Issuu

16 0september 0 M A A N D 2026 2024

Extra concertruimte voor de AB ‘Inzetten op verbreding en jonge makers’

De middelvinger van kunstenaar Ai Weiwei Chinese dissident krijgt expo aan de Zavel

Veiligheid

ELITEKORPS ONDER DRUK Nood aan versterking na heftige zomer

W E E K B L A D # 1 9 9 1 , E E N U I TG AV E VA N V L A A M S - B R U S S E L S E M E D I A V Z W, F L AG E Y P L E I N 1 8 - 1 0 5 0 E L S E N E - A FG I F T E K A N TO O R A N T W E R P E N X P 3 0 3 1 5 3

Vooraan

Brusselse brandweer Ook een elitekorps moet verantwoording afleggen

e brandweer van Brussel speelt, op haar beste momenten, in de Champions League van veiligheidsdiensten. Als enige brandweerzone in het land kan het bogen op een volledig professioneel kader: er werken geen vrijwilligers, maar alleen vaste krachten. Dat zorgt voor vertrouwen tussen de manschappen, die blindelings op elkaar kunnen rekenen op de moeilijkste momenten tijdens een interventie. Wat materiaal betreft werken de teams met het nieuwste van het nieuwste: zo wordt het wagenpark geregeld vernieuwd, tot jaloezie van kleinere kazernes, die het vaak met veel minder middelen moeten doen. Nog een reden waarom de Brusselse brandweer hoog aangeschreven staat: haar expertise. Dat komt door de grootstedelijke omgeving waarin het korps werkt, en die komt met specifieke uitdagingen. Dichtbebouwde gebieden die elke uitslaande brand tot een potentiële nachtmerrie maken, een slecht onderhouden en niet altijd veilig patrimonium dat snel vuur vat, precaire woonomstandigheden die tot onveilige situaties leiden … Niet toevallig solliciteren zoveel kandidaten spontaan bij de dienst: in Brussel valt er altijd wel iets te beleven. En altijd wel iets spectaculairs. Die bijzonderheid kent ook een keerzijde. Dat bleek afgelopen zomer, met als triest dieptepunt de dood van sergeant-majoor Olivier Francotte bij een gasexplosie in een gebouw aan de Treurenberg. Ook een collega van hem en twee medewerkers van Sibelga raakten daarbij zwaargewond. Dat ongeluk veroorzaakte een schok en herinnerde aan een ongemakkelijke waarheid: ondanks de heroïsche verhalen blijft het een gevaarlijk vak, waarbij – soms letterlijk – de kleinste misstap fatale gevolgen kan hebben. In die zin klinkt de eis van de brandweer om meer middelen en meer personeel meer dan

logisch. Uitzonderlijke omstandigheden (en een fors stijgend aantal interventies) vergen uitzonderlijke inspanningen. Dat lijkt ook de boodschap in de budgetonderhandelingen die volgende week opnieuw beginnen tussen de machtige vakbonden, de korpsleiding en de Brusselse regering. Maar wil dat zeggen dat elke eis zomaar moet worden ingewilligd? Niet noodzakelijk, en dat staat los van het respect voor de risico’s die brandweerlieden elke dag nemen. Tegenover aanzienlijke publieke middelen mag de overheid ook hervormingen eisen. Zo blijft de ondervertegenwoordiging van vrouwen problematisch, net als de vraag of het korps de diversiteit van Brussel voldoende weerspiegelt. Dat oude zeer wegwerken, lijkt niet echt een prioriteit, hoewel dat maatschappelijk niet langer te verdedigen valt. Meer lokale inbedding en rekrutering leidt trouwens tot meer voeling met plaatselijke gevoeligheden en figuren. Ook de organisatie van de arbeidstijd verdient minstens een debat. Zijn 24-urenshiften, structurele overuren en klassieke kazerneritmes nog de beste manier om een moderne grootstedelijke hulpdienst te organiseren? Tot slot blijft de brandweer te veel een gesloten bastion. Naar buiten toe communiceert de dienst opvallend open over interventies; met Walter Derieuw heeft de organisatie zelfs de Woordvoerder van het Jaar in huis. Maar zodra het over interne werking, topbenoemingen, conflicten of hervormingen gaat, sluiten de rangen. Alsof de buitenwereld de vijand is. Operationele discretie is noodzakelijk, bestuurlijke geslotenheid is dat niet. Die geslotenheid verstevigt het beeld van de brandweer als een ‘staat in een staat’, aan niets of niemand verantwoording verschuldigd. Een frustratie die vooral bij de politiek leeft. En dat hoeft niet. De bevolking vertrouwt de brandweer voldoende. Ook als die intern brandjes moet blussen.

“Veel politici zien de brandweer als ‘een staat in de staat’”

Maarten Goethals

Coördinator magazine. In het edito fileert de redactie de Brusselse actualiteit.

Lees meer Brandweer Brussel snakt naar versterking p.6

16 september 2026 |

17.09.2026 ▶ 07.03.2027

www.expo-mcescher.brussels

BEYOND

Tour & Taxis ▬ BRUSSEL

INFINITY

Inhoud

16 september 2026 OP DE COVER 06

Opinie ‘Corrupte insiders zijn essentieel voor criminele organisaties’

Cartoon Delphine Frantzen

Politiek Vlaams minister van Brussel Cieltje Van Achter: ‘De macht van Laaouej vormt een probleem’

Meer op BRUZZ.be/kinderopvang

Test je kennis Hoe goed volg jij de Brusselse actualiteit? Doe dan mee met de quiz, want elke week test BRUZZKet of jullie het Brusselse nieuws goed hebben gevolgd. Doe de quiz op BRUZZKet.be

Victor De Roo debuteert met ‘Heil’, waarvoor hij inspiratie zocht in Charleroi: ‘Het is tijd voor een spirituele revolutie’

COLOFON

VERHALEN Muziek Directeur Tom Bonte belicht de transformatie van de AB: ‘Muziek is zoveel meer dan enkel concerten’

ELKE WEEK

Stadsleven Een wandelende kerstboom

In beeld

In het nieuws

Beestig Brussel Warmere zomers lokken Europese bidsprinkhaan naar Brussel

De gevel Leven achter een muurschildering

Column Ergens tussenin

Hang-out Talya

Puzzelpagina

Meer BRUZZ

Benieuwd hoe jouw crèche het doet? BRUZZ bundelde de resultaten van het meest recente inspectierapport van elke crèche en bracht ze in kaart.

Vooraan Brusselse brandweer: ook een elitekorps moet verantwoording afleggen Actueel Besparingen in de ambtenarij

Kinderopvang

ACTUALITEIT

Christian Dochy, MIVBingenieur op rust, blikt terug op vijftig jaar Brusselse metro: ‘Als ik het voor het zeggen had, was metro 3 al af’

Hulpdiensten Brandweer Brussel snakt na heftige zomer naar versterking

CULTUURGIDS Shoptips

Eat & Drink 3 x Naamsestraat

Uittips

Klein onderhoud Alain Gilles

Uittips

Uitgelicht Kunstenaar Ai Weiwei maakt van activisme zijn levenswerk

Inzichten Ever Meulen

BRUZZ Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65 ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80 Gratis in Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 29 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393 van Vlaams Brusselse Media vzw, een abonnement binnen Europa kost 119 euro per jaar, buiten Europa 139 euro per jaar OPLAGE 50.000 exemplaren ADVERTEREN? Angela Mngongo 02-650.10.81 angela.mngongo@brusselmedia.be DISTRIBUTIE Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be KLACHTEN? klachten@bruzz.be - www.bruzz.be/klachten ALGEMENE DIRECTIE Johan Goossens ALGEMEEN HOOFDREDACTEUR Klaus Van Isacker COÖRDINATOR MAGAZINE Maarten Goethals ART DIRECTOR EN VORMGEVING Heleen Rodiers EINDREDACTIE Karen De Becker WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER Eva Christiaens, Kris Hendrickx, Bettina Hubo, Sophie Soukias, Steven Van Garsse, Tom Zonderman (redacteurs); Johan Baeten, Michaël Bellon, Jasper Croonen, Andy Furniere, Patricia Kargbo, Michiel Leen, Niels Ruëll, Matisse Van der Haegen, Michel Verlinden (medewerkers) FOTOGRAFIE & ILLUSTRATIE Bart Dewaele, Tiene Carlier, Kim Duchateau, Delphine Frantzen, Ivan Put, Saskia Vanderstichele, Emiel Viellefont VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Johan Goossens, Flageyplein 18, 1050 Elsene. BRUZZ is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw wordt gedrukt bij Printing Partners Paal-Beringen en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie

Hulpdiensten

Brandweer Brussel snakt naar versterking Heftige zomer legt structureel personeelstekort bloot

Zware branden, extreme hitte, de staking, het verlies van een collega. Het was een heftige zomer voor de Brusselse brandweer. Het korps staat al langer onder druk door het stijgende aantal interventies. De brandweerlui hopen dan ook dat de Brusselse regering haar beloften waarmaakt en het korps versterkt. “We zijn al jaren onderbemand.” door Bettina Hubo foto’s Saskia Vanderstichele

et begon met de dodelijke brand in de loods in Anderlecht, daarna was er de zware storm van eind juni, een week later stond het dak van Kanal in lichterlaaie en nog een week later was er de liftbrand met zes doden in het Oxy gebouw. De Brusselse brandweer kreeg heel wat te verstouwen afgelopen zomer. Om het rijtje vol te maken: eind juli was er nog de dodelijke brand op de Haachtsesteenweg en begin augustus moest het vuur geblust worden in een grote opslagplaats voor matrassen en textiel in de drukke Brabantstraat. Daarbovenop kwamen de drie hittegolven, die het voor de brandweer lieden in hun dikke pakken extra zwaar maakten. Voor sergeant Pieter Maes, al 25 jaar brandweerman, waarvan 16 jaar in Brussel, 6

waren het de ‘zotste’ maanden uit zijn carrière. “Het tempo ging enorm de hoogte in, want behalve de grote incidenten had je ook de normale zaken, een keukenbrandje hier, een autobrand daar”, vertelt hij. “Voorts waren er de interventies met de ziekenwa gens. De hittegolf eind juni was voor de ambulanciers echt oorlog, niveau corona. Wat we daar gezien hebben, was ook heel confronterend, mensen in hyperthermie met een lichaamstemperatuur van boven de veertig graden.”

Tien gedenkplaatjes

En dan, op 14 augustus, de dag dat het begon te branden in de Hoge Venen, was er de gasontploffing aan de Treurenberg waarbij brandweerman Olivier Francotte om het leven kwam. Een zware klap, die voor het korps alle andere gebeurtenissen overscha duwde.

Vandaag brandt er in de speciale herdenkingskamer in de hoofdkazerne aan de Helihavenlaan nog altijd een kaars voor hem. Op een tafel liggen kransen en staan er foto’s. Aan de muur hangen tien gedenk plaatjes, voor elk van de collega’s die de afgelopen vijftig jaar het leven lieten. “Ook voor Olivier komt er zo’n plaatje”, zegt brandweerwoordvoerder Walter Derieuw, die een rondleiding geeft in de kazerne. In de voertuigenhal staat een lange rij rode autopompen (bluswagens) en ladder wagens klaar voor vertrek, met de neus naar de uitrijpoort. “Soms is het hier leeg, zijn ze allemaal uitgereden”, zegt Derieuw. Momen teel is het rustig. Er komt alleen een oproep binnen voor een vuilnisbakbrand en later nog een voor stenen die van een gevel dreigen te vallen. Buiten op het voorplein inspecteren enkele brandweerlui in blauw kazerne-

Hulpdiensten

uniform het materiaal van een vrachtwagen. “Dat maakt deel uit van de wachtdienst”, legt Derieuw uit. “Brandweermannen werken in een 24/72u-stelsel. Ze doen een wacht van 24 uur die om acht uur ’s ochtends begint en hebben daarna drie vrije dagen.” Overdag is er een vol programma, met theoretische les, training, sport en ook corvee, zoals het nazicht en onderhoud van het materiaal en het schoonmaken van het eigen sanitair. ’s Avonds en ’s nachts zijn de brandweerlui vrij van kazernetaken. Derieuw toont de sporten klimzaal, de fitnessruimte, de tv-kamers – een Neder landstalige en een Franstalige – de rustver trekken en de vroegere bar die, nu de alcohol is afgeschaft in de kazerne, omgevormd is tot ontspanningsruimte met kickertafel. “Als er een melding binnenkomt, moet de wachtploeg natuurlijk alles laten vallen en meteen paraat staan.” Van op de bovenver diepingen kunnen ze zich via een van de palen naar beneden laten glijden. Op de grond naast de wagens liggen de zware, gele brandweerpakken klaar, zo gevouwen dat ze er meteen in kunnen springen. “Alles moet zo snel mogelijk. Onze gemiddelde interven tietijd is iets meer dan acht minuten, van oproep tot aankomst ter plekke.” De brandweerlieden rukken niet alleen uit bij brand. “Dat is maar een kwart van de brandweerinterventies”, zegt Derieuw. “Ze komen ook in actie bij een heleboel andere incidenten, een auto-ongeluk met geknelde inzittenden, een drenkeling, een omgewaai de boom, gevaarlijke stoffen, ondergelopen kelders en ook voor een wespenplaag of een ontsnapte slang.” Voorts hebben ze nog een andere grote opdracht: dringende medische hulp. Vorig jaar waren er bijna 100.000 ritten voor de ziekenwagens en 17.726 brandweerinterven ties, in totaal 117.000 interventies. Derieuw: “Alle brandweerlieden doen beide, maar het merendeel van hun diensten zitten ze op de ambulance.”

117.000

interventies deed de Brusselse brandweer in 2025

burgerpersoneel. Zij werken als 112-opera tor, in de administratie of als technicus, maar er zijn ook cartografen en kleermakers. Slechts vijftien procent van het korps is Brusselaar: velen komen van buitenaf. In de overige hulpverleningszones van ons land wordt met enig ontzag gekeken naar de Brusselse brandweer en de interesse om in Brussel te komen werken is groot ondanks

Grootste van het land

De Brusselse Hoofdstedelijke Dienst voor Brandbestrijding en Dringende Medische Hulp, zoals de Brusselse brandweer officieel heet, is de grootste van het land. Behalve de hoofdkazerne zijn er nog tien voorposten, verspreid over het gewest. Alles samen beschikt de dienst over ruim tweehonderd voertuigen, waaronder de Beast, met zijn 64 meter Europa’s hoogste ladderwagen. Er werken een kleine twaalfhonderd brandweerlieden, onder wie zestien vrouwen. Dat is het zogenoemde ‘operatio neel kader’. Voorts is er nog zo’n 250 man 8

De brandweerkazerne aan de Helihavenlaan, midden in de stad.

de zwaardere selectieprocedure. “We hebben 1.200 spontane sollicitaties liggen”, vertelt Derieuw. “Aan kandidaten geen gebrek. Maar er moet geld zijn om mensen aan te werven.” De aantrekkingskracht van het Brusselse korps heeft volgens hem niet zozeer te maken met het salaris, dat iets hoger ligt dan in de andere zones, wel met het feit dat Brussel alleen beroepsbrandweerlieden

heeft, met een volwaardig statuut, en niet deels werkt met vrijwilligers zoals elders. “Bovendien is het werk in Brussel zeer afwisselend.” In een grootstad als Brussel krijgt de brandweer te maken met specifieke risico’s. De hoge bevolkingsdichtheid, de vele hoogbouw en de ondergrondse infrastruc tuur – tunnels, metro, parkings – maken de brandbestrijding behoorlijk uitdagend. Veel van de oudere gebouwen in de stad blijken ook niet te voldoen aan de huidige brandvei ligheidsnormen. “Een flatgebouwbrand zoals begin juli op Linkeroever in Antwerpen (waarbij 5 doden en 16 gewonden vielen, red.) kan evengoed morgen in Brussel gebeuren”, zegt vakbondsman Steven Gillesen van ACV Brandweer. De afgelopen jaren is het aantal brand weerinterventies in Brussel snel gegroeid,

met 33 procent in tien jaar. Volgens brand weerman Pieter Maes heeft het onder meer te maken met de toenemende armoede. “Mensen gaan besparen op het onderhoud van hun elektrische en gasinstallatie met als gevolg meer branden, meer CO-intoxica ties. Sommigen zoeken ook alternatieve methodes om zich te verwarmen en gaan zelf een vuurtje stoken.” Ook stelt hij vast dat de zelfredzaamheid van de mensen afneemt. “Ze hebben een waterlek en denken er niet aan om de kraan dicht te draaien.” Voorts brengt de energietransitie nieuwe risico’s met zich mee. De brandweer moest meerdere keren uitrijden voor een brand veroorzaakt door een elektrische step of stekkerbatterij. En dan is er de klimaat verandering. “Al die abnormale klimaatsitu aties, met superdroge, hete zomers, een waterbom ... hebben een grote weerslag op het werk van de brandweer”, zegt Steven Gillesen.

