BRUZZ actua - editie 1668

Rubrieknaam

#1668 WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE

AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X P303153

L E V E N

I N

D E

S TA D

|

N I E U W S

|

A C H T E R G R O N D

&

O P I N I E

26 | 06 | 2019

COULEUR CAFÉ ONDER STOOM

‘Respect voor je publiek toon je niet alleen met grote namen’ PATRICK WALLENS ORGANISATOR

© SASKIA VANDERSTICHELE

WANNEER KOERIERS GAAN KOERSEN ‘De kaart van Brussel zit in ons hoofd’

AFGESCHREVEN: DE LAATSTE RODE POSTBUSSEN

TOUR OP 6 & 7 JULI GRATIS MEE MET DE MIVB!

DE DRUKTE VERMIJDEN? METRO RIJDEN! mivb.brussels

TdF_Affiches.indd 4

17/06/2019 09:46:56

Chou de Bruxelles

BRUZZ | VOORAF

Fotograaf Ivan Put trekt wekelijks door de stad voor een portret

TRACY ENTA (26), POELAERTPLEIN "Wie ik ben? Vooreerst een mens, een Belgische/Antwerpse vrouw met Congolese roots, positief ingesteld en gedreven om iets moois

van het leven te maken. Sinds 2017 werk ik als advocate in hartje Brussel. In Antwerpen ben ik politiek actief in het OCMW. Ik ben graag

in Antwerpen en in Brussel. Brussel is een kosmopolitische dynamische meertalige stad. Minder leuk is het gevoel dat ik soms krijg als ik door

de straten wandel omdat ik zie dat veel gebouwd is met geld uit Congo. Ik wil blijven strijden voor gelijkheid en gelijke kansen voor iedereen."

26 JUNI 2019

I

3

Inhoud

Kom naar de B R U ZZ b u s o p C o u l e u r C a fé Voor live radio en dé ultieme Ping Pong partij!

Om ter snelst door de stad

EK voor fietskoeriers 14

Spreektijd

Katharina Stabenow, kinderarts

“Het doet me pijn om te zien dat mensen hun geneesmiddelen niet kunnen betalen”

Patrick Wallens, bezieler van Couleur Café

10

24

Interview

NOG MEER BRUSSEL BIJ BRUZZ

28,29 & 30 JUNI 2019

Couleur Café bij BRUZZ BRUZZ parkeert de BRUZZ-bus op het festivalterrein! Kom langs, speel een partijtje pingpong, relax in onze strandstoelen en beleef liveradio. Mis ook thuis niets van het festival met live-optredens, interviews met artiesten, sfeerverslagen en hoogtepunten, én volg live hoe reporters Toon en Luana het festival beleven. Vrijdag - maandag BRUZZ.be, BRUZZ tv, BRUZZ radio En via Facebook en Instagram Dit en al het andere nieuws uit Brussel is altijd te vinden op BRUZZ.be en in de BRUZZ-app

BRUZZ parkeert net als vorig jaar de BRUZZ-bus op het festivalterrein van Couleur Café.

Edito

EDITO

Speelbal — STEVEN VAN GARSSE

Reportage

16 03

Chou de Bruxelles

05

Edito

06

In beeld

08

De week

20

Reportage Bosbaden

22

Enfant Terrible Samuel Vanderveken

26

Achtergrond Wie is de IJsdalvrouw?

29

Beeldspraak

30

Nick Trachet

31

Big City

Ze lijken er bij PS en Groen toch niet helemaal gerust in. Het partijbestuur van Open VLD liet voor een tweede keer weten dat het geen haast wil maken met de Brusselse regeringsvorming. Boter bij de vis: de MR moet erbij. Die vorm van boycot kan niet anders dan de formateurs Elke Van den Brandt (Ecolo) en Laurette Onkelinx (PS) in de gordijnen jagen. De twee formateurs hebben ongetwijfeld stevige garanties gekregen van de Brusselse Open VLD-onderhandelaars Sven Gatz en Guy Vanhengel dat het zo’n vaart wel niet zal lopen. Maar hoeveel zijn die garanties waard als de voorzitter het anders ziet? Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten speelt hiermee een stevig partijtje poker. Het kan goed uitpakken, maar hoe lang kan ze dit spel rekken? Op een bepaald moment zal het ja of neen zijn. Hier en daar wordt verwezen naar de regeringsvorming 2014. Toen eiste Rutten met succes om er ook op Vlaams niveau bij te zijn. Alleen dan zou Open VLD de federale regering depanneren. Wat ook gebeurde. Toch gaat de vergelijking niet helemaal op. Het klopt dat Open VLD opnieuw nagenoeg incontournable is. Rutten heeft inderdaad een breekijzer in handen. Maar de timing is anders, de setting ook. De Vlaamse en federale regeringen staan vandaag nog nérgens. Bovendien gaat het sowieso om een buitensporige voorwaarde. Eisen dat een Franstalige partij, in casu de MR, bij de regeringsvorming wordt betrokken is heel verregaand. Zeker gezien de typische regeringsvorming in Brussel. De vraag stelt zich opnieuw: wat krijgt Rutten in ruil voor deze vreemde manier van chantage? Heeft de MR wat

moois in petto? Wat dan? Of N-VA? Of is het louter profileringsdrang? Bij de Brusselse Open VLD is de sfeer intussen onder nul. Numero uno Guy Vanhengel doet er naar verluidt sinds de verkiezingen het zwijgen toe op de vergaderingen van de Brusselse Open VLD. De leden willen nochtans graag verklaringen voor de dramatische verkiezingsnederlaag, na jaren van hoogconjunctuur. Op de koop toe moet Vanhengel met lede ogen aanzien hoe hij het Brusselse spel niet meer onder controle heeft. Hij zit in de tang van de nationale voorzitter. Als hij de orders van het partijbestuur naast zich neerlegt, kan Rutten er altijd mee dreigen om alsnog Els Ampe minister te maken, en niet Gatz. Een horrorscenario voor de Everse Open VLD'er. Bij de topman van de Brusselse Open VLD was er enkele weken geleden nog te horen dat er geen vuiltje aan de lucht was. Dat was toen Rutten al een eerste keer geëist had om te temporiseren. Sven Gatz zou Begroting kiezen, zo klonk het bij de partijtopper, en gelukkig moet er niet met de MR van Didier Reynders worden geregeerd. Reynders heeft te diepe wonden geslagen. Liever Défi. Daar heeft de Brusselse Open VLD meer affiniteiten mee. Dat is nog niet eens zo onwaar. Gatz heeft in het verleden al aangegeven dat hij en Défi het links-liberale gedachtegoed delen. Zo rooskleurig als het toen werd geschetst, is het vandaag niet meer. Brussel is een speelbal geworden van de partijstrategieën van Gwendolyn Rutten. Of de Brusselse kiezers daarmee gediend zijn, is zeer de vraag.

BRUZZ | VOORAF

De rode postbus verdwijnt

“Brussel is een speelbal geworden van de partijstrategieën van Gwendolyn Rutten”

26 JUNI 2019

I

5

6

I

26 JUNI 2019

BRUZZ | DE WEEK

In beeld

Moestuin Een Afghaan en een Soedanees laten zich niet afschrikken door een beetje Brusselse hitte. Op de site van Allée du Kaai aan het Becodok onderhouden ze een groeiende moestuin. Daarin niet alleen sla en andere inheemse groenten, maar ook bloemen. Een beetje kleur om dit stukje gebetonneerde stad op te fleuren. Binnenkort zullen de moestuin en hun bewerkers wel moeten wijken voor de langverwachte brug naar Thurn & Taxis. Gelukkig komt er ook een nieuw park. © SASKIA VANDERSTICHELE

26 JUNI 2019

I

7

De week

Terugblik op het nieuws

Kanker

Werkstraf

2,5 mio

Bij VUB-rector Caroline Pauwels is maag- en slokdarmkanker vastgesteld. Vicerector Romain Meeusen en de andere vicerectoren zullen de 55-jarige Pauwels in haar taken bijstaan tijdens de intensieve behandeling.

De twintigjarige autobestuurder die op 7 november 2017 Stephanie Verbraekel (28), een journaliste van De Standaard, doodreed in Schaarbeek, wordt veroordeeld tot een werkstraf van 250 uur en een rijverbod van vier jaar. Het parket had zwaardere straffen geëist, waaronder geldboetes en een celstraf, en gaat in beroep.

Brussel moet een bedrag dat kan oplopen tot 2,5 miljoen euro terugvorderen van JC Decaux, dat gespecialiseerd is in buitenreclame. Dat heeft de Europese Commissie beslist. De hoofdstad heeft het Franse bedrijf ten onrechte vrijgesteld van het betalen van retributies en betalingen voor de exploitatie van bepaalde reclame-installaties.

TWEETALIGHEID BLIJFT EEN PROBLEEM BIJ LOKALE BESTUREN

BRUZZ | DE WEEK

Maar 9 procent Nederlandstalige aanwervingen Van de meer dan drieduizend aanwervingsdossiers van gemeenten en OCMW’s die in 2018 op het bureau van vicegouverneur Jozef Ostyn belandden, betroffen er maar 276 of 9 procent een Nederlandstalige. Het vermoeden bestaat dan ook dat in een aantal lokale besturen de ondergrens van 25 procent Nederlandstalig personeel niet gehaald wordt. Een dossier voor de onderhandelaars voor een nieuwe Brusselse regering? — DANNY VILEYN

A

ls een gemeente of OCMW een personeelslid in dienst neemt dat aan de tweetaligheidsvereiste moet voldoen, moet de gemeente of OCMW het dossier naar de vicegouverneur sturen ter goedkeuring. Als het dossier niet aan de vereisten voldoet, heeft de vicegouverneur twee mogelijkheden: tolereren of schorsen. Na de schorsing van de vicegouverneur kan het lokaal bestuur het personeelslid ontslaan of in dienst houden. Als de gemeente of OCMW het personeelslid in dienst houdt, kunnen de bevoegde collegeleden de geschorste beslissing vernietigen. Er is de vicegouverneur voor het jaar 2018

8

I

26 JUNI 2019

geen enkele vernietiging bekend. Uit de cijfers die de vicegouverneur heeft gepubliceerd, blijkt dat de toepassing van de taalwetgeving bij aanwerving in gemeenten en OCMW’s wel degelijk een probleem blijft, al zijn er wel verschillen tussen gemeenten en OCMW’s, en statutairen en contractuelen. Maar vooraf nog dit: alhoewel lokale besturen wettelijk verplicht zijn om hun beslissingen aan de vicegouverneur te bezorgen, zijn er nog altijd besturen die dat niet doen: in 2016 stuurde het OCMW van de Stad Brussel geen beslissingen meer door en het jaar erna was dat ook het geval voor Elsene, Vorst en Sint-Lambrechts-Woluwe. Na tussenkomst van de collegeleden

Pascal Smet (SP.A) en Céline Fremault (CDH) komen Brussel en Vorst hun verplichtingen na, Elsene en Sint-Lambrechts-Woluwe blijven halsstarrig weigeren. In 2018 was ook het OCMW van Koekelberg een slechte leerling.

ZEER KORTE DUUR Van de 3.113 dossiers die de vicegouverneur in 2018 heeft behandeld - sommige personen komen meerdere keren voor in één jaar tijd - waren er maar 673 of 21,6 procent integraal in orde met de taalwetgeving. Dat is een stijging in vergelijking met 2017, maar nog altijd onder het gemiddelde van de voorgaande jaren. Dat is zeer laag, maar een uitsplitsing ‘nuanceert’ het cijfer. Gaat het om statutaire benoemingen, dan was 76,3 procent in orde. Bij de contractuelen maar 9,8 procent. De vicegouverneur tolereerde in 641 dossiers dat het personeelslid niet over het wettelijk

vereiste taalbrevet beschikte, omdat het over contracten van zeer korte duur ging, zoals vervangingscontracten. Al is de vicegouverneur wel op zijn hoede: soms is er een opeenvolging van contracten van korte duur om schorsing te vermijden. En dan tolereert hij niet langer. Hiertegenover staat dat er ook gemeenten zijn die de bewijzen van taalkennis die personeelsleden na de aanwerving behaald hebben aan de vicegouverneur bezorgen: in 2018 was dat het geval voor 54 dossiers. Ook werden er nog achttien attesten van voor 2018 toegestuurd. “Bovendien is het zo dat steeds meer lokale administraties met mijn diensten in contact treden om de correcte informatiedoorstroming te verzekeren,” zegt Ostyn. Soms krijgt Ostyn de vraag of hij het niet frustrerend vindt om jaar na jaar een taalrapport met tekortko-

Gratis water

Naar 7.000 steps

Stormbekken

Tweehonderd Brusselse restaurants serveren gratis kraanwater, vooral in Elsene en Sint-Gillis. Een burgerinitiatief dat pleit voor de veralgemening van de gratis karaf bracht de restaurants in kaart en lanceerde een smartphoneapplicatie. Tienduizend mensen steunen de eis via Facebook.

