BRUZZ editie 1982 (03-06-2026)

Onderzoekscommissie

PS verdedigt Anderlechtse schepen Lotfi Mostefa

Ateliers J&J uit Etterbeek

Metalen terrasstoelen veroveren Franrijk

Schilder Felix De Clercq Brussels toptalent maakt indruk met nieuwe expo

Afscheidstournee

JOHAN VERMINNEN

GROEN EN GROOTS: DE MOOISTE PARKEN EN TUINEN ROND BRUSSEL

Niet alleen in Brussel zelf, maar ook in de groene rand liggen verrassend veel oases waar natuur en cultuur samenkomen. In dit artikel ontdek je drie van de mooiste domeinen net buiten de hoofdstad, elk met hun eigen karakter, geschiedenis en unieke landschapsarchitectuur. Voor iedereen die even wil ontsnappen aan de (drukke) stad.

PLANTENTUIN MEISE

In Plantentuin Meise maak je in één bezoek een wereldreis. Dit botanische paradijs van 92 hectare behoort tot de grootste plantentuinen ter wereld en herbergt zo’n 18.000 soorten planten. Je zet moeiteloos 10.000 stappen langs geneeskrachtige kruiden, een geurige rozentuin en het indrukwekkende Plantenpaleis met elf kassen waaronder de iconische Victoriakas. Midden in het domein ligt het 19de-eeuwse Kasteel van Bouchout met de nieuwe Eilandtuin in de kasteelvijver. Wist je dat Plantentuin Meise ouder is dan België zelf? Dat is meer dan 200 jaar oud!

Insider tip Plantentuin Meise kan je gratis bezoeken met je Museumpas.

KASTEEL, MUSEUMTUIN EN PARK VAN GAASBEEK

Achter de muren van het Kasteel van Gaasbeek ontvouwt zich een bijna sprookjesachtige wereld. Wat in 1236 begon als een middeleeuwse burcht groeide dankzij markiezin Arconati Visconti uit tot een romantisch neorenaissancekasteel vol kunst, glasramen en verhalen.

Rond het kasteel liggen lanen, vijvers en historische accenten zoals een lustpaviljoen en triomfboog. In de Museumtuin wandel je tussen oude fruitrassen, vergeten groenten en leifruitbomen, met uitzicht op het glooiende Pajottenland. Neem zeker even de tijd om de infoborden te lezen, ze laten het verhaal achter deze unieke plek echt tot leven komen.

Insider tip Sluit je bezoek af met een ijsje bij De Krijmerie, vlak aan de toegang van het Kasteel van Gaasbeek.

PARK VAN TERVUREN

Wie houdt van grandeur in het groen, zit goed in het Park van Tervuren. Dit voormalige jachtgebied van de hertogen van Brabant combineert elegante vijvers, indrukwekkende dreven en oude bossen.

Onderweg ontdek je de barokke SintHubertuskapel en restanten van het vroegere paleis. Aan de rand van het park liggen het AfricaMuseum en het Arboretum van Tervuren, terwijl natuurliefhebbers van hieruit verder kunnen trekken naar het uitgestrekte Nationaal Park Brabantse Wouden, waar ook het Zoniënwoud deel van uitmaakt.

Insider tip Met Tram 44 sta je zo van Brussel in Tervuren én via een prachtige weg.

Welkom in Vlaams-Brabant

Alle insider tips in dit artikel komen van VISIT Vlaams-Brabant, de toeristische inspiratiebron voor alles wat leeft in de provincie. Van talrijke wandelroutes en fietstochten tot de nieuwste must-try bistro’s B&B’s en bars: zij weten perfect waar je moet zijn.

Zin gekregen om zelf op ontdekking te gaan? Surf dan naar: visitvlaamsbrabant.be.

Anderlechtse Haard Onderzoekscommissie gestart naar

‘cliëntelisme’ van Lotfi Mostefa

Cliëntelisme’. ‘Vriendjespolitiek’. ‘Maffia’. De werkwijze van Lotfi Mostefa, schepen van Huisvesting in Anderlecht en voorzitter van de Anderlechtse Haard, roept sterke associaties op met alles wat politiek niet hoort te zijn: een instrument om de eigen machtsbasis uit te bouwen met publieke middelen. En hopen dat zoiets onopgemerkt blijft. De reacties van verontwaardiging en afkeer, na de Pano-reportage twee weken geleden, spreken in dat verband boekdelen.

De redactie van de VRT-onderzoekscel publiceerde namelijk een lange lijst met berichten van Mostefa waarin hij schijnbaar actief tussenkomt om mensen voorrang te geven bij de toekenning van een appartement in de Anderlechtse Haard, een openbare vastgoedmaatschappij met ongeveer 4100 sociale woningen die tegen lagere tarieven verhuurd worden.

Of Mostefa effectief zijn mandaat misbruikte om anderen voor te trekken uit electoraal gewin, maakt onderdeel uit van een onderzoek van het Brussels parket, en van een inderhaast in het leven geroepen onderzoekscommissie in het Brussels parlement. Die start binnenkort, werd maandag beslist, en moet tegen 21 juli landen met haar conclusies en aanbevelingen. Een redelijk krappe deadline, met drie bijeenkomsten per week. De PS - de partij van Mostefa - toont zich alvast niet onder de indruk. Onschuldig tot het tegendeel bewezen is, luidt de verdedigingslinie. Door het strakke werkritme van de commissie hoopt de partij de tegenstanders te vermoeien en te ontmoedigen, en met een zomervakantie ertussen ebt mogelijk de aandacht ook weg tegen het volgende politieke jaar.

Bovendien, als Mostefa onderuitgaat, komen ook partijgenoten Fabrice Cumps en Karine Lalieux in beeld. De eerste als burgemeester van Anderlecht, die zijn schepen niet intoomde, en de tweede als Brussels staatssecretaris belast met huisvesting en politiek verantwoordelijk voor het gewestelijke toezicht op de sociale huisvestingssector. Dat wil de partij koste wat kost vermijden. Daarom gooit ze alles in de strijd, ook de bizarre beschuldiging dat de kritiek op Mostefa vooral iets typisch Vlaams is, dus communautair gemotiveerd.

“De PS doet de kritiek op schepen Lotfi Mostefa af als iets typisch Vlaams”

De PS zal tenslotte hameren op het feit dat Mostefa handelde binnen de contouren van zijn mandaat, en dat uitzonderingsprocedures bestaan voor gevallen van acute nood. Dat kan juridisch relevant zijn. Maar politiek is het onvoldoende. En dat is en dat blijft - ondanks alle afleidingsmanoeuvres - de kwestie in de zaakMostefa. Sociale huisvesting is geen gunst, geen lokaal machtsinstrument en al zeker geen dossier waarin persoonlijke tussenkomsten vanzelfsprekend horen te zijn. Dat is voor een socialistische partij misschien nog het ergste verwijt: wat Mostefa doet, met zijn duim imperiaal oordelen wie wel en wie niet voldoet aan zijn opvattingen en opportuniteiten, is diep en diep a-sociaal, en voedt het gevoel van willekeur en onrechtvaardigheid in een gemeente waar de noden torenhoog zijn.

De onderzoekscommissie moet nu niet alleen uitzoeken of Mostefa formeel zijn boekje te buiten ging met een beleid à la tête du client. Ze moet vooral duidelijk maken hoe een systeem dat objectief, sociaal en controleerbaar hoort te zijn, zo afhankelijk kon lijken van één lokale machtsfiguur. En hoe dat vooral te vermijden valt in de toekomst.

Maarten Goethals Coördinator magazine. In het edito fileert de redactie de Brusselse actualiteit.

Lees meer Politiek ‘De Brusselse PS vindt de zaak-Lofti niet eens zo erg’ p.18

Africa Is/In The

Dorothée Munyaneza, ECOPOLIS, ENCORE, Edurne Rubio, Figures of Fascism and Antifascist Solidarities, Globe Aroma, Hanako Hayakawa, Heine Avdal ≈ Yukiko Shinozaki ≈ fieldworks, Jefta Van Dinther, Khadija El Kharraz Alami

Krishna Istha ≈ Geetha Shankar, Latifa Laâbissi, Lisa Vereertbrugghen, Lucy Wilke ≈ Sahar Rahimi, LOD ≈ Melissa Mabesoone ≈

Louis Vanhaverbeke ≈ Farida Amadou, Marvin M’toumo, Meg Stuart ≈ Doug Weiss (with Mariana Carvalho), Mophradat

Nassim Soleimanpour ≈ Omar Elerian, Needcompany, Noha Ramadan, Pankaj Tiwari, Rébecca Chaillon, Salva Sanchis ≈ Anne

Sophia Rodriguez ≈ Teresa Vittucci, Soumaya Phéline Abouda ≈ Zaïneb Hamdi

≈ NTGent,

Toneelhuis ≈ Benjamin Abel Meirhaeghe ≈ Wouter Delcour

≈ Muziektheater Transparant

Future, Ahilan Ratnamohan, Alix Eynaudi ≈ Elizabeth Ward, Aurélie Di Marino ≈ Renée Goethijn, Bilal El Had, Chokri Ben Chikha ≈ Action Zoo Humain, Clash Machine

Teresa De Keersmaeker ≈ Rosas

Tiago Rodrigues

het TheaterFestival, The Aunties Collective, Thomas Ryckewaert

OP DE COVER

06 Het gesprek Johan Verminnnen: ‘Het einde was heel dichtbij’

ACTUALITEIT

03 Vooraan Onderzoekscommissie gestart naar ‘cliëntelisme’ van Lotfi Mostefa

12 Actueel Directievertrek zet overbevolking in gevangenis van Haren op scherp

14 Opinie ‘Als het gaat over “Brusselse jongeren”, doen de feiten er niet toe’

15 Cartoon Kim Duchateau

VERHALEN

28 Samenleving Yoga wint aan populariteit

Regering plaatst Sint-Joostten-Node onder “dwingend toezicht”

COLOFON

32

Brusselse terrassen communiceren via hun kleurrijke stoelen

ELKE

WEEK

14 Stadsleven Het geluid

16 In beeld

16 In het nieuws

25 Botanisch Brussel Regenwater wordt tuinvijver

30 Column De hondsdagen

31 City Jobs Chaimae staat voor de klas

44 Hang-out Polly Pau

46 Puzzelpagina

CULTUURGIDS

36 Shoptips

37 Eat & Drink Wijn per glas

38 Uittips

39 Klein onderhoud Pieter Genard

41 Uitgelicht Felix De Clercq

43 Inzichten John Stargasm

BRUZZ Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65 ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80 Gratis in Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 29 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393 van Vlaams Brusselse Media vzw, een abonnement binnen Europa kost 119 euro per jaar, buiten Europa 139 euro per jaar OPLAGE 50.000 exemplaren ADVERTEREN? Angela Mngongo 02-650.10.81 angela.mngongo@brusselmedia.be DISTRIBUTIE Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be KLACHTEN? klachten@bruzz.be - www.bruzz.be/klachten ALGEMENE DIRECTIE Johan Goossens ALGEMEEN HOOFDREDACTEUR Klaus Van Isacker COÖRDINATOR MAGAZINE Maarten Goethals ART DIRECTOR EN VORMGEVING Heleen Rodiers EINDREDACTIE Elien Haentjens WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER Eva Christiaens, Kris Hendrickx, Sophie Soukias, Steven Van Garsse, Tom Zonderman (redacteurs); Michaël Bellon, Jasper Croonen, Andy Furniere, Niels Ruëll, Matisse Van der Haegen, Duchka Walraet, Yoran Chanet, Johan Baeten, Michiel Leen, Astrid Van Peer (medewerkers) Inne Krokaert (stagiaire) FOTOGRAFIE & ILLUSTRATIE Ans Brys, Bart Dewaele, Tiene Carlier, Kim Duchateau, Delphine Frantzen, Ivan Put, Saskia Vanderstichele, Emiel Viellefont VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Johan Goossens, Flageyplein 18, 1050 Elsene.

BRUZZ is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw wordt gedrukt bij Printing Partners Paal-Beringen en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie

‘Het einde was heel dichtbij’

Johan Verminnen tourt voor de allerlaatste keer

Nog één keer wil chansonnier Johan Verminnen (75) op tournee langs plaatsen en podia die veel voor hem hebben betekend. Een kankerdiagnose, een zware operatie en revalidatie houden hem niet van dat plan af. Uiteraard kan een doortocht in de Ancienne Belgique niet ontbreken in de afscheidstour van deze Brusseleir vè et leive. “Het einde van mijn podiumcarrière wil ik zelf in handen hebben.”

door Michiel Leen foto’s Ans Brys

Met de tournee ‘Afscheid van een zanger’ pikt Johan Verminnen aan bij de plannen voor een laatste tournee die hij in april vorig jaar noodgedwongen moest afblazen. Op zijn 75e verjaardag - 23 mei laatsleden - kan de zanger dan toch melden dat er een nieuwe toer komt. Die is omwille van Verminnens broze gezondheid weliswaar bescheidener van opzet dan eerst gepland, maar omspant niettemin podia in heel Vlaanderen en Brussel. Het eerste optreden is gepland op 13 december in Heist-op-den-Berg. Op 17 januari volgend jaar staat hij op het podium van de AB. Dat de chansonnier nog op het podium kruipt, is bijzonder. Dat hij er überhaupt nog is, heeft hij te danken aan de medische wetenschap. “Dit is mijn eerste confrontatie met de grote K,” zegt Verminnen. “De diagnose kwam

totaal onverwacht in het voorjaar van 2025. Toen het ziekenhuis me belde om te melden dat ik me snel bij de oncoloog moest melden, zei ik: “Dat betekent dus dat ik kanker heb.” Daarop begon de medewerker aan de andere kant van de lijn te wenen omdat ik zo verrast was. Ze ging ervan uit dat ik het al wist. Bij de dokter werden de waarheid en de negatieve gevolgen onverbloemd gezegd. Ik wist precies waar ik stond. Soms is het beter dat je het niet weet, denk ik. Het belast je geest. Kanker is een mentale kwestie. Dat is het moeilijkste geweest. Er werd rekening gehouden met alle mogelijke scenario’s, ook de erg negatieve. Ik voel me elke dag sterker worden. Echt genezen doe je evenwel niet.”

Hoe kwam de diagnose binnen bij u?

JOHAN VERMINNEN: Die mentale dreun kan ik niet beschrijven.

Ze doorkruiste de plannen voor uw aangekondigde tournee.

VERMINNEN: Dertig uitverkochte zalen die ik moest annuleren. Ook dat was een opdoffer. Daarom plan ik, in het kader van mijn herstel, deze nieuwe tournee. Ik heb heel mijn leven gedaan wat er in mijn hoofd zat, het heft in eigen handen genomen. Dus het einde van mijn podiumcarrière wil ik ook zelf in handen hebben. Alleen de grote K kan ik niet in handen nemen, dat hebben anderen gedaan, met al mijn appreciatie voor de chirurg en het medisch personeel. Twaalf uur opereren, de patiënt verzorgen, volgens die grote eed die ze gezworen hebben.

De patiënt moet zich er ook doorheen slaan.

VERMINNEN: Vechten tegen kanker bestaat niet. Je moet aanvaarden en mentaal weerbaar zijn.

Het

De nieuwe toer is wel iets minder ambitieus van opzet dan de vorige?

VERMINNEN: Dertig optredens op een rij, dat kan ik niet meer. We doen nu plekken aan die essentieel zijn voor mij. Neem nu de AB. Ik zat in het bestuur toen daar de grondige verbouwing plaatsvond. De Roma in Antwerpen heb ik zien heropbloeien en is de ideale plek om mijn Antwerpse publiek uit te wuiven. Zo ook in Oostende, Hasselt… Een hele reeks “afscheiden”. Dat zal een emotionele zaak zijn, maar dat is eigen aan de zanger: ontroeren en ontroerd worden.

Dat u een punt zou zetten achter uw podiumcarrière, dat stond wel al vast?

VERMINNEN: Je moet waardig afscheid kunnen nemen. Ik heb te veel artiesten zien voortdoen die duidelijk ‘over the top’ waren. Het laatste optreden van Charles Aznavour, die ik zeer bewonder, dat ik meemaakte, maakte pijnlijk duidelijk hoe hij bepaalde noten niet meer haalde. Dat wil ik mijn publiek besparen.

Haalt u die lat zelf nog?

VERMINNEN: Dat moet worden bewezen. De aftrap wordt gegeven in Wemmel, waar ik geboren en opgegroeid ben. De tournee eindigt in mijn huidige woonplaats Hansbeke, bij Deinze, in het prachtige Leietheater. Daar heb ik ooit het openingsconcert gegeven. Je ziet, er zit veel symboliek in mijn tournee. In meer dan vijftig jaar heb ik overal in Vlaanderen gespeeld. Al die plekken nog eens aandoen kan ik niet, helaas. Ik moet mijn krachten doseren.

Doseren. Laat dat nu een werkwoord zijn dat het publiek niet met u associeert.

VERMINNEN: Ik heb het er ook heel moeilijk mee. Het is altijd volle gas geweest. Nu is erover gewaakt dat er nooit meer dan twee optredens in een week zitten. Mijn oncoloog

waarschuwde me: deze revalidatie duurt twaalf maanden. Ik probeer ze altijd in te korten.

Er is een stuk van mijn maag weggenomen, waardoor ik nu verschillende keren per dag kleine beetjes moet eten. Voor de Bourgondiër die ik ben, is dat niet van de poes.

Wat brengt u tot rust tijdens zo’n traject?

VERMINNEN: Het landschap dat ik zie vanuit mijn tuin, waar ik de daken van de aken zie voorbijschuiven, als in een gedicht van Emile Verhaeren. De poëzie van dat landschap en de creativiteit brengen redding.

Bent u momenteel nog nummers aan het schrijven?