Ambulance voor tandpijn

Het aantal interventies met de ziekenwa gens is volgens de vakbondsman nog veel sterker gestegen, met zeventig procent in tien jaar. Dat komt doordat er minder huisartsen zijn en meer ‘oneigenlijke’ opdrachten, zegt hij. “Onze ambulances dienen om mensen met dringende medische noden naar spoed te brengen, maar we zijn steeds meer aan het afglijden naar niet-dringende sociale hulpverlening. Zo sturen we midden in de nacht een ziekenwagen voor iemand met tandpijn, iemand die uit zijn bed is gevallen en er niet meer in kan of iemand die dronken op een bankje zit.” Terwijl het aantal interventies van de Brusselse brandweer fors is toegenomen, is het personeelsbestand maar beperkt gestegen. Het operationeel kader groeide volgens Derieuw in tien jaar van 1.001 naar 1.172, een stijging van zeventien procent. De vakbonden (ACV, ACOD en VSOA) zijn hier al een tijd misnoegd over. “We zitten met een structureel personeelstekort, er is een gat van 200 brandweerlieden”, zegt Gillesen. “Dat komt omdat we ondergefinancierd zijn.” Het korps krijgt geld van het Gewest (dit jaar 125 miljoen euro) en een dotatie van de federale overheid die onlangs opgetrokken werd van 5 miljoen tot 15 miljoen euro. Het tekort aan manschappen is volgens Gillesen schromelijk zichtbaar sinds de nieuwe regeling voor overuren. Door de 24-uurs wacht werken brandweerlieden 48 uur per week, tien uur te veel. Volgens de arbeidswet moeten die overuren binnen de drie

maanden opgenomen worden, maar de Brusselse brandweer kreeg in 2014 een uitzondering voor tien jaar. Gillesen: “Je kon overuren opbouwen en op het einde van je loopbaan een jaar of anderhalf jaar vroeger stoppen.” In 2024 besloot de brandweerdirectie dat de overuren binnen de drie maanden opgenomen moesten worden. “Je kunt mensen nu vaak niet meer inplannen omdat ze te veel uren hebben”, zegt Gillesen. “Resultaat is dat het aantal brandweerlieden van wacht drastisch is gezakt. We vatten de wachten nu meestal aan met 152 mensen, soms maar 145, terwijl dat er vijftien jaar geleden nog ruim 170 waren.” “De werkdruk is hierdoor enorm gestegen. We zijn continu interventies aan het doen. Je haalt twee mensen uit een brand, keert terug naar de kazerne, hebt net de tijd om te

“Wij komen altijd aan te midden van chaos, de familie staat erbij, roept en krijst terwijl je moet reanimeren” Steven Gillesen

ACV Brandweer

douchen en het voertuig te controleren en rijdt opnieuw uit. Er is geen mogelijkheid meer om mentale rust in te bouwen. Bovendien komen wij altijd aan te midden van chaos. De familie staat erbij, roept en krijst terwijl je moet reanimeren.” Die opeenstapeling leidt er volgens Gillesen toe dat mensen ‘volledig uitgeblust’ raken. Na de junistorm moest de brandweer de niet-dringende zaken zelfs even uitstel len wegens ‘uitputting’ van het korps. Dat de mentale belasting zwaar is, kan Pieter Maes bevestigen. “Je betaalt de prijs voor de uitputting bij de wachten in je privéleven. Ik raak niet meer gerecupereerd zoals vroeger.” Maes ging er de afgelopen jaren twee keer flink aan onderdoor en de accumulatie van traumatische ervaringen is bij hem erkend als posttraumatische stressstoornis. “Ik werk nu vijftien procent minder. Daardoor kan ik het volhouden.” 16 september 2026 |

Hulpdiensten

“Alles moet zo snel mogelijk”, zegt brandweerwoordvoerder Walter Derieuw. “Onze gemiddelde interventietijd is iets meer dan acht minuten.”

Volgens Gillesen lijdt ook de dienstverle ning onder de lagere bezetting. “In de voorposten is er niet altijd genoeg volk meer om elk voertuig te bemannen. Bij een zwaar ongeval is er een autopomp nodig om de mensen te bevrijden en een ambulance voor de eerste hulp. Nu moet je soms kiezen welk voertuig je stuurt. De andere wagen moet dan van een andere post komen. Zo verlies je tijd.” Soms wordt een voorpost zelfs gesloten. “Dat gebeurt”, erkent woordvoerder Derieuw. “Bij personeelstekort gaat voorpost UCL als eerste dicht. Soms wordt ook de tweede autopomp in Anderlecht afgeschaft, bij gebrek aan bemanning.”

Brandbrief

De sociale onrust in de kazerne vanwege de toegenomen werkdruk leidde op oudejaars dag tot een eerste, korte staking. De daarop volgende onderhandelingen brachten niet meteen een oplossing. Integendeel, onder druk van de Brusselse regering die wil besparen, stelde de directie in mei een reorganisatie voor. “Die kwam neer op een verdere daling van het aantal mensen tijdens de wacht. Toen hebben we ons flink kwaad gemaakt op onze directie”, vertelt Gillesen. Dat had enig effect want enkele weken later stuurde de korpsoverste, kolonel Tanguy du Bus de Warnaffe, samen met de 10

vakbonden een brandbrief naar de regering waarin erop gewezen werd dat het groeiende personeelstekort zowel de veiligheid van de Brusselaars als het welzijn van de pompiers in gevaar brengt. Intussen heeft Tanguy du Bus de Warnaffe, die altijd geprangd zat tussen de regering en de vakbonden, besloten zijn directiemandaat vroegtijdig neer te leggen, per 31 december. Ook adjunct-directeur- generaal Pierre Menu, tweede in bevel, geeft er de brui aan. Officieel wordt hierover niet gecommuniceerd en de korpschef houdt vragen van de pers af. In elk geval moet de regering op zoek naar een nieuwe brand weerleiding. Deze zomer escaleerde het sociaal conflict opnieuw. Op 21 juli, de nationale feestdag, legde het korps het werk neer. De

vakbonden eisten dat het gros van de extra 10 miljoen euro van de federale overheid gebruikt zou worden voor de uitbreiding van het kader. Pas na vijf dagen werden de acties opgeschort nadat de regering enkele toezeggingen had gedaan: zo zouden er dit en volgend jaar versneld brandweerlieden worden aangeworven om alle vertrekkers te vervangen en zou het personeelsplan herzien worden met het oog op een uitbrei ding van het operationeel kader met honderd man. Die beloften moeten nu geconcretiseerd worden, volgende week beginnen de onderhandelingen hierover tussen vakbon den, directie en regering. Als ze niet het gewenste resultaat opleveren, komen er mogelijk nieuwe acties. Zo kan het ook nog een verhitte nazomer worden.

LES POMPIERS BRUXELLOIS RÉCLAMENT DES RENFORTS

FR/ Les pompiers bruxellois souffrent d’un manque d’effectifs d’environ 260 pompiers, alors que le nombre d’interventions a fortement augmenté. La charge de travail s’alourdit et certains postes ou véhicules ne peuvent parfois pas être mobilisés. Le gouvernement a promis de recruter 132 pompiers supplémentaires d’ici la fin de l’année prochaine.

BRUSSELS FIREFIGHTERS CALL FOR REINFORCEMENTS

EN/ Brussels firefighters are facing a shortage of around 260 firefighters, while the number of interventions has risen sharply. The workload is increasing, and some stations or vehicles cannot always be staffed. The government has pledged to recruit 132 additional firefighters by the end of next year.

DEN HELFT ERAF, KET! Brusseleirs moeten niks hebben van kleine letterkes, blablabla en al die cinema, dus wij houden onze deal gewoon simpel... 50% korting op BASE Internet. Gewoon straf internet voor minder. Dus niet alleen op Place du Jeu de Balle vindt ge goeie affaires hé.

-50

4 MAANDEN LANG

* Promo -50% gedurende 4 maanden: Aanbieding geldig van 17/08/2026 tot en met 2/11/2026 bij elke bestelling van een nieuw BASE Internet-abonnement waarvan de installatie plaatsvindt op een van de volgende postcodes: 1000, 1020, 1030, 1040, 1050, 1060, 1070, 1080, 1081, 1082, 1083, 1090, 1120, 1130, 1140, 1150, 1160, 1170, 1180, 1190, 1200, 1210. De korting is niet van toepassing op betalende opties. Als de klant twee of meerdere diensten combineert, geniet hij gedurende de looptijd van het contract van een extra korting van 10% op de maandelijkse abonnementskost van BASE Internet en/of BASE TV. De mobiele abonnementen die recht hebben op het combinatievoordeel zijn de BASE-abonnementen van € 15/maand, € 20/maand, € 29/maand en € 39/maand. De klant verliest zijn combinatievoordeel als hij zijn combinatie beëindigt. V.U.: Telenet Group NV - Liersesteenweg 4, 2800 Mechelen - Ondernemingsnummer 0462.925.669 - RPR Antwerpen, Mechelen.

Begroting

Minder vakantie en geen opslag meer na 29 jaar dienst Besparingen bij ambtenaren

Brussels minister van Financiën Dirk De Smedt (Anders) wil twee vakantiedagen schrappen in de Brusselse ambtenarij en de baremaverhogingen aftoppen. De vakbonden zijn hier niet over te spreken. “Je kunt niet eenzijdig elementen uit een sociaal akkoord schrappen.” door Steven Van Garsse en Maura De Troyer Binnenkort beginnen de besprekingen voor de Brusselse begroting 2027. Het tekort moet worden teruggebracht naar 719 miljoen euro en daarvoor wordt ook naar de ambtenaren gekeken. Zo is er een grootscheepse fusieoperatie gestart binnen de Brusselse administratie, waarbij ondersteunende diensten gecentraliseerd worden, en directies bij elkaar worden gevoegd. Tegelijk geldt al een tijd een strikt moratorium op het aanwerven van ambtenaren. Wie vertrekt, of met pensioen gaat, wordt niet vervangen. Tenzij het om essentiële functies gaat. Maar zelfs daar wordt strenger op toegezien, zo liet minister Dirk De Smedt afgelopen weekend weten. Er zijn sinds begin dit jaar al meer dan vijfhonderd ambtenaren minder aan de slag, zo klopt de minister zich op de borst. Maar De Smedt wil nog een stap verder gaan. Begin juli heeft hij aan de regering voorgesteld om twee vakantiedagen te schrappen. De Brusselse ambtenaren hebben nu op 2 en 15 november vakantie, ter gelegenheid van Allerzielen en Koningsdag. Die zouden 12

volgens het plan van De Smedt dus geschrapt worden. Tegelijk wil de minister de loonsverhoging door anciënniteit aftoppen. Dat is de jaarlijkse of tweejaarlijkse loonsverhoging die het overheidspersoneel krijgt boven op de indexering. Wie 29 jaar dienst heeft, krijgt voor de rest van zijn carrière geen opslag meer. Dat heeft ook gevolgen voor het pensioen achteraf. Tot slot wordt de evaluatieperiode voor statutaire ambtenaren, nu om de twee jaar, teruggebracht naar een jaarlijkse evaluatie. De Smedt wil met de maatregelen de efficiëntiewinst verhogen, en zo verder besparen binnen de administratie. De regering heeft die maatregelen ook in eerste lezing goedgekeurd.

Weinig verwachtingen

Een eerste sectorale vergadering met de vakbonden over het voorstel, in juli, bracht geen soelaas. Deze week zitten vakbonden en het kabinet van Dirk De Smedt voor een tweede keer samen. “Maar we verwachten

daar eerlijk gezegd niet veel van”, zegt Patrick Giebens van de vakbond ACOD. De drie vakbonden verzetten zich met klem tegen het voorstel van Dirk De Smedt. “Kijk, deze voorstellen maken deel uit van een sociaal akkoord dat tien jaar geleden is afgesloten”, zegt Giebens. “Dat was een gebalanceerd akkoord. Als je daar enkele elementen uithaalt, dan is het evenwicht zoek.” De vakbonden willen onder meer van de minister weten wat voor besparingen dat precies oplevert. Ze kregen tot nu toe geen becijferd antwoord. Volgens de socialistische vakbond is de economische winst van de maatregelen verwaarloosbaar. Ook bij de ACV-overheidsvakbond zijn ze niet te spreken over de voorstellen. “De minister bespaart op de kap van het overheidsperso-

Nochtans heeft de Brusselse regering afgesproken dat er geen ontslagen zouden vallen binnen de Brusselse administratie. Karel Vermeersch van de christelijke vakbond ACV verwijst naar de beslissing om de evaluatieperiodes in te korten van twee naar één jaar. “Dat lijkt een weinig spectaculaire maatregel, maar dat kan als bedoeling hebben om sneller statutair personeel te ontslaan”, zegt hij. Als de gesprekken in het sectoraal akkoord niets opleveren, vallen toekomstige vakbondsacties niet uit te sluiten, zo klinkt het nog. Bij het kabinet van Dirk De Smedt wil men voorlopig niet reageren. “We kunnen momenteel niet ingaan op vragen over gesprekken die nog moeten plaatsvinden. De nota is een vertrekbasis voor de gesprekken”, zegt woordvoerder Eva Vanhengel.

Aanwervingsstop

neel”, zegt Karel Vermeersch, “terwijl hij zelf de duurste consultant van het land in dienst heeft op zijn kabinet.” Het schrappen van de vakantiedagen kan niet los worden gezien van het krimpende personeelsbestand, zo valt elders te horen. Want als er vijfhonderd ambtenaren minder zijn, moet dat werk wel worden gedaan. Door vakantiedagen te schrappen komt er extra arbeidstijd vrij, zo lijkt de redenering van minister De Smedt.

Ontslagen

Giebens wil het cijfer van vijfhonderd ambtenaren minder niet in twijfel trekken, “maar wat niet klopt is dat het enkel om vrijwillig vertrek gaat en mensen die met pensioen gaan. Er worden wel degelijk mensen tussendoor ontslagen”, zegt hij.

In de Iris Tower werken ongeveer drieduizend Brusselse ambtenaren.

“Het klopt niet dat het enkel om vrijwillig vertrek gaat en mensen die met pensioen gaan, er worden mensen ontslagen” Patrick Giebens ACOD

De aanwervingsstop, waardoor dit jaar inderdaad al meer dan vijfhonderd voltijdse equivalenten verdwenen, ging al in december 2023 in om budgettaire redenen en werd in maart dit jaar verder aangescherpt. Sinds maart 2026 verdwenen in vier maanden tijd 338 voltijdse equivalenten. Vanaf begin dit jaar gaat het om een daling van ongeveer 2,5 procent. Die daling is volgens De Smedt een eerste duidelijk effect van het strengere personeelsbeleid. De aanwervingsstop geldt wel niet voor alle diensten. “Waar versterking noodzakelijk is voor de dienstverlening blijven gerichte aanwervingen mogelijk”, benadrukt de minister. Zo werd in de begroting van 2026 in bijkomende middelen voorzien voor extra personeel bij de Brusselse brandweer In augustus 2025 was er sinds de aanwervingsstop in 2023 ook al een lichte daling van het aantal personeelsleden, want het personeelsbestand daalde van 12.093 naar 12.000. Sinds begin 2026 is die daling meer uitgesproken. “Het personeelsbeleid vormt zo een onderdeel van de bredere hervorming van het Brusselse overheidsapparaat, waarbij de regering tegelijk de structuren vereenvoudigt en de werking efficiënter organiseert”, benadrukt de minister. De afgelopen tien jaar namen de Brusselse administraties met duizenden ambtenaren toe en groeiden de kosten van die overheidsdiensten uit tot zo’n 40 procent van het gewestbudget. De Brusselse regering hoopt tijdens haar legislatuur de komende drie jaar zo’n 500 miljoen euro te besparen op de administraties zonder naakte ontslagen door te voeren. 16 september 2026 |

Opinie

‘Corrupte insiders zijn essentieel voor criminele organisaties’ Drugs komen niet alleen via de haven van Antwerpen de Brusselse markt binnen, maar ook via internationale luchthavens en via wegtransport. Dat schrijft Bob Van den Berghe, internationaal expert in de strijd tegen drugstrafiek.

Bob Van den Berghe Law enforcement expert bij United Nations Office on Drugs and Crime

Lid van de ‘Container Control Programme’ (CCP) van de Werelddouaneorganisatie

Gelet op de actualiteit, en meer bepaald de discussie over de hoeveelheden drugs die al dan niet via Antwerpen worden verscheept, is het belangrijk om het bredere internationale perspectief te belichten en de situatie in haar juiste context te plaatsen. Hierbij kan worden verwezen naar het United Nations Office on Drugs and Crime Passenger and Cargo Control Programme, een mondiaal programma dat actief is in meer dan 90 landen en meer dan 200 gespecialiseerde Port Control Units (PCU’s) en Air Cargo Control Units ondersteunt in zeehavens en op luchthavens. In de regio Latijns-Amerika zijn 24 landen betrokken, waaronder de belangrijkste cocaïneproducerende landen en voornaamste exportlanden. De inbeslagnames die door de door UNODC opgeleide PCU’s in de regio werden gerapporteerd, bedroegen 180 ton in 2025, tegenover 240 ton in 2024. Die daling betekent niet noodzakelijk

Stadsleven Een wandelende kerstboom door Bettina Hubo

Ik ben, wachtend op de metro, een beetje doelloos voor mij uit aan het staren als ik plots merk dat er naast mij op het perron een kerstboom staat. Dat wil zeggen een groene spar 14

van ongeveer 1m30, waar aan de onderkant twee benen uitsteken en aan de zijkanten twee armen. Van een gezicht geen spoor. De metro komt aangereden en de kerstboom stapt mee

dat er minder cocaïne wordt verhandeld, maar weerspiegelt ook de voortdurende aanpassing van smokkelmethoden en routes door criminele netwerken. In 2026 bedraagt de hoeveelheid cocaïne die door de PCU’s in de bronlanden werd gerapporteerd momenteel 55,8 ton, waarvan 34,2

zendingen (1.610 kg) voor Italië, tien zendingen (3.406 kg) voor Nederland, veertien zendingen (5.235 kg) voor Spanje en tien zendingen (12.793 kg) voor het Verenigd Koninkrijk. Op basis van deze cijfers kan geen eenduidige conclusie worden getrokken over de oorzaak van de algemene daling van de cocaïne- inbeslagnames. Wel dienen verschillende factoren in rekening te worden gebracht. Wat we wel kunnen vaststellen, is dat criminele organisaties in het algemeen kleinere hoeveelheden cocaïne per zending smokkelen om de impact van een eventuele onderschepping te beperken. Wat de trafiekroutes betreft, zien we een verdere diversificatie. Naast de traditionele routes naar Europa winnen ook West-Afrika,

“Verschillende Belgische internationale luchthavens met verbindingen naar Latijns-Amerika zijn kwetsbaar gebleken voor de invoer van cocaïne” ton bestemd was voor Europa. Hiervan waren 27 zendingen met een totaalgewicht van 6.480 kg bestemd voor Antwerpen. Die daling is niet alleen merkbaar in België, maar eveneens in andere Europese (buur) havens. Zo werden in 2026 onder meer negen zendingen (4.007 kg cocaïne) onderschept die bestemd waren voor Duitsland, vier

in. Hij installeert zich in het gangpad en blijft daar rustig staan. Geen reclame stunt, geen bedeltruc, geen vroege studentendoop, gewoon een levende kerstboom. Zijn aanwezigheid leidt tot hilariteit bij de medepassa giers en ook tot onverwach te conversatie. “Is het al Kerstmis in Brussel?” vraagt een dame die in het

Scandinavië, Zuid-Azië en Zuidoost-Azië aan belang als transit- of bestemmingsregio’s.

