κερδών. Η ανάγκη να χρηματοδοτηθούν πράσινα έργα, που δεν αποφέρουν κέρδος, από τη μια και η ανάγκη αντιστάθμισης των εκπομπών που οι εταιρείες δεν μπορούν να μειώσουν, οδήγησε στη δημιουργία της Εθελοντικής Αγοράς Άνθρακα. Η Εθελοντική Αγορά Άνθρακα από τη μια εξασφαλίζει πόρους για επενδύσεις σε έργα κλιματικής προστασίας και ενεργειακής μετάβασης, και από την άλλη δίνει στις επιχειρήσεις, που αποφασίζουν να τα χρηματοδοτήσουν αγοράζοντας Carbon Credits, ή Πιστώσεις άνθρακα, τη δυνατότητα να μειώνουν τις εκπομπές τους και να πιάσουν το στόχο των μηδενικών εκπομπών. Οι Εθελοντικές Αγορές Άνθρακα ξεκίνησαν πριν από δύο δεκαετίες, αλλά τα τελευταία τρία χρόνια η αξία τους αυξάνεται, και το 2021 ήταν 2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η αξία της αγοράς θα φτάσουν σε δεκάδες δισεκατομμύρια έως το 2030. Σε τι διαφέρουν οι πιστώσεις άνθρακα από τα δικαιώματα εκπομπών Σε αντίθεση με τις αγορές συμμόρφωσης, όπως το EU ETS, που εποπτεύονται από ρυθμιστικές αρχές και προσφέρουν «Δικαιώματα Ρύπων», η εθελοντική αγορά (Voluntary Carbon Market) λειτουργεί ως σύστημα επιδότησης δράσεων που έχουν θετική επίπτωση στην αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης, και συγκεκριμένα στη μείωση των εκπομπών ή την απομάκρυνση από την ατμόσφαιρα των αερίων του θερμοκηπίου (GHG) όπως προσμετρώνται σε ισοδύναμα διοξειδίου του άνθρακα. Στην Εθελοντική Αγορά Άνθρακα, πωλούν Carbon Credits όσοι επενδύουν σε έργα που μειώνουν τις εκπομπές και αγοράζουν Carbon Credits όσοι θέλουν να μειώσουν τις εκπομπές τους και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Για να μπορεί να διαπραγματευτεί στην Εθελοντική Αγορά μια δράση, θα πρέπει να είναι «πρόσθετη», που σημαίνει ότι δεν θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς πιστώσεις. Οι μειώσεις ή οι αφαιρέσεις των εκπομπών που προκαλούν θα πρέπει να είναι μόνιμες (στην

• esg

esg

•

πραγματικότητα, να διαρκούν τουλάχιστον αρκετές δεκαετίες). Τέλος, δεν θα πρέπει να υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις σε άλλες πτυχές της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως η προστασία της βιοποικιλότητας ή η υποστήριξη της χειραφέτησης των γυναικών – ιδανικά, οι πιστώσεις θα πρέπει να έχουν θετικό αντίκτυπο σε αυτούς τους στόχους. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά θα πρέπει να παρακολουθούνται και να αναφέρονται με διαφάνεια και να επαληθεύονται από νόμιμα τρίτα μέρη, συνήθως από εξειδικευμένες εταιρείες.

Οι πιστώσεις άνθρακα προκύπτουν από έργα όπως η προστασία των δασών και των υγροτόπων, ή η στροφή σε μορφές γεωργίας χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Δράσεις για την αποκατάσταση προηγουμένως αποψιλωμένων περιοχών, η δημιουργία περισσότερων βιώσιμων γεωργικών πρακτικών και η στρατηγική προστασία από τις πλημμύρες, είναι μεταξύ των οι λύσεων (NbS-Nature Based solutions), που μπορούν να αποτιμηθούν και να φέρουν πιο κοντά το στόχο μηδενικών εκπομπών.

Ποιες δράσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν

Η κλίμακα των έργων ποικίλλει: οι πιστώσεις μέχρι σήμερα προέρχονται κυρίως από έργα τοπικού επιπέδου, όπως η κατασκευή αιολικού πάρκου ή η προστασία τροπικού δάσους, αλλά τα προγράμματα που λαμβάνουν χώρα σε μια ολόκληρη περιοχή ή χώρα αποκτούν δυναμική για την ενέργεια και τα δάση. Συνήθως, μη κυβερνητικές οργανώσεις όπως η Verra, η Gold Standard και το American Carbon Registry αξιολογούν τις δραστηριότητες, πιστοποιούν αυτές που πληρούν τα πρότυπά τους, εκδίδουν πιστώσεις για λογαριασμό τους και παρακολουθούν τις δραστηριότητες σε ένα μητρώο.

Σε γενικές γραμμές, η αγορά Voluntary Carbon Markets δημιουργεί κίνητρο στις επιχειρήσεις και τους επενδυτές για να προβούν σε δράσεις με θετικό αντίκτυπο στην κλιματική κρίση και τη βιοποικιλότητα. Εξάλλου ο περιορισμός της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 1,5°C έως το 2050, απαιτεί όχι μόνο περιορισμό των εκπομπών αλλά και επιταχυνόμενη δράση για την προστασία και την ανανέωση των φυσικών οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας του κόσμου.

• esg

H πρώτη ελληνική Εθελοντική Αγορά Προχωρούν γρήγορα οι απαραίτητες διαδικασίες από το υπουργείο Ενέργειας, για τη δημιουργία της πρώτης Εθελοντικής Αγοράς Άνθρακα (Voluntary Carbon market) στην Ελλάδα, με στόχο να λειτουργεί στο τέλος του 2024. Η νέα αυτή αγορά, θα λειτουργήσει σαν εργαλείο που από τη μια θα εξασφαλίζει πόρους για επενδύσεις σε έργα κλιματικής προστασίας και ενεργειακής μετάβασης, και από την άλλη θα δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να μειώνουν τις εκπομπές τους και να πιάσουν το στόχο των μηδενικών εκπομπών, αγοράζοντας Carbon Credits, ή Πιστώσεις άνθρακα. Στην Εθελοντική Αγορά Άνθρακα, πωλούν Carbon Credits όσοι επενδύουν σε έργα που μειώνουν τις εκπομπές και αγοράζουν Carbon Credits όσοι θέλουν να μειώσουν τις εκπομπές τους και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα. Το στοίχημα ωστόσο, είναι να λειτουργεί αξιόπιστα και οργανωμένα αυτή η αγορά, ώστε να πιστοποιείται, να διασφαλίζεται και να μπορεί να μετρηθεί κατά πόσο οι επενδύσεις που γίνονται μειώνουν τις εκπομπές και τα Carbon Credits που εκδίδονται να έχουν αναγνωρισμένη αξία. Για να το πετύχει αυτό μέριμνα του Υπουργείου είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, να οργανώσει σωστή και αξιόπιστη λειτουργία της Εθελοντικής Αγοράς Άνθρακα. Σύντομα θα ανατεθεί σε ομάδα Συμβούλων η μελέτη για τη δημιουργία της νέας αγοράς, ώστε να μπορεί να ξεκινήσει σε έξι μήνες από σήμερα. Η ανάθεση σε Σύμβουλο θα γίνει είτε με διεθνή διαγωνισμό, ή με χορηγία κάποιου Οργανισμού που έχει μεγάλο ενδιαφέρον για την αγορά αυτή όπως ο ΣΕΒ. Η μελέτη θα προσδιορίσει τις δυνατότητες αυτής της αγοράς και τη βιωσιμότητά της αλλά και θα καθορίσει τους όρους λειτουργίας της και τον τρόπο πιστοποίησής της.

