Rubrieknaam
#1600 WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE
AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X P303153
L E V E N
I N
D E
S TA D
|
N I E U W S
|
A C H T E R G R O N D
&
O P I N I E
S IN L A M B R TEC W O L U WH T S E
24 | 01 | 2017
DE SLAG OM BRUSSEL N-VA versus
OPEN VLD
E LS AMPE
CI ELTJE VAN ACHTER DE KNIP IN DE KAT Sterilisatie is nog steeds een taboe
STADSPLANNING 180 jaar geleden was er al een stadionprobleem © BART DEWAELE
MEER BRUZZ! Prachtig nieuw project aan het water en nu reeds beschouwd als hotspot in Brussel. RIVA is de ideale uitvalsbasis voor meer beleving in de stad en ligt op een boogscheut van Tour & Taxis. Events, gezelligheid, film, theater, musea en parken zijn niet verder dan een wandel- of fietstochtje van je voordeur verwijderd! www.rivabrussels.be
A development by
+32 (0)2 223 23 23 +32 (0)474 49 45 50
20182401_Bruzz_MeerBeleving_215mmx290mm.indd 1
+32 (0)2 423 00 00 +32 (0)496 56 96 96
+32 (0)2 318 18 08 +32 (0)470 64 43 09
1/18/2018 4:36:44 PM
Chou de Bruxelles
BRUZZ | VOORAF
Fotograaf Ivan Put trekt wekelijks door de stad voor een portret
FRANÇOISE, SINT-GILLIS
Françoise rookt een sigaretje op het terras van café Union. “Ik ben geboren in 1938 en heb levendige herinneringen aan de oorlog in Brussel. Op een dag werd mijn vader gearresteerd omdat hij een grote neus had, een familietrek. Hij kon met de nodige documenten bewijzen dat hij niet joods was en werd vrijgelaten. Ooit zat ik op een bankje voor de Agora-cinema die voorbehouden was aan Duitsers. Een Duitse soldaat kwam naar me toe en gaf me een knuffel. Ik denk dat ik hem aan zijn dochter deed denken. Naar het centrum ga ik niet meer. Dat is onherkenbaar en vreemd voor mij.”
3
Inhoud
COLOFON BRUZZ
Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65
12
FLITS 07
ABONNEMENTEN
Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80, Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België: 20 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393, BIC: BBRU BE BB van Vlaams Brusselse Media vzw. Buiten België: 30 euro per jaar. OPLAGE : 62.609 exemplaren.
Samenleving
Meer mensen geschrapt uit bevolkingsregister
RUBRIEKEN 03
Chou de Bruxelles
05
Edito
08
In beeld
20
Opinie
Jo Mariens
29
Michaël Bellon
HOOFDREDACTIE
32
Big City
33
Nick Trachet
34
Enfant Terrible
ADVERTEREN?
Marthe Paklons, sales@bruzz.be, 02-650 10 61 DISTRIBUTIE
Ute Otten, 02-650.10.63, ute.otten@bruzz.be ALGEMENE DIRECTIE
Kristof Pitteurs WEEKBLAD
Steven Van Garsse (chef) COORDINATIE UIT
Gerd Hendrickx EINDREDACTIE
Karen De Becker, Geert Van der Hallen VORMGEVING
Heleen Rodiers (art director), Ruth Plaizier KERNREDACTIE
Jean-Marie Binst, Gerd Hendrickx, Bettina Hubo, Kurt Snoekx, Sophie Soukias, Laurent Vermeersch, Danny Vileyn, Tom Zonderman MEDEWERKERS
Nicolas Alsteen, Hilke Andries, Gilles Bechet, Michaël Bellon, Roel Daenen, Céline Emmerechts, Luc Joris, Tom Peeters, Jasmijn Post, Niels Ruëll, Tim Schoonjans, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Tom Van Bogaert, Michel Verlinden VERTALING
Johan Arblaster, Martin McGarry FOTOGRAFEN
Bart Dewaele, Ivan Put, Saskia Vanderstichele ILLUSTRATOREN
Wauter Mannaert, Noémie Marsily, Steve Michiels, Wide Vercnocke, Jurgen Walschot Info voor kalender sturen naar/ Envoyez vos infos à publier dans le calendrier à / Send event details to
VISITBRUSSELS Koningsstraat 2 Rue Royale 1000 Brussels/Bruxelles 02-549.50.95, info@agenda.brussels VERANTWOORDELIJKE UITGEVER
Steven Van Garsse, Flageyplein 18, 1050 Elsene. Bruzz is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw, wordt gedrukt op de persen van Eco Print Center (De Persgroep) en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
BRUZZ-TV brengt op 24/01 een politieke thema-uitzending vanuit het gemeentehuis in Sint-Lambrechts-Woluwe. Burgemeester Olivier Maingain en schepen Xavier Liénart worden op de rooster gelegd. Kurt Deswert (Op-Weule) vertelt over zijn ervaringen als inwoner. Celia Ledoux (zie verder in magazine) is onze gids door de gemeente. Om 18u.
BRUZZ-RADIO staat op 24/01 in het teken van Sint-Lambrechts-Woluwe. De BRUZZ-bus staat van 7u tot 10u voor het gemeentehuis. Luisteren kan op FM 98.8.
Iets gemist? www.bruzz.be
Edito
DE VERHALEN 12
Spreektijd
16
Stadsplanning
Els Ampe en Cieltje Van Achter over de toekomst van Brussel
Plannen botsen altijd met realiteit
18
Reportage Katten in de hoofdstad
18
DE RONDE VAN BRUSSEL SINTLAMBRECHTSWOLUWE
Tweewekelijks dossier in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen 22 29
Politieke analyse Michaël Bellon
Cook and Book 30
Portretten
Inwoners van Sint-Lambrechts-Woluwe
32
Big City
Wie was Donald Fallon naar wie het Fallonstadion is genoemd?
22
Het zijn barre tijden voor de 'Gutmenschen' in ons land. Deze week bespreekt de kamer een wetsvoorstel dat het mogelijk zal maken om met een huiszoekingsbevel mensen zonder papieren op te sporen. Bij het Burgerplatform dat de opvang van migranten in het Maximiliaanpark regelt wordt dat als een regelrechte intimidatie ervaren. Duizenden burgers hebben de afgelopen maanden bij hen thuis transitmigranten opgevangen, in een pure opwelling van gastvrijheid en filantropie. Zelfs al is het risico klein dat ze de politie over de vloer krijgen omdat ze illegalen te slapen leggen, de wet wekt de indruk dat ze in overtreding zijn. Ook artsen met enige empathie voor de migranten krijgen ervan langs. Na een oproep van federaal minister Denis Ducarme (MR) om alleen nog echte dringende medische hulp toe te kennen aan mensen zonder papieren, liet een N-VA-parlementslid zelfs uitschijnen dat mensen zonder papieren sowieso geen gewone medische zorgen moeten krijgen, want dat is illegaal. Het discours van de N-VA van de afgelopen tijd is ongezien voor een regeringspartij in het naoorlogse België en vormt een uitdaging voor het bestaan van onze moeizaam verworven grondrechten. Toch verrassen de recente verklaringen niet. De partij grijpt al langer het minste akkefietje aan om migratie, en dan vooral die van moslims, in de kijker te zetten als een bedreiging voor
onze maatschappij. Daar zit een dubbele strategie achter. Aan de ene kant wil de N-VA zo een rechts electoraat voor zich winnen dat het heeft gehad met migratie en met de islam. Dat lijkt de partij te doen met succes. Tegelijk wil de N-VA buiten Europa de indruk wekken dat België zeker niet het land is van melk en honing. Migranten die hier aankomen kunnen maar beter op hun tellen passen. Ze riskeren razzia’s en moeten niet rekenen op medische verzorging. De hoop is dat de migratiestroom zo zal stilvallen. Sommigen zien er nog een derde strategie achter. Die van de cultuur– strijd. Door migranten en moslims permanent in een kwaad daglicht te stellen, zal de bevolking ook zachtjesaan die overtuiging gaan incorporeren in haar gedachtegoed. Misschien maakt die cultuurstrijd inderdaad deel uit van de N-VA-strategie, maar dan borrelt automatisch de vraag op naar het einddoel. Migratie valt niet zo maar te stoppen, migratie maakt zelfs inherent deel uit van onze geschiedenis. Een kwart van de Brusselse bevolking bestaat uit moslims. Ze leven hier in alle vrede samen. Werken, hebben kinderen die hier naar school gaan. Delen dezelfde verwachtingen als iedereen, namelijk dat van een goed leven. Die realiteit valt niet te ontkennen. Ook niet met enkele welgemikte tweets over baldadige transitmigranten.
BRUZZ | VOORAF
Het goede leven
— STEVEN VAN GARSSE
5
Verandert Tinder onze kijk op de liefde?
Is de digitale revolutie andere mensen van ons aan het maken? Verandert technologie onze opvattingen over liefde, macht, opvoeding en privacy? Kortom: is er stilaan een nieuwe versie van onszelf beschikbaar? In De Nieuwe Mens zoekt Stef Selfslagh het een week lang voor u uit, samen met technologie-experts die verder kijken dan de laatste nieuwe iPhone.
Nieuwe reeks: De Nieuwe Mens. Vanaf zaterdag 27 januari in De Morgen.
DM_Red_Techreeks_1_1p_Bruzz.indd 1
16-01-18 17:10
Flits
Nieuws heet van de naald
Kleinere bevolkingsgroei door Kanaalplan In 2016 kwamen er maar 3.700 mensen bij in Brussel, het laagste cijfer sinds de jaren 2000. De natuurlijke aangroei en migratie naar gemeenten elders in België bleven ongeveer gelijk. Er werden vooral meer mensen uit het bevolkingsregister geschrapt. En daar zit het Kanaalplan van Jan Jambon (N-VA) voor iets tussen. — BRAM VAN RENTERGHEM
De bevolking mag dan minder snel groeien, nooit eerder woonden er in Brussel zoveel mensen.
E
en belangrijk onderdeel van het Kanaalplan is de domiciliecontrole. Als blijkt dat een opgegeven persoon niet meer op zijn adres woont, wordt die ambtshalve geschrapt. Dat valt dan weer onder internationale emigraties. In 2016 werden zo 20.397 mensen geschrapt, bijna 4.000 meer dan het jaar ervoor. Dat schrijft het Brussels Instituut voor Statistiek (BISA) in zijn laatste rapport. In Sint-Gillis, Sint-Joost-ten-Node en de stad Brussel werden de meeste mensen geschrapt. Niet toevallig de drie gemeenten die deel uitmaken van het Kanaalplan, dat sinds februari 2016 in negen gemeenten van kracht is. Daarmee is 2016 een recordjaar. In 2013 werden ook eens bijna 20.000 mensen geschrapt, maar in de andere jaren schommelt dat aantal telkens tussen de 11.500 en 18.000.
© PHOTONEWS
1,2 MILJOEN INWONERS Verder daalde het aantal inwijkelingen vanuit het buitenland met zes procent, vooral bij Europeanen dan. Toch kwamen in 2016 nog steeds 40.000 internationale immigranten naar Brussel, een stuk meer dan de 24.000 migranten die vanuit de rest van België in Brussel kwamen wonen. Dat cijfer is trouwens al jaren stabiel, terwijl het aantal mensen dat de omgekeerde beweging maakt, gestaag steeg tot 39.124 in 2016. De stadsvlucht is dus nog steeds aan de gang, en dan vooral naar de dichte (Vlaamse) rand, een tendens die volgens het BISA toe te schrijven is aan internationale immigratie. De totale bevolking van Brussel ten slotte, bedroeg eind 2016 net geen 1,2 miljoen. Nooit eerder woonden er in Brussel zoveel mensen.