Drugshonden

Criminele netwerken maken bovendien steeds vaker gebruik van kleinere havens, zowel in bron-, transit- als bestemmingslanden, waar de controlecapaciteit vaak beperkter is.

volgende station naast me neerploft. Waarna zich een gesprekje ontspint over allerlei rare verschijnselen in de subway van New York. De metrorit, vaak een enerverende sleur, wordt er meteen een stuk leuker door. Lang zal de pret niet duren Daar is de security al, zes stuks, die de kerstboom omsingelt en vraagt dat hij

zijn vermomming aflegt. Ook in de metro geldt het verbod op gezichtsbedek king, krijgt de vriendelijk ogende dertiger in jeanspak die even later tevoorschijn komt, te horen. In Stadsleven vertellen redacteurs en lezers in maximaal 1000 tekens een verrassende anekdote over Brussel. Insturen kan via redactie@bruzz.be

Cartoon door Delphine Frantzen

Daarnaast evolueren ook de smokkelmethoden. Er wordt steeds vaker gebruikgemaakt van cocaïne die in goederen wordt geïmpregneerd of wordt vermengd met andere stoffen, waardoor traditionele detectiemiddelen zoals scanners en drugshonden minder doeltreffend zijn. Dit benadrukt het belang van een informatie- en inlichtingengestuurde aanpak. Andere vastgestelde modi operandi zijn onder meer drop-on/drop-offoperaties waardoor havens soms een minder belangrijke rol spelen. Bij drop-on/drop-offoperaties worden de drugs overboord gegooid voor een haven wordt binnengevaren. Dan worden de verdovende middelen opgepikt door kleinere vaartuigen, zoals pleziervaartuigen of vissersboten, die de drugs aan land brengen via kleinere jachthavens, afgelegen aanlegplaatsen of stranden. Ook het luchtvrachtverkeer wint aan belang. Hoewel het doorgaans om kleinere hoeveelheden gaat, worden vaak gelijkaardige smokkelmethoden toegepast en blijft de inzet van corrupte insiders een belangrijke succesfactor voor criminele organisaties. Een recente zaak in Liberia illustreert dat, waarbij de Liberiaanse autoriteiten 237,6 kg cocaïne onderschepten die via een Brussels Airlines-vlucht vanuit Monrovia naar Europa, via België, zou worden vervoerd. Het is dan ook logisch te stellen dat drugs niet uitsluitend via de

haven van Antwerpen hun weg naar Europa en België vinden. Het verleden heeft al aangetoond dat verschillende Belgische internationale luchthavens met verbindingen naar Latijns-Amerika eveneens kwetsbaar zijn gebleken voor de invoer van cocaïne. Daarnaast is vastgesteld dat cocaïne regelmatig via Zuid-Europese havens wordt ingevoerd en vervolgens via wegtransport verder wordt verspreid naar bestemmingen in West-Europa, waaronder België. Het is dus belangrijk dat België, inclusief zijn havens, grensposten en luchthavens, blijft investeren in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit in bron- en transitlanden. Wanneer drugs al in de bronlanden worden onderschept, komen zij niet op de markt terecht. Hierdoor vermindert de nood aan controles in de bestemmingslanden, waaronder België, en worden aanzienlijke kosten vermeden voor de inbeslagname, opslag en vernietiging van drugs. Tot slot, en mogelijk als positieve noot om af te sluiten, kan de huidige stijging van de groothandelsprijzen van cocaïne in België een indicatie vormen dat de strijd tegen de cocaïnehandel enigszins haar vruchten begint af te werpen. Ook dit positieve signaal verdient het om in de algemene beoordeling te worden meegenomen. Reageren of zelf een opiniestuk insturen? Mail naar redactie@bruzz.be

Quote Tv-maker Thomas Huyghe over de animositeit tussen de twee Brusselse voetbalploegen

“Het begint zielig te worden voor Anderlecht. Er rust een soort vloek op die ploeg, zeker als ze tegen Union spelen” Humo, 8 september 2026 16 september 2026 |

In beeld

In het nieuws 14/09 | Stadsverenigingen in verweer tegen sloop Zuidpaleis. De drie stadsverenigingen ARAU, Bral en Inter-Environne ment Bruxelles (IEB), hebben beroep aangete kend bij de Raad van State tegen de vergunning om 16

het Zuidpaleis te ontman telen en herop te bouwen. ARAU gaat ook in beroep tegen de beslissing van de Brusselse regering om het monumentale gebouw niet te beschermen als monument. De ontmante ling ervan zou volgens hen

“onherstelbare schade betekenen voor het architecturale en sociale erfgoed van Brussel”. 14/09 | Aantal inbraken in wagens fors verminderd. Het aantal diefstal len uit of aan personenwa gens is de voorbije jaren fors verminderd in het Brussels gewest. Het aantal feiten daalde er in

één jaar met ruim een derde, van 9.711 naar 6.291 in 2025. Dat blijkt uit cijfers van federaal minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR), opgevraagd door federaal parlementslid Franky Demon (CD&V). Maar ondanks de daling was het Brussels gewest in 2025 nog steeds goed was voor ongeveer een derde van

alle geregistreerde diefstallen bij personen wagens. 14/09 | Inschrijvingen lerarenopleiding dalen. Verschillende hoge scholen zien het aantal inschrijvingen voor de lerarenopleiding dalen. Volgens de Odisee- hogeschool in Brussel zakken de inschrijvingen

Trop is te veel In het Elisabethpark in Koekelberg hebben honderden mensen zich zondagnamiddag verzameld voor een protestactie tegen de omstreden ‘Crucke-vliegroute’. De actie werd georganiseerd door burgercollectief Free Air 4 Brussels: “Wij eisen een onmiddel lijke stopzetting van de route, die voor veel geluidsoverlast zorgt.” Vooral bewoners uit Schaarbeek en Molenbeek zakten af, zelfs een hele delegatie uit Dilbeek vervoegde de

hogeschoolbreed naar het laagste niveau in vijf jaar tijd, laat de onderwijsin stelling weten. “Vermoe delijk speelt het effect van de beeldvorming rond het beroep in de media”, zegt Gert Naessens, directeur van de lerarenopleiding. 12/09 | Raspailpark in Ukkel feestelijk ingehuldigd. De gemeente begon

in maart 2025 met grootschalige werken aan het Ukkelse Raspailpark, omdat het lang verwaar loosd werd. De bakstenen ringmuur, de ijskelder, de vijver, de pittoreske wandelpaden en het klein kapelletje met de grot werden grondig gerestau reerd. Het park heeft nu ook een ruimte met zitbanken, een collectieve

rangen. Ook veel gezinnen met kinderen tekenden present. In het Elisabethpark vonden ze elkaar in één gezamenlijk doel: duidelijk maken dat de overlast door de omstreden vliegroute RNP 07L genoeg is geweest. De plek van het protest is niet toevallig gekozen: de huizen aan het park liggen pal op de route, die al sinds de zomer van 2025 de nachtrust van zo’n 270.000 mensen verstoort. Ook tijdens de actie passeerden er vliegtuigen. Mensen riepen luid boe of zuchtten diep: “Weer eentje.” © IVAN PUT

compostsite en wandel pad dat toegankelijk is voor personen met een beperkte mobiliteit.

(PS) spreekt over een “islamofobe daad”. Hij wil zo snel mogelijk de daders identificeren.

13/09 | Moskee in Laken beklad met hakenkruis. Een moskee in Laken is zaterdagnacht beklad met een hakenkruis. Brussels minister van Lokale Besturen en Gelijke Kansen Ahmed Laaouej

11/09 | Directeur BX1 stopt na nog geen jaar. De algemeen directeur van BX1, Annebel Joseph, stapt op. Dat heeft de Franstalige Brusselse zender vrijdag bekendge maakt, zonder een reden

te geven voor het vertrek. Joseph kwam in novem ber vorig jaar aan het roer van de zender, waar ze eerder als juriste werkte. Het rommelde toen bij het bedrijf, maar sindsdien is er een reorganisatie doorgevoerd. Onder meer het vertrek van de vorige algemeen directeur, Marc de Haan, deed stof opwaaien. 16 september 2026 |

50 jaar metro

‘Als ik het voor het zeggen had, was metro 3 al af’ Christian Dochy, MIVB-ingenieur op rust

“

Zondag is het exact 50 jaar geleden dat de eerste metro door Brussel reed. Niemand kent de geschiedenis van de ondergrondse zo goed als Christian Dochy. De voormalige directeur netuitbreiding van de MIVB publiceerde er net een boek over en zag het debacle van metro 3 de voorbije jaren ook met lede ogen aan. “We hebben vandaag geen competente ingenieurs meer.” door Kris Hendrickx foto Saskia Vanderstichele Na het gesprek gaat het nog even naar metrostation Kunst-Wet voor de foto. Op het perron spitst Christian Dochy (80) de oren en er verschijnt een glimlachje op zijn gezicht. “In de verte komt een van die oude oranje metrostellen. Als je er jaren mee gewerkt hebt, hoor je de verschillen.” Dochy praat over metrostellen, -stations en -tunnels zoals een ander over zijn kinderen praat. De man bracht dan ook zijn hele loopbaan door bij de MIVB, als metrobouwer en later als directeur netuitbreiding. Het maakte hem de geknipte auteur voor het boek Les 50 ans du métro de Bruxelles. Door zijn kennis van het verleden is hij tegelijk een bevoorrechte waarnemer in de saga rond metro 3, die door de nieuwe regering in de diepvries is gestopt wegens te duur. “Aan het Zuidpaleis hebben ze echt de idioot uitgehangen.”

U werkte uw hele carrière bij de MIVB, vooral aan de uitbouw van het metronet. Had u als kind al iets met metro’s?

CHRISTIAN DOCHY: (Knikt) Trams en treinen hebben me altijd gefascineerd. Mijn vader was ontwerper van spoorlijnen in Congo en hij heeft me de wereld van de spoorwegen leren kennen. Als gezin namen we geregeld zomaar de trein, bijvoorbeeld van Brussel tot in Aarlen om dan over Luik terug te keren naar Brussel. Het ging er ons niet zozeer om om die plekken te bezoeken. We wilden gewoon in de trein zitten, de geur in ons opnemen van de kolen, want het waren nog stoomtreinen.

xxx

U werd ingenieur en als broekje van 26 was u bij de MIVB al verantwoordelijk voor de metrotunnel onder de noord-zuidtreintunnel. DOCHY: Ja, ze kwamen bij mij uit omdat ik 16 september 2026 |

50 jaar metro

niet enkel de metro kende, maar door mijn interesse ook de spoorweginfrastructuur. En niemand wou zich over zo’n delicate opdracht ontfermen. Daar stond ik dan, als 26-jarige helemaal alleen voor een twintigtal ervaren spoorwegingenieurs. We zijn begonnen met deftig studiewerk en het is uiteindelijk gelukt. “Mooi, nu mag je gewoon de rest van de metro ook doen”, kreeg ik daarna te horen.

Heel wat steden hadden al in de negentiende eeuw een metro. Ook voor Brussel waren er toen al plannen, bijvoorbeeld voor een lijn tussen de Beurs en het Paleizenplein. Waarom duurde het zo lang?

DOCHY: Met de middelen van toen lukt een metro gewoon niet in de grillige Brusselse ondergrond, ondanks het aandringen van Leopold II. In de Zennebedding had je bovendien altijd het risico op overstromingen, want de gekanaliseerde Zenne was niet helemaal onder controle. De techniek om in waterrijke grond te bouwen bestond nog niet. Het is de reden waarom de noord-zuid-

“We hebben onder de Côte d’Or-fabriek gegraven terwijl die gewoon verder draaide” Christian Dochy

MIVB-ingenieur op rust

treinverbinding met een boog in de oostelijke valleiflank verloopt, om buiten het water en in stabiele grond te blijven.

Intussen weten we hoe in een vochtige bodem te bouwen. Toch draaide de metro 3-werf aan het Zuidpaleis uit op een fiasco. U tekende dat tracé nog mee uit. Wat ging er mis?

DOCHY: Ik zou er niets over moeten zeggen, maar … Als ik bedenk welke obstakels we allemaal hebben overwonnen in het verleden en dan zie hoe ze nu de idioot uithangen aan het Zuidpaleis. Ik heb dat in de speciale metro 3-commissie gezegd. Als antwoord kreeg ik: “Ja, we hebben niet echt competente mensen meer.” De sleutel ligt echt daar.

Hoezo, er zouden geen competente ingenieurs meer zijn?

DOCHY: Er studeren amper nog ingenieurs voor dit soort werk af, omdat er nauwelijks nog werken van die orde worden uitgevoerd. Wat doet een ingenieur vandaag? Elektronica en artificiële intelligentie. Om gebouwen op te trekken heb je weinig ingenieurs nodig. Dat is gewoon een procedé herhalen dat we al miljoenen keren hebben uitgevoerd, daar moet je niet eens bij nadenken. Een metrolijn daarentegen, dat zijn oplossingen op maat.

Als u de hefbomen voor de metro 3 had gehad, hoe zou u het dan aangepakt hebben? DOCHY: De metrolijn zou er liggen.

Oké, maar hoe had u dat dan gerealiseerd?

SYMPHONIC DATES 3 DATES. 3 MASTERWORKS.

WITH THOMAS VANDERVEKEN THU 24.09 Sheherazade THU 25.02 Symphonie fantastique THU 27.05 Bartók’s Concerto for Orchestra Info & Tickets

www.nationalorchestra.be

DOCHY: Met methodes die bewezen hebben dat ze functioneren. Die jet grouting (een specifieke grondverbeteringstechniek met cementinjectie onder hoge druk, red.) die ze geprobeerd hebben, dat werkt niet in Brussel. Dat wisten we al, we hebben het al drie keer ondervonden: we hebben twee keer een poging gedaan aan het Zuidstation en een keer aan de Heizel: telkens was het een complete mislukking. Weet u trouwens dat we onder de toenmalige Côte d’Or-fabriek aan het Zuidstation hebben gegraven, terwijl de fabriek gewoon verder draaide? Waarom zou een tunnel onder een leeg Zuidpaleis dan niet lukken?

Aan welke techniek denkt u?

DOCHY: Je bevriest de grond tot -25°C en je graaft tot 1,50 meter tunnel per dag. Maar daar hadden de Franse ingenieurs de moed niet voor. Men heeft hen het voorbeeld van de Côte d’Or-fabriek getoond, waar we die techniek hebben toegepast. “Ja maar, dat was toeval”, was hun reactie. En zie nu, ze hebben daar 200 tot 300 miljoen euro verloren met die grap.

En dan is er nog het Noordstation, waar ook onvoorziene omstandigheden in de ondergrond opdoken.

DOCHY: Maar dat wisten we! Ik heb daar nog documenten over opgestuurd. Je ziet de waterlaag toen het nieuwe Noordstation werd gebouwd, daar zijn foto’s van.

Wat vond u het opwindendste tijdens uw carrière als metrobouwer?

DOCHY: Van een wit blad mogen beginnen en dat project dan een tijd later kunnen inhuldigen. Ik hield van uitdagingen. De grootste was wel de omvorming van de premetro tot de metro die vanaf 1976 reed. Dat was wereldwijd nog nergens gedaan. Een onverwacht obstakel bleek het stof dat zich verzameld had in de tunnel door het tramverkeer. ‘s Nachts deden we tests met de metro, die dat stof helemaal omwoelden en overdag reed de tram nog over datzelfde traject, met stofwolken tot gevolg. Op een dag kreeg ik telefoon van de toenmalige directeur exploitatie. Zijn vrouw had de premetro genomen en haar mooie witte kleed was helemaal zwart geworden. Of wij misschien wisten hoe dat kwam? Ik gebaarde van kromme haas en suggereerde dat de jurk misschien slecht gereinigd was. Uiteindelijk hebben we met de hulp van de brandweer de hele tunnel schoongespoten.

Hoe heeft de aanleg van de metro de stad veranderd?

DOCHY: Een nieuwe lijn zorgt voor wat ze in het Engels social benefit noemen, de hele maatschappij profiteert ervan. De metro heeft de reistijden op een aantal trajecten drastisch verkort en net als bij de tram kan de komst van een metro een buurt aantrekkelijker maken. Kijk naar tram 94 op de Vorstlaan. Sinds de komst van de tram zijn de prijzen er geëxplodeerd. Een metro betekent ook dat de overheid de kans krijgt om bovengronds te kiezen voor meer plaats voor voetgangers en minder voor auto’s. Hier in de Wetstraat is dat uiteindelijk gebeurd, bij het schrappen van rijstroken.

Je moet zo’n metronet wel nog kunnen financieren. Het metro 3-dossier toonde dat het Brussels Gewest gewoon het geld niet heeft voor verdere metroaanleg.

DOCHY: Toen het Gewest werd opgericht in 1989 hebben alle technici gezegd: “Het stedelijke openbaar vervoer regionaliseren is een uitstekend idee, maar het budget moet van de federale overheid blijven komen.” De gewesten hebben immers de middelen niet. Dat is ook gebleken. De metro-uitbreiding naar het noorden kan er enkel komen als de federale staat betaalt. Het probleem is dat het budget ontploft is. Weet u waarom?

Zegt u het maar.

DOCHY: Er werd bepaald dat het aan de

aannemer was om de uitvoeringstechniek van de werken te bepalen. Bijgevolg heeft die aannemer de technieken gekozen die het

BIO • Geboren in 1946 in Etterbeek • Studies burgerlijk ingenieur aan de ULB • Ingenieur–werfverantwoordelijke voor de metro (MIVB) • Verantwoordelijk metrostudies (MIVB) • Verantwoordelijke algemene studies (MIVB) • Directeur exploitatie (MIVB) • Directeur netuitbreiding (MIVB)

Christian Dochy werkte zijn hele leven voor de MIVB: “Trams en treinen hebben me altijd gefascineerd.”

meest opbrengen. Stel dat ik u vraag om deze tafel na te maken, zonder meer uitleg. Als u ze in goud uitvoert, maakt u er natuurlijk meer winst op. De kwestie van die ‘onverwachte’ waterpartij aan het Noord station is daar ook een voorbeeld van: niets zeggen en dan extra kosten aanrekenen. Verder is er voor dat uitbreidingstraject ook gekozen voor een grote tunnelboor, terwijl de voorbereidende studies van kleine tunnelboren uitgingen. Op het vlak van kosten scheelt dat.