Πώς τα Carbon Credits μπορούν να χρηματοδοτήσουν την προστασία των δασών Το υπουργείο Ενέργειας σχεδιάζει τη διαμόρφωση νέων εργαλείων και μέτρων που αποσκοπούν για την καλύτερη δυνατή πρόληψη κατά των δασικών πυρκαγιών, μια απειλή που αυξάνεται γεωμετρικά εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Στόχος του Υπουργείου είναι να χρησιμοποιηθεί η Εθελοντική Αγορά Άνθρακα για να χρηματοδοτηθούν δράσεις που κοστίζουν αλλά είναι σημαντικές για το περιβάλλον. Εντοπίζεται η ανάγκη ενός μηχανισμού μόνιμης αποτελεσματικής διαχείρισης και αντιπυρικής πρόληψης των δασών και με ένα πλέγμα κινήτρων να δημιουργήσει μια νέας αγορά πιστοποιημένης απάληψης της βιομάζας των δασικών οικοσυστημάτων. Για παράδειγμα, το υπουργείο για να εξασφαλίσει την προστασία των δασών με καθαρισμό τους, από τη βιομάζα (ξύλα, φύλλα, υλικό που εντείνει τις πυρκαγιές), θα προκηρύξει προγράμματα που θα δίνουν κίνητρα- επιδοτήσεις στις εταιρείες (παραγωγής ξύλου ή παραγωγής βιομάζας) που θα αναλάβουν το έργο αυτό. Οι επιδοτήσεις θα χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα των Δικαιωμάτων Ρύπων, υπολογίζεται με 300 εκ. ευρώ από τα 1,2 δισ. που είναι τα συνολικά ετήσια έσοδα. Οι ίδιες εταιρείες θα μπορούν εφόσον δημιουργηθεί το κατάλληλο πλαίσιο, μετρήσεων και πιστοποιήσεων, να εκδίδουν Carbon Credits για αυτές τις δράσεις, τα οποία και θα διαθέτουν στην Εθελοντική Αγορά Άνθρακα, εξασφαλίζοντας επιπλέον έσοδα. Η νέα αυτή αγορά, με αυτόν τον τρόπο, θα μπορεί να παρέχει μονίμως διαθέσιμους πόρους για την προστασία των δασών, ώστε να μπορεί να αυτοχρηματοδοτείται. Με τον ίδιο τρόπο μπορούν να ενθαρρυνθούν επενδύσεις και λύσεις (NbSNature Based solutions) σε πολλούς απαραίτητους τομείς για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και για τη μείωση των εκπομπών.

esg

•

Την κατάσταση ως προς το επίπεδο διαφάνειας σε θέµατα Environmental, Social & Governance (ESG) αναδεικνύει η έρευνα ESG Transparency Index των 100 µεγαλύτερων εταιρειών στην Ελλάδα βάσει κύκλου εργασιών.

Οι Ελληνικές εταιρείες που πληρούν τα πέντε κριτήρια του Forbes 62

• esg

ετά την αξιολόγησή τους η έρευνα κατέταξε τις ελληνικές εταιρείες ανάλογα τις επιδόσεις τους σε 5 κατηγορίες: Platinum, Diamond, Gold, Silver και Bronze. Σκοπός της έρευνας ήταν η αποτύπωση της παρούσας κατάστασης των 100 µεγαλύτερων εταιρειών στην Ελλάδα (βάσει κύκλου εργασιών µε έτος αναφοράς το 2021) ως προς το επίπεδο διαφάνειας σε θέµατα ESG, βάσει συγκεκριµένων πηγών δηµόσιων αναφορών και συγκεκριµένων κριτηρίων γνωστοποίησης πληροφορίας ESG. Μεθοδολογία δειγµατοληψίας: Ως πληθυσµός ορίστηκαν οι 200 µεγαλύτερες εταιρείες στην Ελλάδα, µε βάση τον κύκλο εργασιών τους µε έτος αναφοράς το 2021. Η σχετική λίστα αντλήθηκε από την πλατφόρµα Finbiz της ICAP CRIF, µε ηµεροµηνία εξαγωγής την 2/12/2022. Ως δείγµα επιλέχθηκαν οι 100 µεγαλύτερες εταιρείες του πληθυσµού, µε βάση τον κύκλο εργασιών

τους µε έτος αναφοράς το 2021, κατόπιν της εφαρµογής των παρακάτω παραδοχών: ▶Οι θυγατρικές και µητρικές εταιρείες του πληθυσµού ενοποιούνται σε επίπεδο Οµίλου και περιλαµβάνονται στο δείγµα σε οµιλικό επίπεδο στις περιπτώσεις όπου ικανοποιούνται οι εξής συνθήκες: Οι θυγατρικές εταιρείες δε δηµοσιοποιούν χωριστές Εκθέσεις Βιώσιµης Ανάπτυξης / ESG. Οι Όµιλοι δηµοσιοποιούν ενοποιηµένα αποτελέσµατα (είτε οµιλικές Εκθέσεις Βιώσιµης Ανάπτυξης / ESG είτε Ετήσιες Οικονοµικές Εκθέσεις / Εκθέσεις Διαχείρισης Δ.Σ.), όπου λαµβάνονται υπόψη και οι δραστηριότητες των συγκεκριµένων θυγατρικών εταιρειών. ▶Σε περίπτωση θυγατρικών εταιρειών Οµίλων οι οποίες δηµοσιοποιούν χωριστές Εκθέσεις Βιώσιµης Ανάπτυξης / ESG, αυτές περιλαµβάνονται στο δείγµα σε εταιρικό επίπεδο. ▶Λοιπές εταιρείες του πληθυσµού που δεν αποτελούν θυγατρική ή µητρική εταιρεία Οµίλου περιλαµβάνονται στο δείγµα σε εταιρικό επίπεδο.