De komende maanden worden nog vier nieuwe aanbieders van elektrische deelsteps verwacht. Dat blijkt uit licentieaanvragen die zijn binnengekomen bij Brussel Mobiliteit. Daarmee zou het totaal aantal e-steps groeien van 5.000 tot 7.000.

In Sint-Agatha-Berchem wordt maandag een tweede stormbekken ingehuldigd. Het moet voorkomen dat de kelders van de woningen in de buurt van boerderij Pie Konijn onderlopen bij overvloedige regenval. Eerder kwam er al een stormbekken aan de Hunderenveldlaan.

Deze stad spreekt Frans, stemt als Wallonië, hoort bij Wallonië

Vooral bij de aanwerving van contractuelen blijkt tweetaligheid problematisch.

MARK ELCHARDUS,

BRUZZ | DE WEEK

Emeritus professor sociologie (in ‘De Morgen’)

© SASKIA VANDERSTICHELE

Cartoon

Kim Duchateau en Wauter Mannaert wisselen elkaar af voor hun kijk op de week

mingen op te stellen: “Wij hebben een signaalfunctie. Er zijn leidinggevenden die me vertellen dat het jaarlijkse taalrapport een stimulans is om vooralsnog deel te nemen aan de taalexamens van Selor. Ook wijzen op het bestaan van taalpremies kan een stimulans zijn. Maar het werk moet vooraf gebeuren, in de scholen, bij de arbeidsmiddelingsdiensten enzovoort.” De vicegouverneur komt pas aan het einde van de rit. “Mensen ervaren ook minder druk om een Selorattest te behalen, omdat weinigen er nog van uitgaan dat ze een heel leven voor de overheid zullen werken. Een reden te meer om mensen te stimuleren. De finaliteit van de vicegouverneur is niet personeelsleden schorsen, maar wel goede tweetalige dienstverlening voor de Brusselaars. Lokale besturen staan immers in voor een essentiële dienstverlening aan de bevolking,” zegt Ostyn. 26 JUNI 2019

I

9

Spreektijd

BRUZZ | DE VERHALEN

Katharina Stabenow, kinderarts

Kinderarts Katharina Stabenow: “Er komen te veel verkeersslachtoffers binnen, terwijl die perfect te vermijden vallen met een strenger beleid tegen wegpiraten.”

10

I

26 JUNI 2019

‘Religie begint waar geneeskunde stopt’ Katharina Stabenow, columnist bij de Artsenkrant en werkzaam op de pediatrie-afdeling van UZ Brussel, verlaat de hoofdstad en trekt naar Aken. “Armoede, analfabetisme, anderstaligheid: wie hier begint, kiest niet bepaald voor de makkelijkste weg.” — MAARTEN GOETHALS, FOTO’S BART DEWAELE

S

Duitsland vind ik daarom een interessant land, zowel qua pathologieën als qua grootte van centra. Bovendien moet een mens af en toe uit zijn kringetje van gelijkgestemden stappen.”

Even over u persoonlijk. Hoewel geboren in Brussel, getogen in Overijse bent u eigenlijk ook een Duitse. Niet? KATHARINA STABENOW: Klopt. Mijn

beide ouders zijn Duits. Mijn vader werkt nog tot november als correspondent voor de Frankfurter Allgemeine Zeitung, en mijn moeder voor de Europese instellingen, net zoals mijn broer. Die context - van een Duitstalige familie in een Vlaamse cultuur ingebed, en alle dualiteiten die daarmee gepaard gaan - kwam mij nadien handig uit op de werkvloer, waar ik met allerhande verschillen in contact kwam. Met afwijkende gewoontes opgroeien, maakte me open.

Geen overbodige luxe in het diverse Brussel. STABENOW: Die diversiteit maakt het interessant, maar tegelijkertijd ook

niet evident, en zeker niet als beginnende arts. Wie kiest voor Brussel, kiest niet bepaald voor de makkelijkste weg.

Vond u het een harde confrontatie, al die culturen, al die diverse sociaaleconomische profielen? STABENOW: Rationeel gezien wist ik wat er kwam. Maar de praktijk komt toch altijd harder binnen. Zeker wat armoede en wat sommige schrijnende sociale situaties thuis betreffen. Mijn hart breekt bij al die mensen die hun medicatie niet kunnen betalen. Ik let op wat ik voorschrijf, omdat niet alles terugbetaald wordt. Maar ik moest dat leren aanvoelen, door ernaar te vissen zonder de mensen te generen. Dat is trouwens ook de groep die, geremd door financiële angst, vaak te lang wacht om medische hulp te zoeken.

Anderen daarentegen ... STABENOW: … rennen bij het minste naar de spoeddiensten. Terwijl dat vaak helemaal niet hoeft en terwijl de huisarts de vaste spil moet vormen. Maar door een patiënten-

▲

oms, tijdens heel moeilijke momenten, wil ik mezelf verstoppen en wenen in het donker. Omdat ik niet wil aanvaarden hoe onrechtvaardig de wereld lijkt. Maar dat staat in balans met de goede zaken die ik als kinderarts kan verrichten. Zeker als het lukt om een peuter helemaal te zien opfleuren: van bijna dood tot springlevend bij het verlaten van het ziekenhuis.” Katharina Stabenow (30) kent, ondanks haar relatief jonge leeftijd, de pediatrie-afdelingen in de Brusselse ziekenhuizen vanbinnen en vanbuiten. Ze liep stage in verschillende instellingen, van Sint-Anna Sint-Remi in Anderlecht tot Medisch Centrum Edith Cavell, van UMC Sint-Pieter tot UZ Brussel, waar de moeilijkste en de meest complexe ziektebeelden binnenkomen. Maar na vijf jaar specialisatie trekt ze in september naar Aken. Opmerkelijk, omdat Stabenow geldt als een groot opkomend talent, en omdat naar eigen zeggen haar hart in Brussel ligt. “Maar ik wil me verdiepen in kindercardiologie.

26 JUNI 2019

I

11

Katharina Stabenow

▲

stop op vele plekken in Brussel, en omdat de eerstelijnszorg niet in alle wijken even performant uitgebouwd is, vormt spoed een alternatief. Iedereen die binnenkomt, krijgt een arts te zien. Maar eigenlijk vormt dat voor de samenleving de duurste manier van werken.

wanneer ik hen vraag hun naam te spellen, geven ze mij hun identiteitskaart. Dan weet ik genoeg.

Moet een arts met culturele gevoeligheden rekening houden, of prevaleren de feiten, hoe tegengesteld ook met bepaalde opvattingen? STABENOW: Een arts handelt altijd in

Waarom koos u voor pediatrie in de eerste plaats? STABENOW: Toevallig eigenlijk. Ik liep, toen ik nog studeerde aan de VUB, stage op een kinderafdeling en toen sprong de vonk ineens over. Een wereld ging voor mij open. Ik vind kinderen als patiënten ook fantastisch. Zoveel anders dan volwassenen. Enerzijds door het brede aspect aan profielen: van de jongsten, tot de schoolgaande jeugd, tot de pubers. Anderzijds vind ik ze veel makkelijker om mee te werken: ze kunnen doorgaans heel goed uitleggen wat er misgaat, en waar ze precies pijn voelen. En het gaat om meer dan een kind genezen, het gaat om een hele toekomst veiligstellen.

Die vele culturen die uw afdeling passeren: maakt het dat niet moeilijk om te werken? Om ieders gevoeligheid te kennen? STABENOW: Dat is dubbel. Een arts zoals ik moet inderdaad nadenken over hoe andere gemeenschappen over ziekte en gezondheid denken. Omdat sommige reacties dan aan duidelijkheid winnen. Een heel banaal voorbeeld. Ooit moest een patiëntje van mij aan de zuurstofbril wegens een infectie aan de luchtwegen. Maar de moeder, afkomstig uit de Sub-Sahara, deed dat masker telkens af, achter mijn rug. Wat bleek? Kinderen in Afrika die aan de zuurstof komen te liggen, sterven meestal. Dus de vrouw vreesde het ergste, en wilde dat voorkomen. Ik begreep haar gedrag eerst niet, werd kwaad zelfs, maar door geduldig in gesprek te gaan, werd het duidelijk en kon ik haar ten slotte geruststellen. Sowieso: een arts moet altijd zo helder en zo eenvoudig mogelijk de dingen uitleggen, zodat iedereen het begrijpt en niet aan het fantaseren slaat. En in Brussel komt daar nog een grote groep analfabeten bij, of de mensen die hun school niet hebben afgemaakt en met moeite kunnen lezen. Ik ontwikkelde een extra voelspriet voor die categorie. Het zijn de kleine zaken waaraan ik het merk: 12

I

26 JUNI 2019

het belang van zijn patiënt. Dus moet ik maken dat de ouders de behandeling ondersteunen, en overtuigd raken van mijn plan van aanpak. En toegegeven, dat lukt niet altijd. Ik spreek vijf talen, maar als de ouders Arabisch hanteren, dan wordt het moeilijk voor mij. Gelukkig kan een collega inspringen, en lukt het zo om het vertrouwen te winnen. Hoe dan ook blijft het voor ouders een bevreemdende ervaring om het lot van je kind van vreemden en van machines te laten afhangen.

Te kort om elk detail te kunnen behandelen.

“Wanneer ik vraag om hun naam te spellen, geven ze mij hun identiteitskaart. Dan weet ik genoeg” KATHARINA STABENOW KINDERARTS VUB

Botst u tegen het onbegrip van religies aan? STABENOW: Soms. Soms niet. Er valt geen rechte lijn in te trekken. Religie bepaalt hoe iemand in het leven staat, religie oriënteert, geeft een antwoord op moeilijke ethische vraagstukken wanneer de geneeskunde op de limieten van haar kunnen stoot. Bijvoorbeeld: hoe lang doorgaan met een behandeling alvorens die te staken? Reanimeren of niet? Waar ligt het uiterste punt? Belangrijk daarbij: denk niet in clichés, laat je niet leiden door je eigen vooroordelen. Iemand die een hoofddoek draagt, neemt niet per definitie extreme standpunten in. Een gelovige christen die wekelijks naar de kerk gaat, kan zich soms makkelijker verzoenen met het lot van zijn stervend kind dan een atheïst die, koste wat kost, de behandeling wil rekken in de hoop op een mirakel.

Hoe zit het met de medische geletterdheid bij ouders? STABENOW: Dat varieert natuurlijk. En wie die geletterdheid niet heeft, googelt tegenwoordig. Wat ik, voor alle duidelijkheid, niet altijd negatief vind. Ja, ik kan mij daarover ergeren, zeker als de patiënt het beter meent te weten dan de specialist. Maar door zich in te lezen, denken veel mensen mee met de arts. Door de vragen die iemand stelt, krijg ik soms duidelijk zicht op de zaken die ik nog moet verhelderen, want vaak bedraagt het tijdslot waarin ik iemand consulteer tussen de twintig en dertig minuten.