Is de Brusselse focus op metro geen manier om moeilijke discussies uit de weg te gaan over de plaats van de auto in de stad? Als je metrolijnen aanlegt, moet de auto niet wijken voor een tram in eigen bedding, die nochtans veel goedkoper is.

DOCHY: Ja, maar je moet wel nog de plaats hebben voor die tram. Neem nu de Gallait straat in Schaarbeek: ik heb een plan opgesteld om de tram daar in eigen bedding te laten rijden. Dan verdwijnen wel alle parkeerplaatsen, net zoals de plekken voor

leveranciers. Gaan we dat doen? Alle handelszaken in het failliet duwen? Huizen afbreken? Lang geleden hadden we veel sneller gesloopt. Nabij de Koninklijke Sinte-Mariastraat ben ik ooit in huizen geweest zonder stromend water of elektriciteit en met een kudde geiten op de tweede verdieping. Ik heb daar nog foto’s van. Daar hebben we niet getwijfeld: afbreken.

Zullen we over twintig jaar een metro 3 hebben? DOCHY: Ja, eerder zelfs.

En wie gaat die betalen?

DOCHY: De federale staat natuurlijk. Ik geloof niet dat de volgende regeringen plots doordrongen zullen raken van de noodzaak van die metro. Maar er komen wellicht deals waarin ook andere gewesten iets krijgen. De nieuwe sluis voor de haven van Zeebrugge kost miljarden, als de luchthaven uitbreidt zal dat ook duur zijn. In zulke gesprekken kunnen de Brusselaars ook de financiering van de metro op tafel leggen.

« LE MÉTRO 3 AURAIT DÉJÀ PU VOIR LE JOUR »

FR/ Christian Dochy, ancien directeur à la STIB, revient sur 50 ans de métro bruxellois et critique vivement la gestion du métro 3. Selon lui, le projet a été ralenti par de mauvais choix techniques et par le manque d’ingénieurs expérimentés. Il reste convaincu que l’extension vers le nord finira par voir le jour, à condition que l’État fédéral accepte de la financer.

“METRO 3 COULD HAVE BEEN BUILT BY NOW”

EN/ Christian Dochy, a former STIB director, looks back on 50 years of the Brussels metro and sharply criticises the handling of metro line 3. In his view, the project was held back by poor technical choices and a lack of experienced engineers. He remains convinced that the northern extension will eventually be built, provided the federal government agrees to fund it. 16 september 2026 |

Politiek

‘De macht van Laaouej vormt een probleem’ Vlaams minister van Brussel Cieltje Van Achter

Cieltje Van Achter (N-VA) wil na twee jaar regeren maar al te graag de brug slaan tussen Vlaanderen en Brussel, maar stuit naar eigen zeggen op een hoofdstedelijk eiland. “Bij Anders heeft zich een anti-Vlaams discours genesteld.” door Johan Baeten en Steven Van Garsse foto Ivan Put

Als Vlaams minister van Brussel en Media loopt Cieltje Van Achter (N-VA) nauwelijks in de schijnwerpers. “Behalve als er een relletje is over de Ketnetband”, lacht ze op het terras van café Winok in Schaarbeek. De traumati sche Brusselse formatie zindert wel nog na. Daarin botste de N-VA op een veto van de PS en werd de partij van premier Bart De Wever volgens Van Achter in de steek gelaten door de Vlaamse partijen.

De Brusselse regering heeft de ambitie om in 2029 een begroting in evenwicht te bereiken.

missaris, het deelstepverbod of de omvorming van de Audi-site: daar kan de N-VA zich toch in vinden?

VAN ACHTER: Dat klopt, maar van de echt belangrijke hervormingen komt niets in huis. De gemeenten en het Gewest zitten aan de financiële afgrond. De organisatie van de OCMW’s is veel te versnipperd. Netheid blijft een gigantisch probleem. En zo kan ik blijven doorgaan. Er is gewoon slecht onderhandeld door de Vlaamse partijen. Vooruit zegt al jarenlang ‘one Brussels’. Maar wat lees je daarover in het regeerakkoord? Ondertussen realiseert de N-VA de fusie van de politiezones op federaal niveau, maar bij elke veiligheids crisis kijken de negentien Brusselse burgemeesters ieder in een andere richting.

Dan kan zo’n drugscommissaris toch een rol spelen?

VAN ACHTER: We zullen zien. Het is typisch Brussel: weer iets nieuws uitvinden en een trofee in de lucht steken. Werk toch gewoon samen met de nationale drugscommissaris Ine Van Wymersch, die haar job heel goed doet. Het is alsof we hier in een ander zonnestelsel leven.

CIELTJE VAN ACHTER: Dat gelooft niemand, behalve Anders. Hun vorige minister van Begroting, Sven Gatz, zei de afgelopen legislatuur ook constant dat het tekort in 2024 weggewerkt zou zijn. Op den duur begin je je eigen leugens te geloven. Ze moeten deze legislatuur nog bijna 1 miljard euro vinden. Dit gaat niet zomaar over cijfertjes, dit gaat over budgettaire adem ruimte creëren om de problemen in de stad aan te pakken.

Uiteindelijk liggen de hefbomen voor het veiligheidsbeleid op federaal niveau. Brussels procureur Julien Moinil wacht op middelen van minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) en minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V).

De Brusselse regering lijkt wel stappen te zetten. Het stationsplan en de drugscom-

Beschouwt u het als een persoonlijk falen dat de N-VA niet in de Brusselse regering zit?

VAN ACHTER: Uiteraard. Elk niveau moet de veiligheidsproblematiek eendrachtig aanpakken. En dan wijst Ahmed Laaouej (PS) naar Antwerpen. Alsof ze daar de war on drugs minimaliseren.

VAN ACHTER: We hebben ons uiterste best gedaan, maar de Vlaamse partijen hebben collectief gefaald door toe te geven aan de anti-Vlaamse reflex van de PS. Daar ben ik nog altijd bijzonder kwaad over. Het maakt Laaouej niet uit hoe de stad eraan toe is. Dat verontrust mij enorm.

Zou u vandaag wel in deze regering willen zitten?

VAN ACHTER: Ik zou dit regeerakkoord niet verkocht krijgen aan mijn partij. Het is te licht, te ongeloofwaardig. De Vlaamse partijen kunnen toch niet eeuwig blijven zeggen dat er zoveel kafkaëske toestanden blijven bestaan in Brussel, dat die lasagne te complex is?

Intussen valt het op hoe vaak Brussel en Vlaanderen botsen. Bij de voorstelling van het wegenvignet was Brussels minister De Smedt afwezig. Een agendaprobleem, zei hij.

VAN ACHTER: Bullshit. Dat is nu een voorbeeld van de politique politicienne van Dirk De Smedt. Hij wil oppositie kunnen voeren tegen een maatregel die hijzelf heeft verdedigd binnen zijn regering. Daar kopen we niets mee, met op je eigen eiland te gaan zitten. Andere niveaus reiken je de hand aan, neem die dan vast. Ook als het over het niveau van Nederlands in Brussel gaat, moeten we de Brusselse beleidsmakers nog overtuigen van het belang van Nederlands oefenen in het onderwijs, de zorg, de overheidsdiensten ... Daaraan gaat zoveel energie verloren.

Hoe komt dat?

VAN ACHTER: Omdat die initiatieven uit Vlaan deren komen, wil de Vlaamse Gemeen schapscommissie (VGC) het anders doen. Dan gaan er bijvoorbeeld middelen naar de speelpleinen en zet de VGC niet in op de zomerscholen. De VGC moet het gaspedaal indrukken en die middelen naar Brussel halen, maar ze kiest te vaak voor de rem.

Dat kan toch een verschil in visie zijn? Dirk De Smedt zegt dat uw partij een grootstedelijke reflex mist.

VAN ACHTER: Dat is belachelijk. De lat hoger leggen en meer Nederlands: zou dat dan niet

“Er is gewoon slecht onderhandeld door de Vlaamse partijen”

werken in Brussel? Wat we in Vlaanderen uitrollen, is exact wat we nodig hebben in Brussel. Met het Totaalplan Nederlands brengen we vanuit de Vlaamse regering allerlei organisaties en administraties samen om het niveau van het Nederlands overal in Brussel te verbeteren. Zodat die tienduizend volwassenen die in onze centra voor volwassenenonderwijs (CVO’s) Nederlands leren dagelijks kunnen oefenen. Zo kan het ook.

Anders is de partij die de N-VA er lang bij wou in de Brusselse regering. Nu liggen jullie constant in de clinch.

VAN ACHTER: Het is geen personenprobleem, maar Anders heeft gekozen voor een tandem met de anti-Vlaamse Ahmed Laaouej van de PS en er heeft zich bij Anders, veel meer dan bij andere partijen, een anti-Vlaams discours genesteld.

Over twee jaar komt de voorbereiding op de volgende verkiezingen al op gang. Hoe kijkt de Brusselse N-VA na de voorbije formatie naar 2029? Niet alleen de PS, maar ook Ecolo wil niet met jullie in zee. Hoe keren jullie dat?

VAN ACHTER: Ik doe een ronde van de Brusselse burgemeesters en werk heel goed samen met Philippe Close (PS-burgemeester van Brussel, red.) over bijvoorbeeld het Nederlands in Brussel. Het zijn het anti- Vlaamse discours en de macht van Ahmed Laaouej die een probleem vormen. Ik sta te kijken van wat hij doet. Na alles bij de Anderlechtse Haard blijft Lotfi Mostefa (PS) gewoon aan als voorzitter. Hij benoemt zijn kabinetschef zonder enige selectieprocedure tot Brussels vertegenwoordiger in Rabat. Het is allemaal zo schadelijk. Zijn pionnen overal plaatsen is belangrijker dan goed bestuur. Zijn waarden staan erg ver van de mijne.

Hoe stelt het Nederlandstalige politieke landschap zich op in 2029? Pascal Smet (Vooruit) stelt bijvoorbeeld projectmatige lijsten voor om sterker te staan. Delen de N-VA, Anders en CD&V niet veel standpunten over Brussel? VAN ACHTER: Wat gaat dat helpen? We moeten vooral over een aantal zaken samen ruggengraat tonen.

Dan wordt regeringsdeelname bijna onvermijdelijk.

VAN ACHTER: 2029 is nog ver. Maar ik doe niet aan politiek om mee te doen aan een akkoordje met de PS en op die manier zonder echte hervormingen achter te blijven. Dat is niet wat ik mijn stad toewens. 16 september 2026 |

VACATURE

Ben jij zowel communicatief en administratief sterk? Ben je klantgericht en kan je goed overweg met cijfers?

BRUZZ zoekt

een enthousiaste sales medewerker (m/v/x)

Lees zeker verder op BRUZZ.be/jobs

Beestig Brussel

Europese bidsprinkhaan Warmere zomers lokken iconisch insect naar Brussel Deze zomer werden Europese bidsprinkhanen, bekend om hun kannibalistische neigingen bij het paren, voor het eerst op verschillende plekken in de stad gespot. door Andy Furniere

Voor dit jaar stonden er op het platform waarnemingen.be maar twee geïsoleerde observaties van Europese bidsprinkhanen in Brussel, maar deze zomer kwamen er in een klap een tiental waarnemingen bij. Ze werden bovendien op verschillende plekken opgemerkt, van Vorst tot Schaarbeek. Is dit dan het jaar van de doorbraak voor deze insectensoort in Brussel? “Het moet de komende jaren nog blijken of er zich een stabiele populatie gevestigd heeft, maar hun komst past alleszins in een bredere verspreidingsgolf over heel België”, zegt expert Xavier Vermeersch van Leefmilieu Brussel. Lange tijd moest je naar het uiterste zuiden van België om de indrukwekkende insecten – die zo’n 7 à 8 cm groot kunnen worden – te zien, tot ze in 2019 ook opdoken in Limburgs natuurgebied, en de voorbije jaren op steeds meer plaatsen in het land te spotten vielen. “Het is een soort die soms meelift met auto’s, onder meer vanuit Zuid-Europa, maar die hier vroeger moeilijk kon aarden omdat het voldoende warme zomers nodig heeft”, zegt Vermeersch. “Deze hete zomer was perfect voor de dieren en door de klimaatverandering zijn de omstandigheden voor hen in het algemeen sterk verbeterd. In een stad als Brussel is het ook warmer dan op het platteland, wat ideaal is voor de Europese bidsprinkhaan. Het is bovendien een plantrekker: hij eet veel verschillende andere insecten en heeft in zijn habitat enkel enige beschutting nodig tegen andere predatoren, zoals vogels.” Specialist Annelies Jacobs van Natuurpunt stipt aan dat de winters in de stad milder zijn, wat de overlevingskansen van de eitjes verhoogt, en dat de beestjes op warme dagen gemakkelijker grotere afstanden kunnen afleggen. “Bovendien worden ze ’s nachts ook aangetrokken door lichtbronnen, in steden

Eigenschappen • De Europese bidsprinkhaan dankt zijn naam aan de voorpoten die in rust een soort gebedshouding aannemen • Het insect is eigenlijk geen sprinkhaan en is zelfs nauwer verwant met kakkerlakken • Tijdens het paren eet het vrouwtje het mannetje soms op

uiteraard sterker aanwezig”, zegt ze. Vermeersch benadrukt dat de Europese bidsprinkhaan geen negatieve impact heeft op de lokale biodiversiteit en integendeel een nieuwe voedselbron vormt voor andere dieren. “We mogen enthousiast zijn over de komst van een inheemse zeldzame soort die zo tot de verbeelding spreekt”, stelt hij. Het beestje is het meest bekend door het feit dat het vrouwtje soms het mannetje tijdens het paren opeet. Het ziet er ook merkwaardig uit, met voorpoten die in rust een gebedshouding aannemen en een driehoekige kop die 180 graden kan draaien. “Met zijn grote poten en alienachtige ogen jaagt het insect sommigen angst aan, maar mensen hoeven zich geen zorgen te maken”, zegt Jacobs. Wat haar als natuurexpert wel zorgen baart, is dat de oprukkende Europese bidsprinkhaan een teken is dat ons klimaat in sneltempo aan het veranderen is. “Wat positief is voor dit beestje, is catastrofaal voor veel andere insecten. Dagvlinders zoals de komma- en heivlinders krijgen bijvoorbeeld door de droogte stevige klappen.” Wie zelf op zoek wil naar Europese bidsprinkhanen, heeft de komende weken nog voldoende kansen. De beestjes zijn nu volwassen geworden en blijven nog actief tot de echte koude zijn intrede doet in de herfst. Ze zitten vaak goed gecamoufleerd in ruigten met grassen, kruiden en lage struiken, maar ze vallen ook weleens te spotten in bomen of op gevels en muren. “De komende jaren zullen ze steeds meer gewoon in de tuin te vinden zijn”, voorspelt Jacobs nog.

Reeks nalezen? Lees de hele reeks op BRUZZ.be/beestigbrussel

16 september 2026 |

Muziek

‘Muziek is zoveel meer dan enkel concerten’ Directeur Tom Bonte belicht de transformatie van de AB

Zeg tegen de AB niet langer concertzaal, zeg muziekhuis. Of zoals het in zijn nieuwe baseline klinkt: ‘Home of Music’. Die thuishaven wordt deze week in al haar veelkantige diversiteit getoond tijdens een bonte, vijf dagen durende Housewarming. door Tom Zonderman

k ken betere behangers”, grijnst Tom Bonte. De AB-directeur monstert de inderhaast tegen de gevel gelijmde affiches met ‘Home of Music’ die het hoekpand van de Steenstraat en de Anspachlaan klaarstomen voor de Housewarming. Hier huisde lang een schimmig café gerund door Albanezen waar volgens de AB-directeur véél te krijgen was, maar geen pintjes. Volgend voorjaar komt op die plek het nieuwe AB-café, een (uitgesteld) sluitstuk van alweer een nieuwe fase in de transformatie van de concertzaal. Het vrijkomen van dat hoekpand was een onverwachte opportuniteit, ze zat niet in de oorspronkelijke renovatieplannen die eind jaren 2010 op de tekentafel van directeur ad interim Marc Vrebos belandden. De AB stapte naar concessiehouder Brouwerij Haacht en die zag er een mooi uithangbord in. “De hele AB schenkt nu Super8”, grijnst Bonte. Een mooie win-win.

Kom van dat dak af

De make-over die de AB deze week in de kijker zet, is de grootste van de voorbije veertig jaar. Begin jaren 1990 werd de zaal grondig verbouwd, maar dat was binnen de contouren van de bestaande ruimtes. Vandaag zijn er veel vierkante meters bijgekomen, onder meer door twee panden in de Steenstraat in te palmen waar voorheen het Muziekcentrum en het Vlaams-Marokkaans culturenhuis Darna huisden. In AB Connect kan vergaderd worden in zalen met namen als ‘Arno’ en ‘Frontal’, maar er is vooral ook extra publieke ruimte. De voornaamste ingrepen bij de huidige verbouwing 26

“

wie de Antenna-ruimte afhuurt. Het is nochtans een prachtige plek die uitzicht biedt op die wonderlijke wirwar van gebouwen die de skyline van Brussel vormen. “Klopt”, knikt Van den Weyngaert, “maar we moeten de relatie met onze buren ook onderhouden. Er was grote bezorgdheid over lawaaioverlast.” Een dakterras is sowieso ook een drempel, weet Bonte van toen hij nog aan het roer stond van de Beursschouwburg. “Naar de vijfde verdieping klimmen om iets te gaan drinken, dat is een concept waar veel architecten heel enthousiast over zijn, maar in de praktijk loopt zoiets moeilijk. In die zin is het hoekcafé een godsgeschenk, en het geeft ook veel meer smoel.”

Geen business as usual

zijn het verdwijnen van het oude café en het restaurant. In de plaats zit een imposante trappenhal die op de eerste etage toegang biedt tot het vernieuwde AB Salon, een ruimte voor intieme en experimentele muziek, talks, projecties en residenties – het voorbije halfjaar gingen onder meer Fenne Kuppens en Gala Dragot er al aan de slag. Maar de trap leidt ook naar de Antenna, een multifunctionele ruimte die plek zal bieden aan jonge makers, lezingen en workshops en die deel zal uitmaken van AB Lab, de noemer waaronder de AB zijn ondersteuning van jong talent uitbouwt. “Eigenlijk zou hier het nieuwe restaurant komen”, zegt communicatieverantwoordelijke Jens Van den Wyngaert terwijl hij de deur van de Antenna openzwaait. De keuken is in full operation-modus, maar het plan om zelf nog maaltijden te serveren, laat het concerthuis varen. “De multifunctionele Antenna is een betere invulling. De keuken willen we vooral ten dienste stellen van andere organisaties, zoals bijvoorbeeld Groot Eiland, of een van de vele Brusselse collectieven.” Ook het dakterras, dat oorspronkelijk toegankelijk zou zijn voor de restaurant- en cafégangers, zal slechts voor speciale gelegenheden opengesteld worden, of voor

Het vernieuwde AB Salon biedt ruimte voor intieme of experimentele muziek, screenings en talks, en voor de nieuwe residentiewerking.

