Issuu

26 0 0augustus M A A N D 2026 2024

Nachtvluchten boven de Kanaalzone ‘Een aanslag op de gezondheid’ Nieuwe reeks ‘De Gevel’ Binnenkijken bij Brusselaars

Doe-het-zelf

GEZOCHT: HANDIGE HARRY Nieuwe app wil Brusselaars helpen met klussen

W E E K B L A D # 1 9 8 8 , E E N U I TG AV E VA N V L A A M S - B R U S S E L S E M E D I A V Z W, F L AG E Y P L E I N 1 8 - 1 0 5 0 E L S E N E - A FG I F T E K A N TO O R A N T W E R P E N X P 3 0 3 1 5 3

#N22CURSUSAANBOD

Check alle

en suss en g r e u

is igen sen tu

Jij brengt de goesting. Wij de stad.

Haal je gratis brochure in een van de 22 gemeenschapscentra, bibliotheken of Muntpunt. Kijk op N22.brussels.

Vooraan

Nachtlawaai vliegtuigen De volkswoede groeit

en ‘klotedossier’, zo noemde Bert Anciaux destijds het debat rond de nachtvluchten. In 2003 was hij als federaal minister van Mobiliteit bevoegd voor het vinden van een compromis tussen enerzijds de economische ambities van de luchthaven en anderzijds de vraag naar een leefbare situatie voor de omwonenden. Dat mislukte. Vandaar zijn frustratie. Ook zijn opvolgers raakten verstrikt in de gordiaanse knoop van tegengestelde belangen, vijandige fracties en een diep wantrouwen tussen overheid, burgers en de verschillende luchtvaartdiensten. Het dossier doet vandaag nog steeds zijn bijnaam alle eer aan. Sinds de zomer van 2025 wordt steeds vaker de omstreden aanvliegroute RNP 07L gebruikt, een satellietgestuurde procedure voor landingen op baan 07L van Brussels Airport. Omdat vliegtuigen tegen de wind in landen, komen ze bij oostenwind vanuit het westen aanvliegen. De daling wordt al boven de regio Lennik ingezet, waarna toestellen over delen van de Vlaamse Rand en het noordwesten van Brussel vliegen: onder meer Molenbeek, Koekelberg en Sint-Agatha-Berchem. Op drukke dagen ervaren bewoners een bijna onafgebroken stroom toestellen, soms om de twee à drie minuten. De onvrede over de route mondde afgelopen zomer uit in een stortvloed aan klachten bij de bevoegde ombudsdienst, in actiegroepen en buurtbewoners die zich via chatgroepen organiseren, en in het voornemen om een betoging te organiseren op zondag 13 september. Hun grieven zijn legitiem. Vliegtuiglawaai is geen banaal ongemak. Wetenschappelijke studies brengen langdurige blootstelling in verband met slaapverstoring, stress, hinder, mentale gezondheidsklachten en een verhoogd

risico op bijvoorbeeld cardiovasculaire problemen. Ook de uitstoot van ultrafijne deeltjes over dichtbevolkte wijken roept gezondheidsvragen op, zeker bij kwetsbare groepen zoals zwangere vrouwen en kinderen. De druk gebruikte aanvliegroute zet tegelijk een aantal maatschappelijke verhoudingen op scherp. Sommigen zien in het toelaten van de overlast een moderne klassenstrijd, waarbij het plezier van de consument en het dogma van economische groei prevaleren op het welzijn van de armere en politiek minder slagkrachtige Kanaalzone. Lusten en lasten zijn niet eerlijk verdeeld. Anderen zien in het gebrek aan empathie voor de klachten uit Brussel een zoveelste bewijs van dedain voor de hoofdstad, ook in politieke kringen. Ook het vertrouwen in een juridische oplossing slinkt. In de hoop een “onmiddellijke opschorting” af te dwingen, stapten zowel de Brusselse regering als een grote groep gezinnen uit Dilbeek naar de rechter. Maar noch de Nederlandstalige noch de Franstalige rechtbank, waar beide procedures momenteel simultaan lopen, ziet dringende redenen om een verbod uit te vaardigen. De eerste zittingen staan pas gepland voor binnen paar maanden. Bewoners die geen oog dichtdoen, begrijpen die werkwijze niet. De huidige minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) belooft een politiek akkoord tegen 1 oktober. Maar het vertrouwen in een compromis lijkt klein, al was het maar omdat beloften uit het verleden telkens anders uitdraaiden, en de zenuwen (letterlijk) strak gespannen staan. De woede in de getroffen Brusselse wijken is namelijk groot, en wordt met elke nachtelijke passage acuter, indringender, militanter. Dat is geen dreigement of retoriek, maar een politiek feit waar Crucke best rekening mee houdt.

“Het ‘klotedossier’ van de nachtvluchten doet zijn naam alle eer aan”

Maarten Goethals

Coördinator magazine. In het edito fileert de redactie de Brusselse actualiteit.

Lees meer Nachtvluchten:

Vlieglawaai is nefast voor de gezondheid p.18 26 augustus 2026 |

VAN JE JOB NAAR JE BAAN us e r e N

Inhoud

26 augustus 2026 OP DE COVER 06

Schoolkalender De BRUZZKet schoolkalender ligt klaar voor het nieuwe schooljaar. Versier je klas met deze gratis kalender vol leuke weetjes en Brussel-tips voor ketten van het vierde, vijfde en zesde leerjaar. Bestellen? Surf naar BRUZZKet.be

10 jaar BRUZZ BRUZZ bestaat 10 jaar en daarom blikken we terug op de mooiste, meest spraakmakende en interessantste reportages, zoals het portret van Caroline Pauwels in 2019. Zondag 30 augustus na De week van BRUZZ

Lukas Glowacki tekent een graphic novel op de scène met zijn persoonlijke voorstelling ‘Bonjour mademoiselleke’

COLOFON

Vooraan Nachtlawaai vliegtuigen: de volkswoede groeit Actueel Geweldspiraal in de zone Zuid

Mobiliteit Deelfietsen blijven beschikbaar na 1 september

Cartoon Kim Duchateau

Nachtvluchten Vliegverkeer is nefast voor de gezondheid

Eerste schooldag Onvrede over hervormingen in het onderwijs

Meer BRUZZ

ACTUALITEIT

Hink-stap-springster Saliyya Guisse kijkt na haar zilveren medaille op het EK atletiek al uit naar de Olympische Spelen

Doe-het-zelf ‘Mensen zijn minder handig geworden’

VERHALEN Voetbal Henk Mariman speurt voor Union naar Brusselse talenten

ELKE WEEK

Stadsleven Ruimteschip

In beeld

In het nieuws

Botanisch Brussel Wilde gisten zijn dol op de suikers in Brusselse fruitbomen

De gevel Het Kattenhuis in Jette

Column Een vader van 54

Hang-out Salmane

Puzzelpagina

CULTUURGIDS Shoptips

Eat & Drink 3 x Spiegelwijk

Uittips

Klein onderhoud Curator Julien Frydman

Uittips

Inzichten Troy

BRUZZ Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65 ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80 Gratis in Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 29 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393 van Vlaams Brusselse Media vzw, een abonnement binnen Europa kost 119 euro per jaar, buiten Europa 139 euro per jaar OPLAGE 50.000 exemplaren ADVERTEREN? Angela Mngongo 02-650.10.81 angela.mngongo@brusselmedia.be DISTRIBUTIE Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be KLACHTEN? klachten@bruzz.be - www.bruzz.be/klachten ALGEMENE DIRECTIE Johan Goossens ALGEMEEN HOOFDREDACTEUR Klaus Van Isacker COÖRDINATOR MAGAZINE Maarten Goethals ART DIRECTOR EN VORMGEVING Heleen Rodiers VORMGEVING Maud Declerck EINDREDACTIE Karen De Becker WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER Eva Christiaens, Kris Hendrickx, Sophie Soukias, Tom Zonderman (redacteurs); Johan Baeten, Michaël Bellon, Elian Coussement, Jasper Croonen, Maura De Troyer, Andy Furniere, Jeroen Maris, Niels Ruëll, Maria Saldi, Matisse Van der Haegen, Michel Verlinden (medewerkers) FOTOGRAFIE & ILLUSTRATIE Bart Dewaele, Tiene Carlier, Kim Duchateau, Delphine Frantzen, Ivan Put, Saskia Vanderstichele, Emiel Viellefont VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Johan Goossens, Flageyplein 18, 1050 Elsene. BRUZZ is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw wordt gedrukt bij Printing Partners Paal-Beringen en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie

Doe-het-zelf

‘Mensen zijn minder handig geworden’ Steeds meer Brusselaars zoeken hulp via klusapps

Gaten boren, lampen herstellen en ander kluswerk: almaar meer Brusselaars hebben er een broertje dood aan. Klusapps om je karweitjes uit te besteden worden populairder en binnenkort wordt er nog een nieuwe gelanceerd. Tegelijk lokken ook repaircafés meer en meer volk. “Mensen zijn minder handig, maar doe-het-zelven is ook moeilijker geworden.” door Matisse Van der Haegen foto’s Saskia Vanderstichele

26 augustus 2026 |

Doe-het-zelf

og nooit een boormachine vastgehad en geen idee waar je schroevendraaiers zich bevinden? Je bent niet de enige. Voor veel Brusselaars is het tegenwoordig prutsen en vloeken om een fotokader recht te hangen, een lamp te vervangen of een fietsband te plakken. “Jonge mensen zijn minder handig dan hun ouders”, verklaarde de topman van de Nederlandse werkmateriaalketen Gamma twee jaar terug met enige droefheid. VUB-socioloog Ignace Glorieux is het met die vaststelling roerend eens. “Veel toestellen zijn ingewikkelder geworden, maar er zijn ook gewoon veel praktische vaardigheden verloren gegaan.” Al een paar generaties ligt de focus in het onderwijs heel erg op intellectuele ontwikkeling, ziet Glorieux. “De samenleving schrijft ASO hoger aan dan TSO en BSO, maar daardoor doet de jeugd veel minder technische kennis op.” Ook thuis krijgen jongeren minder mee, zegt de socioloog. “In de jaren zeventig zagen kinderen hun ouders nog sleutelen aan de auto of in de tuin werken. Vandaag de dag zijn er veel meer tweeverdieners en wordt vaker een tuinman, poetshulp of vakman ingeschakeld. Als je dat soort werk nooit door je ouders ziet gebeuren, begin je er later zelf ook minder snel aan. Mensen zijn bovendien minder bereid om zich aan zo’n karwei te zetten: ze plannen hun vrije tijd vol met andere dingen.” En dan heeft er nog een belangrijke economische verschuiving plaatsgevonden: nieuwe producten werden relatief goed koper, terwijl arbeid duurder werd. Daardoor begonnen mensen vaker hun oude spullen te vervangen en ze minder vaak te herstellen. De Nederlandse econome Annegreet van Bergen illustreert dat helder in het tijdschrift Quest. “Toen mijn ouders zich in 1947 verloofden, kochten ze een wekker. Die kostte tien gulden en daar moest mijn vader meer dan een dag voor werken. Dan loont het om zo’n toestel te herstellen. Tegenwoor-

“Wij willen onze app even gebruiksvriendelijk maken als Uber of Airbnb” Sam Knaepen

Oprichters van Fiksit

dig koop je ook voor een tientje een wekker, maar daar hoef je echt geen dag voor te werken: vandaag is tijd meer waard dan geld.”

Van Ring Twice tot Fiksit

Het groeiende aanbod aan home-improvementvideo’s illustreert hoe groot de vraag naar praktische hulp inmiddels is. In het kielzog van de klusgekte tijdens corona lanceerden ketens als Gamma en Brico hun eigen instructiefilmpjes. Beide YouTube- kanalen tellen inmiddels meer dan dertigduizend abonnees. YouTube zelf publiceerde vorig jaar nog een artikel over de groeiende populariteit van klusvideo’s. Ter illustratie: filmpjes over deurreparaties blijken samen al ruim 34 miljoen keer bekeken. Tegelijk klussen we volgens internationaal onderzoek almaar minder. Uit een Nederlandse studie blijkt dat meer dan de helft van de ‘klussers’ tot 55 jaar zijn karweitjes het liefst uitbesteedt. Doe-hetzelf wordt dus almaar vaker doe-het-voormij. Ook in België is die trend zichtbaar: apps om handige Harry’s te vinden die je tuin willen omspitten of je gordijnrail monteren, zitten fors in de lift. Zo is er keuze uit onder meer Ring Twice, Helpper, PWIIC en de Franse apps Yoojo en NeedHelp. Gebruikers kunnen er met een paar clicks een zoekertje plaatsen en worden via offertes gekoppeld aan een klusser (een particulier of bedrijf). Ring Twice, een van de bekendste spelers in België, telt inmiddels 160.000 gebruikers (klanten en dienstverleners met minstens één dienstaanvraag) in Brussel. Dat aantal verviervoudigde de afgelopen vijf jaar.

“Veel fabrikanten gebruiken nu hun eigen schroeven. Zonder de juiste schroevendraaier kun je niet eens beginnen aan een reparatie” Karel Trachet

Vrijwilliger Repair Café Jette

“Sinds de start van ons platform in 2013 werden er alleen al in de hoofdstad 108.000 jobs uitgevoerd”, vertelt medeoprichter Christophe Kalbfleisch. “De helft daarvan zijn ‘traditionele’ klusjes zoals elektriciteitswerken of loodgieterij, maar je kunt ook bijvoorbeeld huishoudhulp of verhuizers zoeken. Mensen zijn het gewoon geworden om online hulp te zoeken: vergelijk het met het succes van e-commerce.” De concurrentie zit intussen niet stil: in het najaar komt er nog een nieuwe speler op de markt. Fiksit start in het Brussels gewest, maar wil gestaag uitbreiden naar heel het land. “De bestaande apps zijn nog te ingewikkeld met veel tussenstappen”, zegt Sam Knaepen, die het platform met zijn broer Mats oprichtte. “Wij willen onze app even gebruiksvriendelijk maken als Uber of Airbnb.” De Vlaams-Brabantse broers wachten nog op hun deeleconomie-statuut om te beginnen, maar hopen dit jaar toch al vierhonderd klusjes te faciliteren. “Volgend jaar mikken we op een veelvoud daarvan”, klinkt het ambitieus. “Onze doelgroep bestaat vooral uit drukke tweeverdieners die wat tijd willen terugwinnen.”

Repaircafés: een succes

Klusapps hebben dus de wind in de zeilen. Tegelijk zoeken ook steeds meer Brusselaars elders hulp voor hun karweitjes: bij de talloze repaircafés. Dat zijn plekken waar wekelijks of maandelijks bijeenkomsten plaatsvinden om spullen te laten herstellen door vrijwilligers. Je kunt er terecht voor je kapotte radio, maar evengoed met een gescheurde broek of kaduke kerstverlichting. Repaircafés hebben bovendien een belangrijke troef: ze zijn veel goedkoper dan een professionele herstelling of een app. Vrijwilligers werken er met een vrije bijdrage, terwijl klusapps servicekosten aanrekenen. Bij Ring Twice bedraagt die bijvoorbeeld 20 procent, tenzij de gebruiker een jaarabonnement neemt voor 100 euro. De tarieven op klusplatformen liggen vaak wel lager dan die van professionele vakmannen.

Repaircafés, die werken met vrijwilligers, zijn veel goedkoper dan een professionele herstelling of een app.

26 augustus 2026 |

Doe-het-zelf

Het concept van de repaircafés waaide over uit Nederland en heeft niet alleen een economische, maar ook een ecologische en sociale insteek. Vrijwilligers herstellen er kapotte spullen, maar geven tegelijk ook hun kennis en vakmanschap door aan bezoekers. Sinds het eerste Belgische café opende in Elsene, groeide hun aantal gestaag tot 38 in Brussel: goed voor zo’n 11.000 binnengebrachte spullen per jaar.

Moeilijke koffiemachines

In het Repair Café Jette, vlak bij het Spiegelplein, zijn op een zomerse zondag al een 25-tal voorwerpen de revue gepasseerd: van een buggy tot een koptelefoon en een gescheurde slaapzak. De onthaalverantwoordelijke toont trots haar lijst: de succesvolle reparaties zijn met een groen kruisje aangeduid. “Gemiddeld gaat het om zo’n 50 à 60 procent”, klinkt het. “Koffiemachines zijn het moeilijkste”, vertelt vrijwilliger Karel Trachet. “Vaak zijn die erg goedkoop aangekocht. Je kunt er dan soms uren aan sleutelen om uiteindelijk te concluderen dat je gewoon een nieuw onderdeel moet bestellen.” Trachet zit aan een lange tafel en kuist met een oorstokje geduldig een onderdeel van een oude radio. Links van hem zit een man te solderen, terwijl verderop een vrouw een naaimachine bedient. Regelmatig hoor je het driftige getik van haar naald op de stof. Trachet is inmiddels twee jaar vrijwilliger in het Jetse repaircafé. “Uit plichtsbesef”, zegt hij daar zelf over. “Mensen gooien gewoon te veel weg, terwijl er erg vaak maar een kabeltje loszit. Je soldeert dat en het apparaat werkt weer prima.” Tegelijk nuanceert hij: “Veel mensen lopen ook vast op het benodigde gereedschap. Toen ik in Jette begon, kende ik enkel een kruisschroevendraaier en een platte kop, maar heel wat fabrikanten produceren nu hun eigen schroeven.” Hij toont een bakje met wel honderd afzonderlijke kopjes. “Als je die niet thuis hebt liggen, kun je vaak niet eens beginnen aan een reparatie. Daar rekenen de fabrikanten op: zo maken ze hun winst.” Het is een klacht die Florine Paquay wel vaker hoort. Zij werkt voor de ngo Repair Together, die het Belgische netwerk van repaircafés ondersteunt. “Zeker: mensen kunnen minder goed klussen, maar de voorbije jaren horen we ook steeds meer berichten over apparaten die je niet meer kunt openen zonder ze stuk te maken of die als een bunker zijn dichtgelijmd.” Een bekend voorbeeld zijn de AirPods van Apple die zelfs een vakman niet kan 10

Karel Trachet (met geruit hemd) aan de slag in het repaircafé in Jette: “Mensen gooien gewoon te veel weg, terwijl er erg vaak maar een kabeltje loszit. Je soldeert dat en het apparaat werkt weer prima.”

openen zonder ze compleet naar de vernieling te helpen. Dichter bij huis kwam ook Cowboy onder vuur te liggen. De Brusselse fietsfabrikant, inmiddels overgenomen door het Franse Rebirth, kreeg jarenlang klachten over lange wachttijden voor herstellingen en reserveonderdelen. Door het gebruik van merkgebonden onderdelen waren eigenaars voor veel reparaties volledig afhankelijk van Cowboy.