Μέθοδος: Η παρούσα ποσοτική έρευνα είναι δευτερογενής και η άντληση των δεδοµένων πραγµατοποιήθηκε ως εξής: Πηγές: Ως πηγές συλλογής δεδοµένων χρησιµοποιήθηκαν οι Εκθέσεις Βιώσιµης Ανάπτυξης / ESG και οι Ετήσιες Οικονοµικές Εκθέσεις / Εκθέσεις Διαχείρισης Δ.Σ., µε έτος αναφοράς το 20211. Στις περιπτώσεις θυγατρικών που δηµοσιεύουν χωριστή Έκθεση, αλλά η µη χρηµατοοικονοµική τους πληροφορία ενοποιείται και στις αντίστοιχες Εκθέσεις των οµίλων, η έρευνα επεκτάθηκε, λαµβάνοντας υπόψη και τις Εκθέσεις των οµίλων. Η αξιολόγηση βασίστηκε αποκλειστικά στο δηµοσιευµένο περιεχόµενο των ανωτέρω Εκθέσεων, συµπεριλαµβανοµένων των παραποµπών που υπήρχαν εντός των Εκθέσεων (στις περιπτώσεις που οι υπερσύνδεσµοι ήταν λειτουργικοί), και στις ιστοσελίδες των εταιρειών, µόνο σε περιπτώσεις όπου οι πληροφορίες αφορούν κάποιο παράρτηµα/συµπλήρωµα της βασικής Έκθεσης ESG και γνωστοποιούνται µε βάση κάποιο συγκεκριµένο πρότυπο µη χρηµατοοικονοµικής αναφοράς (π.χ. GRI). Δεν λήφθηκε υπόψη οποιαδήποτε άλλη δηµοσιευµένη πληροφορία ESG σε λοιπά κανάλια επικοινωνίας (π.χ. άρθρα ιστοσελίδων, δελτία Τύπου κ.λπ.). Για θυγατρικές εταιρείες οµίλων του εξωτερικού οι γνωστοποιήσεις που αντλήθηκαν αφορούν µόνο τη µη χρηµατοοικονοµική πληροφόρηση της εγχώριας θυγατρικής και όχι ενοποιηµένες οµιλικές εκθέσεις. Έτος αναφοράς: Ως έτος αναφοράς χρησιµοποιήθηκε το 2021, µε εξαίρεση µία περίπτωση, όπου η Έκθεση Βιώσιµης Ανάπτυξης/ESG είχε διετή κύκλο αναφοράς µε πιο πρόσφατο έτος το 2020. Σε αυτή την περίπτωση χρησιµοποιήθηκαν και οι αντίστοιχες Ετήσιες Οικονοµικές Εκθέσεις / Εκθέσεις Διαχείρισης του Δ.Σ., ώστε να είναι κοινό το έτος αναφοράς µεταξύ των πηγών. Η παρούσα έρευνα έλαβε υπόψη Εκθέσεις που είχαν δηµοσιευθεί µέχρι και τις 15/3/2023. Μεθοδολογία αξιολόγησης: Οι εταιρείες αξιολογήθηκαν βάσει συγκεκριµένων κριτηρίων, τα οποία σχεδιάστηκαν ώστε να καλύπτουν και τους τρεις πυλώνες (E-S-G), λαµβάνοντας υπόψη ESG δείκτες κορυφαίων διεθνών και εθνικών µη χρηµατοοικονοµικών προτύπων (GRI, SASB, ΑΤΗΕΧ ESG Guide, ESRS, TCFD). Τα κριτήρια αξιολόγησης (ο πίνακας στο τέλος του θέματος) συνοδεύτηκαν από συγκεκριµένες επεξηγήσεις προς τους αξιολογητές, διατυπωµένες µε σαφή τρόπο, ελαχιστοποιώντας την υποκειµενικότητα, κατά την ερµηνεία των κριτηρίων.

esg

•

Platinum (1η βαθμίδα) • ALPHA ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ATTICA Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • EUROBANK ERGASIAS ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • HELLENIQ ENERGY A.E. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • QUEST ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. • ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΑΛΚΟΥ & ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΕΛΛΑΚΤΩΡ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ & ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ (ΕΛΛΑΣ) ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΠΕΙΡΑΙΩΣ FINANCIAL HOLDINGS Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΤΣΙΜΕΝΤΩΝ

Diamond (2η βαθμίδα)

• AUTOHELLAS (HERTZ) Α.Τ.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • FOURLIS Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • FRIGOGLASS Α.Β.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • INFO QUEST TECHNOLOGIES ΜΟΝ Α.Ε.Β.Ε. • INTRALOT Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • REVOIL Α.Ε.E.Π. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • SUNLIGHT GROUP ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΟΝ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ • WIND ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΟΝ Α.Ε.Β.Ε. • ΑΒΑΞ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΑΛΟΥΜΥΛ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. • ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩΔΙΑ Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΑΛΩΔΙΩΝ ΜΟΝ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΘΗΝΩΝ Ε.Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΙΝΤΡΑΚΟΜ Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • Ο.Π.Α.Π. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ ΜΟΝ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ • ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS Α.Ε.Β.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΣΑΡΑΝΤΗΣ, ΓΡ., Α.Β.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε. • ΣΙΔΜΑ Α.Ε. ΣΙΔΗΡΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΣΩΛΗΝΩΝ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ

• esg

Gold

Silver

(3η βαθμίδα)

(4η βαθμίδα)

• COCA – COLA 3E ΕΛΛΑΔΟΣ Α.B.E.E. • ELPEDISON ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. • ISQUARE ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. • JUMBO Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • NOVARTIS (HELLAS) Α.Ε.Β.Ε. • ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΔΜΗΕ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ • ΔΕΛΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΕΡΟΛΙΜΕΝΑΣ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. “ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ” • ΕΘΝΙΚΗ, Α.Ε.Ε.Γ.Α. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ (ΕΛΤΑ) Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

• MARFIN INVESTMENT GROUP Α.Ε. ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • VIVARTIA ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.E. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΜΕΓΑ ΠΡΟϊΟΝΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Α.Ε.