Van op het dakterras wordt de ongerijmde constellatie van de concertzaal, geprankt tussen de Anspachlaan, Steen- en Lollepotstraat, nog wat duidelijker. Tussen de trappenhal en het hoekcafé bevinden zich zelfs nog altijd een paar woningen. “Dat is een wankel evenwicht”, beaamt Bonte. “Deze omgeving is ook ingekleurd als woonbuurt.” Hij is stellig dat de huidige uitbreiding geen extra hinder zal veroorzaken. “In de Steenstraat houden we het luw. En het nieuwe café zal voor minder overlast zorgen dan zijn vorige uitbaters.” Bij zijn aanstelling zes jaar terug opperde de directeur meteen het idee om van de AB een huis te maken dat 24/7 openstond om muziek te beleven. Na de opgelegde cesuur door corona wilde hij dan ook vooral níét terug naar business as usual. “Dat was en is nog altijd de ultieme doelstelling, maar in de praktijk hebben we die uitbreiding, voorlopig, moeten downscalen”, geeft hij toe. “De personeelskosten zijn een realiteit waar je niet omheen kunt. We zullen eerst kijken wat er nu draait.” Dat is heel wat. Deze week zet de Housewarming het muziekhuis op zijn kop met screenings, sound healing sessions, een workshop soundscape painting, een braderie, een expo, een pop-upbar en muzikaal spektakel van het Bankra Bike Soundsystem en het Sound of Brussels Orchestra. Een week later trapt Nederbelg Fulco de Kleine boterhammen op gang, middagconcerten die het overgangsjaar zonder Boterhammen in het Park moeten goedmaken. Op zondagvoormiddag vangt het Salon melomanen op die het spoor naar de kerk bijster zijn. En in de Club, een perfect geïsoleerde box in a box, wordt geëxperimenteerd met clubby all nighters.

Breder draagvlak

“’s Avonds om zeven uur je deuren openen voor een concert en iedereen om halfelf weer naar huis sturen: dat is mooi, maar het is maar één deel van het verhaal”, zegt Bonte. “Muziek is multi-inzetbaar. Waarom zou je je gebouw alleen ’s avonds gebruiken?” Muziek blijft daarbij het kompas, benadrukt hij, al is er af en toe ook plaats voor andere kunstvormen. “Muziek is de meest verbindende culturele kracht. Geen enkele andere cultuurvorm bereikt zoveel mensen. Ze is er op begrafenissen en feesten, voor verdieping en verstrooiing. Daar wilden we nog meer op inzetten.” Verbinding, community: het zijn modewoorden waar organisaties sinds corona nog harder mee begonnen te 16 september 2026 |

jongleren toen bleek dat cultuur voor de ene onmisbaar was en voor de andere onbelangrijk. De Vaartkapoen transformeerde tot open huis dat een hele wijk naar binnen trekt, Rosas maakte van de Van Volxemlaan 164 een gemeenschap van dans en muziek, Kanal zal net zo goed een hub worden waar kunst en stad een gezamenlijk smeltpunt vinden. “De VK heeft die connectie met de lokale gemeenschap altijd opgezocht”, zegt Bonte. “De Beursschouwburg ook. De AB vloog daar altijd wat overheen. Dat was niet nodig, vonden we, we hadden toch elke avond ons publiek.” Het nieuwe beleid is dan ook niet gericht op een publieksuitbreiding, geeft Bonte aan. Het gaat om een klein percentage op het totale aantal bezoekers. Maar die lokale verankering zorgt er wel voor dat mensen die in de stad wonen, dit huis als hun plek zullen beschouwen. “Dat is de eerste stap richting diversiteit: een breder draagvlak creëren voor wat je doet. Er zijn nog steeds veel Brusselaars die niet weten wie wij zijn.”

Bouwen aan een humuslaag

Organisaties gooien vandaag graag meerdere hengels in het water. Dat is mooi, maar hun identiteit dreigt ook diffuser te worden, waardoor de bezoeker uiteindelijk niet meer weet waar de plek voor staat. “Dat is een aandachtspunt”, beaamt Bonte, “we moeten ervoor zorgen dat mensen ons blijven identificeren met die legendarische concertzaal die we waren en blijven. Maar er gaat niks weg, er komen alleen maar dingen bij.” Die bijkomende activiteiten mogen dan veelal kleinschalig zijn, ze vragen tijd en personeel die je anders in je kerntaak zou investeren: concerten op poten zetten. Moet de AB zich met talentontwikkeling bezighouden wanneer spelers als Volta en het kersverse Hexagon dat net zo goed of zelfs beter kunnen? “Onze rol is daar vooral versterkend”, denkt Bonte. “Anderen hebben misschien meer knowhow, maar wij hebben bredere schouders. Voor een plek als Super Fourchette, die klein maar geweldig is, kunnen wij echt het verschil maken.” Het is bouwen aan de humuslaag die Brussel zo rijk maakt, zegt Bonte. “Ik zag onlangs een interview met Brian Eno, waarin die vertelt hoe hij het gehad heeft met het idee van het genie. Genieën werken altijd in een context, de stad, haar creatievelingen. ‘It’s not the genius, it’s the scenius’, zei hij, en die gedachte vond ik heel waardevol en bruikbaar. Het is geweldig om iemand als Gorik van Oudheusden een forum te geven, maar het is ook nuttig om de scene die hem omhooggestuwd heeft te ondersteunen.” Er is veel talent en veel vraag, maar er zijn nog altijd relatief weinig mogelijkheden, vindt Bonte. “Er staan veel artiesten te trappelen, maar weinigen breken door. Voor één Zwangere Guy gaan er eerst tien op hun muil. Wij moeten niet degene zijn die elk ontluikend talent meteen een plek biedt, maar we kunnen wel de katalysator zijn voor die extra duw in de rug naar een groter publiek.” 28

Muziek

“Muziek is multiinzetbaar. Waarom zou je je gebouw alleen ’s avonds gebruiken?” Tom Bonte

Algemeen directeur van de Ancienne Belgique

MAISON DE LA MUSIQUE

FR/ Au cours des deux dernières années, l’Ancienne Belgique a fait l’objet d’une profonde transformation. Cette semaine, la salle de concert bruxelloise dévoile son nouveau visage en tant que « Home of Music », avec une Housewarming de cinq jours et une programmation nouvelle et plus diversifiée.

HOME OF MUSIC

EN/ Over the past two years, Ancienne Belgique has undergone a major transformation. This week, the Brussels concert venue unveils its new identity as ‘Home of Music’, with a five-day Housewarming and a new, more diverse programme.

Meerdere hengels betekent ook dat meerdere spelers (pop)muziek zijn beginnen te programmeren. Binnen een paar weken nestelt Erykah Badu zich in Bozar, maar de Amerikaanse soulvernieuwer had net zo goed in de AB kunnen staan. “Sommige huizen zetten daar financieel stevig op in”, zegt Bonte. Met muziek trek je snel media-aandacht, en je haalt ook makkelijker een publiek binnen dan met sommige andere kunstvormen. “Maar ik blijf wel geloven in het metier van een concertzaal.” Toch is de publieksopkomst voor de AB een aandachtspunt. Na corona beleefde het huis topjaren, met 2024 als absolute uitschieter, waarin de AB met meer dan 450 events bijna 400.000 bezoekers over de vloer haalde, maar dat aantal werd vorig jaar niet gehaald, en dit jaar wellicht ook niet. “Het is nog te vroeg om te zeggen dat het een trend is, maar we moeten dat wel in het oog houden.” Daar is een amalgaam van redenen voor, zegt hij. De recessie is er een van. “Als iedereen in plaats van vijf keer, vier keer per jaar naar een concert gaat omdat hun portemonnee het niet trekt, dan voelen wij dat.” Het aanbod is nog altijd groter dan het aantal zalen, benadrukt Bonte, maar je voelt wel de impact van dat soort keuzes. De AB probeert zijn publiek ook te verjongen, “en twintigers zijn nu eenmaal minder kapitaalkrachtig dan vijftigers.” Voor 2027 ziet het er wel beter uit, verzekert hij. “We hebben de reeksen met Belgische bands uitgebreid, die doen het altijd zeer goed.” De vernieuwde werking kost extra geld, terwijl veel van die kleinschalige initiatieven niet rendabel zijn. De komende beleidsperiode wordt daarom financieel cruciaal. “We willen veel dingen doen die we belangrijk vinden, maar ze brengen bijna allemaal geen geld op”, knikt Bonte. “Je wilt je ambities niet loslaten. Dat is de oefening voor de toekomst.”

Wormgat

“Nee, dit gaat niet lukken”, zucht Jens Van den Wyngaert bij de zoveelste deur die een badge nodig heeft. “Er zijn letterlijk veel deuren bij gekomen”, lacht Tom Bonte. “Dat biedt kansen, ze zijn bijvoorbeeld een grote stap vooruit voor bezoekers met een beperking, maar er zijn ook risico’s. We willen niet dat iemand een wormgat ontdekt om stiekem van het Salon naar de Grote Zaal te sneaken.” Toch ziet hij nog nieuwe mogelijkheden. In de nieuwe ruimtes in de Steenstraat kun je een doorgang maken naar de Foyer van de Grote Zaal, het toekomstige café moet ook nog een verbinding krijgen met de Agora, en vanuit metrohalte Beurs kan zomaar “een tunnel gegraven worden om rechtstreeks in de AB uit te komen.” En zo blijft de AB deuren bijmaken, letterlijk en figuurlijk, maar iemand zal ze moeten blijven opendoen. De AB gooit zijn vernieuwde deuren open met een vijfdaagse Housewarming, die loopt van 16 tot 20/9, abconcerts.be

William Kentridge, Still from Self-Portrait as a Coffee-Pot, Episode 5: As If, 2022 ©️ William Kentridge. All Rights Reserved, DACS 2024. Courtesy the artist, Goodman Gallery, Galleria Lia Rumma and Hauser & Wirth

William Kentridge

Exhibition : William Kentridge. I am not me, the horse is not mine 18 Sept.’26 → 7 Mar.’27 Staging the Concert: Belgian National Orchestra, Aadland & Gatto - William Kentridge. Oh to Believe in Another World 18 Sept.’26 Meet the Artist: William Kentridge 19 Sept.’26 Bozar Sunday #1: Car Free Sunday 20 Sept.’26 Open-air cinema: William Kentridge’s short films 18 + 19 Sept.’26

LA CAMBRE

02.10 I N FO & TI C KE T S

De week van Brussel samengevat, elke zondag in je mailbox BRUZZ weekly bruzz.be/nieuwsbrief

De gevel

‘Ik verhuis pas als ik een vrouw vind’ Achter de opvallende muurschildering van het oude restaurant Les petits pères woont Wendi Lepage. De hiphopliefhebber en eeuwige positivo woont graag in Ukkel, ook al kijken zijn oudere, witte buren hem ’s avonds soms argwanend aan. door Maria Saldi foto Ivan Put “Mijn huis is makkelijk te herkennen voor vrienden die voor het eerst over de vloer komen”, zegt Wendi Lepage (29), die in een opvallende hoekwoning in Ukkel woont. De gevel aan de kant van de Onderlinge Bijstandstraat is volledig beschilderd: in de blauwe lucht boven het berglandschap zit een pater op het ronde dakraam met een eend in zijn hand. In het ene dichtgemetselde raam staat een andere pater met een plateau, in het andere zit een pater met een meisje aan tafel. De grootste van de vier paters staat onderaan te koken. De muurschildering is gemaakt voor Les petits pères, het restaurant in het pand. Hoewel het al jaren gesloten is, staat de naam nog altijd op de ramen van de benedenverdieping. Wendi woont op de eerste verdieping, boven de woning van zijn huisbazin. Toen hij anderhalf jaar geleden naar het huis kwam kijken, was hij aangenaam verrast door de muur. Toch was het vooral de buurt die de doorslag gaf om te verhuizen. “Ik hou van de rust en de kalmte. Dat is heel anders dan waar ik ben opgegroeid, in een sociale woonblok in Watermaal-Bosvoorde. Iedereen kende elkaar, ik speelde altijd samen met de andere jongens voetbal op het pleintje. Dat was een fijne tijd, maar nu ben ik wat ouder 30

en wil ik graag op mijn gemak zijn als ik thuiskom van een drukke werkdag.” Wendi werkt op een paar kilometer van zijn huis, in het Sint-Elisabethziekenhuis in Ukkel. Daar doet hij de administratie van de overlijdens, maar vervoert hij ook mensen met kanker naar het ziekenhuis voor hun maandelijkse check-up. “Ik heb het gevoel dat ik mensen echt kan helpen. Dat geeft me voldoening.” Hij vertelt dat patiënten en nabestaanden hem veel toevertrouwen. “Vaak is dat triestig, ja. Tegelijk kan het ook mooi zijn: in Brussel heeft iedereen een ander verhaal te vertellen. Ik krijg gratis levensadvies. Dat klinkt dikwijls hetzelfde: wacht niet om van

“Ik hou van de rust, ik wil graag op mijn gemak zijn als ik thuiskom van een drukke werkdag” Wendi Lepage

Column

Ergens tussenin het leven te genieten en je dromen na te jagen.” Onderaan de frivole muurschildering staat een dikke, zwarte graffititag. “Dat stoort me niet, het geeft wat charisma aan de straat. Ik ben van de hiphop, ik zie graffiti als kunst.” Als hij thuiskomt van zijn werk, kijkt Wendi films en luistert hij naar rapmuziek. “Ooit wil ik naar Amerika, de thuisbasis van mijn favoriete artiesten. De cultuur van New York, de thuisstad van Jay-Z, spreekt me enorm aan. Maar ik zal ook naar de westkust moeten, want daar komt Kendrick Lamar vandaan”, lacht hij. Twee dagen na dit gesprek gaat hij zijn idool Jay-Z iets dichter bij huis bewonderen, in Parijs. “Ik heb hem ooit zien optreden met Kanye West. Van hem ben ik ook fan. Op muzikaal vlak, bedoel ik, niet op politiek vlak.”

Theater, film en muziek

Wendi is de zoon van twee Congolese migranten die voor zijn geboorte naar België verhuisden. Dat hij in een residentiële wijk met vooral witte mensen woont, vindt hij geen punt. “Ik heb gelukkig nog niet veel racisme meegemaakt, iedereen leeft hier in zijn eigen wereld. Als ik ’s nachts naar huis wandel, zie ik de buurtbewoners weleens naar me kijken. Dan krijg ik het gevoel alsof ik moet bewijzen dat ik hier woon. Misschien zijn ze bang, ik weet het niet. Uiteindelijk ben ik een mens net zoals jij, gewoon met een andere kleur.” Toch laat Wendi die soms argwanende blikken niet aan zijn hart komen, en ziet hij zichzelf nog lang in zijn appartement achter de muurschildering wonen. “Pas als ik ooit een vrouw vind, ga ik op zoek naar iets nieuws.” Boven het straatnaambordje op de voorgevel staat de naam van de kunstenaar die de muur beschilderde: Eric Boumal. Zelf waagt Wendi zich niet aan de schilderkunst, maar hij is wel een creatieve duizendpoot. “Vroeger heb ik nog theater gespeeld. Eigenlijk wou ik daarin voortgaan, maar ik dacht dat daar geen toekomst in zat.” Op zijn werk in het ziekenhuis mag hij soms een affiche ontwerpen, maar het kriebelt om zijn creativiteit meer te gebruiken. “Wat precies weet ik nog niet, maar ik wil mijn eigen project starten rond film of muziek. Ook al lijkt dat bijna onmogelijk, het leven is te mooi om niet te proberen.”

In De gevel toont BRUZZ de mensen die achter de opvallendste façades van de stad wonen

Het was zo’n dag, zo eentje waarop ik wat verloren liep en niet goed wist wat te doen met de vrijheid/leegte van die dag. Want naast de hoogtepunten van het actrice-zijn – intensieve repetitieperiodes, tournees en lange draaidagen – heb je onvermijdelijk de in between jobs-periodes. Daar bevind ik me: een soort zwart gat tussen projecten in, waar ruimte is voor rust en zelfontplooiing, maar waar je evengoed verloren loopt en je verveelt. Ik kan nochtans niet klagen: binnenkort komen er nieuwe projecten aan. Dus ik weet dat ik de rust van deze dagen maar beter benut. Want

“Ik had zin om vanavond een vlieg op de muur te zijn, een deel van het interieur” voor ik het weet, word ik naar de andere kant van het spectrum gekatapulteerd, waar je niets liever wilt dan rust. Ik besloot om toch maar iets van de dag te maken. In de voormiddag ging ik sporten: twintig minuten op de loopband en een paar krachtoefeningen. Daarna kreeg ik kramp in mijn benen. Dan maar mijn mails beantwoorden op het terras van de Barbeton. Ik haalde mijn iPad boven, maar de batterij van mijn iPad-toetsenbord was leeg. Dit was het moment waarop ik eigenlijk klaar was met de dag en naar huis wilde. Maar na een korte interne dialoog met mezelf besloot ik om toch naar het theaterfestival te gaan, want ik keek al een tijdje uit naar de voorstelling die zou spelen: FRANK van choreograaf Cherish Menzo. Natgeregend – ja, het was echt zo’n dag – kwam ik aan in

de foyer van de KVS. Ik zag al mijn collega-theatermakers, vrienden en mensen uit de sector. Helemaal overprikkeld. Een lichte paniek overviel mij. Ik had meer zin om een vlieg op de muur te zijn, een deel van het interieur, niet per se mee te hoeven doen. Met een glimlachje en een kort antwoord op vragen als: “Hé, hoe gaat het met jou?” “Met welk project ben je nu bezig?” vond ik mijn weg naar de donkere theaterzaal. Klaar om mij te laten onderdompelen in anderhalf uur theater. Ik keek gefascineerd naar de vier performers die in zwarte jassen over de scène bewogen; alles werd met zorgvuldigheid uitgevoerd. Van de cadans van hun wandelpas tot de afbrokkeling van diezelfde pas. Ik werd helemaal meegenomen. Ik hoorde hoe het nummer ‘Bam Bam’ van Sister Nancy een nieuwe bestemming kreeg. Ik zag hoe een ruimte letterlijk werd gedeconstrueerd: een theaterlamp die naar beneden viel, muziek die vervormd klonk. Maar ik zag ook metaforisch dat uit die brokstukken, lelijkheid en radicaliteit plaats voor iets nieuws ontstaat. Inspirerende trip. Na de voorstelling, wandelend naar huis, voelde ik voor het eerst die dag rust en zin om het morgen opnieuw te proberen.