Katharina Stabenow Geboren in 1989, woont in Schaarbeek Studeerde aan de VUB Gewezen bestuurder Vlaams Geneeskundig StudentenOverleg Columnist De Artsenkrant

Welke ziektebeeld noemt u typisch voor een grootstad als Brussel, die veel minder voorkomt in het platteland? STABENOW: Om te beginnen: tuberculose, die via migratie uit de Oostbloklanden, de Maghreb en de Sub-Sahara vervolgens Brussel bereikt. De volwassen besmetten daarbij de kinderen. In pakweg Oudenaarde zal het veel minder snel opduiken. Een tweede klassieker, om het zo te noemen: malaria, en dan vooral na de zomervakantie. Ik zie het vooral bij mensen die op familiebezoek gaan in Afrika en die redeneren: we gaan naar huis. En wie naar huis gaat, denkt niet dat hij of zij zich moet beschermen - want thuis staat voor veiligheid, eigenheid, geborgenheid. Soms blijken het evengoed

Wat is voor de pediatrie de drukste periode van het jaar? STABENOW: Dat begint in oktober, november en loopt tot mei ongeveer. De pediatrische aandoeningen lopen gelijk met de seizoenen. In de winter lijden meer kinderen aan infecties aan de luchtwegen; in de zomer zijn de virussen uit de lucht verdwenen. Wat echter niet wil zeggen dat de afdelingen dan leeg liggen, verre van.

U schrijft ook columns voor de ‘Artsenkrant’. Vaak heel scherp qua toon. Uw voorlaatste bijdrage ging over de anti-vaxxers. STABENOW: Waar ik veel feedback op

kreeg.

Hoe kijkt u naar het fenomeen? U schreef: “We blijven aanbotsen tegen zinloze ziekten.” En: “Crimineel is het verspreiden van desinformatie over vaccins.” STABENOW: Het blijft inderdaad een hardnekkig debat vol onwaarheden. Zoals het fabeltje dat een kind door een vaccin autisme kan krijgen. Klopt helemaal niet, maar veel mensen geloven dat nog. Overigens onderscheid ik verschillende groepen in dat debat. Gaande van de hoogopgeleiden, die hun eigen onderzoek op internet voerden, tot de lageropgeleiden die het voorbeeld van hun buurvrouw volgen, van wie de kinderen gezond door het leven gaan zonder vaccinaties. Gelukkig behoren de weigeraars tot een minderheid.

Hoe reageert u in confrontatie met zo iemand? STABENOW: Ik tracht te tonen dat het wel degelijk veilig is, en dat het

werkt. Sowieso niet boos worden, want dat helpt niemand vooruit. Overigens kan ik ouders ook niet uit hun ouderlijke macht ontzetten.

“Mijn hart breekt bij al die mensen die hun medicatie niet kunnen betalen” KATHARINA STABENOW KINDERARTS VUB

Op verschillende niveaus worden momenteel regeringen gevormd. Stel: u bent formateur, wat moet dan in de volgende regeerakkoorden staan qua gezondheidszorg? STABENOW: Behalve natuurlijk meer middelen, pleit ik ervoor om de belangrijkste grootstedelijke problemen aan te pakken. Te beginnen met luchtvervuiling, want die heeft een rechtstreekse en meetbare impact op de gezondheid van kinderen, die beduidend meer kampen met astma-aandoeningen. En prioriteit nummer twee: verkeersveiligheid. Er komen gewoon te veel slachtoffers binnen, terwijl die perfect te vermijden vallen met een strenger beleid tegen wegpiraten. Specifiek in de Brusselse context pleit ik voor gestructureerd overleg tussen de gemeenschappen en een betere informatiedoorstroming. In complexe gevallen is het niet altijd duidelijk wie de verantwoordelijkheid draagt. Een kind dat naar een Nederlandstalige school gaat, maar thuis Frans spreekt en geslagen wordt? Wie vangt dat op? Omdat de gezondheid van de patiënt vooropstaat, pleit ik voor meer flexibiliteit. Maar ik begrijp evengoed waarom sommige centra sommige kinderen weigeren, door de gelaagde complexiteit van het ziektebeeld. Niet iedereen kan een jongere opvangen met een psychologische aandoening, gecombineerd met een lichamelijke handicap en nog eens een agressief karakter. Gevolg? Die patiënten blijven voor langere periode in het ziekenhuis, tot elders een plek vrijkomt. Wat makkelijk maanden kan duren.

BRUZZ | DE VERHALEN

gezinnen te zijn die langer blijven dan gepland, en bijgevolg pillen tekortkomen en het risico maar nemen. Met gevolg: zodra ze in België zijn, moeten ze naar de spoeddienst.

Zal u Brussel niet missen? STABENOW: Natuurlijk. Het is en blijft mijn eerste grote liefde. Ik keer zeker terug. Ik zal de kinderen missen, en sommige kleine maar veelzeggende gebaren van dankbaarheid. Zoals die ene vader, een bakker, die het hele team trakteerde op koffiekoeken omdat zijn zoon genezen was. Of de dozen pralines en koekjes uit dankbaarheid. Gelukkig dat het allemaal niet blijft plakken. Het snoepgoed, bedoel ik, niet de herinneringen, die koester ik. 26 JUNI 2019

I

13

Reportage

BRUZZ | DE VERHALEN

Europees Kampioenschap fietskoeriers strijkt neer in de hoofdstad

Fietskoeriers meten zich met elkaar tijdens een wedstrijd. Onderweg moeten ze enkele checkpoints passeren. “Wie wil winnen, moet de stad op zijn duimpje kennen.”

14

I

26 JUNI 2019

Koerier Gauthier Charlier kreeg een job toen hij derde werd op een koerierwedstrijd: “Je aanzien stijgt als je het goed doet op zo’n race.”

ECMC 2019 Van 26 tot en met 30 juni. De belangrijkste race vindt op 30 juni plaats: de finale van de beste fietskoerier van Europa met aankomst op de Kunstberg. Ontmoetingsplek voor de meeste evenementen is de See U-site in Elsene. www.ecmc2019.com

‘Brussel is ons spelbord’

E

chte stadskoeriers zijn dagelijkse kost in Brussel. Bij de meesten roept het woord fietskoerier het beeld op van fietsers met oranje of appelblauwzeegroen fluorescerende jassen, die met maaltijden rondrijden voor Uber, Deliveroo en Takeaway. Toch zijn het niet zij die aan het ECMC deelnemen, wel fietsers in hart en nieren die werken voor bedrijven met minder bekende namen die niet op een kubus op hun rug staat geschreven: Pedal, Hush Rush, Dioxyde de Gambette, Molenbike. Ze mogen dan iets minder opvallen, ook zij zijn erg aanwezig en herkenbaar in de Brusselse straten: coureurspetje onder de helm om het zweet op te vangen en de zon te weren, korte broek met benen vol fietssmeer, een kort U-slot dat vastzit onder de broeksriem, een helm met stickers, gigantische, opgerolde regenwerende zak op de rug en koersfietsen van staal in alle kleuren. Pedal mag zich het eerste echte fietskoerierbedrijf van de stad noemen. Tien jaar geleden, in 2009, zetten zij de fietskoeriersrage in gang. Sindsdien kwamen er al meerdere concurrenten bij: Dioxyde de Gambette, dat net als Molenbike pakjes met cargo- en bakfietsen levert en Hush Rush, dat sinds 2011 mee deze milieuvriendelijke variant van de witte camionette uitbouwde. Pedal en Hush Rush zweren bij de rugzaklevering, met fietsen die alleen door mankracht worden aangedreven. En ze vervoeren zowat alles, zegt François Roland, oprichter van Hush Rush. “Documenten, bloemen, medicijnen, nummerplaten, noem maar op,” zegt hij. “We

hebben zelfs ooit kippen vervoerd. De meeste klanten zijn bedrijven, maar ook particulieren kunnen een beroep doen op onze diensten om snel iets te laten leveren.” Hush Rush maakt sinds kort deel uit van Hors Categorie: een ontmoetingsplek op de nieuwe See U-site in de kazernes van Elsene. Het is de plek waar de diehardkoeriers samenkomen. Soms na een dag met 70 kilometer in de benen, maar vaak omdat hier de start wordt gegeven voor een zogenoemde alleycat, een straatrace voor fietskoeriers, waar Brussel regelmatig het terrein voor is. De belangrijkste, Le King de Bruxelles, bepaalt wie een heel jaar lang de titel van beste koerier van Brussel mag dragen, de meer verrassende Alleyklet passeert via checkpoints op de meest onverwachte plekken van Brussel en Alleychatte wordt dan weer georganiseerd door vrouwen, al staat de wedstrijd zelf open voor iedereen. Dit weekend staat er op het Europees kampioenschap, dat uit meerdere disciplines bestaat, zeker eentje op het programma. En dat onderdeel is waar veel koeriers het meest naar uitkijken. Wij nestelden ons ter voorbe-

reiding even geleden achteraan in het peloton van Muscles From Brussels, een alleycat die geld inzamelt voor dat ECMC. Zestien jongens en één meisje racen door de stad met een snelheid die voor de gewone sterveling onmogelijk bij te houden is, maar snelheid is niet alles, zegt Gauthier Charlier. “Wie als eerste aankomt, wint de race, maar om daarin te slagen, is oriëntatie nog belangrijker. De stad op je duimpje kennen is het allerbelangrijkst.”

KAART VAN BRUSSEL Voor de race begint, leggen alle deelnemers hun fiets op de grond. Bij het startschot rennen ze zo snel mogelijk naar hun stalen ros waarop een ‘manifest’ ligt, met daarin de checkpoints: plekken in de stad waar de deelnemers langs moeten rijden om een stempel te krijgen. Soms is passeren op die plek genoeg, op andere plekken moeten de deelnemers een opdracht uitvoeren om een stempel te krijgen. De kunst is om onder tijdsdruk de beste route langs alle uitgekozen checkpoints uit te zoeken, en dan met een manifest vol stempels naar de finish te vlammen.

“We vervoeren ongeveer alles: documenten, bloemen, medicijnen, nummerplaten. We hebben zelfs al eens kippen vervoerd” FRANÇOIS ROLAND OPRICHTER HUSH RUSH

“Zo’n alleycat bootst heel goed onze werkdag na, want anders dan bij de koeriers van Deliveroo waar de app hen aanstuurt, doen wij dat allemaal uit het hoofd. Soms krijgen we vijf adressen mee en moeten we zelf zien welke manier de snelste is om op al die plekken te raken. De kaart van Brussel zit in ons hoofd,” vertelt Charlier. “Zo’n georganiseerde race is nog spannender dan een doordeweekse werkdag, want een race toetst wie de beste is. Dat verhoogt de druk en de adrenaline. Je oriëntatie en je snelheid worden op de proef gesteld.” Charlier dankt er zelfs zijn job bij Hush Rush aan. Hij werd opgemerkt toen hij derde werd op de eerste alleycat die hij reed. “Je aanzien stijgt wanneer je het goed doet op een alleycat.” Een sollicitatie in de vorm van een koers, het kan, maar eerst en vooral doen de diehardkoeriers dit voor de fun. Het spelelement is erg belangrijk tijdens de race. De Muscles From Brussels-race staat bijvoorbeeld in het thema van de Brusselse James Bond, Jean-Claude Van Damme. Tijdens deze race is het manifest een raadselachtige strip, met aanwijzingen over de checkpoints. Op acht plekken staan mensen de deelnemers op te wachten met tips of moeten ze zelf de hints zoeken in het straatbeeld. De scherpe speurneuzen ontdekken zo dat een huis in de Waversesteenweg volhangt met het cijfer negen. Wie dat raadsel doorgrondt, komt te weten dat iemand hen staat op de wachten op perron negen in Brussel-Zuid. De race zelf gaat razendsnel. Wij proberen het tempo te volgen, maar nog voor we zelf terugkeren, is al meer dan de helft over de aankomstlijn gespurt. Doodop en leeggefietst. Niet verwonderlijk, als je in een dik uur van Flagey, naar de VUB, langs Vorst naar Hoogte Honderd terug naar Elsene rijdt. Voor de modale fietser een uitputtende prestatie, voor deze getrainde koeriers is het een spel. En Brussel is hun spelbord.

