BRUZZ actua - editie 1681

Rubrieknaam

#1681 WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE

AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X P303153

L E V E N

I N

D E

S TA D

|

N I E U W S

|

A C H T E R G R O N D

&

O P I N I E

23 | 10 | 2019

SVEN GATZ ‘Meertaligheid mag geen frats worden’

© SASKIA VANDERSTICHELE

+

ONVERDOOFD SLACHTEN Waarom het nog mag in Brussel

DOE JIJ MEE MET ONZE tevredenheidsenquête? ALS IK DIT LEES, BEN IK EIGENLIJK AL BEZIG IK KAN DUS EVENGOED VERDER DOEN EN DE ANDERE VRAGEN ZOEKEN OP MIVB.BRUSSELS

GEEF ONS JE ANTWOORDEN IN ONZE TEVREDENHEIDSBAROMETER OP MIVB.BRUSSELS

Chou de Bruxelles

BRUZZ | VOORAF

Fotograaf Ivan Put trekt wekelijks door de stad voor een portret

BARBARA PRADA, JOSAPHATPARK "Sinds ik me kan herinneren, ben ik aan het reizen. Ik ben Peruviaanse. Mijn vader is Nisei, een tweede generatie Japanner. De brutale relatie tussen Europa en Peru dwongen mij om mijn plek te vinden als

individu in de maatschappij. Ik ben multimedia-artiest, gastronome en antropoloog. Ik onderzoek de relatie tussen voedsel, het collectieve geheugen en identiteit. Toen ik hier kwam studeren, deed ik research

rond de aardappel, als het ware het gouden geschenk dat uit Peru naar Europa kwam, en de culturele impact die dat had tijdens de postkoloniale context. Brussel is een plek die me provoceert, inspireert en uitdaagt. Ik

ben klaar om me nog een jaar te laten uitputten door deze stad. Volgende week vertrek ik naar TunesiĂŤ om een eetbare bibliotheek te creĂŤren tijdens mijn artistieke residentie daar." https://pradaisbarbara.tumblr.com/ 23 OKTOBER 2019

I

3

Inhoud

Reportage

Bij Abattoir 18

Spreektijd

Sven Gatz

“Ik ga niet tegen de PS aanschroeien” 12

Interview

Agoria over de arbeidsmarkt in 2030 10

NOG MEER BRUSSEL BIJ BRUZZ

Bestel nu je spaghetti op

BRUSSELHELPT.BE Steun Brussel Helpt en doe mee aan de Grootste Spaghettislag ter Wereld, op 30 november 2019. De volledige opbrengst van Brussel Helpt 2019 gaat naar DoucheFLUX.

Big Brother of Smart City?

WIN: Star Wars in concert

BRUZZ zocht het uit: waar hangen er overal camera’s in de stad? Wie houdt ons in de gaten?

Star Wars op extra groot scherm, met de epische soundtrack van John Williams live gebracht door het Nationaal Orkest van België. Op 26 oktober in Paleis 12.

BRUZZ magazine 30 oktober BRUZZ tv 30 oktober

FiftyFifty Lab Brussel heeft zijn eerste eigen Showcase Festival. Onder meer in de AB Club, de Bonnefooi en de C12. BRUZZ maakt een selectie van vijf artiesten die u zeker moet ontdekken.

BRUZZ magazine 30 oktober

BRUZZ mag tickets weggeven!.

Edito

EDITO

Dierenwelzijn — STEVEN VAN GARSSE

Reportage

24 03

Chou de Bruxelles

05

Edito

06

In beeld

08

De week

22

Media Vrt-berichtgeving over Brussel

23

Reeks De Lege Doos

26

Enfant Terrible

28

Film La Rose Blanche

30

Nick Trachet

31

Beeldspraak

32

Big City

24 oktober BRUZZ radio

Het kan nog een splijtzwam worden in deze regering: het verbod op onverdoofd slachten. Over een jaar wordt een uitspraak verwacht van het Europees Hof van Justitie. Het Grondwettelijk Hof in ons land heeft daarom gevraagd. Na die uitspraak zal de Brusselse regering kleur moeten bekennen. Maakt ze komaf met deze wrede manier van de slacht of zal Brussel, zoals vandaag, de enige plek blijven in ons land waar het nog toegelaten is? Of zullen Vlaanderen en Wallonië bakzeil moeten halen en de halalslacht weer moeten toelaten? Onze journaliste trok met onze fotografe naar Anderlecht op reportage. Daar worden jaarlijks tienduizenden dieren ritueel geslacht. Ze zag bloederige taferelen, maar ook wel begrip bij de uitbaters van het slachthuis. Het zijn de klanten die erom vragen. Waar moeten joden en moslims anders heen? Het is een van de interessantere thema’s in onze huidige samenleving die moeilijk zwart-wit beslecht kan worden. Er is aan de ene kant gevochten voor de godsdienstvrijheid. Het is een fundament van onze rechtsstaat. En die vrijheid om de godsdienst te beleven, is wat hier volgens moslims en joden op het spel staat. Koran en Thora zijn duidelijk. Een dier moet met het mes worden omgebracht. Nog liever eten ze geen vlees, dan onrein vlees. Maar de meerderheid in ons land vindt het een wrede praktijk. En wil er, in naam van het dierenwelzijn, paal en perk aan stellen. Ook het gros van de Brusselaars lust er geen pap van, zo blijkt uit een peiling. Politiek ligt zo’n verbod in Brussel, zoals bekend, al jaren aartsmoeilijk. De Nederlandstalige partijen in de Brusselse regering en Défi steunen zo’n verbod vast en zeker. Ecolo en de PS zijn verdeeld. Op zich is dat vreemd, want in Wallonië spraken die twee linkse partijen zich wél uit voor een verbod. Maar dan komen de kiezer, de militant en de gekozene met een moslimachtergrond om de hoek kijken. Zij willen van zo’n verbod niet weten en slagen erin om hun eigen partijhoofdkwartieren te vermurwen. En zelfs al woeden bij PS en Ecolo momenteel serieuze discussies over de laïcité, het is weinig waarschijnlijk dat die de verdeeldheid zullen beslechten. Daarvoor is de electorale inzet te groot. Intussen is het met spanning wachten op de uitspraak van het Europees Hof van Justitie. Ook andere lidstaten, die met dezelfde vragen zitten, kijken er reikhalzend naar uit. Het zou weleens de basis kunnen vormen voor een nieuwe periode in Europa. Ofwel een waar het dierenwelzijn bij wint, ofwel een waar de godsdienstvrijheid (opnieuw) als ongenaakbaar uitkomt.

BRUZZ | VOORAF

De laatse snookerzaal

“Politiek ligt een verbod op onverdoofd slachten in Brussel al jaren aartsmoeilijk”

23 OKTOBER 2019

I

5

6

I

23 OKTOBER 2019

BRUZZ | DE WEEK

In beeld

PASSIONS Als de vos de passie preekt ... Niet volgende week op de Boekenbeurs, maar vrijdag al bij bookshop Filigranes aan de Kunstlaan kwam Nicolas Sarkozy zijn Passions signeren. Het autobiografische werk over de politieke en private wandel van de oud-president van de Franse Republiek vond sinds juni al 300.000 kopers, uiteraard vooral in Frankrijk. Honderden boekenwurmen wrongen zich Filigranes binnen om - behalve een gratis selfie - een gesigneerd exemplaar te kopen. De ‘Président Bling-Bling’ had er duidelijk zin in.

JMB © BELGA

23 OKTOBER 2019

I

7

De week

Terugblik op het nieuws

VRT-nieuwbouw

De Warande

Maandag buigt de raad van bestuur van de VRT zich nog eens over de te hoge aannemersoffertes voor de nieuwbouw van het omroephuis. Sinds augustus 2018 zit het bouwdossier in een patsituatie met de architectenbureaus Robbrecht & Daem-Dierendonckblancke, die de bouw eerst op 122 dan op 150 miljoen euro berekenden. Onvoldoende, want er kwam geen bestek binnen onder de 186 miljoen.

Filiep Deforche volgt in januari 2020 Mark Leysen op als voorzitter van De Warande, de Vlaamse businessclub in Brussel. Deforche leidt het Brusselse kantoor van de headhunter Russell Reynolds.

400 De zwarte mars die zondagnamiddag door Brussel trekt, exact 23 jaar na de witte mars in het Dutrouxtijdperk, vierhonderd mensen naar de hoofdstad. Aanleiding voor de zwarte mars is de beslissing dat Michel Lelièvre, een handlanger van Marc Dutroux, vervroegd kan vrijkomen en dat ook Dutroux zelf dat probeert gedaan te krijgen.

PLANNEN VOOR HIPPODROOM BOSVOORDE LOPEN VERTRAGING OP

BRUZZ | DE WEEK

Recreatiepark Drohme pas tegen 2021 De Raad van State heeft de vergunning voor Drohme, het recreatiepark op de hippodroom van Bosvoorde, begin oktober vernietigd. De overwinningsvreugde van de tegenstanders was van korte duur, want Drohme heeft al een nieuwe vergunning beet. “Wij geven de strijd niet op.” — KEVIN VAN DEN PANHUYZEN

B

russel moest en zou een eigen paardenrenbaan krijgen, dacht koning Leopold II in 1875. Vijf jaar later werd de hippodroom van Bosvoorde - die voor het grootste deel in Ukkel ligt - officieel ingehuldigd, maar de populariteit van paardenraces was niet bestand tegen de tand des tijds. In 1995 galoppeerden paarden er voor de laatste keer, waardoor de historische gebouwen van de grandioze hippodroom in verval raakten en aan het begin van deze eeuw even zelfs de volledige afbraak ter sprake kwam. Zo ver kwam het niet. Op initiatief van toenmalig minister-president Charles Picqué (PS) besliste de Brusselse regering in 2012 om de site - het Gewest is eigenaar - zelf te renoveren. Een privépartner zou van de site van ruim dertig hectare een recreatiepark voor gezinnen maken, met aandacht voor sport, natuur en pedagogie. Zo zag Drohme, een project van het bedrijf VO Group, het licht in 2013.

8

I

23 OKTOBER 2019

Drohme kreeg in 2014 een concessie van vijftien jaar, op voorwaarde dat het de nodige vergunningen zou krijgen. Makkelijker gezegd dan gedaan. Het project stuitte op protest van buurtbewoners en natuurverenigingen. Op 6 december 2018 pas kreeg Drohme een stedenbouwkundige vergunning. Die werd een maand later alweer geschorst door de Raad van State, wegens de bijhorende parking. Die bevindt zich in bosgebied en is niet verenigbaar met het Gewestelijke Bestemmingsplan (GBP), zo oordeelde de Raad toen en nu nog altijd, want op 4 oktober 2019 vernietigde de Raad van State de vergunning ook. Voor de tegenstanders van het project, die onder meer voor mobiliteitsoverlast vrezen, was de overwinningsvreugde maar van korte duur. Op 18 oktober 2019 kreeg Drohme een nieuwe stedenbouwkundige vergunning. “We hebben de perimeter van de parking beperkt en er zijn nu minder parkeerplaatsen,” zegt Virginie

Vandeleene van VO Group. Van de meer dan vierhonderd parkeerplaatsen zouden er ongeveer driehonderd overblijven. Hoe dan ook loopt het project nog meer vertraging op. Bij de voorstelling van Drohme was 2018 het jaar waarin het recreatiepark af moest zijn. Dat werd uiteindelijk 2019 en dan weer 2020, maar ook dat is nu onhaalbaar. “We hopen het park nu tegen de lente van 2021 te kunnen openen,” klinkt het vandaag bij VO Group. Tegen dan moet het boomtoppenparcours, een ‘luchtwandeling’ tussen de bomen, af zijn. Staan nog op het programma: onder meer de inrichting van een ‘dorp rond circulaire economie’, de bouw van een speeltuin en interieurwerken aan de grote tribune. Door de vertragingen leed VO Group

naar eigen zeggen al 2,5 miljoen euro verlies. En het einde van dit verhaal is nog niet in zicht. De kans dat buurtbewoners opnieuw naar de Raad van State trekken is groot. “We zullen de nieuwe vergunning opvragen en analyseren,” zegt een buurtbewoner. “We geven de strijd niet op.” De vorige Brusselse regering nam alvast een voorzorgsmaatregel. Ze lanceerde op 16 mei de procedure om het GBP licht te wijzigen, zodat die parking geen twistpunt meer kan zijn. “Die procedure loopt nog,” bevestigde staatssecretaris Pascal Smet (One.brussels) op 19 oktober nog tijdens de plenaire vergadering, als antwoord op een vraag van parlementslid Tristan Roberti (Ecolo). Volgens buurtbewoners geeft de

Alleen op de step In Etterbeek riskeren stepgebruikers die met twee op dezelfde step rijden een fikse boete op het grondgebied van de gemeente. Volgens de woordvoeder van verkeersinstituut Vias is de maatregel problematisch: “Het verkeersreglement is geen gemeentelijke bevoegdheid,” klinkt het.

Ahmed Laaouej

Op het Brusselse ledencongres van PS wordt zaterdag Kamerfractieleider Ahmed Laaouej verkozen tot voorzitter van de Brusselse PS. Hij krijgt 52,5 procent van de stemmen. Laaouej is burgemeester van Koekelberg. De rest van het bureau wordt op 23 oktober verkozen.