VERMINNEN: Momenteel schrijf ik vooral

blogs voor mijn website. Maar gisteren heb ik nog een liedje geschreven waarvan ik niet weet of ik het ooit zal uitbrengen. Het is geschreven met alle filosofie die ik nu bezit. De ziekte werpt je terug op jezelf, de essentie. Je kijkt plots vanuit een andere invalshoek naar de dingen. Vraag me niet om dat uit te leggen.

Doet u toch maar eens een poging.

VERMINNEN: Hecht alleen belang aan positieve zaken. Loop kilometers rond negatieve haarden. Je leeft van dag tot dag. Pluk de dag, of het nu regent of de zon schijnt.

Hebt u veel steun gehad van de collega’s uit het vak?

VERMINNEN: Dat is beperkt gebleven.

“De Brusselse bestuurders tonen misprijzen voor hun bevolking. De mensen verdienen beter, veel beter”

“Vechten tegen kanker bestaat niet. Je moet aanvaarden en mentaal weerbaar zijn”

Wanneer de diagnose nog vers is, ben je een bezienswaardigheid. Daarna is het nieuwe ervan af voor de mensen. Dat moet je begrijpen. Kijk naar de actualiteit: het gaat niet meer over Gaza, terwijl het conflict daar toch niet afgelopen is? De aandacht en de belangstelling ebben weg. Alleen de echte intimi blijven over.

Wie gaat er mee op tournee?

VERMINNEN: De groep wordt beperkt tot de basis: Bert Candries (bas), Leo Caerts jr. (piano, keys) en Martin De Wagter (drums), opgevrolijkt door de twee beste accordeonisten van het land: Philippe Thuriot en Gwen Cresens, die om beurt spelen.

Op 17 januari is het de beurt aan Brussel. Dat wordt vast ook een speciaal moment.

BIO

• Geboren in 1951, Wemmel

• Volgde secundair onderwijs aan het Sint-Pieterscollege in Jette

• Bekendste nummers: ‘Laat me nu toch niet alleen’ en ‘In de Rue des Bouchers’

• Schreef ook boeken

Johan Verminnen: “Liever dan in de politiek te gaan zet ik me in voor sociale doelen.”

VERMINNEN: Brussel is, om het met Jacques Brel te zeggen, mon Amérique à moi. Daar heb ik alles geleerd. Door te pendelen naar Brussel, door te kijken rondom mij. Een van mijn hobby’s was mensen kijken vanop een terras, elk met zijn eigen verhaal, van over heel de wereld, dàt is Brussel. Brussel is een vluchthaven voor mensen uit de hele wereld. Het is de beste leerschool die ik in mijn leven heb gehad. Alle cultuur passeert door Brussel. Je moet dit landje niet overschatten, maar zeker niet onderschatten. Luik en Antwerpen zijn natuurlijk ook prachtige steden, maar wie heeft de gebreken en de kwaliteiten van Brussel?

Alléén Brussel. Het is de meest kwetsbare, maar ook de meest universele stad van ons land. Ik kom tegenwoordig veel te weinig in Brussel, want ik ben minder mobiel. Ik heb spijtig genoeg ook mijn activiteiten voor Be Brusseleir moeten stopzetten. Ze zetten zich in voor verbinding tussen de mensen, en laat dat nu net dé taak van de artiest zijn.

Welke plekken in Brussel zijn voor u ‘lieux de mémoire’?

VERMINNEN: Ga eens op het terras van het Muziekinstrumentenmuseum zitten. Het uitzicht en de unieke collectie moet je gezien hebben. De AB is een prachtige concertzaal die ik heb zien groeien. Ik heb mijn kleine steentje bijgedragen aan die evolutie. Ik houd ook van het kanaal dat Brussel in tweeën deelt. Ik houd van Molenbeek. Het is zo anders! Het toont een cultureel karakter en een bevolking die anders is dan de andere delen van Brussel. Het heeft een warmte op zijn eigen, ne gruuten bazaar. Met de warmte van een oosterse bazaar.

Niet voor niets bent u ‘Brusseleir vè et leive’.

VERMINNEN: Ik heb vooral liefde betoond voor de stad. Die liefde overleeft elk slecht beheer. De Brusselse bestuurders gaan geen punten scoren voor hun beleid. Ze tonen een misprijzen voor hun bevolking. De mensen verdienen beter, veel beter.

Ongetwijfeld heeft men u ooit voorgesteld om zelf in de politiek te gaan.

VERMINNEN: Verschillende malen. Maar ik zet me liever in voor sociale doelen. Dat bewijst mijn engagement bij SABAM, waar ik kleine zaken heb helpen veranderen. Niettemin is het uitgegroeid tot een buitengewone auteursvereniging die kan dienen als voorbeeld voor de ons omringende landen.

Staat ‘In de Rue des Bouchers’ op de playlist?

VERMINNEN: Voorlopig niet. En als ik het

speel, zal het minder festif zijn. Ontdaan van het cajun-gehalte. Artiesten worden verplicht om bepaalde nummers te blijven spelen. Het komt erop aan om genoeg goede nieuwe nummers te schrijven om een aantal oude nummers te kunnen vermijden.

Aan ‘Laat me nu toch niet alleen’ zult u niet kunnen ontsnappen, toch?

VERMINNEN: Neen, en terecht. Maar ik bereid een plaat voor september voor onder de noemer ‘Vergeten liedjes’. Media en programmatoren pikken van elke plaat twee liedjes op en negeren de rest. Ik vertel met deze bundeling mijn eigen verhaal, op een andere manier dan een best of. Dit is de keuze van de artiest zelf, dit vertelt wie hij is en hoe hij tegenover de wereld staat. Grasduinen in mijn oeuvre van 450 nummers was een hele klus. Ik zal de eerste zijn om toe te geven dat het niet allemaal even evenwichtig is, maar het is wel wérk, he. Een liedje schrijf je niet op twee minuten. Zweet, werk, tranen en een glimlach, dat zit er allemaal in.

Als u straks op het podium staat te zingen van ‘Ik voel me goed’: is dat dan gemeend?

VERMINNEN: Ja, want als ik op het podium sta, voél ik me goed, anders zou het me niet lukken. Het nummer is veel meer dan een ballade voor optimisten, trouwens. “Laat de deurwaarders maar komen/alles is al meegenomen/alleen dat paar mooie dromen/krijgen ze van mij nooit mee. Ik heb geen geld en ik heb geen zorgen/wie denkt er dan nog aan morgen/ik ben blij dat ik leven mag.” Nu besef ik hoe wààr ze zijn. Er staat soms meer in een tekst dan mensen bij een refrein vermoeden. Je moet lezen terwijl je luistert. Dat doe ik ook vaak, vooral bij Angelsaksische teksten. Een noodzaak hoor, want mijn Engels is niet zo geweldig. Maar zo dringt de betekenis sterker tot je door.

Dat het voor u in het Nederlands moest, stond vast van bij het begin?

VERMINNEN: Jazeker. Als zestienjarige heb ik wel het Engelse repertoire gezongen in skiffle- en rockgroepjes, en daar heb ik ook veel van geleerd, maar de liedjes die ik zelf schreef waren toen al in het Nederlands. Een onbeholpen Nederlands, weliswaar, echt jeugdwerk. Ik ben blij dat men die manuscripten niet terugvindt (lacht).

Hoe blikt u terug?

VERMINNEN: Nederig, maar fier. Nederig, want ik ben me bewust van het talent dat er op de wereld rondloopt en waar ik me niet aan kan meten. Fier, om wat ik gepresteerd

“Niet de volmaaktheid, maar de kwetsbaarheid maakt muziek interessant”

heb. Zo simpel is het. Ik heb misschien wel spijt van een aantal dingen, maar in mijn huidige toestand probeer ik van spijt niet mijn onderwerp te maken. Ik focus op het goede.

Natuurlijk was ik graag doorgebroken in Frankrijk. Om dan, zoals de zanger Pierre Perret, mijn tournees op te hangen aan de Michelingids (lacht). Ach, in de AB en de Roma wordt ook voortreffelijk voor de artiesten gekookt, weet ik uit ervaring.

Sterven op de scène, is dat een optie?

VERMINNEN: Neen. Ik heb het laatste optreden van Arno gezien. Mijn bewondering voor hem is nu nog groter dan voorheen. De soberheid waarmee hij, slechts geflankeerd door een pianist en een bas, die nummers bracht… Dat heeft me zo geëmotioneerd. Ik wist: dit is het laatste dat ik van hem zie. Ik koester zijn laatste plaat. Ik ben hem, en dan vooral zijn Franse teksten, nog meer gaan appreciëren. Ze bevatten waarheden die niet te bevatten zijn. We zijn toch maar allemaal gigolo’s die op een podium staan. Het publiek is trouwer dan de

zanger. Ook als de zanger minder is, komt het publiek terug. Omdat ze geraakt zijn door een woord, een noot. Paul Simon of Paul McCartney zijn hoorbaar ouder geworden, maar ze ontroeren vandaag met hun kwetsbaarheid. Die kwetsbaarheid zal ik ook tonen op het podium, en dat zal mijn publiek appreciëren. Niet de volmaaktheid, maar de kwetsbaarheid maakt het interessant. Luister maar naar de blues, waarmee het voor mij allemaal begonnen is. In al mijn liedjes zit een vorm van blues.

Wat na het einde van de tournee?

VERMINNEN: Aan elke reis komt een einde. De route is interessant, maar de thuiskomst is minstens even belangrijk. Ik wil veilig thuiskomen. Naar een comeback hengelen doe ik niet. Ik zal me wellicht meer op het schrijven gaan richten. Als het gaat over de toekomst, denk ik vooral aan mijn dochter Paulien: zij heeft de toekomst, ik niet meer. Maar zij rectificeerde dat. Zij zegt: je hebt het heden dat je nog wordt gegund. En daar ben ik blij mee. Ik ben zo ver geweest, niet alleen in de ziekte, maar ook in mijn carrière, dat ik goed weet wat het is om naar mijn landschap te kijken en me met het leven te verzoenen. Of wat er nog van overblijft.

Bent u bang voor het einde?

VERMINNEN: Als je een ziekteproces als het mijne doormaakt, weet je dat het einde heel dichtbij was. Na de operatie vertelde de chirurg me dat ze mij had voelen wegglippen, maar dat ik teruggekomen was. (stilte) Ach, misschien loop ik morgen onder een auto en is het ook gedaan. Mijn grote vriend, de dichter Freddy Smekens, schreef: “Vele missionarissen stierven in verre streken/ anderen door gewoon de Ninoofse steenweg over te steken.” Zo is het leven, hé.

Johan Verminnen speelt op 17/1/2027 in de Ancienne Belgique

« JE VEUX GARDER LA MAÎTRISE DE LA FIN «

FR/ Une dernière fois, le chansonnier Johan Verminnen souhaite partir en tournée dans les lieux et sur les scènes qui ont marqué sa carrière. Ni un diagnostic de cancer, ni une lourde opération suivie d’une longue rééducation ne l’empêcheront de mener ce projet à bien. Une étape à l’Ancienne Belgique ne pouvait évidemment pas manquer dans la tournée d’adieu de ce Bruxellois de naissance et de cœur.

“I

WANT TO REMAIN IN CONTROL OF THE END”

EN/ For one final time, singer-songwriter Johan Verminnen wants to tour the venues and stages that have meant so much to him throughout his career. A cancer diagnosis, major surgery and a lengthy recovery have not deterred him from that plan. Naturally, a stop at the Ancienne Belgique is an essential part of the farewell tour of this Brussels native through and through.

Directievertrek zet overbevolking in gevangenis van Haren op scherp

De gevangenis van Haren zit sinds deze week zonder formele directie nu inrichtingshoofd Jurgen Van Poecke er is vertrokken. Hij trekt naar de veel kleinere gevangenis van Mechelen, naar eigen zeggen uit onvrede met de overbevolking en het aanhoudende personeelstekort. “Ik wil een signaal geven,” zegt Van Poecke.

door Eva Christiaens

Net deze dinsdag brengt justitieminister Annelies Verlinden (CD&V) een werkbezoek aan de gevangenis van Haren, samen met haar federale collega van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) en vertegenwoordigers van de vakbonden. Ze willen het er over de mentale en fysieke gezondheid van de gedetineerden hebben, al zal dat gesprek niet langer doorgaan met de directeur die Haren vier jaar geleden opende.

Jurgen Van Poecke, die eerder aan het hoofd had gestaan van de gevangenissen van Brugge, Vorst en Sint-Gillis, trok vorige week de deur achter zich dicht. In De Tijd legt hij uit dat de overbevolking en het structurele personeelstekort hem te veel hinderden om zijn werk te doen zoals hij dat wilde. “Haren mag geen sardineblik worden,” benadrukte Van Poecke twee jaar geleden nog bij BRUZZ. Toch klinkt net die vergelijking nu wél:

met al 279 grondslapers en nieuwe plannen om zelfs stapelbedden te installeren in eenpersoonscellen, noemt Van Poecke het “sardineblikje” niet veraf.

“Ik ben naar Haren gekomen omdat de plek mij uitdaagde en omdat ik op het einde van mijn loopbaan een steen wilde verleggen. Alleen kan ik er niet de strategische koers varen die ik voor ogen had,” zegt Van Poecke nu. “Ik haalde geen arbeidsvoldoening meer uit het verwezenlijken van een nieuw concept. Ik hoop die voldoening nu te vinden in een kleinere instelling.”

De 61-jarige directeur neemt strikt gezien geen ontslag, maar legt zijn mandaat vroegtijdig neer. Hij blijft in dienst van de FOD Justitie, maar trekt naar de gevangenis van Mechelen, waar een directiepost vrijkomt. Daar is plaats voor 84 mannelijke gedetineerden en eind vorig jaar sliepen er dertien personen op een matras op de grond. Ter vergelijking: Haren heeft als grootste instelling van ons land plaats voor liefst 1.129 gedetineerden. In werkelijkheid verblijven er vandaag 1.500 personen, van wie zeker 279 op een matras op de grond. Volgens de vakbonden is dat aantal grondslapers de laatste maanden sterk gestegen.

“Dat heeft onvermijdelijk gevolgen voor de sfeer, het welzijn en de veiligheid binnen de instelling,” zegt vakbondsafgevaardigde Davy Champagne van het VSOA. Hij werkt zelf als veiligheidsassistent in Haren en spreekt over toegenomen agressie, werkdruk en meer gedetineerden met (zware) psychische problematieken. Daarvoor is het reguliere detentiepersoneel niet opgeleid, zegt hij. “Wanneer personeel voortdurend moet improviseren om een overbevolkte

instelling draaiende te houden, blijft er steeds minder tijd over voor individuele begeleiding, psychosociale ondersteuning, opleiding, werk en voorbereiding op re-integratie.”

Rood licht

Het hele model waar de ‘menselijke’ gevangenis van Haren op zou teren, met kleinere leefgroepen en de functie van detentiebegeleider naast die van penitentiair bewakingsassistent, komt dus maar niet van de grond. “Ik geloof zeker nog in het concept, want het draaide vaak wél goed. Wel begint alles bij de overbevolking: hoe meer gedetineerden wij moeten opvangen, hoe meer leefgroepen wij moeten openen en hoe meer personeel wij nodig hebben,” zegt Van Poecke. Dat een deel van zijn personeel al werd aangehouden in corruptiezaken of voor drugssmokkel, noemt hij geen reden tot vertrek. “Zij zijn een absolute minderheid op een totaal van duizend personeelsleden. Er is wél te weinig opleiding,” vindt hij. Op een eerste specialisatieopleiding voor detentiebegeleiders was het volgens hem drie jaar wachten binnen de FOD Justitie, zelfs na de opening van Haren.

Dat alles is niet de verantwoordelijkheid van één directeur, benadrukt de vakbond VSOA, maar het tekort aan personeel is evenmin nieuw: bij de opening van Haren in 2022 was dat al meteen structureel, klinkt het, onder meer omdat het arresthuis van Sint-Gillis langer openbleef. “Misschien had de directie nog luider aan de alarmbel kunnen trekken. Het schip maakt water en de kapitein verlaat het schip,” zegt Davy Champagne nu over Van Poecke’s exit. “Hierdoor leeft bij velen de indruk dat de directie machteloos stond tegenover beslissingen van de centrale administratie en de politieke overheid.”

De socialistische overheidsvakbond wijst zelfs letterlijk de vinger naar huidig CD&V-minister Verlinden. “Ik ken hem als

een heel trouwe soldaat. Onder Koen Geens (justitieminister van 2014 tot 2020, red.) was hij een zeer gedreven directeur,” zegt vakbondsman Robby De Kaey over Jurgen Van Poecke. “Dat hij nu stopt door de overbevolking, is toch het sein op rood voor iedereen, ook huidig justitieminister Annelies Verlinden.” Zelf wil Van Poecke geen namen noemen, maar hij erkent wel de “donderwolk” boven de hele sector en benadrukt dat hij zijn mandaat neerlegt “om een signaal te geven”.

Honderd mensen gezocht

Of dat alles dinsdag ter sprake zal komen tijdens Verlindens bezoek aan Haren, is nog maar de vraag. Minister Verlinden wil voorlopig niet reageren op Van Poecke’s vertrek. Het Gevangeniswezen wijst er netjes op dat het resterende directieteam in Haren nog altijd twaalf medewerkers telt. De personeelsdirectrice zou het roer er overnemen als interim-directeur. “Dat zij deze bijkomende verantwoordelijkheid op zich moet nemen, toont nogmaals hoe groot de druk op de organisatie is geworden,” vindt Davy Champagne. Een druk die Annelies Verlinden erkent, zegt de minister. “We moeten alle realistische pistes benutten om bijkomende medewerkers aan te trekken zonder in te boeten op kwaliteit,” reageert zij. Zo zijn recent de loon- en arbeidsvoorwaarden van de bewakingsassistenten versterkt, kunnen voortaan ook EU-burgers solliciteren en worden privébewakers ingezet op functies zonder contact met de gedetineerden. Verlinden herhaalt dat ze al extra geld én bedden vrijmaakte voor de gevangenissen: in Antwerpen opende pas een nieuwe gevangenis met 440 plaatsen, in 2028 volgt Vressesur-Semois. De minister wil daarnaast inzetten op een uitstroom van geïnterneerden en een versnelde terugkeer van gedetineerden zonder wettig verblijf.