Recht om te sleutelen

“Er zit ook meer en meer elektronica in toestellen waar dit niet per se nodig is”, aldus Paquay. Op Bol.com krijg je inmiddels meerdere tabbladen voorgeschoteld als je zoekt naar ‘slimme’ tandenborstels, stofzuigers of deurbellen. “Met al die sensoren, chips en printplaten is het echter veel lastiger om iets te repareren.” “The right to repair (Europese wetgeving die het makkelijker moet maken om spullen te herstellen, red.) is een gevecht in volle

gang”, beaamt vrijwilliger Trachet. “Je moet opletten met wat je zegt, maar sommige apparaten zijn er echt wel op gebouwd: de dag dat de garantie is verlopen, beginnen ze mankementen te vertonen.” Voor veel spullen riskeer je bovendien je garantie te verliezen als je ze nog maar openvijst. Trachet hekelt dan ook dat je vandaag actief wordt ontmoedigd om te klussen. “Daarom is mijn vrijwilligerswerk deels activistisch: dit is mijn apparaat en ik heb het recht eraan te sleutelen.” Of hij zelf dan nooit een apparaat door de kamer smijt na een vijftiende mislukte herstelpoging? “Natuurlijk wel. Soms denk ik ook dat iets gewoon te moeilijk is en dan koop ik een nieuw toestel. Maar bij klussen kan erg veel spelplezier komen kijken en dat wil ik hier tonen. Vergelijk het met een puzzel: het geeft ongelofelijk veel voldoening als een moeilijke reparatie lukt. Voor mezelf is het een constante strijd tussen pragmatisme en nieuwsgierigheid.”

LES BRUXELLOIS DÉLÈGUENT DE PLUS EN PLUS LEURS PETITS TRAVAUX

FR/ De plus en plus de Bruxellois font appel à des applications de bricolage et à des repair cafés pour des tâches qu’ils ne peuvent ou ne veulent plus réaliser eux-mêmes. Les compétences pratiques se transmettent moins, tandis que les appareils sont de plus en plus complexes et difficiles à réparer.

MORE AND MORE BRUSSELS RESIDENTS OUTSOURCE THEIR DIY JOBS

EN/ More and more Brussels residents are turning to DIY apps and repair cafés for tasks they can no longer or no longer want to do themselves. Practical skills are being passed on less often, while appliances are becoming increasingly complex and difficult to repair.

SEIZOEN 26-27

.BE MIN. 6 TICKETS =

-35%

Laatste weken om jouw abonnement te bemachtigen!

*Geldig tot 31.08.2026

Bestel je tickets

Actueel

‘Agenten voelen zich geviseerd’ Geweldspiraal in de zone Zuid

Drie schietpartijen in een weekend, tal van auto’s die in vlammen opgaan en zelfs een commissariaat dat onder vuur wordt genomen: de politiezone Zuid beleeft woelige dagen. “Wat wordt de volgende stap? Op agenten of een belangrijke persoon schieten?” door Kris Hendrickx “Zal hij er morgen nog staan?” Wie zijn auto deze dagen op straat parkeert in laag Sint-Gillis, weet het nooit helemaal zeker. Zo raken op 11 augustus zeven auto’s beschadigd bij vier aangestoken branden. De volgende dagen gaan bij verschillende branden nog eens zeker vier auto’s in vlammen op, de laatste afgelopen weekend. Een afrekening tussen drugsbendes, vermoedt burgemeester Jean Spinette (PS). Het voorbije weekend komen daar verschillende schietpartijen bij. Zaterdagavond krijgt een man een kogel in het been ter hoogte van het naamloze pleintje op de hoek van de Defnetstraat en de Vorstsesteenweg. Zondagochtend belandt dan weer een kogel in een balkon nabij de Jacques Francksquare, vlak bij metro Hallepoort. En zondagnacht loopt een persoon een schotwonde op aan de Vorstsesteenweg in dezelfde wijk.

Autoriteiten destabiliseren

Veruit het opmerkelijkste feit dateert van vrijdagavond. Kort voor middernacht openen twee onbekenden met een automatisch geweer het vuur op het 12

voormalige hoofdcommissariaat in de Demosthenesstraat. Het gebouw mag dan enkel nog overdag gebruikt worden voor een paar diensten, de impact van het salvo is er niet minder om. Procureur des Konings Julien Moinil spreekt van een poging om de autoriteiten te destabiliseren. Waarom die aanslag op de politie? Aangezien de schutters in de Demosthenesstraat nog op vrije voeten zijn, is het gissen naar hun motieven. Al heeft korpschef Jurgen de Landsheer wel een vermoeden. “Tijdens de zomer hadden we meer manschappen omdat er amper betogingen of voetbalmatchen waren. Dus konden we met ons zomerplan druk zetten op de drugsdealers. Dat heeft resultaat opgeleverd, maar stoort de bendes natuurlijk ook.” Dat de politie zelf een doelwit

Dinsdag brandden verschillende auto’s uit in Sint-Gillis. Het eerste voertuig werd opzettelijk

wordt, noemt De Landsheer tegelijk onaanvaardbaar. “Sommigen denken misschien dat we nu vooral met onze eigen bescherming zullen bezig zijn en niet meer achter de drugsdealers aangaan. Die dwalen. We zullen wel extra veiligheidsmaatregelen nemen, maar ook vooral verder doen met het eigenlijke werk. Tegelijk moet ook de rest van de maatschappij aan de bak. Kinderen moeten bijvoorbeeld naar school gaan en niet op straat rondhangen.”

Geschrokken agenten

De agenten zelf zijn best geschrokken door de aanval op het commissariaat. “Ik doe al 28

“Zo’n frontale aanval op het gezag is erg uitzonderlijk en zou het begin van nog meer escalatie kunnen zijn” Marcella Militello

Antimaffia-collectief Basta!

jaar patrouilles in de zone”, vertelt Luciano Giammorcaro, die tevens provinciaal voorzitter van vakbond NSPV is. “Ik kan me niet herinneren dat we dit ooit meemaakten. Dus ja, de politiemensen zijn best wel ongerust en voelen zich geviseerd. Maar we vertrouwen er ook op dat er genoeg beschermingsmaatregelen komen, met onder meer dubbele patrouilles. Als de federale politie bijspringt, moet onze slagkracht niet verminderen.” Of de daders van de aanslag het hier zullen bij laten, is maar de vraag, denkt Marcella Militello van het antimaffia-collectief Basta! “Zo’n frontale aanval op het gezag is erg uitzonderlijk en zou ook het begin van nog meer escalatie kunnen zijn. Gaan ze nu op agenten schieten? Of op belangrijke personen in de strijd tegen de drugstrafiek? Ik hoorde al eens zeggen dat die aanval een teken van zwakte is, maar daar ben ik het niet mee eens. Het betekent wél dat de

NICOLAS ANTHOMÉ PRESENTS

FROM THE ACADEMY AWARD-WINNING SCREENWRITER OF

ANATOMY OF A FALL

in brand gestoken, liet de Brusselse brandweer weten.

drugsmaffia zich bedreigd voelt door de politie.” Of er een link is tussen de aanval op het commissariaat enerzijds en de opeenvolgende schietpartijen en brandende auto’s in Sint-Gillis anderzijds is momenteel onduidelijk. Die laatste twee fenomenen lijken vooral gelinkt aan een strijd tussen drugsbendes die opnieuw opflakkert. “De vakantie is gedaan en dus komen zowel de klanten als de dealers terug, met de nodige wrijvingen tot gevolg”, vermoedt burgemeester Jean Spinette. “Iedereen probeert zijn verkoopplek weer in te nemen.” De burgemeester vraagt vooral om de drugstrafiek meer aan de bron aan te pakken. “We hebben echt versterking nodig voor de federale gerechtelijke politie om de netwerken op te rollen.” Het is een vraag die ook procureur Julien Moinil dit weekend nog herhaalde. Volgens hem ontbreken er daar nog steeds circa tachtig mensen in Brussel. “Dat soort gespeciali-

seerd personeel kan echt inzicht krijgen in de structuur van de bendes, hun codes en financiële belangen”, weet Marcella Militello van Basta!

Politiek gekibbel

PS, MR en CD&V bakkeleien ondertussen over wie een versnelling hoger moet schakelen in de strijd tegen drugs. Brussels PS-voorzitter Ahmed Laaouej vindt dat de ministers van Justitie (Annelies Verlinden, CD&V) en Binnenlandse Zaken (Bernard Quintin, MR) niet genoeg doen. Verlinden kaatst de bal terug: “De lokale besturen mogen niet langer de moeilijke keuzes ontwijken of problemen vooruitschuiven, minimaliseren of toedekken”, schrijft ze onder meer. “(…) Niet de zoektocht naar schuldigen, maar naar oplossingen moet centraal staan.” De Brusselse agenten vragen vooral dat het politieke gekibbel stopt. “We willen dat de politiek met oplossingen komt, niet met kinderlijke verwijten”, aldus Luciano Giammorcaro.

A FILM BY ARTHUR HARARI BASED ON THE GR APHIC NOVEL “THE DAVID ZIMMERMAN CASE” BY ARTHUR HARARI & LUCAS HARARI

3 september 2025 |

Deelfietsen blijven beschikbaar na 1 september Na de schrapping van de vergunningen door de Raad van State heeft de Brusselse regering een voorstel klaar voor een overgangsregeling voor deelfietsen. Eind juli verklaarde de Raad van State de vergunning voor deelfietsen- en steps nietig, nadat er onregelmatigheden werden aangetroffen in de aanbestedingsprocedure. Daardoor dreigde de hoofdstad vanaf 1 september zonder deelfietsen te vallen. Maar na herhaaldelijk overleg met de operatoren zegt de Brusselse regering nu een voorstel klaar te hebben voor een overgangsperiode voor de deelfietsen. De elektrische tweewielers zouden dus ook na die datum beschikbaar blijven, meldt het kabinet van Brussels Mobiliteitsminister Elke Van den Brandt (Groen).

Tijdelijke licenties

Concreet gaat het om een regeling met tijdelijke licenties.

Zowel huidige als nieuwe operatoren kunnen zich daarvoor aanbieden tot het einde van 2027. Het aantal toegelaten fietsen zal beperkt worden tot 2.500 per operator om een verzadiging van de dropzones te vermijden. Het aantal aanbieders wordt wel niet begrensd. De regeling zal gelden tot mei 2028. Tegen dan wordt een nieuwe aanbestedingsprocedure georganiseerd voor het toekennen van twee vergunningen met telkens 4.800 fietsen. Die zal beantwoor-

“Het aantal ongevallen met deelsteps stijgt en de letsels zijn vaak zwaar” Elke Van den Brandt

Brussels minister van Mobiliteit (Groen)

Stadsleven Ruimteschip door Eva Christiaens

Voor een themafeest over ruimtereizen behing ik ooit een volledig scoutslokaal met aluminiumfolie. Klimaatbesef was er al, maar wij waren die avond 14

den aan de kritieken van de Raad van State. Van den Brandt is alvast tevreden met het voorstel. “Veel mensen rekenen op deelfietsen om thuis te raken of om naar het werk te gaan. Het is een

struisvogels. Aan het plafond hingen we een geknutselde reuzenzon en acht planeten uit piepschuim, verrassend duur gekocht

bij AVA in Molenbeek en niet eens brandveilig, bleek nadien. Het is alsof de klimaat struisvogels deze zomer noodgedwongen in de spiegel moesten kijken. Ruiten her en der in de stad waren bedekt met aluminium isolatiedekens om de hitte buiten te houden, goed voor

duurzame en veilige manier om je te verplaatsen, en die kunnen we nu blijven aanbieden”, klinkt het. Volgende week wordt het voorstel besproken op de ministerraad. Naar alle verwachting zal het aangenomen worden.

‘We houden ons woord’

In principe vallen bedrijven die deelsteps uitbaten ook onder de transitieregeling. Zij kunnen zich dus ook aanbieden voor een tijdelijke licentie. Maar de

fonkeling, discoglitters en extra zonnestralen voor de overburen. Op het Van Meenenplein in Sint-Gillis was zelfs een hele crèche zo ingepakt. Het leek wel alsof de kindjes er in quarantaine naar de ruimte werden afgevuurd. Samen met de hitte is het spiegelpaleis van onze

ruiten verdwenen, maar het themafeestje smeult nog na. Brengt de herfst verkoeling of zoeken we al naar een aluminium skipak? In Stadsleven vertellen redacteurs en lezers in maximaal 1000 tekens een verrassende anekdote over Brussel. Insturen kan via redactie@bruzz.be

Cartoon door Kim

beslissing van de Brusselse regering om vanaf 1 januari 2027 geen steps meer toe te laten, blijft wel overeind. Daarom worden de steps geleidelijk uitgefaseerd, mochten er nieuwe operatoren tegen eind dit jaar aankomen. “Zo kan worden voorkomen dat het aantal voertuigen op straat toeneemt en vermijden we een mogelijke chaos.” De redenen voor de stopzetting blijven dezelfde, aldus het kabinet Van den Brandt. “Het aantal ongevallen stijgt en de

letsels zijn vaak zwaar, slordig geparkeerde steps hinderen voetgangers en mensen met een beperking, en deelsteps worden ook steeds vaker gebruikt bij schietpartijen.” “We houden ons woord”, voegt minister-president Boris Dilliès (MR) toe. “Volgend jaar is het gedaan met de deelsteps en brengen we orde en veiligheid terug naar de openbare ruimte. Dankzij de overgangsfase geven we bedrijven en gebruikers echter tijd om zich aan te passen.”

Quote Carl Dircksens, redacteur bij De Ideale Wereld, wijst op de ongemakken van de kleine toiletten in het voetbalstadion van Union Saint-Gilloise

“Bij Union moet je scheef staan om te pissen” Podcast Pro-Leaque-Nostiek, 18 augustus 2026

26 augustus 2026 |

In beeld

Afscheid Maandagochtend vond de officiële uitvaartplechtigheid voor de 50-jarige Olivier Francotte plaats in de Basiliek van Koekelberg. Hij was sergeant-majoor bij het korps van de Brusselse brandweer. Francotte overleed op 14 augustus bij een gasexplosie in een EU-gebouw aan de Treurenberg. Een andere brandweerman en twee medewerkers van Sibelga raakten zwaargewond. “De talrijke aanwezigen en de vele blijken van medeleven tonen hoeveel hij betekende, binnen en buiten ons korps.” © PHOTONEWS

In het nieuws 20/08 | Zeventigtal asielzoekers opgesloten na verhoor bij DVZ. Sinds het begin van dit jaar werden 68 asielzoekers overgebracht naar een gesloten centrum nadat ze zich bij de Dienst Vreemdelingenzaken 16

(DVZ) hadden aangemeld voor een verhoor. Vorig jaar ging het om 71 personen. De praktijk wordt veroordeeld door mensenrechtenactivisten, maar wordt door het Hof van Cassatie als geldig beschouwd.

21/08 | Brusselse kleuterscholen krijgen 440.000 euro voor gezonde voeding. Ruim 2.500 Brusselse kleuters op 27 scholen kunnen dit komende schooljaar van gezonde tussendoortjes, ontbijt of warme maaltijden genieten dankzij Vlaamse subsidies. Het gaat om subsidies in het kader van de Vlaamse

projectoproep ‘Gezonde voeding op school 2026-2030’. De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) tekende daarop in om voedselarmoede aan te pakken op Brusselse kleuterscholen.

Dilliès (MR) is begonnen met een intensieve taalcursus Nederlands in Spa. Sinds zijn aantreden in februari kreeg hij veel kritiek op zijn beperkte kennis van het Nederlands.

21/08 | Boris Dilliès trekt naar Spa voor taalbad Nederlands. Brussels minister-president Boris

21/08 | Meer dan vijf ton afval opgeruimd bij grote schoonmaakactie rond het Noordstation.