CO-vergiftiging In Sint-Gillis raken zondagavond dertien personen bevangen door een CO-vergiftiging. Eén iemand verliest daarbij het bewustzijn, de anderen zijn er minder erg aan toe. Ook in Sint-Lambrechts-Woluwe wordt een koppel zeventigers opgenomen met een CO-intoxicatie.

We zullen proberen met Vlaanderen en Wallonië een slimme kilometerheffing in te voeren. Lukt dat niet, dan komt er een eigen systeem

© DROH!ME

MINISTER-PRESIDENT RUDI VERVOORT ( PS ) op 19 oktober in het Brussels parlement BRUZZ | DE WEEK

Het grootse project aan de hippodroom van Bosvoorde loopt vertraging op door perikelen met de bouwvergunning.

Cartoon Wauter Kim Duchateau en Wauter Mannaert wisselen elkaar af voor hun kijk op de week

regering een stuk bosgebied op voor een parking. “Die procedure werd opgestart door de vorige regering, toen Ecolo er nog geen deel van uitmaakte,” benadrukt Roberti, “maar de parkingkwestie is moeilijk, want die parking staat er al lang.” Dat benadrukt ook VO Group. “Die parking is er sinds de opening van de hippodroom en is noodzakelijk voor de toegangspoort van het Zoniënwoud,” aldus Vandeleene. De huidige regering nam Drohme op in het regeerakkoord. “Op de site van de paardenrenbaan van Bosvoorde heeft de regering als doelstelling om, in harmonie met de Natura 2000-omgeving en met de omwonenden, de ontwikkeling van een didactisch centrum en gezinspark te voltooien, waar alle Brusselaars terechtkunnen.” 23 OKTOBER 2019

I

9

Interview

Agoria kijkt naar de arbeidsmarkt in 2030

‘Stuur werkzoekenden naar een professioneel pretpark’ Hoe ziet de arbeidsmarkt er over tien jaar uit? 44.000 mensen hebben nu een job in Brussel die tegen dan niet meer bestaat, becijferde technologiefederatie Agoria. Maar als we nu met zijn allen vooruitdenken, kan een economisch bloedbad door de digitale revolutie voorkomen worden, pleit de organisatie. Van pedagogisch dossierbeheerders tot klimaatregelingsmonteurs: een vooruitblik op 2030. — SARA DE SLOOVER

T

BRUZZ | DE VERHALEN

weehonderd bedrijven in Brussel zijn lid van technologiefederatie Agoria. Van de telecomoperatoren en Audi Brussels tot heel wat kleinere kmo’s, vaak in de IT. En bij al die CEO’s is de arbeidsmarkt prioriteit nummer een, zeggen arbeidsmarktspecialist Jeroen Franssen en de ‘chief Brussels region’ René Konings. “Hoe vinden we de juiste mensen? Door de voortschrijdende technologie zullen er inderdaad jobs sneuvelen, maar er komen ook heel wat nieuwe jobs bij.”

Om die reden voerden jullie een grootschalige arbeidsmarktstudie uit. Wat is de uitkomst voor Brussel? JEROEN FRANSSEN: In Brussel zie je

bij uitstek die befaamde mismatch op de arbeidsmarkt, met een hoog aantal jonge gasten die zonder diploma op de arbeidsmarkt komen. De tekorten zijn er nijpender dan in de rest van België. Vrijwel de volledige werkende bevolking in Brussel zal moeten bijscholen (zie cijfers hiernaast). Een paar tienduizenden mensen zullen hun job zelfs verliezen, omdat zij een profiel hebben dat niet meer gevraagd zal worden. Daarbovenop zullen er bij ongewijzigd beleid meer dan tachtigduizend vacatures open blijven staan. Als tienduizenden hun job verliezen en tienduizenden andere vacatures niet ingevuld kunnen worden, dragen die banen niet bij tot ons ‘bruto Brussels product’. Dan kom ik in 2030 uit op een maximaal verlies voor Brussel van 11,5 miljard euro. Elk jaar daar tussenin zal het 10

I

23 OKTOBER 2019

bedrag een beetje in die richting stijgen.

Eigenlijk zeggen jullie nu: niemand kan rustig achteroverleunen. RENÉ KONINGS: Inderdaad. Dit toont de urgentie aan. Maar er hoeft ook niemand in paniek te zijn dat hij of zij geen job zal vinden, als je blijft bijscholen. Dit is de dubbele boodschap aan zowel de maatschappij, de politiek, het onderwijs als werkgevers, die zullen moeten investeren in interne opleidingen. FRANSSEN: Om een antwoord te bieden op al die openstaande vacatures, zijn we er ook van overtuigd dat de technologie nog meer jobs overbodig zal moeten maken. Repetitieve en gevaarlijke elementen moeten langzaam verdwijnen. Zo zal de jobinhoud van het werk meer kunnen inspelen op onze menselijke kwaliteiten. In de horeca bijvoorbeeld zal men de stijgende vraag oplossen met meer mensen, maar ook met meer automatisatie. Belangrijk voor Brussel is ook dat de financiële sector meer mensen nodig blijkt te hebben. Directeurs van grootbanken hebben ons dat bevestigd: de ontslagronde in de lokale agentschappen is voor een groot deel achter de rug. Sleutelwoord voor de toekomst wordt technologisch risicomanagement, de veiligheid van de systemen. Enkele duizenden mensen moeten afvloeien, maar ze moeten een nog grotere groep mensen vinden, met een volledig ander profiel.

Kun je de ‘overbodige’ bedienden niet een andere opleiding geven?

FRANSSEN: Dat is nu bijna onmoge-

lijk. Evoluties en transities op de arbeidsmarkt moeten we veel proactiever aanpakken. We zouden eigenlijk allemaal tien procent van onze arbeidstijd bezig moeten zijn met ons profiel van overmorgen. Voor een bedrijf betekent dat: de rentabiliteit van vandaag een stukje loslaten om de rentabiliteit van overmorgen voor te bereiden. Als we de omscholing spreiden in de tijd, wordt dat een veel haalbaarder verhaal. Wij weten bijvoorbeeld dat er heel wat administratief bedienden in de gevarenzone zitten. We weten aan de andere kant dat leerkrachten steen en been klagen over de administratieve lasten. Het lijkt mij dan ook laaghangend fruit om per team van vijf leerkrachten een pedagogisch dossierbeheerder aan te stellen. Zo kan de leerkracht zich focussen op zijn pedagogische opdracht. Maar we zouden eigenlijk vandaag al moeten beginnen met die transitie.

Hoe kunnen we ons voorbereiden op die toekomst? KONINGS: We proberen de studie nu

te laten inzakken naar de realiteit van de werkvloer. Wij stellen aan de bedrijfswereld tien engagementen voor die zij concreet kunnen aangaan. Bedrijven die zich inschrijven voor minstens drie van die engagementen, krijgen van ons een kwaliteitslabel. Dat gaat bijvoorbeeld over tijd om een e-learningcursus te volgen, meer telewerken bevorderen, stageplaatsen aanbieden, enzovoort. FRANSSEN: We praten ook met politici. Een van die ideeën om al die

openstaande vacatures in te vullen is om het financiële verschil tussen werken en niet-werken groter te maken. Dat is voor een deel regionale materie. Een uitkering in Brussel moet voorwaardelijk worden. Niet met een verplichte gemeenschapsdienst, maar afhankelijk van deelname aan ‘professionele pretparken’: uitnodigende plekken waar werkzoekenden na drie maanden terechtkunnen en er kunnen experimenteren met andere vormen van werk, waar ze mogen mislukken en waar tegelijk hun zelfbeeld opgevijzeld wordt. Met dat soort recepten denk ik dat we in korte tijd twintigduizend mensen in Brussel aan het werk kunnen krijgen. KONINGS: Zo’n fun place is een initiatief als MolenGeek. Jonge drop-outs durven daar naartoe te komen. Maar wat ook opvalt, is dat de helft van de deelnemers daar

“We zouden tien procent van onze arbeidstijd bezig moeten zijn met ons profiel van overmorgen” JEROEN FRANSSEN ARBEIDSMARKTSPECIALIST BIJ AGORIA

koord. Er is met Bernard Clerfayt nu zelfs een minister voor, maar ik kijk echt naar hem en naar de minister-president Rudi Vervoort om hierin geen afwachtende houding aan te nemen, en ons die digitalisering niet te laten ‘overkomen’. Er moeten strategische keuzes gemaakt worden. En daarnaast moeten die prioriteiten ook maatschappelijk vertaald worden, om de bevolking van onderuit te betrekken. Als de keuze op fintech valt, kan de doelstelling bijvoorbeeld zijn: België wil samen met Luxemburg en Nederland de eerste regio in Europa zijn zonder contant geld. Dat is concreet, daar willen mensen aan meewerken. KONINGS: Als ik nog eens naar het regeerakkoord mag verwijzen, dat veel praat over de ecologische transitie. We zitten nu op 0,8 procent renovatiegraad van gebouwen

646.000

werkenden in Brussel zullen in de komende jaren hun digitale competenties moeten aanscherpen en op niveau houden. Quasi de volledige werkende bevolking zal dus moeten bijscholen.

44.000

werkenden in Brussel zullen hun job verliezen als gevolg van de digitalisering omdat zij vandaag een profiel hebben dat morgen niet meer gevraagd zal worden. Zij moeten dus tegen 2030 omscholen, op zoek naar een ander soort job.

84.000

Daarbovenop zullen er bij ongewijzigd beleid van overheid en bedrijven tegen 2030 84.000 vacatures in Brussel open blijven staan. Daarvoor pleit Agoria voor een sterk doorgedreven activeringspolitiek.

Hoe ziet de Belgische arbeidsmarkt eruit in 2030 ? De arbeidsmarktstudie ‘Shaping the Future of Work’ van Agoria schetst de impact van digitalisering tussen nu en 2030. Voor 308 functies in zestien sectoren die samen de Belgische economie omvatten, werd opgelijst wie nu waar werkt. In samenwerking met de drie gewestelijke arbeidsagentschappen maakte Agoria vervolgens prognoses over

hoe de arbeidsvraag per regio en sector zal evolueren. Een tweede onderdeel was een kwalitatieve analyse over digitale competenties. Zo wil Agoria mensen laten zien hoe ze relevant kunnen blijven in hun profiel, of zich kunnen voorbereiden om over te stappen. Op Belgisch niveau bijvoorbeeld zullen tegen

2030 120.000 administratief bedienden hun job verliezen. Tot slot omvat de studie ook een analyse van het aanbod: wie is vandaag beschikbaar op de arbeidsmarkt, en met welke bagage, vergeleken met de situatie in 2030. Op basis daarvan schreef Agoria een matching-algoritme dat het aanbod aan arbeid over de

behoeften verdeelt. Resultaat: bij ongewijzigd beleid zullen sommige bakjes overvol zijn, andere halfleeg. De cijfers zullen om de twee jaar geüpdatet worden, en ook bij belangrijke politieke beslissingen of technologische evoluties. Een samenvatting is terug te vinden op de website van Agoria www.agoria.be.

van voor 1980, en het regeerakkoord wil naar 3, zelfs 5 procent gaan. Maar mensen die daarin opgeleid zijn, zoals monteurs die ventilatie en verwarming in gebouwen regelen, hebben we momenteel niet genoeg. En dan zal je nooit die doelstellingen halen.

Hoe werken jullie daaraan mee? KONINGS: In de vorige legislatuur

hebben we kunnen verwezenlijken dat er een ICT-pool wordt opgericht. DigitalCity opent in december in Oudergem, en zal zijn opleidingen aanpassen aan de noden die naar voren gekomen zijn uit onze arbeidsmarktstudie. Daarnaast komt er een opleidingscentrum voor technologisch-industriële beroepen. TechniCity zal het heten, en het gaat in 2020 van start in Anderlecht. Daar zullen we samen met Bruxelles Formation, Actiris en VDAB Brussel opleidingen aanbieden in duurzamegebouwentechnologie, lassen, of opleidingen rond koeltechnieken en klimatisatie. FRANSSEN: Maar die traditionele spelers bereiken een deel van het publiek waar we op mikken duidelijk niet. Dus moeten we ook gebruikmaken van ‘disruptievere’ initiatieven zoals MolenGeek, BeCode, Ecole 19 en dergelijke. Bedrijven zijn niet geneigd te investeren in zelfvertrouwen, maar partners als BeCode of A Seat at the Table doen dat wel. Zij creëren een veilige omgeving waarin je dingen kunt uitproberen zonder dat dat meteen een fulltimejob moet zijn.