Patricia Kargbo woont in

Brussel en is actrice (‘Chantal’) en theatermaakster. In haar tweewekelijkse column onderzoekt ze de rollen die ze aanneemt in de grootstad.

16 september 2026 |

Literatuur

Literair debuut van Victor De Roo

‘Het is tijd voor een spirituele revolutie’

Oud geworden marxisten, tandeloze gangsters en café-orakels die er hun eigen evangelies verkondigen: met Heil schreef Brusselaar Victor De Roo een roman over Charleroi. “Hoe komt het dat zoveel mensen zich compleet verliezen in de drugs? Als maatschappij schieten we daar toch tekort?” door Michiel Leen foto Sophie Soukias

ictor De Roo wil afspreken in café La Perle aan het Bockstaelplein in Laken. Buiten bruist de nazomer, binnen is het WK Voetbal nog niet helemaal verteerd en Johnny Hallyday nog niet helemaal dood. Dat er om tien uur ’s ochtends al naar “une bière” wordt gevraagd, lijkt hier evenmin uitzonderlijk – al houdt de auteur het bij koffie en Spa. “In 2022 trok ik een weekend naar Charleroi om eens grondig na te denken over het boek dat ik wou schrijven”, steekt De Roo van wal. “In ternauwernood 24 uur maakte ik er zoveel dingen mee en ontmoette ik er zoveel mensen dat ik bij de terugkeer naar huis wel zeker wist dat daar de basis lag voor het verhaal dat ik wilde gaan vertellen. In de daaropvolgende jaren is het verhaal nog geëvolueerd, er zijn wel drie of vier versies geweest, en tegelijkertijd evolueerde in die periode mijn eigen denken ook sterk.”

Waarover gaat het dan?

VICTOR DE ROO: Hoofdpersonage Lazaar Vanderschrick is op zoek naar zijn heil. Hij zit vast in zijn nihilisme en hedonisme, maar hij wil antwoorden vinden op de grote vragen die hem wakkerhouden: waar gelooft hij in? Wat is belangrijk en wat niet? Waar wil hij naartoe? Die vragen krijgen niet per se een antwoord in de roman, maar dat is het punt niet. In de alomtegenwoordige zelfhulpcultuur en het autoritaire milieu waar hij uit stamt, heeft hij zijn heil ook niet gevonden.

Heb je veel reacties gehad op de titel?

DE ROO: Heil is een begrip uit de filosofie, je komt het tegen in de christelijke tradities, maar ook bij de klassieke Griekse filosofen. Mijn eerste idee was trouwens De weg des heils, maar dat was misschien een beetje té.

In het boek gaat het over de zoektocht naar het heil, maar ook over de kritiek op een bestaande conservatieve politieke onderstroom in onze maatschappij.

Het heil zal niet van die kant komen?

DE ROO: Maar wellicht ook niet uit een eindeloze, ongebreidelde technologische vooruitgang. Ik ben zeker niet tegen cultuur of traditie, het is belangrijk om van generatie op generatie ook spirituele en intellectuele erfenissen over te dragen. De manier waarop we ermee omgaan stel ik wel in vraag. Er wordt veel naast elkaar geleefd. We zouden meer naar elkaar moeten kijken, luisteren, en van elkaar leren, voor een diep begrip van elkaar. In Brussel bijvoorbeeld zie je dat in de praktijk. Als al die verschillende opvattingen, godsdiensten, culturen, elkaar beter begrepen, zou ons dat als maatschappij verder brengen. Dat vergt natuurlijk wel moeite en de moed om eerlijk te zijn tegenover jezelf en jezelf in vraag te durven stellen. Ik pleit niet voor één overkoepelende cultuur, maar we zouden onze cultuur moeten hervormen. Daarin zit de revolutie. In de eerste plaats in de spirituele zin, in tweede plaats in de culturele. Pas na die twee interne revoluties zal de politiek volgen.

Houden die vraagstukken je wakker buiten het boek? DE ROO: Zeker. Ik ben er continu mee bezig. Ook vanuit mijn werk als leraar filosofie en Nederlands. Mijn missie als leerkracht is: die taal, filosofie en literatuur doorgeven aan mijn leerlingen. Niet alleen door hen te enthousiasmeren, maar ook door hen de mogelijkheid te geven om zichzelf, hun omgeving en de wereld in vraag te stellen. Pas daarna kan je gericht actie beginnen te ondernemen.

Hoe krijg je die leerlingen zo ver? Victor De Roo is auteur, maar ook leraar: “Voor mij was het onderwijs een bewuste keuze, met de voor- en nadelen ervan. De politiek zou consistenter moeten zijn in haar steun aan de sector.”

DE ROO: Door veel vragen te stellen en door

samen het denken te bestuderen van de filosofen van vroeger en nu, en de antwoorden die zij zochten op de vragen “Wie zijn wij?” en “Wat kunnen wij doen?”.

Het is vandaag gemakkelijker om geen keuzes te maken en je te laten meedrijven op golven van consumptie of ‘vanzelfsprekende’ politieke ideeën, dan wel gefundeerde keuzes te maken en voor jezelf een weg te banen. Voor onze jeugd is dat erg moeilijk geworden: door algoritmes en sociale media ga je heel passief media consumeren, ga je gewoon bekijken wat het algoritme je voorschotelt en neem je zelden nog een actieve positie in. Ze zijn verslavend, ze verschaffen genot, maar ik probeer toch met hen te bekijken of dat kortstondige genot ook een bestendige vorm van geluk inhoudt.

Lukt dat?

DE ROO: Ja, maar het is een oefening die je elke dag moet maken. Wat de oude Grieken askesis noemden: een oefening in afstand nemen en kritisch nadenken. In de les, maar hopelijk ook daarbuiten, thuis, onder vrienden. Ik kan alleen maar hopen dat ze voor zichzelf de kracht vinden om die discipline aan zichzelf op te leggen.

Het contrast tussen de abstracte ideeënwereld en de chaotische realiteit van de stad waarin ze leven moet best pittig zijn. DE ROO: Wat hun achtergrond ook is, mijn leerlingen staan er wel open voor. Jongeren zitten nog niet vast in hun overtuigingen. Veel van mijn leerlingen hebben een praktiserende islamitische of christelijke achtergrond. Ik toon hun de raakpunten tussen de religie en de filosofie. In mijn boek moeten de personages ook loskomen van het idee dat alle antwoorden in de heilige geschriften staan. Ik ontdek in gesprek met mijn leerlingen dat die stap minder groot is dan ik eerst had gevreesd. Ik verwacht ook niet dat mensen zich geheel terugtrekken uit de maatschappij, maar een beetje afstand nemen om de zaken nuchter te kunnen bekijken kan geen kwaad.

Wat maak je van de controverse rond de leesvaardigheidsresultaten en de ontlezing?

DE ROO: Ik laat me niet opjagen. Als politiek, samenleving en media die concurrentiepositie van ons onderwijs zo belangrijk vinden, waarom investeren we er dan niet harder 16 september 2026 |

Literatuur

in? We willen het niveau naar boven, maar investeren in geschoolde, gedreven, kwalitatieve profielen willen we niet? Moet je er dan van staan te kijken dat er zoveel potentieel onderwijstalent kiest voor een baan in de lucratieve privésector? Voor mij was het onderwijs een bewuste keuze, met de voor- en nadelen ervan. De politiek zou consistenter moeten zijn in haar steun aan de sector.

Charleroi heeft wel indruk op jou gemaakt?

DE ROO: De stad staat symbool voor een grotere evolutie. Je ziet er de socio-economische decadentie die achterblijft wanneer de oude industrie gedelokaliseerd wordt. Mijn personages blijven daarin achter zonder dat ze daarom gevraagd hebben. Hun ervaring kan symbool staan voor onze maatschappij, waarin iedereen wel voelt dat die technologische revolutie ook nefaste gevolgen zal hebben. Het gebruiksgemak maakt mensen kwetsbaar, want uiteraard kiest men gemakkelijk voor de weg van de minste weerstand, tot zelfs het denken wordt uitbesteed aan een AI-tool. Blijft de rationele oefening mogelijk voor ons, mensen, als we omringd worden door AI, sociale media en massale consumptie?

Je bent zelf een geboren Brusselaar, groeide op in Leefdaal en bent daarna teruggekeerd naar Brussel.

DE ROO: Ik woonde heel graag in Leefdaal: ik

was betrokken bij het verenigingsleven en heb er nog steeds zeer goede vrienden. Ik doe zelfs mee aan de jaarlijkse wipschieting. Ik voel liefde voor de traditionele Vlaamse, zeg gerust Leefdaalse cultuur, zonder blind te zijn voor de gebreken en tekortkomingen ervan. Ik ben teruggekeerd naar Brussel en heb intussen in verschillende buurten gewoond, van Sint-Gillis over Ukkel tot nu in Laken. Tja, ik bén hier graag. Zelfs al is het soms een chaotische stad, en neem je die chaos mee naar huis of in je hoofd. Met mijn leerlingen gaan we jaarlijks naar het Zoniënwoud om samen even weg te zijn van het beton en de hectiek. De rust opzoeken en kijken wat die met hen doet. Uiteraard zouden sommigen liever gaan trampolinespringen of lasershooten, maar als leraar wil ik hen ook die ervaring bieden.

Brussel is voor de buitenwacht synoniem voor chaos, geweld, bestuurlijke wanorde. Moet je de stad verdedigen?

DE ROO: Ik ben geen apologist. Mijn liefde voor de stad is groot, zowel voor het historische als het huidige Brussel, en ik geloof heel sterk in wat het gaat worden. Dat

maakt me niet blind voor wat er beter zou moeten. De eerste stap is niet, zoals politici graag roepen, de straat opkuisen, maar spiritueel en cultureel. Hoe komt het dat een groep jongeren zo aangetrokken is tot macht en gratuit geweld en geld, dat voor hen het doel alle middelen heiligt? Hoe komt het dat zoveel mensen zich compleet verliezen in de drugs? Als maatschappij schieten we daar toch tekort? Het klassieke idee van de ‘polis’ komt dan bij me op, dat niet alleen de stad behelst, maar ook de gemeenschap die erin leeft. Brussel is een stad met een geschiedenis en een grens, maar er is niet echt één gedeelde

Ik probeer op een realistische manier te kijken naar de zaken zoals ze zich aandienen. Dat kon ik bij Abdullah Frite ook herkennen. Erin slagen om te leven volgens dat idee is iets heel zeldzaams.

Omdat er dan afstand moet worden gedaan van status, rijkdom, zekerheid? En de goot lonkt?

DE ROO: Zoals Diogenes: de waarheid durven te spreken, ongeacht de gevolgen, al leidt het tot sociale uitsluiting, de bedelstaf of zelfs de dood. “Doe maar gewoon”, krijgt zo iemand te horen, maar het gaat er hem niet om excentriek te zijn. Hij zet geen sociale-

“De eerste stap om Brussel beter te maken, is niet, zoals politici graag roepen, de straat opkuisen, maar spiritueel en cultureel” gemeenschap. In die richting kunnen we stappen zetten waaruit iets moois kan groeien. Die gedachte zit ook in mijn boek.

mediaroeptoeter aan zijn mond om zijn boodschap te verkondigen. Hij spreekt zijn waarheid in zijn omgeving, zijn stamcafé.

Het boek is opgedragen aan Abdullah Frite. Wie is hij?

Jij, Frederik Willem Daem en Zwangere Guy, met wie je vroeger ook al samenwerkte, worden “gewetenschoppers” genoemd op de achterflap. Hoezo?

DE ROO: Iemand die ik in Charleroi heb ontmoet en die me geweldig heeft geïnspireerd bij het schrijven van het boek. Hij is helaas inmiddels overleden. Toen wij hem leerden kennen, zag je hem ofwel op café, ofwel in de frituur. Vandaar de bijnaam die hij zichzelf gegeven had. Zijn denken was speels: hij speelde met ideeën die elkaar volgens de gangbare logica uitsluiten. Hij had een tragisch positivisme over zich: zeker niet naïef, net als ik geen adept van het dwangmatige positive thinking dat vandaag zo in de mode is. Het gaat onze wereld niet verbeteren en is blind voor alles wat er in de wereld niet in orde is. Aan de andere kant wil ik niet enkel pessimist zijn.

DE ROO: Een vondst van de uitgeverij. Het is een knipoog naar Louis-Paul Boon, wellicht. Sowieso zijn Frederik en Guy twee personages die resoluut hun eigen weg gaan en niet bang zijn om in dialoog te gaan met Jan en alleman.

Victor De Roo, Heil, Borgerhoff & Lamberigts, 104 blz

VICTOR DE ROO PLAIDE POUR UNE RÉVOLUTION SPIRITUELLE

FR/ Avec Heil, Victor De Roo signe un roman sur la quête de sens et les changements sociaux à Bruxelles et Charleroi. Philosophe et enseignant, il plaide pour davantage d’esprit critique et de dialogue. « La première étape n’est pas de nettoyer les rues, mais d’agir sur le plan spirituel et culturel. »

VICTOR DE ROO CALLS FOR A SPIRITUAL REVOLUTION

EN/ With Heil, Victor De Roo explores the search for meaning and social change in Brussels and Charleroi. As a philosopher and teacher, he advocates more critical thinking and dialogue. “The first step is not to clean up the streets, but to act on a spiritual and cultural level.”

CONCERTS BRUSSELS

16/09 Aurel + Nola Mann 17/09 Under The Reefs Orchestra + Alejandra Borzyk 19/09 Idyl + Martiboy 22/09 Josh Levi 23/09 VEN1 24/09 MADO 26/09 Bex + Cyriel 03/10 Dizzee Rascal 05/10 Leo Middea 06/10 echofarmer + Sasha Sykes 06/10 Stormy 09/10 Kiss Facility 12/10 Bayou 12/10 MOLIY 16/10 Bianca Costa 20/10 Baba Zula 21/10 Jean-Paul Groove 22/10 Mind Enterprises 23/10 Jennifur 23/10 Zap Mama & K.ZIA + Mahina 24/10 Valeria Castro 30/10 > 01/11 Les Nuits Weekender : IAMDDB, The Avalanches, Chanel Beads ear & many more 08/11 Lido Pimienta 10/11 Infinity Song 11/11 Kelsey Lu 13/11 NeS 14/11 OPENING NIGHT ARS MUSICA : NIGHT LIVES |Kristine Tjøgersen 15/11 Ars Musica |Bota Kids : Jeux d’Enfants Kinderspelletjes 21/11 Tough Enough : David Eugene Edwards & many more 02/12 Ars Musica |Bach/Hillborg/Campo : From Baroque to Hip-Hop 03/12 Pongo 12/12 JAKOMO

Africa Is/In The Future, Ahilan Ratnamohan, Alix Eynaudi ≈ Elizabeth Ward, Aurélie Di Marino ≈ Renée Goethijn, Bilal El Had, Chokri Ben Chikha ≈ Action Zoo Humain, Clash Machine

LIS, Dorothée Munyaneza, ECOPO s of ENCORE, Edurne Rubio, Figure rities, Solida cist Antifas and Fascism Globe Aroma, Hanako Hayakawa, Heine Avdal ≈ Yukiko Shinozaki ≈ fieldworks, Jefta Van Dinther, Khadija El Kharraz Alami

Krishna Istha ≈ Geetha Shankar, Latifa Laâbissi, Lisa Vereertbrugghen, mi, Lucy Wilke ≈ Sahar Rahi ne ≈ LOD ≈ Melissa Mabesoo

Louis Vanhaverbeke ≈ Farida Amadou, Marvin M’toumo, Meg Stuart ≈ Dou g Weiss (with Mariana Car valho), Mophradat

Nassim Soleimanpour ≈ Omar Elerian, Needcompany, Noha Ramadan, Pankaj Tiwari, Rébecca Chaillon, Salva Sanchis ≈ Anne Teresa De Keersmaeker ≈ Rosas

Sophia Rodriguez ≈ Teresa Vittucci, Soumaya Phéline Abouda≈ Zaïneb Hamdi

Tiago Rodrigues ≈ NTGent, het TheaterFestival, The Aunties Collective, Thomas Ryckewaer t

Toneelhuis ≈ Benjamin Abel Meirhaeghe ≈ Wouter Delcour ≈ Muziektheater Transparant

and many more on

BOTANIQUE.BE 16 september 2026 |

Cultuurgids

18 → 24/9

Shop

Made in Brussels ECO-LEGO Torens bouwen in pastel: met deze blokkenset van designbureau W.A.N.D. uit Molenbeek kunnen kinderen esthetisch verantwoord aan de slag. W.A.N.D. staat voor WeAreNotDesign, een tegendraads designproject van styliste Emilie Beaumont en architect Grégory Roger. Zij verwerken bedrijfsafval en stockvoorraden tot nieuwe meubels, kleding, servies of speelgoed. Dankzij een traject bij Greenlab is de start-up nu goed aan het groeien: binnenkort verruilen zij Molenbeek voor het Waalse Genval. Aan u om de laatste Brusselse blokken mee te pikken. (EC) ‘PASTEL MIX’ MET 200 STENEN prijs op aanvraag, wandgallery.com

Kruidenmix Nog een weekje nazomeren en dan is het al herfst. Wie alvast een voorraad thee, warme keukenkruiden of gelaatsmaskers wil inslaan, kan heerlijk grasduinen bij Herboristerie Les Simples. De winkel oogt wat als een oldskool apotheek, maar naast duurzame beautyproducten vind je er huisgemaakte kruidenmengsels voor in de keuken én voor in je theepot. Om nog lang bij op te warmen. (EC) KRUIDENTHEE 5,90 euro bij Les Simples, Taminesstraat 3, Sint-Gillis

Metro-paraplu

Jouw Brussels product op deze pagina? Mail naar shop@bruzz.be

Hiep, hiep, hoera! De Brusselse metro blaast dit jaar vijftig kaarsjes uit. In 1976 werd de eerste lijn – 11 kilometer lang – feestelijk geopend, met een miljoen mensen op straat en een ondergronds harmonicaconcert van Toots Thielemans. Vandaag telt het net al meer dan 50 kilometer. Met de paraplu-wegenkaart van de MIVB raakt u gelukkig nooit de weg kwijt. (MVDH) PARAPLU 13,5 euro, mivbstore.be

Restaurant

3 x Naamsestraat

Bigg Cake KWALITEIT AANBOD AUTHENTICITEIT

••••• ••••• •••••

INFO

Naamsestraat 44, Brussel

De Naamsestraat is hard op weg om de Brusselse ‘Coffee Shop Avenue’ te worden. Helaas voldoen niet alle nieuwe zaken aan de verwachtingen. Koffiebars en eetzaakjes schieten als paddenstoelen uit de grond in de Naamsestraat, die zo stilaan uitgroeit tot een culinaire shoppingstraat. Een van de nieuwste zaken is Bigg Cake, dat al een vestiging heeft in de Schildknaapstraat. Bij het binnenkomen valt de besteltoog meteen op, met twee ruimten ernaast en een mezzanine. Lichtgrijs beton, overal hout, stoelen met een gevlochten zitting en een verfijnde verlichting maken het interieur erg aangenaam. Een klein overdekt terras verlengt de eetruimte. Rechts is een ruimte gewijd aan Instawood (_nstawood), waarvan de gedrukte reproducties op dunne houten panelen te koop aangeboden worden. Een interieur dat op maat gemaakt lijkt voor een shoppauze.