Vrijdagochtend heeft Net Brussel samen met de gemeenten Schaarbeek en Sint-Joost een grote netheidsoperatie georganiseerd in de directe omgeving van het Noordstation. Daarbij werd 5,5 ton afval opgeruimd. De actie volgt na een gelijkaardige schoonmaakoperatie rond het Zuidstation op 16 juli en

past in de strategie voor het netter maken van het Noord- en Zuidstation. 22/08 | Politie opgeroepen voor opstand in gevangenis van Haren. Zaterdag brak een opstand uit in de gevangenis van Haren. Daarbij zijn drie gedetineerden gewond geraakt. Een honderdtal gedeti-

neerden was betrokken bij de opstand. Een deel van hen wilde niet naar de cel terugkeren, waarop een massale vechtpartij uitbrak. 22/08 | Twee trans vrouwen aangevallen en bestolen. In de nacht van zaterdag op zondag zijn twee personen het slachtoffer geworden van

transfoob geweld in Brussel. De trans vrouwen werden eerst uitgescholden en bestolen nabij de Zuidstraat en later opnieuw aangevallen in de Anneessenswijk. Van de verdachten is er nog geen spoor. 24/08 | Taartengooier Noël Godin overleden. Noël Godin is zondag op

tachtigjarige leeftijd overleden. De Brusselaar werd bekend door zijn taartaanvallen op talrijke prominenten, onder wie Microsoft-oprichter Bill Gates, zanger Patrick Bruel, journalist Patrick Poivre d’Arvor en filosoof Bernard-Henri Lévy, die hij maar liefst zeven keer met een taart bekogelde. 26 augustus 2026 |

Nachtvluchten

Vliegverkeer nefast voor de gezondheid

Het toegenomen vlieglawaai boven het gewest is niet alleen storend. Het heeft ook een heel concrete invloed op de gezondheid van de Brusselaars en straks wellicht ook op de waarde van hun huizen. “Slaapverstoring kan zowel tot hartziekten als depressie leiden.” door Kris Hendrickx

at voorafging: ruim een jaar geleden maakten de Brusselaars kennis met een nieuwe vliegroute: bij oostenwind is de kans groot dat landende vliegtuigen erg laag over de stad scheren, via een gps-gestuurde route die steeds weer dezelfde bewoners treft. Officieel heet de route 07L RNP, maar officieus kreeg ze de naam van de bevoegde federale minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés). Doordat het traject over dichtbevolkte wijken van onder meer Molenbeek, Koekelberg, Laken en Schaarbeek voert, zijn de getroffen bewoners erg talrijk: een studie van de ULB becijferde hun aantal op 270.000 inwoners, die zowel overdag als ‘s nachts overvlogen worden.

De geconcentreerde overlast leidde tot tal van klachten en rechtszaken van Brusselse overheden, maar ook van bewoners uit Brussel én het Pajottenland. De kans dat die snel tot een koerswijziging zullen leiden, lijkt echter klein. De hoop van veel getroffenen is ondertussen gevestigd op de deadline van 1 oktober, want tegen dan wil minister Crucke een politiek akkoord over de vliegroutes binnen de federale regering bereiken. Het frequente vliegverkeer is niet alleen vervelend voor de getroffen bewoners. De herhaalde blootstelling heeft nefaste gevolgen, in de eerste plaats voor de gezondheid van wie onder de route woont. De factor die daarbij het meest in het oog springt, is de lawaaioverlast, maar ook de luchtvervuiling door vliegtuigen is erg reëel. Daarnaast spreken steeds meer bewoners over verhuizen en zijn er indirecte gevolgen voor de stad. Een overzicht.

Gezondheidsraad in 2024 formuleerde over “de gezondheidseffecten van vliegtuiglawaai en luchtverontreiniging in de omgeving van Brussels Airport”. Een van die effecten is een verhoogd risico op mentale gezondheidsproblemen, waaronder depressie en angst. Of het nu om mentale of fysieke klachten gaat: het is het nachtelijke vliegtuiglawaai dat het zwaarst weegt. Een goede slaap vervult immers een essentiële functie en doet lichaam en geest herstellen. Wie maar kort en bovendien slecht slaapt door lawaai, is op korte termijn al snel prikkelbaar en presteert minder goed. Op lange termijn kan die verstoorde slaap uitmonden in depressie, schrijven de auteurs van het advies. “Als je onder zo’n corridor woont met een hoge frequentie van vliegtuigen, is dat echt

Depressie en angst

23.30 en zelfs geen minuut rust tussen de vliegtuigen, het geluid is oorverdovend. Het is om je van kant te maken. (JB op Facebook) Wie blootgesteld wordt aan een hoge en herhaalde geluidsbelasting geeft doorgaans aan dat die een verhoogde stress veroorzaakt. Die vormt op zijn beurt een vroegtijdige waarschuwing voor verschillende negatieve effecten op de gezondheid. Dat staat te lezen in een advies dat de Hoge

26 augustus 2026 |

Nachtvluchten

Hart- en vaatziekten

Je ruikt de kerosine in het centrum. (SP op Facebook) Veel vliegtuigen boven je hoofd, betekent een verhoogde kans op allerlei hart- en vaatziekten, blijkt uit onderzoek. De geluidsoverlast speelt daarin een rol, want slaapverstoring kan de stofwisseling uit evenwicht brengen, waardoor schade kan ontstaan aan de vaatwanden. “Vlieglawaai kan zelfs zonder dat je wakker wordt een verstoord hartritme veroorzaken”, vertelt slaapexpert Verbraecken. Diezelfde verstoring van het metabolisme kan overigens tot nog andere aandoeningen leiden, zoals diabetes of obesitas. Ook de luchtvervuiling door de uitstoot van de vliegtuigmotoren is een factor. “Het fijnstof van vliegtuigen is nog fijner dan dat van autoverkeer en daardoor ook gevaarlijker”, zegt toxicoloog Greet Schoeters. “Die ultrafijne deeltjes kunnen erg veel vuil verzamelen en daarmee extra diep in het lichaam doordringen.”

Kanker

Mijn beide kinderen hebben astma en mogen boven op de “reguliere” luchtvervuiling ook nog eens deze shit inademen. (KG op Instagram) Het ultrafijn stof uit vliegtuigmotoren is

meteen ook een belangrijke factor voor kanker. “Ik denk dan in de eerste plaats aan longkanker”, legt Nicolas Van Larebeke (VUB en UGent) uit, die als kankerspecialist meewerkte aan het advies van de Hoge Gezondheidsraad. “Daarnaast is het aannemelijk dat de uitstoot van dat ultrafijn stof een rol speelt bij de ontwikkeling van andere kankers. Alleen is dat in dat laatste geval niet zo makkelijk te bewijzen, omdat er verschillende oorzaken in het spel zijn.” Behalve de luchtvervuiling door vliegtuigen kan ook de slaapverstoring een factor zijn bij de ontwikkeling van kanker, oordeelt de Hoge Gezondheidsraad nog.

Geboortegewicht en -afwijkingen

Ik ben 7 maanden zwanger en slapen met het raam dicht lukt niet. Ons kind van twee wordt ook wakker. Ik ben ongerust voor onze gezondheid. (SJ op Facebook) Vragen rond zwangerschappen, ze komen geregeld voor bij bewoners die op sociale media getuigen over hinder. Die bezorgdheid blijkt terecht, zo blijkt. “Verschillende studies vonden verbanden tussen de blootstelling aan ultrafijne partikels in de buurt van luchthavens en vroeggeboorte, laag geboortegewicht en geboorteafwijkingen”, schrijven de experts van de Hoge Gezondheidsraad, die naar verschillende studies verwijzen. Die vaststelling sluit aan bij de algemenere bevinding dat fijnstof erg schadelijk is voor de hersenen van embryo’s, omdat die nog geen mechanismen hebben om schadelijke stoffen te weren. Die schade kan later leiden tot cognitieve problemen.

Leerachterstand

Uit een studie bij meer dan duizend leerlingen rond de luchthaven van Frankfurt am Main in Duitsland blijkt dat meer vlieglawaai ook samenhangt met leerachterstand. Op scholen waar leerlingen aan 10

“Rond luchthavens die een nachtverbod verbod hebben ingevoerd, verbeterde de gezondheid van de omwonenden” Greet Schoeters

Toxicoloog

de hel”, zegt slaapexpert en medeauteur van het advies Johan Verbraecken (UZA). “Het wordt dan erg moeilijk om in slaap te vallen, onder meer omdat mensen zich opwinden over die herhaalde geluidspieken.” Met het raam dicht slapen is geen echte oplossing, weet Verbraecken. “Niet alleen omdat woningen dan niet kunnen afkoelen tijdens hitteperiodes. In gesloten ruimtes stijgt het CO2-gehalte ook, waardoor het herstellende vermogen van de slaap daalt. Dat betekent dat woningen isoleren tegen het lawaai geen echte oplossing vormt.”

dB(A) meer werden blootgesteld dan in de stilste scholen, liepen de leerlingen gemiddeld een maand vertraging op inzake leesvaardigheid. Wanneer dat extra lawaai 20 dB(A) bedroeg, groeide de vertraging in leesvaardigheid mee, tot twee maanden. Die vertraging in de leerprestaties komt boven op eventuele schade aan de hersenen door luchtvervuiling bij embryo’s.

Verhuisplannen en immoprijzen

Ik zoek oplossingen om te verhuizen, al lijkt dat niet makkelijk want ik heb alles in dit appartement van 50 vierkante meter in Molenbeek geïnvesteerd. (ES op Facebook) Heel wat bewoners die onder de nieuwe vliegroute wonen, vragen zich luidop af of ze nu moeten verhuizen. Toch zien experts vandaag amper effecten op de huizenmarkt. “Zelf vind ik de route de hel”, vertelt Eric Pourtoy, makelaar en expert, die zelf onder ‘de strook’ woont in Molenbeek. “Vooral

van wie onder de vliegroute woont, zijn er indirecte gevolgen op de stad. Een studie van de Bond Beter Leefmilieu becijferde de gezondheidseconomische kosten van het vliegtuiglawaai rond Zaventem op 1 miljard euro. “Het is misschien niet meteen iets waar je aan denkt, maar als beduidend meer mensen onder slaapverstoringen lijden, dan betekent dat ook dat je meer ziekteverzuim krijgt”, zegt slaapexpert Verbraecken. “Hetzelfde geldt bijvoorbeeld ook voor onveiligheid in het verkeer.”

Oplossingen: minder vliegen en verbod op nachtvluchten

‘s avonds als ik wil slapen en ‘s morgens voor het opstaan kan het lawaai ondraaglijk zijn. Ik merk dat klanten zich zorgen maken over het vlieglawaai, maar op dit moment blijft dat bij opmerkingen en gesprekken. Ik zie niet meteen meer echte verhuisplannen. De landingsroute is natuurlijk nog niet in beton gegoten en kan nog veranderen. Mocht blijken dat ze wel blijft, dan verwacht ik over een jaar of zo toch wel dat meer mensen zullen verhuizen.” Om dezelfde reden merkt Pourtoy vandaag geen dalende immoprijzen door het vlieglawaai. “Als de prijzen onder druk staan in deze buurt (van het Bospark en Aumale), dan is dat meer door de onveiligheid en de netheidsproblemen. Ook de fiscale druk door de hoge onroerende voorheffing schrikt kopers trouwens af in deze buurt.” Om historische redenen ligt het kadastrale inkomen in de nieuwbouwwijken van Molenbeek dan ook erg hoog. De notarissen die BRUZZ belt, zitten op dezelfde golflengte. “Een van mijn klanten vroeg zich af of hij nu moest vermelden aan

de koper dat hij onder een vliegroute kocht”, merkte Frédéric De Graeve. “Dat was voorlopig de enige. Ik denk dat het nog wat vroeg is om een impact op prijzen of verhuisintenties te zien.”

Ziekteverzuim

Alweer een slapeloze nacht. We zouden ons elke keer ziek moeten melden als onze nacht weer eens verstoord is. (LL) Behalve de directe impact op de gezondheid

De experts van de Hoge Gezondheidsraad schuiven enkele oplossingen naar voren om de impact van het vliegverkeer op de gezondheid van omwonenden te verbeteren. De belangrijkste aanbeveling is om het totale vliegverkeer te verminderen. De experts denken daarbij zowel aan het personen verkeer als aan de grote hoeveelheid online aankopen, die op vliegverkeer steunen. Ruim de helft van de nachtvluchten vervoert vandaag immers enkel vracht. “Als samenleving moeten we nadenken over onze (recente) afhankelijkheid van onmiddellijke goederenleveringsprocessen en over de waarde die we hechten aan het vaak vliegen naar nabije of verre bestemmingen voor zaken of vrije tijd”, klinkt het letterlijk. En omdat een gezonde slaap zo belangrijk is voor de gezondheid, stelt de Raad voor om alvast de nachtvluchten op Brussels Airport af te schaffen. De experts pleiten voor een volledig verbod tussen 23 uur en 7 uur ‘s morgens. Officieel duurt de nacht op Brussels Airport vandaag maar tot 6 uur ‘s ochtends. Greet Schoeters: “Rond luchthavens die zo’n verbod hebben ingevoerd, verbeterde de gezondheid van de omwonenden.” Natuurlijk is het een afweging tussen economie en gezondheid, beseft haar collega-auteur Johan Verbraecken. “Maar moeten die vluchten nu echt allemaal ‘s nachts?”

LE PRIX DU BRUIT AÉRIEN

FR/ L’augmentation du bruit aérien au-dessus de Bruxelles ne perturbe pas seulement le sommeil, elle peut aussi entraîner des problèmes de santé comme la dépression et les maladies cardiovasculaires. La pollution de l’air causée par les avions comporte également des risques. Les experts plaident donc pour une réduction du trafic aérien et une interdiction des vols de nuit.

THE COST OF AIRCRAFT NOISE

EN/ The increase in aircraft noise over Brussels not only disrupts sleep, but can also lead to health problems such as depression and cardiovascular disease. Air pollution from aircraft also poses health risks. Experts are therefore calling for less air traffic and a ban on night flights. 26 augustus 2026 |

Eerste schooldag

‘Waarom trekken ze de vakanties niet gelijk?’ Onvrede over hervormingen in het onderwijs

Maandag is het nieuwe schooljaar in het Franstalig onderwijs begonnen. Volgende week start het nieuwe schooljaar in het Nederlandstalig onderwijs. Drie Brusselse leerkrachten blikken vooruit op het nieuwe schooljaar en de hervormingen in beide taalnetten. “Ik verwacht zeker nog protesten.” door Maura De Troyer

“Als ik minister van Onderwijs was, dan zou ik de vakanties in de twee schoolsystemen gelijktrekken naar het Franstalige stelsel”, zegt Bilal Oualmakran. Hij geeft Nederlands in het vijfde en zesde jaar in het Institut de l’Enfant-Jésus, een Franstalige middelbare school in de buurt van het Jourdanplein in Etterbeek. “Ik ben fan van het systeem met om de zes weken twee weken vakantie en vind anderhalve maand meer dan genoeg voor de zomervakantie. Ik geef training op de atletiekclub van Molenbeek, waar Nederlandstaligen en Franstaligen samen trainen. Het is bijna onmogelijk om nog kampen te organiseren, omdat de vakanties in beide systemen nooit tegelijk plaatsvinden.” Hij kijkt uit naar de start van het schooljaar. “Het zijn toffe gasten in mijn klas en we kunnen samen goed lachen. Al is Nederlands niet meteen het populairste vak 22

in het Franstalig onderwijs. Ze willen liever Engels leren. Soms is het moeilijk om de leerlingen mee te krijgen. Ik geef les in het BSO en het TSO en voor leerlingen die niet meer thuis wonen, zelf al ouder zijn van een kind of problemen hebben met het gerecht, is school niet de grootste prioriteit. Als er een man van twintig high in de les in slaap valt, kan ik weinig doen. Het zijn geen kinderen meer in mijn klas, maar volwassenen.”

Protesten

Volgens Oualmakran zal er dit schooljaar veel veranderen in het Franstalig onderwijs. Zo vinden er hevige besparingsrondes plaats, die werden doorgevoerd door Valérie Glatigny (MR), onderwijsminister van de Franse Gemeenschap. Vorig schooljaar werd daar ook in Brussel hevig tegen geprotesteerd. “Ik heb ook gestaakt en zal mee protesteren dit schooljaar. We moeten echt een lijn trekken. Ik snap dat er bespaard moet worden, maar toch niet op onze jeugd?”

“Ik snap dat er bespaard moet worden, maar toch niet op onze jeugd?” Bilal Oualmakran

Leraar Nederlands in een Franstalige school

Een van de besparingsmaatregelen is dat leerkrachten die voltijds in de tweede en derde graad werken nu twee uur meer moeten lesgeven voor hetzelfde loon: ze gaan dan van 20 naar 22 uur. “Dat heeft een grote impact, want daardoor verliezen sommige leerkrachten hun werk. Je zou het zo kunnen bekijken: dat je per elf leerkrachten ongeveer één voltijdse leerkracht verliest.” Vooral interim-leerkrachten dreigen hun uren te zien verdwijnen ten voordele van vaste leerkrachten. De Franstalige onderwijsbonden vrezen dat de besparingen zes- tot zevenduizend leerkrachten zullen treffen, maar volgens minister Glatigny zal er op macroniveau geen jobverlies zijn. Het lerarencollectief Mars Attacks, dat vorig jaar acties organiseerde, plant alvast een grote actie op 1 september in Luik. Of er in Brussel, net als in de maanden mei en

Indien Walravens het voor het zeggen zou hebben in het onderwijs, zou ze meer uitgaan van de sterktes en de noden van de scholen. “Ik zou niet alle scholen over één kam scheren. Wij zijn een heel jonge school, dus die pedagogische studiedagen waren welgekomen. Daarnaast denk ik dat er soms te veel wordt gefocust op leerlingen of hun ouders die onvoldoende Nederlands spreken. In Brussel moet het verder gaan dan dat en moet er ook naar de thuissituatie worden gekeken: sommige kinderen hebben geen geld voor materiaal en thuis helemaal geen boeken, in geen enkele taal.”