BRUZZ | DE VERHALEN

vrouwen uit de kanaalwijken zijn, terwijl in onze ICT-bedrijven vooral mannen aan de slag zijn. Zulke veilige omgevingen zou Brussel meer moeten ondersteunen. Zo niet, dan riskeer je – en dat hebben we in het verleden jammer genoeg al gezien – dat grote ICT-multinationals naar de Rand vertrekken, op zoek naar geschikt personeel. FRANSSEN: Daarnaast moet Brussel voor hooggeschoolden een aantrekkelijke werkplek worden met een duidelijke specialisatie in een aantal technologieën. Ik was gisteren in Luxemburg en daar is dat heel helder: financial technology of fintech. Brussel zou wat dat betreft ook een paar strategische keuzes moeten maken: gaan we voor mobiliteit, cybersecurity, health tech of technologie voor regelgeving? Digitalisering is prominent aanwezig in het Brusselse regeerak-

Agoria draagt initiatieven zoals MolenGeek (foto) een warm hart toe. “Traditionele spelers bereiken ons doelpubliek immers niet altijd,” klinkt het. © IVAN PUT

23 OKTOBER 2019

I 11

Spreektijd

Sven Gatz 52 jaar, geboren in Sint-Agatha Berchem drie kinderen, woont in Jette BRUZZ | DE VERHALEN

middelbaar in Sint-Pieterscollege in Jette studeert rechten aan KUL Brussels parlementslid 1995-2004 (Volksunie, daarna Spirit en Open VLD) Vlaams Parlementslid 2001-2012 directeur Belgische brouwers 2011-2014 Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel 2014-2019 Brussels minister van Financiën, Begroting, Openbaar Ambt en Meertaligheid, bevoegd voor Onderwijs in de VGC

Sven Gatz: “Wat ik heb geleerd uit mijn ministerschap? Je kan geen minister zijn met de handrem op.” 12

I

23 OKTOBER 2019

Sven Gatz, voor het eerst Brussels minister

‘Ik wil niet tegen de PS aanschroeien’ BRUZZ | DE VERHALEN

Deze zomer stond hij nog in het oog van de politieke storm rond de Brusselse regeringsvorming. Vandaag loopt Sven Gatz (52) zich warm voor een eerste legislatuur als Brussels minister. En terwijl Vlaanderen en Brussel verder uiteendrijven, hoopt de voormalige Brusselminister een brug te blijven tussen de twee. “Eerst aan tafel zitten, dan uitspraken doen, dat zeg ik ook aan mijn collega’s.” — KRIS HENDRICKX EN STEVEN VAN

GARSSE, FOTO’S SASKIA VANDERSTICHELE

W

GATZ: Dat zeggen jullie en ook andere commentatoren. Maar ook andere afdelingen staan daar soms bekend om. Het wordt misschien minder belicht omdat je die verhouding Vlaanderen-Brussel dan niet hebt. Maar hoe bijvoorbeeld de Gentse coalitie gevormd is, dat heeft Mathias Declercq bepaald.

De regeringsvorming deze zomer was nogal een bewogen periode, met een voorzitter die zelfs naar het Brussels parlement afzakte om de onderhandelingen te beïnvloeden. Zijn de plooien ondertussen gladgestreken met kopstukken Gwendolyn Rutten en Alexander De Croo?

U bent vijf jaar Vlaams minister geweest met serieuze bevoegdheden. Nu hebt u zelf beslist om naar het Brusselse niveau over te stappen. Sommigen zouden een Brussels ministerschap een veredeld schepenambt noemen. Vanwaar die keuze?

SVEN GATZ: Ja, we zijn terug on

GATZ: Het was tijd om back to base te gaan. We hebben de verkiezingen ook verloren en hadden geen uitzicht

speaking terms. Je weet dat je over zulke dingen wat tijd moet laten

gaan. Maar dan kijk je bij het begin van het nieuwe schooljaar eens naar elkaar en ... (haalt de schouders en grijnst schaapachtig).

Het was toch uitzonderlijk? Vooral omdat de Brusselse Open VLDafdeling de reputatie heeft een eigen koers te varen.

meer op een Brusselminister in Vlaanderen. Guy (Vanhengel, red.) wou eerst nog wat verder doen in Brussel, maar na deze uitslag heeft hij sneller beslist om de fakkel door te geven. Ik heb hem dat voor de duidelijkheid niet moeten vragen. Het is in elk geval boeiend om terug te keren en te zien dat het parlement hier veel Brusselser is geworden. Vlaanderen en Brussel hebben heel anders gestemd, Brussel maakt andere maatschappijkeuzes en de toenadering tussen Nederlandstalige en Franstalige politici is groter geworden. Vijftien jaar geleden was de tweeledigheid veel sterker.

Merkt u een cultuurverschil tussen de Vlaamse en de Brusselse regering? GATZ: Toch wel. Ik kwam in de Vlaamse regering altijd wel overeen met mijn collega’s, maar tussen de partijen liep het vaak wat stroef. Ik heb het gevoel dat het hier op dit niveau soepeler loopt. Maar het blijft politiek natuurlijk, het moet geen vriendenbende worden. En we zijn nog maar pas bezig. ▲

e ontmoeten Sven Gatz in Caberdouche aan het Vrijheidsplein. De Brusselse minister van Financiën, Begroting, Openbaar Ambt en Meertaligheid (en in de VGC ook onderwijs) heeft voor de gelegenheid een gevolg van drie jongeren meegebracht, die meelopen in het kader van Youca, de vroegere zuiddag. Een gesprek met de liberaal moet in begrotingstijden natuurlijk over centen gaan, maar is ook altijd wel wat filosoferen over het politieke bedrijf. “Snel succes behalen kan iedereen, maar voor de duurzame variante moet je je collega’s meenemen.”

23 OKTOBER 2019

I

13

2019

Bestel nu je spaghetti op

BRUSSELHELPT.BE

B

AT

O

F

LE

VU

CE

BR

ING

S EAR

B

F

PILAR (VUB), HET BRAEM N GGEBOUW (VUB) E A EN SEEU - USQUARE

JRSLM 50 Y

ALŸS . DE CORDIER . TUERLINCKX . ENSOR . BORREMANS INFO:

INFO: WWW.VUB.BE/JRSLM

JRSLM 50 Y

VU

BR 17.10.19 — 14.12.19 O AT RS I

LE

IN

PAR A

CE

A

GA

D

O L S E T IS

A IN

PAR

Eet samen spaghetti met Brusselaars uit jouw buurt of ga zelf achter de kookpotten staan. Steun Brussel Helpt en doe mee aan de Grootste Spaghettislag ter Wereld, op 30 november 2019. De volledige opbrengst van Brussel Helpt 2019 gaat naar DoucheFLUX

Sven Gatz

▲

GATZ: Dat het ministerieel mandaat een aangename roeping is, dat het hard werken is en roofbouw pleegt op je gestel. Je kan geen minister zijn met de handrem op. De positieve aspecten wegen voor alle duidelijkheid het zwaarst door. Ook dat er nooit geld genoeg is, heb ik geleerd. En dat een goeie collegialiteit heel belangrijk is tussen ministers om op lange termijn te kunnen werken. Iedereen kan snelle successen halen in de politiek op een termijn van drie tot zes maanden, maar als het moet duren, moet je de anderen ook meenemen.

Uw partij is de enige die zowel in de Vlaamse als in de Brusselse regering zit. Dreigt u niet vermalen te raken tussen twee niveaus die uiteendrijven? GATZ: Dat is een risico. Als je de verbinding kan zijn tussen de twee regeringen is het een goede positie. Als je gevierendeeld of samengedrukt wordt, is het een slechte. Het klopt dat de twee niveaus uiteendrijven. Maar dan nog zullen we altijd moeten praten om te zien wat we samen kunnen doen. Dat heb ik ook aan collega Elke Van den Brandt (Groen) gezegd in september: niet te snel zeggen wat we zullen doen, maar eerst face to face aan tafel gaan zitten. Vlaanderen en Brussel blijven ook de komende jaren naast elkaar liggen en moeten samenwerken.

Iets anders. Onlangs zei u dat Guy Vanhengel de enige vriend is die u in de politiek hebt. Dat moet u toch eens uitleggen. U hebt beide een heel andere stijl en ook een andere politieke achtergrond. U komt bijvoorbeeld uit de Volksunie.

Ik was ter hoogte van Simonis en was op weg naar Bert Anciaux om te zeggen dat ik hem verliet. Ik belde hem. “Guy, is er nog plaats in de herberg?” Er kwam een (doet Vanhengel na met een laconieke diepe stem): “Ja ja, kom maar af.” Zo simpel was dat. Guy is wat men overdrachtelijk ‘goed gerief’ noemt. Wij lopen elkaars deur daarom trouwens niet plat.

Dan gebeurt er iets vreemds: Vanhengel die in zijn vroege periode eerder een donkerblauwe liberaal was, noemde zich in dit magazine links, terwijl u net de omgekeerde beweging doormaakte. GATZ: Guy heeft inderdaad een evolutie doorgemaakt. Als je een

hele tijd in de politiek bent, is dat een van de manieren om er lang in te blijven. Ik vel daar verder geen oordeel over. Zelf noemde ik mij tien-vijftien jaar geleden uitdrukkelijk links-liberaal. Ik ben dat vandaag nog wel, maar benadruk het veel minder. Guy werd steeds dichter bij de PS gesitueerd, omwille van zijn vriendschap met Rudi Vervoort en hun gemeenschappelijke lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen in Evere. Zelf wil ik eerder een afstand van de PS bewaren. Ik wil een goeie coalitiepartner zijn, maar het is niet in mijn belang en dat van Open VLD om me zo dicht tegen de PS aan te schroeien.

“Meertaligheid mag geen ‘frats van Gatz’ worden” SVEN GATZ BRUSSELS MINISTER

In uw boek ‘Bastaard, verhaal van een Brusselaar’ van 2008 pleit u voor meer gedeelde identiteit in Brussel. U stelt er zelfs voor dat het Gewest een burgerschapskaart zou invoeren, een soort Brusselse identiteitskaart. U bent nu het Gewest, zal u dat voorstellen? GATZ: Ik maak even een omweg via inburgering. Die wordt vanaf januari verplicht en er zijn nu twee parallelle trajecten, een Nederlandstalig en een Franstalig. De eerste vraag zal zijn of we genoeg trajecten kunnen aanbieden, dat weten we ten vroegste over een jaar. Zodra we vraag en aanbod in evenwicht hebben, vind ik dat we ons moeten afvragen: is het wel zinvol om die twee zo los van elkaar te laten lopen? Kunnen we daar geen bruggen maken? Kunnen we het Brusselse burgerschap niet verduidelijken? Maar een extra papier of identiteitskaart is niet mijn bedoeling.

BRUZZ | DE VERHALEN

Wat hebt u uit uw eerste ministermandaat geleerd?

Het logische eindpunt van uw redenering is één inburgeringstraject. GATZ: Ik denk dat we daar op termijn wel naartoe gaan. Maar stap per stap: wij Nederlandstaligen hadden het al en het werkt goed. Nu eerst in genoeg capaciteit voorzien voor iedereen.

Hoe kan je die gemeenschappelijke normen en waarden verzoenen met liberalisme, dat de vrijheid van het individu vooropstelt? Bart De Wever legt alvast heel erg de nadruk op die normen en waarden.

Die verstandhouding speelde wellicht mee bij uw overstap van Spirit naar de VLD?

De begroting dan. Wat zijn voor u de belangrijkste keuzes in deze begroting?

GATZ: Zeker. Ik herinner me het moment van mijn aankondiging nog.

GATZ: Ze onder controle houden, stabiliteit en evenwicht. Dat klinkt

▲

GATZ: Met plezier. Ik ken hem sinds 1995, toen we alle twee in het Brussels parlement kwamen. Het klikte vrij snel, hoewel ik in de meerderheid zat en hij in de oppositie en onze standpunten vaak ver uiteenlagen. Los van de menselijke klik waardeerde ik bij hem ook altijd dat zijn betrouwbaarheid totaal was. Hij doet wat hij zegt en zegt wat hij doet. Ik probeer dat ook.

GATZ: We kunnen mensen in Brussel alvast niet inburgeren in een Leitkultur, want die hebben we niet. Toch zijn er dingen die we allemaal kunnen delen. Meertaligheid zou daar bijvoorbeeld deel van kunnen uitmaken. Die gemeenschappelijke sokkel is hoe dan ook belangrijk. Mensen hebben nood aan een soort geborgenheid. In sommige streken en landen vindt men dat in nationalisme of populisme, maar je kan het ook vinden in het kosmopolitische karakter van een stad. Hoe individueel mensen ook leven, vroeg of laat hebben ze iets nodig waarvan ze zeggen: ‘Hier voel ik me thuis.’ Dat heb ik met deze stad.

23 OKTOBER 2019

I

15

OPEN-HUIS-DAGEN

zaterdag 26 oktober en zondag 27 oktober Mobile hom es te koop va naf

€39.500,-

Zorgeloos investeren in de Antwerpse Kempen Voorraad uitverkoop 8% gegarandeerd rendement

Laatste 2 stenen bungalows

Compleet, turn-key

Woning in volle eigendom Uitstekende verhuurmogelijkheden Onbeperkt eigen gebruik Vakantiewoningen aan het water Plaza met alle denkbare faciliteiten Grote zwemvijver met strand

Bungalow (4 tot 6-persoons) Nu met €20.000,- korting

Premium (6-persoons) Van 195.500,- nu voor €167.500,-

EuroParcs Resort De Kempen | Kiezelweg 17 | 2400 Mol | www.europarcsverkoop.nl

Sven Gatz

▲

Vlaanderen kende een politieke rel omdat de cijfers achter het begrotingsakkoord niet meteen op tafel komen. Maar waarom hebben we de Brusselse maanden na het regeerakkoord nog niet gezien? GATZ: In Brussel doen we wat het parlement ons vraagt: we presenteren in oktober de begroting, met cijfers. In het voorjaar volgen de cijfers bij het regeerakkoord. Soms moet je de regering ook enkele maanden geven om goede cijfers voor te leggen, in plaats van te geven wat je ongeveer al hebt.