“Mijn hart ligt in de gevangenis van Haren en in Brussel”

Jurgen Van Poecke

Voormalig directeur gevangenis Haren

Toch stokt alsnog de aanwerving van voldoende personeel, alle jobdagen en campagnes ten spijt. Op de vacaturesite van de federale overheid staan nog vijftig posities open als detentiebegeleider in Haren en Dendermonde. “In Haren hebben we zeker honderd extra mensen nodig binnen de bewaking en sociale dienst, maar die aantallen zijn berekend op basis van 1.129 plaatsen,” zegt Jurgen Van Poecke, “niet op basis van de 1.500 echte gedetineerden. Geloof mij, ik heb het niet droog gehouden op mijn afscheidsreceptie. Mijn hart ligt in die gevangenis en in Brussel.”

Opinie

‘Als het gaat over “Brusselse jongeren”, doen de feiten er niet toe’

“Spreken over ‘Brusselse jongeren’ past in een breder narratief over Brussel: de hoofdstad is gevaarlijk, omdat ze divers is. Brussel is wat Vlaanderen niet mag worden,” schrijft Wassim Essebane in een reactie op Theo Francken.

Wassim Essebane

• Geboren in Anderlecht, groeide op in Anneessens en Sint-Gillis en woont in Sint-Agatha-Berchem

• Handelsingenieur (VUB en KU Leuven)

• Ondernemer en begeleidt start-ups als adviseur

• Raad van Bestuur Muntpunt

Brussel-bashing is zowat een nationale sport geworden. Vanuit de politiek, media, opiniemakers en academici: als er ergens iets misloopt, duurt het nooit lang voor Brussel op de beklaagdenbank zit. Vooral de “Brusselse jongeren” moeten het dan ontgelden. De term is een nieuwe verzamelnaam voor jongeren die voor overlast zorgen. Of die effectief uit Brussel komen, blijkt vaak bijzaak. Bij het recente incident in De Haan bleek achteraf dat twee van de drie aangehouden verdachten niet eens uit de hoofdstad afkomstig waren. Een rechtzetting was blijkbaar niet nodig. De feiten hadden intussen plaatsgemaakt voor de karikatuur – en de karikatuur won.

Een Gucci-petje, een Louis Vuitton-schoudertasje, wat straattaal en een migratieachtergrond: meer is er niet nodig om iemand onder die noemer te schuiven. Of die persoon daadwerkelijk in Brussel woont, naar

Stadsleven Het geluid door Eva Christiaens

Wie begrijpt hen? Af en toe kom je op het openbaar vervoer een passant tegen met een nagelknipper. Die knipt dan achteloos zijn nagels zonder veel oog voor zijn omgeving, weliswaar en gelukkig hoofdzakelijk aan de vingers. Knip! De haren springen al rechtop in mijn nek als ik eraan denk. Laat staan als je het vlak achter je op de metro

school gaat of ooit een voet in het gewest heeft gezet, maakt niet uit. Volgens minister van Defensie Theo Francken (N-VA), die meteen reageerde op het incident, zijn sommige allochtone jongeren uit onze hoofdstad “van God los”. In zijn analyse - voor zover je het zo kunt noemen - zijn

gelijk geven. Want wildplassen en openbare dronkenschap zijn ook verboden in Brussel. Toch kon hij daar zonder al te veel problemen van genieten tijdens zijn inmiddels beruchte passage in de voetgangerszone. Die Brusselse wetteloosheid waar hij zo over klaagt, was die avond zijn grootste geluk. Maar eigenlijk gaat dit niet over Theo Francken. Het gaat over iets veel fundamentelers.

Karikatuur

Politici doen meer dan beleid maken en de pers doet meer dan het verslag van het nieuws. Beide vertellen verhalen en vertellen wie we zijn als maatschappij. Zij bepalen wie erbij hoort en wie verdacht is, wie slachtoffer is en wie dader. Kortom, ze bepalen de

“Een Gucci-petje, een Louis Vuittonschoudertasje, wat straattaal en een migratieachtergrond: meer is er niet nodig om iemand onder de noemer van ‘Brusselse jongere’ te schuiven”

de Brusselse wijken vervallen tot haarden van zwartrijden, overlast en wetteloosheid. Brussel zou een soort no man’s land zijn waar de samenleving heeft opgegeven en de rechtstaat is verdwenen. Misschien moet ik hem ergens

hoort of ziet gebeuren. Knip! Is het weer zover? Ik voel mijn nekharen al kriebelen als ik na het werk op de tram zit. Een andere reiziger verzet zich. Maar dan volgt na de knip een ander geluid. Een soort geplof uit de mond. Spuwt iemand zijn nagels weer uit? Ringeling, knip, plof. Schudden, knippen,

heersende narratieven. Het onderliggende narratief is ondertussen duidelijk. Brussel is gevaarlijk omdat Brussel divers is. Brussel is problematisch, omdat Brussel multicultureel is. Brussel is een waarschuwing

spuwen. Het is geen nagel: deze man eet verse zonnebloempitten. Hij spuwt de schil weer uit en grabbelt meteen een nieuwe pit uit zijn handjevol. Sindsdien zie ik de zomersnack overal opduiken, van caféterrassen tot het park en de tram. Gelieve uw pitten

zichtbaar te maken alvorens te bijten. En nooit, nooit nog uw nagels te knippen op de tram.

In Stadsleven vertellen redacteurs en lezers in maximaal 1000 tekens een verrassende anekdote over Brussel. Insturen kan via redactie@bruzz.be

voor wat Vlaanderen niet mag worden.

Mijn diepe frustratie over deze simplistische karikatuur neemt niets weg van de ernst van de feiten in De Haan. Of van de vechtpartijen in Blankenberge enkele jaren geleden. Wie geweld gebruikt, agenten aanvalt, eigendommen vernielt of mensen intimideert, moet daarvoor verantwoordelijk worden gehouden. Punt.

Krachtige wapens

Als geboren en getogen Brusselaar weet ik als geen ander dat onze stad worstelt met veiligheid, netheid en samenleven. Dat ontkennen zou intellectueel oneerlijk zijn. De problemen zijn er, en de problemen zijn ernstig. Voor sommigen ligt de oorzaak bij migratie of de multiculturele aard van onze samenleving. Ik deel die analyse niet. Voor anderen ligt de verklaring uitsluitend in armoede, uitsluiting of een gebrek aan kansen. Ook dat lijkt me te simplistisch. De werkelijkheid is complexer. Enerzijds speelt de socio-economische kwetsbaarheid een belangrijke rol. Net als gebrekkige investeringen in publieke ruimte, jeugdwerk en onderwijs. Alsook onvoldoende plekken om af te koelen in onze hoofdstad tijdens hittegolven. Bepaalt ook de situatie: de groeiende vertrouwensbreuk tussen burgers, instellingen en politiek. Anderzijds zien we de opkomst van een

ontspoorde straatcultuur waarin provocatie bewondering oplevert en waarin respect wordt afgedwongen door intimidatie en stoerdoenerij wordt verward met karakter.

De vele Brussel-bashers ontkennen de problemen niet per se. Ze stellen gewoon de verkeerde diagnose. Wie een probleem verkeerd benoemt, maakt het vooral moeilijker om het op te lossen. Vandaar mijn moeite met het narratief van “Brusselse jongeren”. Narratieven zijn krachtige wapens. Ze bepalen hoe we naar de wereld kijken, maar vooral hoe we naar elkaar kijken. Vandaag lijken sommige politici meer geïnteresseerd in de electorale opbrengst van een impopulair Brussel bij de Vlaamse publieke opinie dan in het oplossen van de problemen waarover ze zich zo graag verontwaardigen. We moeten ons dus een andere vraag stellen. Willen we blijven geloven dat de bron van onze problemen zich in onze hoofdstad bevindt? Of durven we eindelijk het moeilijkere gesprek voeren over verantwoordelijkheid, normbesef, samenleven en de samenleving die we zelf hebben opgebouwd? Want misschien zegt onze behoefte aan een zondebok uiteindelijk meer over onze angsten dan over de jongeren waarop we ze projecteren.

Reageren of zelf een opiniestuk insturen? Mail naar redactie@bruzz.be

Quote

In een zeldzaam interview kijkt prinses Elisabeth vooruit naar wat ze zal doen als ze terugkomt van Harvard, waar ze dit jaar afstudeert

“Gewoon een leuke zomerdag in Brussel. En wandelen door de stad”

De Standaard, 28 mei 2026

Cartoon door Kim

In beeld door Bram De Jaegher

In het nieuws

31/05 | Aanvoerder

Christian Burgess verlaat Union na zes seizoenen. Christian Burgess (34) trekt na zes seizoenen de deur bij Union achter zich dicht. De Engelse kapitein verlengt zijn aflopende

contract in het Dudenpark niet, zo bevestigt de vicekampioen en Bekerwinnaar afgelopen zondag. De centrale verdediger droeg het geel-blauwe shirt van Union in 262 wedstrijden.

Hij maakte achttien doelpunten en gaf negen assists.

31/05 | Brusselaar Patrick Nimubona wint 20 km door Brussel. De Brusselse Burundees Patrick Nimubona heeft met een spannende eindsprint net als vorig jaar de 20 km door Brussel gewonnen. Hij kwam over

de finish in een tijd van 59 minuten en 47 seconden. Bij de vrouwen liep Elisa Vancolen bijna de hele wedstrijd aan de leiding. De 25-jarige atlete is aangesloten bij de atletiekclub van Waterloo. Ze wint voor de eerste keer de 20 km door Brussel in 1 uur 11. In totaal deden 50.000 deelnemers mee aan deze editie, een record.

3O/05 | Nationale peiling: MR verliest fors in Brussel. MR verliest fors aan populariteit in Brussel. Dat blijkt uit een nationale peiling van VRT NWS, De Standaard en RTBF. Grote afsnoepers van die stemmen zijn PS, Les Engagés en PTB-PVDA, dat als grote winnaar uit de bus komt. Één ding hebben de kiezers van al

die partijen gemeen: een laag vertrouwen in de Brusselse regering. Op de vraag “Door welke politicus voelt u zich het best vertegenwoordigd?” antwoordt 38 procent van de Belgen dan ook “niemand”. PTBPVDA-voorzitter Raoul Hedebouw blijft in Brussel de populairste politicus, gevolgd door Bart De

Straten vol kleur

Na een ochtend vol regenbuien ging de Zinneke Parade afgelopen zaterdag onder een stralende zon van start. De veertiende editie heeft dit jaar weer duizenden toeschouwers naar de hoofdstad gelokt. Aan de stoet zelf, die draaide rond het thema ‘Droom’, namen zowat 1.500 mensen deel. Ondanks de financiële steun van de Brusselse regering, blijft de toekomst van de Zinneke Parade volgens coördinator Leen De Spiegelaere evenwel onzeker.

Wever en Georges-Louis Bouchez.

29/05 | Brusselse instroom in Vlaamse rijexamencentra wordt afgeremd. Het praktisch rijexamen in Vlaanderen zal worden voorbehouden aan wie ook het theoretisch examen in Vlaanderen aflegde. Dat zei Vlaams minister van

Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) vorige donderdag in het Vlaams Parlement na een vraag van volksvertegenwoordiger Andy Pieters (N-VA). De minister wil zo het aantal “rijexamentoeristen” uit Brussel afremmen. “Zo maken we komaf met de praktijk van over het muurtje shoppen.”

27/05 | VGC lanceert nieuwe Jeugdraad. De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) stelde vorige week dinsdag een nieuwe Brusselse Jeugdraad aan. Dat wordt een belangrijk kanaal voor jongeren om te wegen op het hoofdstedelijke beleid, zegt collegelid Ans Persoons (Vooruit), in de VGC bevoegd voor Jeugd.

Zo mag de Jeugdraad alvast input aanleveren voor het Playcationproject. “Er wordt vaak gezegd dat jongeren niet bezig zijn met politiek. Maar volgens mij is het probleem vooral dat de politiek te weinig bezig is met jongeren,” aldus Nicky Carlier uit Vorst, een van de leden van de nieuwe raad.

Mocht mij dit overkomen zijn, hoe lang denk je dat mijn partij mij zou steunen? 24 uur, als ik geluk heb.” Aan het woord is een gewezen Anderlechtse schepen die niet uit de lucht kwam vallen toen het VRT 1-programma Pano de modus operandi van de sociale huisvestingsmaatschappij Anderlechtse Haard blootlegde. Spilfiguur is voorzitter Lotfi Mostefa, die voor de PS ook actief is als schepen van Huisvesting in Anderlecht. Getuigenissen en een rist Whatsappberichten deden uit de doeken hoe Mostefa in 2024 en 2025 de toewijzing van sociale woningen in de gemeente beïnvloedde uit electorale motieven.

Zeker in de weken voor de lokale verkiezingen in oktober 2024 draaide de machine van Mostefa op volle toeren, zo bleek uit de reportage. Plots wees de Anderlechtse Haard drie keer meer sociale woningen toe dan gebruikelijk. Mostefa spoorde zijn diensten aan om de facturen pas na de stembusslag te sturen. De voorzitter reageerde zo gretig op bepaalde verzoeken van huurders om naar een gunstigere sociale woning te vertrekken dat hij bij wijze van spreken de verhuisdozen zelf kwam dragen.

Vier steunpilaren

Mostefa verzilvert zijn zichtbaarheid bij de lokale verkiezingen. Op de socialistische lijst laat hij zelfs burgemeester Fabrice Cumps achter zich. “Ik denk dat er in sociale woningen in Anderlecht meer posters van Mostefa hangen dan van Romelu Lukaku of Kevin De Bruyne,” zegt een Brussels parlementslid met een jarenlange staat van dienst.

tie-impasse van bijna zes maanden over. En Mostefa kreeg op zijn beurt, enkele weken na de Pano over wantoestanden in het OCMW van Anderlecht, de belangrijke bevoegdheid Huisvesting in handen. “Eigenlijk moet je het zo zien,” zegt een stem binnen de Anderlechtse Haard: “Als Mostefa valt, dan dreigen ook andere PS’ers te vallen.”

Guillotine

BRUZZ sprak de voorbije week met enkele toonaangevende figuren in de entourage van Laaouej. Zij spaarden de superlatieven niet om uit te leggen waarom Mostefa ondanks de onthutsende Pano-reportage niets te verwijten valt. Of toch niets meer dan “wat onhandigheid”.

“Laten we hem anders meteen aan de guillotine hangen op de Grote Markt. We spelen hier met het leven van een man en

Het schandaal rond de Anderlechtse Haard biedt een unieke inkijk in de huisstijl van de Brusselse PS. Voor de socialisten is de meerwaarde van Lotfi Mostefa belangrijker dan de samenhang van de Brusselse regering. “Als Mostefa valt, dan dreigen ook andere PS’ers te vallen.” door Johan Baeten

Het is geen geheim dat Brussels minister Ahmed Laaouej (PS) zijn Anderlechtse poulain beschouwt als de gedoodverfde opvolger van Cumps. “Het is Laaouej die Mostefa op het kabinet van Brussels burgemeester Philippe Close (PS) heeft geplaatst,” weet de voormalige Anderlechtse schepen.

“Je moet Mostefa zien als een van de vier steunpilaren van Laaouej,” vult het Brussels parlementslid aan. “Ik heb het over de vier mannen die hem stemmen moeten opleveren in PS-bastions, en die hij beloont met lokale macht.” Het gaat naast Mostefa over Jamal Ikazban in Molenbeek, Ridouane Chahid in Evere en Hasan Koyuncu in Schaarbeek.

Ikazban is intussen PS-fractieleider en geldt als een trouwe luitenant van Laaouej. Chahid kreeg na zijn burgemeesterschap in Evere een promotie naar de Kamer. Voor de sjerp van Koyuncu had de PS een forma-

“Ik denk dat er in sociale woningen in Anderlecht meer posters van Mostefa hangen dan van Romelu Lukaku of Kevin De Bruyne”

Brussels parlementslid

zijn gezin,” klinkt het bij een opkomende stem binnen de Brusselse PS.

“Sommigen willen veel te snel conclusies trekken en de dictatuur van de persoonlijke mening laten gelden. Wel, meningen zijn individueel en de wet geldt voor iedereen. De pers zou bovendien niet de rol van justitie moeten spelen.”

Het Brussels parket heeft na de Panouitzending een corruptieonderzoek opgestart dat op de stapel is beland van de drie dossiers die het gerecht eerder al aanlegde rond de Anderlechtse Haard. Dat speurders afgelopen donderdag binnenvielen bij sites van de sociale huisvestingsmaatschappij en ook aanklopte bij Mostefa thuis, recupereerde Brussels staatssecretaris voor Huisves-

Lotfi Mostefa is een van de vier steunpilaren van Brussels PS-kopstuk Ahmed Laaouej.

ting Karine Lalieux (PS) enkele uren later handig in het Brussels parlement. “Het is goed dat het gerecht zo snel te werk gaat.”

Verraad

De huiszoeking bleek voor de leading lady van de Brusselse PS niet het sein om op z’n minst begrip op te brengen voor een onderzoekscommissie, maar om de inhoud van de reportage in de doofpot te steken.

Het is het geluid dat veelvuldig terugkeert bij PS’ers: het parket doet zijn werk, de parlementsleden moeten zich maar focussen op de controle van de regering. Dan lijkt de PS evenwel geen oren te hebben naar de boodschap van vele parlementsleden: een onderzoekscommissie kan in dit geval draaien over een politieke cultuur, niet over strafbare feiten. En wie de Pano heeft bekeken, merkt al snel dat er iets schort aan de politieke deontologie van Mostefa.