Kennis van het Nederlands

juni, grote acties gepland zijn, is nog niet duidelijk. “Ik verwacht zeker opnieuw protesten”, voorspelt Oualmakran. Die protesten vielen ook Andrée Wal ravens op. Ze werkt als leerkracht Latijn en Nederlands op Campus Comenius in Koekelberg. “We volgen de beslissingen in het Franstalig onderwijs niet echt, maar tijdens de les stond het raam open en hoorden we de actievoerders voorbijtrekken.” Ook zij kijkt uit naar het nieuwe schooljaar. “We hebben een heel geëngageerd team. Al kijk ik met een bang hartje naar de veranderingen die de Vlaamse overheid heeft opgelegd.” Zo heeft minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) de pedagogische studiedagen in het secundair onderwijs afgeschaft en hervormde ze de klassenraden. Ook voerde ze voor leerlingen die naar het eerste jaar van de middelbare school gaan en onvol-

doende Nederlands beheersen drie extra uren Nederlands in. Om hoeveel Brusselse leerlingen het exact gaat, kan het kabinet van de minister nog niet aan BRUZZ bevestigen. “Ik vraag mij af hoe wij onze klassenraden zullen organiseren in een kortere tijd. Ook die extra uren Nederlands worden een uitdaging. Die moeten buiten de schooluren plaatsvinden, bijvoorbeeld op woensdagnamiddag. We weten nog niet exact om hoeveel leerlingen het zal gaan op onze school, maar ik ben bang dat het moeilijk zal zijn om hen gemotiveerd te houden.” “Leerlingen zitten al genoeg op de schoolbanken, daarom werken wij een plan uit om voor die extra uren Nederlands samen te werken met de leerkrachten lichamelijke opvoeding. Het zou wel jammer zijn als ze op woensdag dan geen tijd meer hebben voor hobby’s.”

Dat er grote niveauverschillen zijn in de kennis van het Nederlands ondervindt ook Serena Kellaert. Zij geeft les in het eerste leerjaar van de gemeenteschool Paviljoen in Schaarbeek. “Vanaf het tweede leerjaar kunnen leerlingen dit schooljaar terecht in taalheldklassen. Dat is voor leerlingen die het Nederlands minder goed beheersen, maar op onze school zijn er per klas misschien drie of vier leerlingen die thuis Nederlands spreken.” “Dan zouden wel veel kinderen van onze school baat hebben bij zo’n klas. Het is nu nog wat uitzoeken hoe we die zullen organiseren. Dit jaar wordt wat uitproberen.” Brusselse scholen krijgen voor het taalheldplan zo’n 5,7 miljoen euro aan extra middelen. “Ik merk wel dat veel kinderen na de lange vakantie wat Nederlands zijn vergeten. Daarom organiseren wij op onze school speelpleinen en net voor de start van het schooljaar een taalbad voor kinderen van de derde kleuterklas en het eerste leerjaar.” In het basisonderwijs verandert er volgend jaar heel wat. “Er zijn nieuwe minimumdoelen voor het kleuteronderwijs en het lager onderwijs. Zo moeten de kleuters vanaf nu bijvoorbeeld de naam van de rivier de Nijl kennen.” Verder worden de facultatieve verlof dagen afgeschaft en moeten leerkrachten uit het zesde leerjaar advies geven aan de middelbare scholen over de vraag of een leerling nood heeft aan de drie uur extra Nederlands. “Ik vind het goed dat leerlingen worden opgevolgd na de lagere school. Hoe de middelbare scholen dat allemaal moeten organiseren, is natuurlijk een andere vraag.” Kellaert is te vinden voor het Franstalige stelsel met twee weken vakantie na elke zes weken les. “Na twee weken vakantie zijn de kinderen beter uitgerust. Al ben ik ook blij dat ik pas binnen een week opnieuw moet beginnen”, zegt ze nog. 26 augustus 2026 |

Volgende week bij BRUZZ magazine

BRUZZ CULTUUR SPECIAL 2026

RÇU DE LA

VOORUIT

BLIK • APE

CULTUUR

100+ tips

SAISON •

SEASON

• CULTUR

’S PREVIE

JAN. → JUN.

Het beste van het nieuwe cultuurseizoen in Brussel, voor jou gebundeld in een extra magazine. Mis het niet! bruzz.be/cultuur

Botanisch Brussel

Wilde gisten Dol op de suikers in Brusselse fruitbomen Wilde gisten spelen een onzichtbare, maar onmisbare rol in ons ecosysteem. Ook zijn ze belangrijk om de typische Brusselse bieren te brouwen. Burgers brengen nu mee de soorten die op Brusselse fruitbomen leven in kaart. door Andy Furniere

Op vrijdag 28 augustus neemt een groep burgers in de Lakense Serres van Stuivenberg stalen op verschillende plekken van fruitbomen, zoals een stuk fruit, de schors, een blad of de boomoksel. Tijdens deze swab-sessie verzamelen ze zoveel mogelijk wilde gisten – micro-organismen van de schimmelfamilie – voor het Y.E.A.S.T.-project van de Erasmus hogeschool Brussel en de vzw Bûûmplanters. De Bûûmplanters zorgen al jaren voor een revival van fruitbomen in Brussel. “Wilde gisten circuleren overal in de stad, maar fruitbomen vormen een bijzonder geschikte habitat, onder meer omdat de gisten dol zijn op de suikers van rijp fruit”, zegt bioloog Tom Peeters van de Erasmushogeschool. Hij leidt het wetenschappelijke deel van het project. “Als dat fruit van de boom valt, zorgen zij voor fermentatie, een afbraakproces.” Het fermentatieproces met wilde gisten is cruciaal om Brusselse specialiteiten als lambiek en kriekbier te brouwen. Die zijn gemaakt met spontane gisting, waarbij geen kweekgisten worden toegevoegd. “Ons project kan erg interessant zijn voor brouwerijen en wijnmakers. We staan zeker open voor samenwerkingen in de toekomst”, zegt Peeters. Op dit moment ligt de focus op het ontwikkelen van een gistatlas en een kunstinstallatie. Die ‘Subjectieve Atlas’ zal een overzicht bieden van de diverse soorten wilde gisten die zijn verzameld tijdens meerdere swab-sessies, ook met scholen, en daarna geïdentificeerd in de labo’s van de Erasmushogeschool. De atlas bevat ook teksten en foto’s die zijn gemaakt tijdens de sessies en geeft zo eveneens een idee van hoe mensen naar hun omgeving kijken.

Eigenschappen • Gisten zijn eencellige microorganismen die behoren tot de schimmels • Fruitbomen vormen een geliefde leefomgeving van wilde gisten • Gisten helpen onder meer bij de productie van brood, bier en wijn

Bovendien wordt in het kader van het project een artistieke installatie ontworpen door kunstenaar Matthijs De Block, die in het werk de relatie tussen gisten en fruitbomen uitbeeldt en eveneens verwijst naar de traditie van bierbrouwen. “Sommige van de verzamelde gisten zullen we samenbrengen met fruit van Brusselse bomen in speciaal ontworpen fermentatievaten, waarna we er de groei van de gisten zullen meten met sensoren”, legt De Block uit. “Op basis van die groei creëren we een algoritme dat de klimaatomstandigheden, bijvoorbeeld de warmte en vochtigheid, zal bepalen voor een Brusselse perenboom die centraal in de installatie zal groeien.” Het kunstwerk zal midden oktober te zien zijn in kunstcentrum WIELS, tijdens het Flanders Technology & Innovation (FTI) festival. Later komt er nog een slotceremonie van het project op de Campus Bloemenhof van Erasmushogeschool Brussel, waarbij de perenboom uit de artistieke installatie herplant zal worden. “Op een plek waar zo’n tweehonderd jaar geleden een grote fruitboomgaard lag van de Brusselse botanicus Jean-Baptiste Van Mons”, zegt Peeters. “De boom in onze kunstinstallatie is niet toevallig een variëteit gekweekt door Van Mons, de Beurré d’Anjou.” De Beurré d’Anjou en andere variëteiten gekweekt door Van Mons worden sinds enkele jaren ook door de Bûûmplanters opnieuw verspreid in Brussel.

Reeks nalezen?

Lees de hele reeks op BRUZZ.be/dossier/botanisch-brussel 26 augustus 2026 |

Voetbal

‘Jonge voetballers hebben geen luxe nodig’ Henk Mariman speurt voor Union naar Brusselse talenten

Met oog voor principes en aandacht voor elk talent wil Henk Mariman de jeugdwerking van Union laten groeien op het ritme van het eerste elftal. Brusselse jongeren moeten de hoofdrol vertolken. “Een kind moet de kans krijgen om een mindere periode door te maken.” door Johan Baeten foto’s Bart Dewaele

en witte evenemententent en een handvol oefenvelden: veel meer trof Henk Mariman niet aan toen hij vorig jaar neerstreek op het Barca-complex aan de Lenniksebaan in Anderlecht. Intussen pompte Union 2 miljoen euro in de jeugdacademie en verdubbelde het opleidingsbudget. Na de stormloop op de Belgische voetbaltop moet de ervaren Mariman ervoor zorgen dat Union ook in de jeugdreeksen kan knabbelen aan de achterstand op Club Brugge, Anderlecht en Genk. Brussel vormt de rode draad in het jeugdverhaal van Union. “Het is heel belangrijk dat een Brusselse jongen zich in zijn eigen sociale omgeving kan blijven ontwikkelen”, vindt Mariman. Hij stond niet alleen aan het hoofd van de jeugdopleidingen van Club Brugge, Anderlecht en OH Leuven, maar reisde voor een databedrijf 26

ook de wereld rond om academies tegen het licht te houden. “Daaruit leerde ik dat beperkte middelen tot creativiteit leiden.”

belangrijk om ook hier de Union-cultuur te installeren en spelers te ontwikkelen die kunnen doorstromen naar het eerste elftal.

U staat al ruim een jaar aan het roer van de jeugdwerking van Union. Wat ziet u als de grootste uitdaging?

Wat is daarvoor nodig?

HENK MARIMAN: Voor Brusselse voetbalclubs is het niet evident om in de stad degelijke infrastructuur te vinden. Sinds januari hebben we een overeenkomst met de gemeente Sint-Gillis en kunnen we echt investeren. Behalve over de oefenvelden en kleedkamers beschikken we nu ook over video- en vergaderruimtes. Daardoor kunnen we met onze hele jeugdwerking vanuit dezelfde locatie werken.

MARIMAN: Een veilige omgeving. Jongens en meisjes moeten zich vrij kunnen concentreren op voetbal en op zelfregulatie: leren om zelf richting te geven aan hun ontwikkeling naar een hoger niveau. Daar hoort eveneens discipline bij, met duidelijke regels. Dat helpt jongeren niet alleen op het veld, maar ook daarbuiten. Ook ouders hebben daar baat bij. Proactief zijn, alles netjes houden ... Wanneer we bijvoorbeeld op verplaatsing gaan, maken we de kleedkamer van de tegenstander schoon en laten we een briefje achter.

Hoe zien de plannen eruit?

Is er meer nood aan discipline dan vroeger?

MARIMAN: Ze omvatten verschillende

elementen, maar voor mij is het vooral

MARIMAN: Het Belgische voetballandschap is enorm veranderd. Jonge spelers wisselen

xxx

veel sneller van club, en dus ook van omgeving. Daarom willen we talenten aan ons binden met een duidelijk waardenpatroon: respect tonen, op tijd komen, kleedkamers netjes achterlaten. Net omdat spelers zo makkelijk van de ene naar de andere club gaan, willen wij stabiliteit bieden. Onze waarden kunnen samengevat worden in vijf woorden: integriteit, toewijding, moed, passie en bescheidenheid.

De jeugdwerking van Union staat op een relatief bescheiden niveau. Natuurlijk spelen clubs zoals Anderlecht en Club Brugge al decennialang voor de knikkers, waardoor ze hun jeugdwerking al die tijd veel intensiever hebben kunnen uitbouwen. Hoe groot is de achterstand vandaag?

MARIMAN: Toen ik bij Club Brugge en OH Leuven werkte, was ik altijd jaloers op die enorme hoeveelheid voetbaltalent die er in

“Het is heel belangrijk dat een Brusselse jongere zich in zijn eigen sociale omgeving kan blijven ontwikkelen”

Brussel rondloopt. Samen met Parijs en Amsterdam geldt Brussel volgens mij als een van de grootste talentenpools van Europa. Dat voordeel heeft Union: dat er talent genoeg rondloopt. Nu is het zaak om die talenten aan ons te binden. Twee jaar geleden vertrokken hier in één seizoen nog 36 spelers uit de academie. Nu proberen we een omgeving te creëren waarin we die spelers in Brussel kunnen houden.

Blijft een club zoals Anderlecht, met de reputatie van Neerpede en de link met namen zoals Romelu Lukaku, Jérémy Doku en Youri Tielemans, toch niet verleidelijker voor jonge Brusselse talenten? MARIMAN: We zijn aan het bouwen. De jeugdopleiding van Anderlecht is succesvol geweest. Ik ben nog maar vijftien maanden bezig. Tegelijk groeit de belangstelling voor Union door het succes van het eerste elftal. 26 augustus 2026 |

Voetbal

Is dat de manier om ouders en spelers te overtuigen?

die te laat? Wat speelt er op de achtergrond? Jeugdvoetballers opleiden is als een ijsberg: onder water speelt zich van alles af, maar je ziet alleen wat er boven water gebeurt. Daarom zijn gelijke kansen levensbelangrijk. We geven iedereen speelkansen. Iedereen betaalt lidgeld. Als een kind problematisch gedrag vertoont, gaan we met hem of haar aan de slag. Er zijn te veel voorbeelden van gasten die ergens worden weggestuurd en vervolgens elders doorbreken. Een kind moet de kans krijgen om een mindere periode door te maken.

MARIMAN: Dat speelt mee, net als die vijf waarden. We overtuigen kinderen met een totaalpakket: de trainingen zijn professioneel georganiseerd, we volgen hun schoolprestaties op, organiseren seminaries voor ouders en investeren in de infrastructuur. Daar kiest de clubleiding heel bewust voor. Waarom zou je dan nog voor een uithoek ergens in België kiezen?

Jullie willen die talenten niet in andere landsdelen zoeken. De focus ligt nadrukkelijk op Brusselse jongeren.

Het lijkt mij niet evident om een kind van twaalf al te evalueren.

MARIMAN: Het is heel belangrijk dat een

Brusselse jongere zich in zijn eigen sociale omgeving kan blijven ontwikkelen. Daar geloof ik rotsvast in. Kijk naar Club Brugge en Genk, twee van de beste jeugdopleidingen van het land. Daar breken vooral lokale jongens door. Ook wij richten ons nadrukkelijk op Brussel en de ruime omgeving.

MARIMAN: Als je zulke jonge gasten vier keer moet evalueren, sla je minstens één keer de bal mis. Ik heb Jesse Bisiwu gekend bij de jeugd van OH Leuven. Niemand dacht destijds dat hij nu bij de eerste ploeg van Barcelona zou spelen. Daarom moet je kinderen aandacht geven en met hen werken. Geduldig zijn, niet voortdurend in evaluatiemodus zitten.

Heeft Union de Champions League gemist door de achterstand van de jeugdopleiding?

U hebt wereldwijd tientallen jeugdopleidingen van dichtbij gezien. Welke les neemt u mee naar Union?

MARIMAN: De inhaalbeweging is bezig en zal nog even duren.

Spreken we over drie, vier, vijf jaar?

MARIMAN: Het kost tijd om spelers te

ontwikkelen. Uiteraard willen we de jeugdopleiding zo snel mogelijk productief maken, maar dat hebben we niet volledig zelf in de hand.

Moet de infrastructuur daarvoor nog verder worden uitgebouwd?

MARIMAN: Ik denk van niet. Een jeugdopleiding hoeft niet te luxueus te zijn. Een vriend van mij zit bij de special forces en hamert altijd op het belang van creativiteit. Die ontstaat vaak net wanneer je beperkt bent in je middelen. Ik wil jongeren niet onderdompelen in een luxeomgeving. Begrijp me echter niet verkeerd: we hebben alles wat we nodig hebben.

U hebt tijdens uw periode bij de jeugd van Anderlecht ongetwijfeld gezien wat voetbal kan betekenen voor jongeren in moeilijke leefomstandigheden. Hoe gaat u daarmee om?

MARIMAN: Het is cruciaal om hen goed te kennen. Als het op school niet goed loopt, of als er gedragsproblemen zijn, moeten we daarvan op de hoogte zijn. We willen onze gasten vertrouwd maken met het waardenpatroon waar ik het over had, maar dat betekent niet dat je nooit te laat mag komen. Dan moeten we ons afvragen: waarom komt

“Jeugdvoetballers opleiden is als een ijsberg: onder water speelt zich van alles af, maar je ziet alleen wat er boven water gebeurt”

MARIMAN: Een eigen cultuur ontwikkelen en samen stap voor stap groeien. Samen de hersenen in beweging krijgen om een hoger niveau te bereiken. (Staat op en toont aan de muur een herwerkte quote van leiderschapsauteur Simon Sinek) “De academie zet de standaard voor de cultuur, maar de cultuur schuilt in wat een groep herhaaldelijk tolereert.” Het gaat erom afspraken te maken en die elke dag te bewaken.