Er wordt elk jaar 500 miljoen buiten de begroting gehouden. Riskeert u geen hommeles met Europa? GATZ: Op termijn mogelijk wel. Maar er zijn ondertussen amper nog landen in de Europese Unie die het niet zo doen, ook Vlaanderen doet het zo. Enkel Duitsland en Nederland kunnen hun investeringen via hun begrotingsoverschotten in de gewone begroting stoppen. Zonder die techniek zouden we die grote investeringen in metro en tunnels niet kunnen doen. De schuld loopt zo een beetje op, maar binnen aanvaardbare grenzen.

Er staan best wat dingen in het regeerakkoord die geld kosten. Er moeten bijvoorbeeld 15.000 woningen aan sociale voorwaarden bijkomen tijdens de legislatuur. Dat is een enorm aantal als je weet dat de vorige regeringen vaak maar een dikke honderd sociale woningen per jaar realiseerden. GATZ: Die 15.000 woningen is natuurlijk een optelsom waar ook de middenklassenwoningen van Citydev bij zitten. Maar het tempo moet inderdaad omhoog. Hoe we dat zullen realiseren, is groepswerk voor de volgende jaren. De bouw is collega Nawal Ben Hamou, de vereenvoudiging van de procedures zit bij collega Pascal Smet.

Ook het gratis openbaar vervoer voor jongeren en senioren kost wel wat. Is dat geld er al?

Een oud zeer is dat het Gewest een doorsluisbegroting heeft die geld naar de gemeenten doorsluist. GATZ: De druk op dat model wordt wel groter. De beleidsniveaus komen steeds dichter bij elkaar en we zullen met de gemeenten praten over een overdracht van bevoegdheden aan het Gewest. Op die manier vermindert de financiële druk ook op de gemeenten. Als de gemeenten daartoe bereid zijn, wil ik ook wel praten over een vermindering van het aantal lokale mandatarissen. Dat mag geweten zijn, binnen en buiten mijn partij. Op een bepaald moment zullen we trouwens ook andere debatten moeten voeren. Een gemeente als Vorst heeft bijvoorbeeld veel meer ambtenaren dan andere gemeenten. Ooit zullen we dat moeten ajusteren.

U bent ook minister van Meertaligheid. Wat mogen we op dat vlak verwachten? GATZ: Ik kan nog maar een tip van de sluier oplichten. Ik wil nu in eerste instantie een breed debat in het parlement over de beleidsnota die eraan komt. Want we moeten het duidelijk eens zijn over wat we daarmee bedoelen. Als meer taalgevoelige minderheid hebben wij Nederlandstaligen daar een bepaalde visie op. Voor de Franstaligen is dat relatief nieuw, net als het besef dat ze nu ook niet meer de meerderheid uitmaken in deze veelzijdige stad. Ik zal ook niet snel een fonds

oprichten om projecten in te dienen voor meertaligheid. Dan bestendig je vooral wat nu al gebeurt. Ik wil wel met een aantal partners – op het terrein en academisch – kijken hoe we elk jaar bijkomende stappen doen naar meertaligheid. Over vijf jaar mag het niet heten dat meertaligheid een ‘frats van Gatz’ was.

Benjamin Dalle wil werken aan een uitwisseling van leerkrachten. U ook? Dat is uiteindelijk een tamelijk makkelijke maatregel. GATZ: Een uitstekend idee, dat ook in

de beleidsbrief zal terugkomen. Maar het is géén makkelijke maatregel. Je botst al snel op een hele reeks problemen, zoals de verzekeringen van de leerkrachten, de barema’s … In dat soort discussies heb ik geen zin. Ik denk eerder aan proefprojecten in een aantal gemeenten op korte termijn, die een sneeuwbaleffect kunnen veroorzaken. Dat is tot nog toe eerder mijn aanpak van politieke problemen in plaats van meteen de perfectie na te streven en dan op allerlei obstakels te stoten. Er zijn al een aantal gemeenten bij mij gekomen trouwens.

Iets anders. De voorbije tien-vijftien jaar lijkt het politieke discours ingrijpend veranderd, met meer polarisering, stemmingmakerij en zelfs leugens in binnen- en buitenland. Deelt u die analyse? GATZ: Zeker. Ik voel me daar als kind van de verlichting zeer ongemakke-

lijk bij. Mij zal je er niet op betrappen. Als de huidige polarisering doorgaat, zal de ontgoocheling in de bevolking ook steeds groter worden over wat wij politici ‘maar’ hebben kunnen realiseren.

Een persoonlijke vraag nog. Vorig jaar getuigde u over uw chronische depressie waar u al een aantal decennia mee kampt. Is het niet moeilijk om zo te functioneren als minister? GATZ: Eigenlijk niet. Het is niet zo dat ik elke morgen opsta en het niet meer zie zitten. Samen met mijn dokter hebben we de juiste behandeling gevonden, die is voor iedereen anders. Ik neem elke dag een pil die maakt dat ik normaal kan functioneren. Die houdt mijn stressniveau binnen bepaalde grenzen. Die getuigenis raakte trouwens duidelijk een gevoelige snaar. Als je als politicus iets van een zekere omvang zegt of doet, krijg je hooguit enkele tientallen reacties. Maar ik kreeg er vijfhonderd na mijn passage in Gert Late Night. Ik ben ermee naar buiten gekomen omdat ik weet dat veel mensen er steun aan hebben. Een op de drie heeft ooit een depressie in onze samenleving. Die mensen mogen weten dat je er kan uitraken en ermee kan leven. Maar ik ga er ook niet voortdurend mee te koop lopen. Ik wil niet bekend staan als ‘de voor de rest best wel bekwame minister met een depressie’.

BRUZZ | DE VERHALEN

weinig spectaculair, maar met de verslechterende conjunctuur is het wel belangrijk om in het voorjaar grote keuzes te kunnen maken voor de legislatuur.

“Hoe individueel mensen ook leven, vroeg of laat hebben ze iets nodig waarvan ze zeggen: ‘Hier voel ik me thuis.’ Dat heb ik met deze stad,” zegt Gatz over Brussel.

GATZ: Neen, het gaat om 20 miljoen euro, die we in het voorjaar nog moeten inplannen. 23 OKTOBER 2019

I

17

Reportage

Halal slachten kan alleen nog bij Abattoir in Anderlecht

Onverdoofd, omdat het mag BRUZZ | DE VERHALEN

Nu Vlaanderen en sinds kort ook Wallonië een verbod op onverdoofd slachten hebben ingevoerd, kan er in België nog slechts op één plek halal geslacht worden, in het slachthuis van de nv Abattoir in Anderlecht. “Maar we nemen niet alle rituele slachtingen van Vlaanderen en Wallonië over,” zegt Abattoir-voorzitter Joris Tiebout. Een reportage. — BETTINA HUBO, FOTO’S SASKIA VANDERSTICHELE

D

e slacht is een zaak van de vroege morgen. Sinds vijf uur ‘s ochtends rijden veewagens het terrein van Abattoir op om dieren af te leveren. Vleesgroothandelaren komen hier hun opgekochte dieren laten slachten. Vandaag zijn het alleen runderen. Een deel zal verdoofd worden geslacht, de rest ritueel, onverdoofd dus. “Zestig procent van de runderen en 85 procent van de kalveren worden hier onverdoofd geslacht. Bij de schapen is het honderd procent onverdoofd,” zegt Tiebout, die ons voorgaat naar de slachtvloer. Het slachthuis – het enige in Brussel - wordt niet uitgebaat door Abattoir zelf, het is uitbesteed aan de firma Abaco. Tiebout: “Wij verhuren het gebouw en de slachtinstallaties en staan in voor de reiniging en het afvalbeheer. We zijn

18

I

23 OKTOBER 2019

ook de eindverantwoordelijke als het gaat om voedselveiligheid en dierenwelzijn.” In een stal voor de ingang van de slachtvloer staan de koeien en stieren opgesteld in een lange rij, halal en niet-halal door elkaar. Om de paar minuten gaat de deur open en wordt een nieuw rund naar binnen geleid. Een dier dat volgens de instructies van de grossist ‘normaal’ geslacht moet worden, krijgt in een speciale box eerst een verdoving met een penschietpistool toegediend. Hiermee wordt de hersenschors van het dier in één klap vernietigd en verliest het dier zijn bewustzijn, zegt veearts Eric Van Deputte, die in opdracht van Abattoir het slachtproces in de gaten houdt. Het dier valt uit de box op de grond, wordt vervolgens opgetakeld, waarna een Abaco-slager met een mes de twee grote halsslagaders

oversnijdt. De grote spastische bewegingen? “Reflexen,” volgens de veearts. Als het rund, hoogstens zestig seconden later, helemaal leeggebloed is, wordt het opgehesen en verdwijnt het naar de slachtlijn op de hogere verdieping. Daar wordt het vel eraf gehaald, vervolgens worden maag, longen en lever verwijderd en wordt het karkas overlangs doormidden gezaagd en ontvet, klaar

voor verdere versnijding. De werknemers langs de slachtlijn zijn ervaren vaklui. “De meesten werken hier twintig, dertig jaar,” zegt Abaco-zaakvoerder Eddy Bucquoye.

DUURDER Bij een dier dat ritueel geslacht moet worden, is de aanpak anders. De religieuze slachting volgens de islamitische rite moet voldoen aan een reeks voorwaarden. Zo moet de

“We willen ritueel slachten voor de lokale, Brusselse markt” JORIS TIEBOUT VOORZITTER ABATTOIR

Bij de rituele slachting moet de kop van het rund naar Mekka gericht zijn.

speciale box geleid, die in de juiste richting staat en waarin een gat is uitgespaard voor zijn kop. Terwijl de box ondersteboven wordt gekanteld, scherpt slachter Driss zijn mes. Hij is moslim, heeft het vereiste slachterscertificaat van de Moslimexecutieve en mag dus de rituele slachtingen doen. Met één flinke haal snijdt hij de keel van het volledig bij bewust zijnde dier over. De box gaat weer open en het

bloedende rund glijdt stuiptrekkend op de grond. Terwijl het dier zijn doodsstrijd levert, spoelt Driss de vloer en het mes schoon. “Het volgende beest mag geen bloed zien,” legt hij uit. Na enkele minuten voelt een collega in het oog van het rund of er nog een reflex is. Het dier mag volgens de dierenwelzijnsregels pas weggetakeld worden als er een volledig bewustzijnsverlies is.

Veearts Van Deputte kijkt toe of er lang genoeg gewacht wordt. Een rituele slachting duurt langer dan een normale en is daarom iets duurder. “We willen het ook niet aanmoedigen,” zegt zaakvoerder Bucquoye. Dat in het slachthuis van Abattoir nog onverdoofd geslacht wordt, heeft ermee te maken dat de Brusselse politiek, ondanks jaren gepalaver, nog geen akkoord over de 23 OKTOBER 2019

▲

slachter bekwaam zijn, de slachtplaats moet rein zijn, de keling moet in één beweging gebeuren en de kop van het dier moet naar Mekka gericht zijn. Belangrijk ook: het dier moet onbedwelmd zijn. Want volgens de goddelijke voorschriften moet het sterven door de messteek. Het volgende rund passeert dan ook niet langs het penschietpistool voor verdoving. Het wordt naar een

I

19

Abattoir

▲

kwestie wist te bereiken. Ook de nieuwe Brusselse coalitie rept er niet over in het regeerakkoord.

VEEL NIEUWE VERZOEKEN

BRUZZ | DE VERHALEN

In Vlaanderen geldt sinds 1 januari een absoluut verbod op onverdoofd slachten – dus ook voor rituele slachtingen. Wallonië volgde begin september. Alle schapen in Vlaanderen moeten vooraf door middel van elektronarcose verdoofd worden. Bij deze ‘omkeerbare’ techniek, gaat een elektrische stroom door de hersenen van het dier, waarna het ongeveer veertig seconden buiten bewustzijn is. Omdat deze methode nog moest worden bijgesteld voor de slacht van runderen, mag bij de religieuze ritus voorlopig post cut stunning gebruikt worden in Vlaanderen: meteen na de halssnede wordt het dier met het penschiettoestel verdoofd. Maar

Na het slachten worden de ingewanden verwijderd.

20

I

23 OKTOBER 2019

vanaf 1 januari wordt voorafgaandelijke elektronarcose ook bij runderen verplicht. Lang niet alle moslims in Vlaanderen en Wallonië accepteren het verbod. Het slachthuis in Anderlecht kreeg de afgelopen maanden veel verzoeken van nieuwe klanten. “Maar daar gaan we niet op in,” zegt Tiebout. “We willen niet alle rituele slachtingen uit Vlaanderen en Wallonië hier naartoe halen. We slachten, net zoals in het verleden, voor de lokale, Brusselse markt. Dat is de afspraak die we met de Brusselse politiek hebben gemaakt. We maken alleen een uitzondering voor die paar bedrijven die al jaren bij ons halalslachtingen laten uitvoeren.” De Vlaamse en Waalse halalvleeshandelaren moesten dan ook op zoek naar creatieve oplossingen.