Nog slechts 42.831 Brusselaars bij Vlaamse zorgverzekering Het aantal Brusselaars dat aangesloten is bij de Vlaamse zorgverzekering is in tien jaar tijd met bijna een kwart gedaald, van 55.607 in 2006 naar 42.831 eind 2016. Door de straftijd fors in te korten voor Brusselaars die zich niet tijdig aansloten, hoopt de Vlaamse overheid het tij te keren. De Vlaamse zorgverzekering geeft zwaar zorgbehoevenden een maandelijkse uitkering van 130 euro voor niet-medische kosten zoals poetshulp of thuiszorg. In Brussel is ze niet verplicht. Maar voor wie zich laattijdig aansloot, dat wil zeggen voor wie niet vanaf de start in 2002 of vanaf zijn 26e had bijgedragen, waren er forse sancties. De eerste tien jaar na de aansluiting kon men geen beroep doen op de verzekering. Daarna was er nog een wachttijd van vier maanden per jaar dat men niet aangesloten was. In 2016 besliste de Vlaamse regering de zorgverzekering uit te breiden tot de Vlaamse sociale bescherming. Daaronder valt ook de basisondersteuning voor gehandicapten en de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden. Tevens werd beslist om de schorsingstijd voor talmende Brusselaars te halveren, van tien naar vijf jaar. De maatregel werd effectief op 1 januari 2018. Ook is de extra wachttijd per jaar dat men niet was aangesloten, geschrapt. Op die manier hoopt de overheid de verzekering, die 51 euro per jaar kost, aantrekkelijker te maken. Het Brussels Gewest werkt intussen aan een eigen variant van de zorgverzekering. Wat dat zal betekenen voor de leden van de Vlaamse sociale bescherming, is nog onduidelijk. HUB
BRUZZ | VOORAAN
MEER MENSEN GESCHRAPT UIT BEVOLKINGSREGISTER
AANTAL BRUSSELAARS BIJ DE VLAAMSE SOCIALE BESCHERMING aangesloten sinds 2003 2003
51.151
2010 50.429
2004
54.780
2011 49.531
2005
55.733
2012 47.193
2006
55.607
2013 45.059
2007
54.405
2014 44.013
2008
50.614
2015 43.508
2009
51.534
2016 42.831
7
8
BRUZZ | DE WEEK
In beeld
Lijkstoet Naar schatting tweehonderd taxichauffeurs trokken vorige week in een symbolische begrafenisstoet door de stad. Volgens de sector dreigen veel chauffeurs hun job te verliezen als er niet wordt opgetreden tegen Uber. Die vervoerdienst opereert al langer in een wettelijke grijze zone. De colonne passeerde langs het kabinet van minister-president Rudi Vervoort (PS) en hield ook halt aan het Brussels parlement. De taxifederatie roept de Brusselse regering op om wakker te schieten. Minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) presenteerde vorig jaar een nieuw taxiplan, maar daar is voorlopig geen consensus over binnen de sector. Š CARLA DEJONGHE
9
De week
Terugblik op het nieuws
Zinnema heropent
Het talentenhuis voor amateurkunsten Zinnema in Anderlecht heropent na zes maanden van renovatie met een feest met vijfhonderd aanwezigen. Grote blikvanger is de nieuwe binnenpatio.
Bomenval
542.566
Door hevige rukwinden blijft het Ter Kamerenbos enkele dagen gesloten. In Brussel-Stad vallen bomen om in het Leopoldpark, Ter Kamerenbos, langs de Madridlaan, Koninginnelaan, Keizerin Charlottelaan, Willem Demolstraat en Korte Groenweg, vaak op geparkeerde wagens of elektrische kabels.
Het 96e Autosalon sluit zondag de deuren met 542.566 bezoekers, een tienduizendtal minder dan bij de vorige grote autobeurs. “Febiac stelt eens te meer met plezier vast hoe de Belg verknocht blijft aan individuele mobiliteitsoplossingen,” reageert de organisator.
DELIVEROO-FIETSERS WILLEN NIET
BRUZZ | DE WEEK
VERPLICHT ZELFSTANDIGE WORDEN
Koeriersprotest zwelt aan De fietskoeriers van Deliveroo voeren deze week elke dag protestacties. Vanaf 31 januari wil de maaltijdbezorgingsdienst alleen nog met zelfstandigen werken, en daar zijn de koeriers het niet eens mee eens. — BETTINA HUBO
A
l weken morren de fietskoeriers van Deliveroo. Het begon toen het bedrijf in oktober eenzijdig besliste dat alle koeriers vanaf 31 januari dit jaar als zelfstandige of student-zelfstandige zouden moeten werken, waardoor ze een bedrag per levering zullen krijgen in plaats van een uurloon. In heel wat andere Europese landen nam het bedrijf die maatregel ook al. Nu werkt het merendeel van de maaltijdbezorgers als werknemer, via de coöperatie SMart. Per uur verdienen ze twaalf à dertien euro bruto, of tien à elf euro netto. Als zelfstandige zouden ze 7,25 euro per rit krijgen. “Voor wie dit als job doet, is het niet leefbaar, want als zelfstandige moet je btw en sociale bijdragen betalen,” zegt Martin Willems van de Franstalige christelijke bediendebond CNE. Studenten-zelfstandigen zouden bovendien slechts vijf euro per rit krijgen, omdat zij in principe geen sociale bijdragen betalen. Willems:
10
“Maar boven een bepaald plafond moeten ze wel sociale bijdragen betalen. Bovendien dreigen ze dan ook hun kindergeld en studietoelage te verliezen.” Voorts is er een verzekeringsprobleem. Deliveroo wil wel een arbeidsongevallenverzekering voor de zelfstandige fietsers betalen, maar die stelt weinig voor. Willems: “Het is bijna belachelijk. Ziekenhuiskosten worden bijvoorbeeld tot 1.500 euro terugbetaald.” Nu genieten de koeriers die in loondienst zijn bij SMart van de wettelijke arbeidsongevallenverzekering, die een veel betere bescherming biedt. De onvrede leidde ertoe dat de koeriers zich gingen verenigen. Het KoeriersKollektief ontstond, dat meestal verzamelt op de hoek van de Louizalaan en de Baljuwstraat. Het Kollektief kreeg de steun van de vakbonden en de afgelopen weken werd op zaterdagavond gestaakt. Ondertussen werd er met het bedrijf een vorm van sociaal overleg opgestart. De koeriers eisen dat wie
wil toch in loondienst kan blijven. “Deliveroo zegt hierover te willen praten, maar pas nadat iedereen eerst zelfstandige geworden is. Maar dan heb je een voldongen feit,” zegt Willems. Over de tweede eis van de fietsers wil het bedrijf helemaal niet onderhandelen: een gegarandeerd minimumuurtarief. Dan zou het erop lijken dat de koeriers toch in loondienst zijn, zegt de directie. Willems: “Klopt niet, want er zijn veel zelfstandigen die per uur betaald worden.” Volgens Deliveroo kunnen de koeriers als zelfstandige meer verdienen. Willems: “Als je drie
ritten per uur doet, verdien je misschien meer, maar het gaat om een brutobedrag. Bovendien ligt het gemiddeld aantal ritten op twee per uur. In het nieuwe verloningssysteem draait de koerier op voor elke vertraging: een restaurant dat je laat wachten, moeilijke weersomstandigheden, een hele verre rit.” Vermits het overleg nog niets heeft opgeleverd, worden de acties deze week opgevoerd. Ondertussen hebben de vakbonden de kwestie ook voorgelegd aan de Commissie Arbeidsrelaties, een administratie van de FOD Sociale Zekerheid die de aard van arbeidsrelaties - zelfstandige of loon-
Ereburgers
PS-lijst
In de Elsense Matongéwijk hield de politie in november en december 2017 versterkte controles, op bevel van burgemeester Dominique Defourny (MR). Hiervoor werden 310 politiemannen ingezet. Het leverde 108 gerechtelijke arrestaties op en 130 pv’s. In de lente wordt de actie herhaald.
Anderlecht kroont twee nieuwe ereburgers: Roger Vanden Stock, voorzitter van voetbalclub RSC Anderlecht en Jeannine Burny, voorzitter van de Stichting Maurice Carème en gewezen muze van de dichter. Ze worden geëerd omdat “ze het imago van Anderlecht optillen”.
Brussels PS-voorzitter Laurette Onkelinx stelt de negentien kopstukken van de gemeentelijke verkiezingslijsten van 14 oktober voor. Die lijst telt bijna de helft mensen zonder beleidservaring. Voor Brussel-Stad is Philippe Close lijsttrekker, die Yvan Mayeur als burgemeester verving.
Het is een erfzonde dat Brussel uit twee gemeenschappen bestaat, een Vlaamse en Franstalige ZAKIA KHATTABI,
covoorzitter Ecolo pleit voor afschaffing van gemeenschapsinstellingen in Brussel, in Le Soir
BRUZZ | DE WEEK
Matongé
Cartoon Wauter Mannaert De onvrede over de arbeidsvoorwaarden leidde ertoe dat de koeriers zich gingen verenigen. © PHOTONEWS
trekkende - beoordeelt. Voor de vakbonden vormt de hele platformeconomie een nieuwe uitdaging: hoe deze vrije flexwerkers organiseren en hoe hen sociaal beschermen? Ook het KoeriersKollektief is onafhankelijk, slechts enkele koeriers zijn lid van een vakbond. Willems: “Wij respecteren hun onafhankelijkheid, maar willen hen graag steunen en voeren daarom samen het sociaal overleg met de Deliveroo-directie. We respecteren ook dat die jonge gasten graag flexibel werken. Maar dat betekent niet dat ze een heel zwak statuut moeten hebben.”
11
Spreektijd
Dubbelinterview Els Ampe en Cieltje Van Achter
12
Brussel op de schop
Als Brussel een schip is, dan is dat niet het meest wendbare. Verschillende kapiteins hebben eigen bevoegdheden, en varen elk hun eigen koers. Hoe zien de Brusselse parlementsleden Cieltje Van Achter (N-VA) en Els Ampe (Open VLD) dat? “De huidige structuur is niet ideaal, maar op een gegeven moment moet je iets beginnen te doén.” Een battle over de toekomst van Brussel.
G
een betere plek om dat debat te voeren dan in een taverne aan Manneken Pis. Els Ampe is te laat, maar ze heeft een geldig excuus: het is haar verjaardag. Beide dames begroeten elkaar hartelijk, maar zetten zich meteen daarna schrap voor wat een vinnig debat wordt. Aanleiding voor het interview is het voorstel van Ecolo-voorzitster Zakia Khattabi om de Vlaamse en Franse Gemeenschap in Brussel af te schaffen, en die bevoegdheden – zoals onderwijs en cultuur – over te dragen aan het gewest. Brussel mag niet langer de gijzelaar zijn van de twee gemeenschappen, klinkt het. Het gewest moet het beleid in handen nemen voor alle Brusselaars, Nederlands- of Franstalig.
Wat vinden jullie van dat voorstel?
Jullie willen geen van beiden die bevoegdheden aan het gewest overdragen. Daardoor moet je als ouder kiezen voor een Nederlands- of Franstalig parcours. ▲
ELS AMPE: Het is te kort door de bocht. Nederlandstaligen en Franstaligen moeten apart dingen kunnen organiseren. Ik vraag me wel af: moet het onderwijs in Brussel vanuit Namen of Antwerpen gestuurd worden? Waarom kunnen we de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) en de Franstalige Gemeenschapscommissie (Cocof) niet volledig
bevoegd maken voor het onderwijs in Brussel? Als we de rol van de VGC versterken, met aandacht voor scholenbouw en leerprogramma’s aangepast aan de hoofdstedelijke realiteit, zijn we al een hele stap verder. CIELTJE VAN ACHTER: Het probleem ligt niet bij het Nederlandstalig onderwijs in Brussel, dat is uitstekend. Je moet niet afschaffen wat goed draait. Maar ik ga niet akkoord met Els, dat je alleen de VGC het Nederlandstalig onderwijs in Brussel moet laten regelen. We gaan die band met Vlaanderen toch niet doorknippen? Er gaat enorm veel energie vanuit Vlaanderen naar de schoolplannen en naar het onderwijsdossier in het algemeen. Als VGC zijn we daar met zeventien parlementsleden te klein voor, dat gaat gewoon niet. AMPE: In het Groothertogdom Luxemburg kan het wel. In de Oostkantons ook. Sommige Zwitserse kantons tellen niet meer dan één miljoen burgers, en daar kan het ook.
BRUZZ | DE VERHALEN
— KEN DEMOL EN BRAM VAN RENTERGHEM, FOTO’S BART DEWAELE
13
In de achttien andere gemeenten komen ze wel samen op. VAN ACHTER: Dat is ieders keuze, maar het toont aan dat samenwerken niet zo eenvoudig en makkelijk is. En ik pas voor de flamand de service die we van vroeger kennen. AMPE: Ik ben eerder voorzichtig omdat er in het verleden een periode was waarin de Franstaligen en de Nederlandstaligen elkaar niet gevonden hebben. Nu is dat wel meer het geval, maar dat ligt ook heel vaak aan personen. Ik vraag me af of wij met de liberalen wel een tweetalige lijst hadden gehad, als Alain Courtois (MR) geen lijsttrekker was geweest bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2012. De moeilijkheid is voldoende Vlaamse vertegenwoordiging krijgen in het Brussels parlement.
ELS AMPE (OPEN VLD) BRUZZ | DE VERHALEN
Geboren op 18 januari 1979 in Oostende Studeerde burgerlijk ingenieur aan de VUB en de ULB In 2004 werd ze de jongste verkozene in het Brussels parlement Sinds 2012 schepen voor Mobiliteit in de stad Brussel Woont in Laken, moeder van vier
“Soms kan je een huis veel verbouwen, maar ooit moet je er wel in wonen” ELS AMPE SCHEPEN VOOR MOBILITEIT (OPEN VLD)
AMPE: Je kan daarnaast nog tweetalig onderwijs organiseren via de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC). Dan hebben de mensen de keuze: ofwel Frans ofwel Nederlands, ofwel volledig tweetalig. VAN ACHTER: Daar ben ik geen voorstander van. Drie structuren zijn niet nodig. Daarbij, in Brusselse scholen is elk uur Nederlands belangrijk, omdat de lingua franca buiten de schoolmuren al Frans is. Kinderen die voldoende Nederlands krijgen, verlaten tweetalig de school. AMPE: Is dat zo? Eigenlijk zou je toch verwachten van een Brusselaar dat het niveau van zijn Frans en Nederlands even goed is. Maar hoeveel leerlingen in het Nederlandstalig onderwijs zijn in staat een mooi opstel in het Frans te schrijven, of vice versa? Een tweetalige school
14
is een oplossing. Met ’s morgens een juf in het Frans, en ’s middags in het Nederlands, of omgekeerd. VAN ACHTER: Mijn kinderen zijn helemaal Nederlandstalig, maar gaan in Schaarbeek naar school. Van in de kleuterklas leren zij Frans. Hun Frans is goed.