De Franstalige socialisten voelen zich echter gesterkt door de uitkomst van het gerechtelijk onderzoek naar uitwassen bij het OCMW in Anderlecht. Het parket sloot die zaak af met de buitenvervolgstelling. Mostefa bracht destijds wel een bezoekje aan de Kamer, een truc die de PS ook nu wou bovenhalen. “Maar het parlement gaat niet naar de pijpen dansen van de PS,” zegt een belangrijke bron uit de meerderheid.

Sinds de Pano-uitzending op antenne ging, drongen zowat alle partijen in het Brussels parlement namelijk aan op een onderzoekscommissie rond de Anderlechtse Haard. De Vlaamse liberalen van Anders koppelden hun deelname aan de regering zelfs aan de opstart van een commissie. Maandag zette een brede meerderheid het licht daarvoor uiteindelijk op groen - de commissie moet tegen 21 juli landen met haar conclusies. Die strakke deadline zien sommigen als onwerkbaar; de PS lijkt opgelucht. Niettemin spreken de Franstalige socialisten van verraad. “Wij voelen ons niet meer gebonden aan het meerderheidsakkoord,” aldus fractieleider Jamal Ikazban.

Klinisch dood

Dat wil zeggen dat de PS een onderzoekscommissie die de socialisten viseert en die er kwam onder impuls van coalitiepartners beschouwt als een precedent om vanaf nu buiten het regeerakkoord om met parlementaire initiatieven op de proppen te komen. Het is een dreigmiddel dat de PS tot de verkiezingen van 2029 kan inzetten. “Het is dubbel,” zegt politiek onderzoekster Caroline Sägesser in een gesprek met BRUZZ. “Dat de PS ermee dreigt om de regering te verlammen omdat ze Lotfi Mostefa wil bescher-

men, is compleet absurd. Maar dat meerderheidspartijen zo doorduwen om een onderzoekscommissie op te starten, is even bijzonder. Meestal wacht je op de conclusies van het parket vooraleer je met een onderzoekscommissie start. Tegelijkertijd is het veelzeggend voor de cohesie in de regering-Dilliès: na honderd dagen dreigt ze

“Dat de meerderheid zo doorduwt om een onderzoekscommissie op te starten, is even bijzonder”

Caroline Sägesser Politiek onderzoekster

klinisch dood te worden. Want dat is een regering als een partij via wisselmeerderheden zou beginnen samenwerken met oppositiepartijen.”

Het lijkt wel alsof het spook van de dramatische formatie doorleeft in deze zaak, amper 110 dagen nadat het regeerakkoord in een finale plooi viel. Anders wil zich losrukken van de perceptie dat zij samen met de PS de motor van de regering vormt. De MR wordt opgejaagd door interne spanningen en barslechte peilingen. Maar ook de PS ziet zowel in Wallonië als Brussel hoe de PTB haar kiezers afsnoept. “Het komt de partij dus ook goed uit,” zegt een promi-

nente insider. “Ik weet niet of ze deze zaak bij de Brusselse PS zo erg vinden.” Er liggen namelijk kansen om de logica van de meerderheid te verlaten en via wisselmeerderheden enerzijds de eigen politieke profilering te versterken en anderzijds de oppositie te verzwakken.

Belangrijk signaal

Tot slot hangt er een communautair randje aan de affaire. PS-fractieleider Ikazban zag in zijn eerste parlementaire tussenkomst na de Pano zijn kans schoon om te verwijzen naar de reportage over de versnelde droneaankopen van minister van Defensie Theo Francken (N-VA), waar geen onderzoekscommissie op volgde. Ook het VRT-programma zelf wordt bij de PS door de mangel gehaald. “Misleidend gemonteerd,” klinkt het. “En ja, Pano is Arte niet, hè.”

Maar het gaat ook over de persoon

Mostefa. “Die is hyperactief, hij werkt zestien uur per dag en is constant op het terrein te vinden. Ik denk dat er in Vlaanderen op lokaal niveau een andere cultuur bestaat.”

Dat ligt in de lijn van de steun die Mostefa kreeg na de Pano uit burgerhoek. Een petitie van een collectief uit Peterbos verzamelde al snel tientallen handtekeningen. “Lotfi belichaamt een diepgaande humanitaire inzet.”

“Daarom vindt de PS dit allemaal niet zo erg,” pikt de ex-schepen in. “Dit verhaal is een manier om mensen te verenigen.”

Sägesser voegt toe: “De partij geeft een belangrijk signaal aan haar kiezers, en dat is – gezien de peilingen waarin de PTB de PS voorbijsteekt – niet onbelangrijk. De PS zegt: ‘Wij laten de persoon op wie jullie stemmen niet los.’”

Dat er een communautair spel van gemaakt wordt, verrast de politicologe niet. “We leven in België, dan wordt er te pas en te onpas naar het communautaire gegrepen. In dit geval toont dat vooral de zwakte van de argumentatie aan.”

GOUVERNEMENT BRUXELLOIS SOUS FORTE PRESSION

FR/ Le PS continue de soutenir Lotfi Mostefa, échevin à Anderlecht et président de l’Anderlechtse Haard, après une enquête de l’émission Pano sur de possibles interventions politiques dans l’attribution de logements sociaux. Alors que la justice mène une enquête pour corruption et qu’une commission d’enquête parlementaire a été créée, le PS dénonce une trahison de ses partenaires de coalition.

BRUSSELS GOVERNMENT UNDER HEAVY PRESSURE

EN/ The PS continues to back Lotfi Mostefa, Anderlecht alderman and chairman of Anderlechtse Haard, following a Pano television investigation into alleged political interference in the allocation of social housing. While prosecutors have opened a corruption probe and the Brussels Parliament has launched an inquiry committee, the PS accuses coalition partners of betrayal.

NEEM NU EEN ABONNEMENT

en krijg het BRUZZ magazine nog GRATIS tot het einde van het jaar*

‘Brussel issociaalmooi,en tolerant’ Malte,Schaarbeek heeft‘Brusselmijn leven gered’ Jaak,Centrum-Brussel

TROTS OP DE STAD

Ga naar BRUZZ.be/abo

*Een abonnement op BRUZZ magazine is nog gratis tot het einde van het jaar, voor wie in het Brussels Gewest woont. Daarbuiten betaal je 29 €per jaar.

Vanaf 2027 zijn wij genoodzaakt de verzendkosten aan te rekenen aan al onze abonnees.

Regering plaatst

Sint-Joost-ten-Node onder “dwingend toezicht”

De Brusselse regering wil de gemeente Sint-Joost-ten-Node onder dwangtoezicht plaatsen wegens “tekortkomingen en onwettelijke praktijken”.

Burgemeester Emir Kir noemt de beslissing “een afleidingsmanoeuvre”.

door Johan Baeten

De Brusselse regering heeft vorige week het licht op groen gezet voor een “dwingend toezicht” van Sint-Joost-ten-Node. De voogdij moet over zes maanden in gang treden en biedt de regering de kans om zichzelf in de plaats te stellen van de gemeente voor bepaalde dossiers. De regering stuurt een regeringscommissaris om de beslissingen te nemen. Dit zogenaamde “dwangtoezicht” is een zeer verregaande procedure die nooit eerder in de geschiedenis van het Brussels Gewest werd gebruikt. Daarvoor grijpt de Brusselse regering terug naar een ordonnantie uit 1998.

De onafhankelijke Emir Kir - die sinds 2012 heer en meester is in ‘zijn’ gemeente - blijft in dat scenario aan als titelvoerend burgemeester, maar zal als een keizer zonder kleren moeten toekijken hoe het Gewest maatregelen oplegt die zijn gemeentebestuur gedwee moet uitrollen. De gemeente krijgt nog de kans om te antwoorden op de misstanden, aldus het persbericht naar aanleiding van de maatregel. “De gemeente zal formele waarschuwingen ontvangen met

het verzoek om binnen een welomschreven termijn de nodige maatregelen te nemen om de tekortkomingen te verhelpen.”

‘Onwettelijke praktijken’

Uit een regeringsnota van het kabinet van Brussels minister van Plaatselijke Besturen Ahmed Laaouej (PS), die BRUZZ kon inkijken, blijkt dat de voogdij een antwoord moet bieden op “de talrijke tekortkomingen en onwettelijke praktijken van de gemeente”. Vorig jaar sprong het Gewest al in de bres met een lening van 21 miljoen euro nadat de gemeente zelf had aangegeven dat ze in “een uiterst zorgwekkende financiële situatie” was beland en de uitbetaling van gemeentepersoneel in het gedrang kwam. In september 2025 al kampte de gemeente met een liquiditeitsbehoefte van maar liefst 35,25 miljoen euro terwijl de betalingsachterstand was aangedikt tot 22,13 miljoen euro. Het gemeentebestuur van Kir kreeg de maandelijkse dotaties aan de politiezone en het OCMW zelfs niet meer opgehoest. Daarbovenop bleek de gemeente zich te hebben bezondigd aan een rist inbreuken op de gemeentewet. Sint-Joost-ten-Node beschikt bijvoorbeeld niet over een gemeenteontvanger of een deontologische code, de gemeente schermde de nodige gegevens over gemeentelijke vzw’s af en legde de beleidsvoorschriften rond de evaluatie van het personeel naast zich neer. “De tekortkomingen op het vlak van governance en institutionele werking wijzen op een gebrek aan interne en democratische controle,” luidt het oordeel in de nota.

Er wordt ook gewag gemaakt van oneigenlijk gebruik van “gemeentelijke middelen voor verkiezingsreclame en geschillen over de

verkiezingen waarbij een advocaat is aangesteld op kosten van de gemeente”. Na vermoedens van kiesfraude bij de stembusslag in oktober 2024 kregen de lokale verkiezingen in Sint-Joost een replay.

Bloedrode begroting

Vooral de bloedrode begroting baart zorgen. Vorig jaar lag het gecumuleerd tekort op ruim 30 miljoen euro. Bovendien wordt in de regeringsnota gewezen op “de steeds weerkerende neiging om de begrotingsinkomsten te overschatten”. In 2024 bedroeg het verschil tussen de rekening en de begroting maar liefst 11 miljoen euro. “Gelet op de grootte van deze verschillen lijken deze overschattingen duidelijk opzettelijk,” staat in de nota.

Verder spreekt het document over het “niet-naleven van het reëel begrotingsevenwicht en het gecumuleerd resultaat, de

© BELGA

Emir Kir (centraal in beeld) is bezig aan zijn derde termijn als burgemeester van Sint-Joost-ten-Node.

overschatting van bepaalde ontvangsten, aanhoudende lacunes in de boekhouding, een onvoldoende beheerst debiteuren- en schuldenmanagement, alsook het niet naleven van de wettelijke termijnen en de verplichtingen inzake openbaarmaking en transparantie”.

Volgens Brecht Warnez, Vlaams parlementslid voor CD&V en gastprofessor bestuursrecht aan de UGent, zijn “kennelijke onregelmatigheden en onwil” doorslaggevende redenen om over te gaan tot dwangtoezicht. “Dwangtoezicht is hoogst uitzonderlijk. De burgemeester wordt niet afgezet, maar hij zal in de pas moeten lopen van een regeringscommissaris,” stelt Warnez. “Het gemeentebestuur zal instructies moeten volgen en bijvoorbeeld een begroting maken die op orde is. Die moet nog steeds voorgelegd worden aan de gemeenteraad.” Het lijkt onvermijdelijk dat de regering

maatregelen zal opleggen om de uit de pan swingende personeelskosten te temperen. Die namen in 2023 toe met 12 procent. Critici maken er geen geheim van dat Kir de gemeentediensten zou hebben uitgebreid met cliëntelistische motieven in het

achterhoofd. Ook het OCMW zag de geldstroom vanuit het gemeentehuis fors toenemen, met bijna 55 procent over vier jaren heen.

Reactie Kir

In een interview met de Franstalige nieuwszender BX1 reageerde Kir op de beslissing van de Brusselse regering. “We hebben onlangs nog de jaarrekeningen voor 2024 goedgekeurd. In plaats van een tekort van 14 miljoen euro zitten we nu op 11 miljoen. Vorige week was ik bij mijn ontvanger: uit de informatie die we hebben gekregen, blijkt dat we in 2025 geen tekort van 16 miljoen euro zullen hebben, maar dat het tekort naar verwachting 5,35 miljoen zal bedragen. In totaal is dat ver verwijderd van die 30 miljoen euro. Het tekort zou rond de 17 of 18 miljoen euro liggen,” verzekerde Kir. Volgens de burgemeester is Sint-Joost goed op weg om in 2026 een gemeentebegroting in evenwicht te kunnen voorleggen. Hij verdedigde zich verder door te stellen dat zijn administratie veel inspanningen heeft geleverd en stevig heeft bespaard. “Ik vraag om respect voor hun werk en om erkenning voor wat we hebben bereikt. Al onze uitgaven moeten worden gevalideerd door het Gewest. Men doet alsof ik om het even wat doe in mijn gemeente. Alsof een inspecteur van het Gewest niet al acht maanden lang meekijkt bij ons doen en laten.”

“Wij zijn geen bedelaars”

Emir Kir

Burgemeeser

Sint-Joost-ten-Node

Kir maakte zich trouwens sterk dat zijn gemeente twintig jaar lang geen geld heeft gevraagd aan het Gewest. “Wij zijn geen bedelaars,” klonk het fors, waarbij hij benadrukte dat de noodhulp van het Gewest er kwam in de vorm van een lening. Maar het is wel degelijk zo dat de gemeente zich momenteel in een moeilijke financiële situatie bevindt, zo gaf Kir toe. Hij verwees daarbij naar de gestegen loonkosten, de hogere bijdrage voor de politie en de gestegen kosten van de sociale zekerheid. Hij voegde toe dat Sint-Joost niet de enige Brusselse gemeente in moeilijkheden is, en inmiddels de dertiende Brusselse gemeente die onder aangescherpt financieel toezicht moest worden geplaatst.

Kir suggereerde tot slot dat de regering (en met name minister van Plaatselijke Besturen Ahmed Laaouej, PS) de vis wil verdrinken. “Als het bedoeld is als afleidingsmanoeuvre voor feiten die veel erger zijn en die in andere gemeenten plaatsvinden (Kir verwijst wellicht naar de Anderlechtse Haard, red.), dan trapt niemand daar in.”

MUSEUM

KUNST & GESCHIEDENIS JUBELPARK

9 - 13 JUNI

PODCAST ‘IN BRUSSEL’

Luister elke week naar twee verhalen recht uit de stad

met Margot Otten

Deze week

Politiek gedonder rond Lotfi Mostefa (PS), maar zijn partij blijft achter hem staan. Wat leert ons dat over de PS?

Tilia Casaer komt langs. Ze leert tienduizenden mensen Nederlands via social media. In Anderlecht is ze stilaan een celebrity.

‘In Brussel’, elke woensdag op je favoriete podcast-app en op BRUZZ.be/podcast

Poel Jettenaar geeft regenwater extra waarde met tuinvijverproject

Het festival Garden Tales vormt het ideale excuus om opmerkelijke tuinen van Brusselaars te ontdekken. Zoals die van Sébastien Bournonville, die met zijn vijver het rioolnet ontlast én de biodiversiteit stimuleert.

door Andy Furniere

Het is moeilijk om het je voor te stellen als je nu in zijn tuin rondloopt, maar ooit lag achter het huis van Sébastien Bournonville een kortgewiekt gazon, met enkel planten aan de randen. “Zo’n pelouse was fijn voor de kinderen om op te spelen, maar die zijn ondertussen opgegroeid,” glimlacht de Jettenaar.

Nu is zijn tuin, op een boogscheut van het Koning Boudewijnpark, een heerlijk verwilderd groen paradijsje dat bruist van dierlijk en plantaardig leven. Er loopt een subtiel pad doorheen, dat leidt naar het pronkstuk achterin: de poel op basis van regenwater.

Het kleine vijvertje werd zo’n vier jaar geleden aangelegd, als deel van het project Brusseau Bis rond regenwaterbeheer. “Ze waren onder meer op zoek naar burgers met tuinen in de Molenbeekvallei, een regio die gevoeliger is voor overstromingen. Door minder regenwater te lozen in de riolen kun je het risico daarop verminderen. Zelf woon ik niet in een grote risicozone, maar ik was meteen geïnteresseerd om de situatie voor anderen te helpen verbeteren.”

Na de nodige onderzoeken werd de regenpijp van Bournonvilles huis losgekoppeld van het rioolnet en werden er kleinschalige werken uitgevoerd. Een buizensysteem voerde het regenwater van zijn huis – en ook van de dakgoot van zijn tuinhuis – naar een put voor de vijver, waarin een beschermende zeildoek werd gelegd. “In de herfst van 2022 is alles in orde gebracht en in de lente daarop was de tuin dankzij de poel al helemaal getransformeerd. Het is allemaal heel snel gegaan.”

Niet alleen verlicht zo’n project de druk op de riolen, het is ook een zegen voor de biodiversiteit. “Ze zijn niet gemakkelijk te spotten, maar er zitten alpenwatersalamanders in de poel,” zegt Bournonville. “Een bruine kikker vond de weg, en er zijn veel waterslakken. Mijn favoriete

Eigenschappen

• Poel in de tuin van Jettenaar Sébastien Bournonville, te bezoeken tijdens Garden Tales

• Gecreëerd in 2022, als deel van het Brusseau Bis-project rond regenwaterbeheer

• Vermindert het risico op overstromingen en verhoogt de biodiversiteit

tuingenoten zijn de libellen, zoals de azuurwaterjuffer. Ik kan lang zitten kijken naar die hele microkosmos in zo’n kleine waterpartij.”

Ook buiten de poel valt er heel wat dierlijk leven te zien en te horen in de Jetse tuin. Allerhande vogels, vlinders, bijen en andere insecten hebben het er naar hun zin. “In mijn natuurlijke tuin vinden ze vanalles om te drinken en eten, en hebben ze voldoende plekken om te rusten. Alle beestjes zijn hier zelf gekomen en zorgen voor een natuurlijk evenwicht.”