Bronze (5η βαθμίδα) • “ΑΛΦΑ ΒΗΤΑ” ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Μ.Α.Ε. • EUROLIFE FFH INSURANCE GROUP Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ • NN ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΖΩΗΣ • PUBLIC RETAIL ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ • ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΟΝ Α.Ε. • ΚΑΡΕΛΙΑ ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Α.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ • ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. • ΣΥΜΕΤΑΛ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΟΧΑΡΤΟΥ ΜΟΝ Α.Ε. • ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε. ΟΜΙΛΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

esg

•

Το ευρωπαϊκό δίλημμα: Κλιματική ουδετερότητα ’ή ανταγωνιστικότητα;

Ευρώπη πρωτοστατεί στους στόχους για μηδενικές εκπομπές και έχει προσαρμόσει το θεσμικό της πλαίσιο σε αυτούς, με στόχο σταδιακά αλλά σταθερά να μετασχηματίσουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τη λειτουργία τους, να κάνουν τις απαραίτητες επενδύσεις και και να μπορέσουν σταδιακά να φτάσουν στις μηδενικές εκπομπές μέχρι το 2050. Ωστόσο, το αυξημένο κόστος των επενδύσεων για την κλιματική μετάβαση, μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επενδύσεων και κάνει πολύ δαπανηρό και λιγότερο ελκυστικό το επιχειρείν στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα…η

• esg

αποβιομηχάνιση στην Ευρώπη να τρέχει πιο γρήγορα και από την απανθρακοποίηση, και να παρουσιάζεται το φαινόμενο που λέγεται διαρροή άνθρακα. Δηλαδή διαρροή επενδύσεων από την Ευρώπη σε τρίτες χώρες, που δεν έχουν τόσο αυστηρό θεσμικό πλαίσιο για τις εκπομπές, με αποτέλεσμα να συγκεντρώνονται εκεί οι επενδύσεις και των ευρωπαϊκών εταιρειών. Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία αποδυναμώνεται και μεσοπρόθεσμα και η ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ την ίδια στιγμή το όποιο όφελος για το περιβάλλον κι αν ήταν ο στόχος των ευρωπαϊκών πολιτικών, δεν εξασφαλίζεται, αφού οι βιομηχανίες ρυπαίνουν ακόμη περισσότερο από ότι θα ρύπαιναν αν λειτουργούσαν

᾿᾿

Tο αυξημένο κόστος των επενδύσεων για την κλιματική μετάβαση μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επενδύσεων και κάνει πολύ δαπανηρό και λιγότερο ελκυστικό το επιχειρείν στην Ευρώπη

στην Ευρώπη. Το πρόβλημα αυτό απασχολεί και την ελληνική βιομηχανία, ενώ το debate είναι έντονο στην Ευρώπη για το πόσο γρήγορα πρέπει να προχωρήσει η αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου, με την εφαρμογή της Οδηγίας CSRD, που μπορεί να ωθήσει ακόμη περισσότερες βιομηχανίες να φύγουν από την Ευρώπη. Με τον πληθωρισμό και τα επιτόκια στα ύψη και την ανάπτυξη στην Ευρώπη στο ασθενικό 0,1% αυξήθηκαν οι αντιδράσεις για το βάρος που επιφέρουν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οι υποχρεωτικές και όλο και περισσότερες αναφορές εταιρικής βιωσιμότητας. Στο πλαίσιο αυτό η Κομισιόν αποφάσισε να αναβάλει για 2 χρόνια κάποιες από τις απαιτήσεις της νέας Οδηγίας.

Γνωστοποιήσεις Εταιρικής Βιωσιμότητας CSRD: Γιατί αναβάλλεται μέρος αυτής για δύο χρόνια Στις 5 Ιανουαρίου 2023 τέθηκε σε ισχύ η Οδηγία για τις γνωστοποιήσεις Εταιρική Βιωσιμότηταςς CSRD. Αυτή η νέα οδηγία εκσυγχρονίζει και ενισχύει τους κανόνες σχετικά με τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές πληροφορίες που πρέπει να αναφέρουν οι εταιρείες. Ένα ευρύτερο σύνολο μεγάλων εταιρειών θα πρέπει τώρα να υποβάλει έκθεση σχετικά με τη βιωσιμότητα. Σύμφωνα με την CSRD, οι εταιρείες θα πρέπει να συντάσσουν έκθεση βιωσιμότητας ως μέρος της ετήσιας έκθεσης, σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αναφοράς Αειφορίας (ESRS). Στις 17 Οκτωβρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το Πρόγραμμα Εργασίας της Επιτρο-

esg

•

πής για το 2024 (το Πρόγραμμα 2024), το οποίο καθορίζει το σχέδιο δράσης για το 2024. Και αποφάσισε, διετή αναβολή της υιοθέτησης ορισμένων χαρακτηριστικών της CSRD προτείνεται. Η καθυστέρηση επηρεάζει τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αναφοράς Αειφορίας (ESRS). Πρόκειται για κανονισμούς που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους, οι οποίοι καθορίζουν συγκεκριμένες πληροφορίες σχετικά με τα τμήματα εντός των οποίων λειτουργούν οι εταιρείες. Το ESRS εγκρίθηκε στις 31 Ιουλίου 2023, με τα πρότυπα να έχουν τεθεί σε πλήρη ισχύ έως τον Ιούνιο του 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να μετατεθεί η επιβολή του ESRS έως τον Ιούνιο του 2026. Αυτή η αναβολή αποτελεί απάντηση στις ανησυχίες του ιδιωτικού τομέα ότι οι απαιτήσεις γνωστοποίησης που απαιτούνται από το ESRS ήταν υπερβολικές. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η καθυστέρηση είναι απαραίτητη – θα δώσει περισσότερο χρόνο για την ανάπτυξη των πόρων που σχετίζονται με την αποτελεσματική ανάπτυξη του ESRS και θα δώσει στις εταιρείες χρόνο να προετοιμαστούν. Η πρόταση της Επιτροπής πρέπει τώρα να επανεξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αλλά κανένα δεν αναμένεται να αρνηθεί την πρόταση. Υπάρχει επίσης μια συνεχής δημόσια διαβούλευση σχετικά με την πρόταση, η οποία θα ολοκληρωθεί στις 19 Δεκεμβρίου 2023. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διασφαλίζει ότι η αναβολή είναι προς το συμφέρον των εταιρειών της ΕΕ. Ο Jozef Síkela, Υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου της Τσεχικής Δημοκρατίας, σημειώνει: «Οι νέοι κανόνες θα καταστήσουν περισσότερες επιχειρήσεις υπεύθυνες για τον αντίκτυπό τους στην κοινωνία και θα τις καθοδηγήσουν προς μια οικονομία που ωφελεί τους ανθρώπους και το περιβάλλον. Τα δεδομένα σχετικά με το περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα θα είναι δημόσια διαθέσιμα σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται για αυτό το αποτύπωμα. Ταυτόχρονα, οι νέες εκτεταμένες απαιτήσεις είναι προσαρμοσμένες σε διάφορα μεγέθη εταιρειών και τους παρέχουν [μια] επαρκή μεταβατική περίοδο για να προετοιμαστούν για τις νέες απαιτήσεις». Παρά την καθυστέρηση, παραμένει ένα σύνολο αμετακίνητων προθεσμιών σχετικά με την υποβολή εκθέσεων: η καθυστέρηση δεν θα αλλάξει την προθεσμία για να αρχίσουν οι εταιρείες να υποβάλουν αναφορές για τα μέτρα βιωσιμότητας. 68