“Het slachthuis is wellicht een aflopende zaak” JORIS TIEBOUT VOORZITTER ABATTOIR

Sommige importeren halal geslacht vlees uit Engeland. Anderen gaan met in België gekweekte dieren de Franse grens over om ze daar te laten slachten. “Ik hoor allerlei verhalen,” zegt Tiebout. “Ook over Franse slachthuizen die nu in België reclame maken.” Het is een van de redenen waarom hij voorstander is van het behoud van onverdoofd slachten. “Dieren honderden kilometers vervoeren om ze daar laten slachten, wat levert dat op voor het dierenwelzijn? Zoiets moet je Europees regelen.” Een andere reden is puur economisch: de druk van de klant. “De moslimgemeenschap in Brussel is heel belangrijk geworden. En het is een groep die nog veel vlees eet,” zegt Tiebout. Dat blijkt ook uit de cijfers. Het aantal in Anderlecht

ven. “We doen iets wat wettelijk mag en toch worden we voortdurend op de vingers gekeken omdat wij het enige slachthuis in Brussel zijn en we nog onverdoofd slachten. Mijn medewerkers voelen zich echt geviseerd.” Hoe moet het verder? Tiebout: “Het slachthuis is naar alle waarschijnlijkheid een aflopende zaak.” Abattoir is bezig met het grote en ambitieuze project Manufakture. Tegen 2023 moet er achter de historische markthal een gloednieuw gebouw verrijzen, met daarin ateliers voor vleesversnijding en andere voedingsgerelateerde activiteiten. “Oorspronkelijk waren we van plan om in dat gebouw ook een nieuw slachthuis te installeren. Onze huidige slachtlijnen dateren van 1987 en beginnen te verouderen.” Maar Abattoir wilde de investering niet

alleen doen. “We wilden hiervoor samenwerken met de huidige exploitant en met de vleeshandelaars die op de site actief zijn. Zij zagen dat echter niet zitten, onder meer omdat we niet konden garanderen dat in Brussel nog minstens 25 jaar onverdoofd geslacht kan worden. Dus hebben we beslist dat er geen nieuw slachthuis komt.” Het huidige zal minstens openblijven tot aan de opening van de Manufakture in 2023. Daarna wordt het volgens Tiebout onzeker. “De milieuvergunning loopt weliswaar tot 2028, maar we weten niet of het zolang zal duren. Veel medewerkers van het slachthuis zijn al van zekere leeftijd en hebben niet meteen opvolgers. Bovendien zijn er nog meer plannen voor de site. Het huidige slachthuis komt dan een beetje in de weg te staan.”

Driss (l.) en zijn collega Hoessin hebben het vereiste certificaat van de Moslimexecutieve om halal te mogen slachten.

Halal versus koosjer Behalve voor moslims wordt in het slachthuis in Anderlecht ook onverdoofd geslacht voor de joodse gemeenschap. “Ongeveer eens per maand slachten we schapen en runderen voor een groep joden uit Antwerpen,” vertelt Joris Tiebout, voorzitter van Abattoir. Koosjer slachten is vergelijkbaar met halalslachten, maar de voorschriften zijn nog strenger. “De keling van de dieren gebeurt niet door een van onze slachters, maar door een rabbijn, die de toer van Europa doet,” zegt Tiebout. “Met zijn speciale tweesnijdende mes maakt hij de halssnede.” Voorts onderwerpt de rabbijn de geslachte dieren aan een grondige inspectie. Hij kijkt bijvoorbeeld of het darmvlies van het dier niet ontstoken is en hij pompt lucht in de longen om na te gaan of er geen gaatjes in zitten. “Dat zou erop kunnen wijzen dat het dier ooit tbc gehad heeft,” zegt Tiebout. Veel van de geslachte dieren worden om deze redenen afgekeurd. “Vaak worden er tien dieren koosjer geslacht en kopen ze er uiteindelijk maar twee,” zegt zaakvoerder Eddy Bucquoye van het slachthuis. Wat er met de overige dieren gebeurt? “Die dieren beantwoorden aan alle normen van voedselveiligheid. Ze worden dan ook gewoon verkocht, meestal aan grossisten in halalvlees,” aldus Tiebout. “Want moslims erkennen de joodse rituele slachting ook als halal.”

23 OKTOBER 2019

BRUZZ | DE VERHALEN

geslachte runderen gaat nog altijd in stijgende lijn, het aantal geslachte schapen verdubbelde zelfs in vijf jaar. Terwijl in Brussel het onverdoofd slachten nog altijd wordt toegestaan, voerde het Gewest wel het toezicht op het slachthuis op. Buiten de eigen veearts lopen er tijdens de slachting op Abattoir ook dierenartsen van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) rond, die bijvoorbeeld nakijken of de geslachte dieren geen lintworm hebben. Voorts zijn er – verplicht - camera’s. De beelden worden geregeld bekeken door veeartsen van Leefmilieu Brussel, de administratie die over dierenwelzijn gaat. “Prima, al die controle,” vindt Tiebout. “Zo kunnen we ons alleen maar verbeteren.” Maar zaakvoerder Bucquoye vindt het soms overdre-

I

21

Media

Focus van Vlaamse openbare omroep meer op migratie en misdaad

VRT bericht minder over Brussel dan RTBF De VRT en de RTBF hebben een erg verschillende kijk op Brussel. De Vlaamse openbare omroep besteedt veel minder aandacht aan de hoofdstad en kiest vaker voor migratie, gerecht en misdaad. De RTBF geeft dan weer meer gewicht aan politiek nieuws uit het Brussels gewest. Dat blijkt een recente masterproef. — KRIS HENDRICKX

V

UB-student Arnaud De Decker analyseerde zestig televisiejournaals in de loop van 2018, dertig voor elke openbare omroep. Hij keek daarbij zowel naar het aantal items dat aan Brussel werd gewijd als naar

de thema’s die werden gekozen. Het onderzoek werd begeleid door Dave Sinardet. Uit de proef blijkt dat de RTBF bijna twee keer zoveel aandacht schenkt aan Brussel. 13,5 procent van de tijd in de journaals gaat er

naar Brussel, tegenover 7,9 procent bij de VRT. Ook inhoudelijk leggen de twee openbare omroepen duidelijk andere accenten. Bij de VRT wordt Brussel vooral genoemd als het over migratie gaat (24 procent van de items), faits divers (21 procent), en gerecht en misdaad (18 procent). De RTBF kiest vooral voor politieke Brusselse berichtgeving (29 procent), naast faits divers

(23 procent) en in mindere mate migratie (13 procent).

ANDER PUBLIEK De onderzoeksresultaten liggen in de lijn van eerder onderzoek van Sinardet zelf. Die toonde in 2000 en 2007 al aan dat de twee omroepen lang niet evenveel aandacht aan Brussel besteedden. Sinardet verklaart het verschil in zendtijd op de twee zenders vooral door het verschillende aandeel dat de Brusselse bevolking heeft in het publiek van de twee zenders. “Voor de RTBF maken de Brusselaars een kwart uit van de kijkers, voor de VRT is dat maar enkele procenten.” Toch vindt de professor de verschillende aanpak niet helemaal logisch. “Brussel is de hoofdstad van Vlaanderen, dat wordt voortdurend benadrukt door alle partijen. Dan zou je toch verwachten dat er wat meer over wordt bericht. De VRT kreeg in het verleden ook al kritiek, bijvoorbeeld toen er bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 amper over Brussel werd gesproken.”

VLAAMSE BEELDVORMING

“Brussel is de hoofdstad van Vlaanderen, dat benadrukken alle partijen. Dan zou je toch verwachten dat er wat meer over wordt bericht” DAVE SINARDET POLITICOLOOG VUB

Ook de verschillende accenten die de twee zenders leggen, verwonderen Sinardet niet. “Als je publiek niet in Brussel woont, is het wellicht logisch dat je vooral op Brussel inzoomt als er iets uitzonderlijks gebeurt.” De professor ziet nog een andere verklaring: “De VRT-berichtgeving toont misschien ook dat er bepaalde beeldvorming over Brussel bestaat in Vlaanderen, die een echo krijgt op televisie: onderwerpen die aan die beeldvorming beantwoorden worden dan uitgekozen. Al wil ik benadrukken dat er ook VRT-journalisten zijn die in Brussel wonen en uit Brussels perspectief berichten.” Auteur De Decker – zelf tweetalig - ziet in de verschillende aanpak van de twee zenders een echo van de culturele emancipatie die Vlaanderen in de vorige eeuw doormaakte. “Daarbij kreeg Brussel als Franstalig bastion weinig aandacht. Vandaag zie je nog subtiele sporen van die houding in de berichtgeving op de VRT.”

De lege doos De redactie pluist wekelijks de wetboeken uit op zoek naar redeloze regelgeving

Twee jaar geleden was het gedaan met bontjassen maken in de hoofdstad. Staatssecretaris Bianca Debaets (CD&V), de toenmalige dierenvriend in de Brusselse regering, kreeg een ordonnantie gestemd om pelsdierhouderijen te verbieden. Echt veel moeite vroeg dat niet, want er was nog nooit een pelsdierhouderij in Brussel geweest. — EVA CHRISTIAENS EN HELEEN DEBEUCKELAERE

Gaia overhandigt een erediploma aan Bianca Debaets: onder meer door het verbod op pelzenkwekerijen kreeg ze 14/20. © PHOTONEWS

DE WET

H

et verbod dient natuurlijk om te verhinderen dat er ooit een pelzenkwekerij kómt,” repliceert Gaia. Op het moment van de stemming telde ons land zeventien pelzenkwekers, allemaal gelegen in Vlaanderen. Over vier jaar moeten zij zelf de deuren sluiten, want ook Ben Weyts (N-VA) besloot een pelsdierhouderverbod in te voeren in Vlaanderen. Brussel had dus al bij voorbaat verhinderd dat die Vlaamse pelzenkwekers in 2023 de gewestgrens dreigen over te steken. “De salamitechniek,” noemt pelshandelaar Christian Parmentier het verbod. “Het einddoel van die actiegroepen is een veganistische samenleving zonder enig gebruik van dieren. Ze focussen op de kleinste sectoren om hun slag thuis te halen, zoals de pelzensector. Welk ander kledingmateriaal kan je eindeloos blijven herstellen en recycleren? Niets is zo

duurzaam als pels.” De ‘kleine’ sector produceert in ons land nog altijd een goede 200.000 pelzen per jaar, vooral nerts. “Dat is peanuts in vergelijking met de zes miljoen die in Scandinavië worden geproduceerd,” vindt Parmentier, die ook voorzitter is van de Belgische Bontfederatie. In zijn eigen winkel in de Naamsestraat verkoopt hij voornamelijk Deense pels. En als veearts van opleiding ziet hij daar geen graten in. “Dieren beseffen niet dat ze gehouden worden. Wat telt, is dat ze goed gehouden worden. Het wettelijk kader zou dierenwelzijn in balans moeten houden met economie en ecologie.” Het verbod op Brusselse pelzen verhindert voorlopig niet dat er bontjassen van elders over zijn toonbank gaan. “Dat is wel onze volgende stap,” belooft directeur Ann De Greef van Gaia. “Zolang er geen productieverbod was,

‘Het houden en fokken van dieren in hoofdzaak of uitsluitend voor hun pels is verboden.’ Artikel 9bis in hoofdstuk II van de wet van 14 augustus 1986 betreffende de bescherming en het welzijn der dieren. Ingediend door Bianca Debaets (CD&V) Sinds 2017 Huidig bevoegd minister Bernard Clerfayt (Défi)

konden we nog niet pleiten voor een handelsverbod. Nu kan dat wel en gaan we de federale regering erop aanspreken. Er zat dus meer achter dan pure symboliek.” Al was Brussel vanuit symbolisch oogpunt wel een geschikte kartrekker, vond Gaia. “Brussel is het hart van Europa en daar willen we uiteindelijk een totaalverbod bekomen,” zegt De Greef. Hoe meer lidstaten (of in België deelstaten) de pelzenkwekers verbieden, hoe steviger Gaia staat om te ijveren voor een Europese nee tegen bont. De teller van lidstaten die pelzenkwekerijen verbieden staat nu op dertien, België inbegrepen. Brussel is daarbij één stukje van de strategie. En het circulaire argument over pelzen kledij? “Je haalt die pels niet zomaar van de nerts om hem op je rug te leggen,” zegt De Greef. “De bontindustrie doet het uitschijnen als een groen product, maar er zit een heel productieproces tussen met vervuilende, chemische producten. Om nog maar te zwijgen van de verspilling van voedsel en mest voor en van die nertsen.”

BRUZZ | DE VERHALEN

Verbod op pelskwekerijen die er nooit waren

Huidig minister voor Dierenwelzijn Bernard Clerfayt (Défi): “Wallonië noch Brussel hadden pelskwekerijen op hun grondgebied ten tijde van het verbod. Toch hebben beide regio’s, op vraag van Gaia, een verbod geïnstalleerd.

Die maatregelen zijn niet zomaar symbolisch. Ten eerste houden ze iedere toekomstige exploitatie van die aard tegen. Maar vooral zet het druk op Vlaanderen om dezelfde

stappen te ondernemen. Dat heeft gewerkt. Een eventueel verbod op de verkoop van bont of pelsen is een federale aangelegenheid waar ik niet verder op kan ingaan.”