Zo’n poel heeft ook voordelen voor de mensen in de tuin, stipt de Jettenaar aan. “In warm zomerweer zorgt de verdamping van het water voor iets meer vocht en koelte, niet onbelangrijk nu langere periodes van droogte frequenter worden. Het regenwater in de tuin helpt ook om de planten van water te voorzien, zodat je daarvoor minder of geen water uit de kraan nodig hebt. Goed voor het milieu en voor je portemonnee.”

Tijdens de bezoeken aan ‘De poel van Sebb’ in het kader van Garden Tales zal Bournonville tips geven aan geïnteresseerden. “Belangrijk is bijvoorbeeld om genoeg afstand te houden tussen de poel en je huis, en dat van je buren, om vochtigheidsproblemen te voorkomen. Maar het belangrijkste advies dat ik wil geven is: durf het aan, zelfs al bezit je niet alle kennis. Het is geen duur of gevaarlijk proces, je kan vergissingen altijd rechtzetten. En maak je geen zorgen om muggen. Die arriveren eerst, maar worden snel een voedingsbron voor andere dieren, zodat ze niet voor overlast zorgen.”

Reeks nalezen?

Lees de hele reeks op BRUZZ.be/botanischbrussel

Nieuw dierenziekenhuis in de maak vlak bij ULB-campus

Het opvangcentrum voor vogels en wilde dieren in Anderlecht, het enige in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, wil een nieuwe dierenkliniek bouwen vlak bij de ULB-campus. Die moet inspelen op de strengere normen. Voor die meer professionele infrastructuur zoekt de beheerder, de Ligue Royale Belge pour la Protection des Oiseaux, zes miljoen euro.

door Yoran Chanet

Voor het opvangcentrum in Anderlecht, een onderdeel van de werking van de Ligue Royale Belge pour la Protection des Oiseaux (LRBPO), breken spannende tijden aan. Het centrum hoopt om de komende maanden de laatste handtekeningen te kunnen zetten voor een gloednieuw gebouw. Dat moet vlak bij de ULB-campus tussen de brandweerkazerne en de Europese school verrijzen. Die nieuwbouw is broodnodig. “Onze infrastructuur in Anderlecht is te klein en te verouderd om zoveel dieren te kunnen opvangen. We hebben een grotere infrastructuur nodig om de juiste zorgen te kunnen blijven bieden,” zegt voorzitter Mario Ninanne van LRBPO. Volgens het centrum beschikt Brussel nog niet over een hypermoderne locatie om wilde dieren in nood op te vangen.

Vorig jaar ving het meer dan 2500 dieren op in Brussel en omgeving. Het gaat voornamelijk om vossen, egels, (jonge) vogels, mezen, gierzwaluwen en eenden. De vraag naar opvangplaatsen blijft alleen maar groeien. “Momenteel kampen we met een plaatstekort. Nu het broedseizoen volop bezig is, is er een extra hoge activiteit. Elk jaar worden er meer en meer zieke dieren binnengebracht en we zien ook een grotere bewustwording bij de bevolking. In Wallonië merken we dat VOC’s (opvangcentra voor vogels en wilde dieren, red.) moeten sluiten, omdat ze te weinig vrijwilligers hebben en er te veel zieke dieren worden binnengebracht.”

Bioveiligheid

Dat is in Anderlecht niet aan de orde, maar Ninanne wil de werking van het opvangcentrum wel verder professionaliseren. Zo moet

elk centrum werken met één dierenarts, maar dat volstaat volgens Ninanne niet altijd. Ook bijkomende vrijwilligers zijn welkom. “Vroeger waren we misschien een beetje amateuristisch, maar met de verstrengde Brusselse normen moeten we professionaliseren. We worden geobserveerd door UGent en krijgen te maken met nieuwe gezondheidsuitdagingen zoals vogelgriep. Vroeger was het vooral onze taak om zieke dieren op te sporen en te genezen, maar vandaag moeten we andere regels volgen. Onze huidige infrastructuur is niet meer geschikt.”

Zo is het volgens Ninanne niet mogelijk om de juiste ventilatie en technische maatregelen te voorzien in het huidige gebouw en om verschillende waterafvoeren te gebruiken om vuil en proper water te scheiden.

“Mensen en dieren mogen niet langer rechtstreeks in contact komen. Bioveiligheid is vandaag hét codewoord, vroeger was het allemaal wat minder streng.”

Wat het werk volgens Ninanne niet altijd makkelijk maakt, is dat de normen in Vlaanderen, Brussel en Wallonië totaal verschillend zijn. “Vlaanderen is de koploper

op het vlak van normen voor dierenwelzijn bij wilde dieren, Brussel is aan het volgen en Wallonië moet nog een inhaalbeweging maken.”

In de nieuwe Brusselse dierenkliniek wil de organisatie een referentiecentrum van vier verdiepingen bouwen voor zorg en educatie dat altijd open zal zijn. Met opleidingen en bewustwordingsacties hoopt het centrum het publiek “dichter bij de uitdagingen van de biodiversiteit te brengen”. Ook scholen en

verenigingen zullen er terechtkunnen voor een bezoek. Verder is er aandacht voor wetenschappelijk onderzoek en wordt er ingezet op samenwerkingen met universiteiten.

Private middelen

Voor het nieuwbouwproject is wel een smak geld nodig: zo’n zes miljoen euro. Dat geld hoopt de organisatie binnen de twee jaar te kunnen verzamelen. “We moeten op zoek naar private middelen zoals sponsoring, bijdragen van leden, legaten en erfenissen. In de zomer lanceren we een crowdfundingsactie,” vertelt Ninanne.

“Mensen en dieren mogen niet langer rechtstreeks in contact komen”

Mario Ninanne

Voorzitter LRBPO

Voor de werken kunnen starten, wil het centrum eerst de contracten afronden voor de aankoop van een geschikt terrein vlak bij de ULB-campus. Van zodra er voldoende middelen worden gevonden, kan de bouw starten. Als de nieuwbouw er ooit is - zij het binnen één of tien jaar, zal LRBPO allicht het lokaal in Anderlecht sluiten. Al ligt dat nog niet vast. Naast de nieuwe dierenkliniek in Brussel wil het opvangcentrum er nog eentje neerpoten in Namen.

Gemeenschapscentra bieden yoga aan, en dat hoeft niet duur te zijn

De Nederlandstalige gemeenschapscentra in Brussel bieden zeker zestien verschillende vormen van yoga aan. Met lachyoga als opvallende blikvanger. “Op den duur is de hele groep aan het gieren.”

door Inne Krokaert

Komende donderdag: lachyoga after work in gemeenschapscentrum De Maalbeek – “Goed lachen krikt de gelukshormonen op”.

Nu vrijdag: prenatale yoga in gemeenschapscentrum Nekkersdal – “Bedoeld voor aanstaande moeders om zich mentaal en fysiek voor te bereiden op een liefdevolle bevalling”.

Volgende week maandag: Yoga@lunchtime in De Kriekelaar – “Maak je spieren los tijdens de lunchpauze”.

Wie de zonnegroet wil doen, of de downward facing dog, of een zoemende ‘ohm’-klank meditatief wil laten weerklinken, kan steeds vaker terecht bij de 22 Nederlandstalige gemeenschapscentra in Brussel. Dat blijkt uit een analyse van de verschillende programma’s. BRUZZ telt zeker zestien verschillende disciplines of varianten van yogalessen.

Mentaliteitsswitch

Volgens professor Jeroen Scheerder, hoogleraar sportsociologie aan de KU Leuven, wordt yoga vandaag bijna dubbel zo vaak beoefend als voor de lockdownperiode. “Tijdens de crisis werd duidelijk dat zowel onze lichame-

lijke als mentale gezondheid uitermate belangrijk zijn. Dat vertaalt zich in een grotere deelname aan yoga, perfect om beide te combineren.”

Naast een algemene mentaliteitsswitch speelt ook het prijskaartje een rol. Bij particuliere of commerciële spelers kost een les al snel achttien euro. De gemeenschapscentra daarentegen slagen erin om de prijzen opvallend laag te houden, of zelfs gratis. Om dat beleid te garanderen doen de centra doorgaans beroep op buurtbewoners die aan een lager tarief lesgeven. Sommige centra kunnen daarnaast gebruikmaken van een sportsubsidie van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC).

Bijna gratis

In Essegem, het gemeenschapscentrum van Jette, betaal je bijvoorbeeld 75 euro voor een half jaar wekelijkse yoga. Met een Paspartoe-voordelenpas is dat slechts 18,75 euro. “Onze lessen worden gegeven door een yogafanaat uit de buurt, die dat bijna gratis doet. Enkel de onkostenvergoeding moet worden betaald,” legt centrumverantwoordelijke Ilse Verbeke uit. Ook bij De Rinck in Anderlecht worden de lessen gegeven door buurtbewoners. Daarnaast kunnen ze er gebruikmaken van subsidies. Het resultaat?

De Anderlechtse community yoga werkt met een vrije bijdrage, zodat – luidt de redenering – deelnemers zich kunnen focussen op gemeenschapsvorming in de buurt zonder zich zorgen te maken over de rekening. Hoewel de lessen aan lagere tarieven voor het grijpen liggen, worden ook de duurdere yogastudio’s goed bezocht. Yogi’s lijken het niet erg te vinden om wat meer te betalen voor hun hobby. Volgens professor Scheerder valt dat te verklaren doordat yoga, in tegenstelling tot voetbal- of zwemclubs, niet vanuit federatieverband georganiseerd wordt. “Yoga ligt, samen met pilates, volledig in de fitnesssector, wat vaak duurder

uitkomt dan andere sectoren. Mensen hebben het ervoor over om geld uit te geven aan hun lichaam, net zoals wanneer je naar de kapper gaat,” legt hij uit. Scheerder begrijpt dat fitnessinstanties winst willen en moeten maken en heeft dus begrip voor de prijszetting. Al vindt hij dat de overheid een rol kan spelen in financiële tegemoetkomingen, zodat niemand uitgesloten wordt. “Men zou met prijsdifferentiatie kunnen werken door rekening te houden met inkomens. De cijfers zijn duidelijk: gezondheidsproblemen duiken vaker op bij lageropgeleide of kortgeschoolde mensen.”

Aanstekelijk positief

Het succes van de gemeenschapscentra zit ook in de verscheidenheid aan disciplines. Er is voor ieder wat wils. Community yoga is slechts een van de zestien verschillende yogavormen die de gemeenschapscentra aanbieden. Yoga voor vroege vogels, stoelyoga en hatha yoga: allemaal zijn ze te ontdekken in het gewest. Bij Nekkersdal in Molenbeek vind je prenatale yoga. Toekomstige mama’s kunnen er onder begeleiding

© SHUTTERSTOCK

van een yoga-instructeur verbinding maken met hun baby en hun lichaam zowel mentaal als fysiek voorbereiden op de bevalling. Na de geboorte nodigt Nekkersdal hen uit voor postnatale yoga, om het lichaam weer in balans te brengen en postnatale klachten te vermijden. Bij De Maalbeek in Etterbeek kan je deelnemen aan ouder-kindyoga, om samen met je twee- tot vierjarige kind tot rust te komen, zonder dat daar een babysitter aan te pas hoeft te komen.

Wie dit wat zweverig vindt, zal zeker de wenkbrauwen optrekken bij de Etterbeekse lachyoga. Daar organiseert buurtbewoner Clément Dumas gratis afterworkyoga in combinatie met lachtherapie. Michael Borgers, sociaal-cultureel werker bij De Maalbeek, legt uit hoe dat verloopt: “Dat is heel veel en luid lachen. De gebruikelijke yoga-affirmaties worden vervangen door heel letterlijk ‘HA HA’ te zeggen, totdat mensen effectief in de lach schieten. Op den duur is de hele groep samen aan het gieren.” Volgens Borgers werkt dat erg ontspannend en zijn de reacties steevast aanstekelijk positief.

De Maalbeek organiseert ook yoga@ lunchtime, om de batterijen op te laden tijdens de lunchpauze. “In de Europese Wijk ervaren heel wat mensen een gejaagd professioneel leven. Dat de vele pilates- en yogastudio’s het in deze wijk goed doen, is dus geen verrassing,” aldus Borgers. De combinatie van Brussel en yoga blijkt een succesverhaal. “We organiseren al heel lang yogalessen, maar hebben ons aanbod vorig jaar uitgebreid met een sessie op zaterdag,” aldus Leen Rissognol, centrumverantwoordelijke van De Kriekelaar in Schaarbeek. Het gemeenschapscentrum

“Onze lessen worden gegeven door een yogafanaat uit de buurt”

Ilse Verbeke Centrumverantwoordelijke Essegem

voorziet ondertussen lessen op woensdagmiddag, donderdagavond en zaterdagvoormiddag. “Zo valt niemand uit de boot.”

Ontmoetingsplek

Hoewel gemeenschapscentra oorspronkelijk Vlaamse culturele instellingen zijn, mikken de organisatoren op een zo breed mogelijke doelgroep. Yoga is tenslotte een zaak van weinig woorden, met een paar handgebaren is iedereen er snel mee weg. In Etterbeek merkt men dat er zelfs een soort community is ontstaan in de yogaklas. “De lesgeefster maakte een WhatsAppgroepje aan, en tijdens de zomerstop wordt daarin weleens afgesproken om samen yoga uit te oefenen in het park,” merkt Borgers op. Ook in de yogaklas in Jette ontstond gezelligheid. “Alles hangt af van de lesgever. Die neemt hier echt de tijd om voor en na de oefeningen met de mensen te praten,” vertelt Ilse Verbeke. Daarom maakte ze er een prioriteit van om de taverne naast het yogalokaal op lesdagen te openen, zodat mensen er samen iets kunnen gaan drinken. “Al wordt er minder gebruik van gemaakt dan verwacht,” lacht Verbeke.

Column

Duchka Walraet

Duchka Walraet is een Brusselse auteur en is projectverantwoordelijke voor de bouwsector. In haar tweewekelijkse column beschrijft ze de stad als een zinnelijk organisme.

De hondsdagen

Maandenlang heeft iedereen niet boven zijn stand, maar wel boven zijn romp geleefd. Voor mei aanbrak, was je nog slechts een hoofd. De rest van je lichaam bracht je naar kantoor. Je gaf het een batch brew, een morning bun, een springroll, soms slaap. Af en toe, tijdens seks, kwam een vage herinnering aan lichamelijkheid terug. Meestal verdween die snel onder lagen wol, vermoeidheid en statische elektriciteit.

En dan: 30,3 graden Celsius in Ukkel. Plots besef je dat je een lichaam hebt. De hitte legt een vorm van onvrijwillig fysiek plezier op. De stad verandert in een anatomische inventaris: sleutelbeenderen, schouderbladen, oksels, knieën. Keren terug uit hun winterslaap: zonnebrillen, monoï-olie, je lief die trots zijn Romeinse ventilatiesysteem toont (hij heeft gewoon alle ramen van zijn appartement opengezet), terrassen vol mensen die er al om elf uur uitzien alsof ze definitief ontslag hebben genomen. Langzaam ontstaat een ritueel: affogato, voetenbad, lauwe douche, zoeken naar lommer op Flagey en opnieuw affogato.

Je hoort de hele tijd Mac DeMarco-deuntjes in je hoofd. Zijn gesmolten, ontstemde gitaar lijkt te weerklinken uit de ventilatieroosters van de stad. Je verwacht hem voortdurend ergens tegen te komen. Hij zou een perfecte beste vriend kunnen zijn. Op een gietijzeren balkonnetje, op het terras van een Grieks café, met een lauw blik IPA in de hand. Maar hij is er nooit.

Toch ben je gelukkig. Zo gelukkig dat je aan De glazen stolp moet denken. Nochtans een somber boek over een ongelukkig meisje in New York tijdens een hete zomer. Sylvia Plath schrijft er over een queerly cut jurk die alleen zonder beha kan worden gedragen. Het kon haar niets schelen, ze had toch het lichaam van een jongen. Ze beschrijft vooral het absolute plezier bijna naakt door warme zomeravonden te wandelen.

De meerderheid van de Brusselaars lijkt dat plezier niet te kennen. Om 8.12 uur in tram 81 bij 21 graden zie je een vrouw in een donsjasje, een andere vrouw met coachella-laarzen en een jeansvestje rond het middel gebonden, twee studenten in gitzwarte hoodies, een consultant met een sjaal, een meisjeis ze gestraft? - met een rok én legging.

Onze grootmoeders maakten de rok korter, wierpen beha’s af en bevrijdden kuiten en dijen. Nu zie je een zee aan barrel jeans, lange bermuda’s en colbertjasjes, zelfs bij dertig graden. Alleen de navel heeft een triomfantelijke comeback gemaakt.

Slechts af en toe zie je mannen, vaak Maghrebijnen, in witte shorts en met gouden benen, volledig verzoend met de hondsdagen. Zij weten dat je bij hitte niet moet vechten, maar moet samenwerken met de temperatuur.

Yallah, let’s go. Eindelijk mag je lichaam opnieuw meedoen, sunkissed en zonder ballast. Summer’s here

City jobs

‘Ook

zonder hoogopgeleide ouders kan je ver raken’

Hoewel Chaimae opgroeide met Berbers en Frans thuis, is ze vandaag onderwijzeres in de Nederlandstalige basisschool De Stadsmus. “Als ik zou veranderen, dan is het voor een school waar ik mijn hoofddoek mag dragen.”

door Kris Hendrickx foto Ivan Put

“Ik wil je, blijf bij me, hou van me, ga nooit meer weg!” Als BRUZZ De Stadsmus in Oudergem nadert, klinkt luid vanop de speelplaats muziek. Tientallen leerlingen oefenen er danspasjes en zingen mee met de hit van De Kreuners. “De repetities voor het eindejaarsfeest,” legt Chaimae Aghmiri (29) uit.