Een ander voorstel dat geregeld opduikt, is dat van de tweetalige kieslijsten: Nederlands- en Franstalige politici staan bij de gewestverkiezingen op één lijst, en komen niet langer apart op. VAN ACHTER: Daar ben ik tegen. Ook op gemeentelijk niveau komen wij als partij zoveel mogelijk als Nederlandstalige partij op. Ecolo-Groen, dat toch het meest gezamenlijke project heeft, komt in Molenbeek nu ook weer apart op.
Is de moeilijkheid niet dat de Brusselse regering bestaat uit vijf Franstaligen en drie Nederlandstaligen, afkomstig uit twee coalities die apart gevormd worden, en dan samen moeten komen, ook al zijn ze niet gespiegeld aan elkaar? Dat is toch een kluwen. VAN ACHTER: Dat is inderdaad niet
ideaal. Maar in ons voorstel blijft dat wel behouden. Wij gaan voor de fusie van de gemeenten en een sterk hoofdstedelijk gewest, waar de twee gemeenschappen in blijven zitten. Met vijftien Vlamingen en vijftig Franstaligen in het parlement. AMPE: Ik vind het veel problematischer dat er voor de GGC altijd twee ministers bevoegd zijn. Aan Samusocial werd jaarlijks twintig miljoen euro uitgekeerd, maar de twee ministers wisten niet dat er zitpenningen uitgekeerd werden aan de bestuurders. Mevrouw Fremault (CDH) wees naar mijnheer Smet (SP.A), en mijnheer Smet wees naar mevrouw Fremault omdat ze met twee bevoegd zijn. Dat is hetzelfde als in een school twee directeurs hebben. VAN ACHTER: (fijntjes) Ik zie ook vaak negentien schepenen voor verkeersveiligheid en één staatssecretaris (Bianca Debaets van CD&V, red.). Ik denk dat dat een groter probleem is. AMPE: Het enige wat een gemeente kan doen is een advies geven, dat het gewest perfect naast zich kan neerleggen. Burgemeesters kunnen niets tegenhouden. VAN ACHTER: En de trajectcontrole in de Leopold II-tunnel?
AMPE: De camera’s plaatsen is een bevoegdheid van het gewest.
De boetes innen ligt wel bij de politie, die aangestuurd wordt door de burgemeesters. AMPE: Het is het gewest dat beslist over gewestwegen, en de tunnel is een gewestweg. VAN ACHTER: (fel) Maar als de Koekelbergse burgemeester Philippe Pivin (MR) als hoofd van de politie zegt: ‘ik zal dat niet beboeten’, dan liggen die camera’s gewoon stof te vergaren. Dat is toch absurd! Volgens mij kunnen er verdere stappen volgen met één bestuur, minder versnippering en doeltreffendheid door efficiëntie.
Door de zesde staatshervorming zijn veel bevoegdheden naar de gewesten gegaan en is er net meer versnippering. Is men dan te ver gegaan? VAN ACHTER: Neen. Maar het is een onwerkbaar compromis à la Belge geworden – een enorm versnipperde staatshervorming, waar delen van bevoegdheden zijn overgedragen, en andere delen op federaal niveau gebleven zijn. Het rijbewijs bijvoorbeeld is federaal en gewestelijk, dat is onwerkbaar. Ook is er te weinig fiscale autonomie voor de gewesten. Neem nu de controle op werklozen. Dat is naar de gewesten gegaan. Maar de werkloosheidsuitkeringen worden nog altijd federaal bepaald. Dat zou ook bij de gewesten moeten zitten.
De kinderbijslag zit nu wel volledig bij de gewesten. Vindt u dat een succesvolle overdracht? VAN ACHTER: Neen, ik vind ook niet dat dit Brussel toekwam. De kinderbijslag had naar de Vlaamse en de Franstalige Gemeenschap moeten gaan. En in Brussel, had je dan de keuze tussen de Vlaamse kinderbijslag of de Franstalige. Brussel is te klein om de sociale zekerheid te dragen. AMPE: (gniffelt)
Zowel Wallonië als Vlaanderen heeft een hervorming van de kinderbijslag, die erg op elkaar lijken. Wat heeft het opsplitsen dan in deze bereikt? VAN ACHTER: Dat het is aangepakt. Dat er een modernisering is gekomen. AMPE: Een modernisering? VAN ACHTER: Ja, een nieuw systeem. AMPE: (fel) Maar er zijn drie systemen
Maar het is in grote lijnen hetzelfde beleid als in Wallonië. VAN ACHTER: Iedereen kan de keuzes
maken die hij wil maken. AMPE: Het kost meer geld aan de
belastingbetaler, want het aantal ambtenaren stijgt. Wie zat daarop te wachten? Dat is de grote vraag. VAN ACHTER: De zesde staatshervorming hebben wij niet goedgekeurd. Het is een slechte staatshervorming.
U had de kinderbijslag federaal gehouden? VAN ACHTER: Federaal gehouden? Ik
zou het alleszins niet herfederaliseren. Er moet gewoon verder gesplitst worden. Daarvoor hebben wij ons confederaal model gemaakt, waar je al de bevoegdheden naar de deelstaten brengt, tenzij wat je samen wil doen, zoals bijvoorbeeld defensie. AMPE: Wat wil je nog samen doen? VAN ACHTER: Je zult ook op het vlak van klimaat bepaalde afspraken moeten maken.
Klimaat zit nu deels bij de gewesten. Dat wordt dan weer volledig federaal? VAN ACHTER: Klimaat blijft bij de deelstaten, maar je zult op confederaal niveau zaken kunnen afspreken. Het is niet opgelegd dan. Het zit daar omdat je dat samen wil doen.
En wat wilt u federaal, mevrouw Ampe? AMPE: Ik vind dat we op bepaalde
vlakken moeten herfederaliseren. In Europa worden heel wat richtlijnen gemaakt rond milieu, waterkwaliteit, luchtkwaliteit enzovoort. Waarom moeten de drie Belgische gewesten dat dan nog eens apart strenger maken? Kunnen die niet gewoon die Europese richtlijn over heel het Belgische grondgebied laten gelden? Ik zit al sinds 2004 in de Brusselse commissie Leefmilieu, wat mij betreft hoort daar maar één bevoegdheid thuis, en dat is het beheer van de parken. Maar de milieunormen, of de geluidsnormen of zo, sorry. Of alles wat met energie te maken heeft.
Voor mij mogen de wetten hierover in heel België gelden. VAN ACHTER: Wij pleiten ervoor om Vlaanderen en Wallonië het beleid te geven waar zij voor willen gaan. Ook met de nodige financiële hefbomen. En voor Brussel hebben we een speciaal statuut.
Hoe ziet dat eruit? Om uw voorzitter te citeren: “Als er in het bruistablet België één hard element zit, is het Brussel.” VAN ACHTER: Brussel moet voor ons zijn rol als hoofdstad voor de beide gemeenschappen blijven opnemen. Een stadsgewest met gefuseerde gemeentes, efficiënt bestuur en fiscale autonomie. Met meer verantwoordelijkheden, maar wel nog steeds de hoofdstad van de twee gemeenschappen, die zich moeten blijven engageren voor Brussel.
belangrijk om toe te geven aan de wil om in een huis met een tuintje te wonen. Je kunt dat de mensen niet uit het hoofd praten. Er zijn nog heel wat grondreserves in Brussel, waarom moeten daar zonder uitzondering appartementsgebouwen komen en geen huizen en duplexen? VAN ACHTER: Veel mensen van goede wil, échte stadsmensen, met kinderen, komen hier wonen, maar
vertrekken uiteindelijk met pijn in het hart. Dat heeft te maken met veiligheid en netheid, met het zich niet meer goed voelen in de buurt waar ze wonen. Ook het feit dat ze niet in het Nederlands terechtkunnen in ziekenhuizen speelt mee. Ik kom vaak mensen tegen die het beu zijn, en het dan maar opgeven om in Brussel te wonen. En dat doen ze met pijn in het hart, want in de hoofdstad wonen, is zalig.
“We gaan die band met Vlaanderen toch niet doorknippen?” CIELTJE VAN ACHTER PARLEMENTSLID (N-VA)
Met een soort subnationaliteit? VAN ACHTER: Dan kies je. Zoals je
vandaag kiest voor het Franstalig of Nederlandstalig onderwijs, zal je bijvoorbeeld kunnen kiezen bij welke sociale zekerheid je hoort. AMPE: En wat als je man Franstalig is, en hij kinderen heeft die naar het Franstalig onderwijs gaan? VAN ACHTER: Je vond keuze toch goed? AMPE: Maar dan krijgen zij een andere kinderbijslag dan jouw Nederlandstalige kinderen? En wat als je dan verandert? Hoe meer je opsplitst, hoe moeilijker het wordt. Daarom wil ik het graag wat eenvoudiger, en vind ik dat je een aantal zaken beter federaal regelt.
CIELTJE VAN ACHTER (N-VA) Geboren op 11 januari 1979 in Asse, opgegroeid in Halle Studeerde rechten aan de KU Leuven en in Parijs Werkte een tijdje als advocaat en jurist binnen de Vlaamse overheid In 2014 verkozen tot Brussels parlementslid Sinds 2017 ondervoorzitter van de N-VA nationaal
BRUZZ | DE VERHALEN
gekomen, daar waar er vroeger maar een was. Er zijn drie keer zoveel administraties, dat is toch niet efficiënt. VAN ACHTER: Voor Vlaanderen is dat efficiënter. Het heeft nu het beleid dat het wil voeren.
Woont in Schaarbeek, moeder van drie, schoondochter van Geert Bourgeois (N-VA)
Wilt u dat dan in een zevende staatshervorming regelen? AMPE: Weet je, soms kan je een huis veel verbouwen, maar op een gegeven moment moet je er wel in wonen. Zelfs al is de hervorming niet helemaal zoals je ze zelf gewild had, ooit moet je ook effectief iets beginnen te doen. Gewoon je bevoegdheden uitvoeren en ervoor zorgen dat er iets gebeurt.
Tot slot, Brussel blijft een erg Franstalige stad. In de hoofdstad gaan wonen is voor Vlamingen nog steeds niet echt een optie. Waarom blijven zij weg? AMPE: Het zit ergens in onze cultuur. Je moet Vlamingen én Walen betrekken, willen ze zich hier thuis voelen. Daarnaast is het ook
15
BRUZZ | DE VERHALEN
Stadsplanning
Boek belicht tweehonderd jaar stadsplanning
PLANNEN botsen altijd met realiteit Door de jaren zijn heel wat plannen gemaakt voor Brussel. Vaak werden die maar voor een stukje gerealiseerd, of verdwenen ze zelfs meteen in een lade. Een nieuw boek maakt de balans op. — LAURENT VERMEERSCH
© ASB
16
BRUSSEL, GEPLANDE GESCHIEDENIS
Foto’s van de Kleine Ring in aanbouw op een stukje Kruidtuin in aanloop naar Expo 58. Links onderaan een plan van Victor Besme voor de uitbreiding van Brussel uit 1866.
© MINISTERIE OPENBARE , REGIE DER GEBOUWEN
B
russel, geplande geschiedenis vertelt het verhaal van tweehonderd jaar stadsplanning. Dat doen de auteurs aan de hand van een beetje theorie, maar vooral met tal van voorbeelden en anekdotes. Die zijn rijk geïllustreerd met historische foto’s, plannen en kaarten. Het werk is gecoördineerd door stedenbouwkundige Michel de Beule, recent gepensioneerd ambtenaar bij Stedenbouw en bedenker van Hemels Brussel, een website vol historische lucht- en stadsfoto’s. Voor dit boek kreeg hij steun van Benoît Périlleux, topman bij dezelfde administratie, en twee onderzoekers van de Koninklijke Bibliotheek. Uit het boek blijkt nog maar eens dat stedenbouw altijd al een trage discipline was. Tussen een plan en de implementatie liggen ontelbare obstakels, waardoor de intenties maar stukje bij beetje of zelfs nooit echt realiteit worden. “Eigenlijk was in slechts twee periodes meer mogelijk omdat politieke wil, financiële middelen en ideologie samenvielen,” zegt Périlleux. “Dat was onder koning Leopold II, en later met de
modernisering voor Expo 58 en in de jaren 1960.” En dan nog. Leopold II en zijn ‘wegeninspecteur’ Victor Besme moesten soms ook hun plannen opbergen. De afbraak van de Abdij van Ter Kameren werd bijvoorbeeld verhinderd door de voorloper van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, waarvan de rol recentelijk opnieuw ter discussie stond.
tunnels op de Kleine Ring en de Louizalaan voor Expo 58 zagen steeds meer mensen de negatieve gevolgen daarvan,” zegt de Beule. “Op het einde zag zelfs minister Jos De Saeger in dat zijn politiek verkeerd was.” Het duurde nog een hele tijd voor het beleid was bijgestuurd, maar de kentering was ingezet. Mede ook door het wegvallen van de grote budgetten. “De crisis was misschien
“Het is geen goed idee om onbeperkte budgetten te geven aan ingenieurs” MICHEL DE BEULE STEDENBOUWKUNDIGE
Ondanks de consensus in de jaren 1950 en 1960 stuitte de massale aanleg van snelle autowegen uiteindelijk ook op groeiend (burger)protest. “Na de bouw van de
hard voor de mensen, maar had ook een positief effect,” aldus de Beule. “Het is geen goed idee om onbeperkte budgetten te geven aan ingenieurs.”