• esg

Οι εταιρείες θα πρέπει ακόμη να υποβάλουν τις εκθέσεις τους ευθυγραμμισμένες με την CSRD για το οικονομικό έτος 2024 την 1η Ιανουαρίου 2025. Έτσι, οι εκθέσεις για το οικονομικό έτος 2024 πρέπει να δημοσιευτούν το 2025 και οι εκθέσεις για το οικονομικό έτος 2026 πρέπει να δημοσιευτούν το 2027 για μεγάλες εταιρείες που δεν υπόκεινται επί του παρόντος στο NFRD. Επιπλέον, η ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιβεβαιώνει ότι η υποβολή εκθέσεων

για το οικονομικό έτος 2026 πρέπει να πραγματοποιηθεί το 2027 για τις εισηγμένες ΜΜΕ και οι εκθέσεις για το οικονομικό έτος 2028 πρέπει να υποβληθούν το 2029 για εταιρείες εκτός ΕΕ με καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατομμυρίων. Για τους επενδυτές και τα ενδιαφερόμενα μέρη, η καθυστέρηση δεν έγινε αποδεκτή θετικά καθώς αναβάλλει την αποκάλυψη των διαφανών δεδομένων εταιρικού κλίματος που είναι απαραίτητα για… πιο πράσινη λήψη αποφάσεων.

᾿᾿

Η Ευρώπη πρωτοστατεί στους στόχους για μηδενικές εκπομπές και έχει προσαρμόσει το θεσμικό της πλαίσιο σε αυτούς, με στόχο σταδιακά αλλά σταθερά να μετασχηματίσουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τη λειτουργία τους, να κάνουν τις απαραίτητες επενδύσεις

esg

•

Δάνεια στη ναυτιλία με κριτήρια ESG Ναυπηγήσεις με χαμηλές εκπομπές ρύπων

᾿᾿

Τον Ιανουάριο του 2023 εισήχθησαν νέα μέτρα που υποχρεώνουν όλα τα πλοία να υπολογίσουν τον Δείκτη Υφιστάμενης Ενεργειακής Απόδοσης (ΔΥΕΑ), προκειμένου να αξιολογήσουν την ενεργειακή τους απόδοση. Αυτή η πρωτοβουλία περιλαμβάνει τη συλλογή δεδομένων για τον υπολογισμό ετήσιων δεικτών έντασης άνθρακα (Carbon Intensity Index), δημοσιοποίηση αλλά και αναφορά τους.

• esg

Της Έλενας Σκιαθίτη

ημαντικό έδαφος κερδίζουν εντός της ελληνικής ναυτιλιακής και τραπεζικής κοινότητας οι δανειοδοτήσεις οι οποίες συνδέονται με τα κριτήρια Περιβάλλοντος, Διακυβέρνησης και Κοινωνίας (ESG). Φυσικά, ναυτιλιακές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα βρίσκονται επί του παρόντος στα αρχικά στάδια αυτής της προσπάθειας και η επικράτηση των βιώσιμων χρηματοδοτήσεων θα απαιτήσει ακόμη κάποια χρόνια. Δεν παύει, όμως, να είναι μια σημαντική τάση στο ναυτιλιακό γίγνεσθαι σήμερα. Σε αυτή τη δομή των δανείων τίθενται ορισμένοι πράσινοι ή και κοινωνικοί στόχοι για τις ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίοι -αν επιτευχθούν- εξασφαλίζουν ευνοϊκότερους όρους κατά τη χρηματοδότηση. Οι ναυπηγήσεις σύγχρονων πλοίων και η μείωση των εκπομπών των στόλων, αλλά και η επίτευξη μεγαλύτερης ποικιλομορφίας ανάμεσα στο προσωπικό συμπε-

ριλαμβάνονται σε αυτά τα κριτήρια. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι η πρόσφατη μεγάλη δανειακή διευκόλυνση που έκλεισε η GasLog του Πήτερ Λιβανού, η οποία ενσωματώνει Βασικούς Δείκτες Απόδοσης (KPIs). Τον Ιανουάριο του 2023 εισήχθησαν νέα μέτρα που υποχρεώνουν όλα τα πλοία να υπολογίσουν τον Δείκτη Υφιστάμενης Ενεργειακής Απόδοσης (ΔΥΕΑ), προκειμένου να αξιολογήσουν την ενεργειακή τους απόδοση. Αυτή η πρωτοβουλία περιλαμβάνει τη συλλογή δεδομένων για τον υπολογισμό ετήσιων δεικτών έντασης άνθρακα (Carbon Intensity Index), δημοσιοποίηση αλλά και αναφορά τους. Για να συμμορφωθούν με αυτές τις απαιτήσεις, οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν ως υποχρέωση να υιοθετήσουν περιβαλλοντικά βιώσιμες λύσεις και πρακτικές. Επιπλέον, το 2023 θεσμοθετήθηκαν τα βραβεία ESG Shipping Awards κάτω από την αιγίδα του Ναυτικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος και το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιώτικης Πολιτικής,

με στόχο την ενθάρρυνση της ναυτιλιακής βιομηχανίας να εφαρμόσει τη βιωσιμότητα ως αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής της. Λαμβάνοντας υπόψη όσα έχουν σημειωθεί πιο πάνω, είναι προφανές ότι η ναυτιλιακή βιομηχανία έχει αρχίσει να αναγνωρίζει και να αποδέχεται την ανάγκη για αλλαγή και προβαίνει σε βήματα για την ελαχιστοποίηση του περιβαλλοντικού της αποτυπώματος αλλά και την προώθηση βιώσιμων πρακτικών στη μεταφορά. Έφτασε η στιγμή η ναυτιλιακή βιομηχανία να αντιμετωπίσει ενεργά τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και να ασχο-

ληθεί με βιώσιμες λύσεις και πρακτικές, ούτως ώστε να αξιολογήσει τους κινδύνους και να καθιερώσει μηχανισμούς μέτρησης και αναφοράς που είναι ευθυγραμμισμένοι με τους παγκόσμιους στόχους και στρατηγικές του ESG. Προκειμένου να μειωθούν οι εκπομπές ρύπων στη ναυτιλιακή βιομηχανία, οι ναυτιλιακές εταιρείες πρέπει να επενδύσουν σε πρακτικές που είναι βιώσιμες και φιλικές προς το περιβάλλον και λύσεις ανανεώσιμης ενέργειας. Η επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού για μηδενικές εκπομπές έως το 2050 έχει πολλές προκλήσεις αλλά δεν