Over plaatsgebrek geen klachten in De Stadsmus. Het 400-tal leerlingen beschikt onder meer over een uitgestrekte boomgaard, die op sommige plaatsen meer als een bos aanvoelt. Het is de favoriete plek van de leerlingen. “Zo’n omgeving zorgt voor rust, net als de activiteiten die we tijdens de speeltijd aanbieden: een dansgroepje met muziek, een wieltjesdag voor rolschaatsen en skateboards, een voetbaltornooi en een hoek waar ze onder meer met kapsels kunnen experimenteren.”

Chaimae groeide op in Anderlecht in een gezin waar Berbers en Frans werd gesproken, maar volgde haar hele schoolcarrière in het Nederlands, tot en met de onderwijzersopleiding aan de Erasmushogeschool. “Dit was altijd al mijn droomjob,” vertelt ze. “Als klein meisje speelde ik al juf met mijn poppen. Ik doe het supergraag: kinderen zien bloeien, dingen doorgeven.”

De twintiger is leerkracht in het vijfde leerjaar. “Het is het moment waarop we ze langzaam voorbereiden op het secundair. Ik focus veel op probleemoplossend denken, zelfstandigheid, leren plannen en leren leren. Als je ziet dat ze dat na een jaar opgepikt hebben, voelt dat echt goed.”

Dit jaar heeft Chaimae slechts zestien leerlingen in haar klas, waarvan twee ook thuis Nederlands spreken. “Ik

kan dus veel differentiëren in wat ik aan de leerlingen aanbied. Vorig jaar had ik 29 kinderen en volgend jaar zijn dat er opnieuw 27. Dat is veel uitdagender, zeker als je leerlingen hebt met leer- en aandachtsmoeilijkheden.”

Rolmodel

Haar eigen achtergrond ervaart

Chaimae als een troef. “Ik denk dat een aantal kinderen zich sneller begrepen voelen, bijvoorbeeld als het over feestdagen gaat. Als leerlingen willen vasten tijdens de ramadan, ga ik daar niet moeilijk over doen, als ze toestemming hebben natuurlijk. In de klas werken we rond een reeks van feestdagen: Kerstmis, Pasen, het Offerfeest, Sinterklaas, het Indische lichtfeest

Diwali. De kinderen die dat feest niet vieren, zoeken er dan informatie over op. Sowieso

“Als je ziet dat leerlingen iets oppikken, voelt dat echt goed”

Chaimae Aghmiri

Onderwijzeres

vind ik respect tegenover elkaar erg belangrijk.”

Chaimae kan nog op een andere manier een rolmodel zijn, denkt ze. “Aan mijn leerlingen leg ik wel eens uit dat je helemaal geen hoogopgeleide ouders nodig hebt om iets te bereiken in het leven. Mijn broer studeerde rechten, mijn zussen zijn apotheker en ik sta voor de klas. Als kinderen genoeg ondersteuning en aanmoediging krijgen, kunnen ze ver raken.”

Dat ze in dezelfde stad als haar leerlingen woont, is evengoed een voordeel. “Het

maakt het makkelijker om over de stad te spreken of ze te verkennen. Ik ga heel regelmatig op uitstap, meestal met het openbaar vervoer. Voor andere leerkrachten is dat een grote stap. Een collega had nog nooit een metro genomen voor ze hier begon te werken. Gelukkig kreeg ze hulp van de kinderen, die haar uitlegden hoe je dat doet.”

Tegelijk voelt Chaimae hoe haar beroep en haar religie wringen. “Ik werk hier erg graag, heb een goede band met de collega’s en ben vastbenoemd. Maar mijn hoofddoek, die ik pas

ben beginnen dragen nadat ik in dienst kwam, kan ik hier niet aandoen. Dat is in heel het GO-net zo. Als ik ooit van school zou veranderen, zou het misschien daarom zijn.”

Het lastigste vindt ze de administratieve rompslomp. “Het leerlingvolgsysteem bijhouden, de rapporten, de werkgroepen. Er kruipt veel tijd in, die we aan de kinderen zouden kunnen besteden.”

Sinds kort is het lerarentekort een kwestie op de school. “Een van de leerkrachten is onverwacht overleden. Zorgleerkrachten en directie springen in om die leegte te vullen. Makkelijk is dat niet. Zie je dat boompje daar in de boomgaard? Dat hebben de kinderen geplant voor hun leerkracht.”

In City jobs toont BRUZZ de mens achter typische en minder typische stadsjobs

Plots willen alle cafés dezelfde stoel

Van café Belga tot ijswinkel Gaston en hotels als Mix Brussels: zowat elk populair horecaterras in Brussel bestaat vandaag uit felgekleurde, metalen stoelen en banken. De verdienste van Ateliers J&J, een designstudio uit Etterbeek die nu al honderd horecaklanten in heel Brussel bedient én uitbreidt naar Frankrijk. “Een terras is een

echt communicatiemiddel geworden.”

door Eva Christiaens foto Tiene Carlier

Felblauwe bankjes, krukken en even blauwe tafels op de stoep. Koffiebar Drache aan de Brandhoutkaai opende pas twee jaar geleden, maar kocht begin deze lente al nieuw meubilair voor haar terras. “Mijn vorige terras kwam gewoon van Leen Bakker. Dat waren heel lichte stoelen die de klanten voortdurend verplaatsten,” legt zaakvoerder Timothy Cohen uit. Niet handig, want zijn stoep moest voldoende vrij blijven voor voetgangers en aan de beschadigde stoelen had hij niets. Hij zocht dus naar een zwaarder materiaal, relatief betaalbaar en het liefst nog passend bij het feloranje van zijn logo en luifel. “Een medewerker tipte mij Ateliers J&J uit Brussel. Ik kende het niet, maar ze werken zeer persoonlijk en ik kon mijn eigen kleur kiezen,” zegt Cohen.

Nochtans hoef je op deze zonnige dagen niet lang te zoeken naar een kruk of tafel van datzelfde Ateliers J&J. Cohens overburen op de Vismarkt bij ijswinkel Gaston hebben al enkele jaren een stalen terras van het Brusselse bedrijf, alleen dan in het rood, wit en blauw. De cafés Chaff in de Marollen, Flora in Sint-Gillis en Belga op het Flageyplein waren bij de eersten die ruim tien jaar geleden hun flashy stoelen aankochten, respectievelijk in het zwart, knalgeel en rood. Verschillende van die eerste projecten – Gaston, Flora en later ook Mix Brussels - zijn ingericht door Lionel Jadot, die in zijn projecten doelbewust voor kleinschalige, lokale makers kiest. Intussen doen zowat alle hippe nieuwkomers mee. Van koffiebar Kami in Sint-Gillis en bakkerij Aube in Vorst tot het nieuwe Cali Brunch in SintPieters-Woluwe en hotel The Standard in de Noordwijk. Zaken als Fish Tank in de Marollen, Dinghi op het Kasteleinsplein of Mix Brussels in Watermaal-Bosvoorde

kleuren de stad al snel tot een regenboog aan horecaterrassen.

“In Brussel hebben we nu al iets meer dan honderd horecazaken ingericht,” zegt oprichter Jean Angelats van Ateliers J&J. En de bestellingen blijven binnenlopen, ook uit de rest van het land. “In Gent kregen we het voorbije jaar zeker twintig vragen om terrassen te ontwerpen. In Franse steden zoals Nantes zien we hetzelfde en er komen ook bestellingen uit Zwitserland,” zegt Angelats. De Franse Brusselaar verhuisde zelfs zijn productieatelier recent naar het zuiden van Frankrijk, terwijl de hoofdzetel nog in Etterbeek is gevestigd. “Al onze productie blijft wel beperkt tussen Frankrijk en België. Ik wilde altijd semi-industrieel werken. Dat vraagt best wat optimalisatiewerk en een goede vertrouwensband met de leveranciers, die achter het project moeten staan om de prijzen correct en toegankelijk te houden.”

Angelats richtte Ateliers J&J in 2012 op met een jeugdvriend, maar sinds diens vertrek werkt hij al enkele jaren in tandem met de Frans-Griekse architecte Daphné Keraudren. Hun catalogus telt nu een dertigtal modellen aan metalen stoelen of tafels, die je elk in vijftien kleuren kan bestellen. “Dat maakt het meer persoonlijk dan een terras van het Deense merk Hay, bijvoorbeeld, en bovendien goedkoper,” vindt Timothy Cohen van Drache. Voor koffiebar Bouche in de Naamsestraat bedacht Ateliers J&J zelfs verstelbare banken om toch recht te zitten op de hellende stoep.

Communicatiemiddel

Persoonlijk en flexibel dus, maar niet noodzakelijk uniek in Brussel. Kunnen we stilaan spreken van een Brussels icoon, in navolging van de Parijse bistrostoelen? “We

zijn nog niet zo goed bezig als Maison Drucker, maar we werken eraan,” lacht Jean Angelats. Dat bedrijf ontstond in de late negentiende eeuw in Parijs: hun gevlochten bistrostoelen zijn daar intussen erkend als levend erfgoed. Oorspronkelijk in stevig rotanhout uit de Franse kolonies, vandaag dikwijls wat robuuster gemaakt met een laagje plastic. “Wij kunnen deze trend nog een lange tijd levendig houden,” zei de huidige zaakvoerder van Maison Drucker daarover eens bij het Britse tijdschrift Monocle

“In Gent kregen we het voorbije jaar zeker twintig vragen om terrassen te ontwerpen”

Jean Angelats Ateliers J&J

“Ik heb de indruk dat een goed caféterras is zoals een nieuwe outfit of schoenen: om aandacht te blijven trekken, moet je die af en toe vernieuwen,” zegt Brussels horecaondernemer Frédéric Nicolay. Hij richtte in 2001 café Belga op en later Bar du Matin in Vorst, maar werkte destijds nog met metalen terrasstoelen van brouwerij Vedett. “Dat kwam zowel mij als Vedett goed uit, want wij werkten samen voor hun nieuwe marketingcampagne en ik had nog stoelen nodig.” Pas toen hij Belga en Bar du Matin aan nieuwe uitbaters overliet, lieten die ook het terras herinrichten en verdwenen de grijze stoelen. “Dat was net tijdens de periode waarin Ateliers J&J opgang maakte in Brussel.” Bij Belga koos men voor felrood, bij Bar du Matin kleurt het terras al enkele jaren geel en blauw. “Zodra andere horecazaken zien dat een bepaalde trend werkt, doen zij dat na,” zegt Frédéric Nicolay. Hij blijft er zelf liever nuchter onder. “Het zijn mooie stoelen en ze zijn natuurlijk moderner dan de bistrostoelen uit Parijs, maar nu ook niet revolutionair. In Spanje en Portugal bestond die metalen stijl al lang. Ook in Frankrijk bestaan enkele commerciële concurrenten, zoals Chaise Nicolle of Fermob.”

Jean Angelats zou het naar eigen zeggen zelf niet fijn vinden als zijn stoelen eenheidsworst werden in heel Brussel. “Brussel en België hebben een sterke geschiedenis rond architectuur en design, dus per definitie een cultuur waarin mensen daar smaak en interesse voor koesteren. Als vakmensen worden wij hier uitgedaagd om niet zomaar objecten zonder ziel te ontwikkelen,” vindt hij. Zeker niet nu een terras meer en meer deel uitmaakt van horecabranding. Angelats: “Een terras is vandaag een echt communicatiemiddel geworden voor horecazaken en de terrascultuur is wat mij betreft Belgisch: het is behoorlijk zeldzaam om in het buitenland zo’n grote etablissementen te vinden. Dat geeft de Belgische terrassen een nog grotere identiteit.”

Diversiteit

stimuleren

De vraag naar zo’n groot en tegelijk opvallend terras heeft wel wat praktische randvoorwaarden. Cafés moeten rekening houden met de juiste regels van hun gemeente, mogen voetgangers niet hinderen en besparen hun eigen personeel het liefst een lumbago. “Wij zijn op zoek gegaan naar een moderne invulling van een terras met modulaire krukken en banken, die je snel kan verplaatsen en dus niet te zwaar mogen zijn. Je moet ze tenslotte elke ochtend weer buiten zetten,” zegt retail manager Jaideep

Café Belga op het Flageyplein koos als een van de allereersten voor knalrode stoelen van Ateliers J&J.

Sidhu van Wide Awake Coffee. Die koffieketen koos voor hun terrassen in het stadscentrum en Elsene bewust níet voor Ateliers J&J, maar voor Duplex, een andere jonge meubelmakerij uit Anderlecht. “Omdat zij met gerecycleerd materiaal werken, duurzaam zijn en goed bestand tegen de Belgische regen, maar ook omdat zij goed passen bij ons concept. Wij maken niet alleen koffie, wij willen onze klanten in het algemeen een vernieuwende en verrassende ervaring bieden.”

In Elsene kleurt hun terras nu donkergroen, in het centrum bordeauxrood. “Kleuren nodigen mensen sneller uit en ze zorgen rond een hoekpand langs twee straten bovendien voor één identiteit,” zegt Sidhu. “Zeker in kleine koffiebars groeit het belang van een terras, want op de weinige zonnige dagen die Brussel telt, willen mensen écht genieten buiten. Ik zou het toeristisch gezien geen slecht idee vinden om meer moderne en diverse terrassen te zien in Brussel. Veel van die metalen stoelen zijn zelfs niet eens zo comfortabel, maar wel esthetisch plezant.”

Het Anderlechtse Duplex krijgt voorlopig vooral terrasbestellingen vanuit Frankrijk, onder meer van bedrijfsrestaurants, culturele centra en een keten aan micro-

brouwerijen. Het zal Ateliers J&J dus nog niet meteen van de troon stoten: in Brussel sprong naast Wide Awake alleen Holy Bagels mee op de kar. Al zijn er wel een hoop zaken die hun binnenmeubilair door hen lieten verzorgen. “Ateliers J&J heeft de terrasmarkt echt wel veroverd dankzij hun solide materiaal en stapelbare stoelen,” zegt medeoprichter en brand manager Aldo Dalla Palma van Duplex. “Dat kunnen wij niet doen omdat we met bouwafval en minder voorspelbaar materiaal werken. Het is zeker fijn om te zien hoe een identiteit uit een stad naar voren komt. Het doet de Brusselse identiteit opleven zoals de typische bistrotafels en -stoelen dat in Parijs doen,”

vindt Dalla Palma, “maar ik hoop vooral dat er meer Brusselse meubelmakers op de markt komen, zodat onze projecten verder gestimuleerd worden.”

Nu Ateliers J&J de Belgische, Franse en Zwitserse markt verkent met een Brussels handelsmerk, komt hier misschien ruimte voor vernieuwing. Of het een trend is of gewoon een goed product, zal moeten blijken. “Ik heb mezelf als klant nog nooit laten afschrikken door een lelijk terras,” zegt Timothy Cohen van Drache. “Ik heb gewoon gekozen voor een mooi, snel en efficiënt bedrijf uit België. Iedereen kiest een ander model en kleur, dus het duurt nog wel even vooraleer de hele stad er vol mee staat.”

DES CHAISES MÉTALLIQUES COLORÉES ENVAHISSENT LA VILLE

FR/ Du Café Belga au glacier Gaston, en passant par des hôtels tels que Mix Brussels, presque toutes les terrasses populaires du secteur horeca à Bruxelles sont aujourd’hui aménagées avec des chaises et des bancs métalliques aux couleurs vives. Ce succès est largement dû à Ateliers J&J, un studio de design basé à Etterbeek qui compte désormais une centaine de clients dans le secteur de l’horeca à travers Bruxelles et qui poursuit son expansion en France. « Une terrasse est véritablement devenue un outil de communication. »

COLOURFUL METAL CHAIRS ARE SPREADING ACROSS THE CITY

EN/ From Café Belga to the Gaston ice cream shop and hotels such as Mix Brussels, almost every popular hospitality terrace in Brussels today is furnished with brightly coloured metal chairs and benches. Much of the credit goes to Ateliers J&J, a design studio based in Etterbeek that now serves around one hundred hospitality clients across Brussels and is expanding into France. “A terrace has truly become a communication tool.”

Jaideep Sidhu van Wide Awake Coffee koos voor meubilair uit gerecycleerd materiaal van de Brusselse meubelmakerij Duplex. “Ze brengen, net als wij, vernieuwing.”

Cultuurgids Shop Made in Brussels

Een nieuwe blik

Je hoeft niet altijd het warm water uit te vinden om een succesvolle start-up te lanceren. De jonge Brusselaars Maxime Moïens en Thibaut Ickx zagen potentieel in water in blik: milieuvriendelijker dan plastic flessen én vooral een stuk hipper. Het concept slaat duidelijk aan: vorig jaar verkocht het duo al 400.000 blikjes en intussen ligt het merk ook in de rekken van Delhaize. (MVDH)

SUPER WET 10,99 euro voor 12 blikjes, www.super-wet.com

OVERSTEEK NAAR ‘T STAD

Eenvoudige elegantie uit luxueuze stoffen, dat is al zeven jaar de baseline van Mardi Editions uit Elsene. Het Brusselse merk van ontwerpster Marie Smits opent deze week een boetiek in Antwerpen: meteen haar eerste winkel buiten de hoofdstad. Ter gelegenheid van het Antwerp Fashion Festival plant ze daar donderdag een textielworkshop met artieste Martena Duss, bekend om haar vilten collages. Keer wel zeker terug, want online en in de Brusselse winkel wacht u nog een heerlijke zomercollectie. (EC) MINI BANDANA 95 euro via mardi-editions.com

Stof tot nadenken

Het uniseks kledinglabel Paule Josephe wil tonen dat geüpcyclede mode niet moet onderdoen voor nieuwe kledingstukken. Met reststoffen, smokwerk en borduursel transformeert het tweedehandshemden tot unieke creaties. Inspiratie halen de ontwerpers uit landschappen, kunst, film en “het circus van het leven”. Op 5 juni opent Paule Josephe een eerste winkel aan de Boudewijnlaan 19, vlak bij metrohalte IJzer. (MVDH)

PAULE JOSEPHE 390 euro voor een hemd, paulejosephe.com

Le Cercle des Arômes

Restaurant

3 x wijn per glas

KWALITEIT

AANBOD

AUTHENTICITEIT

INFO

Legerlaan 6, Etterbeek, lecercledesaromes.com

Le Cercle des Arômes, een concept dat in 2017 ontstond in Colmar, opent nu ook de deuren in Brussel. Bezoekers kunnen er meer dan honderdvijftig wijnen per glas ontdekken. Een aanrader voor zowel wijnliefhebbers als nieuwsgierige beginners.