Uiteindelijk werd slechts een relatief beperkt deel van de meer dan 200 (!) kilometer aan geplande stadssnelwegen gerealiseerd in Brussel. Toch drukt die erfenis nog altijd haar stempel op de stad. Het weer afbouwen van invalswegen tot stedelijke boulevards is gepland, maar roept op zijn beurt protest op. Tegenkanting van instellingen, gemeenten, bewoners of eigenaars is eigenlijk van alle tijden, zo blijkt ook uit het boek. “Het is deel van het democratisch proces,” zegt De Beule. “Verschillende partijen of overheden hebben nu eenmaal verschillende belangen. Die worden tegen elkaar afgewogen en zo komt men tot een compromis.” Tussen de lijnen kan het boek bij momenten lezen als een waarschuwing van een generatie die de verbrusseling ten volle heeft meegemaakt. Het moet tot nadenken stemmen in een tijd waarin de roep om administratieve vereenvoudiging steeds luider klinkt, en het de bon ton is om te zeggen dat het onmogelijk is geworden om grote projecten te realiseren. Het debacle van het Eurostadion is een recent voorbeeld van die stelling. Een anekdote in het boek leert echter dat dergelijke grote infrastructuur bouwen ook in de negentiende eeuw al niet evident was. Charles Vanderstraeten, voorganger van Victor Besme, wilde graag een soort circus maximus bouwen langs het kanaal op de grens van Anderlecht en Molenbeek. De infrastructuur moest dienen voor paardenrennen, militaire oefeningen, nationale feesten en andere grote manifestaties. Er zou plaats zijn voor zestigduizend toeschouwers. Ondanks de goedkeuring van de regering, zou het complex er nooit komen door verzet van de Godshuizen van Brussel, zeg maar de voorloper van het OCMW. Die waren eigenaar van de belangrijkste gronden op de site en zagen meer brood in de verdere industriële ontwikkeling langs het kanaal naar Charleroi. “Zo zie je maar dat we dat stadionprobleem al 180 jaar meeslepen,” lacht De Beule. “Het was toen ook al niet evident. Stadsplanning moet altijd rekening houden met honderdeneen beperkingen. Er is niets nieuws onder de zon.”
BRUZZ | DE VERHALEN
Michel de Beule, Benoît Périlleux, Marguerite Silvestre en Etienne Wauty. Booklaunch en lezing in het CIVA op 25 januari.
17
Dierenwelzijn
S
terilisatie is, samen met castratie, de beste methode om ongewenste kittens te vermijden. Niet-gesteriliseerde huiskatten vormen de grootste oorzaak van overpopulatie. Gevolg: verloren gelopen of achtergelaten, tamme en verwilderde zwerfkatten. Die veroorzaken overlast in parken en wijken en hebben het moeilijk om te overleven. Alleen al vanuit dierenwelzijn - sinds 2015 een gewestelijke bevoegdheid - is sterilisatie verantwoord. Het enige alternatief is een spuitje. Dus werd sterilisatie van katten verplicht, iets wat dierenwelzijnsorganisaties alleen maar konden toejuichen. Tot de overpopulatie wat getemperd is, wordt sterilisatie verplichtend voor huiskatten, want opvang in asielcentra biedt geen soelaas, die zitten overvol. Volgens Dierenwelzijnsorganisatie Gaia worden per jaar tienduizend katten geëuthanaseerd omdat er te weinig plaats is in opvangcentra of bij particulieren.
Huiskatten verplicht gesteriliseerd
Een knip in de kat Het Brussels Gewest wil met verplichte registratie en sterilisatie de overpopulatie aan katten in Brussel indijken, maar een echt succes kan het voorlopig niet genoemd worden. In Brussel-Stad hebben particulieren in 2017 voor amper twee huiskatten een registratie ingediend en een sterilisatiepremie aangevraagd. In andere gemeenten is de campagne iets succesvoller.
“Elk jaar worden er tienduizend katten geëuthanaseerd” DIERENRECHTENORGANISATIE GAIA
— JEAN-MARIE BINST
Gedomesticeerde katten kunnen tot tweemaal toe een nest van zes kittens per jaar hebben, wat een piekende populatie van ‘wegwerpkatten’ in de hand werkt. Nieuw is verplichte sterilisatie nochtans niet. Het meerjarig Kattenplan van de federale overheid uit 2010 voorzag al in een sterilisatieplicht, op advies van de Federale Raad voor Dierenwelzijn, maar niet voor elke kat. De regelgeving kende tal van achterpoortjes. Uiteindelijk hebben de gewesten afzonderlijk eigen richtlijnen moeten uitvaardigen.
KATTENREGISTRATIE
© SASKIA VANDERSTICHELE
18
Sinds november 2017 zijn baasjes van katten verplicht om hun huisdier te identificeren (microchip) en te registreren, maar ze lijken een afwachtende houding aan te nemen. Een van de drempels is de privacy. De verplichte identificatie van de kat in de database van CatID www.catid.be - het officiële platform voor de registratie van huiskatten, maakt dat
het identificatienummer van het dier gelinkt wordt aan gegevens van de ID-kaart van het baasje: naam, domicilie, telefoonnummer, mailadres. Met alle complexiteit vandien, bijvoorbeeld als de Brusselaar gedomicilieerd is in Knokke en zijn kat met hem in Brussel leeft. Daarbij komt nog de gegevensverwerking zelf van de registratie,
DIVERSE PREMIES Enkele gemeenten namen het voortouw. Schaarbeek bijvoorbeeld, kan dankzij de bevoegde schepen Bernard Guillaume (MR), die ook dierenarts is, rekenen op de goede medewerking van de veertien dierenartsen in de gemeente. Wellicht als gevolg daarvan vragen burgers sneller een sterilisatiepremie voor huiskatten (zie tabel) aan. Ukkel verhoogde zelfs de premie. De gemeente kreeg voor de promotie 15.000 euro 15 procent van het gewestbudget) toegestopt. Andere gemeenten houden de boot nog af. Evere en Etterbeek geven geen premie aan burgers, maar storten wel een subsidie voor zwerfkatten aan een vzw. Andere gemeenten als Jette en Sint-Agatha-Berchem zullen de introductie van een premie nog bespreken. En zo ziet iedere gemeente het anders. Ook welke dienst bevoegd is, verschilt: van de dienst Hygiëne, Milieu, Sociale Hulp, Dierenwelzijn tot Stedenbouw. Een onderzoek bij alle gemeenten (zie tabel) geeft het effect van de gewestregelgeving mee. Vooralsnog zijn er spontaan amper huiskatten als ‘gesteriliseerd’ aangemeld.
PREMIES voor sterilisatie Premies (in euro) huiskatten
sterilisatie huiskatten
18 procent van de Brusselse huishoudens heeft een kat. Er is een verschil in premie voor het castreren of steriliseren.
Watermaal-Bosvoorde
25
50
132
Schaarbeek
60
60
116
Sint-Jans-Molenbeek
40
70
77
Oudergem
50
75
60
Anderlecht
60
60
60
Koekelberg
50% FACTUUR (max.100 euro)
25
Ganshoren
25
50
17
Elsene
30
30
14
Ukkel
50
75
11
Sint-Joost-ten-Node
35
70
6
Brussel-Stad
25
50
2
Etterbeek
0
0
0
Evere
0
0
0
Jette
0
0
0
Sint-Agatha-Berchem
0
0
0
Sint-Gillis
0
0
0
Sint-Lambrechts-Woluwe
0
0
0
Sint-Pieters-Woluwe
0
0
0
Vorst
0
0
0
© SS
TOTAAL:
520 PREMIES IN 2017
AANTAL PREMIES (2017)
In april 2017 keurde de Brusselse regering de regel goed dat elke jonge huiskat gesteriliseerd moet worden. Het besluit trad in werking op 1 januari 2018, Katten geboren in 2017 (of eerder) moeten binnen de zes maanden gesteriliseerd zijn. De staatssecretaris trok al in 2017 een subsidie van 100.000 euro uit, waarmee de lokale besturen een sensibiliseringscampagne en premiebeleid kunnen uitwerken. Omdat elke gemeente hier anders mee omgaat in Brussel komt het registratie- en sterilisatiebeleid erg versnipperd over. Wat ook opvalt: erg ingeburgerd is de sterilsatieplicht nog niet. Sommige gemeenten doen zelfs helemaal niets om de wet tot een succes te maken.
© BRUZZ
verantwoordelijken, een beter overzicht van de kattenpopulatie. “Op relevante cijfers van de registratie is het nog even wachten. De databank trad nog maar pas in werking,” stelt het kabinet-Debaets. Daarmee staan de drie gewesten over enkele jaren wel op dezelfde lijn en kan de woekering aan stads-, zwerf- en
dumpingkatten gestopt worden. Kleine kantlijn hierbij: een dataverwerkingssysteem voor (huis)katten bestond al een kwarteeuw in ons land. Bij een nieuwe openbare aanbesteding van het Brussels Gewest is echter gekozen voor CatID als nieuwe verwerker van de gegevens. En wat blijkt: de bestaande databank
van huiskatten is niet compatibel met het nieuwe databank-besturingssysteem. Alle katten moeten opnieuw geregistreerd worden, willen ze ingeschreven staan in de huidige verplichtende databank. En ook als de poes verhuist, moet de nieuwe eigenaar nog eens bij de dierenarts langsgaan voor herregistratie.
Dierenarts John Smets schaart zich achter de regelgeving rond sterilisatie, al heeft hij nog geen klanten die hem een premieformulier voorleggen. “Het is een goede zaak dat de overheid huiskattenregistratie en -sterilisatie aanmoedigt. Hiermee wordt de ‘berg geëuthanaseerde katten’ gereduceerd.” De eigenaar van een huiskat is er zelf verantwoordelijk voor om zijn of haar kat of kater te laten identificeren en steriliseren door een dierenarts. Het kattenbaasje legt de arts zelf het premiedocument van de gemeente voor. Die vult het verder in en de katteneigenaar kan de premieaanvraag indienen bij de gemeente. Dokter John Smets, van Dierenartsenpraktijk ter Kameren (Brussel-Stad), kreeg nog geen klanten over de vloer met een premieformulier. “Wellicht is de sterilisatiepremie voor huiskatten onvoldoende bekend,” stelt hij. “Ik vind het een heel positief signaal van staatssecretaris Debaets. Als je weet dat er in Brussel per jaar bij een negenhonderdtal katten euthanasie moet worden gepleegd, dan kan mettertijd veel dierenleed bespaard worden dankzij de nieuwe wet. Wel zal de regelgeving nog kinderziektes moeten doorworstelen, en mogelijk verfijnd worden. Maar het probleem van de berg gedode katten per jaar, was niet langer onze samenleving waardig.”