Waarom kan dat in Brussel lukken?

MARIMAN: De wereld is hier. Ik wandel ‘s ochtends binnen en ik kom Portugese, Marokkaanse en Congolese coaches tegen. Dat is een onwaarschijnlijke rijkdom. Die diversiteit moet je wel op één lijn krijgen binnen de clubcultuur. Dat lukt als je met de juiste mensen werkt.

UNION MISE SUR LES TALENTS BRUXELLOIS

FR/ Henk Mariman veut développer la formation des jeunes de l’Union autour des talents bruxellois, de valeurs claires et de l’égalité des chances. Le club investit massivement dans les infrastructures et l’accompagnement, mais ne veut pas pour autant « noyer les jeunes dans le luxe ». « Un enfant doit avoir la possibilité de traverser une période plus difficile. »

UNION FOCUSES ON BRUSSELS TALENT

EN/ Henk Mariman wants to build Union’s youth academy around Brussels talent, clear values and equal opportunities. The club is investing heavily in infrastructure and support, but does not want to “immerse young players in luxury”. “A child should be given the chance to go through a difficult period.”

LEARN A LANGUAGE EXPLORE. SPEAK. CONNECT.

Taalcursussen • Cours de langue Language courses

BRUSSEL ACHTER DE SCHERMEN

Inschrijven via osb-vub.be Toegang €3 (leden) / €5 (niet-leden)

Schrijf je online in voor een dag-, avond- of zaterdagcursus, online of in de klas

Zin om Brussel op een vrijzinnige manier te ontdekken? Tijdens Brussel achter de schermen nemen we je mee langs bijzondere plekken en verborgen verhalen. Kom met ons mee en laat je verrassen!

Inscrivez-vous en ligne à un cours du jour, du soir ou du samedi, en ligne ou en classe

Op de planning

Nederlands, français, English, Deutsch, italiano, español, português, русский, Ελληνικά,

Enrol online for day, evening or Saturday, online and in class Schrijf je nu in! cvosemper.be 02 882 50 70 info@cvosemper.be

24 sept

VUB Jette: Lichaams- en orgaandonatie

17 okt

Gevangenis van Vorst

22 okt

Dagcentrum Topaz

De gevel

‘Als ik nog een kat cadeau krijg, schenk ik ze weg’ De kattenobsessie van de gepensioneerde Anne en Daniel valt zo af te lezen van hun voorgevel in Laken. Ook binnen is elk hoekje tot in de slaapkamer gedecoreerd met kattenprullaria, al valt er geen levende kat meer te bespeuren. door Maria Saldi foto Ivan Put Aanbellen bij nummer 103 in de Drootbeekstraat doe je door op de neus van een kattenkop te drukken. “Kinderen uit de buurt doen graag belletjetrek”, zegt Anne Delain (71), die zich niet lijkt te storen aan de aandacht die haar gevel trekt. “Onlangs zaten drie dames onze voorgevel te tekenen. Ik weet niet op welke toeristische site we vermeld staan, maar zelfs de Chinezen komen langs.” De krullige letters van ‘La maison des chats’ op de gevel zijn overbodig om te weten dat je bij het Kattenhuis bent: aan het balkon prijkt een schilderij van een kat in Hercule Poirot-kostuum, tientallen stenen poezen kruipen over de rode baksteen, de voordeur is beschilderd met een exemplaar met een Napoleonhoed. Het pronkstuk is de engelenpop met kattenhoofd die van achter het raam de voorbijgangers in de gaten houdt. “De achterkant van die pop is een duivel”, vertelt Anne. “Soms draai ik hem om, gewoon om het uitzicht te veranderen.” “Het eerste wat gasten vragen als ze binnenkomen, is of we van katten houden”, zegt haar man Daniel Elias (72) lachend. Toch was Anne niet altijd een dierenvriend. Toen 30

Daniel in het begin van hun huwelijk een kat kocht, deed Anne binnenshuis een regenjas en rubberen laarzen aan om niet gekrabd te worden. De liefde groeide, en uiteindelijk kreeg het kinderloze koppel vier katten en twee honden, die ze als hun kroost beschouwden. “We gingen er zelfs mee op reis”, vertelt Anne. Samen reisden ze de wereld af, van Mexico tot Senegal en Indonesië. Daar is hun collectie van honderden, misschien zelfs duizenden, kattenobjecten het bewijs van: een schilderij van een katachtige farao uit Egypte, een Italiaans plakkaatje met

“Scoutskinderen moesten het aantal katten op onze gevel tellen, maar we weten zelf niet hoeveel het er zijn” Anne Delain

Column

Een vader van 54 ‘Attenti al gatto’ (Pas op voor de kat) of een aarden kattenbeeld van een Franse ambachtsman. Verre reizen doet het koppel niet meer, maar ze halen graag herinneringen op. Aan hun reis naar India bijvoorbeeld, die een sterke indruk naliet op Anne. “Het is toch ongelooflijk dat daar elke seconde een kind geboren wordt?”

Maya de hond

Ook in het kattenhuis in Laken is er een nieuwe telg, de zes maanden oude chihuahua Maya. Na de dood van hun huisdier in februari vond Anne het huis te leeg. Een nieuwe kat wilde ze niet: “Dan zijn we weer vertrokken voor minstens vijftien jaar.” Toch gedraagt Maya zich volgens Anne niet als een typische hond. “Ze is heel proper, ze gaat zelfs in de kattenbak. Toch raar, want ze heeft nooit een kat als voorbeeld gehad.” Het was geboren en getogen Lakenaar Daniel die Anne lang geleden meenam naar Brussel. Hij zakte als tiener regelmatig af naar de dancing Deux Dollars in Eigenbrakel. Daar sloeg de vonk over. Ze trouwden, intussen meer dan vijftig jaar geleden. “Ik ben de enige van mijn vijf broers en zussen die in de stad woont”, zegt Anne, met dezelfde trots als wanneer ze over haar voormalige job bij het Brusselse luxetextielhuis Scabal vertelt. Ze woonden eerst tien jaar in een ander huis in de Drootbeekstraat, halfweg de jaren 1980 verhuisden ze – “Toen de ziekenwagens hier passeerden voor het Heizeldrama” – naar nummer 103. Traag maar zeker kwam de kattencollectie op gang, maar het duurde nog een hele tijd voor ook de voorgevel een kattenheiligdom werd. Op een schilderij van die gevel uit 1998, dat ze wonnen bij een wedstrijd voor groene gevels in Brussel, valt nog geen kat te bespeuren. Bijna dertig jaar later zijn Daniel en Anne de tel kwijtgeraakt. “Onlangs moesten scoutskinderen tijdens een zoektocht de katten op de voorgevel tellen”, zegt Anne, “maar het precieze aantal kennen we zelf niet eens. Als mensen me nu nog een kat cadeau doen, schenk ik ze weg”, zegt ze. “Genoeg is genoeg. Er is geen plaats meer.” De buurman die komt vragen of ze zijn vermiste kat hebben gezien, moeten ze ontgoochelen: “Je gaat hier veel katten vinden, maar geen levende.” In De gevel toont BRUZZ de mensen die achter de opvallendste façades van de stad wonen

De tram zet het op een jammeren terwijl hij wegdraait van het Liedtsplein. Een schril piepen is het, het moegetergde geluid dat je ook hoort bij de hydraulische pers van een vuilniswagen. Het klinkt als protest: toe, niet deze bocht, niet dit traject, niet deze dag. In de tram is slechts de helft van de zitplaatsen ingenomen. Bij elke halte schuiven de deuren verlangend open, een uitnodiging, een smeekbede, een bevel, maar nergens stapt meer dan een handjevol mensen in. Dit is nog het Brussel van de zomer, dit is het achtergelaten huis. Zo gaat het elk jaar weer: in juli wordt een

“Tram 55 rijdt elke dag een beetje verder weg van Driss” grote zuignap op de stad geplaatst. Twee maanden lang ontdoet Brussel zich van zichzelf om daarna tien maanden helemaal eigen te kunnen zijn. Vannacht is eindelijk de regen gekomen, nadat de hitte wekenlang een ruwe deken is geweest die de stad smoorde. In de hoofden van wie toch achtergebleven was, kwamen alle draden los. Geen gedachte kon nog worden afgemaakt. De stad leek niet echt meer te bestaan, geen werkelijke actie te bevatten, alleen nog een warm gestookt poppenhuis te zijn. Toch is het hier gebeurd, niet in een bedachte zomer maar in een echte, niet in de roman die Brussel vaak is, maar in de non-fictie van de stad: het sterven van Driss Atounane. Ter hoogte van de halte Linde in Schaarbeek, het tijdelijke eindpunt van lijn 55,

zag Driss op donderdag 23 juli hoe een man een vrouw belaagde. Hij nam het voor haar op, kreeg klappen, viel neer op de koele vloer van de tram. Ging enkele dagen later dood in bleek ziekenhuiswit. Bleef een vader van 54. Elk sterven heeft een decor. Maar slechts zelden is dat rollend materieel dat door de stad blijft denderen, elke dag opnieuw. Ook na die donderdag in juli brachten de sporen tram 55 van Rogier naar Linde, en van Linde naar Rogier. Op het Liedtsplein glijdt hij elke tien minuten voorbij de supermarkt die Driss uitbaatte. Kijken ze dan even op, de familie en de vrienden? Luisteren ze naar de tram, naar de besliste bel die zijn komst aankondigt? Of mag hij niet meer bestaan? Een tram kan geen rouw blijven dragen, daar is hij niet voor gemaakt. Hij snijdt door de stad, knipt ze open met de onregelmatige, gekartelde halen van een kinderschaartje. Terwijl wie rouwt net het tegengestelde verlangen kent: niet meer bewegen. Bij de halte op het bankje blijven zitten. Zo rijdt tram 55 elke dag een beetje verder weg van Driss. Maar sluit de ogen wanneer hij wegdraait van het Liedtsplein, en je hoort dat het schrille piepen ook wenen kan zijn.

Jeroen Maris is schrijver en journalist, en woont in Schaarbeek. In zijn tweewekelijkse column beschrijft hij Brussel via zijn observaties in de tram, de metro en de bus.

26 augustus 2026 |

Sport

‘De Olympische Spelen zijn mijn volgende doel’ Hink-stap-springster Saliyya Guisse is ambitieus na haar zilveren medaille op het EK atletiek

Op haar dertigste last minute worden opgeroepen voor haar eerste officiële grote toernooi en vervolgens meteen zilver pakken: het verhaal van hinkstap-springster Saliyya Guisse leest als een sprookje. “Ik heb mijn moment met beide handen gegrepen, maar er lopen nog zoveel jongens en meisjes rond die kansen verdienen.” door Elian Coussement

e knalprestatie in Birmingham drie weken geleden begint stilaan bij Saliyya Guisse door te dringen. Toch knijpt de hinkstap-springster zich nog regelmatig in de arm om er zeker van te zijn dat ze niet droomt. Op het EK atletiek sprong ze voor het eerst in haar carrière over de veertien meter in de zandbak: 14 meter 46 om precies te zijn, goed voor een zilveren plak, massale media-aandacht plots en vooral trots. “Het verhaal klopt dat ik nog nooit over de veertien meter heb gesprongen in een officiële wedstrijd”, bekent een goedlachse Guisse aan BRUZZ. “Zelfs op training gebeurde het nog nooit. Een kleine kanttekening hierbij is wel dat ik nooit train op zulke lange sprongen, je concentreert je meer op de voorbereiding van de sprong en de kracht in je benen die hiermee gepaard gaat.” Opvallend, een verrassing noemt ze haar prestatie niet. “Je zou dat zo kunnen stellen, maar zo zou ik het zelf niet noemen. Als je wordt geselecteerd om ergens aan deel te

nemen, wil je altijd de beste versie van jezelf tonen. Voor mij is dat gaan voor een podiumplek, ongeacht de omstandigheden die met de aanloop naar een wedstrijd samengaan. Bovendien train ik als atleet het hele jaar heel hard, wat mensen vaak niet zien, want het speelt zich af achter de schermen. Natuurlijk klinkt mijn verhaal als een sprookje, dat ontken ik zeker niet, maar in mijn achterhoofd speelde het stiekem toch. Had je me voor het toernooi gevraagd of ik zilver zou pakken, dan had ik je wellicht niet geloofd, maar als topsporter droom je er natuurlijk wel van. Ik wou in Birmingham gewoon een prestatie neerzetten waar ik later nog met trots op terug zou blikken, dat is me gelukt, denk ik.” (Lacht)

Lastminuteoproep

Over de omstandigheden waarin Guisse aan haar eerste Europees kampioenschap atletiek, en tevens haar eerste officiële grote toernooi, begon, is intussen veel gezegd en geschreven. Achteraf is de federatie tevreden met haar prestatie, al scheelde het

weinig of de hink-stap-springster had door diezelfde federatie het kampioenschap van thuis moeten volgen. Door een versoepeling van de regels kreeg ze toch nog een oproep, weliswaar last minute. “Om geselecteerd te worden voor de Belgische selectie moet je voldoen aan bepaalde criteria”, legt ze uit. “Je moet goed presteren op het Belgisch kampioenschap bijvoorbeeld en een bepaald aantal meter springen. Ik had niks vernomen van een oproep, daarom hield ik er eigenlijk geen rekening meer mee. Toch waren er voorzichtige geruchten dat ze me zouden selecteren, maar daar wou ik niet veel aandacht aan besteden, maar eerlijk? Het hield me wel wat bezig. Zou het of zou het niet? Die vraag spookte soms wel door mijn hoofd. Pas op de laatste maandag voor mijn wedstrijd (toen het Europees kampioenschap al bezig was, red.) kwam ik te weten dat ik deel uitmaakte van de Belgische selectie, donderdag sprong ik naar een tweede plek in het hink-stapspringen en was iedereen tevreden. Gekker kan eigenlijk niet.” 26 augustus 2026 |

Sport

“De sfeer in de Franstalige tak van het Belgische kamp was uitgelaten na het toernooi. Ik weet niet goed hoe het er aan de Vlaamse zijde aan toeging, maar over het algemeen denk ik dat de hele federatie tevreden is met de prestaties van haar atleten, ook dat ze mij nog hebben opgenomen in hun selectie”, vertelt Guisse verder. “Wat hier misschien wel de belangrijkste les is: het maakt niet uit wat je achtergrond is, hoe je parcours eruitziet of hoe oud je bent als topsporter, soms moeten federaties gewoon geloven, dat ook uitspreken en een kans gunnen aan atleten die zich iedere dag hard inzetten op training om zich te kunnen bewijzen op grote officiële toernooien. Dat heb ik nu gedaan, ik heb mijn moment met beide handen gegrepen, maar er lopen nog zoveel jongens en meisjes rond die kansen verdienen én die kansen echt zullen grijpen mochten ze die ooit krijgen. Misschien opent mijn prestatie wel deuren voor nieuwe namen, niet per se in de atletiek, dat zou me een goed gevoel geven.”

Raymond de giraf

Haar moeder als coach, haar vader als sprint- en krachttrainer, haar zus als kinesiste, en dan haar vriend Arnaud Art, ex-polsstokspringer, die vaak met haar mee traint: de entourage van Saliyya Guisse is een echte family business. Ze moet zelf lachen met die term, maar ze vindt hem wel treffend. “Het is mooi om dit unieke moment samen met hen te vieren”, aldus de Europese vicekampioene. “Met mijn moeder heb ik een heel speciale band. We hoeven maar één blik met elkaar uit te wisselen en we weten beiden genoeg, we voelen elkaar erg goed aan. Misschien is dat wel een voordeel. Het blijft leuk werken met hen, omdat ze me door en door kennen en weten wat ze van me mogen én kunnen verwachten.” “Ik kan niet goed zeggen wat het verschil is tussen hen als coaches en ‘normale’ ouders. Dat is een vraag waar zij enkel het juiste antwoord op weten, want ik ben niet anders gewend. Van kleins af aan staan ze aan mijn zij in mijn sport. Naar mijn gevoel zijn ze niet veeleisend, maar willen ze gewoon het maximale uit mij halen en weten ze ook precies wat dat is. Als ze eens streng zijn, dan zal het wel nodig zijn, ze moeten tenslotte nog altijd hun rol van trainers vervullen. Ik ben geen klein meisje meer, ik weet goed genoeg wat ik kan en wat ik niet kan, zij weten welke punten er nog kunnen verbeteren.” Het zilver in Birmingham kwam niet volledig uit de lucht vallen, dat zou haar carrière oneer aandoen. In België bouwde 34

Guisse een reputatie op als kampioenschapsbeest in het hink-stap-springen: in 2022, 2024 en 2025 kroonde ze zich tot Belgisch kampioene in haar discipline. Ook pakte ze als hink-stap-springster in 2018, 2019, 2022 en 2024 goud op de Belgische indoorkampioenschappen. “Ik moet gewoon verder doen zoals ik al bezig was, mijn doelstellingen zijn door mijn zilveren medaille in Birmingham niet gewijzigd”, ziet ze nuchter in. “Als topsporter wil je altijd het beste en het hoogste podium bereiken, alles uit een soms korte carrière halen. Daarom zeg ik volmondig dat de Olympische Spelen van 2028 in Los Angeles mijn volgende grote doel zijn. Ik zal er hard voor werken om deze zilveren medaille letterlijk te verzilveren voor een deelname aan de volgende Spelen.”