De cakes liggen als een soort van grote, geglazuurde goudstaven naast elkaar in de toonbank: banaan-chocolade, citroen, appel-kaneel, wortel- of marmercake (4,80 tot 5 euro per plakje). Ernaast de bagels en de focaccia’s, voor een snelle lunch. De bagel met pastrami (9,50 euro) wordt gloeiend heet geserveerd, zodat je hem nauwelijks in je handen kunt houden. Het brood voelt sponsachtig aan en bij de eerste hap proef je een vette vulling, waarin een mengeling van gesmolten kaas, uien en rodekool de smaken vertroebelt. De knapperige spinazieblaadjes, niet helemaal schoongemaakt, maken de ervaring er niet beter op. Hetzelfde geldt voor de focaccia met carpaccio (10,50 euro): brood dat industrieel aanvoelt en zo zompig overkomt dat er geen ruimte is voor smaaknuances of frisheid. De porties bij Bigg Cake zijn bescheiden, maar meer dan zwaar genoeg. De huisgemaakte ijsthee (4,50 euro) is een welkome verfrissing, al is hij behoorlijk zoet. De bediening is snel en correct, hoewel het team weinig betrokken lijkt bij wat het serveert. Dan zijn er nog de cakes, die er verleidelijk uitzien. Na de broodjes is de zin echter wat geblust. Jammer, want Bigg Cake heeft het interieur en de commerciële drive om de bezoekers te verleiden. Helaas ontbreekt het belangrijkste: hartige gerechten die al die beloftes waarmaken. MICHEL VERLINDEN

Bouche

Bouche is dé vaste waarde in de straat. Hier wordt specialty coffee zonder poespas geschonken: espresso van het huis of van een gastbranderij, long black, hand brew, batch brew, cappuccino en flat white. De bonen veranderen naargelang de leveringen en de koffiebranders. Reken op 3,60 euro voor een espresso, 3,80 euro voor een filterkoffie en 4,90 euro voor een flat white. Prima voor een fijne koffiepauze. Naamsestraat 4, Brussel

La Burrata

La Burrata is een Italiaanse zaak met een vrij koel en eerder functioneel interieur. De charcuterie ligt losjes gestapeld in een koeltoog en dat is bevorderlijk voor de eetlust. De piccantino (6,80 euro) met de romige kaas fior di latte, pikante salami en rucola is een frisse en evenwichtige combinatie, geserveerd met de glimlach. Alleen jammer dat het brood, ondanks een zekere bite, te weinig stevigheid heeft. Naamsestraat 20, Brussel

16 september 2026 |

Klassiek

Expo

James Brandon Lewis

Oh to believe in another world

De AB programmeert opnieuw een hele avond rond jazzgigant John Coltrane. Een docu belicht zijn enige Belgische passage, tenorsaxofonist Clifford Jordan herinterpreteert een ode van Bill Lee, vader van Spike Lee, en saxofoniste Elin Forkelid toont dat ook Zweden een hart heeft voor Trane. Maar voor het orgelpunt zorgt wonderkind James Brandon Lewis, die zijn tenorsax laat schuren tegen de drums van Chad Taylor.

Belgian National Orchestra, Aadland & Gatto

Dessiner la scène – Vrouwelijke scenografen 1927-2026

Beethoven, Dvořák, Mahler … veel componisten leggen na negen symfonieën het loodje. Dat Dmitri Sjostakovitsj überhaupt aan tien geraakt is, is op zich dus al bijzonder. Bozar-portretartiest William Kentridge zorgt bij het Belgian National Orchestra voor een extra bijzondere vertolking: hij creëerde beeld bij de indrukwekkende orkestklank.

Tijdens haar eeuwfeest eert La Cambre de rol van vrouwelijke scenografen in de geschiedenis van de podium- en tentoonstellingskunsten. De dialoog tussen getuigenissen van hedendaagse makers als Zouzou Leyens en archieven van pioniers als Suzanne Fabry zet hun artistieke engagement in de verf, maar toont ook de impact van sociale ongelijkheden.

→ 23/9, Ancienne Belgique

→ 18/9, Bozar

→ 24/9 > 23/10, ENSAV La Cambre

Liana Flores

L’heure exquise

Voor de Britse singer-songwriter Liana Flores is muziek een middel om aan te knopen met haar Braziliaanse roots. Als kind werd ze ondergedompeld in een bad van Gal Costa, Caetano Veloso en João Gilberto. Die duik in bossanova en tropicalia vermengde ze met haar liefde voor de folkscene van de sixties, wat op haar debuut Flower of the soul uitmondde in kirrende, vederlichte popsongs.

Vlaams Radiokoor

Lucas Leffler

Aan het einde van de zomer keert het Vlaams Radiokoor terug naar het fin de siècle. Met muziek van Ravel, Debussy, Chausson en Saint-Saëns proberen de zangers, begeleid door pianist Koenraad Sterckx, de laatste zonnestralen te vangen. Al lonkt, in de Chansons grises van Reynaldo Hahn, de herfst onmiskenbaar om de hoek.

De jonge Brusselse kunstenaar Lucas Leffler duikt graag in het verleden van de fotografie, om op basis van feiten en mythen nieuwe kronieken te creëren. Hier blikt hij op originele wijze terug op de bijzonder zonnige en betekenisvolle dag 30 juni 2007, toen Kodak zijn fabriek in Rochester vernietigde – precies één dag na de lancering van de eerste iPhone.

→ 19/9, Botanique

→ 19/9, Flagey

→ 19/9 > 26/10, Lee Bauwens Gallery

Topsy Turvy + Laundromat Chicks + Tropen

Brahms & Dvořák piano quintets

Work in progress: WOLF

Wie zijn gitaren graag rauw en onversneden verorbert, moet deze week aan de dis bij Super Fourchette. De eettent, platenzaak en concertplek vult zijn menukaart met de knapperige janglepop van de Weense Laundromat Chicks, hun surfrockende stadsgenoten Topsy Turvy en het Belgisch-Nederlandse Tropen, een wellness voor krautrockers en slackers.

Op de recentste Elisabethwedstrijd voor piano bewees de Belg Valère Burnon dat hij een van de beste solisten ter wereld is. Bij de seizoenstart mag hij in Flagey komen tonen dat hij ook subliem kan samenspelen. Zijn compagnons zijn niet van de minsten, voor de kwintetten van Brahms en Dvořák trommelt hij vier strijkende collega’s uit de muziekkapel op.

Toen ze zwanger was, droomde kunstenares Alex Verhaest van bizarre sprookjesfiguren. Uit die ervaring vloeiden schilderijen die het verhaal vertellen van een wellustig Roodkapje, een bloeddorstige Grootmoeder en een Wolf die liever een schoothondje is. Waarom hebben de werken zo’n interactieve AR-technologie? Om je beter te laten inleven.

→ 22/9, Super Fourchette

→ 21/9, Flagey

→ 24/9 > 26/9, Atelier Arthur Rogiers

En ook

Beats Night Orchestra salueert de veel te vroeg gestoven rapper Mac Miller (18/9, Sounds)

Het Stabat mater van Scarlatti en nog veel meer (20/9, in Onze-Lieve-Vrouw-van-het-Heilig-Hartkerk)

De legendarische Schaarbeekse Salomon in 150 jaar Pogge en zijn vrienden (17/9 > 16/1, AMVB)

The Flamin’ Groovies serveren hun rock-‘n-roll rauwer dan The Rolling Stones (20/9, Botanique)

Skip het openingscollege, ga naar het Openingsconcert van de conservatoriumstudenten (22/9, Flagey)

Vergaap je aan zwarte gaten op de Smithsonian reis door de kosmos (24/9 > 1/1, Thurn & Taxis)

Baertman en Floris Francis Arthur trappen het nieuwe cultuurseizoen op gang (20/9, De Vaartkapoen)

Alyssia en Samuel Hondekijn nodigen Ravel en uit om te komen spelen (23/9, Maison Abbeyfield)

De 9e kunst buitelt van het papier de binnenstad in op het Stripfeest (19 > 20/9, verschillende locaties)

Cultuurtips

Pop & Jazz

Burnon, Suska, Janicki, Houzé, Giménez

What a nice day for a revolution!

Alex Verhaest

Film

Klein onderhoud

Ontwerper Alain Gilles

The invite

Van Olivia Wilde, met Seth Rogen, Penélope Cruz, Edward Norton, Olivia Wilde

Een op elkaar uitgekeken, gefrustreerd koppel nodigt de bovenburen uit. Zij zijn wel nog ongeremd en seksueel actief. Na wat wijn en weed zorgen puntig geformuleerde harde waarheden, relatieadvies en explosieve ontboezemingen voor een avond om niet snel te vergeten. Wellicht de scherpste relatiekomedie van het jaar. → in de bioscoop

Meeuwen sterven in de haven

Van Rik Kuypers, Ivo Michiels, Roland Verhavert, met Julien Schoenaerts

Het wordt te gemakkelijk vergeten maar 70 jaar geleden waagde men zich hier ook al aan ambitieuze, gedurfde cinema. De fatalistische stadsfilm Meeuwen sterven in de haven geeft een goed idee van wat voor uitzonderlijke acteur Julien Schoenaerts moet zijn geweest. Ook de expressionistische zwart-witbeelden van de Antwerpse haven verbluffen. → 17/9, Cinema Palace

The plague

Van Charlie Polinger, met Joel Edgerton, Everett Blunck, Kenny Rasmussen

Een tiener weet wat hem te doen staat op een waterpolokamp: snel integreren in de groep. Maar wat met de rare jongen die zogezegd de pest heeft, een besmettelijke ziekte die je tot paria maakt? Debutant Charlie Polinger imponeert met een benauwend psychodrama over toxische groepsdynamieken. → in de bioscoop

En ook De alweer uitstekende Léa Drucker ontdekt in La vie d’une femme de liefde voor een vrouw In Frontera smokkelt Kevin Janssens joodse gezinnen via de Pyreneeën naar Spanje Niet de zoveelste Resident evil-film want geregisseerd door Weapons-revelatie Zach Cregger

De Brusselse ontwerper Alain Gilles viert het bijna twintigjarige bestaan van zijn Schaarbeekse studio met een solotentoonstelling tijdens de Brussels Design Week. Het designfestival zelf is exact aan zijn twintigste editie toe. Alain Gilles vatte pas als jonge dertiger designstudies aan, toen hij er al een korte loopbaan in de financiële wereld op had zitten. Zijn tweede carrière ging snel vooruit: nadat hij ervaring had opgedaan bij grote namen als Xavier Lust en Arne Quinze, richtte hij in 2007 zijn eigen studio op in Schaarbeek. Twee jaar later brak hij door met zijn Big Table – met poten in verschillende maten, geometrische vormen en kleuren – en in 2012 werd hij Designer of the Year. Bijna twintig jaar na de start van zijn studio staat Gilles in de kijker tijdens de Brussels Design Week, met een solotentoonstelling die toepasselijk Almost twenty heet. De expo is opgezet op de centrale festivallocatie, de Hub, bij AME – een nieuwe ruimte van coworkingplek WOMADE. Gilles wilde geen klassieke overzichtstentoonstelling. “Ik ben niet iemand die vaak terugkijkt naar het verleden. Ik vond het interessanter om een selectie te maken van ontwerpen die we van de afgelopen drie jaar, werk dat nog heel vers is”, legt hij uit. Concreet zullen er onder meer poefs in kurk, ligstoelen met vlechtwerk, massief houten tafels en cantilever- stoelen te zien zijn. “Natuurlijk hebben die nieuwe stukken hun wortels in onze geschiedenis, maar ze tonen

tegelijk dat we ons voortdurend blijven ontwikkelen. Zo focussen we steeds meer op duurzame materialen.” Ook gevoelsmatig zijn zijn ontwerpen geëvolueerd in de laatste twee decennia. “Ze zijn warmer en rustgevender geworden. Daarvoor ben ik meer met hout gaan werken, hoewel ik zeker in het begin weinig van hout afwist. Die onwetendheid was nuttig: zo was ik me minder bewust van beperkingen, kon ik grenzen verleggen.”

“Ik ben niet iemand die vaak terugkijkt naar het verleden” Zijn kernfilosofie bleef dezelfde. “Mijn ontwerpen zijn zowel functioneel als sculpturaal, en roepen hopelijk emoties op. Ik wil dat mensen mijn stukken begrijpen als ze ernaar kijken, dat een verhaal tot leven komt in hun hoofd zonder dat dure uitleg nodig is.” Terwijl de studio van Gilles dicht bij zijn twintigjarige jubileum zit, viert de Brussels Design Week precies haar twintigste verjaardag, maar door het verlies van Brusselse subsidies is het voortbestaan in gevaar. “Het zou heel triest zijn als dit de laatste editie is. Het festival etaleert lokaal design aan een kosmopolitisch publiek, wat de wereldwijde reputatie van ons werk een boost geeft.” ANDY FURNIERE Almost 20 van Alain Gilles loopt van 24/9 tot 4/10 in AME, designseptember.be

23 > 25.09.26

Podium

In mijn wijk

The more I see you (the more I want you)

Autoloze zondag

AGAIN FOREVER

Lisa Vereertbrugghen

In The more I see you (the more I want you) staan zeven jongeren op scène en voor de camera. Ze verschijnen op selfies, stills en snapshots. Wanneer beslissen we iets vast te leggen? Wat willen we daarmee zeggen? Regisseur en beeldend kunstenaar Charlotte Bouckaert zoekt het samen met hen uit.

Voet van het gaspedaal: komende zondag mogen gemotoriseerde vier- en tweewielers weer eens een dagje aan de kant. Van 9.30 tot 19 uur verandert het Brusselse gewest in de grootse autovrije zone van Europa. Voor voetgangers, fietsers en andere gebruikers van zachte mobiliteit is het een unieke kans om Brussel op een andere manier te (her) ontdekken, in een rustigere en gezelligere stad.

→ 18 & 19/9, BRONKS

→ 20/9, Brussels Gewest

Again forever

Open monumentendagen

In Again forever legt de Brusselse choreografe Lisa Vereertbrugghen de ‘slow’ onder het vergrootglas: ze benadert de knusse duetjes die we kennen van onze eigen feestjes en fuifjes als een langzame zus van de rave die ze eerder bestudeerde. Ook de intieme trage slow heeft een subversief potentieel in een tijdperk gedomineerd door snelheid en isolatie.

Onder de banier ‘Ons landschap, ons nalatenschap’ wijst de 38e editie van de Open monumentendagen ons er een heel weekend lang op dat erfgoed overal om ons heen aanwezig is: van kunst in de openbare ruimte tot verhalen en ontmoetingsplekken. Het maakt deel uit van ons dagelijkse leven én van de stad van morgen. Plan je route vanuit het nieuwe infopunt op de Kunstberg.

→ 23 > 25/9, Hallen van Schaarbeek

→ 19 & 20/9, Brussels Gewest

No words

Douar Boxing Championship

Tint maakt theatervoorstellingen met jongeren in Brussel. Na het succesvolle Q&A over seks en liefde, is er nu No words, waarin acht Brusselse jongeren praten zonder woorden. Acht microfoons boven de scène zijn stille getuigen van een fysieke voorstelling waarin alleen gezucht, geschreeuw, geluid van lichamen en de muziek uitdrukking geven aan twijfel, boosheid, hoop, schaamte.

Geef er een lap op: de Vaartkapoen opent zijn seizoen met een rechtse uppercut. Of daar moeten een boksring en een podium voor zorgen. Boksers van de Idrissi Boxing Club wisselen intense kampen af met de energieke poëzie van dansers en een broeierige mix van soul en hiphop uit de koker van artiesten als Furah, Shamaly en Fred Gata. Kapow, bam, whack!