Voordelen sterilisatie Huiskatten los zien van zwerfkatten vindt Smets fout. “De grens tussen huiskatten en verwilderde stadskatten is dun. Een huiskat loopt soms buiten en heeft geen identificatiechip. Iemands kat kan plots vijf kittens krijgen. Wat gebeurt daar dan mee? In het beste geval trekken de kleine katjes hun plan in de buurt. Hoeveel ‘huiskat’ of ‘zwerfkat’ wordt die tweede of derde generatie katten dan? Trouwens ook als een appartementskat niet buitenkomt is het ‘gezonder’ voor de kat om ze te steriliseren of castreren. De kans op melkkliertumoren bij kattinnen wordt heel sterk gereduceerd als ze gesteriliseerd zijn. Die melkkliertumoren maken tachtig procent van de kankers uit bij kattinnen.” “Op vroegsterilisatie bij katten is aan de Universiteit Gent grootschalig onderzoek gedaan. Daaruit bleek dat er geen nefaste gevolgen zijn. En mocht de ietwat omslachtige procedure van registratie en sterilisatie voor sommigen een brug te ver zijn, denk dan aan het hogere doel: minder euthanasie op niet-geïdentificeerde katten.” JMB
19
▲
identificatie en sterilisatie van de kat via de CatID-databank. Dat gebeurt volledig online. Het platform, een initiatief van de drie Belgische gewesten, maakt het mogelijk om de gegevens van huiskatten op het Belgische grondgebied via de dierenarts centraal te verzamelen en geeft, door die te koppelen aan hun
DIERENARTS ‘Die berg gedode katten was onze samenleving niet waardig’
Dierenwelzijn
▲
Ever’y Cat bekommert zich om verwaarloosde straatkatten
BRUZZ | DE VERHALEN
‘Een dier is geen object’ Een gure zondagavond in de Sluismeester Coggestraat, op de grens van Brussel, Laken en Schaarbeek. Drie vrouwen trotseren weer en wind om een zieke zwerfkat te vangen en te laten steriliseren. Wat hen bindt: de onvoorwaardelijke liefde voor dieren. — TOM VAN BOGAERT, FOTOREPORTAGE SASKIA VANDERSTICHELE
S
téphanie is de initiatiefneemster van de vereniging Ever’y Cat, die sinds 2015 voornamelijk actief is in haar woonplaats Evere (de naam verwijst er al naar) en in Schaarbeek. In de blauwe Dacia met het logo van de vereniging zit haar vriendin Françoise. Vrijwilligster Félice is zoals altijd met de fiets gekomen vanuit het stadscentrum. Zij komt twee avonden per week naar de buurt om de straatkatten eten te geven. “Ik bak vlees voor de katten. Zo’n drie kilo heb ik altijd bij me. Ik ga snel en discreet te werk om negatieve reacties van buurtbewoners te vermijden,” vertelt ze. Zij heeft de witte kat gespot die vandaag het doel van de operatie is. Hij is weldoorvoed, maar zijn oog zit half dicht. Twee kooien hebben de vrouwen vanavond meegebracht. De ene valt automatisch dicht als de kat op een plankje trapt net voor de voederbak. De andere wordt manueel met een touwtje dichtgetrokken. Het lokaas bestaat uit sardientjes, die door hun sterke geur onweerstaanbaar zijn voor poezen. Een app met kattengeluiden kan ook van pas komen. Het dreigt echter een moeilijke vangst te worden, want Mimi, zoals Félice hem noemt, is bijzonder argwanend. De kater heeft al gezien hoe andere katten in de buurt in de val zijn gelopen. Hij blijft afstand houden, trippelt een eindje verder in de straat en gaat onder een auto schuilen. Aan de omheinde werf duikt
20
Vereniging in Evere bekomm
plotseling een kater met zwart-witte vacht op. Mimi heeft al eens een robbertje met hem gevochten om zijn territorium te verdedigen. Als een van de twee katers een kooi nadert, geeft Stéphanie marsorders: “Stil zijn, niet bewegen en de kat vooral niet in de ogen kijken.”
“Ik bak vlees voor de katten. Zo’n drie kilo heb ik altijd bij me” FÉLICE VRIJWILLIGSTER EVER’Y CAT
Ever’y Cat wil katten van de straat halen die er geboren zijn of die door mensen achtergelaten zijn. Het lot van zwerfkatten is weinig benijdenswaardig, zegt Stéphanie. “Ze zijn niet
gewenst, ze worden verjaagd of mishandeld, ze hebben kou en honger, ze lopen nare ziektes op, ze planten zich voort. Het is een catastrofe die zich steeds maar uitbreidt. Er is weinig opvang, want de asielen zitten vol en er zijn weinig organisaties zoals de onze. We hangen af van vrijwilligers. De enige subsidies die we krijgen, is de terugbetaling van sterilisatiekosten door de gemeente Evere.”
GASTGEZINNEN GEZOCHT De vereniging vangt de zwerfkatten en brengt ze vervolgens naar de dierenarts. Als ze oud genoeg zijn, worden ze gesteriliseerd. Ze worden ook ontvlooid en ontwormd, krijgen vaccins en een chip. Alleen als ze erge pijn lijden, krijgen ze een spuitje. Als ze veeleer agressief of mensenschuw zijn, worden ze teruggezet. Anders komen ze in aanmerking voor adoptie. Stéphanie gaat er prat op dat vorig jaar 311 katten door haar vereniging een nieuw baasje kregen. “We gaan op zoek naar gastgezinnen. Op onze website vind je foto’s en meer informatie over de katten. Geïnteresseerden kunnen een mailtje sturen. Toekomstige
MEER INFO http://everycat.be
BRUZZ | DE VERHALEN
mert zich om straatkatten
baasjes moeten bijdragen in de kosten die we gemaakt hebben en een warme thuis geven aan de diertjes. Daarvoor hebben we een overeenkomst uitgewerkt. We worden ook graag verder op de hoogte gehouden van het wel en wee van onze beschermelingen.” Opvallend: de voorkeur gaat uit naar baasjes die op een appartement wonen. Stéphanie legt uit: “Vergeet niet dat de poezen de hel meegemaakt hebben op straat. Ze hebben behoefte aan een veilige omgeving. We hebben al te veel incidenten gehad: katten die weglopen, vergiftigd of overreden worden.” Françoise, door haar vriendin steevast Biche genoemd, vindt het goed dat sterilisatie van huiskatten in het Brussels Gewest sinds dit jaar verplicht is. Het zal volgens haar helpen om de snelgroeiende kattenpopulatie in te dijken en het welzijn van de dieren te verbeteren. “Als je een kat hebt, moet je je verantwoordelijkheid opnemen, want een huisdier is geen object,” zegt ze resoluut. Thuis heeft Stéphanie ook vijf katten rondlopen. Haar vader heeft voor de twintig tot dertig dieren die op adoptie wachten hokjes gebouwd uit piepschuim met een zeil erover en gevuld met
Drie vrouwen van Ever’y Cat op pad om zwerfkatten te vangen: “Stil zijn, niet bewegen en de kat vooral niet in de ogen kijken.”
stro. Is Ever’y Cat een uit de hand gelopen passie van Stéphanie? “Noem het gerust liefde. Een passie is vaak vluchtig. Dieren zijn haar leven,” antwoordt Françoise. Over naar de actie. Meer dan een uur is verstreken en het is zachtjes beginnen te regenen. De zwart-witte kat nadert de kooi en iedereen houdt de adem in. Félice vouwt de handen en bidt tot God dat ze niet onverrichter zake moeten terugkeren. Klap, het beestje is gevangen en kijkt geschokt en hulpeloos door de tralies. De kat wordt naar een kleinere box overgeheveld. Hij mag een nachtje bekomen en morgen wacht de dierenarts. Stéphanie vindt het nog altijd spijtig van de witte kat, die meer zorg nodig had, maar neemt genoegen met de troostprijs. “Soms zeg ik al lachend dat ik samenwerk met een Chinees restaurant waar kat op het menu staat. Maar ik zal goed voor de kater zorgen en hem noemen naar de BRUZZ-reporter die erbij was.”
“Vergeet niet dat de poezen de hel meegemaakt hebben op straat” STÉPHANIE INITIATIEFNEEMSTER EVER’Y CAT
21
Opinie
Forum & lezersbrieven
Heeft het zin een ‘zone 30’ in te voeren voor heel Brussel?
BRUZZ | DEBAT
‘Francorchamps aan de Maalbeek’ Hoe kan op een gewestweg met drie rijstroken in beide richtingen een ‘zone 50’ van kracht zijn zonder enige verkeersremmers en zonder goed uitgeruste oversteekplaatsen? Een vraag van Gideon Boie, docent en onderzoeker aan de KU Leuven “Een algemene mentaliteitswijziging is alleen mogelijk door concrete ingrepen.”
“Een compromis tussen mobiliteit en verkeersveiligheid is onzinnig”
— SARA DE SLOOVER
I
k stelde bovenstaande vraag aan de bevoegde ministers nadat mijn zoontje van vijf slachtoffer was geworden van een ongeval met vluchtmisdrijf op een zebrapad op de Lambermontlaan, gelukkig zonder blijvende gevolgen. Het is een deel van de zogenoemde middenring die vertrekt van de A12 om in het zuiden op te lossen in het Ter Kamerenbos. Er ontstond een een-tweetje tussen de Brusselse ministers Pascal Smet (SP.A), bevoegd voor Mobiliteit, en Bianca Debaets (CD&V), bevoegd voor Verkeersveiligheid. Slotsom was dat verkeersveiligheid belangrijk is, maar niet belangrijk genoeg om de verkeersinfrastructuur aan te passen. Verkeersremmers zouden immers de doorstroming in gevaar brengen,” zegt Boie. “Het probleem is tegelijk het goede nieuws. De verstrengeling van mobiliteit en verkeersveiligheid maakt halve maatregelen eigenlijk
22
XXXX
ondenkbaar. Een compromis tussen mobiliteit en verkeersveiligheid is onzinnig. Een oplossing voor de verkeersveiligheid zal een geïntegreerde oplossing zijn of zal er geen zijn. Zo is er in het geval van de middenring geen enkele reden om de derde rijstrook te behouden. De bestaande vernauwingen en het afslaand verkeer creëren slingergedrag van auto’s die bij elk kruispunt opnieuw optrekken naar het derde vak om een eind verder opnieuw te ritsen. De parallelstroken dienen slechts als sluipweg. De derde rijstrook in beide richtingen opheffen zal tot een vlottere doorstroming leiden. Bovendien schept het extra ruimte (2x3,50 meter) voor veilige oversteekplaatsen, afgescheiden fietspaden en nog veel meer.”
AGRESSIE “Na het zoveelste verkeersongeluk met vluchtmisdrijf in Schaarbeek ontstond er nog een ander
GIDEON BOIE DOCENT EN ONDERZOEKER FACULTEIT ARCHITECTUUR KU LEUVEN, CAMPUS SINT-LUCAS BRUSSEL
een-tweetje rond verkeersveiligheid. Burgemeester Bernard Clerfayt (Défi) zag in Terzake (08/01) niet zozeer een probleem in de verkeersinfrastructuur, maar wel in de mentaliteit van autobestuurders. De vergoelijkende reactie van de burgemeester – ‘Schaarbeek is geen Francorchamps’ – kreeg veel tegenwind, maar was niet helemaal van de pot gerukt. Straatraces zijn één ding. Maar wat met de sluimerende verkeersagressie? Dreigend naderen tot op de rand van het zebrapad, toeteren als het traag gaat en naroepen als je naast een
kind fietst, het zijn vormen van agressie die onder de huid kruipen. In die gevallen spreken we niet eens over snelheidsduivels, maar evengoed over autobestuurders die tien minuten later aan de schoolpoort arriveren.” “Het neemt niet weg dat de burgemeester goed weet dat een algemene mentaliteitswijziging alleen mogelijk is door concrete ingrepen. Een schepen bevoegd voor mentaliteitswijzigingen is er voorlopig niet, maar zou zichzelf mooi belachelijk maken. Het is obsceen om te verwachten dat mensen zich hoffelijk gedragen in
lezersbrieven@bruzz.be
“Een algemene ‘zone 30’ is een goed plan, maar kan ook obsceen zijn,” zegt Gideon Boie. © PHOTONEWS
het verkeer binnen een stratenpatroon dat uitnodigt tot de hoeken kort nemen, tot voorsorteren op de busstrook, een shortcut nemen door het park, niet omkijken naar fietssuggestiestroken, rondjes draaien aan het gemeentehuis …” “Onder de bevoegdheden die de lokale overheid kan inzetten ter bevordering van verkeersveiligheid zit in de eerste plaats de inrichting van de lokale verkeersinfrastructuur. En zo ontstaat een discussie waarin je onopgemerkt verglijdt van infrastructuur naar mentaliteit en terug.” “Het brengt ons op een derde een-tweetje: deze keer tussen strengere regels en toezicht op de regels. Schaarbeeks schepen Adelheid Byttebier (Groen) stelde in het BRUZZ-journaal (08/01) dat de verkeerspolitie in zone Brussel-Noord op halve capaciteit werkt. De inzet van alle politiekrachten in de strijd tegen terrorisme gaat ten koste van het toezicht op verkeer. De schepen onthield zich van commentaar op het Kanaalplan van de federale minister van Veiligheid Jan Jambon (N-VA). De discussie zal wel gevoerd moeten worden. Een voorstel doet de ronde om in heel
Brussel een ‘zone 30’ in te stellen. Het is een goed plan, maar het kan opnieuw obsceen zijn: mensen krijgen een ‘graag traag’-suggestie binnen een context waarin ze goed weten met alles weg te komen bij gebrek aan toezicht op verkeersregels.”
VIJF SECONDEN “In de discussie over verkeersveiligheid wijzen de bevoegde diensten naar elkaar. Ligt een oplossing in de mobiliteit of verkeersveiligheid? In de mentaliteit of infrastructuur? In scherpere regels of in het toezicht op de regels? Ondertussen blijft alles bij hetzelfde. Na het ongeluk met mijn zoontje schreef een ambtenaar bij Mobiel Brussel met blijdschap dat de verkeerslichten bij een oversteekplaats op de Lambermontlaan bijgesteld zijn. Voetgangers kregen vijf seconden extra om over te steken. Alleen: de extra tijd telt alleen als de ochtendspits voorbij is. De ambtenaar schrijft rekening te moeten houden met doorstroming. Die goedbedoelde actie heeft een heel erg wrange nasmaak. Vijf seconden voor een kinderleven. Op het moment dat een kind in de schoolbanken zit.”