26 JUNI 2019

BRUZZ | DE VERHALEN

Wie mag met de titel van snelste fietskoerier van Europa wegrijden? Dat weten we na dit weekend. Dan vindt het European Cycle Messenger Championship (ECMC) plaats, een primeur voor Brussel. BRUZZ dook onder in de fietskoerier-community, een gemeenschap die mensen over de hele wereld met elkaar verbindt, door alleen maar de liefde voor een tweewieler. — LUANA DIFFICILE, FOTO’S KEVIN VAN DEN PANHUYZEN

I

15

Reportage

BRUZZ | DE VERHALEN

De rode brievenbus kwijnt weg

De verdwenen postbus in de Invalidenlaan (Oudergem).

16

I

26 JUNI 2019

Brussel telde tot voor kort 811 rode brievenbussen. Daarvan werden er 250 weggehaald. Dat is bijna één op de drie. — BETTINA HUBO EN SASKIA VANDERSTICHELE

N

procent,” zegt Barbara Van Speybroeck, woordvoerster van Bpost. “Ons uitgebreide netwerk van brievenbussen bleef in diezelfde periode echter onveranderd. Het evolueerde niet mee met het veranderende gedrag van de mensen. Het gevolg was dat er op den duur in bijna een kwart van de brievenbussen minder dan zes brieven per dag belandden.” Na veertien jaar besliste Bpost eind vorig jaar om het probleem aan te pakken en flink te snoeien in het netwerk. In de steden was de impact van die beslissing het grootst. In Gent bijvoorbeeld werden vier op de tien locaties geschrapt, in Charleroi

▲

iet alleen in Brussel moesten de postbussen eraan geloven. Bpost hield in heel het land een ferme opruimactie. Van de bijna dertienduizend brievenbussen die België eind vorig jaar telde, werden er drieduizend verbannen naar het brievenbussenkerkhof. Reden voor deze drastische snoeipartij: het internet, waardoor we steeds minder brieven schrijven en versturen. De totale brievenpost – inclusief de geadresseerde reclame – is in vrije val, dus ook het aantal brieven dat in de rode brievenbussen belandt. “Tussen 2004 en 2018 daalde dat aantal met zestig

BRUZZ | DE VERHALEN

Met dank voor bewezen diensten

26 JUNI 2019

I

17

De rode brievenbus kwijnt weg

BRUZZ | DE VERHALEN

▲

zelfs de helft. “We hebben wel geprobeerd om ervoor te zorgen dat de klant in de stad nog altijd een brievenbus vindt binnen een straal van 500 meter en op het platteland binnen de 1.500 meter,” zegt Van Speybroeck. Aan de lichtingsuren van de resterende postbussen werd niets gewijzigd. Die waren eerder al gereduceerd tot één keer per dag en ook vervroegd. In Brussel worden tegenwoordig praktisch alle brievenbussen geleegd om 13 uur. Bij een klein aantal komt de camionette van de post zelfs al om 10 uur langs. Een handvol bussen wordt leeggemaakt 18

I

26 JUNI 2019

om 17 uur en slechts een enkele uitzondering, de brievenbus bij het Atomium bijvoorbeeld, om 19 uur. Onze fotografe Saskia Vanderstichele maakte een toer langs de brievenbussen die moesten sneuvelen. Ze bleken, hoewel alle rood (RAL 3020 voor de specialisten), behoorlijk verschillend te zijn: sommige aan de muur geschroefd, andere op poot, sommige van de oude generatie, versierd met een gouden posthoorn, kroontje en leeuw, andere moderner, met een zilverkleurige deksel en het nieuwe witte, gestileerde logo van Bpost, een enkele recht, pront en onbeklad, de

meeste scheef, verroest en vol graffiti of vieze stickers. Na het weghalen bleef er hier en daar een mottige plek op de muur of een gat in het trottoir achter. Elders werd het vrijgekomen stukje muur meteen volgekladderd door graffitispuiters. Op nog andere plekken leek het alsof er nooit een brievenbus was geweest. In de Gratèsstraat in Watermaal-Bosvoorde ten slotte was de brievenbus-op-paal in de loop der jaren uitgegroeid tot verzamelpunt voor vuilniszakken. Daar moest de buurt op zoek naar een nieuwe baken. Wie had gehoopt om zo’n stoere

afgedankte brievenbus op de kop te kunnen tikken, is er aan voor de moeite. Bpost verkoopt ze niet. “We bewaren ze om te gebruiken voor de vervanging van kapotte brievenbussen,” zegt Van Speybroeck. O ja, Bpost biedt nog een alternatief voor mensen die nu niet meer bij een brievenbus geraken. Het heet AUB Postbode, bestaat al sinds 2007 en werkt als volgt: je kleeft een Bpoststicker met daarop ‘AUB Postbode’ op je bus of je hangt een affiche met hetzelfde opschrift voor je raam en

wxxxxxx

dan belt de postbode aan om een te verzenden brief in ontvangst te nemen of een paar postzegels te verkopen indien nodig. Het systeem blijkt echter amper bekend, zeker in Brussel. Van Speybroeck verzekert nochtans dat de dienst ook in Brussel bestaat. “Het werkt natuurlijk het beste als je je postbode een beetje kent. Dan moet je zelfs geen officiële sticker of affiche gebruiken. Gewoon een briefje op je brievenbus of naast je bel volstaat.”

Wie gehoopt had om zo’n stoere afgedankte brievenbus op de kop te kunnen tikken, is er aan voor de moeite. Bpost verkoopt ze niet

Verdwenen postbussen van links naar rechts: de Lesbroussartstraat (Elsene), de Voornlaan (Oudergem), de Gratèsstraat (Watermaal-Bosvoorde) en hierboven de Huart Hamoirlaan (Schaarbeek).

26 JUNI 2019

I

19

Interview Organisator Patrick Wallens blikt terug op dertig jaar Couleur Café

Hij wist natuurlijk niet dat er een hittegolf zat aan te komen toen hij waterkraantjes bestelde voor de jubileumeditie van Couleur Café. Maar het geeft organisator Patrick Wallens wel extra munitie om zijn bezoekers aan te sporen een (doorzichtige) drinkbus mee te brengen. “Je toont niet alleen respect voor je publiek door grote namen op je affiche te zetten.” TOM PEETERS, FOTO’S SASKIA VANDERSTICHELE

O xxxx

‘Na de aanslagen hebben we de Brusselse solidariteit echt gevoeld’ 20

I

26 JUNI 2019

p het ruime binnenplein van het Amerikaans Theater is een kleurrijke ploeg timmerlui druk in de weer met de constructie van de nieuwe black stage, het dj-podium dat deze editie opgewaardeerd wordt. “‘Waarom doen jullie dat?’ vragen mensen me soms als ze zien hoeveel we in de inkleding investeren,” zegt Patrick Wallens (60), die dit jaar precies een half leven Couleur Café organiseert. Dat hij er toch geen ticket meer door verkoopt, klinkt het dan soms meewarig. Maar hij is er natuurlijk van overtuigd dat hij dat op termijn wel doet. “Mensen appreciëren niet alleen de affiche, maar ook de geest van een festival. We zijn een vzw, die niet in een commerciële dynamiek zit, en die de voorbije jaren, mede door omstandigheden, opnieuw de nadruk is gaan leggen op onze sleutelwaarden, zoals respect voor ons publiek.” Van het totaalbudget van 3,5 miljoen euro gaat dit jaar maar een derde naar de affiche. Dan nog blijft festivals organiseren fragiel maatwerk. “Ik heb de limiet op 23.000 mensen per dag gelegd, terwijl er 21.000 nodig zijn om break-even te draaien. Ik besef dat een extra topper het verschil kan maken tussen winst en verlies. Maar voor ons heeft het geen zin om op dat vlak de concurrentie aan te gaan met de grote festivals.” Intussen schouwt Wallens tevreden zijn nieuwe watertap. “We hebben altijd duurzame initiatieven genomen. We nodigen ook vluchtelingenorganisaties uit. We staan voor menselijkheid, gezelligheid en comfort. Als ik

COULEUR CAFÉ 28-30/6, Ossegempark, Laken, www.couleurcafe.be

Klopt het dat uw interesse in wat toen nog wereldmuziek genoemd werd is ontloken in 1984, tijdens uw burgerdienst bij La Vénerie, het cultureel centrum van Watermaal-Bosvoorde? PATRICK WALLENS: Ja, twee jaar werkte ik er als socio-cultureel animator. Zo ben ik het culturele veld ingerold. Die ervaring was de kiem van Couleur Café, want op de concerten die ik er organiseerde heb ik Poney Gross ontmoet, een muzikant met een evenementenbureau. Samen hebben we in 1987 Zig-Zag opgericht, tot vandaag de organiserende vzw van het festival. Poney was als percussionist vooral geïnteresseerd in Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse ritmes. Met Mamady Keïta, de meesterdjembéspeler uit Guinee, hebben we nog een percussieschool opgericht.

Wat deed u uiteindelijk de stap zetten van concert- naar festivalorganisator? WALLENS: In diezelfde periode heb ik voor het eerst het Paléo Festival in het Zwitserse Nyon bezocht. Ik raakte er geïnspireerd door de muzikale openheid en de eerbied voor het publiek. Er waren niet alleen frieten en braadworsten, en er was extra zorg besteed aan de inkleding. Als ik op een dag een festival in Brussel zou organiseren, dan wilde ik dat het dezelfde gastvrije sfeer zou uitademen. In maart 1990 heb ik beslist om er diezelfde zomer nog voor te gaan. Dat was krap, maar we hadden het geluk dat Jos Chabert (toen Brussels minister, red.) een cultuursubsidie veil had voor een activiteit met enige internationale allure die ook goed zou zijn voor het imago van Brussel. Onze eerste edities in de Hallen van Schaarbeek verkochten snel uit, ook omdat Afrikaanse muziek in was. Sterren zoals Mory Kanté, Khaled en Youssou N’Dour, maar ook het Real World-label van Peter Gabriel schreven toen hun succesverhaal. De ontmoeting met andere culturen was ons handelsmerk in de beginjaren. Vanzelfsprekend was dat allerminst, want de jaren van SOS Racisme met de slogan Touche Pas A Mon Pote lagen niet zo ver achter ons. Ik herinner me

“Als ik maar 23.000 bezoekers binnenlaat is dat omdat ik geen lange files wil. Festivalgangers moeten kunnen ademen” PATRICK WALLENS ORGANISATOR COULEUR CAFÉ

de Planet Raï-avond op onze tiende verjaardag. ‘Zijn jullie gek geworden,’ klonk het. ‘Wat gaan jullie doen als al de Arabieren komen?’ Soit, het is een groot feest geworden.

Door de verhuis naar Thurn & Taxis in 1994 konden jullie groeien en zijn jullie ook veel breder gaan programmeren, maar daar kwamen jullie de voorbije jaren op terug. Waarom? WALLENS: Op een bepaald moment begon de interesse in global music te verminderen. Dat weerspiegelde zich ook in onze affiche. We zijn toen mee geëvolueerd met de rest van het festivallandschap, waardoor er vaker overlappingen ontstonden. We gingen chanson en rock programmeren, terwijl dat niet onze sterkte was. Bezoekers identificeerden er zich ook minder mee. Zo zijn we een stuk van onze ziel kwijtgeraakt. Een terugkeer naar de roots moest die terugwinnen. Die hadden we al voor de verhuis naar het Ossegempark ingezet, met meer nadruk op urban music, die aan populariteit had gewonnen bij de stedelijke jeugd, maar dan werden we plots geconfronteerd met de aanslagen en viel onze voorverkoop stil. In

de zomer van 2016 hebben we dertig procent van ons publiek verloren. Na het festival ben ik op reis vertrokken met de gedachte bij thuiskomst een andere job te zoeken. Maar dan hebben we toch nieuwe energie gevonden én een nieuwe locatie én een nieuwe dynamiek.

De stad wilde na de aanslagen het multiculturele festival niet kwijt dat jarenlang de wereld dichterbij had gebracht en tegengif had geboden aan extreme stemmen? WALLENS: Ook onze partners hebben een extra effort gedaan wat de facturen betreft, en de stad, die zich eerst jarenlang verzet had tegen een verhuis naar het Ossegempark, bedacht zich gelukkig. Na de aanslagen hebben we de Brusselse solidariteit echt gevoeld. Mensen lieten blijken dat ze het niet zouden pikken als we zouden verdwijnen, wat ons een boost gaf. We hebben de genres geschrapt die niet ons ding waren en zijn extra gaan investeren in de inkleding en in een project als Niveau4, dat dit jaar de lokale urban scene met twee jazzbands verbindt en zo nog rijker zal klinken.