Wijn per glas past binnen een bredere evolutie van onze consumptiegewoonten. Vanuit de filosofie ‘minder, maar beter’ kiezen steeds meer mensen ervoor om bewuster te genieten. Daarom richtte Antoine Castillon bijna tien jaar geleden Le Cercle des Arômes op. Sindsdien heeft het concept zich verspreid naar verschillende Franse steden, om nu ook neer te strijken in Etterbeek. In een interieur met een uitgesproken eighties-sfeer, vol kleine salons en een bescheiden terras aan de voorzijde, kunnen bezoekers meer dan

honderdvijftig wijnen ontdekken. Dankzij het Coravin-systeem – een technologie waarmee wijn geschonken wordt zonder de kurk te verwijderen en die zo oxidatie voorkomt – blijven de flessen optimaal bewaard. Voor de twee formaten, 6 of 12 centiliter, schommelen de prijzen doorgaans tussen 6 en 22 euro.

Ondanks hun populariteit maken natuurwijnen geen deel uit van het aanbod. Is dat een gemis? Niet echt, want er valt meer dan genoeg te ontdekken om van te genieten. Tijdens ons bezoek proefden we bijvoorbeeld een glas (22 euro) van een legendarische wijnfamilie: de Joly’s. De wijn Les Vieux Clos 2023, een Savennières, had misschien nog wat extra rijping kunnen gebruiken, maar liet nu al het indrukwekkende, aromatische potentieel van een chenin mooi ervaren, met toetsen van honing, witte bloemen en tonkaboon. De druiven voor deze wijn zijn afkomstig van eerder late oogsten met ongeveer tien procent edele rotting en werden droog gevinifieerd.

We proefden ook een Meursault 2023 van Domaine Ballot Millot, een jonge maar bijzonder expressieve chardonnay. Aanvullend is er een kaart met royale hapjes om te delen, met een prijskaartje tussen 5 en 50 euro. Al blijven die eerder degelijk dan echt memorabel.

MICHEL VERLINDEN

Palais Royal

Het gastronomische restaurant van David Martin en Jean Kaczmarek biedt bijzondere wijnen per glas aan. In de paleisachtige setting van het Corinthia Grand Hotel Astoria hangt daar wel een stevig prijskaartje aan vast. Een glas Tout Cru, de Belgische chardonnay van Château de Bousval, kost er 28 euro, terwijl de fles op het domein zelf voor 36 euro wordt verkocht. De absolute uitschieter? De Chambolle-Musigny van Domaine Arlaud aan 59 euro per glas. Koningsstraat 103, Brussel, corinthia.com

Wine Fever

Met haar wijnshop en wijnbar is Laurence Lardot al jaren een vaste waarde op het Grauxplein. Haar zorgvuldig samengestelde selectie, met zo’n 350 constant evoluerende referenties, valt bijzonder in de smaak. Een dertigtal wijnen per glas zijn ter plaatse te proeven. Bij de verfijnde hapjes staat de herkomst van de producten centraal. Zo blijft de feta van Lemnos met bergoregano bij. Charles Grauxplein 3, Elsene, winefever.be

Klassiek Pop & Jazz

Mattias De Craene feat. Black Koyo

Mattias De Craene zocht de voorbije tien jaar de grenzen van de jazz op met projecten als MDCIII en Nordmann, maar een besmetting met covid zette hem fysiek en mentaal even on hold. De Gentse saxofonist vond heling en inspiratie in de Marokkaanse gnawamuziek, die hij op zijn nieuwe album verder verkent met het Brusselse ensemble Black Koyo.

→ 5/6, Flagey

Massive Attack

Jarenlang werd erover gespeculeerd dat Robert Del Naja achter de Britse graffitiartiest Banksy schuil zou gaan, maar dit voorjaar bleek dat hij wel banden heeft met de geëngageerde kunstenaar, maar dat hij de man niet is. Del Naja is tot nader order nog steeds de frontman van Massive Attack, het Britse triphopduo dat zijn politieke overtuiging net zo min onder stoelen of banken steekt.

→ 8/6, Vorst Nationaal

Whoman

De Brusselse band Whoman, die onder meer bestaat uit Mira en Ambroos De Schepper (die je kunt kennen van Bandler Ching), trok de voorbije jaren geregeld de natuur in om zijn mix van folk, indierock en jazz te laten ‘aarden’. Het resultaat van deze zoektocht condenseerde zopas in hun debuutalbum About honey, waarop de stilte van de natuur en de drukte van de stad prettig tegen elkaar schuren.

→ 10/6, Botanique

En ook

The Dwarfs of East Agouza lijmen Arabische muziek aan jazz en krautrock (6/6, Ancienne Belgique)

De Siciliaans-Belgische revelatie TeddyBear houdt van Jacques Brel, Damso en jazz (9/6, Botanique)

Waar acid house ophoudt en de Arabische wereld begint, ligt het speelterrein van Acid Arab (5/6, Fuse)

Giorgi Gigashvili

Eerder dit jaar bracht de Georgische pianist het album With all my breath and all my blood uit, waarop hij met een vlammend betoog zowel zijn pianistieke kunnen als zijn politieke overtuiging etaleerde. Of die ideologische ondertoon doordringt met een koffiekoek in de hand tijdens dit Croissant Concert, weten we niet. Maar Gigashvili’s muzikale kwaliteiten blijven gelukkig altijd buiten kijf staan.

→ 7/6, Bozar

Brussels Young Philharmonic & ReMuA Young Orchestra

Voor velen loopt het ontdekkingstraject van de klassieke muziek via het witte doek. Niet onlogisch dus dat de youngsters van Brussels Philharmonic voor hun jaarlijkse concertproject ook in de cinema gaan snuisteren. Dirigent Wouter Versavel loodst deze 15- tot 25-jarigen door de filmscores van Superman, Harry Potter, Spirited away en How to train your dragon → 6/6, Flagey

Laureatenconcert

Op het moment dat deze tips geschreven worden, weten we nog niet wie de Koningin Elisabethwedstrijd wint. We weten wel al dat je door heel het land nog heel wat kansen krijgt om de finalisten van deze cello-editie aan het werk te zien in een van de vele laureatenconcerten. De nummers één, twee en drie keren nog één keer terug naar Bozar, dit keer zonder finalestress.

→ 8/6, Bozar

En ook

Pianist Olivier De Spiegeleir lonkt naar jubileumjaar 2027 met Beethoven revisited (5/6, Le Baixu)

Trio Kaliko haalde zijn naam bij een poezenras, maar klinkt niet als kattengejank (7/6, Grand Hotel Astoria)

Klassiek in de Abdij gaat met Vivaldi de zomer (en alle andere seizoenen) in (7/6, Abdij van Dielegem)

Recent history

Ronan Day-Lewis

Hij maakte al een film met zijn beroemde vader, maar de jonge Ronan Day-Lewis zet ook stevige stappen in de wereld van de schilderkunst, vaak met mysterieuze landschappen en figuren. Hij haalt inspiratie uit herinneringen aan filmsets en aan diorama’s van het New Yorkse natuurhistorische museum, plekken waar hij als kind veel tijd doorbracht.

→ 11/6 > 18/7, Nino Mier Gallery

TVolxem 2026

Een vijftiental kunsthubs in de Volxem-wijk, de artistieke broedplaats in Vorst, gooien hun deuren wijd open voor een nieuwe editie van het Volxem-event. Zoals steeds staan er talloze tentoonstellingen, workshops, performances en gegidste wandelingen op het programma. Ga langs bij WIELS en Rosas, maar vergeet ook plekken als Galila’s P.O.C en Level Five niet. → 6/6 , Vorst

De Franse kunstenaar Levalet – vooral bekend voor zijn streetart – gaat voor de eerste keer aan de slag met filmaffiches, die hij op eigenzinnige wijze verknipt en opnieuw samenstelt. Met die mix van fragmenten van films noirs, spaghettiwesterns en hedendaagse kaskrakers creëert hij zijn eigen filmwereld, waarin zijn zelfportretfiguur de hoofdrol speelt.

→ 5/6 > 18/7, Mazel Galerie

En ook

Artisanal intelligence toont hoe ambachtskunst mode duurzamer kan maken (> 21/6, Maison Hannon)

Allan Gandhi doet de kamertemperatuur stijgen met zijn vurige figuren (6/6 > 1/8, Mendes Wood DM)

Carole Moncoquet en Olivier Guyaux puren poëzie uit een oud Vlaams familiealbum (11/6 > ..., TinyGallery)

Clap

Levalet

Wasteman

Van Cal McCau, met David Jonsson, Tom Blyth

Vernieuwend is deze nerveuze, claustrofobische gevangenisfilm niet, maar hij ruikt naar het zweet van opgefokte, aan elkaar overgeleverde, mannetjesputters. Acteurs Tom Blyth en David Jonsson zien we zéker nog terug. Brutaal geweld, een giftige bromance tussen twee celgenoten en pittige conflicten stellen de zintuigen op scherp. Niet slecht voor een debuut. → in de bioscoop

Some like it hot

Van Billy Wilder, met Marilyn Monroe, Tony Curtis, Jack Lemmon

Filmlegende Marilyn Monroe vierde deze week haar honderdste geboortedag. Flagey herneemt twee van haar bekendste films. Voor de scène met de opwaaiende jurk moet je naar The seven year itch Some like it hot is een van de beste screwballcomedy’s ooit dankzij de droge humor en de virtuoze regie van Billy Wilder. → 7 > 26/6, Flagey

Truly naked

Van Muriel d’Ansembourg, met Caolán O’Gorman, Andrew Howard

Een introverte tiener moet zijn vader helpen met de productie van pornofilms alsof het een huishoudelijke klus betreft. De eerste langspeelfilm van de Nederlandse Muriel d’Ansembourg is een empathische coming-of-agefilm over schaamte, de eerste verliefdheid en vaders met een onsexy beroep. → in de bioscoop

En ook

Orphan is geregisseerd door László Nemes, de Hongaar die furore maakte met Son of Saul La bataille de Gaulle: l’âge de fer is deel één van een patriottistisch tweeluik over Charles de Gaulle

Een operagezelschap worstelt met een MeToo-affaire in L’objet du délit van de mild spottende Agnès Jaoui

Klein onderhoud

Acteur Pieter Genard

In Knokke off is hij de vader van Pommelien Thijs. Bij Lazarus een van de vijf acteurs die in Bronks de twintigste verjaardag van het theatergezelschap vieren met de Grieken en acht theaterstudenten.

Lazarus blaast twintig kaarsjes uit en doet dat met het ambitieuze Troje, waar acht twintigers uit de vier Vlaamse toneelscholen aan meedoen, waaronder studenten van het RITCS. “Zo’n gezelschap is een beetje als een huwelijk, waar op een gegeven moment zelfs relatietherapie bij komt kijken”, zegt Pieter Genard van Lazarus. “Tijdens de sessies hadden we het over onze nalatenschap. Onze manier van werken kunnen we enkel doorgeven door mensen er voluit deel aan te laten hebben. Tegelijk is er veel nood aan speelkansen voor de jongste generatie, dus leek deze aanpak logisch.”

Het gelegenheidsgezelschap kwam organisch tot stand op basis van affiniteit met de speelse collectieve geest van Lazarus, ook al hebben theaterscholen een verschillende aanpak. “Dat merk je alleen al aan de manier waarop de studenten nadenken en spreken over dit project. Er zijn er die veel meer vanuit tekstanalyse vertrekken, en anderen die meer vanuit lichaam en performance denken. De studenten van de woordafdeling van het Conservatorium Antwerpen zijn zelfs niet als acteur opgeleid, maar trekken we gewoon mee in het bad.”

Dat bad is van de oude Grieken, gevuld met de verhaalstof rond de Trojaanse oorlog. “De ondertitel van ons project is ‘Lazarus voor beginners’. We

wilden terug naar het begin en onderzoeken hoe we ons vandaag tot die verhalen verhouden. Met de vaste kern hebben we geschreven, geschrapt en herwerkt aan een tekst voor een avondvullende productie. Bij de start van de repetities lag er een versie van een honderdtal pagina’s op tafel. Samen met de studenten hebben we die verder opengebroken: zij dachten en schreven mee, en werkten mee aan de enscenering. Studenten worden vandaag veel

“Studenten zijn vandaag mondiger opgeleid”

mondiger en zelfstandiger opgeleid.”

Inhoudelijk mogen de oude Grieken zich aan een actualiteitstoets verwachten. “Enerzijds blijven de grote vragen over wraak, het lot, de goden en de vox populi in de vorm van het koor opvallend actueel. Anderzijds is er de patriarchale context waar wij ons met Lazarus van bewust zijn, maar waar de jongste generatie nog scherper naar kijkt en zich consequent tegen uitspreekt. Er wordt ook gezongen en gedanst. We proberen het hele spectrum te bespelen: met grote speelsheid en brutaliteit, en een combinatie van je m’en foutisme en precisie, het burleske en het diep tragische, het filosofische en het oppervlakkige.”

MICHAËL BELLON

Troje is te zien op 11/6 in BRONKS, bronks.be

In mijn wijk Podium

Amai speciaal chapeau

DE MAAN & 4Hoog

Voor deze ‘familie’-voorstelling over buitengewone gezinsvormen putten Karlien Torfs en Nikolas Lestaeghe inspiratie uit hun eigen leven, waarin zij als goede vrienden samen een dochter opvoeden, en wel eens vragen krijgen over die ‘speciale’ gezinsconstructie. Met liedjes, poppen, dinosaurussen en een heel warme scenografie die lijkt op een uitklapboek.

→ 7/6, BRONKS, 3+

For those who live at the shoreline

Hoda Siahtiri & Shaahin Peymani

De titel van deze ceremoniële performance, die in januari van dit jaar in Teheran werd gecreeerd, verwijst naar het gedicht ‘A litany for survival’ van de Amerikaanse schrijfster Audre Lorde. De Brusselse Hoda Siahtiri en de IraansDuitse Shaahin Peymani brengen stemmen en geluiden van bergen en zee samen in een zoektocht naar licht en bevrijding van angst.

→ 10/6, Beursschouwburg

Verschijningen

In Passa Porta komt de bekroonde dichteres Dominique De Groen vertellen over haar debuutroman Corpus Britney. Dat doet ze samen met Maarten Inghels, die in zijn nieuwe roman Achttien een fictief onderonsje heeft met kroonprinses Elisabeth voor haar achttiende verjaardag. Vertaler Roman Nesterenco heeft het over zijn vertalingen van Oekraïense literatuur en Wout Vermijs maakt live illustraties.

→ 9/6, Passa Porta

En ook

Ontdek tijdens Lichting RITCS de Masterproeven van de opleiding Drama (8 > 18/6, verschillende locaties)

SWANA Literature & Art Festival focust op Zuidwest-Azië en Noord-Afrika (5 & 6/6, Kaaistudio’s)

In de Gentle Boys Club creëert Melissa Mabesoone ruimte voor dragkings (11/6, Beursschouwburg)

Jazz Etterbeek

Jazz Etterbeek laat het Van Meyelplein een namiddag lang volstromen met het diverse klankenlandschap van de jazz. Nite Kite betovert met filmische soundscapes, Lichen laat folk en jazz samenvloeien Jaqamaz verzoent westerse sounds met Arabische toetsen en Jeroen Van Herzeele & Stéphane Galland zoeken het kruispunt op tussen elektronica, trance en jazz.

→ 6/6, Van Meyelplein, Etterbeek

Gimme danger little stranger!

Philip Reynaers

Jettenaar Philip Reynaers is als persfotograaf al jaren verbonden aan (inter)nationale fotoagentschappen als Gamma en PhotoNews, maar hij is ook een grote fan van punk, het genre dat dit jaar vijftig kaarsjes mag uitblazen. Dat viert hij met een expo waarin hij de intensiteit, emoties en visuele durf van de punk vat door de lens van zijn camera.

→ > 17/8, Taverne ter Linden, Jette

Fietsbrocante

Nu de dagen bijna op hun langst zijn en de avonden naar zomerbloesems geuren, is het heerlijk om ongedwongen fietstochtjes te maken door de stad en daarbuiten. Wie daarvoor nog op zoek is naar een stalen ros vindt vast zijn gading op de fietsbrocante van Neder-over-Heembeek. Je kunt er je fiets laten herstellen, een extra exemplaar op de kop tikken en zelfs al rijdend leren schilderen.

→ Japanse Torenstraat, Neder-over-Heembeek

En ook

Dans de quadrilha en proef van de Braziliaanse cultuur op het Fiesta Junanina (12 & 13/6, Cité Modèle) Pianiste en componiste Kaat De Windt brengt muzikanten en stijlen samen (5/6, Pianofabriek)

Nabila Halim onderzoekt in 7seera, T9seera (Hsira w Tksira) onze relatie met woede (6/6, De Vaartkapoen)

Uitgelicht

Eerste Brusselse expo voor jonge schilder Felix De Clercq

‘Ik wil me niet in een hokje laten drummen’

Drie jaar na zijn verhuis uit Antwerpen stelt grote belofte Felix De Clercq voor het eerst zijn schilderijen tentoon in zijn nieuwe thuisstad. Brussel is ook het hoofdonderwerp van de expo Two charms in my pocket in Affiliate, de satellietruimte van Wiels.

door Andy Furniere

Schilder Felix De Clercq kwam een zestal jaar geleden de kunstwereld binnen langs de grote poort. Meteen na zijn afstuderen aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen werd hij opgepikt door de Antwerpse topgalerie Sofie Van de Velde, waar succesvolle expo’s – en enige buzz in de pers – snel volgden.