De Belgian Restaurants Association (BRA) wenst te reageren op het artikel in BRUZZ 1599 met als titel: ‘Vier op de vijf horecazaken hebben geen witte kassa’. De BRA betreurt de slechte cijfers die in Brussel zijn genoteerd, maar ziet toch ook dat het totale aantal bestelde “witte kassa’s” stijgt. Echter wenst de BRA toch enige nuance te geven aan de reactie van Horeca Brussel, gezien de woorden gebruikt door de heer Roque pertinente leugens zijn. Het statuut flexi-job is namelijk federale wetgeving en bijgevolg bruikbaar in elk van de drie gewesten. Het is niet omdat de maatregel populair is in Vlaanderen dat die ook alleen daar van toepassing is. De heer Roque desinformeert de sector en ontzegt de restaurateurs een systeem dat een wezenlijke positieve invloed heeft op de personeelskosten en in sommige gevallen een reële oplossing biedt om een zaak rendabel te maken. Deze stelling is de voorzitter van een erkende federatie onwaardig en zelfs lasterlijk. Ten tweede stelt de heer Roque dat de kassaleveranciers een enorme achterstand hebben op het gebied van de installatie van de officieel geregistreerde kassa (GKS). Een korte rondvraag bij enkele leveranciers, waaronder Lightspeed (erkend leverancier GKS/SCE en één van de grotere spelers op de markt), leert ons evenwel dat zij een nieuwe kassa kunnen installeren binnen de twee weken na de ondertekening van een bestelbon. Dit is, volgens de BRA, niet de grote achterstand. We wensen te benadrukken dat het niet eenvoudig is om de officiële
weg te bewandelen en dat de politiek nog inspanningen zal moeten leveren om de sector rendabel te maken en te houden, maar de desinformatie die verspreid wordt door Horeca Brussel bewijst dat zij nog steeds geloven in een zwarte economie en vastgeroest blijven denken in een economisch model uit vervlogen tijden. Steven Rosseel, gedelegeerd bestuurder BRA
Dichters
In de ‘Ronde van België’ laat u dichters Els Moors en Laurence Vielle aan het woord. Vielle beweert dat ze bijna niemand tegenkwam die voor separatisme is. Neen natuurlijk, in haar kringen zal dat zeker niet zo zijn, daar is dat issue zelfs taboe, past niet in hun koekendozen tricolore plaatje. Nog straffer vond ik wat Moors uitkraamde: “Een probleem is dat de Angelsaksische cultuur voor Vlaamse jongeren zo belangrijk is.” Pardon? Zich richten op de taal van de toekomst en niet meer op die uit het ancien régime is een ... probleem? Teruggaan in de tijd dus? ‘Faut le faire,’ zeg ik dan. Verder nog Moors: “Ik vind het heel leuk dat de Franstaligen zo van Brussel houden, dat versterkt ook mijn liefde voor de stad.” Tja, zìj hebben inderdaad alle redenen om van de stad te houden, het wordt hen 200 procent naar de zin gemaakt, maar Nederlandstaligen in bv. Brusselse ziekenhuizen ook, mevr. Moors? Deze dames staan mijlenver van de dagelijkse realiteit, vrees ik. Carlo Pollart, Leuven
BRUZZ | DEBAT
Witte kassa’s
SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bruzz.be. Schrijven kan naar BRUZZ-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@ bruzz.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, - manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.
23
Ronde van Brussel
Tweewekelijks dossier in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
Sint-Lambrechts-Woluwe
MAINGAIN, koning te rijk
O
— TIM DEVRIESE, ILLUSTRATIE JURGEN WALSCHOT, FOTO IVAN PUT
Franstalige christendemocraten in de meerderheid te loodsen, waardoor de andere christendemocraat, de Vlaamse oudgediende Georges De Smul (CD&V), alleen in de oppositie terechtkwam. Door die zet heeft Maingain een bijzonder
B E VO LK ING SDIC H TH E ID
7.669 inw/km
2
De gemeente is opvallend dichter bevolkt dan rijke buur Sint-Pieters-Woluwe. Er wonen om en bij de 55.000 mensen.
24
comfortabele meerderheid van 26 op 37 zetels en kan hij besturen zonder communautair gezichtsverlies te lijden. En dat is uiteraard belangrijk voor een voorzitter van Défi. “Ik heb de indruk dat mijnheer
Maingain op de eerste plaats voorzitter is van zijn partij en dan burgemeester van zijn gemeente,” zegt oppositielid voor Ecolo Jean-Claude Van Der Auwera. “Hij is een mooiprater, maar hij bestuurt zijn gemeente slecht.” Van Der Auwera verwijt Maingain dat hij regeert als een koning over zijn koninkrijkje, een bedje waarin volgens hem wel meer Brusselse burgemeesters ziek zijn. De MR, de vroegere bestuurspartner van Maingain, noemt het bestuur ‘ongeïnspireerd’. “Het bestuur doet alleen het strikt noodzakelijke, maar denkt niet verder na,” zegt MR-gemeenteraadslid Julie Van Goidsenhoven-Bolle. ▲
ndanks het vlijmscherpe en controversiële imago van Olivier Maingain in de nationale politiek, is zijn houding op gemeentelijk vlak veel milder. Zelfs zijn grootste politieke tegenstanders, de Vlamingen in de gemeentepolitiek, geven toe dat hij een begenadigd bestuurder is. De burgemeester leidt dan ook een ploeg met een comfortabele meerderheid. Zijn Lijst van de Burgemeester, een verzamellijst van Défi-leden, onafhankelijken en dissidenten van de MR, haalde 55 procent van de stemmen. Hij slaagde erin de twee verkozen
Wie Sint-Lambrechts-Woluwe zegt, zegt Olivier Maingain. De Défi-voorzitter is de onbetwiste sterke man van de gemeente. Hij zet sinds 2006 de francofone traditie voort van zijn voorganger wijlen Georges Désir, die er dertig jaar de plak zwaaide.
G RO EN E ZO N ES
W EETJ E
Het groen is niet gebundeld in grote groene zones, maar ligt versnipperd door de gemeente. Het Malou-, Roodebeek- en Georges Henripark zijn de grootste groene zones.
Het Georges Henripark was tot 1965 het kerkhof van Etterbeek. De twee obelisken aan de ingang van het park, herinneren nog aan de oorspronkelijke bestemming van de plek. In het park staat nu een van de leukste speeltuinen van het gewest.
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
1200
ST.-LAMB WOLUWE
RECHTS
25
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
▲
gemeente en de wachtlijsten voor sociale woningen worden steeds langer.” Voor de schepen is die demografische verandering ook de grootste politieke uitdaging. Hij wijst erop dat ongeveer de helft van de
Een dossier dat zowel de almacht van de bestuursploeg als de onmacht van de oppositie verbeeldt, is de heraanleg van het Sint-Lambertusplein. Het plein werd in 2014 opengebroken en moest een autoluwe ontmoetingsplek worden in de gemeente. De werkzaamheden, zo verzekerde de burgemeester, zouden op tijd achter de rug zijn. Mochten er vertragingen optreden, zou de gemeente boetes opleggen aan de aannemer. “Wat zien we? Het plein is dan wel ingehuldigd, maar de werkzaamheden duren nog voort. Bovendien betaalt Maingain de handelaars bijzonder veel geld om de vertragingen te compenseren,” reageert Van Der Auwera. Maar ook die kritiek glijdt van de burgemeester af als water van een eend.
“Ongeïnspireerd? De gemeente is zodanig goed bestuurd dat de oppositie met geen enkel voorstel komt hoe het anders moet,” zegt Maingain zelfverzekerd. “De oppositie stelt hier niet veel voor. Ze verliezen zich in details omdat ze anders niets tegen het beleid in kunnen brengen.” Ondanks het verontwaardigde weerwerk, slaagt de oppositie er dus niet in een deuk in een pak boter te slaan. De politieke en culturele hegemonie van de francofonie, de kern van Maingains partij Défi, staat ondanks het zelfvertrouwen van de burgemeester zwaar onder druk. Zelfs in het kalme Sint-Lambrechts-Woluwe is de internationalisering niet te stoppen. “De gemeente heeft het imago rijk te zijn,” zegt schepen van Financiën Xavier Liénart (ex-CD&V). “Maar ik zou eerder zeggen dat er een gevaar heerst voor polarisatie. Het gemiddeld inkomen daalt in de
OLIVIER MAINGAIN BURGEMEESTER
”Ik heb de indruk dat Maingain op de eerste plaats voorzitter is van zijn partij en dan burgemeester” JEAN-CLAUDE VAN DER AUWERA ECOLO
DE COAL ITIE
26
en vrijgesteld zijn van die belasting. “Bovendien is bijvoorbeeld het budget van het OCMW in zes jaar tijd met 3,5 miljoen euro gestegen. De pensioenlasten nemen een steeds grotere hap uit de begroting,” zegt Liénart.
”De gemeente is zodanig goed bestuurd dat de oppositie met geen enkel voorstel komt hoe het anders moet”
FRANCOFONE HEGEMONIE
Olivier Maingain leidt een coalitie van de Lijst van de Burgemeester en CDH. In de oppositie zitten Ecolo, CD&V, PS en MR.
Sint-Lambrechtenaren niet bijdraagt aan de gemeentekas. Enerzijds zijn er de mensen die te weinig verdienen om personenbelasting te betalen, anderzijds zijn er de inwoners die werken bij de Europese instellingen
PLUSPUN T EN + De gemeente drong de schuldenberg en het deficit op de + +
begroting terug en boekte vorig jaar een licht overschot. Ondanks de besparingsoperatie kon er een daling van de gemeentebelasting vanaf. Het gemeentebestuur verlaagde het percentage tot 5,7 procent. Sint-Lambrechts-Woluwe heeft sinds 2015 een schepen bevoegd voor Nederlandstalige scholen en de bibliotheek. Een primeur voor de gemeente, waar Défi al jaar en dag de plak zwaait.
MINPUNTEN -
-
De Nederlandstalige schepenpost kwam er pas nadat een andere Franstalige schepen met pensioen was gegaan. Cultuur, ook de Nederlandstalige culturele aangelegenheden, zit nog altijd bij Maingain. Ondanks protest en (milde) waarschuwingen van het gewest, weigert Maingain het gemeenteblad tweetalig te drukken. Dat is in strijd met de taalwetgeving. Het Sint-Lambertusplein is na drie jaar nog niet volledig af.
1200
RECHTS
ST.-LAMB
WOLUWE
men op de persoonsbelasting naar beneden. Dat percentage is nu met 5,7 procent het laagste van het gewest. Op de populariteit van Maingain zit voorlopig geen sleet. Zeker niet na de politieke crisis in
Franstalig België, waaruit hij brandschoon is verrezen met verregaande ideeën over cumul en transparantie. Wordt hij verkozen, dan kiest hij resoluut voor het burgemeesterschap en geeft hij zijn kamerzitje op.
VLAMINGEN Wat met de Nederlandstaligen? Xavier Liénart, die bij de vorige verkiezingen al een plaats kreeg op de Lijst van de Burgemeester, zal opnieuw kandidaat zijn op die lijst. Philippe Geelhand (Open VLD) nam in 2016 ontslag uit de gemeenteraad, maar keert terug naar de gemeentepolitiek. Over zijn positie op de liberale lijst wordt nog onderhandeld. Lieve Lippens, die in de OCMWraad zit, en Georges De Smul (beiden CD&V) vertegenwoordigen op dit moment de andere Vlaamse stem in de gemeente. Hij onderhandelt naar eigen zeggen met verschillende partijen om verkiesbare plaatsen te versieren voor Nederlandstaligen. Bij de vorige verkiezingen kwamen ze nog samen op met het CDH, maar die kozen eieren voor hun geld en lieten De Smul vallen, en kozen voor de meerderheid van Maingain. Toch lijkt De Smul, die intussen 71 is, strijdvaardig. “Ik roep op om te stemmen voor Nederlandstaligen. Het is zo belangrijk om een stem te hebben en die te laten horen,” zegt hij.
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
De bezuinigingsoperatie die hij in 2014 heeft ingezet, werpt volgens de schepen vruchten af. De gemeentebegroting sluit af met een licht overschot. Door de belastingen op vastgoed lichtjes te verhogen, konden de gemeentelijke opcentie-
▲
MED IA A N INKOME N
U I TG AV EN
23.462 euro 105 mln eur/jaar
Inwoners van Sint-Lambrechts-Woluwe verdienen meer dan het gemiddelde loon in de rest van het gewest (19.044 euro) Het is de vijfde rijkste gemeente van Brussel (cijfer van het jaar 2014).
Dit spendeert de gemeente jaarlijks aan lopende uitgaven. De fiscale druk is onder controle gehouden. Met 5,7 procent is de gemeentebelasting, de laagste van het gewest, maar de taksen op vastgoed en de roerende voorheffing zijn licht gestegen om dat te compenseren.
W ER KLO O S H E I D S G R A A D
11,6 %
De werkloosheidsgraad in Sint-Lambrechts-Woluwe is laag. In maar twee andere gemeenten van het Brussels Gewest ligt het percentage lager. De bevolking is bemiddeld en hoogopgeleid.
27
▲
NEDERLANDSTALIG BELEID
‘Ja, er zijn twee Maingains’
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
Sint-Lambrechts-Woluwe is al jaar en dag een bastion van de francofonie. Eerst verpersoonlijkt door wijlen burgemeester Georges Désir, die er dertig jaar de plak zwaaide, en nu door zijn poulain Olivier Maingain, die sinds 2006 aan de macht is. En wie Olivier Maingain zegt, zegt taalstrijd.