είναι αδύνατη. Το κλειδί της επιτυχίας είναι οι ναυτιλιακές εταιρείες να υιοθετήσουν στρατηγικές και μηχανισμούς ενεργειακής απόδοσης και να δεσμευτούν να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων. Η μείωση των εκπομπών από τη διεθνή ναυτιλία είναι αναμφισβήτητα μέγιστη προτεραιότητα για τον ΠΟΝ – η επίτευξη μιας ναυτιλιακής βιομηχανίας απεξαρτημένης από τον άνθρακα είναι ο απόλυτος στόχος. Οι προσδοκίες του Οργανισμού για τις αναπτυσσόμενες χώρες και ιδιαίτερα τα μικρότερα νησιά, είναι υψηλότερες λόγω της σημασίας της ναυτιλίας στην τοπική οικονομία.

esg

•

διαΝΕΟσις: Γιατί προχωρεί με αργούς ρυθμούς το ESG στην Ελλάδα Οι επενδύσεις φτάνουν τα 14,1 τρισ. δολ. στην Ευρώπη 72

• esg

Του Ηλία Νικολαϊδη

αξιοσημείωτη αβεβαιότητα, οι σημαντικές προκλήσεις αλλά και οι συνεχόμενες μεγάλες κρίσεις των τελευταίων δύο δεκαετιών δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ανεπηρέαστο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και χρηματοδοτούνται οι επιχειρήσεις. Η ανάδειξη των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance – Περιβαλλοντικά, Κοινωνικά, Διακυβέρνηση) σε βασικό παράγοντα λήψης επενδυτικών αποφάσεων και, επομένως, άντλησης χρηματοδότησης είναι ενδεικτική συνέπεια αυτού του κλίματος. Οι επενδυτές, σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό, αναγνωρίζουν ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες, καθώς και να είναι ωφέλιμες για την κοινωνία, να μην επιβαρύνουν υπάρχοντα προβλήματα όπως οι ανισότητες. Αντίστοιχα, αναγνωρίζουν ότι η διακυβέρνησή τους πρέπει να χαρακτηρίζεται από κανόνες -άλλωστε, πρόσφατες κρίσεις, όπως αυτή του 2008, οφείλονταν και σε καταχρηστικές πρακτικές στη διακυβέρνηση επιχειρήσεων. Πώς, όμως, μετράει κανείς αυτές τις, εν πολλοίς, άυλες παραμέτρους; Πώς λειτουργούν μέχρι στιγμής στην πράξη τα κριτήρια ESG; Εκπληρώνουν τελικά τον σκοπό τους και ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η εφαρμογή τους; Συμβαδίζουν τελικά με την ενεργειακή μετάβαση και με προκλήσεις από έκτακτα γεγονότα όπως οι πόλεμοι; Το νέο κείμενο πολιτικής της διαΝΕΟσις επιχειρεί να δώσει μια τεκμηριωμένη εικόνα για τα παραπάνω ερωτήματα και αποτελεί μια συνοπτική και ουσιαστική καταγραφή της σημερινής κατάστασης. Υπογράφεται από ομάδα ακαδημαϊκών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου -συγκεκριμένα από τον καθηγητή Χάρη Δούκα (μεταξύ της παράδοσης της μελέτης και της δημοσίευσής της ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του και εξελέγη δήμαρχος Αθηναίων), την ερευνήτρια Ελένη Κανέλλου και τον επίκουρο καθηγητή Βαγγέλη Μαρινάκη. Το κείμενο χαρτογραφεί αναλυτικά τις πραγματικές και μεγάλες ανάγκες που οδήγησαν τους επενδυτές να χρησιμοποιούν μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες, και ειδικά τα κριτήρια ESG, για τις αποφάσεις τους τα τελευταία χρόνια. Αναφέρεται εκτενώς στις εκθέσεις βιωσιμότητας, στη σημασία τους και στα πρότυπα που χρησιμοποιούνται καθώς και στα πρότυπα για την αξιολόγηση με βάση τα κριτήρια ESG. Όμως, υπογραμμίζει επίσης τα εμπόδια και τις προκλήσεις στην υιοθέτηση των πρακτικών ESG, που αμφισβητούν

συνολικά την αξιοπιστία των κριτηρίων αυτών. Κάποια από αυτά είναι η ακρίβεια των δεδομένων που χρησιμοποιούνται, η ανομοιογένεια των δεικτών απόδοσης ESG λόγω διαφορετικών κανονισμών, η μη ύπαρξη μιας κοινά αποδεκτής μεθοδολογίας αξιολόγησης καθώς και η έλλειψη διαφάνειας στις μεθόδους που συνδέουν τις κατατάξεις ESG με τις στρατηγικές για χαμηλές εκπομπές άνθρακα.

Τι είναι τα ESG και πώς αναδείχθηκαν Η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων δεν είναι, φυσικά, μια νέα ιδέα. Η έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης -δηλαδή το ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να υπερβαίνουν τον σκοπό του κέρδους και να "επιστρέφουν" αξία στο κοινωνικό σύνολο πέρα από αυτή των προϊόντων τους- υπάρχει από τα μέσα του 20ού αιώνα. Ταυτόχρονα, καθώς οι ανησυχίες για το περιβάλλον αυξάνονταν στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, αναπτύχθηκαν πλαίσια που επιτρέπουν στις εταιρείες να μετρούν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις. Κατά τη δεκαετία του 1990, η συζήτηση εστίασε περισσότερο σε κοινωνικές πτυχές της λειτουργίας των επιχειρήσεων, όπως οι εργασιακές σχέσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η συμπερίληψη όλων των κοινωνικών ομάδων και η συνεισφορά στις τοπικές κοινότητες. Η πτυχή της διακυβέρνησης ήρθε στο προσκήνιο μετά από σκάνδαλα και εταιρικές καταρρεύσεις στη δεκαετία του 2000 και τελικά με την κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας το 2008.

Συνοπτική Παρουσίαση Kειμένου Πολιτικής Ο όρος ESG εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2004 για να αποτυπώσει την ολοένα και μεγαλύτερη σημασία των διαστάσεων αυτών στην επιχειρηματικότητα. Όμως έμεινε για πολλά χρόνια αδρανής. Τα τελευταία χρόνια, ειδικά μετά την πανδημία, αναφέρεται ολοένα και πιο συχνά ως κρίσιμος παράγοντας για τη βιώσιμη ανάκαμψη των εταιρειών. Οι εταιρείες καλούνται να υιοθετήσουν τα κριτήρια ESG, να ενσωματώσουν σχετικές πρακτικές και να δημοσιεύουν τις επιδόσεις τους σε εκθέσεις βιωσιμότητας, όχι μόνο επειδή αυτό είναι καλό, αναγκαίο και ηθικό. Σε πολλές περιπτώσεις τα κριτήρια ESG αποτελούν πλέον και προϋπόθεση άντλησης χρηματοδότησης -άρα, από τη σκοπιά των επιχειρήσεων, επέκτασης της δραστηριότητάς τους και, τελικά, ανάπτυξης. Με αυτό τον τρόπο, οι βιώσιμες επενδύσεις -δηλαδή εκείνες που πληρούν κριτήρια ESG- έχουν εξελιχθεί σε ραγδαία αναπτυσσόμενο κλάδο. Παράλ-

esg

•

ληλα, για να καλυφθεί αυτή η ζήτηση έχει δημιουργηθεί μια αγορά γύρω από τα κριτήρια ESG που περιλαμβάνει οργανισμούς έκδοσης προτύπων, εταιρείες αξιολόγησης και επενδυτικά funds με βάση το ESG. Το κείμενο πολιτικής εξετάζει όλες τις πτυχές του θέματος, μεταξύ αυτών και το οικοσύστημα που έχει δημιουργηθεί γύρω τους σήμερα.