“Zijn werk viel op door de brede beeldtaal en de enorm nauwgezette uitwerking”, legt Sofie Van de Velde uit. “Zijn thematiek is hedendaags en erg persoonlijk, maar je merkte meteen zijn grote kennis van de kunstgeschiedenis, waardoor zijn kleinschalige, intieme beelden iets universeels en tijdloos krijgen. De combinatie met zijn persoonlijkheid, heel ingetogen en oprecht, maakte dat ik niet getwijfeld heb.”

Zo’n drie jaar geleden verhuisde De Clercq naar Brussel, in eerste instantie voor een residentie bij Wiels. Zijn eerste expo in zijn nieuwe thuisstad, Two charms in my pocket, vloeit daar ook uit voort. Ze vindt plaats in Affiliate, de satellietruimte van Wiels in het centrum. “Hier heb ik al lang naar uitgekeken”, zegt de jonge kunstenaar op een terras aan het Flageyplein, dicht bij zijn woonplaats, waar hij sinds kort ook zijn studio heeft. “Eindelijk kan ik deze schilderijen tonen in de stad waar ze uit zijn voortgekomen, nadat ik er zo lang tussen heb geleefd.”

Op de barricaden

Aangezien de nu 29-jarige schilder gewoonlijk zijn eigen dagdagelijkse omgeving als inspiratiebron gebruikt, is het logisch dat de schilderijen – gouaches op papier – bijzonder Brussels aanvoelen. Sommige locaties kun je ook herkennen, zoals Cinema Galeries en een stemmig hoekje van de Minimenstraat in de Marollen, andere tonen meer algemene Brusselse stadsgezichten en woninginterieurs. “Wanneer ik rondwandel in de stad, neem ik geregeld spontaan foto’s met mijn telefoon, die ik dan later kan gebruiken als bronmateriaal”, legt hij uit. “Ik hou van plekken die duidelijk veel verhalen herbergen, zoals de kazernes in Etterbeek. Of plaatsen waar gebouwen uit erg verschillende tijdperken naast elkaar staan, zodat je de lagen van de stad kunt aanvoelen.”

Zijn werk heeft ontegensprekelijk een romantische, melancholische inslag, maar De Clercq is niet geïnteresseerd in goedkoop sentiment. “Pure nostalgie vermijd ik, ik probeer meer realisme na te streven.”

Dat hij na zijn residentie in Brussel niet terugkeerde naar zijn geboortestad, Antwerpen, heeft verschillende redenen. “Ik vond het interessant om enige afstand te nemen

“Van in het begin ben ik omringd door ervaren mensen, die niet geïnteresseerd zijn in het opblazen van hypes”

van de Antwerpse traditie en me bloot te stellen aan andere invloeden. Dit is bovendien een grotere stad met een nog groter kunstveld dan in Antwerpen, maar ook met een grotere culture diversiteit. Ook op sociaal vlak doet het me goed om een meer internationale vriendenkring te hebben hier.”

Mogelijk helpt de anonimiteit van de multiculturele grootstad ook om minder druk te voelen als een van de grotere beloftes van de Vlaamse kunstscene. Al lijkt die druk in grote mate van hem af te glijden. Zelfs een expo in een belangrijke galerij in kunstmekka New York, in de lente van vorig jaar, veranderde daar niets aan. “Misschien omdat ik van in het begin omringd ben door

ervaren mensen, die niet geïnteresseerd zijn in het opblazen van hypes, maar op de lange termijn denken. Ik heb zelf ook geen haast, dit is wat ik mijn hele leven lang wil doen.”

Dirk Snauwaert van Wiels, die De Clercq beter leerde kennen tijdens zijn residentie, ziet zijn toekomst positief in. “Felix is een introverte kerel die heel hard werkt, ik zie hem gestaag zijn oeuvre uitbouwen. Het is verfrissend om te merken hoe hij niet meegaat in een bepaalde klantgerichte stroom in de kunstwereld, maar een hoogst persoonlijke aanpak blijft hanteren.”

Snauwaert wijst op het opvallend verstilde en verdiepte karakter van De Clercqs werk. “Hij werkt op een klassieke

manier met kleuren, in gedempte tonen die heel goed op elkaar zijn afgestemd. Zijn werken zijn intimistische kleinoden.”

De Clercq maakt met zijn kunst ook een – subtiel maar duidelijk – statement over mannelijkheid en queer zijn, vindt Snauwaert. “In tijden van de manosfeer en toxische masculiniteit voelt de gevoeligheid die hij uitdraagt heel krachtig aan. In het algemeen zijn de meest radicale kunstenaars vandaag degenen die een radicale kwetsbaarheid durven te tonen.”

De Clercq zelf wil zich zeker niet laten vastpinnen op dat aspect van zijn werk. “Ik beeld vaak mijn leefwereld af en de queergemeenschap maakt daar deel van uit, dus dat facet is aanwezig, maar op de achtergrond. Het is essentieel dat men op de barricaden staat om LGBTQIA+-rechten te verdedigen, in mijn karakter uit zich dat op mijn eigen fragiele manier. Als kunstenaar wil ik me in het algemeen niet in een hokje laten drummen, ik heb vrijheid nodig.”

Iguanodons

Die vrijheidsdrang uit zich ook in de manier waarop hij experimenteert met schilderijreeksen rond bepaalde historische narratieven. Zo inspireerden de dinoskeletten in het Brusselse Museum voor Natuurwetenschappen hem tot een serie rond de ontdekking van iguanodons in de 19e eeuw in de buurt van Bergen, gebaseerd op grondig onderzoek. Naast schilderijen, bevatte die reeks ook sculpturen.

De Clercq verlaat ook geregeld zijn studio voor samenwerkingen met kunstenaars uit andere disciplines. “Met een vriend uit de modewereld ontwierp ik een textielstuk, en ik werk ook graag samen met schrijvers, zoals Angelo Tijssens. Ik ben zelf een gepassioneerd lezer en waarschijnlijk sijpelt dat in mijn werk, waardoor het een enigszins literair karakter heeft.”

Ook aan de expo in Affiliate zit een literair kantje. Enerzijds zorgde de schrijfster Charlotte Norwood voor een tekst over de werken, anderzijds verwijst de expotitel naar het gedicht ‘Personal poem’ van Frank O’Hara – een dichter uit het New York van de jaren 1950 en ‘60. “Wat me vooral aanspreekt in dat gedicht, is dat hij aan verschillende alledaagse gebeurtenissen en gedachten evenveel aandacht schenkt, zonder te vervallen in grote metaforen of symbolen. Iets wat ikzelf ook tracht te doen in deze schilderijen.”

De tentoonstelling Two charms in my pocket loopt van 11 tot 27/6 in Affiliate, wiels.org

Inzichten

Wat weet zanger John Stargasm van het leven?

Wat kun jij dat de meeste anderen niet kunnen?

Fluiten als een merel.

In welk ander vak of beroep zou je ook top zijn?

Ik had ook taxichauffeur kunnen worden, of verkoper van televisies. Welke fout maak je keer op keer tijdens het creatieve proces?

Fouten zijn deel van het creatieve proces. Zonder fouten geen ziel in de creatie. Ik maak er dus veel, regelmatig, op alle niveaus, bewust en onbewust.

Beschrijf Brussel in drie woorden. Liefde, haat, put**n de GoodMove.

Waarop trakteer je jezelf af en toe?

Goede schaakpartijen.

Doe je iets speciaals op je verjaardag?

Ik besloot een jaar geleden om bij elke verjaardag een jaar jonger te worden. Ik vrees dat ik helaas niet lang genoeg zal leven om nul te bereiken.

Kijk je vaak in de spiegel?

Nee. Ik sta op, poets mijn tanden, kijk dan naar de wasbak, spuug uit, kleed me aan en ga naar mijn werk.

Wat had jij pas op erg late leeftijd door dat iedereen al lang wist?

Dat ik geen profvoetballer zou worden.

Met welke quote pak je graag uit?

“Niet alles wat telt, kan geteld worden. Niet alles wat geteld kan worden, telt.”

Al heeft Albert Einstein dat nooit gezegd of geschreven.

Welk vreemd voorwerp slingert rond in je huis?

Een houten ladder die ik op de rug van een ezel uit Mustang (tussen Nepal en Tibet) heb meegebracht en bij mij thuis neergezet. Dat, en een PlayStation 3.

Waar kijk je naar uit de komende maanden?

De tournee met het album en alles wat erbij hoort.

Welke wet zou je meteen invoeren?

Lagere belastingen voor kmo’s.

Bij welke historische gebeurtenis was je graag aanwezig geweest?

De overwinning van de Rode Duivels op de Olympische Spelen van Antwerpen in 1920. Een ster op het shirt waard.

Bij welke historische gebeurtenis had je graag ingegrepen?

Misschien had ik de jongens van Tsjernobyl wel gezegd op te passen met experimenteren.

Wat was er vroeger beter?

De discussies waren inhoudelijker, niet zo gepolitiseerd en gebaseerd op feiten.

• John Stargasm, alias John Descamps (Brussel, 1973), is sinds 1999 de frontman en bezieler van Ghinzu

• Met Ghinzu verkocht Stargasm meerdere keren de Ancienne Belgique uit, ook internationaal brak de indieband potten

• Ghinzu bracht in de jaren 2010 de albums Electronic jacuzzi, Blow en Mirror mirror uit. Na een sabbat van zeventien jaar is er nu W.O.W.A.

Voor welke uitvinding ben jij bijzonder dankbaar?

De Jupiler.

Waarom zou je met de loterij meespelen?

Bij Euromillions is de kans één op 130 miljoen dat je wint. Alsof je aan een Japanner denkt, een willekeurig Japans telefoonnummer kiest en denkt dat je hem zult spreken.

Wat is kunst?

Kunst is de onmenselijke, magische kant van de mens. Een creatieve daad die voortkomt uit het onverklaarbare.

Welke zin mag op je doodsprentje?

“John is dood, een rondje voor iedereen.” Bestaat er een god?

Wat betreft concepten als God en liefde: alleen dat waarin we geloven bestaat. Hoe meer mensen erin geloven, hoe meer het bestaat. Ik geloof in Ghinzu. MICHAËL BELLON

Ghinzu speelt op 5/6 in de Ancienne Belgique, abconcerts.be

Dansen bij Kiosk Radio in het park

Elke week toont een Brusselse ket zijn of haar favoriete plek. Vandaag volgt BRUZZ Polly Pau (12), die zo goed als elke dag een andere hobby heeft, maar vooral graag bij Kiosk Radio gaat dansen.

Hoe zou je Kiosk omschrijven aan wie het niet kent?

Het is hier gezellig en er is altijd muziek. Wanneer mensen ‘s avonds dansen, dans ik mee. Dat is leuk. Je kan zien hoe de muziek gemaakt wordt, want er is een dj. Ik kom hier al van jongs af aan vaak naartoe. Je woont dichtbij. Hoe is het om in het centrum te wonen?

Er zijn hier parken, er is overal muziek op straat en er zijn veel mensen. Soms denk ik aan de mensen die dit niet hebben, een park waar je gratis naar een dj kan luisteren. En dan denk ik … eigenlijk is het hier wel fijn.

Is er iets dat je zou veranderen in Brussel?

Ik zou meer muziek willen in de stad, om de stad wat levendiger te maken. Ik denk dat mensen daar gelukkiger van zouden worden. Je speelt zelf ook muziek. Waarom koos je trombone?

Ik was op een tromboneconcert in Flagey en ik kende dat niet. Maar ik vond het een mooi instrument. Toen ben ik dat zelf gaan proberen, en ik kon er direct uit blazen. Dat was bijzonder.

Waar word je nog blij van?

Ik teken graag, vooral van die grappige poppetjes. Mij maakt het niet echt uit of het perfect is, of raar. Zolang ik kan tekenen, vind ik het goed. Als mensen zeggen dat ze het niet zo mooi vinden, dan denk ik … Oké, dat is jouw mening. Dat is niet mijn probleem.

Wat betekent basketbal voor jou?

Heel veel. Iedereen steunt me daarin. Ik kijk op naar de Belgian Cats, de vrouwelijke basketbalploeg. Als het een keertje minder fijn is, dan denk ik: het hoeft niet altijd fijn te zijn. ASTRID VAN PEER

Wil jij ook je favoriete plek tonen? Stuur een mailtje naar ket@bruzz.be.

Brussel

VUB Campus Etterbeek

Pleinlaan 2, 1050 Brussel

Programma

10u30 Onthaal Gebouw I (Pilar)

VUB Campus Etterbeek

11u Bezoek Braemgebouw met gidsen Of Film Zondag de Negenste, geregisseerd door Kat Steppe

12u50 Boekvoorstelling ‘De verbeelding van de gemeenschap. Kunst en gemeenschapsvorming’

13u Buffet

16u Einde

10 jaar goeie journalistiek in de stad.

BRUZZ viert tien jaar scherpe blik op Brussel. Sinds 2016 staat BRUZZ voor onafhankelijke journalistiek uit de hoofdstad. We brengen de actualiteit helder in beeld, volgen de culturele hartslag en geven een stem aan de stad in al haar complexiteit. Kritisch, eigenzinnig en dichtbij.

Fubuki

Vul de cijfers 1 tot en met 9 in het rooster in, zodat het resultaat van de sommen klopt met de cijfers rechts en onderaan de kolommen. Elk getal mag maar één keer voorkomen. Het niveau van de puzzel kan variëren per editie.

Rekenpuzzel

Vul de witte vakjes met positieve gehele getallen zodat elke rij een kloppende som vormt met het doelgetal rechts of onder. Reken van links naar rechts en van boven naar beneden, zonder voorrang van × of ÷ (bij delen moet de uitkomst altijd een geheel getal vormen).

Verborgen Brussel

De hoofdstad kent veel verborgen plekjes, onverwachte panorama-uitzichten, en onbekende maar daarom niet minder intrigerende panden en kantjes, ver weg van Manneken Pis, de Grote Markt en het Atomium. Zoals deze urinoir. Waar is deze foto getrokken? Zelf een foto van een onverwacht stukje Brussel insturen? Mailen naar redactie@bruzz.be

Woordzoeker

Zoek alle verborgen woorden in het raster van de speciale woordzoeker van BRUZZ.

Streep de begrippen één voor één weg, dit kan in alle richtingen: horizontaal, verticaal, diagonaal, en van links naar rechts en andersom.

▢ Lazarus

▢ Jongeren

▢ Krullen

▢ Ruimte

▢ Stoeltje

▢ Terras

▢ Woning

▢ Opvangkliniek

▢ Zingen

▢ Afscheid

▢ Kanker

▢ Charmezanger

Oplossingen

De puzzels in dit magazine zijn intern ontwikkeld of gegenereerd met gebruik van toegestane tools en artificiële intelligentie. Elke gelijkenis met bestaande puzzels is toevallig.

WIN TICKETS

Stuur het trefwoord, samen met je adres en telefoonnummer, naar win@bruzz.be Exit

5x2 tickets, 10/06, Les Halles Mail ‘Exit’

In-I In motion - Juliette Binoche 3x2 tickets, 17/06, Bozar Mail ‘Motion’

Lezing over

Asiel & Migratie

met minister

Anneleen Van Bossuyt

De Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (www.raadvgc.be) is een Brusselse parlementaire instelling. Die bestaat uit de 17 Nederlandstalige parlementsleden van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement. Samen stippelen ze het beleid uit voor onderwijs, cultuur, welzijn en gezondheid.

STAFMEDEWERKER WETGEVING

(statutair-voltijds-m/v/x)

Taken en verantwoordelijkheden

Als stafmedewerker wetgeving werk je in het hart van het parlementaire proces. Je biedt inhoudelijke, organisatorische en reglementaire ondersteuning:

•voorbereiden, begeleiden en opvolgen van parlementaire vergaderingen;

•opstellen van adviezen, nota’s en dossiers;

•redigeren en reviseren van verslagen;

•bewaken van procedures en het Reglement van Orde;

•opvolging, redactie en publicatie van parlementaire documenten en vragen;

•beheer van digitale parlementaire informatie en databanken;

•opvolging van projecten en burgerparticipatie.

Maandag 8 juni 2026

Deuren open 18.30 uur

Start lezing 19.00 uur

Brussels Hoofdstedelijk Parlement

Lombardstraat 69 | 1000 Brussel

Iedereen welkom!

Vooraf inschrijven is verplicht via shelly.sterck@n-va.be

| Betaald door N-VA

Je beschikt over:

•een universitair masterdiploma (of gelijkgesteld);

•een goede kennis van het Nederlands;

• politieke actualiteit;

•vlotte digitale vaardigheden en leerbereidheid.

Aanbod

•Statutaire functie als Attaché (A1) in een kleinschalige organisatie met korte lijnen.

•Vlot bereikbare kantoren in het centrum van Brussel + mogelijkheid tot telewerk.

•Ruime opleidings- en ontwikkelingsmogelijkheden.

•Aantrekkelijke vakantieregeling.

•Extralegale voordelen.

Geprikkeld?

Stuur je cv, motivatiebrief en kopie van je diploma vóór 5 juni 2026 via www.probis.be/vacatures

Meer informatie? Contacteer Probis via jobs@probis.be of 014 58 58 00. Of bekijk de volledige vacature tekst via de QR-code.

Scan hier voor meer info.

Beleef de zomer met de 22 gemeenschapscentra.

Vivez l’été avec les 22 centres communautaires. Découvrez toutes les activités sur N22zomert.brussels

Ontdek alle activiteiten op N22zomert.brussels.

Experience the summer with the 22 community centres. Discover all the activities at N22zomert.brussels.