T
och lijkt Maingain een ander petje te dragen in zijn gemeente dan in de nationale politiek. “Ja, er zijn twee Maingains,” zegt zijn lokale politieke vriend en schepen Xavier Liénart. “Er is de partijvoorzitter, en er is de burgemeester.” Toch is het thema niet weg te denken in de lokale politiek. Er was jarenlang geen schepen voor de Nederlandstalige gemeenschap in de gemeente. De Nederlandstalige Liénart werd bij het begin van de legislatuur schepen van Informatica en was ironisch genoeg bevoegd voor de relaties van de Franstaligen in de Rand, later kreeg hij ook
Financiën en Begroting op zijn bord. Pas toen schepen Monique Louis met pensioen ging in 2015, kreeg Liénart er een deel Nederlandstalige
beleidsdomeinen bij. Hij is nu ook bevoegd voor het Nederlandstalig onderwijs en de bibliotheek. “Ik weet dus wat gedaan,” zegt Liénart, die zichzelf eerder als een technocraat ziet dan als een rasechte politicus. Laat staan communautaire scherpslijper. “Over het communautaire zwijg ik hier in de gemeente,” zegt hij. De symbolische communautaire twistappel in Sint-Lambrechts-Woluwe is het gemeenteblad Wolu Info. Zo’n blad hoort tweetalig te zijn, maar burgemeester Maingain laat na het blad volledig tweetalig te maken: er zijn sinds 2015 twee eentalige versies. “De houding van Maingain over Wolu Info is typisch voor zijn taalbeleid in de gemeente,” zegt oudgediende in de gemeente-
“Vlamingen worden misschien niet gediscrimineerd, maar wel al jaren genegeerd" KURT DESWERT GEMEENSCHAPSCENTRUM OP-WEULE
raad Georges De Smul (CD&V). “Weet je dat dat blad eerst veel te laat in de bus kwam?” zegt De Smul, al dertig jaar de kleine Vlaamse kiezel in de schoen van het francofone bestuur in Sint-Lambrechts-Woluwe. “Mijn vrouw merkte op dat de meeste activiteiten al voorbij waren. Nu is het al veel beter, maar het blad is nog altijd gescheiden. De Nederlandstaligen zijn duidelijk geen prioriteit voor de burgemeester. En dat is toch jammer.” “Ik kan niet zeggen dat Vlamingen in Sint-Lambrechts-Woluwe gediscrimineerd worden, de dienstverlening is bijvoorbeeld vlekkeloos, maar we worden wel al jarenlang genegeerd,” zegt Kurt Deswert (Open VLD), voorzitter van de raad van bestuur van het gemeenschapscentrum Op-Weule. “De gemeente laat na dingen te doen die eigenlijk moeten gebeuren. De Prinses Paola- en de Klimopschool wachten al vijftien jaar op een grondige renovatie en uitbreiding. Nu is er eindelijk een Vlaamse schepen bevoegd, maar de dossiers gaan nog steeds heel traag. Je merkt dat de gemeente nooit heeft geïnvesteerd in contacten met de Vlaamse gemeenschap. Daarom gaat het zo tergend traag.” TD
Michaël Bellon Onze columnist trekt elke week naar een plek die tot de verbeelding spreekt
1200
RECHTS
ST.-LAMB
WOLUWE
dinsdag 16 januari, 12u30
To cook or to book lijkt al een tijdje niet langer de question te zijn in Sint-Lambrechts-Woluwe, waar gelijktijdig met het voluptueuze cultuurcentrum Wolubilis de ambitieuze boekenbistro Cook and Book verrees. Cook and Book valt vooral niet te verwarren met de nabijgelegen en evenzeer eerbiedwaardige instelling Book & Food aan de Roodebeeksesteenweg. Book & Food is namelijk een krantenwinkel die ook snacks verkoopt, terwijl Cook and Book een parelsnoer van negen thematische boekenwinkels is, die over een oppervlakte van 1.500 vierkante meter met elkaar verbonden zijn door een stelsel van trappen, sassen, sluizen, doorgangen en een oversteek over het binnenplein. Wie de trip onderneemt, komt tijdens de doortocht reisboeken, kookboeken, kunstboeken, kinderboeken, Engelstalige boeken, lifestyle, literatuur en strips tegen, en is op het einde helemaal boekenbeurs. Aardige extra’s zijn dat elke ruimte weer anders is ingericht - als een diner, een serre, een pub … - en dat bij die verschillende stijlen verschillende gerechten horen. Om dat allemaal te bedenken moet je geen genie zijn, maar het resultaat is toch een bijzonder aangename millefeuille van bladsla en bladwijzers. Deze bib gourmand doet de naam van het Vrijetijdsplein, dat samen met dit complex werd ingehuldigd, alle eer aan, want mensen komen hier echt om hun vrije tijd door te brengen. Ik moet toegeven dat ik dat niet had verwacht. Toen ik hier na de opening voor het eerst kwam, dacht ik met aan arrogantie grenzende zekerheid te weten dat dit extravagante paleisje aan de buitengrens van het gewest te mooi was om lang waar te zijn. Maar wanneer ik hier nu tegen lunchtijd binnenwandel, is er niemand die ook maar enige aanstalten maakt om mij rekenschap te vragen. Daarvoor hebben ze het te zeer naar hun zin met hetgeen ze nu al meer dan tien jaar aan het doen zijn, namelijk de geur van boeken langzaam laten verwaaien met die van hun teriyaki van gegrilde zwaardvis met groenten en in kokos gekookte rijst. Vooral een bezoek rond etenstijd is dus een aanrader. Ik ben eigenlijk de enige die niet aan tafel zit, en loop tussen de etende en pratende mensen, en de gesloten, zwijgende boeken, als
door het decor van een film. Ik vraag me af wat ik nu weer ruik terwijl ik neerkijk op het smoelwerk van Peter Handke en Angela Merkel, het verzamelde werk van Marguerite Duras en Noam Chomsky, en een paar interessante monografieën gewijd aan de sculpturale kwaliteiten van Grace Jones dan wel de Russische constructivistische architectuur. Aan de muur hangen mooie kunstfoto’s, aan de kassa’s liggen boekengadgets en jaarkalenders met foto’s van Hot dudes reading. Het personeel zegt vriendelijk bonjour en kwijt zich daarna verder van zijn taak om grafisch verwante platenhoezen als die van FKA Twigs, Gorillaz en Björk netjes naast elkaar aan de wonderwall te hangen. Veel dichter bij een hippe wereldstad, waarin voor dit soort licht decadente concepten niet alleen plaats, maar ook klandizie is, komt Brussel nergens. Al is het wel wat zoeken naar sporen van Nederlandstalige cultuur. Ik zie toevallig de bekende Woluwenaar Ever Meulen op een postkaart staan, en bots ook op twee verschillende Engelstalige versies van War and Turpentine. Voorts zou je kunnen zaniken over het feit op dat er meer gegeten dan gelezen wordt. Ook al is dat beeld op dit uur vertekend. Wat mooi is en lekker ruikt willen we hebben, maar Cook and Book zet die gelijkaardige zintuiglijke prikkels in voor erg uiteenlopende objets du désir. Met de zeventig centimeter grote Taschen-uitgave met werk van David Hockney kan je twee uur na de aanschaf wellicht nog even weinig als met je verorberde dessert. Maar voor de consumptie van de voortreffelijke bestseller van Paolo Cognetti is wel degelijk een andere concentratie vereist dan voor het eten een Black Angus Bagel. Misschien blijft to cook or to book dus toch een legitieme vraag.
“Ik loop tussen de etende en pratende mensen, en de gesloten, zwijgende boeken“
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
Cook and Book
De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/laptopia
29
M/V vertelt
BRUZZ wil weten hoe het is om in Sint-Lambrechts-Woluwe te wonen. Wij belden aan bij twee opmerkelijke bewoners. — TIM DEVRIESE, FOTO'S SASKIA VANDERSTICHELE
“Het valt op hoe kindonvriendelijk andere Brusselse gemeenten zijn in vergelijking met Woluwe“ 30
CELIA LEDOUX SCHRIJFSTER
S
int-Lambrechts-Woluwe is een heel gemakkelijke plek om te wonen,” zegt Celia Ledoux. Ze denkt niet lang na over haar woorden. “Dat bedoel ik niet alleen praktisch, omdat het zo dicht bij het centrum ligt. Er is veel groen, je hebt heel comfortabele voorzieningen en de gemeente wordt best goed beheerd.” Toch was het geen liefde op het eerste gezicht. “Ik vond het vreselijk in het begin,” herinnert ze zich. “Ik keek uit het raam en dacht: ‘Oh god, hier is echt niets te doen.’” Ze vertrok tien jaar geleden uit Antwerpse buurt Zurenborg en trouwde in naar Sint-Lambrechts-Woluwe. Toen betekende die naam in haar ogen niet veel meer dan een slaperige buitenwijk van Brussel. Het duurde even eer ze haar nieuwe thuis leerde kennen en koesteren. “Pas toen ik kinderen kreeg, besefte ik hoe mooi het hier kan zijn. Er is veel verborgen groen. Het valt op hoe kindonvriendelijk andere Brusselse gemeenten zijn in vergelijking met Woluwe,” zegt ze. “Woluwe is natuurlijk niet zo divers als pakweg het centrum van Brussel, en dat is een mankement,” zegt ze. Dan bedenkt ze zich snel. “Toch is er een bepaalde soort stratosfeer, een bijzondere mengeling van mensen. Er zijn de Woluwenaars die nog het boerendorpje hebben meegemaakt, de nieuwe chique Franstalige inwijkelingen van de jaren 1950 en 1960 en de cohorten mensen die bij de universiteiten of de VRT of RTBF werken, en nu ook de expats. Het is een rare mengeling van mensen, en dat zie je ook in de voorzieningen in de gemeente. Er is de boekhandel Cook and Book, op maat gesneden van de expats, maar er is ook veel
goed artisanaat, een oude biocultuur en ontzettend veel interessante mensen die niet dat stereotype van de rijke, oppervlakkige Oost-Brusselaar vervullen.” Vorig jaar verkaste Ledoux opnieuw, naar Vlaanderen. “Ik was zo lang een actieve, bijna activistische Brusselaar geweest, en was het beu dat bepaalde problemen niet grondig werden aangepakt. Bijvoorbeeld de luchtvervuiling.” Amper drie maanden nadat ze was verhuisd, keerde ze terug. “Ik ben erg blij om terug te zijn. Vlaanderen heeft veel commentaar op Brussel. Ik merkte dat ik die kritiek persoonlijk nam. En het was daar niet beter. Ik miste mijn stad. Ik besefte dat ik Brusselse was, en dat de stad mijn thuis is."
POPULAIRE MAINGAIN Ledoux lacht wanneer de naam Olivier Maingain valt. De Défi-burgemeester, de verpersoonlijking van de francofonie in Brussel, is de machtigste man van de gemeente. “Ja, Sint-Lambrechts-Woluwe is een van de laatste plekken waar de taalclash bijna gecultiveerd wordt, en zijn coalitie valt niet te breken, hij is populair,” zegt ze. “Het is bijna grappig hoe weinig plaats het Nederlands krijgt in de gemeentebladen. Ik heb geen klachten over de dienstverlening. Maar Maingains houding geeft wel een ironische touch aan je verblijf. Het is alsof zijn beleid zegt: ‘Tu n’existes pas!’" Toch kan ze enige bewondering voor haar burgemeester opbrengen. “Hij is een intelligent man, een interessant figuur in de Belgische en Brusselse politiek en in bepaalde standpunten kan ik me best vinden. Hij houdt ook erg van cultuur, als die maar francofoon is.” Zit een derde verhuizing er opnieuw in? Terug naar Antwerpen? “Oh nee!” klinkt het snel. “Weet je, ik hoorde onlangs iemand zeggen dat Antwerpen het New York van België is. Wat? Als er een plek in België New York is, is het wel Brussel,” lacht ze.
1200
RECHTS
ST.-LAMB
WOLUWE
TEKENAAR
E
cht swingen doet de Meilaan in Sint-Lambrechts-Woluwe niet, maar betreed je het huis van tekenaar Ever Meulen, de nom de plume van Eddy Vermeulen, waan je je in de heerlijke jazzy jaren twintig of dertig. Vermeulen heeft het huis dertig jaar geleden gekocht met zijn vrouw, Viviane Smekens. Samen hebben ze het art-decogebouw helemaal naar hun hand gezet. “Dit was het hoofdkwartier van de uitwisselingsdienst American Field Service,” zegt hij. “Het was hier een boeltje, maar wel aan de Meilaan. Wat een prachtige straatnaam.” Vandaag is het huis niet langer rommelig. De muren zijn er okergeel, de kasten staan vol met boeken en miniatuur-oldtimers - een echt exemplaar staat in de garage - en de koffiekopjes zijn hetzelfde zachte, muntige groen als de keukenkasten of het tapijt op de parketvloer. Het koppel verhuisde samen met zijn zonen midden jaren 1980 van Anderlecht naar Sint-Lambrechts-Woluwe, voor beiden onbekend terrein en een dramatische changement de décor. Van het volkse westen naar het chique oosten van Brussel. Een behoorlijke ommezwaai. “Oh nee, we kwamen hier nooit,” zegt zijn vrouw Viviane. “Ik herinner me nog die eerste keer, ik reed verloren in de gutsende regen, op zoek naar de Meilaan hier.” Het was niet de eerste keer dat Vermeulen een sprong in het onbekende maakte. Hij groeide op in het Zuid-West-Vlaamse dorp Kuurne, volgde kunsthumaniora in Gent en verhuisde al in de jaren 1960 naar Brussel. “Ik had ambitie, wilde ook naar Amsterdam, New York,” zegt hij. Maar eerst: Brussel, de stad waar hij zijn carrière als illustrator uitbouwde. Hij maakte onder meer faam als vaste tekenaar bij het tijdschrift Humo. “We boften eigenlijk dat we hier zijn terechtgekomen,” zegt hij. “We wilden een huis kopen, want de prijzen gingen overal naar omhoog. We hadden bijna iets
gevonden in Anderlecht, maar het is uiteindelijk toch Woluwe geworden. Eigenlijk zegt het centrum me nog maar weinig. Geef mij maar de buitenkant van de stad, hier is meer plaats, meer ruimte.” We wandelen even door het volkse Woluwe, met kleine huisjes en restanten van een landelijk verleden.