→ 19/9, Zinnema

→ 19/9, De Vaartkapoen, Molenbeek

En ook

Qui a tué mon quartier: Stalingrad – Lemonnier over de verminkte wijken (24/9, Beursschouwburg)

Filmmaker Simon Cools programmeert met Losing Daylight kortfilms en muziek (18/9, Ten Weyngaert)

In Cry (no) more verzamelt Dina Dooreman kunstenaars en sprekers rond ‘huilen’ (19/9, KVS)

Adia Vanheerentals versmelt haar saxofoon met de omgeving (20/9, Speeltuin De Ranch)

Choreograaf Lukah Katangila is Ulti’Mate bij Ultima Vez en presenteert Imprisoned Gods (23/9, KVS)

Radio in Progress draait met een live-uitzending het cultuurseizoen open (23/9, De Maalbeek)

Charlotte Bouckaert

Lisa Vereertbrugghen

Les Halles de Schaerbeek 22a, rue Royale Ste-Marie, 1030 Bxl reservation@halles.be | +32 (0)2 218 21 07

Uitgelicht

Kunstenaar Ai Weiwei maakt van activisme zijn levenswerk

Kunst als middelvinger naar de macht

Patrick Derom Gallery pakt uit met de eerste grote overzichtstentoonstelling in België van Ai Weiwei, een van de bekendste nog levende kunstenaars ter wereld. Al een carrière lang steekt Ai zijn letterlijke en figuurlijke middelvinger uit naar alles wat ruikt naar macht en prestige. Daarvoor belandde hij 81 dagen achter tralies in zijn thuisland. door Marie Van Loon

16 september 2026 |

en kunstenaar is óók altijd activist. Dat mantra klinkt door in alles wat de 69-jarige Chinese kunstenaar Ai Weiwei onderneemt. Die visie loopt door zijn genen: zijn vader, de invloedrijke dichter Ai Qing, werd beschuldigd van rechts- en anti-staatsgedachtegoed, en daarvoor moest zijn familie het ontgelden. Tijdens zijn jeugd leefde de familie jarenlang teruggetrokken in een grot die diende om vee te houden. Maar ook in die ellende waren er veel gelukkige momenten, zo zei Ai Weiwei in 2020 bij de Britse krant The Guardian: “Ik vind het heel positief om als kind arm te zijn en een leeg leven te leiden. Ik denk dat je daardoor begrijpt hoe kwetsbaar onze menselijkheid kan zijn.” Ai werd geboren in 1959 in de Chinese hoofdstad Peking. Net als zijn vader was Ai artistiek aangelegd, en op zijn achttiende schreef hij zich in op de filmschool van Peking. Na twee jaar gaf hij er de brui aan, en besloot hij naar New York te verhuizen. Zijn carrière als internationaal kunstenaar laat in die periode nog even op zich wachten: hij werkte in de stad als schoonmaker, klusjesman, of elke andere job die hij te pakken kon krijgen. Maar die periode definieert hem sterk als kunstenaar: hij leerde er het werk kennen van Marcel Duchamp, de dadaïst die met readymade werken zoals Fountain de richting van de kunst voorgoed veranderde in het begin van de 20e eeuw. In de vroege jaren 2000 was Ai vooral actief als architect, al stelde hij al werk tentoon. Een keerpunt kwam er toen het architectenbureau waar hij werkte het ontwerp mocht maken van het Nationaal Stadion van Peking voor de Olympische Spelen. Ai ontwierp mee het design, dat eruitzag als een vogelnest. Met dat iconische ontwerp raakte zijn internationale kunstcarrière in een stroomversnelling. Tot zijn bekendste werk behoren drie foto’s uit 1995, waarop in drie momentopnames te zien is hoe Ai een urne uit de Chinese Han-dynastie aan diggelen laat vallen op de grond. Hij kijkt recht in de camera met onverstoorde blik. De urne was tweeduizend jaar oud – het was al de tweede die hij liet vallen, want de eerste keer was de foto mislukt. Het is een wederkerend thema in zijn oeuvre: wie bepaalt wat erfgoed is, en wat zegt ons gemeenschappelijke verleden over ons? Tegelijk is het een verwijzing naar het regime van de communistische leider Mao Zedong, die de ‘oude’ cultuur en geschiedenis van China wou verbannen tijdens de Culturele Revolutie in de jaren 1960 en ‘70. Een verwant werk zal te zien zijn in de 42

Patrick Derom Gallery: een urne waarop Ai het rode Coca-Colalogo graveerde. Wie de vaas vijfhonderd jaar later terugvindt, denkt misschien dat Coca-Cola een van onze goden was. En dat is net het punt: dwepen we vandaag niet te hard met miljardenbedrijven en hun merken? Hoezeer Ai zich ook afkeert van het communistische regime, voor hem is de tegenhanger ervan absoluut geen beter alternatief: ook kapitalistisch winstbejag creëert systemen van uitbuiting.

termijn president te kunnen worden. In 2006 startte Ai met een blog, waarin hij schreef over de censuur en corruptie in het land, maar evengoed over kunst. In 2009 ging hij een stap verder: hij zette zijn onlineplatform in om een burgeronderzoek te beginnen naar de dodelijke aardbeving van 2008 in Sichuan, die het leven kostte aan minstens 69.000 mensen, en miljoenen burgers ontheemde. Ai maakte zich sterk dat er duizenden kinderen omkwamen omdat

“Ik vind het positief om als kind arm te zijn en een leeg leven te leiden. Dan begrijp je hoe kwetsbaar we zijn” Het hedendaagse consumentisme is vaak de kop van Jut in zijn werk.

Cel zonder ramen

AI is steeds vlijmscherp geweest voor het Chinese autoritaire regime van vandaag en gisteren. In 2010 liet hij weten aan de Britse omroep BBC dat de Chinese overheid “een regering is die het eigen volk niet het recht geeft om haar leiders te kiezen”. “Dit is een samenleving die de rechten en het geluk van mensen opoffert om winst te maken”, aldus Ai. Intussen is de huidige president van China, Xi Jinping, al 15 jaar aan de macht, nadat de grondwet tijdens zijn tweede termijn gewijzigd werd om voor een derde

hun schoolgebouwen slecht gebouwd en verouderd waren, en dat corruptie en onverschilligheid binnen de overheid aan de basis lagen van dat wanbeheer. Ai was vastberaden om de namen van overleden kinderen te publiceren. Via zijn blog deed hij een oproep aan vrijwilligers, die wilden reizen naar Sichuan en er spreken met families van slachtoffers. Het zou de druppel blijken voor de overheid: zijn dissidente blog werd afgesloten. Meer dan 2.700 blogposts en duizenden foto’s, die intussen waren uitgegroeid tot een belangrijke vorm van informatie voor de Chinese burgers, werden van het internet gehaald. In 2011 werd Ai opgepakt door het

Inzichten

De kenmerkende middelvinger van Ai Weiwei komt vaak terug in zijn werk.

Chinese regime. 81 dagen lang werd hij vastgehouden, in een cel zonder ramen. De overheid haalde belastingontduiking aan als reden voor de aanhouding, al waren zijn kritische uitingen over het communistische regime uiteraard de grootste doorn in het oog van de Chinese overheid. Ai werd vrijgelaten op borgtocht, maar kon China vier jaar lang niet verlaten omdat zijn paspoort geconfisqueerd werd. “Elke minuut voelde ik dat ik dicht bij de dood stond”, zou Ai later getuigen bij BBC over zijn gevangenschap. Nog kritiek op de macht vind je terug in de iconische fotoserie Study of perspective, eveneens tentoongesteld in de Brusselse expo. Op de beelden steekt Ai steevast zijn middelvinger uit naar nationale iconen zoals de Eiffeltoren, het Witte Huis of het Tiananmenplein in Peking. De spot drijven met alles wat ruikt naar macht of prestige is een handelsmerk van de kunstenaar. Op 69-jarige leeftijd blijft Ai nog altijd tegen de stroom in varen, en stelt hij onder meer artificiële intelligentie en kolonialisme in vraag. Door zijn politieke overtuigingen moet hij vrezen voor zijn veiligheid in het land waar hij geboren is. Maar Ai Weiwei zou Ai Weiwei niet zijn als hij ook voor die situatie geen goede oneliner had klaarliggen: “Veel mensen moeten hun land met lege handen verlaten, terwijl ze misschien ooit in een paleis woonden. In China zegt men: je wordt naakt geboren en je sterft naakt. Je moet beide uitersten begrijpen.” Ai Weiwei: the art of defiance loopt van 19/9 tot 14/11 in Patrick Derom Gallery, patrickderomgallery.com

Welke misvatting bestaat over jou? Dat ik knap en slim ben. Wat kun jij dat de meeste anderen niet kunnen? Tekenen. In welk ander vak zou je ook top zijn? Als zanger, geef me een micro en ik begin te zingen. Welke andere naam zou je jezelf geven? Eddy Flippo. Waarop trakteer je jezelf af en toe? Elke avond één glas whisky. Wat doe je anderen graag cadeau? Mijn laatste boek of prent. Wat had jij pas op erg late leeftijd door dat iedereen al lang wist? Dat ik niet knap en slim ben. Welke lifehack verbeterde je leven? Lifehack? Nooit van gehoord. Welke kooktruc moet iedereen kennen? In de keuken kom ik niet, behalve voor de afwas. Met welke quote pak je graag uit? “Ik ben geen avonturier, behalve op papier.” Welk vreemd voorwerp slingert rond in je huis? Een Engelse sleutel die ook Nederlands spreekt. Waar kijk je naar uit de komende tijd? Naar de toekomst, tiens! Naar waar zou je willen verhuizen en waarom? Verder van Zaventem wegens te veel vlieglawaai. Wie verdient het écht om ‘heilig’ verklaard te worden? Mijn vrouw Viviane natuurlijk. Bij welke historische gebeurtenis was je graag aanwezig geweest? Bij Kuifje in Amerika. Bij welke historische gebeurtenis had je graag ingegrepen? Bij Kuifje in Kongo. Welke wet zou je meteen afschaffen? 30 km per uur. Welke wet zou je meteen invoeren? 40 km per uur. Doe eens een gekke toekomstvoorspelling? Mijn haar begint opnieuw te groeien. Wat was er vroeger beter? Mijn kapsel. Voor welke breed gebezigde uitvinding ben jij bijzonder dankbaar? De auto dan maar, ik weet het maar toch …

Wat weet illustrator Ever Meulen van het leven?

• Eddy Vermeulen (1946) publiceerde zijn eerste tekening op zijn zevende, en tekende en ontwierp later onder de nom de plume Ever Meulen voor Humo en vele andere binnen- en buitenlandse bladen (Libération, RAW, The New Yorker), culturele organisaties, popgroepen en zelfs de posterijen

• Hij kreeg onder meer een Henry

Van de Velde Award en een eredoctoraat van de VUB en ULB

• Hij woont al 40 jaar in Sint-Lambrechts-Woluwe, nu zet zijn thuisgemeente hem in de schijnwerpers met een tentoonstelling

Wat is kunst? Kunst is niet gemakkelijk. Welke levenswijsheid kreeg je mee van je ouders? Niet liegen. Welke levenswijsheid wordt overschat? Het leven is kort. Welke zin mag op je doodsprentje? Geen zin, maar een tekening en die is al gekozen. Bestaat er een god? Wie weet. Typeer Brussel in drie woorden Zavel, Kunstberg, Woluwe Shopping. Welk cliché over Brussel stoort je? Brussel is saai. Welke andere vraag hadden we je beter gesteld? Wat is de mooiste plek in Brussel?

MICHAËL BELLON

De expo Ever Meulen à domicile/Ever Meulen thuis loopt van 11/9 > 18/10 in La Médiatine, Sint-Lambrechts-Woluwe 16 september 2026 |

The hang-out

Trofeeën winnen op de tatami Elke week toont een Brusselse tiener zijn of haar favoriete plek in de stad. Voor karateka Talya (11) is dat de dojo in Jette, waar ze twee keer per week traint.

Waarom ben je begonnen met karate?

Mijn zus deed hier eerst karate. Ik kwam toen naar haar kijken, en ik vond dat tof en wou dat ook doen. Ik ben drie of vier jaar geleden begonnen. En ik heb al acht trofeeën.

Dat is best veel. Hoe voelde het de eerste keer dat je won?

Ik was heel blij, en mijn ouders ook. Zij komen vaak kijken, zeker mijn vader. En mijn zus ook.

Heb je een leuke trainer?

Ja, want hij is lief en geeft goede oefeningen. En hij wil dat we sterker worden en verbeteren.

Is er ook iets minder leuk aan karate? Soms moeten we pompen. Dan heb ik pijn aan mijn pols.

Je doet niet alleen karate, je leest ook graag. Wat is je lievelingsboek? Ik vind Tiny leuk om te lezen. Mijn moeder las dat vroeger en zij heeft die boeken voor mij gekocht. Ik lees ze als ik terugkom van school. Maar eerst doe ik mijn huiswerk.

Dat vind je belangrijk voor je toekomst, goed studeren?

Ja. Ik wil later veel geld verdienen, zodat ik mijn ouders kan helpen en alles voor hen kan doen.

Wat wil je later worden?

Ik wil graag minister zijn, want zo kan ik beslissingen nemen voor alle Belgen. Ik wil geen slechte mensen meer in de wereld, en dat iedereen respect heeft voor elkaar. En dat er geen racisme meer is. Ik wil gewoon geen slechte dingen meer.

Hoe is het om in Brussel te wonen?

Het leuke is dat het zo groot is. Maar ik vind het ook een beetje niet leuk, want er zijn veel racistische mensen. Niet iedereen is zo lief.

Is er een andere plek waar je zou willen wonen?

Misschien in IJsland. Daar zijn toffe dingen en je kunt er veel doen.

ASTRID VAN PEER

Wil jij ook je favoriete plek tonen? Stuur een mailtje naar ket@bruzz.be.

ONTDEK HET NIEUWE SEIZOEN

ONTDEK HET PROGRAMMA

SEPTEMBER SEPTEMBRE

BRONKS / Charlotte Bouckaert

BRONKS / Jef Van gestel

BRONKS/ Ballet Dommage & Suze Milius

The more I see you (The more I want you) VR VEN 18/9, 20:00 ZA SAM 19/9, 20:00

DECEMBER DÉCEMBRE

De Don’t Know Show

GUMMI

VR VEN 23/10, 20:00 12+ ZA SAM 24/10, 20:00

14+

ZA SAM 12/12, 19:00 Z0 DIM 13/12, 15:00

NOVEMBER NOVEMBRE

Les Vélocimanes Associés & Anke Verslype & 4Hoog Le Cirque du Bout du Monde BRIES

SEIZOENSOPENINGSFEEST

C’EST PARTY ! ZO

DIM

Michael Zandl

20/9, 12:30 – 18:00 ALL

OKTOBER OCTOBRE

Carli Gellings

Grip

Marion Muzac / MZ PRODUCTIONS

ZA SAM 3/10, 11:00 & 15:00 4+

ZO DIM 11/10, 11:00 & 15:00 1+

Le petit B

VR VEN 13/11, 19:00

ZO DIM 20/12, 15:00

Antes de… 10+

Jam.Shenanigans

ZO DIM 15/11, 11:00

MA UN 21/12, 11:00 & 15:00 3+

VANWEGE

excuses voor het ongemak

Splash

WOE MER 18/11, 14:45

Der Lauf

BRONKS & Compagnie Tea Tree

FOOD

ZO DIM 29/11, 15:00

volledige agenda

Fubuki

Rekenpuzzel

Vul de cijfers 1 tot en met 9 in het rooster in, zodat het resultaat van de sommen klopt met de cijfers rechts en onderaan de kolommen. Elk getal mag maar één keer voorkomen. Het niveau van de puzzel kan variëren per editie.

Vul de witte vakjes met positieve gehele getallen zodat elke rij een kloppende som vormt met het doelgetal rechts of onder. Reken van links naar rechts en van boven naar beneden, zonder voorrang van × of ÷ (bij delen moet de uitkomst altijd een geheel getal vormen).

Woordzoeker

B K A Z E R N E X L F

U U L C B P A H B A I S

Verborgen Brussel De hoofdstad kent veel verborgen plekjes, onverwachte panorama-uitzichten, en onbekende maar daarom niet minder intrigerende panden en kantjes, ver weg van Manneken Pis, de Grote Markt en het Atomium. Zoals deze draak. Waar is deze foto genomen?

Zelf een foto van een onverwacht stukje Brussel insturen? Mailen naar redactie@bruzz.be

I U Z

E N E R

L X E L H L A O H

Z T B O V K Y K U R T

B Z

S U Z

L Q Q J

A X

P M C M Z W

N Q K R E W R U U V W B D K U

A T R A P L A D D E R G U Y O

L X

P L

L D V N J

E L N V

L S

R Q

P E T M C H N H U M A E P R A D R

R N B

U Q X Q C

E C

O N F

S Z

C W

B H H B T Y

A O S W Y P M E B R A N D W E

E R

A W A V T D J

T Z Q C

P S O A R Z

Y C W A R B

S S F C R N W H M B W G

N N X G M R V D E

Z R V R G C

V A R P F Y R W J

T T

L C A X

C A K W A A

D R Y T Y Z L Y X Q A S L N F R B K S F E X G O M L W V

Y D E

WIN TICKETS Stuur het trefwoord, samen met je adres en telefoonnummer, naar win@bruzz.be

Viciosa x Gelatina

5x2 tickets, 26/09, Les Halles

Mail: ‘Viciosa’

Carte Blanche Manolo Cabras (Les Lundis d’Hortense) 5x2 tickets, 30/09, Jazz Station

9 Antwoord hek rond de kleine zavel

3 5

7 8 1

+ 20 8

— .

- 8

x 3

7 x

. 6 — . 4

10 12

De puzzels in dit magazine zijn intern ontwikkeld of gegenereerd met gebruik van toegestane tools en artificiële intelligentie. Elke gelijkenis met bestaande puzzels is toevallig.

Oplossingen

— .

▢ Korps ▢ Uitruk ▢ Sirene ▢ Kazerne ▢ Waterspuit ▢ Brandwonde ▢ Lichterlaaie ▢ Blusapparaat ▢ Trapladder ▢ Ambulance ▢ Vuurwerk ▢ Brandweer

Zoek alle verborgen woorden in het raster van de speciale woordzoeker van BRUZZ. Streep de begrippen één voor één weg, dit kan in alle richtingen: horizontaal, verticaal, diagonaal, en van links naar rechts en andersom.

Puzzel & wedstrijd

Mail: ‘Carte Blanche’

PODCAST ‘IN BRUSSEL’

19-20.09 BOURSE & PIÉTONNIER BEURS & VOETGANGERSZONE WWW.LEPIETONNIER.BE

Luister elke week naar twee verhalen recht uit de stad met Margot Otten

Deze week De metro dendert al 50 jaar onder onze stad. Hoe heeft hij Brussel veranderd? Victor De Roo is naast deejay, muzikant en artist nu ook schrijver. In zijn boek Heil lees je over grote levensvragen in cafés.

‘In Brussel’, elke woensdag op je favoriete podcast-app en op BRUZZ.be/podcast