> Een suggestie voor deze rubriek? Ga naar BRUZZ.be/delegedoos. Daar kunt u de reeks ook nalezen. 23 OKTOBER 2019

I 23

Reportage

Hoe de vruchtbare snookerbodem uitgeput raakte

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Het laatste snookersalon van Brussel Brussel telde vroeger zeker dertig snookersalons. Daar is er nu nog maar één van over: de Victory Bar in Ukkel. Waarom wordt dit spel niet meer gespeeld? En wat zegt dat over de biljartcultuur in het algemeen? “Vroeger namen ouders hun kinderen mee op café, waar een biljart stond. Die tijd is voorbij.” — BRAM VAN RENTERGHEM, FOTO’S IVAN PUT

H

et is dinsdagavond en terwijl buiten de wereld in brand staat, telt binnen alleen het groene laken. Het zacht getik van ballen of het krijten van de keus is duidelijk te horen, want buiten wat gedempt gevloek wordt er nauwelijks gepraat - of het moet zijn dat iemand aan een buitengewone break bezig is, waarbij de opgetelde punten steeds luider door de tegenstander worden omgeroepen. Het niveau aan de zes snookertafels ligt hoog, net zoals de gemiddelde leeftijd. Tot een groepje jongeren binnenkomt en naar de pooltafel achterin de lange zaal

24

I

23 OKTOBER 2019

trekt. Een teken voor de uitbater om de playlist ‘Eurotrance’ op te zetten. Niets is perfect. “Toen ik in 2000 in Brussel aankwam, waren er tientallen snookersalons,” zegt Ali Darvishpoor, de 36-jarige uitbater van het snookersalon. “Dat was toen echt in de mode.” Darvishpoor komt uit Iran en is wiskundige. In Brussel studeerde hij architectuur en economie aan de VUB, maar in 2003 kreeg hij het snookervirus te pakken. “Toen wist ik meteen: ooit wil ik een snookersalon openen. Et voilà (grijnst).” Buiten wat met bier bevlekte tafels in een vochtige kelder in

Sint-Agatha-Berchem, en drie tafels geprangd in een poolhal in Elsene, is de Victory Bar alles wat overblijft van wat ooit een echte snookerstad was. Hoe dat komt, daar heeft Darvishpoor het raden naar. “In Iran is snooker nu onder impuls van topspeler Hossein Vafaei net heel populair. Maar België heeft Luca Brecel, en snooker is hier de hele tijd op tv te zien. Toch wordt het niet langer gespeeld. Ik denk dat dat komt omdat de jongeren tegenwoordig allemaal met hun gsm en Playstation bezig zijn. Ze komen niet meer buiten.” Een andere mogelijke oorzaak is het prijskaartje. Want wie gaat snookeren en daarbij graag de tijd vergeet, wacht een gepeperde rekening. Een tafel kost 13 euro per uur, en ook de drank is niet gratis, al wordt er aan een snookertafel relatief weinig gedronken. “Een glas of twee, drie om te relaxen, maar meer niet,” zegt Darvishpoor. Hij snapt dat een tafel duur is, maar zegt niet anders te kunnen. “De huur voor zo’n groot pand in Ukkel is drie keer zo hoog als in Vlaande-

ren,” zegt hij. “En elk jaar vervang ik de lakens van alle tafels. De snookerclub die hier speelt, vraagt dat, terecht trouwens. Maar dat kost mij 800 euro per tafel. Ik heb nu wel mijn droom vervuld, maar rijk zal ik er niet van worden.”

TERUG NAAR AF Didier Minguet (44), bijgenaamd the crazy potter, is de beste speler van die snookerclub. Hij speelt al 24 jaar op het hoogste niveau en heeft elk jaar clubs zien verdwijnen. “Deze club was in 1982 ook de eerste van Brussel,” zegt hij, nippend van een whisky-cola. “Later kwamen er zeker dertig clubs bij. En nu zijn we terug naar af.” Maar waarom laten de Brusselaars snooker nu massaal links liggen, terwijl het vroeger zo populair was? “Om snooker te spelen moet je ernst, geduld en tijd hebben,” legt hij uit. “En daar heeft de Vlaming meer van dan de Brusselaar en de Waal. Daarom blijven er meer snookerclubs over in Vlaanderen. Heel wat goeie spelers vertrekken ook naar daar, omdat de speelcondities er over

BRUZZ 24 Kijk woensdagavond naar de reportage over dit laatste snookersalon op BRUZZ 24, of via www.bruzz.be

ALI DARVISHPOOR UITBATER VICTORY BAR

het algemeen beter zijn. De tafels, maar vooral de prijs,” zegt hij, terwijl hij de ballen klaarlegt voor een nieuw frame. Maar ook in Vlaanderen is het aantal clubs in vrije val. Zo’n vijftien jaar geleden waren er in heel België ongeveer 7.000 aangesloten leden. Nu nog 2.200. Volgens Rudy Bauwens, snookercommentator bij Eurosport, heeft die neergang van het aantal clubs en salons meer te maken met de evolutie van onze cultuur dan met het snooker an sich. “Het sociale leven speelde zich dertig of veertig jaar geleden op café af. En bijna elk café had standaard een golfbiljart (ook bekend als tapbiljart, red.) of carambole staan. “Als je ouders je meenamen op café, probeerde je dat ook eens, waarna je al dan niet de smaak te pakken kreeg. Toen snooker in de jaren tachtig via de BBC ook hier werd uitgezonden, is het in België zo’n enorme hype geworden omdat het voor ons geen totaal onbekende sport was,” zegt Bauwens. “Iedereen hier had ooit in z’n leven weleens een keu vastgehad. Het

gewone café was een opstapje. Na het zien van een snookermatch op tv wilden die cafégangers dat dan ook eens proberen, al waren velen teleurgesteld: op tv ziet het er veel makkelijker uit dan in het echt (lacht).” Het snookerzaadje viel dus in vruchtbare Belgische bodem. Maar die grond is nu uitgeput. “De mensen gaan niet meer op café of toch niet meer zoals vroeger,” zegt Bauwens. “En de cafés met een biljart verdwijnen.” Bertus Van Den Berg, voorzitter van de Koninklijke Biljartbond afdeling Brabant, beaamt. “Het aantal cafés met een carambole gaat sterk achteruit,” zegt hij. “De tafels nemen te veel plaats in, terwijl er vroeger overal een biljart stond. Zo waren er in de jaren zeventig in Vilvoorde veertig cafés, en in elk café stond een biljart. Nu zijn dat er nog twee of drie.” Bij de golfbiljartbond klinkt hetzelfde geluid. “Als er een clublokaal sluit, komt er meestal niets in de plaats,” zegt Nick De Groote van de Belgische Golfbil-

jartbond. “Een bestaande club adopteert dan die leden.”

KANARIE Zelfs het aantal poolhallen, ooit dé plek om indruk te maken op het andere geslacht, is in vrije val. In Brussel zijn er nog een viertal, aangevuld met her en der een tafel in een willekeurig café. In die zin is het laatste snookersalon de kanarie in de koolmijn: niet alleen het snookeren verdwijnt, maar onze

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

“Jongeren zijn tegenwoordig meer met hun gsm en Playstation bezig. Ze komen niet meer buiten”

hele biljartcultuur staat op het spel. Het moeten dan vast duistere tijden zijn voor plaatsers en vernieuwers van biljarts. “Toch niet,” zegt Erik Claes, zaakvoerder van ESPA Biljarts, en zelf fervent speler. “Maar er is iets veranderd: mijn hoofdinkomen haalde ik vroeger uit nieuwe lakens te plaatsen in speelzalen, nu verkoop ik vooral tafels op de privémarkt. Zo’n 95 procent van mijn biljarts plaats ik bij mensen thuis, waaronder een stuk of twaalf snookertafels en heel veel biljart-eettafels. Dat zijn dan vooral pooltafels. Aan cafés verkoop ik nog nauwelijks, misschien een stuk of drie vorig jaar. Er komen geen nieuwe cafés meer bij hé. Mensen kunnen daar niet meer van leven.” Of hoe zelfs een cafésport ten prooi valt aan individualisering. Toch denkt Claes niet dat het biljartspel in het algemeen snel zal verdwijnen. “Misschien waren er vroeger wel te veel snookersalons,” zegt hij. “Met het rookverbod ging de helft failliet, maar de zalen die overblijven, draaien wel. Ook het driebanden lijkt de laatste jaren minder sterk achteruit te zijn gegaan.” En het aantal lokalen met een golfbiljart is de laatste jaren stabiel gebleven, bevestigt De Groote van de golfbiljartbond. “We hebben nu nog zo’n 350 officiële lokalen, verspreid over Vlaanderen en Brussel.” Dat het stabiel blijft, hoopt alvast ook Ali Darvishpoor van het laatste snookersalon van Brussel. “De enige manier om snooker weer populair te maken is door jongeren aan te trekken. En die komen pas als ze al eens pool of biljart gespeeld hebben. Daarom heb ik nu een extra pooltafel achterin geplaatst (grijnst).”

Snooker in een notendop Snooker was slang voor een eerstejaars in het Britse leger. In koloniaal Indië bedachten Britse officieren deze variant op het gewone biljartspel, waarna snooker al snel de term werd voor een beginneling aan de snookertafel Het spel heeft een witte, vijftien rode en zes andersgekleurde

ballen. Spelers moeten met de witte een rode bal proberen te potten, waarna ze een kleur mogen kiezen. Potten ze ook deze, dan volgt weer een rode enzovoort Zo’n serie heet een ‘break’, of het aantal punten dat een speler achtereenvolgens maakt. Een break van 100 punten heet een ‘century’,

en is een hele prestatie. Het maximale aantal punten is 147, verkregen door na elke rode bal de zwarte bal, en vervolgens alle kleuren te potten De snelste tijd waarin dit gebeurde is 5 minuten en 20 seconden, een prestatie van Ronnie ‘Rocket’ O’Sullivan, de beste speler ooit

23 OKTOBER 2019

I

25

Enfant Terrible Bijzondere mensen in een bijzondere stad

Fotograferen is mijn vorm van yoga Frédéric Moreau de Bellaing, straat- en documentairefotograaf

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Als kind tekende ik graag strips. Daarna kwam mijn passie voor film. En nu staat alles in het teken van de fotografie. Onlangs volgde ik nog een masterclass bij de Italiaanse Magnum-fotograaf Alex Majoli. Ik fotografeer vooral gewone mensen in hun natuurlijke omgeving. Ik zoek het licht op en heb oog voor contrasten en symbolen. Als je goed oplet, geeft het leven je zoveel cadeaus. Ik geloof niet in neutraliteit. Als je een camera bovenhaalt, veranderen mensen hun gedrag. Iedereen speelt een rol in het leven. Ik ben een betrokken observator en vertel verhalen, los van de clichés. Ik stel dingen in vraag zonder antwoorden te geven. Drie jaar geleden was ik uitgenodigd op een feest van sans-papiers in een kraakpand. Het was heel fijn om de mensen te leren kennen. Ik werd me bewust van de moeilijke situatie waarin vluchtelingen hier zitten en de mensonterende toestanden die ze thuis en tijdens hun vlucht hebben meegemaakt. Ik frequenteerde het Maximiliaanpark en engageerde me als vrijwilliger voor het Burgerplatform. Er logeerde al eens iemand bij mij. Ik nam veel foto’s van hun dagelijkse leven. Weet je, migranten zijn ook maar mensen. Mensen met wie je een glas kunt drinken. Dat gevoel wil ik met mijn foto’s overbrengen. Dat is mijn bijdrage aan de samenleving, ma petite pierre à l’édifice. Voor vluchtelingen zelf betekent een foto vaak veel. Er is hen al zoveel ontnomen aan bezittingen en herinneringen. Ik heb niets tegen de politie, maar in Brussel ben ik er al vaker mee in aanvaring gekomen. Er loopt een klacht tegen mij omdat ik het privéleven van politieagenten geschonden zou hebben. Ik heb in 2017 foto’s genomen van een politieactie bij een bezet gebouw in Etterbeek. De agenten waren echter

in functie, dus dat is geen overtreding van de wet. Bovendien heb ik de foto’s niet eens verspreid. Een andere keer heb ik in beeld gebracht hoe een agent in burger zijn wapen richtte op betogende asielzoekers. Het kan ook anders, heb ik gezien bij de klimaatacties van Extinction Rebellion in Londen. Daar waren de agenten niet gewapend en behulpzaam en vriendelijk. De laatste jaren zit de ziekte van Parkinson mij op de hielen. Ik kreeg de diagnose in 2012, maar de symptomen traden al vroeger op. Niet meer vlot kunnen schrijven, niet meer recht zwemmen, het stuur van de auto niet meer goed kunnen vasthouden. Ik wijt mijn ziekte aan de pesticiden waaraan ik als kind ben blootgesteld. Ik neem een hoop pillen en mijn toestand blijft vrij stabiel. Als ik foto’s neem, maak ik mijn hoofd leeg en ben ik zo gefocust dat mijn handen niet trillen. Fotograferen is mijn vorm van yoga. Mijn wijk is heel gemengd en bruist van leven. De buren hebben er nog contact met elkaar. Wat telt, is niet waar je vandaan komt, maar wie je nu bent. Ik kom uit een aristocratische familie, maar dat doet er niet toe. Wat ik zou veranderen aan Brussel? Het is, zoals België, een institutioneel kluwen, versnipperd en inefficiënt. Spijtig dat de Franstaligen zich destijds verzet hebben tegen een volledig tweetalig land en dat onderwijs en cultuur naar de deelstaten gingen. Ooit hoop ik van de fotografie te kunnen leven, zodat ik niet meer afhankelijk ben van de staat voor een uitkering. Ik zou zelfs een opdracht van een bank aanvaarden. Ik werk hard aan mijn foto’s. Een nieuw fotoboek, waarom niet? Door mijn ziekte besef ik dat mijn lichaam er niet voor eeuwig is. Ik moet nu leven. — TOM VAN BOGAERT