Η κατάσταση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα Στην Ευρώπη, σύμφωνα με έρευνα της Deloitte, το ενδιαφέρον για τις ESG επενδύσεις είναι πιο έντονο από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο και αντιστοιχεί στο τεράστιο ποσό των 14,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Στις ΗΠΑ, το ίδιο μέγεθος αντιστοιχεί σε 12 τρισ. δολάρια και εκτιμάται ότι μέχρι το 2025 θα αφορά τα μισά περιουσιακά στοιχεία. Όταν ένα οικοσύστημα αναπτύσσεται τόσο πολύ μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, είναι φυσικό να αναπτύσσονται το ίδιο γρήγορα πολλές λειτουργίες γύρω από αυτό. Αντίστοιχα, πολλές επιχειρήσεις, πρότυπα και οργανισμοί ανταγωνίζονται για ένα κομμάτι της αγοράς στην κάθε λειτουργία. Πρό-

• esg

σφατα το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ δημιούργησε έναν χάρτη που ταξινομεί τους φορείς κατά τις δραστηριότητές τους στον τομέα των ESG (βλ. το παρακάτω Σχήμα). Στην Ευρώπη, νέοι κανονισμοί όπως ο Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) και η Εταιρική Οδηγία Αναφοράς Βιωσιμότητας (CSRD) απαιτούν από τις εταιρείες να δίνουν πιο λεπτομερείς αναφορές, παρέχοντας επιπλέον δεδομένα για τη βιωσιμότητά τους. Μάλιστα, περίπου 50.000 μεγάλες εισηγμένες επιχειρήσεις, τράπεζες και ασφαλιστικές με περισσότερους από 500 εργαζόμενους είναι υποχρεωτικό να δημοσιεύσουν αναλυτικές εκθέσεις βιωσιμότητας με βάση συγκεκριμένα πρότυπα για τη χρήση του 2024. Από το 2025 η υποχρεωτικότητα επεκτείνεται και σε μικρότερες επιχειρήσεις. Στην Ελλάδα, όπως διαπιστώνει η έκθεση, η ανταπόκριση στα ESG κριτήρια προχωράει αργά. Ωστόσο, έχουν γίνει και εδώ κάποια βήματα. Στο πλαίσιο και των ευρωπαϊκών κανονισμών, τα ελληνικά συνταξιοδοτικά ταμεία, οι τράπεζες και άλλοι θεσμικοί επενδυτές αρχίζουν να εντάσσουν τα ESG

κριτήρια στις στρατηγικές τους. Αντίστοιχα, το 2018 το Χρηματιστήριο Αθηνών εντάχθηκε στην πρωτοβουλία Sustainable Stock Exchanges (SSE) του ΟΗΕ. Έναν χρόνο αργότερα εξέδωσε "Οδηγό Δημοσιοποίησης Πληροφοριών ESG" για τις εισηγμένες εταιρείες, ενώ το 2021 ανακοίνωσε τη δημιουργία του νέου δείκτη ATHEX ESG, που παρακολουθεί την απόδοση των εισηγμένων που υιοθετούν ESG κριτήρια. Επιπλέον, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB) έχει αναπτύξει πλατφόρμα καταγραφής του ESG αποτυπώματος των επιχειρήσεων. Εκθέσεις βιωσιμότητας και πρότυπα αξιολόγησης Πώς όμως λειτουργούν στην πράξη τα κριτήρια ESG; Πώς οι επιχειρήσεις μπορούν να είναι σε θέση να δείξουν ότι συμμορφώνονται με αυτά; Εν πολλοίς, με τη σύνταξη σχετικών εκθέσεων βιωσιμότητας, δηλαδή κειμένων με βάση διεθνή πρότυπα στα οποία τεκμηριώνεται η συμμόρφωσή τους με σημαντικές πτυχές των ESG. Οι αναλύσεις αυτές αφορούν ολόκληρη τη δραστηριότητα και την εφοδιαστική αλυσίδα των επιχειρήσεων, περιλαμβάνουν τα ρίσκα και τις ευκαιρίες που προκύπτουν καθώς και τους αντίστοιχους στόχους και σχέδια δράσης. Η ευρωπαϊκή οδηγία CSRD προβλέπει άλλωστε την κατάρτιση επιστημονικά τεκμηριωμένων στόχων και τη σύνταξη των εκθέσεων αυτών από ανεξάρτητους αξιολογητές. Μέχρι σήμερα έχουν αναπτυχθεί αρκετά πρότυπα για τις εκθέσεις βιωσιμότητας και τα επιμέρους κεφάλαιά τους. Το κείμενο της διαΝΕΟσις εξηγεί μερικά βασικά χαρακτηριστικά εκείνων που χρησιμοποιούνται πιο συχνά καθώς και το πώς αναπτύχθηκαν. Το πιο "δημοφιλές" από αυτά τα πρότυπα παραμένει το GRI, το οποίο περιλαμβάνει καθολικά, τομεακά και θεματικά πρότυπα, οδηγίες και απαιτήσεις προς συμμόρφωση καθώς και οδηγίες για τον καθορισμό των επιμέρους θεμάτων. Στο ίδιο πλαίσιο, αναλύονται πέντε ακόμη αντίστοιχα πρότυπα εκθέσεων βιωσιμότητας.