“Mensen verwarren me met Nafi Thiam, puur op uiterlijk” Het prijsbeest in Guisse heeft daarnaast een trouwe metgezel: Raymond de giraf. Het pluchen beest reist mee als steun en persoonlijke mascotte. Al moesten de twee elkaar na haar tweede plaats op het EK even missen. “Naar Polen, waar ik enkele dagen zat voor de Diamond League, was hij niet mee. Hij zal nog euforisch geweest zijn van mijn prestatie in Engeland, misschien miste hij me zelf niet. Stel je voor. Hij is een soort geluksbrenger. Mijn medaille, die trouwens best zwaar weegt, heeft hij nog niet kunnen dragen. Als ik die zilveren plak in mijn handen hou, blijf ik steeds glunderen. Het is een fantastisch gevoel, dat hopelijk nog even mag duren.”

“Mijn socials zijn ontploft. Dat is leuk, maar ik ben vooral blij dat het hink-stapspringen hierdoor ook meer media-aandacht vergaart. De aandacht is en blijft een blijk van erkenning, maar ik blijf met mijn beide voetjes op de grond, je zal me niet zien veranderen.” Door haar vele mediaoptredens de laatste weken worden er steeds vaker vergelijkingen gemaakt tussen Saliyya Guisse en Nafi Thiam. Zelf kan ze die parallellen wel relativeren. “Inderdaad, soms verwarren mensen me met haar, puur op uiterlijk dan en nu nog wat meer, omdat ik nu veel interviews moet afleggen. Mensen roepen me soms na met de vraag of ik Nafi ben, daar moet ik wel om lachen. Ik snap wel de verwarring natuurlijk: haar moeder is Belgisch, haar vader Senegalees, net zoals dat bij mij het geval is. Daarbovenop komt er nog eens bij dat onze vaders uit ongeveer dezelfde buurt komen in Senegal, en dan doen we nog eens allebei atletiek, ik snap de vergelijkingen wel, maar het doet me verder niets. We kennen elkaar niet echt persoonlijk, maar we respecteren elkaar natuurlijk. Ik heb vroeger vaak wedstrijden afgelegd tegen haar en onze ouders kennen elkaar wel erg goed. Het is leuk voor beiden om goede prestaties neer te zetten, atletiek de aandacht te geven die de sport verdient en België te vertegenwoordigen op het hoogste niveau.” Wie Saliyya Guisse binnenkort in Brussel aan het werk wil zien, hoeft niet lang te wachten. Op 4 en 5 september zakt de hink-stap-springster af naar het Koning Boudewijnstadion voor de Diamond League. “Brussel voelt altijd aan als thuiskomen”, zegt een stralende Guisse. “Ook al woon ik nu in Waterloo en heb ik een uitstekende band met Waals-Brabant, Brussel blijft altijd speciaal voor mij. Mijn club Excelsior Brussels is er, mijn vrienden wonen er en als ik een vrij moment heb, zet ik er soms een stapje in de wereld. Ik kijk ernaar uit om voor eigen publiek te springen.”

« MON PROCHAIN OBJECTIF ? LES JEUX OLYMPIQUES »

FR/ Saliyya Guisse a décroché l’argent aux Championnats d’Europe de triple saut après avoir été sélectionnée à la dernière minute. « En tant qu’athlète de haut niveau, on en rêve forcément », explique la Bruxelloise de 30 ans, qui vise désormais les Jeux olympiques de 2028. « Je vais travailler dur pour transformer littéralement cette médaille d’argent en une participation aux prochains Jeux. »

‘MY NEXT GOAL? THE OLYMPIC GAMES’

EN/ Saliyya Guisse won silver in the triple jump at the European Championships after being selected at the last minute. “As a top athlete, you naturally dream of it,” says the 30-year-old Brussels athlete, who is now aiming for the 2028 Olympic Games. “I’ll work hard to literally turn this silver medal into a place at the next Games.”

Cultuurgids

28/8 →3/9

Shop

Made in Brussels ZILVERKUNST Minitafereeltjes op een ring of broche, dat vindt juweelontwerpster Amélie Gomet net poëzie. Gomet studeerde beeldende kunsten in New York en Brussel en opende later met een bevriende designer Feu Atelier in Elsene. Daar kun je workshops volgen. Voor haar eigen label werkt ze met giettechnieken en altijd in beperkte oplage. Een ring om een kaarsje op te dragen of deze lezende vakantieganger? Elk stuk is een kleine knipoog én je kunt een persoonlijk ontwerp aanvragen. (EC) RING ‘LECTEUR 250 euro, ameliegomet.com

Melk van tijgernoten

Beter naar school

Horchata, een koel en romig drankje op basis van fijngemalen aardamandelen of ‘tijgernoten’, is levend erfgoed in Valencia. De knollen zijn bovendien erg gezond, van nature zoet en smaken wat naar hazelnoten. In 2021 introduceerde Yannick Bloquet ook een Brusselse versie. Met zijn merk Little Planet verkoopt hij de horchata in poedervorm. Door het product pas bij gebruik met water te laten vermengen, wil hij de ecologische voetafdruk en het verpakkingsafval beperken. (MVDH)

Geen moment zo goed om felroze sokken te dragen als een eerste schoolweek. Bij cadeauwinkel Rose in Elsene kun je er nog snel een paar inslaan met een echt Brussels statement. De zaak bestaat al twintig jaar en je vindt er ook stickers, koffiemokken en notaboekjes. Allemaal klaar voor een frisse start. Doen Brusselse meiden het echt beter? Zoek dat maar uit op de speelplaats of de lijnbus naar de Vlaamse Rand. (EC)

LITTLE PLANET 9,99 euro voor 375 gram, littleplanet.company.site

Jouw Brussels product op deze pagina? Mail naar shop@bruzz.be

BRUSSELS GIRLS DO IT BETTER-SOKKEN 14 euro, iloverose.be

Restaurant

3 x Spiegelwijk in Jette

Brasserie Miroir KWALITEIT AANBOD AUTHENTICITEIT

••••• ••••• •••••

INFO

Koningin Astridplein 24/26, Jette 90folies.com/miroir

Nu Brasserie Miroir opnieuw open is, komt het hele Koningin Astridplein weer tot leven. Een mooie gelegenheid om je smaakpapillen eens goed te verwennen. De vernieuwde brasserie Miroir oogt indrukwekkend. Het imposante pand van zevenhonderd vierkante meter, met ruime veranda is werkelijk adembenemend. Hoewel de structuur van de zaak niet is veranderd, ziet het vernieuwde interieur er nu strak uit, met een mooi terras, een bistrogedeelte, een mezzanine met een grote tafel voor groepen en gastronomische blikvangers die de eetlust opwekken, of het nu gaat om een kamado – een keramische, eivormige barbecue met deksel – of een verleidelijke grill vol geurige kippetjes. Eerste vaststelling: reserveren is aan te raden, al zijn er zoveel zitplaatsen dat het verwonderlijk zou zijn dat het restaurant ooit volgeboekt raakt – al hopen we van wel natuurlijk.

Tweede vaststelling: het hele team – van de chef-kok tot elke ober in de zaal – wil het goed doen. De menukaart dan. Die biedt voor elk wat wils: zo zijn er – onder de naam Pépites - gerechten die je van 12 tot 23 uur doorlopend kunt bestellen, zoals lokale cervela (8 euro), gefrituurde grijze garnalen (9 euro) en rodebiet-hummus (8 euro). Het vegetarische aanbod valt, met één vooren één hoofdgerecht, wel wat mager uit. Wel goed bedacht is het lunchmenu, met soep en een pistolet (americain, tonijn, hummus …), dat een middagmaal voor de redelijke prijs van 12 euro aanbiedt. Ook het idee om een hele kip aan te bieden – ideaal voor families – voor drie tot vier personen is een slimme vondst. In de prijs van 70 euro zijn bijgerechten zoals krieltjes, sla, groenten en appelmoes à volonté inbegrepen. Het voorgerecht van perzik met tonijn voor 5 euro is leuk en heerlijk, gepresenteerd in een klein metalen schaaltje, ideaal voor een oververhitte zomerdag. De caesarsalade (18 euro) overtuigt minder. Ondanks de royale portie is de balans tussen de verschillende ingrediënten een beetje zoek. De wijnkaart is te klassiek en de AB InBev-bieren van het vat te industrieel. Kies liever voor lokale smaak met een fles van Cantillon, voor 11 tot 26 euro. MICHEL VERLINDEN

French Kiss

Niet ver van het Koningin Astridplein ligt deze gevestigde waarde, met de wat donkere uitstraling van een taverne. De grillgerechten zijn er van goede kwaliteit. Keuzestress? Ga dan voor de lamsrib in kruidenkorst, met groenten van de dag en gratin dauphinois (36,50 euro) of de carpaccio van gedroogd Grison-rundvlees als voorgerecht. Vegetariërs laten deze plek beter links liggen. Leopold I-straat 470, Jette. restaurantfrenchkiss.com

Róka

IJssalon Róka passeerde begin juli al in deze rubriek, maar een kleine herinnering kan geen kwaad. Hoewel de zaak nog maar net geopend is, behoort ze nu al tot de beste ijssalons van de hoofdstad. Een speciale vermelding verdient de aandacht voor allergenen – alles staat transparant aangegeven op het bord – en de bijzondere en onuitgegeven smaken, zoals Earl Grey en kokos-stracciatella. Jetselaan 276, Jette. rokagelato.be

26 augustus 2026 |

Klassiek

Expo

The Waterboys

Xavier Locus & Ensemble Orchestral de Bruxelles

Soul witness

Midis Minimes, het klassiekemuziekfestival in lunchformaat, sluit de zomer af met een copieus muzikaal middagmaal. Xavier Locus, de vaste Brel-begeleider van Filip Jordens, ruilt chansons voor concerto en stort zich op het machtige Derde pianoconcert van Sergej Rachmaninov. Voor zo’n spetterend slot staat de tafel voor één keer gedekt in Bozar.

In zijn films, tekeningen en (vaak met archeologische fragmenten en modder gemaakte) sculpturen toont de Frans-Libanese kunstenaar Ali Cherri hoe machtsbolwerken zoals staten en legers zowel individuele levens als het collectieve geheugen domineren. Cherri verloor zelf twee jaar geleden zijn ouders door een Israëlische luchtaanval op Beiroet.

→ 1/9, Ancienne Belgique

→ 28/8, Bozar

→ 5/9 > 3/1, Wiels

Emmylou Harris

Beethoven 7

Matthäus-Passion

Het is overtrokken om Emmylou Harris de Taylor Swift van haar generatie te noemen, maar de zangeres plaveide wel mee het pad voor de symbiose van country, pop en rock waarmee die laatste uitgroeide tot een megaster. Harris deed niet veel onder, met talloze hits en samenwerkingen met onder meer Neil Young en Dolly Parton. In Bozar wuift de 79-jarige Amerikaanse haar publiek uit.

Het is nog even wachten op het opera- en concertstartschot in De Munt, al openen ze hun seizoen wel met een symfonische klepper: Sasha Waltz gaat aan de slag met Beethovens Zevende symfonie. Om nog wat extra in de verf te zetten dat traditie in beweging moet blijven, laat de choreografe het repertoirestuk bovendien clashen met een creatie van de Chileense componist Diego Noguera.

De Franse schilder en beeldhouwer Edgar Sarin heeft een mooi gezelschap rond zich verzameld. Recente werken van zijn hand gaan in dialoog met creaties van internationale inspiratiebronnen als Sol LeWitt, Pier Paolo Pasolini, Nan Goldin en Peter Buggenhout. Hij is niet geïnteresseerd in beate verering, wel in het stimuleren van een passionele interactie.

→ 3/9, Bozar

→ 3 > 6/9, De Munt

→ 2/9 > 17/4, Fondation CAB

Ryan Davis

Ars in Cathedrali

Parasite paradise

Americana kreeg de voorbije jaren fraaie stroomstoten van onder meer Bonnie ‘Prince’ Billy en Wilco, maar ook de minder bekende Ryan Davis gaf het uit wispelturig tuimelkruid opgetrokken genre nieuwe impulsen. Met zijn uit het leven gegrepen songs over mislukking, twijfels en veerkracht vulde hij vorig jaar nog het weergaloze album New threats from the soul, dat hij nu in Brussel komt voorstellen. (TZ)

Het festival Ars in Cathedrali in de SintMichiels- en Sint-Goedelekathedraal wordt op 1 september uitgeblazen door huisorganist Bart Jacobs. Hij toont hoe fantastisch Bach en Buxtehude de zogenaamde stylus phantasticus in de vingers hadden. Componisten konden daarin hun creativiteit de vrije loop laten ... al vraagt het vooral ook een topvertolker om deze flitsende muziek eer aan te doen. (JC)

In plaats van te zonnebaden, dompelden de kunstenaars Sabou en Nicolas Rossius, grote fans van horror en zwarte humor, zich tijdens hun zomerresidentie in Sterput onder in een wereld waarin buitenaardse parasieten zorgen voor monsterlijke metamorfoses en boeiende maar verontrustende visioenen. Laat alle realiteitszin varen, gij die hier binnentreedt. (AF)

→ 3/9, Botanique

→ 1/9, Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal

→ 3/9 > 18/10, Sterput [asbl E²]

En ook

The Whitest Boy Alive toont zich zelden live, dus mis deze passage niet (30/8, Ancienne Belgique)

Antoine Guillaume en Julie Delbart maken van de Braemtstraat Broadway (28 > 30/8, Théâtre Le Public)

Bewonder monumentale beeldhouwwerken in TheArtSquare ( 29/8 > 29/9, Armand Steurssquare)

It It Anita brengt verwrongen staal en noiserock mee uit La Cité Ardente (3/9, Motown)

John Kirby (Solange, Harry Styles, Miley Cyrus) brengt eigen composities (30/8, Warandepark)

Planten paren met mensen in de fotomontages van Nathalie Amand ( > 17/10, Le Salon d’Art)

C12 en Gimic lokken Ok Williams & Bitter Babe, NMSS en Bo Meng naar hun Open Air (29/8, Circle Park)

Ezra Feinberg schrijft psychoanalytische ambient voor akoestische gitaar (2/9, Botanique)

Léon Spilliaert gaat 80 jaar na zijn dood in gesprek met achttien topkunstenaars (28/8 > 26/9, Native)

Cultuurtips

Pop & Jazz

“Ik wilde maar in drie bands spelen: The Rolling Stones, NRBQ en The Waterboys”, verkondigde de Amerikaanse countryrocker Steve Earle ooit. Die wens komt deels in vervulling, want hij trekt mee op tournee met The Waterboys, de Britse band rond Mike Scott die onsterfelijk werd dankzij de eightieshit ‘The whole of the moon’. Samen smijten ze zich op de Waterboys-classic Fisherman’s blues.

Ali Cherri

Edgar Sarin

Nicolas Rossius & Sabou

Film

Klein onderhoud

Curator Julien Frydman

L’inconnue

Van Arthur Harari, met Léa Seydoux, Niels Schneider

Arthur Harari won een Oscar als scenarist van Anatomie d’une chute, de Gouden Palm-winnaar van zijn echtgenote Justine Triet. Zelf regisseert hij zonderlinge films met felle vooren tegenstanders. In het bevreemdende L’inconnue ontwaakt een introverte veertiger na een onenightstand in het lijf van Léa Seydoux. → in de bioscoop

L’âge mur

Van Jean-Benoît Ugeux, met Jean-Benoît Ugeux, Ruth Becquart, Laurent Capelluto

Een succesvolle Brusselse architect valt van zijn voetstuk na een slechte reactie op het einde van een romance. Soms wil je hem een klap geven, soms een schouderklop. Na een reeks kortfilms maakt de veelzijdige Ugeux zijn langspeeldebuut: een genuanceerde dramedy met zichzelf in de hoofdrol. → in de bioscoop

The death of Robin Hood

Van Michael Samoski, met Hugh Jackman, Jodie Comer, Bill Skarsgård

We hadden het altijd al mis: Robin Hood is géén held die steelt van de rijken voor de armen, maar een vogelvrijverklaarde rover die moordt en steelt voor zijn plezier. Dat zegt hij zelf in deze sombere, majestueuze film. Hugh Jackman laat zich geselen door wind en wroeging over al het bloedvergieten. → in de bioscoop

En ook Ridley Scott heeft al veel betere sf-films geregisseerd dan The dog stars In Japan liep het storm voor Kokuho, een betoverende film over twee kabuki-acteurs Flagey vrolijkt het einde van de zomervakantie op met drie heerlijke films van Jacques Demy (> 26/9)

De beelden van fotografen uit Japan in de expo Lost and found tonen hoe het land telkens weer geconfronteerd wordt met heftige rampen, maar tegelijk kan putten uit een bodemloos vat van creativiteit. Ook deze zomer werd Japan weer door een catastrofe getroffen: eind juli stierf een veertigtal mensen door een aardbeving in de zuidelijke regio Kumamoto. Maar de grootste ramp uit de recente geschiedenis van het land is de aardbeving (en tsunami) van 2011, die aan bijna twintigduizend mensen het leven kostte. Na die immense tragedie zette de Japanse fotograaf Munemasa Takahashi het project Lost and found op, nu ook de titel van een tentoonstelling in de A Stichting. “Hij maakte een installatie met familiefoto’s gevonden tussen het puin van de stad Yamamoto”, vertelt Julien Frydman, curator van de Brusselse expo. “De afbeeldingen zijn nog nauwelijks te herkennen, maar houden zo wel de herinnering aan de ramp levend.” Lieko Shiga documenteerde de gevolgen dan weer met bevreemdende, surrealistische foto’s. “Je weet niet goed of je naar een droom of een nachtmerrie kijkt”, knikt Frydman. De zwart-witfoto’s van Kenji Ishiguro lijken daarentegen – op het eerste gezicht – alledaagse stadstaferelen vast te leggen. “Maar als je inzoomt, merk je onrust in de blikken en gedragingen van de mensen.” De stad in kwestie is Hiroshima en het jaar is 1965, twintig jaar na de atoombom. “Je voelt in de beelden nog die verwoes-

tende kracht, hoe die er het leven heeft veranderd.” De expo focust ook op de vernieuwingskracht van Japanse fotografen, die zeker in de jaren 1970 tot opmerkelijke experimenten leidde, onder meer door veel vrouwelijke kunstenaars. “Die in die tijd minder aandacht kregen, maar de laatste jaren in ere worden hersteld”, zegt Frydman. “Een positieve evolutie waar we aan wilden bijdragen.”