WALLENS: De gemiddelde leeftijd van ons publiek is de voorbije 10 à 12 jaar gezakt van 27 naar 22 jaar. Dat heeft ook met die muzikale keuzes te maken. Een derde van ons publiek wordt elk jaar ververst. In het begin lag ik daar wakker van. Ik vroeg me af waar de achterblijvers zaten, maar die moeten natuurlijk ook gewoon verder met hun leven. De toekomst is aan een nieuwe generatie, die Couleur Café misschien zelfs kent van haar ouders. Voor mijn kinderen maakt het niet uit of hun klasgenoten Belgische, Afrikaanse of Arabische roots hebben. De couleurs uit onze naam maken nu integraal deel uit van de samenleving. De vrienden van mijn dochter waren vorig jaar laaiend enthousiast dat Damso op de affiche stond. Zelf ben ik niet gek op zijn muziek en we hebben lang gediscussieerd of we hem na de controverse over zijn vrouwonvriendelijke teksten wel zouden programmeren. Maar mijn dochter stond met haar vrienden dus helemaal vooraan. Het heeft één kwartier geduurd (lacht). Toen waren ze hem beu en hebben ze op het kleinere podium de Togo All Stars ontdekt. Achteraf hadden ze het alleen daar nog over. Dat is echte rijkdom van Couleur Café.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Samengevat: eigenlijk hebt u eerst een grote toer langs de wereld gemaakt om uiteindelijk thuis te arriveren. De Brusselse demografische evolutie lijkt daarbij in jullie kaart te spelen.

niet meer dan 23.000 bezoekers binnenlaat is dat omdat ik geen lange files wil aan de ingang en de eet- en drankstandjes. Festivalgangers moeten kunnen ademen.”

Die rijkdom sluit niet uit dat het als organisator steeds stresserender wordt? WALLENS: Dat klopt, zoals ook de wereld stresserender is geworden. De focus ligt nu meer op veiligheid. Op Thurn & Taxis hebben we eens een brandje gehad waarbij we mensen moesten evacueren. Ooit werd de zondagrecette werd gestolen. We hebben daar niet over gecommuniceerd, maar het maakt wel duidelijk dat je niet achterover kan leunen. De concurrentie wordt elk jaar groter. Op menselijk vlak is dit enorm verrijkend, maar organisatorisch is het een constante strijd.

Volg Couleur Café live op BRUZZ radio, BRUZZ tv en BRUZZ.be Bezoek ook de BRUZZ-bus tegenover the Red Stage

26 JUNI 2019

I

21

Enfant Terrible Bijzondere mensen in een bijzondere stad

Ik wil met mijn werk de dood overleven

Samuel Vanderveken, kunstenaar en curator

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Ik ben als kunstenaar zoekende. Ik stel mezelf constant in vraag. Nu zoek ik in mijn schilderijen een persoonlijke vorm van abstractie. In mijn tekeningen creëer ik visionaire werelden en wonderbaarlijke objecten. Zo wil ik de toeschouwer laten reflecteren over de werkelijkheid die hij kent. We zijn niet meer verwonderd over de dingen. Kijk, iedereen weet dat een lichaam ontstaat uit de versmelting van een zaadcel en een eicel, maar het blijft een bizar gegeven. De schilderkunst is een oeroud medium in een snel evoluerende wereld. Ze nodigt je uit om stil te staan bij beelden. Mijn schilderijen zijn open vragen. Ze confronteren je met wat het is om mens te zijn en zijn vatbaar voor discussie. Ik ben sterk beïnvloed door het absurdisme van Albert Camus. De mythe van Sisyphus gaat over de confrontatie van de vragende mens met het zwijgende universum. Ik heb het boek ook gelezen als een oproep tot vrijheid. Je moet vooral goed kijken naar de wereld en zoveel mogelijk ervaringen opdoen. Wat je gezien hebt, voedt je werk. Vandaag verdiep ik me in hindoeïstische teksten en ben ik bezig met meditatie en yoga. Dat leert me dat alles uit dezelfde energie is opgebouwd en ik onderdeel ben van dat alles. Het verandert mijn manier van werken. Ik probeer mijn geest leeg te maken en mijn intuïtie te volgen. Dat is niet evident, want de gedachten dringen zich op. Ik ben gestopt met drank en andere drugs. Niet dat ik een probleemgebruiker was of pleit voor een ascetisch leven, maar ik merkte dat het de helderheid van geest in de weg zat. Alcohol is zo vanzelfsprekend in onze maatschappij. Je gebruikt het om je te ontspannen na een drukke werkdag, om beter te functioneren in een groep, om erbij te horen. Maar

het blijft de dagen erna doorwerken. Ik heb ook structuur nodig om te creëren. In plaats van tot vier uur ’s nachts te werken, kies ik voor een vaste dagindeling, thuis of in de coworkingruimte LaVallée in Molenbeek. Misschien heeft het te maken met de verantwoordelijkheid die ik voel als kunstenaar. Ik wil iets betekenen voor mijn medemens, alleen al door de juiste vragen te stellen. En ja, ik wil liefst iets nalaten. Ik wil met mijn werk de dood overleven. Als kind drukte ik me al beeldend uit. Terwijl mijn broer zich mengde in de volwassen gesprekken op café na de opvoeringen van mijn vader, zat ik te tekenen. Na de vroege dood van mijn vader ben ik schilder geworden. Intussen heb ik er een parcours van tien jaar op zitten. Het is niet gemakkelijk om financieel te overleven. Ik zoek nog de juiste galerij om mijn nieuwe werk te kunnen tonen. Als curator probeer ik kunstwerken van diverse kunstenaars tot een samenhangend geheel te smeden. Ik wil ook graag de docent worden die ikzelf nooit gehad heb en studenten helpen om hun verhaal te vertellen. Toen ik in 2012 een jaar in Leipzig woonde, hoorde ik dat ik in Brussel moest zijn als kunstenaar. Brussel heeft een extreme veelheid aan verschijningsvormen. Zoveel culturen, zoveel verschillende wijken, zoveel creativiteit. Het is een rijkdom om er door te flaneren. De stad kan luid zijn, maar ik vind rust in de vele parken. In mijn gemeenschapshuis kom ik met uiteenlopende mensen in contact. Momenteel is het niets voor mij om alleen te wonen. Ik ga graag naar avant-gardeconcerten in Les Ateliers Claus of luister naar obscure elektronische muziek. Bij mijn imaginaire wereld hoort een gelijkaardige soundtrack. — TOM VAN BOGAERT

Samuel Vanderveken (36)

studeerde grafische vormgeving en schilderkunst aan LUCA in Gent. Sinds een tiental jaar exposeert hij in culturele centra, off-spaces en galerijen. Hij stelt ook zelf tentoonstellingen samen. Hij is afkomstig van Bonheiden en woont sinds 2013 in Schaarbeek. Hij is de broer van tv-figuur Thomas Vanderveken en de zoon van acteur Ugo Prinsen. samuelvanderveken.com/

22

I

26 JUNI 2019

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D © SASKIA VANDERSTICHELE

26 JUNI 2019

I

23

Reportage

Japans bosbaden komt naar Brussel

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Midzomernacht in het Zoniënwoud

Het is meteen al een tip tegen de drukkende hitte in Brussel: de koelte van het Zoniënwoud. Maar een tijdlang in het bos dwalen heeft ook aantoonbaar positieve effecten op de gezondheid en het welbevinden. BRUZZ testte het uit en nam een bosbad, rook aan beukengrond en at een vlierbloesem. — STEFANIE NIJS, FOTO IVAN PUT

M

idzomernacht, het is een feest in Scandinavië, maar in ons land staan we er amper bij stil. Een mooie gelegenheid om het eerste Nederlandstalige bosbad van

24

I

26 JUNI 2019

Brussel uit te testen. Met z’n dertienen staan we op een eerste open plek in het Zoniënwoud, niet ver van de renbaan van Bosvoorde. Gids Ilse Simoens neemt eerst de tijd voor de nodige toelichtingen. Er

zal tijdens die drie uur niet alleen gewandeld worden, Simoens zal onderweg ook oefeningen meegeven. “Zie het als een uitnodiging. Als je geen zin hebt om mee te doen, kom het me dan gewoon even

BOSBADEN Ilse Simoens’ bosbaden via www.academie-voor-helende-natuur.be/ Bosbaden in het Frans in Brussel via www.natureetconscience.be/

SHINRIN-YOKU Bosbaden komt van het Japanse shinrin-yoku, letterlijk ‘woud-bosbaden’. In het land met de iconisch drukke steden is bosbaden al langer onderdeel van de preventieve gezondheidszorg. Mensen worden sinds de jaren tachtig regelmatig de majestueuze Japanse bossen ingestuurd om stress en gezondheidsklachten tegen te gaan. Ook in Scandinavië is bosbaden of Forest Mind aan een opmars bezig. Wetenschappelijk onderzoek uit Japan en Zuid-Korea liegt er niet om: enkele uren met volle aandacht in het bos toeven geeft niet alleen aangename gevoelens van rust en veiligheid, het verlaagt de bloeddruk, hartslag en spanning in het lichaam. Als biologe bij het Instituut voor Natuur en Bos (INBO) onderzoekt Ilse Simoens al langer de effecten van de natuur op het welzijn van de mens. Tijdens een jaar in Zweden ontdekte ze het bosbaden en begon ze zich erin te verdiepen. Ze verbleef soms meerdere dagen en nachten in het woud, haar angst voor grote bossen verdween. Nu ze opnieuw in Schaarbeek woont, wil ze de praktijk in België helpen ingang te vinden en organiseert ze onder meer bosbadworkshops. Haar ervaringen als yogalerares integreert ze in de sessies.

DEUGDDOENDE BACTERIËN

zeggen.” Simoens leidt de wandeling, haar inhalen mag niet. Vertragen is de boodschap. Het volgende moment staan we blootsvoets, off-piste, in een kring rond een boom. Onder begeleiding van Simoens’ instructies sluiten we de ogen, herinneren we ons weer wat diep inademen eigenlijk is en ontspannen we ons lichaam. Als oefening kijken we om ons heen, naar de verschillende soorten bomen, van jonge scheuten tot oude stammen, neergeveld en rottend. Een zonder gêne zoenend koppeltje

De wandeling brengt ons naar bijzondere plaatsen. Rondom een cirkelvormige stenen bank zijn tweeëndertig bomen aangeplant, als herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de aanslagen in maart 2016. De mooie open ruimte maakt bij de meeste deelnemers indruk. Midden in een stukje bos ernaast, dat niet beschermd en dus toegankelijk is, leren we dat het Zoniënwoud al sinds de ijstijd een boszone is. Nooit is het landbouwgrond of iets anders geweest. Dat is wellicht uniek in België, en extra bijzonder zo dicht bij de Brusselse grootstad. Even verderop wrijf ik een laagje dode bladeren opzij en graaf in de lauwe aarde. Ik breng een handvol naar mijn neus. Behalve de

typische aardegeur ruik ik ook het nootachtige van de beukengrond. Ik blijf even zitten en neem de tijd, net zoals mijn groepsgenoten, om de geur van de aarde en bos waar te nemen. “De bedoeling van deze opdrachten is om de zintuigen te openen en aan te spreken,” zal Simoens later uitleggen. En dat heeft heel concrete effecten. In de aarde van het bos zit de bacterie Mycobacterium vaccae, die ons immuunsysteem bevordert. De zuurstofrijke boslucht zit dan weer vol fytonciden, minuscule deeltjes natuurlijke oliën afgescheiden door de verschillende bomen. Die versterken het immuunsysteem en verlagen stresshormonen. Dat kwetterende vogels en waaiende bomen horen ons rustig maakt, is eveneens aangetoond. We proeven ook van het bos. De bovenste blaadjes van braamstruiken hebben nog geen stekels en smaken naar groene thee. Voor het eerst in mijn leven eet ik een rauwe vlierbloesem, en weet ik meteen hoe die er nu eigenlijk uitziet.