Frédéric Moreau de Bellaing (48)

brengt het leven van vluchtelingen en asielzoekers in beeld. Hij exposeert geregeld en publiceerde in 2016 een fotoboek over Palestina. Hij groeide op in Doornik, maar keerde terug naar zijn geboorteplaats Brussel om er aan INSAS fotografie en film te studeren. Hij woont in Molenbeek, bij Belgica. www.bellaing.be, www.facebook.com/FredericMoreauDeBellaing

26

I

23 OKTOBER 2019

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D © SASKIA VANDERSTICHELE

23 OKTOBER 2019

I

27

Samenleving

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Film en boek over het laatste Griekse café van Molenbeek

Een klein café in een grote wereld In hartje Oud-Molenbeek, op een zucht van de Sint-Jan Baptistkerk, ligt ‘la Rose Blanche’. Het café van de broers Karassavidis is niet enkel het laatste Griekse café van historisch Molenbeek, het is ook een levend monument. Een kleine plek die de voorbije 46 jaar de hele wereld zag passeren. Poli Roumeliotis en Kris Kaerts maakten er de voorbije drie jaar een boek en een film over. “Hier zie je een Molenbeek dat elders niet meer bestaat.” — KRIS HENDRICKX , FOTO’S POLI ROUMELIOTIS

W

ie la Rose Blanche binnenstapt - we bevelen het warm aan - merkt al snel: dit is niet zomaar een café. Het wat afgeleefde interieur van het volkscafé is in geen decennia veranderd en de toog oogt als een klein museum. We zien een foto van Rode Duivel Luis Oliveira die de sirtaki danst in een nabijgelegen restaurant, een Belgische vlag en een beeld van een dansende menigte in Trabzon, een

28

I

23 OKTOBER 2019

stadje aan de Turkse Zwarte Zeekust. “Hier, proef eens.” De imposante uitbater Pavlos Karassavidis (bijna 75) schuift een bord over de toog waar een kloeke gegrilde baars op ligt. Verschillende cafébezoekers worden gesommeerd om een stukje te nemen van wat straks Pavlos’ middagmaal zal zijn, dat hij staande achter de toog nuttigt. Bereid door zijn broer Kostas (bijna 70), die heerst over de kleine keuken van de kroeg.

De broers Karassavidis zijn het kloppende hart van een café dat ze al uitbaten sinds 1973. La Rose Blanche was ooit het eerste Griekse café van Molenbeek en had in de Griekse hoogdagen een twaalftal concurrenten. Vandaag is het ook het laatste.

‘CECI N’EST PAS UN CAFÉ’ In die 46 jaar was het duo getuige van de hele recente Molenbeekse geschiedenis. “Ze hebben alle

migratiegolven zien passeren en dat zie je vandaag nog aan het publiek in dit café,” zegt Kris Kaerts. “Hier komen Tunesiërs, Marokkanen, oude Belgen, Balkan-Turken en ook nog wat oude Grieken, die hun vaste plaats hebben aan de toog of in het café. Zo’n mix vind je anders nergens in Molenbeek. Het is een van de redenen waarom een van de klanten onlangs nog luid poneerde: ‘Ce café n’est pas un café, mais un monument de quartier.’” De film en het - drietalige - boek van Kaerts en Roumeliotis belichten onder meer dat snel veranderende Molenbeek. Hoe Pavlos en Kostas eerst Grieken tussen de Belgen waren en oud-Molenbeek beetje bij beetje evolueerde tot wat het vandaag is: een stadsdeel waar de Marokkaanse aanwezigheid overheerst. Een gemeentecentrum ook, dat tijdens het maakproces ook

FILM EN BOEK Café La Rose Blanche: Steenweg op Merchtem 53, Molenbeek Filmpremière ‘La Rose Blanche’: donderdag 24 oktober om 19 u in Cinéma Palace. Boek verkrijgbaar via www.laroseblanche.be en www.skribis.be

1: Feest in la Rose Blanche, met Pavlos boven links, Kostas achter de bar en Kris Kaerts centraal rechts. 2: Kostas met de foto waarop Luis Oliveira de sirtaki danst (en waar hij zelf ook op staat).

nog eens wordt dooreengeschud door aanslagen en een invasie van de wereldpers. La Rose Blanche is vandaag een van de zeldzame plekken in de historische kern waar bier wordt geschonken. De buren van moskee Muttaqin - gehuisvest in een voormalige brouwerij - willen het café al jaren kopen om te kunnen uitbreiden. Voorlopig gaan de broers niet in op het bod van de buren. Maar de mogelijke verkoop was voor Kaerts wel het signaal om te starten met zijn project, dat vandaag een rijk boek en een warme film oplevert. “Ik hoorde Kostas steeds vaker zeggen dat hij moe is en wil stoppen en dan was er nog dat bod,” vertelt Kaerts. De broer in kwestie schuift ondertussen tapas op basis van Marokkaanse pannenkoek onder onze neus. “Toen ik de toestemming van de broers had, hebben we het voornemen bezegeld met drie glazen sterke drank.” Film en boek zouden uiteindelijk steun krijgen van de Vlaamse Gemeenschap, de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) en heel wat gulle giften via een growfundingactie.

BEWOGEN GESCHIEDENIS De geschiedenis van la Rose Blanche is maar één van de verhaallijnen in de film en het veel uitgebreidere boek. De makers gingen ook zoek

naar de bewogen roots van de broers. Die migreerden zelf met hun ouders uit noord-Griekenland, waar de film ons ook naartoe brengt. De grootouders Karassavidis waren op hun beurt al vluchtelingen uit de Pontus, een gebied aan de Zwarte Zee dat vandaag diep in Turkije ligt, maar ooit Griekssprekend was. De foto van Trabzon aan de toog hangt er niet zomaar: ze toont de Pontus in die tijden. Kaerts en Roumeliotis schetsen zo het verhaal van een beweeglijke geschiedenis, waar alles transitie is: van het Ottomaanse Rijk over Griekenland naar de steeds veranderende aankomstwijk Molenbeek. Ook in die gemeente beperkten de makers zich niet tot het café. “Het startpunt was altijd dat dit een klein café is in een grote wereld, we wilden

dingen doen in Molenbeek,” legt Kaerts uit. Dus richtte hij de vriendengroep van de Rose Blanche op, l’amicale de la Rose Blanche, die de voorbije jaren geregeld acties ondernam: van een wandeling langs de verdwenen Griekse cafés over een carnavalsfeest en muziek- en dansoptredens tot een groots opgezette expo over de Molenbeekse Grieken in de Sint-Jan Baptistkerk.

PREMIÈRE De acties van de amicale zijn uiteindelijk ook de fundamenten geworden waar de film op rust. Na drie jaar gaat die op 24 oktober in première in Cinéma Palace. Wie de film wil zien, is er die dag best bij, want La Rose Blanche wordt niet opgenomen in de reguliere programmatie van de bioscoop. “We willen

“Hier komen Tunesiërs, oude Belgen, Marokkanen, BalkanTurken en ook wat oude Grieken, die hun vaste plaats hebben aan de toog of in het café” KRIS KAERTS MAKER DOCUMENTAIRE

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

3: De amicale van La Rose Blanche voor het café.

de film wel tonen op evenementen waar er ook interactie is,” vertelt Kaerts. “Er komt zo normaal een tournee langs culturele centra met een première per provincie. Het is de bedoeling dat de film in de beginperiode enkel zal te zien zijn als iemand van ons twee er ook bij is.” Het boek komt tegelijk met de film uit. Over 224 bladzijden vertelt het de geschiedenis van de protagonisten van het café – inclusief vaste klanten – heel wat uitvoeriger dan de film. Maar het drietalige werk, waaraan een vijftiental vrijwilligers een bijdrage leverde, gaat ook dieper in op de geschiedenis van Griekenland en de Pontus, die uithoek van Europa waarover hier te lande maar weinig geweten is. Drie jaar geleden was de dreigende sluiting van het café de aanleiding voor het project La Rose Blanche. Anno 2019 is het café nog steeds open. Als we Kostas vragen of hij nog steeds wil stoppen, klinkt een sluiting minder dichtbij dan in 2015. “Natuurlijk ben ik nog steeds moe, maar het is nu wellicht aan mijn neef, de jongere generatie. Als hij wil voortdoen, kunnen we nog een tijdje verder.” Als we willen vertrekken, schuift hij glunderend nog een bord vers gefrituurde chips op basis van zoete aardappelen op ons tafeltje. We zien hem de eerste jaren niet sluiten. 23 OKTOBER 2019

I

29

Nick Trachet

Brussel en de wereld culinair ontdekt

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Diwali Vrijdag (25 oktober) begint Diwali. Het lichtfeest van de hindoes wordt met de jaren steeds zichtbaarder in Brussel. Verleden week op 13 oktober was er een groots Diwali-evenement aan het Atomium. Er waren een paar duizend aanwezigen. Oei, is dat niet wat vroeg, als de échte feestelijkheden maar nu vrijdag beginnen? Wel, kijk eens met andere ogen naar onze eigen feesten. Kerstmis is ook een lichtfeest, op één welbepaalde dag eind december. De kerstmuziek klinkt al uit de stadsluidsprekers en de geur van glühwein begint al te walmen vanaf de eerste dag van de maand! De Europese kerstperiode loopt af met Driekoningen, maar zelfs dan kunnen de mensen geen afscheid nemen van hun boom. Dus dat het miljard Indiërs over de hele wereld er wat eerder aan beginnen en wat langer mee doorgaan, kunnen wij hen niet ten laste leggen. Diwali is een feest met lichtjes. Dat kan de buitenstaander makkelijk zelf ontdekken. Maar wat de diepere betekenis is, dat is een ander verhaal. Het hindoeïsme laat zich niet zomaar uitleggen, het kent vele vormen. Kijk wederom eens naar onszelf: christenen, dat zijn Grieks-

varieert die datum bij ons van half oktober tot half november. De tuinen en huizen worden versierd met dia’s, stenen potjes met olie in, waarin een katoenen wiek het vlammetje draagt. In moderne huishoudens kunnen het ook leds en andere lampjes zijn, vergelijkbaar met onze kerstverlichting. En er wordt, zo heb ik zelf mogen beleven, veel voedsel gegeten en gedeeld. Vaak hapjes: pakora, bhaji, bara,

orthodoxen maar evengoed quakers. Helemaal anders, maar toch onder dezelfde noemer. En atheïsten worden wereldwijd vaak tot de christenen gerekend, omdat er geen kolommetje apart voor voorzien is! Dus heeft de interpretatie van Diwali vele vormen. Van Trinidad in de Caraïben tot Fiji in de Stille Oceaan, overal leven georganiseerde hindoe-gemeenschappen. O, en ook de sikhs vieren Diwali.

“Het is dus het moment om hindoeburen op te zoeken, misschien hebben ze wel iets lekkers klaar?”

Het is het feest van de overwinning van licht over duisternis, en het duurt meestal vijf dagen. De hoogdag is de derde dag, die van de nieuwe maan amasvasya, de “donkerste van het jaar”. Aangezien de hindoekalender afwijkt van de westerse

samosa … Op feestdagen zijn bij de hindoes de maaltijden meestal vegetarisch, ook bij hen die de rest van het jaar wel vlees eten. Het is dus het moment om hindoeburen op te zoeken, misschien hebben ze wel iets

lekkers klaar? Er zijn ook steeds meer Indische eethuisjes met een Nepalese, Pakistaanse of Sri Lankaanse achtergrond die iets speciaals doen. Of je maakt zelf eens Indische gerechten klaar. Ik pik dit recept even van Jacki Passmore: pakora. Kook twee geschilde grote aardappelen halfgaar, snij ze dan in dobbelsteentjes. Snipper twee ajuinen, vijf pijpajuinen en een groene chili fijn. Hak een bosje spinazie (200 gram) klein en ook twee tomaten. Meng goed met 200 gram besan (kekermeel) en twee lepels zelfrijzende bloem. Voeg er al mengend zout, twee lepels garam masala en flink wat geraspte gember toe. Garam masala is een Indisch specerijenmengsel dat je nu bijna overal vindt, ook in ‘westerse’ supermarkten. Maak van al die ingrediënten een wat lopend beslag met net genoeg water. Zet de frietketel op en drop porties ter grootte van een walnoot in de hete olie. Laat bakken tot goudbruin, drup goed uit en dien op met een yoghurt-muntsaus. In Indische winkels zijn kant-en-klare mixen te krijgen om deze heerlijkheden snel in elkaar te krijgen en hier en daar duiken nog wel festivalletjes op met specialiteiten voor Diwali. Ik kreeg melding van een Diwalifeestje in het auditorium van het Sint-Pieterscollege in Ukkel, op 9 november. Er moeten er meer zijn. Smakelijk.