“Je weet niet of je naar een droom of nachtmerrie kijkt” Een van die pioniers, Noriko Shibuya, dompelde zich toen onder in de flashy wereld van de Takenoko-zoku – hippe jongeren die op zondagen in kleurrijke outfits dansten in de straten van Tokio’s trendy wijken. Satomi Nihongi maakte dan weer portretten van langharige mannen, van voren en van achteren, die ze samenbracht in het werk Long hair inverted. “Het zijn voorbeelden van de bijzondere energie uit die periode, van een undergroundstroming met een punkhouding.” De expo bevat ook een enigma: Mutsuko Yoshida. “Ze maakte enkele geweldige boeken over de tv-cultuur, maar verdween van de radar. Niemand weet of ze nog leeft. Mocht je haar vinden, geef een seintje.”ANDY FURNIERE De expo Lost and found is van 3/9 tot 20/12 te zien in Fondation A Stichting, fondationastichting.com

het Theater Festival

theaterfestival.be

ALKIBIADES Zuidpool AMAI SPECIAAL CHAPEAU DE MAAN & 4Hoog Badke(remix) Amir Sabra & Ata Khatab / laGeste & Stereo48 BONJOUR MADEMOISELLEKE Lukas Glowacki / DE MAAN Chapters of Celebration Benjamin Abel Meirhaeghe, Wouter Deltour & Muziektheater Transparant Copyriot Krapp / KVS Dansen met mijn ex / Bailando con mi ex Neal Leemput & De Studio F*ck Lolita Het Zuidelijk Toneel Frames Not Standing / Alexander Vantournhout FRANK Cherish Menzo / GRIP & Theater Utrecht i.s.m. Dance On Ensemble Hugs & handshakes THERE THERE Company Ki no nagare Collectif Malunés / Arne Sabbe La Noche de Aparicion Désirée0100 / Lulu Muñoz Magec/the desert Radouan Mriziga / A7LA5 Plum Road Tea Dream Samuel Baidoo Shoe/farm a family business Buren The Moon in your Mouth Samah Hijawi / KWP The truthful Lieselot Siddiki / CAMPO

2–12 sept ’26 Brussels The mustsee of the performing arts season

Podium

In mijn wijk

The truthful

Calle Malaga

Theatermaker Lieselot Siddiki heeft een achternaam die zoveel betekent als ‘Zij die de waarheid spreekt’. Ontmoetingen met haar Amerikaanse oom, een van moslim tot christen bekeerde prediker, werden het uitgangspunt voor een docufictie over het Amerika van complottheorieën, godsdienstwaanzin en de obsessie met succes.

De 74-jarige Maria leidt een rustig leven in de Spaanse gemeenschap van Tanger, tot haar dochter Clara uit Madrid arriveert om haar appartement te verkopen. Vastbesloten om te blijven, vecht Maria voor haar thuis en herontdekt ze onverwacht de liefde en het verlangen. Carmen Maura schittert in deze film van Maryam Touzani (Le bleu du caftan).

→ 3 & 4/9, Theater 1150, 16+

→ 28/8, Sint-Joostplein, Sint-Joost-ten-Node

Chapters of celebration

Opening pizzaoven

Regisseur Benjamin Abel Meirhaeghe nodigde zes choreografen uit voor een avondvullende dansmarathon in hoofdstukken die barokdans combineren met ballroom, jazz en rave. Componist Wouter Deltour bewerkte composities van Bach, Vivaldi en Rachmaninov met als leidraad de Spaanse feestmuziek La Folía.

Rond een nieuwe pizzaoven wil gemeenschapscentrum Kontakt een warme ontmoetingsplek bouwen waar buurtbewoners elkaar leren kennen en samen genieten. Enthousiastelingen die willen meedenken, helpen bij activiteiten, pizza’s bakken of het terras mee inrichten mogen zich melden op het openingsfeest. Elke laatste vrijdag van de maand wordt de oven warm gestookt.

→ 2 & 3/9, KVS_Box, 12+

→ 28/8, Kontakt, Sint-Pieters-Woluwe

Shoe/farm – a family business

Zonneklank

Oshin Albrecht en Melissa Mabesoone gooien hun kindertijd in de mixer. De ene groeide op in een schoenenwinkel aan de kust, de andere in een boerderij in Zeeuws-Vlaanderen. Resultaat is een performance over een boerderij waar schoenen worden geteeld, geoogst en verkocht. Een voorstelling over passie en werkethos, kapitalisme en kunstpraktijk. (MB)

Vier vrijdagen lang laat Zonneklank het Dapperheidsplein zoemen. Vanaf 16 uur is het terras open en kunnen kinderen zich uitleven in allerlei activiteiten. Om 18 uur start het eerste concert, gevolgd door een homemade diner van Culture Resto, waarna een tweede artiest de avond afsluit. Deze week maken de Nederlandstalige rapper ELI.ANKH en het percussie- ensemble Sam-Braas hun opwachting. (TZ)

→ 2 & 3/9, De Kriekelaar, 14+

→ 28/8, De Rinck, Anderlecht

En ook

De circusvoorstelling Ki no nagare van Collectif Malunés oogt spectaculair (3 > 6/9, Gare Maritime)

Ga nog eens goed ravotten op De laatste speeldag van de vakantie! (31/8, verschillende locaties)

Het Brigittines Summer Festival speelt Bien parado in de openlucht (> 30/8, Les Brigittines).

Grégoire Tirtiaux en João Lobo trekken een nieuw seizoen van Café Magritte op gang (2/9, Ploef!)

De Kunstberg is het strijdperk voor een qualifier van de Detours Cyphers (2/9)

Leuk je lunch op met de Swinging Sandwich’es in het Bergojepark, met deze week de Jo&Reg Band (3/9)

Lieselot Siddiki/CAMPO

Benjamin Abel Meirhaeghe, Wouter Deltour & Muziektheater Transparant

Buren

Van Maryam Touzani, met Carmen Maura

Uitgelicht

Brusselaar Lukas Glowacki tekent theater op Theaterfestival

Fluïde gender, fluïde genre

Dat het wel cool zou zijn om op een dag op Het TheaterFestival te staan, dacht Lukas Glowacki tijdens zijn theaterstudie aan het RITCS. Toen hij in 2024 afstudeerde met zijn persoonlijke ‘graphic-novel-voorstelling’ Bonjour mademoiselleke, had hij al meteen prijs. door Michaël Bellon

26 augustus 2026 |

Graphic theatre

“Ik teken inderdaad heel graag”, geeft theatermaker Glowacki toe. “Ondertussen volg ik illustratie en grafisch ontwerp aan de avondschool, maar ik wilde al een graphic novel maken toen ik aan het RITCS studeerde. Zo ontstond het idee voor de mengvorm: een graphic novel op de theaterscène werd het basisidee van mijn masterproef.” Aan het resultaat is te zien dat er aan deze genre-fluïde voorstelling veel onderzoek en ambacht te pas kwam. Met acrylverf werden tekeningen en tekstballonnen aangebracht op grote vlakken papier en karton, die stelselmatig onthuld, ontvouwd en geprojecteerd worden door Glowacki zelf en door vier andere spelers (Alice D’hondt, Juriaan Houttekier/Ine Van Bortel, Yanu Schepens en Victor Vermaerke) die hem op de scène vergezellen en ondersteunen. Sommige tekeningen zijn zo groot dat ze iets sculpturaals krijgen. Het voor iedereen zichtbare en secure manipuleren van het met zorg geknutselde materiaal straalt eerlijkheid en eenvoud uit. “Het klopt dat we veel tijd gestoken hebben in de zoektocht naar het juiste materiaal, de versteviging van het papier en de leesbaarheid van de tekst”, zegt Glowacki. “Ik wou de voorstelling graag kenmerken van een pop-upboek geven, en om dat op grote schaal te doen, heb je wel wat materiaal nodig. Met die mengvorm van graphic novel en theater is volgens mij nog veel 42

lowacki brengt een persoonlijk verhaal over zijn zoektocht naar genderidentiteit en de obstakels die daarmee gepaard gaan”, schrijft de vakjury van het komende TheaterFestival 2026 over Bonjour mademoiselleke. “Hij toont zich meteen als een vernieuwende en veelbelovende stem in het jeugdtheater. Zijn originele stijl getuigt van een uitzonderlijk ambacht en toewijding, maar minstens even indrukwekkend is de gevoeligheid waarmee hij maatschappelijk gevoelig terrein durft te betreden.” Sinds zijn studies Drama Regie & Schrijven aan het RITCS woont Genkenaar Glowacki (2001) in Brussel. Bonjour Mademoiselleke was zijn masterproef, die hij vervolmaakte bij figurentheater De Maan. Het werd een heel serene voorstelling, die de tijd neemt om – zonder één uitgesproken woord, maar mét tekeningen en muziek – het verhaal te vertellen van iemand die zich niet het ‘mademoiselleke’ voelt waarvoor die wordt aangezien door de buitenwereld, en die de transitie naar zijn eigen genderidentiteit tekent.

“Ik wou de voorstelling graag kenmerken van een pop-upboek geven”, zegt Lukas Glowacki (in het midden met de taart) over ‘Bonjour Mademoiselleke’.

meer mogelijk. Er zijn nog zoveel verschillende stijlen en materialen denkbaar.” Thuis blijft Glowacki tekenen. “Ik ben net verhuisd van het centrum naar Sint-Gillis, daardoor is het een beetje moeilijk om elke dag te tekenen. Omdat ik hier samen met de kat tussen de verhuisdozen zit, ben ik de kat veel aan het tekenen. Dat is misschien iets voor een nieuwe voorstelling. Tijdens mijn masterproef was ik vooral bezig met mijn

We hebben al veel schoolvoorstellingen gespeeld voor kinderen van het vijfde en zesde leerjaar. Daar was vrij nieuw voor mij en ik was benieuwd wat ze ervan zouden vinden. De kinderen bleken heel gefocust, en ik voelde een groot respect voor de voorstelling en voor mij. Sommige kinderen toonden dankbaarheid en enkele ouders mailden om ons te bedanken dat hun kind dit had kunnen zien. Dat was hartverwarmend.”

“Door theater te maken over wat mij had gekwetst, kreeg ik veel steun” transitie, met wat mensen daarover zegden en met mijn emoties daarbij. Die gesprekken, reacties en mijn gevoelens daarbij vormden de basis van mijn tekeningen voor Bonjour Mademoiselleke.”

(Niet) zwart-wit

Door de tijd en de moeite die werden gestoken in dit beeldverhaal over een hoofdpersonage dat tegen wil en dank als een meisje wordt aangezien, lijkt de bereidheid van het publiek om met grote focus de voortgang van het verhaal te volgen erg groot. Glowacki: “Die ervaring heb ik ook.

Nochtans kan zelfs een vrij jong publiek soms behoorlijk conservatief uit de hoek komen? “Daar was ik een beetje bang voor, maar in het theater heb ik nog geen negatieve reacties meegemaakt. Ik zou het zelf op die leeftijd fijn hebben gevonden om te zien dat het hokjesdenken van alleen ‘meisjes’ en ‘jongens’ niet hoeft.” Want al is de voorstelling helemaal in zwart-wit getekend, gender is allesbehalve zwart-wit. Op een gegeven moment tekent Glowacki bijna letterlijk de transitie van zijn hoofdpersonage, door er een ander lichaam voor te tekenen dat hem als gegoten past, al

Inzichten

staat op het hemd dat over de harige nieuwe ledematen gaat nog de slogan ‘Ik voel mij geen man’. “Omdat ik het gevoel heb dat gender heel fluïde kan zijn. Ik weet dat ik mij geen vrouw voel, maar het is ook niet zo dat ik mij een stereotiepe machoman voel. Soms voel ik me zelfs geen man, maar non-binair. En soms voel ik mij toch een man. Al kun je je dan de vraag stellen wat dat is, een man?”

Poëzie en charme

Hoewel er soms emotionele en wrange momenten in de voorstelling zitten, waarin de bredere omgeving het hoofdpersonage misgendert of moeilijk blijkt te kunnen omgaan met de zoektocht van dat personage naar zijn identiteit, is de toon altijd kalm, en nooit van humor, poëzie of charme gespeend. De transitie van iemand die op zoek is naar zijn genderidentiteit wordt zo haast een vanzelfsprekend thema. Liep Glowacki’s transitie samen met het maken van de voorstelling, zodat ze ook neerkwam op een soort coming-out? “Intussen weet ik dat ik trans ben en heb ik alles een plaats kunnen geven, maar toen ik de voorstelling begon te maken, was het ook voor mij vrij nieuw en was ik heel zoekend. Veel van de vorm en de inhoud is op een intuïtieve manier ontstaan. Ik wilde niet gaan lesgeven, en ook geen boze toon aanslaan, maar ik wilde het wel heel graag over het onderwerp hebben.” “Op school was dat wat makkelijker, al was het soms best eng, omdat veel mensen die mij kenden, van niets wisten. Het was inderdaad deels een coming-out, waarbij ik me soms afvroeg of ik dat wel wilde, maar uiteindelijk is alles goed gekomen, en heb ik het gevoel dat het op een heel natuurlijke manier is gegaan, ook voor mijn omgeving. Ik heb ervaren dat mensen die op een bepaald moment reageerden op een voor mij kwetsende manier daar ook uit hebben geleerd. Door van de situaties en de gesprekken die mij hadden getroffen theater te maken, heb ik veel nieuwe gesprekken kunnen voeren en veel steun gekregen. Omdat ik de voorstelling met een groep collega’s maakte, voelde ik me nooit alleen.” Zo is het mooi om te zien hoe de vier andere spelers een letterlijk en figuurlijk (onder)steunende rol spelen bij het vertellen van dit persoonlijke verhaal. Met hun manipulatie van de figuren en de objecten, en met hun muziek op elektrisch orgel, ukelele, accordeon en mondharmonica. Bonjour mademoiselleke van Lukas Glowacki en De Maan (10+) is te zien op 10 & 11/9 in De Kriekelaar, het TheaterFestival loopt van 2 tot 12/9, theaterfestival.be

In welk ander vak zou je ook top zijn? Voor ik muzikant werd, heb ik biochemie gestudeerd, dus ik zou misschien kunnen uitblinken als laborant. Nu, mijn passie ligt eerder bij het werken met of voor mensen. Ik kan redelijk goed babbelen en ook wel luisteren, dus zou ik eerder zeggen: tv-maker, of iets in de sales of zo. (Lacht) Met welke quote pak je graag uit? “Winnaars verliezen vaker dan verliezers, omdat ze meer proberen.” Die heb ik ooit ergens opgepikt en geeft extra motivatie die veel mensen nodig hebben, ikzelf incluis. Waarop trakteer je jezelf af en toe? Zeker als ik in Brussel kom, durf ik wel een kebabzaak binnenwandelen, zonder dat dat uiterst noodzakelijk is. Bij welke historische gebeurtenis had je graag ingegrepen? Ik zou bij elke burgeroorlog wel willen ingrijpen, maar ik denk specifiek aan die in Nigeria eind jaren 1960, het land waar mijn moeder van afkomstig is. Die heeft de miserie die er al was door de Britse kolonisatie alleen maar erger gemaakt, waardoor er nog altijd armoede en slecht beleid zijn, terwijl de olie en de grondstoffen de eigen bevolking nauwelijks ten goede komen. Waarom zou je met de loterij meespelen? De grap is dat ik toevallig meespeel met de trekking van morgen. Dat doe ik af en toe, niet alleen om de kans om rijk te worden met een fractie te vergroten, maar ook omdat Lotto een grote sponsor is van heel veel muzikale activiteiten in België. Welk cliché over Brussel stoort je? Ik hoor veel mensen die Brussel beschrijven als een plek waar chaos de bovenhand neemt. Ik vind dat totaal niet waar. Er zijn plaatsen waar het wat drukker is, maar die zijn toch altijd op een of andere manier geordend. Wanneer verbaasde Brussel jou? Ik woon in Boortmeerbeek bij mijn moeder, en zit op kot in Gent, maar ik kwam regelmatig in Brussel bij vrienden die er studeerden. Zij hebben me als toerist in eigen land de pleintjes en cafés laten zien waar ik nog nooit geweest was, en die me Brussel op een heel andere manier leerden ervaren. Welke levenswijsheid kreeg je van je ouders? Een Nigeriaans gezegde dat mijn

Wat weet muzikant Troy van het leven?