PRESTATIES LOSLATEN Opvallend: de groep telt twaalf vrouwen en maar één man. De uitzondering in kwestie, Eknat, weet zelf niet hoe dat komt. “In mijn omgeving trekken mannen wel naar de natuur. Mijn vader is ornitholoog en ging sowieso vaak het bos in. Ook

daartoe meer aangetrokken.” Ondertussen hebben we jassen aangedaan en muggenbeten opgelopen. Net voor de uitgang nestelen we ons nog even op een picknickbank, met berkenthee en wortelhaverkoekjes met netelzaad. De drie uur zijn voorbijgevlogen, klinkt het. Iemand vraagt zich af ze het alleen zou doen. Een ander had dan weer goesting om te zingen, tot hilariteit van haar kompanen. Vertaalster Leen vertrouwt me na afloop toe hoeveel rustiger ze zich nu voelt, hoewel ze na een drukke werkdag eigenlijk geen zin had om nog te komen. Wat haar betreft, mogen scholen en bedrijven gerust bosbaden beginnen te integreren in hun werking. Volgens Valérie heeft Brussel maar wat geluk met een woud zo dicht bij de stad. “In Antwerpen zijn er wel parken, maar voor het dichtstbijzijnde bos moet je al meteen een heel stuk de trein op.” Ilse Simoens wil niet al te veel de activistische toer opgaan. “Regelmatig langere tijd in de natuur doorbrengen is voor mij de beste manier om weer tot mezelf te komen en me verbonden te voelen. met de natuur, mezelf en de andere. Dat wil ik graag doorgeven, maar iedereen pikt op wat hij of zij kan gebruiken.” “Dat neemt niet weg dat het zinvol zou zijn om contact met de

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

leidt even de aandacht af van de rondspringende kikkers en de muizenfamilie in de vermolmde stam.

“Regelmatig langere tijd in de natuur doorbrengen is voor mij de beste manier om weer tot mezelf te komen” ILSE SIMOENS BIOLOGE

mijn broer en ik doen het. Een wandeling in het bos geeft me rust. Soms komen dan plots de antwoorden op vraagstukken waar ik al een tijdje mee zit.” Volgens onze gids is de wanverhouding deze keer wel abnormaal groot. “Meestal zijn er toch dertig procent mannen op de workshops. De kracht van het bosbaden zit ook in de combinatie van prestaties loslaten en in het hier en nu blijven. Misschien voelen vrouwen zich

natuur te integreren in de gezondheidszorg, het onderwijs en het bedrijfsleven. Net zoals in Japan, waar mensen preventief wekelijks of maandelijks het bos intrekken. De stressverlagende effecten zijn weken nadien nog steeds meetbaar. En als bosbaden het dieper verbonden zijn met onze natuurlijke omgeving verbetert en het draagvlak vergroot voor behoud van groen en wilde natuur, kan ik dat alleen maar toejuichen.” 26 JUNI 2019

I

25

Media

Raadselachtige cold case met Belgische link houdt Noorwegen al vijftig jaar in de ban

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Mysterie IJsdalvrouw leidt naar Brussel

© BERGEN POLICE BERGEN STATE ARCHIVES

Een mysterieuze vrouw die in 1970 dood teruggevonden werd, houdt Noorwegen tot op de dag van vandaag in de ban. En niet alleen de Scandinaviërs: de podcast die de BBC World Service er vorig jaar over maakte, is wereldwijd al 4,5 miljoen keer beluisterd. En er is een Belgische link, want hoewel de vrouw veel valse identiteiten had, stelde ze zich bijna altijd als Brusselse voor. — SARA DE SLOOVER

O

p een kille zondagmiddag in november 1970 gaan twee meisjes van tien en twaalf met hun vader wandelen in het Isdal, de IJsvallei, vlak bij de Noorse stad Bergen. Tussen de rotsen in dat natuurgebied ontdekken de meisjes het lichaam van een vrouw. Ze is zwaar verbrand aan de voorkant van haar lichaam, zodanig zelfs dat haar gezicht niet meer herkenbaar is, maar tegelijk is haar rug ongeschonden. Om de vrouw heen zijn voorwerpen zoals een paraplu, een horloge, drinkbussen en juwelen uitgestald.

26

I

26 JUNI 2019

Een forensisch onderzoeker uit die tijd omschrijft het “bijna alsof er een soort ceremonie had plaatsgevonden”. Zeer opvallend is dat de etiketjes uit haar kleding zijn geknipt, en de merknamen van de drinkbussen zijn geschraapt. Omdat de Noorse politie geen enkele aanwijzing vindt over de identiteit van het slachtoffer, lanceert ze een oproep. De IJsdalvrouw was ongeveer 1,64 meter. Ze was tussen 25 en 40 jaar oud en had nooit een kind gebaard. Haar lange, donkerbruine of zwarte haar, en bruine ogen maken van haar een ongewone verschijning in het

“Het beeld verrijst van een vrouw die mogelijk op een missie was. Wat voor missie weten we niet” MARIT HIGRAFF NOORSE JOURNALISTE

Noorwegen van 1970. “Dat is een van de weinige dingen die we weten,” zegt Marit Higraff, journaliste bij de Noorse nationale omroep, via Skype. “Deze vrouw was niet Noors. Het antwoord op het raadsel ligt buiten Noorwegen.” De identiteit van de dode vrouw is altijd een mysterie gebleven, dat de Noren tot vandaag in de ban houdt. Daarom besloot de nationale omroep NRK in 2016 om de cold case weer van onder het stof te halen. “Het blijft een spectaculaire zaak, raadsel boven op raadsel,” zegt Higraff. “We schakelden forensische methoden in die er in 1970 nog niet waren. Via vertaalsoftware lazen buitenlandse lezers al snel mee, en ook de BBC World Service toonde al snel interesse.” Samen met de Britse omroep zette Higraff de podcastserie Death in Ice Valley op. De tien afleveringen kwamen in de zomer van 2018 online, en zijn inmiddels 4,5 miljoen keer beluisterd – de succesvolste

PODCAST

De podcastserie van de BBC, inclusief de nieuwe aflevering, heet ‘Death in Ice Valley’. www.bbc.co.uk/programmes/p060ms2h

TWEE KOFFERS Een paar dagen na de ontdekking van het lichaam in 1970 werden in het bagagedepot van het station van Bergen twee achtergelaten koffers ontdekt. Een doorbraak, denkt de politie. In een van de koffers zitten een paar brillen, en op een ervan zit een vingerafdruk van de vrouw. De koffers bevatten kleren en cosmetica, maar ook geheimzinnigere items: verschillende pruiken, Duitse en Noorse bankbiljetten, en Belgische, Zwitserse en Britse muntstukken. Al gauw blijkt dat opnieuw alle labels die hadden kunnen helpen om de vrouw te identificeren, verwijderd zijn. Zelfs het doktersvoorschrift op een tube eczeemcrème is eraf gekrabd. Ook een mysterieus briefje met codes maakt deel uit van de bagage, waarvan de politie pas later de code kraakt. Eén item helpt het onderzoek wel verder: een plastic zak van een schoenenwinkel in de stad Stavanger. De laarzen die de Isdalvrouw daar kocht, lijkt ze ook aangehad te hebben toen ze stierf. Dankzij een persoonsbeschrijving van de verkoper ontdekken de speurders al snel dat de vrouw in een nabijgelegen hotel verbleef onder de naam Fenella Lorck. Enig probleem: dat blijkt een valse naam. De vrouw blijkt op verschillende plekken in Noorwegen te hebben verbleven – telkens onder een ander vals paspoort (zie kader). Daaruit blijkt dat de vrouw bijna altijd claimt een Belgisch staatsburger te zijn, en in de meeste gevallen een thuisadres in Brussel opgeeft. Helaas: de Belgische politie laat destijds weten dat alle namen en paspoortnummers vals zijn. Als de politie hotelpersoneel over de vrouw ondervraagt, blijkt dat ze vaak vroeg om van kamer te mogen veranderen – in één geval zelfs drie keer. De vrouw staat in hun geheugen gegrift: een buitenlandse, gesofisticeerde vrouw die alleen rondreist in het Noorwegen van 1970 is bepaald geen alledaags verschijnsel.

Uit de autopsie blijkt dat ze een pijnlijke dood is gestorven: er zitten rookpartikels in haar longen, die aantonen dat ze nog leefde toen ze verbrandde. Ze had een hoog gehalte CO in het bloed. In haar maag ontdekt de lijkschouwer 50 à 70 pijnstillers van een buitenlands merk, die maar half opgenomen waren in haar bloed voor ze stierf. Drie weken na de vondst van het lichaam concludeert de Bergense politie abrupt dat het om een zelfmoord gaat. Het onderzoek wordt afgesloten, de vrouw wordt in een anoniem graf begraven. Maar de raadselachtige zaak laat vele Noren niet los. “Ze had vele valse identiteiten, midden in de Koude Oorlog,” zegt Higraff. “Ze reisde als vrouw alleen rond, met koffers vol pruiken en brillen zonder sterkte. Dat maakt haar heel mysterieus. Spionnen waren overal, ook in Noorwegen, dat als NAVO-land een buurland is van Rusland. Met al deze ingrediënten zie je het beeld verrijzen van een vrouw die mogelijk op een missie was. Wat voor missie weten we niet, maar zouden we heel graag uitvinden. Waarom stierf ze in die desolate vallei in Noorwegen, en waarom sloot de politie het onderzoek zo snel af ?”

CHEMISCHE STOFFEN Wanneer de NRK in 2016 opnieuw op onderzoek uitgaat, vinden de journalisten het kaakbeen van de Isdalvrouw terug in een archief. Dat geeft de politie de gelegenheid om de zaak te heropenen, met hulp van de nieuwste forensische technieken. Wetenschappers voeren een isotopenanalyse uit op haar tanden, waarmee ze kunnen bepalen welke chemische stoffen sporen achterlieten toen haar tanden werden gevormd. “Uit de analyses blijkt dat de vrouw waarschijnlijk in de streek rond het Duitse Nürnberg/Nuremberg is geboren, en tussen haar 12de en 20ste in westelijke richting is gemigreerd. Naar België, Luxemburg of het Frans-Duitse grensgebied is het meest waarschijnlijk,” zegt Higraff. “Haar handschrift suggereert dan weer dat ze in het Frans naar school is geweest. Dat maakt België mogelijk, maar ook bijvoorbeeld Zwitserland.” Ook het DNA van de vrouw wordt geanalyseerd – iets wat in 1970 nog niet kon. Het wijst op

een West-Europese afkomst. “België is voor ons een zeer interessant land. Deze vrouw gebruikte minstens tien valse identiteiten, maar ze zei bijna altijd dat ze ofwel geboren was in Brussel, of in Brussel woonde. Ofwel was ze Belgische, ofwel heeft ze er minstens een tijd gewoond,” zegt Higraff. Via de Noorse politie vroeg de NRK onlangs de Belgische politie nog om vermiste personen die aan de beschrijving van de vrouw voldoen.

“We hebben daar nog niets over gehoord.” “Ergens in Europa moet iemand zich toch afvragen wat er met die vermiste tante of buurvrouw is gebeurd,” zegt Higraff aan BRUZZ. “Als iemand iets weet, een tip of vermoeden heeft, hoor ik dat heel graag.” Lezers met tips kunnen mailen naar Marit.Higraff@nrk.no en ook naar redactie@bruzz.be

De Brusselse valse adressen van de Isdalvrouw De Isdalvrouw reisde in 1970 twee keer door Noorwegen. In elk hotel gebruikte ze een ander paspoort, met telkens een andere naam. De vrouw zou volgens het hotelpersoneel vier talen hebben gesproken: Duits, Engels, Frans en, wellicht, Nederlands. Op één keer na beweerde ze telkens Belgische te zijn, en meestal gaf ze een thuisadres in Brussel op.