> De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/trachet

VACATURE

Lerian (www.lerian.be) is een dynamische talenschool met kantoren in Antwerpen, Brussel, Gent en Luik. Al meer dan 20 jaar biedt Lerian een waaier van kwaliteitsvolle taaldiensten aan bedrijven aan. Voor de regio Brussel werft Lerian dynamische, gemotiveerde en creatieve freelance taaltrainers Nederlands aan

TAAK het geven van privé, duo- en/of groepsopleidingen (drie tot zes cursisten) aan volwassenen in professionele context. De opleidingen zijn functioneel en interactief met focus op communicatie.

AANBOD - Een freelance contract met degelijke vergoeding, een job vol uitdagingen in een multiculturele omgeving - Een doorgedreven opleiding door onze pedagogen, didactische onder-

steuning met inhouse ontwikkelde syllabi - Een zeer goed geoliede organisatie. Samen met de planner stel je zelf je uurrooster samen in functie van je beschikbaarheden

Geïnteresseerd? Mail je cv naar conny. awouters@lerian.be. We ontmoeten je graag voor een gesprek! Tot binnenkort.

Beeldspraak

Tijd voor deliberatie democratie

Winteruur

Feestverlichting in de Nieuwstraat, 1965. © PHOTONEWS

Van Europa moeten we in 2021 definitief op de zomertijd overschakelen, of kiezen voor eeuwige wintertijd. Dat betekent dat we nu snel moeten uitmaken wat we willen. Eén keuzemogelijkheid hebben we alvast verkwanseld: die om alles bij het oude te laten en twee keer per jaar het uur te blijven aanpassen. 84 procent van 4,6 miljoen stemmende Europeanen heeft die optie al van tafel geveegd bij een sowieso niet representatieve volksbevraging in 2018. Het is de vraag of die 84 procent zo’n permanente situatie nog altijd een goed idee zal vinden wanneer hun voorkeur - hetzij permanent zomertijd, hetzij permanent wintertijd - het uiteindelijk niét haalt. Maar goed, we kunnen de tijd niet helemaal tot voor dat eerste referendum terugdraaien, dus resten twee mogelijkheden.

De intuïtieve, simplistische, egoïstische, maar ook wel vitalistische keuze lijkt die te zijn voor permanente zomertijd. Die associëren we met zwoele avonden, barbecues en vakanties, waarvan we vrezen dat ze door een permanente wintertijd in het gedrang zullen komen. Ook houden we met name ’s avonds niet zo van het donker. Omdat we liever ’s ochtends slapen dan ’s avonds, wanneer slapen duidelijk een vorm van tijdverspilling wordt die we liever reserveren voor als we echt dood zijn. Het siert de levenslustige mens dus dat hij terugdeinst voor permanente wintertijd. Maar de ongemakkelijke waarheid is dat die laatste niet alleen enkele praktische voordelen heeft, maar ook beter is voor de gezondheid. En dat de economische voordelen die ooit aanleiding gaven tot de

zomertijd niet meer spelen. Aan de einder doemt dus een discussie op die emotie, feiten, economie en welzijn weer eens tegenover elkaar uitspeelt, en zoals brexitreferenda en Amerikaanse verkiezingen geheid tot een splijtende fifty-fifty verdeling zal leiden. Met wat meeval spelen er ook communautaire verschillen, tekent zich binnen de moslimgemeenschap een uitgesproken voorkeur af omwille van de ramadan, bepleiten linkse ratten uitzonderingsregels voor de zwakste groepen in de samenleving, en vinden flaminganten - die niet vergeten zijn dat de Duitsers de zomertijd tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben ingevoerd – dat het hoog tijd voor een Vlaamse tijdzone. Het is zelfs mogelijk dat zich dwars door links en rechts heen nieuwe politieke breuklijnen aftekenen. Bijvoorbeeld tussen ochtendmensen en avondmensen, die onderling ook nog eens verdeeld zijn. De ene ochtendmens zal ’s morgens immers zonlicht eisen om zijn ijver

duidelijk zichtbaar te maken, terwijl de andere de ochtendstond juist wil gebruiken om de deprimerende duisternis monter te bekampen, om dan tijdens de ontspannen uurtjes ’s avonds wat te worden bijgelicht. En wie zich in principe achter het actiecomité ‘De zomertijd moet blijven’ zou scharen, kan zich als gutmensch die andermans biologische klok niet wil ontregelen misschien ook in de wintertijd vinden. Hoe dan ook moeten we nu al een representatieve groep proefpersonen samenstellen die vanaf dit weekend doorleeft op het ritme van de zomertijd, en die de komende maanden door professoren en media wordt gevolgd tijdens een wetenschappelijk verantwoord reality-tv-programma à la Expeditie Robinson, dat dan duiding geeft bij uitgeputte kleuters en slapeloze volwassenen op winterse barbecues bij -10 graden Celsius. Ook moeten we de symbolische democratische oprisping van de EU in deze kwestie aangrijpen als lakmoesproef voor de deliberatieve democratie. Laat David Van Reybrouck een grootschalig project met lotelingen uittekenen, dat in Brussel begeleid wordt door burgerbeweging Agora. Voor het spektakel zou het immers goed zijn dit bevoegdheidsdomein ook maar meteen te regionaliseren. Als burgerpanels ondersteund door experten hier dan uit raken, kunnen ze alle wereldproblemen aan. En zo niet houdt de EU als vanouds nog een slag om de arm. Bij te veel onenigheid of verkeerde keuzes zal de Commissie de definitieve beslissing gewoon nog eens met een jaartje uitstellen.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Elke week verzint Michaël Bellon een nieuw onderschrift bij een oude persfoto

— MICHAËL BELLON

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/beeldspraak 23 OKTOBER 2019

I 31

COLOFON

BigStel City zelf je vraag

BRUZZ

Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65

en stem op BRUZZ.be

ABONNEMENTEN

Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80, Gratis in Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 25 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393 van Vlaams Brusselse Media vzw Buiten België: 30 euro per jaar. OPLAGE : 62.609 exemplaren. ADVERTEREN?

Marthe Paklons, 02-650 10 61 sales@bruzz.be DISTRIBUTIE

Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be

Betalen met de kaart is fel ingeburgerd, maar er zijn nog altijd handelaars die geen ‘plastic’ aanvaarden.

ALGEMENE DIRECTIE

© BRUZZ

REDACTIE

Jo Mariens HOOFDREDACTIE

Kristof Pitteurs (algemeen hoofdredacteur), Mathias Declercq Steven Van Garsse CULTUUR & UIT

Gerd Hendrickx Jean-Marie Binst, Eva Christiaens, Filip De Rycke, Sara De Sloover, Tim Gatzios, Kris Hendrickx, Bettina Hubo, Stefanie Nijs, Jasmijn Post, Bram Van Renterghem, Kurt Snoekx, Sophie Soukias, Roan Van Eyck, Danny Vileyn, Tom Zonderman MEDEWERKERS

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Nicolas Alsteen, Gilles Bechet, Michaël Bellon, Céline Emmerechts, Patrick Jordens, Tom Peeters, Niels Ruëll, Sophie Soukias, Nick Trachet, Tom Van Bogaert, Michel Verlinden EINDREDACTIE

Karen De Becker

Waarom kan je op sommige plekken in Brussel, zoals in Vorst Nationaal, alleen cash betalen? MAARTEN UIT SINT-GILLIS

D

e regelgeving over consumentenzaken is vrij duidelijk. Als consument kan je niet onbeperkt met cash geld betalen: sinds 2014 slechts tot 3.000 euro, btw inbegrepen, een maatregel tegen fiscale fraude en witwaspraktijken. Daarom staan veel tweedehandse auto’s bij handelaars 2.999 euro geprijsd. Tussen particulieren onderling is er echter geen limiet voor betalingen in cash geld. Dan kan gerust wat spaargeld van onder de matras van je suikeroom gebruikt worden. Een uitzondering is de verkoop van grond en huizen, daar is elke euro in baar geld verboden. Maar paroles, paroles, om in de buurt van de concrete vraag te komen, belden we Coralie Berael. Zij is venue manager van Sportpaleis Group, sinds vijf jaar eigenaar van Vorst Nationaal. Of in het concertenen evenementenpaleis, dat sinds zijn verbouwing in 2015 een capaciteit van 8.400 bezoekers aankan, alleen

32

I

23 OKTOBER 2019

munten en bankbiljetten aanvaard worden? Vooreerst blijkt het evident - en dat bewijst hun website overduidelijk - dat concerttickets elektronisch worden gekocht. Maar zodra de concertgangers binnen zijn, wordt er uiteraard ook al eens wat uitgegeven. “Die persoon heeft dan toch niet goed gekeken,” stelt Berael onomwonden. “Want er staan overal terminals om met de kaart te betalen, van de bars tot aan de merchandisingstand. Veertig procent van de bezoekers betaalt trouwens met de kaart, en we zijn dit seizoen begonnen met een promocampagne om dat aandeel nog te kunnen verhogen.”

WITTE KASSA Of er dan nog andere plekken zijn waar je alleen cash kunt afrekenen voor dienstverlening of goederen? Wellicht, maar met de komst van de verplichte ‘witte kassa’ in de horeca, begin 2016, verandert die gewoonte. Al kom je nog altijd kappers, snackbars - op het Flageyplein

bijvoorbeeld - en cafés tegen die ‘alleen’ contant geld aanvaarden, zo wordt toegegeven bij Febelfin, de federatie van de financiële sector. Dat houdt veel risico’s in: waar cash ligt, komen overvallers. Bovendien: sinds een elektronische betaaltransactie de handelaar een stuk minder kost (3 cent, tegenover 20 cent enkele jaren terug) is niemand nog gebaat bij baar geld. De pintransacties zijn zelfs goedkoper voor de handelaar dan contante betaling. Blijft natuurlijk nog de gewoonte: bij marktkramers (67 procent van de aankopen met cash) en kleine winkels (37 procent). In het algemeen betalen Belgen nog altijd 63 procent van hun (hoofdzakelijk kleine) aankopen cash, tegenover 45 procent in Nederland en 15 procent in Zweden. België hangt met zijn 16.000 betaalterminals per miljoen inwoners trouwens aan de staart van Europa. En dat terwijl over vijf weken (vanaf 1 december) handelaars bij cashbetalingen alle prijzen tot op 5 cent moeten afronden.

VORMGEVING CULTUUR & UIT Heleen Rodiers ACTUA Ruth Plaizier KALENDER UIT

Sam De Ryck VERTALING

John Arblaster, Martin McGarry, Laura Jones FOTOGRAFIE & ILLUSTRATIE

Bart Dewaele, Kim, Wauter Mannaert, Noémie Marsily, Steve Michiels, Ivan Put, Saskia Vanderstichele, Wide Vercnocke

Voer uw evenement in op Encodez votre événement sur Enter your event on www.agenda.brussels VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Kristof Pitteurs Flageyplein 18, 1050 Elsene. Bruzz is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw, wordt gedrukt op de persen van Eco Print Center (De Persgroep) en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

— JEAN-MARIE BINST VOLGENDE WEEK

Op het Europaplein voor het Centraal Station staan al héél lang nadarhekken rond een put. Wat is daar aan de hand?

Meld nieuws

Hebt u nieuws uit Brussel, dan kunt u ons dat melden via het WhatsApp-nummer 0489-988.988 Persberichten kunnen via nieuws@bruzz.be

DB623070I9

Woon- en Zorgcentrum Onze-Lieve-Vrouw

te Wezembeek-Oppem

Onze sterk geëngageerde en gemotiveerde collega’s, die dagelijks het beste van zichzelf geven en een gouden hart hebben voor zorgbehoevende ouderen, zijn op zoek naar m/v

Verpleegkundige (1 weekenddienst op vier) • Je bent Bachelor of gegradueerde verpleegkundige die wenst te werken in een omgeving vol uitdagingen • contract van onbepaalde duur • overname anciënniteit • maaltijdcheques • tewerkstellingspercentage is bespreekbaar.

Zorgkundige (100%, 75%) • Je beschikt over een diploma dat toegang geeft tot de titel zorgkundige • overname anciënniteit • maaltijdcheques • tewerkstellingspercentage is bespreekbaar • contract van onbepaalde duur.

Logistiek medewerker (75%)

DB629063J9

Wij bieden: een aangename, moderne werkomgeving waar een goede sfeer heerst, interne en externe bijscholing, gemakkelijk bereikbaar vanuit de regio.

DB630633J9

• Je staat in voor het logistiek gebeuren rond ontbijt en middagmaal • je werkt 1 week op twee • overname relevante anciënniteit • maaltijdcheques.

Interesse? Neem rechtstreeks contact op met dhr. JP Van Dam, Directeur, Tel. 02 731 27 39 of mail naar info@wzc-olvrouw.be

DB630714J9

DB619808H9

Voor meer info, surf naar www.wzc-olvrouw.be

DB632407J9

Vind een leuke job in jouw buurt.

regiotalent.be

Sicilië! Rondreis met Vlaamse gids. Geliefde rondreis met superscores afreisdata 2020 4/4 (Pasen) - 28/4 - 12 & 26/5 - 9/6 - 1/9 inbegrepen vliegreis, culinaire volpension, excursies & Vlaamse gids infodag donderdag 28 november om 15u stipt in ons auditorium te Sint-Truiden (gratis toegang, wel even online reserveren) Reisfamilie Carlier

1 scherpe prijs voor alle data

8 fijne dagen

€ 1.199

/persoon

www.deblauwevogel.be

Luikersteenweg 62 • St-Truiden • T 011 70 55 00

DB631696J9