• Troy (Troy Joris) is een

Belgische rapper, producer en trompettist die soulvolle en jazzy hiphop verbindt met geëngageerde lyrics

• Hij werd Publiekswinnaar van

Sound Track (Vlaams-Brabant) in 2025 en in 2026 laureaat van De Nieuwe Lichting van Studio Brussel, samen met Rosie Stuart en WASTE

moeder vaak gebruikte, zegt: “Als je iemand slaat, mag je die niet ook vertellen hoe hij moet wenen.” Als je soms de waarheid moet zeggen en weet dat die kwetsend kan zijn, probeer dat dan op een respectvolle manier te doen, en respecteer hoe die persoon daarmee omgaat en reageert. Welke levenswijsheid wordt onderschat? Dat elke dag geplukt dient te worden. Omdat elke dag een goddelijk geschenk is. Toen ik 17 was, is mijn vader overleden en dan heb ik gemerkt hoe dankbaar ik moet zijn voor elke dag. Welke andere vraag hadden we je beter gesteld? Die naar mijn toekomstplannen. Met mijn single ‘Run’ oogstte ik succes bij De Nieuwe Lichting. Nu werk ik aan nieuwe muziek. Dit najaar verschijnt een nieuwe single, begin volgend jaar volgt de eerste ep. MICHAËL BELLON Troy speelt op 29/8 op Plazey in het Elisabethpark in Koekelberg, plazey.be 26 augustus 2026 |

The hang-out

Vogelspotten in het Elisabethpark Elke week toont een Brusselse ket zijn of haar favoriete plek. Deze keer neemt Salmane (10) BRUZZ mee naar de bomen in het Elisabethpark, volgens hem de beste plek in Brussel om vogels te spotten.

Vertel eens over het boek dat je bij je hebt.

Het is een vogelboek. Alle vogels van Europa staan erin met hun naam en foto. Dat vind ik heel leuk. Je kunt er ook pluimpjes insteken.

Heb je een favoriete vogel?

De halsbandparkiet, want daar ken ik een leuk verhaal over. De halsbandparkiet leefde eerst in een dierentuin, maar toen die dichtging, hebben ze de helft van de vogels verkocht. De andere helft hebben ze in de natuur gelaten, en nu zijn er heel veel halsbandparkieten. En ze roepen heel luid.

Ken je andere mensen die vogelspotten?

Ja, mijn meester. Die houdt ook heel veel van vogels. Hij heeft mij er veel over geleerd en mij een kaart van vogels gegeven. We hebben er eens een les over gekregen. Het is door hem dat ik van vogels ben beginnen te houden.

Je hebt zelfs een verrekijker gekregen voor je verjaardag. Dat was een verrassing van mijn moeder. Ik was er heel blij mee.

Zou je iets aan het park veranderen?

Ja, het vuilnis. Ze gooien hier veel afval in de natuur, dat vind ik heel jammer. Ik denk dat het komt omdat er niet zo veel vuilnisbakken zijn in het park. En de mensen vinden het niet leuk als ze afval in hun handen moeten houden.

Doe je hier nog andere dingen dan vogelspotten?

Ja, voetballen. Ik wil een grote en bekende voetballer worden. En dan meedoen met het WK en winnen. Ik supporter voor België en Marokko.

En als ze tegen elkaar spelen?

Telkens vijf minuten voor België en vijf minuten voor Marokko.

ASTRID VAN PEER

Wil jij ook je favoriete plek tonen? Stuur een mailtje naar ket@bruzz.be.

De BRUZZKet schoolkalender

Bestel nu een gratis exemplaar voor jouw klas r Brussel voo en tt e k r o en do 31

Dinsdag quizdag

Herfstvakantie

KLIK

Dinsdag quizdag

DINSDAG

de Start Week van Belgische Muziek: luister de hele week naar BRUZZ Radio!

WOENSDAG

22 1 8

DONDERDAG

VRIJDAG

klimaat.

DINSDAG

15 22

van de laatste weekend Geniet nog een s op groot scherm mooiste animatiefilm Festival tijdens het Anima

WOENSDAG

DONDERDAG

VRIJDAG

Dag van de Arbeid

Pinkstermaandag

Dinsdag quizdag

op het

DONDERDAG

Bednet Pyjamadag: Ga in pyjama naar school!

stadscentrum Weekend: Het hele Lotto Brussels Jazz al met gratis concerten, groot muziekfestiv verandert in één s en dansoptreden straatmuzikanten

het water, want

2 9

de waterbus vaart

DONDERDAG

Dinsdag quizdag

VRIJDAG

Dinsdag quizdag

ZONDAG

Markten zoals de leuke Brusselse in Ga naar een van Sint-Gillis, de Zondagmarkt de Zuidmarkt in t op het Vossenplein Jette of de rommelmark

Dinsdag quizdag

Buitenspeeldag

Dinsdag quizdag

Buitenlesdag

een het Centraal Station Wist jij dat er in die daar? staat? Wat doet mysterieuze deur KetCity via de QR-code ontdek het in onze kijken op het Brussels Ga naar een film kortfilms Short Film Festival: voor jong en oud

ZONDAG

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

Pis? kostuums van Manneken Benieuwd naar de het van de maand is Elke eerste zondag s-museum gratis! GardeRobe MannekenPi

parken in in één van de vele zo Ga eens picknicken het Josaphatpark trouwens waarom rechts vanboven Brussel. Weet je weten via de QR-code heet? Kom het te

Vaderdag: ga met

Dinsdag quizdag

weer!

VRIJDAG

Eén april! Haal een grap uit bij een vriend(in) of familielid.

Dinsdag quizdag

DONDERDAG

maak een gedicht Dag van de Directeur: poezieweek én en vier voor je directeur in één klap! dag van de directeur

in leukst? Schrijf je buurt vind jij het Welke plek in jouw in ‘The Hang-out’ en vertel erover via bruzzket.be

WOENSDAG

tijdens het laatste nieuwste auto’s Expo Ontdek de coolste, Autosalon in Brussels weekend van het

in de houd bruzzket.be te vinden! Zondag is het Pasen: paaseizoektochten gaten om de leukste

DINSDAG

ZONDAG

. Trek naar je was het Driekoningen Drie dagen geleden taart. bakker voor een favoriete Brusselse ben jij de koning! Als je de boon vindt,

Begin van de Poëzieweek: Het thema dit jaar is ‘zwaartekracht’.

WOENSDAG

Z AT E R D A G

te maken: welke Tijd om een bucketlist Welke Een nieuw jaar! wil jij dit jaar bezoeken? via ket@bruzz.be plekken in Brussel Laat het ons weten hobby’s wil jij uittesten?

Paasvakantie

DINSDAG

MAANDAG

de vraag: : Stel een vriend(in) je vandaan en Discriminatie je eruitziet of waar Dag tegen Racisme behandeld om hoe “Ben jij ooit anders samen over komt?” Praat er

en e Dag tegen Holebiparade. de International de Brussels Pride Maandag is het we in Brussel met Transfobie. Dat vieren meer informatie! voor Check bruzzket.be

Maak een ritje op

Dinsdag quizdag

na de komma getal Pi zo ver mogelijkeen wedstrijdje! Pi-dag: Leer het maandag op school vanbuiten en houd

ZONDAG

De hele maand hobby uit te proberen? gratis Zin om een nieuwe lessen open voor Sportdienst haar brussel.be mei stelt de VGC info vind je op www.sportin proeflessen. Meer

Dinsdag quizdag

Ga op zoek naar Internationale Vrouwendag. naar een vrouw. Maandag is het die vernoemd werd een Brusselse straat volgens jou ook een straatnaam? Welke vrouw verdient

Dinsdag quizdag

Nieuwjaar

ZONDAG

Z AT E R D A G

VRIJDAG

27 3

DONDERDAG

Dinsdag quizdag

APRIL

WOENSDAG

DINSDAG

je in Cinema van de maand kan voor Elke laatste zondag TIME: een filmvertoning Palace naar FAMILY animatie erbij het hele gezin met

Hoera voor onze feestdag van Brussel! bruzzket.be wat op Vandaag is het de mee te vieren? Check hoofdstad. Zin om valt! er allemaal te beleven

O.H. Hemelvaart

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

e plaatsen in Halloween! Op verschillend Surf naar griezelen. Brussel kan je gaan waar bruzzket.be en ontdek

ZONDAG

MAANDAG

DINSDAG

Dinsdag quizdag

JUNI

MEI

allerlei films en Ontdek vanaf zondag Filem’on filmfestival workshops op het

in de kerstsfeer opsnuiven tot Ga dit weekend park wordt omgetoverd Mini-Europa. Het ! een echt kerstparadijs

Dinsdag quizdag

Dag van de Jeugdbeweging

Oudjaar

Paasmaandag

Paasvakantie

Kerstmis

Complimentendag: Wie wil jij een compliment geven? Niet twijfelen, gewoon doen!

er In Brussel worden Dag van de Moedertaal: talen gesproken. maar liefst 104 verschillende jij? Welke talen spreek

MAANDAG

strijkt weer neer Circus Bouglione Flageyplein in Elsene

Dag van de Mensenrechten

Internationale Dinsdag quizdag Vrouwendag

ziet iedereen die je graag Vier Valentijn met wandel Bright Festival en op het Brussels rken. langs coole lichtkunstwe

Z AT E R D A G

Dinsdag quizdag

Start Jeugdboekenmaand met het thema ‘Water’

naar de leukste BRUZZKet op zoek voor februari op Elke maand gaat Check onze maandtips tussen activiteiten in Brussel. zit er wel een carnavalsstoet weet BRUZZKet.be! Wie

Dinsdag quizdag

ZONDAG

het KetCity waarom en leer dankzij onze de video via de QR-code Bezoek het Atomium vorm heeft. Je vindt gebouw zo’n gekke

Brussel vandaan? Waar komt de naam KetCity via de QR-code ontdek het in onze

Dinsdag quizdag

in op het Daillyplein Ga naar de Winterkermis verzekerd! Schaarbeek. Plezier

MAANDAG

Kerstvakantie

Winterpret! Het is weer tijd voor de schaatsbaan Ontdek het reuzenrad, kraampjes en de verschillende

Z AT E R D A G

Dinsdag quizdag

Kerstvakantie

Brussels dialect? of spreek jij het Hoe goed begrijp Doe de quiz op bruzzket.be!

JANUARI VRIJDAG

DONDERDAG

Dinsdag quizdag

MAANDAG

Dinsdag quizdag

WOENSDAG

DINSDAG

Allerheiligen

Krokusvakantie

ZONDAG

in Muntpunt: Wetenschapsfestival en technologie Leer alles over wetenschap tandje ons BRUZZKet-s en bezoek zeker

#iktrekhetmijaan, een actiedag om stil te staan bij het

en work

MAART

FEBRUARI

MAANDAG

aan en versier je mooiste fluohesje Mass door de Trek zaterdag je om samen met Kidical fiets met lichtjes de lichtparade stad te fietsen tijdens

nieuws maken? je klas en onze reporters maken en Wil jij samen met leer alles over nieuws Klas in de Kijker en 9/11 tot en met 29/11 Schrijf je in voor BRUZZKet.be van en inschrijven via journalistiek. Info

ngen gratis tentoonstelli BD Comic Strip Festival:van Tour & Taxis shops in Gare Maritime

Dinsdag quizdag

Wapenstilstand

Dinsdag quizdag

Z AT E R D A G

VRIJDAG

MAANDAG

DONDERDAG

Dinsdag quizdag

Autoloze zondag of skateboard boven Haal je step, fiets ket@bruzz.be Mail een foto naar

Start Week van de Mobiliteit

DECEMBER

NOVEMBER MAANDAG

WOENSDAG

gratis het zondag van de maand Bezoek elke eerste rivier er onder Brussel en ontdek welke via de QR-code! Riolenmuseum Check onze KetCity stroomt. Meer weten?

Dinsdag quizdag

Dag van de Leerkracht

ZONDAG

Z AT E R D A G

VRIJDAG

DONDERDAG

of kijken naar BMX-shows uit Ga in het Jubelpark Of probeer het zelf basketbalwedstrijden. Sessions Urban tijdens Brussels

DINSDAG

Eerste Schooldag

Elk weekend van Jeugdfeesten 2026: er ergens in Brussel-Stad september vindt plaats een feest voor jongeren

WOENSDAG

DINSDAG

MAANDAG

ZONDAG

Z AT E R D A G

VRIJDAG

DONDERDAG

WOENSDAG

DINSDAG

MAANDAG

2026 - 2027

OKTOBER

SEPTEMBER

Link naar KetCity!

Schoolkalende

ook Volg BRUZZKet Laatste schooldag! een spetterende in de zomer en beleef tips! vakantie met onze

je papa de stad

verkennen!

zijn op dit In heel de wereld Wereldvluchtelingendag: mensen op de vlucht. Dat is miljoen moment zo’n 123 van ons land aantal inwoners ruim tien keer het

kunnen tot en met 11 jaar k. Couleur Café: Kinderen al in het Ossegempar gratis naar dit muziekfestiv hele wereld eten van over de Ontdek muziek en

russelse Media. . form van de Vlaams-B er en een magazine is het mediaplat nder, een radiozend 9 tot 13 jaar. website, een televisieze kinderen van BRUZZ is een van BRUZZ voor jongerenplatform BRUZZKet is het

BRUZZKet, het jongerenplatform van BRUZZ, maakt opnieuw een kalender met leuke weetjes en Brusseltips voor ketten van het 4e, 5e en 6e leerjaar. Vraag de kalender 2026-2027 aan via de QR-code of via bruzzket.be/schoolkalender. Wij leveren hem begin september gratis op jouw school.

Fubuki

Rekenpuzzel

Vul de cijfers 1 tot en met 9 in het rooster in, zodat het resultaat van de sommen klopt met de cijfers rechts en onderaan de kolommen. Elk getal mag maar één keer voorkomen. Het niveau van de puzzel kan variëren per editie.

Vul de witte vakjes met positieve gehele getallen zodat elke rij een kloppende som vormt met het doelgetal rechts of onder. Reken van links naar rechts en van boven naar beneden, zonder voorrang van × of ÷ (bij delen moet de uitkomst altijd een geheel getal vormen).

4 15

F X G Z R A L B X D R E

De hoofdstad kent veel verborgen plekjes, onverwachte panorama-uitzichten, en onbekende maar daarom niet minder intrigerende panden en kantjes, ver weg van Manneken Pis, de Grote Markt en het Atomium. Zoals deze toren. Waar is deze foto genomen?

Zelf een foto van een onverwacht stukje Brussel insturen? Mailen naar redactie@bruzz.be

V Q S A N Z

K M

A A R D N E V E O R H C S

V K L D P O K H A R D

L O P E N U

M V U T M A S E B O L

A E

E Z

E U V A S

L V E R F O

S Q D Z

N H S H R E I M J

J A E G J

W B H Q E B X Y H A

O D W Q N G I

F E U K

G C

B S D P T G S P E P E T Z R

K S

Y P J

Y W N E N M P P

A Q

T S

L E U D

P Z N O O T T Q J W L

T W S T

R O Q J

N Z

R B K O E Q Y P V V

J G P B G V S B

R W U O K Q I

C R

L M Q Z U J

C N L H O E Q L U C H T V A A R T N V Q K V F M Z N T O B K B T

X Q

D N L C G Q O A B M C

V B

L H U B W X

Stuur het trefwoord, samen met je adres en telefoonnummer, naar win@bruzz.be

P W J G

Ch’eza Street Battle

Mail ‘battle’

V F

1 3 5

C H R L

WIN TICKETS

J A K

- 14 20

— .

- 11

— .

x 4 +

. 9 — . 11

4 9

De puzzels in dit magazine zijn intern ontwikkeld of gegenereerd met gebruik van toegestane tools en artificiële intelligentie. Elke gelijkenis met bestaande puzzels is toevallig.

— .

Verborgen Brussel

Oplossingen

▢ Zilverfolie ▢ Gordijn ▢ Cockpit ▢ Vliegtuig ▢ Geluidshinder ▢ Luchtvaart ▢ Hardlopen ▢ Medaille ▢ Ebola ▢ Schroevendraaier ▢ Hamer ▢ Klusjes

— .

Woordzoeker Zoek alle verborgen woorden in het raster van de speciale woordzoeker van BRUZZ. Streep de begrippen één voor één weg, dit kan in alle richtingen: horizontaal, verticaal, diagonaal, en van links naar rechts en andersom.

— .

Antwoord Wildewoudstraat 1000 Brussel

Puzzel & wedstrijd

5x2 tickets, 5/9, Les Halles

NIMBUS EXPO → 07/03/2027

PLACE DE L’ATOMIUMPLEIN 1 — 1020 BRUSSELS

ATOMIUM.BE

Nimbus crée un environnement monumental et immersif où la lumière et le son transforment l’architecture de l’Atomium en un paysage sensoriel. nl

Nimbus creëert een monumentale en meeslepende omgeving waarin licht en geluid de architectuur van het Atomium omvormt tot een zintuiglijk landschap.

ROULARTA

BY VISUAL SYSTEM

Een richting vinden die echt bij je past? Kom maar af!

ADVERTENTIE Infodag r e b m e t p e s 5 g a d r e t a Z odisee.be/infodag Business en Management • Digital • Lerarenopleidingen • Gezondheid en Zorg • Mens en Samenleving • Technologie en Wetenschap • Landbouw, Voeding en Milieu