> Claudia Tielt, geboorteplaats Brussel, woont in de Rue de la Madeleine 3, Brussel. > Claudia Nielsen, geboorteplaats Gent, woont in de Rue Sainte-Walburge 18, Brussel. > Alexia Zarne-Merchez, geboorteplaats Ljubljana, woont in de Rue St. Hildegaarde 81, Brussel.

> Geneviève Lancier, geboorteplaats Leuven, woont in Rue Sainte-Walburge 2, Leuven.

> Vera Jarle, geboorteplaats Antwerpen, formulier met adres in Brussel verloren gegaan.

> Claudia Tielt, geboorteplaats Brussel, woont in Place Saint-Walburge 17, Brussel.

> Fenella Lorck, hotelformulier verloren gegaan. > Ms Leenhouwer, geboorteplaats

Oostende.> Elisabeth Leenhouwer, geboorteplaats Oostende, woont in Philipstockstraat 44A, Brussel.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

podcast van de BBC ooit. De Facebookgroep rond de serie telt 20.700 leden, die enthousiast mee speuren. Afgelopen maandag bracht de BBC daarom een elfde aflevering uit. Live opgenomen voor een publiek in Bergen, de Noorse stad waar het allemaal begon.

Alle straatnamen – met uitzondering dan van de Madeleinestraat – in Brussel blijken vals, laat de Belgische politie de Noren weten. Toch hebben ze vaak een basis in de realiteit: zo bestaat er een Philipstockstraat in Brugge, en een rue Sainte-Walburge in Luik. In een hotel in Parijs, vanwaaruit ze naar Noorwegen doorreisde, gebruikt ze de naam Vera Schlosseneck. Dat zou een Française zijn die in Nancy woont. Ook deze naam blijkt nep.

De vrouw reisde Noorwegen rond in 1970, met valse paspoortnummers. © BERGEN POLICE BERGEN STATE ARCHIVES

26 JUNI 2019

I

27

OPEN AIR 2019 Elke vrijdag (18u – 21u) een BRUZZ dj op één van de Brusselse apero-plekken.

05/07

RICK SHIVER

MOLENBEEK - LA VALLÉE

12/07

SUPAFLY COLLECTIVE

WARANDE - WOODPECKER ROYALE

19/07

ONDA SONORA

ANDERLECHT - ZOMER OP HET PLEIN

26/07

FUNKY BOMPA

KOEKELBERG - BAR ELIZA

AUGUSTUS ODILON & 72 SOUL - TURTLE MASTER DJ REEDOO - GROOVE TRAVELLERZ

JOIN US & WIN! BEST SPEAKER OF 2017

Beeldspraak

Met de moni naar Maloja

Vakantie

1970, Schaarbeek. Kinderen vertrekken op vakantie naar Zwitserland. © PHOTONEWS

Hoe slecht werken wel is voor een mens, blijkt wanneer de dagdroomvakanties tijdens onze werkuren steeds langer beginnen te duren. Het beeld dat je van voorbije of aanstaande vakanties hebt, verbloemt dan wel de realiteit van de klassieke ruzies in een wolk van muggen en zonnecrème voor een onaangekondigd gesloten Loire-kasteel, maar daarom overtreft het dagdromen het echte reizen nog niet. Kijk naar dit heerlijke beeld van uitgelaten jochies die zo meteen de Brusselse boel de boel laten. Net voor hun vertrek gunnen ze het thuisfront nog een paar minuten van de voorpret waarmee ze hun latere heimwee alvast overbluffen.

Daarna gaan ze onherroepelijk op in zichzelf en elkaar. Er zijn weinig taferelen zo aandoenlijk als het oneindige spelletje pingpong met nieuwe weetjes, fantasietjes en klinkklare onzin waarmee kinderen hun gesprek urenlang kunnen gaande houden. En wanneer ze lang onderweg moeten zijn in een kleine gesloten ruimte, krijgt zo’n trein van gedachten extra vaart. Het is niet zeker of het gefotografeerde vertrek een vakantie met de Christelijke Mutualiteit naar Zwitserland betreft, maar het heeft er wel alle schijn van. Meer dan de helft van de kinderen draagt immers een ziekenfondsbrilletje. Dit was de tijd waarin de verzuiling leidde tot

bijziendheid. Die bijziendheid maakte dan weer de aanschaf van zo’n goedkope, ideologisch gecorrigeerde bril noodzakelijk, waardoor de zuil nog werd versterkt. Inbegrepen in het CM-lidmaatschap was echter ook de korting op gezonde berglucht, waar je zeker in korte broek optimaal van kon profiteren. De neutraliteit van Zwitserland betekende toen nog dat dat land eigenlijk van iedereen was. Maloja, Melchtal en Fiesch waren gewoon Belgische enclaves, zoals Benidorm vandaag. De reis ernaartoe stond garant voor indringende ervaringen waarvoor later de term Zwitsergevoel is uitgevonden. ’s Nachts wakker worden wanneer de

trein halt houdt in Bazel. Begrijpen dat ‘moni’ de afkorting is van ‘monitor’ of ‘monitrice’, en erbij horen door dat coole woord volop te gebruiken. Echte dorst en echte eetlust krijgen tijdens wandelingen bergop in een landschap zo helgroen en -blauw als een kindertekening. Onverbrekelijke associaties leggen tussen felle zon en melkchocolade. Voor de moni’s zal het misschien anders geweest zijn, maar voor deze kinderen was de reis met de ziekenkas geen invuloefening van een op voorhand met Tripadvisor gepland reisschema. Zolang de enige vraag die kinderen stellen gaat over het eten dat ze die avond zullen krijgen, weet je dat al de rest hen overkomt. Natuurlijk brengt dat gebrek aan controle ook onaangename verrassingen met zich mee. Pijn na de val van het opklapbed in de slaapcoupé. Ongeloof over het ellebogenwerk dat te pas kwam bij het bepalen van de pikorde in de slaapzaal. Ontzetting bij de vaststelling dat zure yoghurt ook telt als het dessert van de dag. Opstandigheid om de pedagogisch onderontwikkelde volwassenen. Eenzaamheid op de koude ondergekotste tegels van de wc’s. Hoe kritisch de volwassen en eigenzinnig geworden reiziger soms ook staat tegenover georganiseerde vlieg- en busreizen, ergens blijft het verlangen sluimeren om zich zoals toen met de CM gewoon op sleeptouw te laten nemen. Het verklaart misschien mede de roep om de terugkeer van de nachttrein. Tot het zover is kan u dit weekend alvast allemaal samen met de trein naar Werchter.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Elke week verzint Michaël Bellon een nieuw onderschrift bij een oude persfoto

— MICHAËL BELLON

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/beeldspraak 26 JUNI 2019

I 29

Nick Trachet

Brussel en de wereld culinair ontdekt

Olijfolie

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Enkele weken geleden bracht ik u het verhaal van de imam en zijn gestoofde aubergines. Het was allemaal begonnen met olijfolie. Waar komt onze fascinatie met olijfolie vandaan? Van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) toen die nog zo heette. Herinner u, Spanje werd lid van het verenigde Europa in 1986. Dat was een vorm van verzekering voor de democratie in dat land, het kwam uit een halve eeuw dictatuur. Europa is er voor de vrede en welvaart op het continent, maar de toetreding werd met argwaan bekeken door enkele stichters, zoals Frankrijk. Het Iberische schiereiland is immers rijk aan goedkope wijngaarden, en de kwaliteit van hun wijn is doorgaans nog niet slecht ook. Dat was allemaal concurrentie voor de Franse en Italiaanse wijnen. In de voorwaarden om toe te treden, werd er dus opgelegd dat ze een groot deel van hun wijnstokken moesten rooien en de productie sterk terugschroeven. Spanje had niet veel te piepen. Maar dan moest er toch ook een tegenzet komen. Omwille van hun offer zou Europa iets terugdoen voor olijfolie, een ander product

waar Spanje heer en meester is. En dus begon er een grote campagne met veel EU-geld om rond te bazuinen dat olijfolie gezond is. Voordien vond men in ons land vooral dat olijfolie stonk. Maar zo werd olijfolie zaligmakend! Nu, niet dat olijfolie ongezond is, maar het blijft natuurlijk wél vet, en heel veel gezondheidsspecialisten

olijfolie gekregen. Ik woonde in die tijd in Fiji, aan de andere kant van de wereld, en zag daar tot mijn stomme verbazing flesjes olijfolie opduiken. Fijiërs, Indiërs en Chinezen die daar wonen, hadden er nog nooit van gehoord, maar de flessen kwamen er ‘met steun van de EEG’. Velen denken dat olijfolie iets Italiaans of Grieks is.

“Er begon een grote campagne met veel EU-geld om rond te bazuinen dat olijfolie gezond is” vinden dat we moeten opletten met vet. Daarenboven bestaat ook olijfolie voor een deel uit verzadigd vet. Maar neen, olijfolie moest gepusht worden om Spanje te helpen. Het heeft geholpen. Spanje produceert de helft van alle olijfolie ter wereld. En de campagne van Europa heeft iedereen die trendy en gezond wou zijn aan de

Oké, die twee landen zijn inderdaad serieuze producenten, maar tegelijk ook de grootste importeurs van Spaanse olie, zij gebruiken er meer van dan ze zelf maken. Hun eigen productie is heel wisselvallig en loopt al jaren terug. Als je in de rekken van de supermarkt zoekt, lijkt het anders, maar kijk eens goed? De naam van het merk mag dan Italiaans klinken,

de zetel van de maatschappij mag dan wel in Italië liggen: ergens staat er in het klein op de verpakking (of helemaal niet!) dat de olie ‘uit de EU’ komt. Uit Spanje dus. Italiaanse olie? Als het er niet op staat, zit het er niet in. Nog zo’n mythe: de ‘eerste koude persing’. Kwaliteitsolie wordt al een tijdje niet meer geperst, maar gecentrifugeerd. Veel beter voor de olie, zeggen de specialisten. Andere oliën, zoals sojaolie, worden ook niet geperst, maar geëxtraheerd door de zaden of vruchten te spoelen met hexaan. Die vluchtige neef van de benzine (octaan) wordt er daarna weer uitgedampt. Moderne technologie. Wordt allicht ook toegepast voor de andere olijfoliën. Nog eens veel olijfolie te gebruiken? Aioli maken, bijvoorbeeld. Hebt u al eens mayonaise gemaakt met olijfolie? Dat gaat, maar het resultaat doet toch even schrikken. De emulsie smaakt ronduit bitter. Dus verzonnen de olijfoliegebruikers iets dat die smaak maskeerde: aioli. Wrijf vijf looktenen fijn. Dat hoort in een stenen vijzel. Doe er iets emulgerend bij, zoals een hard gekookt eigeel of gekookte aardappel, wat zout, en draai hierop de olijfolie zoals u met een mayonaise zou doen. Sommigen doen er nog een vleugje cayennepeper bij. En dat nu met gekookte klipvis en groente. Smakelijk.

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/trachet

30

I

26 JUNI 2019

Big City

Stel zelf je vraag en stem op BRUZZ.be

Ook Seppe en Hilde, die sinds 2010 de bioboerderij Dubbeldoel exploiteren, staan op de BoerenMarché in Thurn & Taxis.