έχουν εντοπίσει και διαχειρίζονται αυτούς τους κινδύνους. Τέλος, το MSCI βοηθά τους επενδυτές να κατανοήσουν τις μακροχρόνιες προοπτικές των επιχειρήσεων αξιοποιώντας αλγορίθμους για την ανάλυση ανοιχτών δεδομένων από 1.000 και πλέον σημεία. Όπως φαίνεται από αυτή τη γρήγορη ματιά τόσο στα σχετικά πρότυπα εκθέσεων βιωσιμότητας όσο και στα πρότυπα αξιολόγησης, αλλά και στο ευρύτερο οικοσύστημα υπάρχει μια ποικιλομορφία. Τα πολλά διαφορετικά πρότυπα και είδη δραστηριότητας δημιουργούν ήδη από μόνα τους μια πολυφωνία η οποία επηρεάζει και την αξιοπιστία των

"Πράσινη" Και υκλική Οικονομία Το κείμενο παρουσιάζει και τα τρία βασικά πρότυπα αξιολόγησης με βάση τα κριτήρια ESG: το Refinitiv, το Sustainalytics και το MSCI. Το Refinitiv αφορά τη συγκέντρωση και την ανάλυση δημόσιων δεδομένων των επιχειρήσεων σχετικά με μη οικονομικά τους στοιχεία. Η μεθοδολογία αυτή βαθμολογεί τις επιχειρήσεις με βάση ένα σύστημα 680 data points ενώ οι βαθμολογίες ενημερώνονται εβδομαδιαία, και "σταθεροποιούνται" όταν παραμείνουν στο ίδιο επίπεδο για μια πενταετία. Το Sustainalytics αξιολογεί τις επιχειρήσεις με βάση τους ενδεχόμενους κινδύνους σε θέματα ESG -εξετάζει κατά πόσον

αξιολογήσεων αυτών. Παρότι γίνονται προσπάθειες για την ευθυγράμμιση των προτύπων στις εκθέσεις βιωσιμότητας, η συνεργασία των εταιρειών αξιολόγησης, για λόγους ανταγωνισμού, δεν είναι το ίδιο εύκολη. Έτσι, κάποιες φορές φτάνουμε σε αντιφατικές αξιολογήσεις -μια ένδειξη ότι πολλά από τα πρότυπα μπορεί να χειραγωγούνται. Κάποιες φορές, η αξιολόγηση της ίδιας επιχείρη-

esg

•

σης από διαφορετικούς παρόχους ή με βάση διαφορετικά πρότυπα δεν συμφωνεί. Σε πολλές περιπτώσεις, μια καλή βαθμολογία στο "E" από το ΕSG δεν συμβαδίζει με καλύτερη περιβαλλοντική απόδοση, όπως η μείωση των εκπομπών CO2 (βλ. το παρακάτω Σχήμα). Αντίστοιχα, είναι πιθανό επιχειρήσεις του ενεργειακού τομέα των οποίων τα προϊόντα περιλαμβάνουν ορυκτά καύσιμα να λαμβάνουν καλύτερες αξιολογήσεις ESG από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το κείμενο της διαΝΕΟσις διαπιστώνει πολλές φορές και με διάφορες αφορμές τον κίνδυνο του greenwashing στο πλαίσιο των αξιολογήσεων ESG -δηλαδή τις καλές αξιολογήσεις που χρησιμοποιούνται με όρους προβολής χωρίς να συνοδεύονται από ουσιώδεις πράξεις. Τέτοιες πρακτικές, πέρα από το μέγεθος της αναντιστοιχίας κατά περίπτωση, είναι πιθανό να έχουν αντίκτυπο συνολικά στη διαχείριση της κλιματικής κρίσης και στο ζήτημα της ενεργειακής μετάβασης. Πολύ περισσότερο όταν αφορούν ειδικά το μέρος των επιχειρήσεων εκείνο που υποτίθεται ότι αναλαμβάνει δράση για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, η ενεργειακή μετάβαση δεν σχετίζεται μόνο με το "Ε" από το ESG. Αντίστοιχα σχετίζεται και με το "S" και με το "G". Συχνά, οι επιχειρήσεις υποτιμούν τη σημασία της κοινωνικής διάστασης στη δημιουργία δίκαιων και βιώσιμων συστημάτων. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο οι τεχνολογικές καινοτομίες αλλά επίσης η υιοθέτησή τους από τους ανθρώπους με τις κατάλληλες συμπεριφορές και η υποστήριξη των κοινοτήτων που πλήττονται. Αντίστοιχα, η διακυβέρνηση των επιχειρήσεων πρέπει να ενσωματώσει ουσιαστικά τις ESG αρχές -σε αυτό το πλαίσιο η ύπαρξη σχεδίων, όπως το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, προσφέρουν μια βάση που μπορεί να παρέχει στις διοικήσεις των επιχειρήσεων τις κατάλληλες ευρύτερες κατευθύνσεις. Τέλος, η έκθεση της διαΝΕΟσις προσεγγίζει επίσης τους προβληματισμούς που έφερε στην επιφάνεια το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του

• esg

2022. Πώς συνδυάζεται η εποχή των ESG κριτηρίων με τις ανάγκες πολλών χωρών να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους, άρα και των επενδυτών να επενδύσουν στην αμυντική βιομηχανία; Αντίστοιχα, πώς συνδυάζεται το ESG με την ανάγκη πολλών χωρών για απεξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο ή αέριο επενδύοντας σε τοπικά έργα πετρελαίου ή αερίου; Πρόκειται για ερωτήσεις που δεν έχουν εύκολες, ρεαλιστικές απαντήσεις και είναι πιθανό να τις συναντούμε ολοένα και πιο συχνά στο μέλλον.Η εισαγωγή των κριτηρίων ESG στην επιχειρηματική δραστηριότητα με πολύ δυναμικό τρόπο ανέδειξε τη σημασία τους, αλλά και σημαντικά προβλήματα -ακρίβειας των δεδομένων, ομογενοποίησης των προτύπων αξιολόγησης και σύνδεσής τους με την ενεργειακή μετάβαση, διαφάνειας κ.ά. Το κείμενο της διαΝΕΟσις καταλήγει σε κάποιες κατευθύνσεις πολιτικής με βάση διεθνείς καλές πρακτικές. Τελικά, όμως, όλα φαίνεται ότι επιστρέφουν στην ίδια τη φύση του όρου ESG. Οι συγγραφείς του κειμένου σχολιάζουν σχετικά: "Ακόμα και σήμερα υπάρχει σύγχυση γύρω από την πραγματική σημασία του όρου ESG. Από τη μία, εμπεριέχεται η αξιολόγηση του ρίσκου και της ευκαιρίας, ενώ σε ένα δεύτερο επίπεδο ο όρος αναφέρεται σε αξίες και ηθική. Έτσι, υπάρχει σύγχυση μεταξύ των επενδυτών που πιστεύουν ότι, ενώ υπάρχουν σημαντικά πλεονεκτήματα από τη σύμπλευση του όρου ESG με πολυδιάστατα ζητήματα, όπως για παράδειγμα αυτό της κλιματικής αλλαγής, της ποικιλομορφίας φύλων και της εταιρικής προσφοράς στις τοπικές κοινωνίες, ο όρος κατέληξε να υποκειμενικοποιείται. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται 'κερκόπορτα' για τους γραφειοκράτες και τους διαχειριστές της αγοράς, οι οποίοι προσπαθούν να εργαλειοποιήσουν τον όρο, αλλοιώνοντας τη σημασία του."

esg

•

• esg

businesses in energy

businessesenergy.gr esg

•