Waar kan ik van de boer kopen in de stad? BRECHT UIT MOLENBEEK

D

e tijd dat boerkozen (plaatselijke tuinders met weinig grond) een lappendeken van teelten onder de spade nemen, is terug. Lang leve de dagverse busselajuin, reuzenradijs en aardbei. Zaak is om te weten waar zij werken en of ze bij hun veld verkopen. Of waar ze markt houden. Een handig, algemeen overzicht bestaat niet. Toch probeert Brussel Leefmilieu met de website www. goodfood.brussels iedereen wegwijs te maken. Al beland je dan eerder bij kantines, horeca en winkels waar de ‘boerenproducten’ te vinden zijn. Wel ontdekt u bij www. bioguide.be en www. biomijnnatuur.be een aantal interessante producenten. Daarbij moet vermeld dat bij Bioguide de producten, zoals in het geval van groenteteler Daan Desmet (uit Dworp), maar te ontdekken zijn via adressen als Le Marché des Heureux (Sint-Gillis). Daar een groentepakket bestellen

of al dan niet per fiets laten bezorgen, maakt de keten iets korter. Op dezelfde website ontdek je de Bel Akker van het Atelier Groot-Eiland, de coöperatieve teelt van Cyclefarm (Ukkel) of – voor scharreleieren onder meer - Het Neerhof in Dilbeek, de kinderboerderij van de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel. Nog meer boerkozen en stadslandbouwers vindt u op www.rechtvanbijdeboer.be en www.boerenbruxselpaysans.be. En er zijn ook grote kwekers in de stad, als PermaFungi (in Thurn & Taxis), Champignon de Bruxelles (in de Kelders van Kuregem), Ferme Abbatoir (viscultuur) en UrbanLeaf. “De laatste jaren zijn er heel wat winkels in het Brusselse bijgekomen die zich specifiek focussen op duurzame voeding en vaak ook een deel van hun producten via korte keten aankopen, zoals Bees Coop, Färm, Les Tanneurs en The Barn,” voegt Clara Moeremans, projectleider van

Steunpunt Korte Keten, toe. Steunpunt Korte Keten is gegroeid vanuit KVLVAgra en heeft sinds mei de BoerenMarché in Thurn & Taxis (op vrijdag van 12 tot 19 uur) uit de grond gestampt, samen met het project Brussel Lust. Dat brengt ons bij de enige volledige boerenmarkt in het gewest. BoerenMarché wil duurzame land- en tuinbouwproducten uit de Vlaamse Rand in Brussel promoten, met medewerking van de Boerenbond, de provincie Vlaams-Brabant, BioForum en steun van de EU en de Vlaamse regering. Voortrekker van de BoerenMarché is Vlaams-Brabants gedeputeerde voor CD&V Monique Swinnen. Voorlopig zijn er maar een vijftiental ‘verkopers’ op de markt en moet, bijvoorbeeld voor rundvlees en roomijs van de bioboerderij Dubbeldoel (uit Gooik) vooraf een bestelling worden geplaatst. Met een potentieel van driehonderd kwekers, boeren en fruiten groentetelers in de Rand die geïnteresseerd zijn in de korte keten is er nog ruim marge voor distributie in Brussel. Ook de producen-

ten met Pajottenlandmerk - de ambassadeurs van lokale, Pajotse kwaliteitsproducten - spelen in op die markt. Zoals Jannick Bellemans (Den Dael, Kester) die voor de Bruegelfeesten vlierbloesempap, -siroop, -jam en -alcohol maakt van uit de veldkant geplukte bloesems. Vooral en hoofdzakelijk vanuit Franstalige hoek wordt het initiatief van spin farms (kleine telers) in het gewest aangezwengeld en gepromoot. Ook producenten van (hoeve)artikelen, als kazen, roomijs uit de biokoeienstal, brood en ambachtelijke delicatessen horen daarbij. Want van de korteketeneconomie wil ook de stedeling genieten. Al moet daarbij gezegd dat een rechtstreekse aankoop bij de boer op de stadsmarkt altijd nog tien tot dertig procent duurder zal zijn dan bij de plattelandsboer thuis. Zolang de stedeling uit gemakzucht alles aan of vlak bij zijn deur wil vinden, zal hij een duurder leven leiden dan de dorpsbewoner. In eerste instantie raden we dus aan om zelf de moeite te doen om bijvoorbeeld bij de 1.500 landbouwbedrijven en

telers in Vlaams-Brabant aankopen te doen. Het Vlaams Infocentrum landen tuinbouw (VILT) in Schaarbeek, maakt u alvast wegwijs via www.veldverkenners.be, waarop zelfplukboerderijen te vinden zijn. Daar kan u dan dagvers kleinfruit, pastinaak, boerenkool, warmoes of ui oogsten. Of een boeket van vijftien bloemen samenstellen en plukken voor 12 euro, zoals bij www. dekleurvanhierennu.be. Naar echt Brusselse producenten van ‘hoeveproducten’ blijft het nog scharrelen. Maar via een abonnementsformule en afhaalpunten voor een groente- en fruitmand (Buurderij en www. boerenenburen.be) of Be Farm, Bioceno, Efarmz en Eat Local kan (vooral) online veel meer besteld worden. Voor de echte charme van een boerenmarkt, waarop je impulsief kan kopen, blijft het dus nog wachten. “Maar ook daar wordt aan gewerkt,” vernemen we van de KVLV.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

© WANANAS/

— JEAN-MARIE BINST VOLGENDE WEEK Hoeveel adel woont er nog in Brussel?

26 JUNI 2019

I 31

COLOFON BRUZZ

NIEUWSMANAGEMENT

VERTALING

Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65

Bram Van Renterghem, Sara De Sloover, Mathias Declercq

Johan Arblaster, Martin McGarry, Laura Jones

ABONNEMENTEN

CULTUUR & UIT

FOTOGRAFIE & ILLUSTRATIE

Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80, Gratis in Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 25 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393 van Vlaams Brusselse Media vzw Buiten België: 30 euro per jaar. OPLAGE : 62.609 exemplaren. ADVERTEREN?

Marthe Paklons, 02-650 10 61 sales@bruzz.be DISTRIBUTIE

Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be ALGEMENE DIRECTIE

Jo Mariens HOOFDREDACTIE

Kristof Pitteurs (algemeen hoofdredacteur), Kim Verthé, Steven Van Garsse

Gerd Hendrickx REDACTIE

Jean-Marie Binst, Filip De Rycke, Tim Gatzios, Kris Hendrickx, Bettina Hubo, Stefanie Nijs, Jasmijn Post, Kurt Snoekx, Sophie Soukias, VeraTylzanowski, Roan Van Eyck, Laurent Vermeersch, Danny Vileyn, Tom Zonderman MEDEWERKERS

Nicolas Alsteen, Gilles Bechet, Michaël Bellon, Jasper Croonen, Céline Emmerechts, Patrick Jordens, Tom Peeters, Véronique Rubens, Niels Ruëll, Tim Schoonjans, Nick Trachet, Tom Van Bogaert, Michel Verlinden EINDREDACTIE

Karen De Becker, Kurt Snoekx, Sophie Soukias, Tom Zonderman VORMGEVING

Heleen Rodiers (art director), Ruth Plaizier KALENDER UIT

Sam De Ryck

Meld nieuws

Bart Dewaele, Kim, Wauter Mannaert, Noémie Marsily, Steve Michiels, Ivan Put, Saskia Vanderstichele, Wide Vercnocke, Voer uw evenement in op Encodez votre événement sur Enter your event on www.agenda.brussels VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Kristof Pitteurs Flageyplein 18, 1050 Elsene. Bruzz is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw, wordt gedrukt op de persen van Eco Print Center (De Persgroep) en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

Hebt u nieuws uit Brussel, dan kunt u ons dat melden via het WhatsApp-nummer 0489-988.988 Persberichten kunnen via nieuws@bruzz.be

DONDERDAG

11 JULI WILL TURA & BRUSSELS PHILHARMONIC

VRT BIGBAND MET LADY LINN & YANNICK BOVY

DE VLAAMSE 100 LIVE (RADIO 2) MET BART HERMAN, YEVGUENI (trio) & WILLY SOMMERS KAPITEIN WINOKIO

#LIKEME WANDELINGEN EN FIETSTOCHTEN EN NOG VEEL MEER…

INFO & INSCHRIJVINGEN: WWW.BRUSSELDANST.BE

DB374216D7

Deskundige Rechtspraktijk Jannemieke is een door Kind en Gezin erkend kinderdagverblijf in Zaventem en voorziet in dagopvang van kinderen (50 voltijdse plaatsen) voor ze naar school gaan.

B1-B3 - contractueel - bepaalde duur (2 jaar) Ben je gebeten door juridische vraagstukken en heb je interesse in patrimoniumbeheer? Wil je collega's en burgers graag bijstaan met juridisch advies? Beschik je over een diploma in een juridische richting OF studeer je binnenkort af? Solliciteer dan NU en wie weet word JIJ onze nieuwe collega!

Kinderbegeleider/-ster (halftijds)

Functie Je verzorgt en optimaliseert het administratief en patrimoniaal beheer van gemeente & OCMW en het autonoom gemeentebedrijf Zemst. Je volgt lopende dossiers op, stelt overeenkomsten en aktes op en bent het centrale aanspreekpunt voor belanghebbenden (huurders, kopers, verkopers, ...). Daarnaast geef je juridisch advies aan burgers en collega's. Je adviseert bijvoorbeeld maatschappelijk werkers in een moeilijk schuldbemiddelingsdossier, behandelt vragen inzake openbaarheid van bestuur, enzovoort. Tot slot volg je juridische geschillen op en doe je aan klachtenbehandeling. Je werkt hierbij nauw samen met en rapporteert aan de jurist.

Functie Je staat in voor de begeleiding en verzorging van kinderen (0-3 j.) volgens de visie van het kinderdagverblijf en de pedagogische principes van Kind & Gezin. Profiel Je bent in het bezit van een kwalificatiebewijs om te kunnen worden tewerkgesteld als kinderbegeleider in de groepsopvang (www.kindengezin.be).

Profiel Je beschikt minstens over een bachelor diploma in een juridische richting OF behaalt jouw diploma ten laatste op 30/09/2019. Heb je daarnaast kennis (of interesse) in patrimonium beheer? Of heb je ervaring in het geven van juridisch advies? Dan is dat een dikke plus. Je houdt bovendien van kwaliteit, bent oplossingsgericht en communicatief.

Je bent flexibel naar werktempo en taken en bent ervan overtuigd dat je samen meer bereikt dan alleen. Aanbod Een halftijdse tewerkstelling op basis van een vervangingscontract Voorziene indiensttreding: 15 september 2019

Aanbod Wij bieden jou een tijdelijke voltijdse tewerkstelling (2 jaar), maaltijdcheques, fietsvergoeding, 100% tussenkomst in het openbaar vervoer, 2de pensioenpijler, glijdende uren, mogelijkheid tot het meenemen van alle relevante jaren anciënniteit uit de privésector of als zelfstandige, tal van bijscholingsmogelijkheden en leuke collega's die je graag zullen ontvangen!

Interesse? Neem een kijkje op functiebeschrijving p www.zaventem.be voor een uitgebreide g j g

Interesse? Inschrijven kan tot uiterlijk dinsdag 9 juli 2019 via de volgende link:

DB607962F9

https://www.jobsolutions.be/register/3993

Bezorg ons uiterlijk op 8 juli 2019 jouw cv en motivatiebrief. Bij voorkeur via https://www.jobsolutions.be/register/4033, per e-mail naar vacature@zaventem.be of met de post naar Diegemstraat 37, 1930 Zaventem. DB610424F9

WIJNHUIS NICOLAUS ZOEKT: Verkopers met passie voor wijnen

Like us op Facebook!

(m/v - tussen de 30 en 70j) - Voltijds (deeltijds ook mogelijk) Gepensioneerden ook welkom •

DB609308F9

Facebook.com/ streekpersoneel.be

• U bent enthousiast en ondernemend U hebt plezier in de omgang met mensen

We bieden:

een exclusief product training (van de wijnen en verkoop) en begeleiding werk in eigen regio

Interesse? Contacteer Walter Hartman op 0494/61.27.98 of via info@nicolaus.be

DB486144C8

DB437817J7

10069RLM

One team, one family, one mission #EenJobMetPassie

Joachim De Geyter

Uw

Accountmanager Nationale Regie

Ontdek je carrièrekansen op

mijntoekomstbijroularta.be

OB69107

personeelsadvertentie

hier?

Rondreis met Blauwe Vogel-begeleiding vanuit Brussel met op het einde 3 nachten strandvakantie Riu Tequila 5*, all-in

contacteer ons snel op

inbegrepen: vliegreis, Vlaamse gids, alle excursies infodag te Sint-Truiden zaterdag 6 juli om 11u

rrs@roularta.be of 051 26 67 89

gratis toegang, wel even online reserveren, aub

2 afreisdata op vrijdag

8 november 2019 31 januari 2020

Reisfamilie Carlier

DB555930J8

DB610194F9

12 fijne dagen

¤1.790

www.deblauwevogel.be

Luikersteenweg 62 • St-Truiden • T 011 70 55 00

DB608907F9