LIEVER RUST Al snel belanden we in een banaal jaren 1950-paradijs, gemaakt voor auto’s en pendelaars. “Nee, hier is niet veel te zien. Maar er zijn wel echt veel mooie plekjes in Woluwe.” De Villa Montald bijvoorbeeld, het oude huis van de stilletjes vergeten geraakte kunstschilder Constant Montald. In het knusse gemeentemuseum, iets verder in het Roodebeek-park, hangt ook werk van de expressionist Edgard Tytgat, die in Woluwe woonde. Of het huis van beeld-
houwer Oscar Jespers, een avant-gardist. “Gho, die mannen konden echt leven van de kunst,” mijmert Vermeulen. Het gesprek gaat verder in de drukke boekhandel-cum-restaurant Cook and Book. “Mijn vrouw is veel socialer dan ik en geniet meer van het drukke stadscentrum,” zegt hij. “Ik heb liever rust. Kuurne zal nog in mij zitten zeker? De buitenrand van Brussel heeft me trouwens altijd al geboeid. Dat Franse, dat elegante. Als je de Tervurenlaan afrijdt en onder de bogen van de Cinquantenaire rijdt, dat is toch magnifiek? Ja, ik zit hier goed in Woluwe. Ergens tussen buiten en binnen Brussel.” “Weet je, pas nadat we zijn verhuisd, ben ik erachter gekomen dat Hergé nog vlak bij ons thuis heeft gewoond. Op de Place du Mai, een beetje verder in de straat. En E.P. Jacobs, de tekenaar van Blake & Mortimer heeft hier ook gewoond. Het heeft misschien niet
“Ik zit hier goed in Woluwe. Ergens tussen buiten en binnen Brussel“
B R U Z Z | R O N D E VA N B R U S S E L
EVER MEULEN
zo veel belang, maar ik voelde toch een euforie toen ik ontdekte dat mijn jeugdhelden hier nog hebben rondgelopen. Die gasten hebben mijn jeugd getekend.” Vermeulen is dan wel verknocht aan zijn Sint-Lambrechts-Woluwe, en kent de straten en de parken op zijn duimpje, toch leeft en werkt hij vooral in zijn atelier op de bovenste verdieping van zijn huis aan de Meilaan. “Ik zit aan het venster en kijk graag rond,” grapt hij. “Toen ik opgroeide, zeiden ze altijd al: ‘Moh Eddy, ge zijt weer aan het gapen.’ Tja, tekenaars zijn gapers.”
Big City
1200
WOLUWE
Stel zelf je vraag en stem op BRUZZ.be
Wie was Donald Fallon, de man naar wie het Fallonstadion genoemd is?
Uithangbord van het Fallonstadion (niet zichtbaar op de foto), geopend in 1956.
Marcel uit Schaarbeek
© GUY DESLAUT
H
et gemeentelijk stadion van Sint-Lambrechts-Woluwe werd geopend in 1956 en vernoemd naar de toenmalige burgemeester Donald Fallon. Die stond dertig jaar aan het roer van de gemeente en overzag niet alleen de bouw van het stadion, maar ook van sociale woningen, de metro en de UCL-campus. Fallon was wat we noemen een man met een stamboom. Een van zijn voorvaderen was Isidore Fallon, een parlementslid uit de begindagen van België. Fallons vader werkte op het kabinet van de allereerste minister van Koloniën Jules Renkin. Tijdens de Eerste Wereldoorlog opereerde de regering vanuit Londen en het is daar dat Donald geboren werd als de laatste van zes kinderen. In 1922 vestigde de uit Namen afkomstige familie zich definitief in Sint-Lambrechts-Woluwe, toen nog een dorp in de rand rond de hoofdstad. Na zijn studies - onderbroken door de legerdienst en de Tweede Wereldoorlog - gaat hij als jurist aan de slag in de staalnijverheid. Ook zet hij de politieke familietraditie verder en engageert hij zich in de nieuwe christendemocratische partij CVP-PSC. Fallon is nog maar net de 30 voorbij als hij in 1947 de plaatselijke verkiezingen wint en burgemeester wordt. "Hij was toen de jongste burgemeester van België," vertelt zijn dochter Kathleen Fallon-Simonis. "Ik denk dat de kiezer verleid was door het beeld van een jonge, dynamische burgemeester." Leon Van Audenhaege, voormalig schepen onder Fallon, wijst ook op de rol van de Koningskwestie. De mogelijke terugkeer van Leopold III verdeelde toen de natie. “Fallon was pro en de meerderheid van de bevolking in Woluwe ook,” klinkt het. Het was trouwens Van Audenhaege die, als schepen van
32
RECHTS
ST.-LAMB
De Woluwelaan en de Paul Hymanslaan in de jaren 1970, met links een stukje Woluwe Shopping.
© ARCHIEF OPENBARE WERKEN
Sport, het Fallonstadion liet bouwen. Maar het werd vernoemd naar de burgemeester. "Dat heb ik zo gewild," aldus de 95-jarige. De gemeente kende in die tijd nog wel meer grote projecten. De bevolking groeide razendsnel en dus moesten er woningen en voorzieningen gebouwd worden. Fallon liet bijvoorbeeld meer dan duizend sociale woningen bouwen. Ondanks het residentiële en burgerlijke imago, beschikt de gemeente nog altijd over tien sociale woningen per honderd gezinnen. Dat is meer dan het gemiddelde van acht in het gewest. Daarnaast kwamen er ook vakantiehuizen voor de jeugd aan de kust en in Zwitserland en stimuleerde Fallon het sociaal-cultureel leven. "Mijn vader wilde niet dat de gemeente een slaapdorp zou worden," zegt Kathleen Fallon-Simonis. In die tijd werd ook de Woluwelaan aangelegd in de vallei van de Woluwe, en opende het allereerste winkelcentrum van het land de deuren (Woluwe Shopping).
Fallon speelde ook een belangrijke rol bij de komst van de medische faculteit van de Université Catholique de Louvain (UCL) en de bouw van een nieuw universitair ziekenhuis in de gemeente. Tegen het midden van de jaren 1960 kocht de academische overheid al een stuk grond met het oog op de bouw van een nieuw ziekenhuis. Woluwe lag strategisch op Brussels grondgebied en toch dicht bij Leuven, maar het hielp ook dat Fallon goed bevriend was met Michel Woitrin, topman bij de UCL. Na de traumatische splitsing van de Leuvense universiteit in 1968 (Leuven Vlaams, Walen Buiten) hoopte Fallon, met de steun van partijgenoot en toenmalig premier Paul Vanden Boeynants, de hele Franstalige universiteit naar Woluwe te lokken, maar de keuze viel uiteindelijk op Ottignies. Saint-Luc groeide ondertussen uit tot het grootste ziekenhuis van Brussel en samen met de faculteit en tal van spin-offs zorgde het voor de ontwikkeling van de laatste landelijke uithoek van de
gemeente. De universitaire pool was bovendien een argument om bij de uitbouw van de metro voorrang te geven aan Sint-Lambrechts-Woluwe. Van bij de inhuldiging in 1976 reed de Brusselse ondergrondse al tot Tomberg. Net voor de Tweede Wereldoorlog was daar nog maar het modernistische gemeentehuis naar ontwerp van Joseph Diongre letterlijk in de velden gebouwd. In de jaren 1980 zou de metro verder worden doorgetrokken, maar toen was baron Fallon al gestopt met politiek. In 1977 werd hij opgevolgd door Georges Désir van het FDF. Die profiteerde van het communautair gespannen klimaat en van zijn televisiebekendheid (als presentator) om de bevolking achter zich te krijgen. Fallon overleed in 1998. — LAURENT VERMEERSCH
Volgende week Wat bevindt er zich in de toren (met klok) van Brussel-Noord? Is die toegankelijk?
Nick Trachet
Brussel en de wereld culinair ontdekt
Ik ben er tijdens de wintervakantie even uit geweest. Ver ga ik niet, ik zit niet graag urenlang achter het stuur. Na wat piekeren kozen we voor de Gaume, dat is de streek die in Vlaamse schoolboekjes Belgisch-Lotharingen heet. Het is een uithoek van ons land, het meest zuidelijke zelfs, gelegen voorbij de Ardennen en landschappelijk gekenmerkt door drie cuesta’s, fors hellende heuvelrijen die aan de zuidkant zacht aflopen. Weinig mensen uit mijn omgeving kennen de streek, tenzij je over eten en drinken begint. Spreek het woord Orval uit en heel de wereld luistert. De huizen in de streek zijn van een feeërieke honinggele kleur (door de zandsteen van Orval) waarmee dit stukje België wat op de Engelse Cotswolds gaat lijken. Wie zandsteen zegt, zegt zand en zand is goed voor aardappelen. Dit is de streek van de aardappelrassen platte de Florenville en corne de gatte. In Torgny wordt al lang weer wijn verbouwd en houtgerookte varkensonderdelen zijn overal te koop. Waar ze in de Gaume ook trots op zijn, is hun pâté gaumais. Die ziet eruit als een gesloten taart van gistdeeg. Vanbinnen zit gemarineerd vlees. Zoiets is toch geen pâté? Welnu, juist wel! Gemalen vlees (en vooral lever), gekookt en gebakken in een stenen pot en door de slager verkocht in smeuïge sneden, noemen we in het Nederlands vaak een paté. Maar correct zouden we moeten spreken van een terrine. In het woord paté zit pâte verstopt, wat Frans is voor deeg. Een paté is dus per definitie iets verpakt in deegkorst. Niet noodzakelijk vlees. Vroeger at men op zondag pateekes, nu nog eigenlijk, maar dat betekende zeker geen boterhammen met smeervlees. Neen: pateekes zijn gebakjes, taartjes, appelflappen of eclairs en dies meer. En een pâté en croûte dan? Wel zoiets heet een pleonasme: een deegbereiding in deegkorst. Maar waar komt het idee vandaan om vlees in deeg te verpakken voor het bakken? Het is ook niet zo dat dat uitsluitend in Lotharingen (of de Elzas) gebeurt. Ook in Noord-Italië vinden we de bereiding in oude kookboeken en natuurlijk in Engeland, waar hartige pies (spreek uit: paais) in de pub te krijgen zijn. De gesloten taart (in tegenstelling tot de open
vlaai) blijkt van oorsprong een manier om voedsel voor enige tijd te bewaren. De vleestaart is de voorloper van het blikje en de inmaakpot. Het deeg sloot het gekruide vlees hermetisch af, het bakproces in de oven zorgde voor sterilisatie. Zo’n taart ging uiteraard ook weer geen jaren mee, zoals blikjes en bokalen, maar op de juiste manier gemaakt, kon het vlees toch wel een maand of wat liggen wachten. De pâté gaumais kent oorsprongsbescherming. Maar zoiets is natuurlijk erg relatief. Net over de grens, in Frans Lotharingen, heet deze bereiding pâté lorrain. En op onze terugweg via Bertrix, in volle Ardennen dus, kochten we er een en die heette daar gewoon pâté de viande. Iedereen tevreden. Snij 1 kg varkensvlees (spiering) in dobbelstenen van 2 bij 2 cm. Doe daarbij 5 lepels azijn, 1 lepel olie, 7 gehakte sjalotten, 4 geperste tenen look, laurier, tijm, veel gehakte peterselie, zout, peper en een glas witte wijn. Laat alles twee dagen en nachten marineren, meng nu en dan om. Maak een gistdeeg en rol dat uit in twee lappen. Bekleed met één lap een taartvorm. Schep het vlees in de taart en leg de tweede lap erbovenop. Sluit hermetisch af door de twee lappen samen om te vouwen en aan te drukken. Penseel de bovenkant met geklutst ei. Steek in een oven van 130-140 °C gedurende 75 minuten. Eet warm of koud. Smakelijk.
"De vleestaart is de voorloper van het blikje en de inmaakpot"
B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D
Paté
De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/trachet
33
Enfant Terrible Bijzondere mensen in een bijzondere stad
Een boek is de kortste weg naar de eeuwigheid B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D
Bruno Depover, uitgever Bitbook wil een slanke en slimme uitgeverij zijn die volop inspeelt op het digitale tijdperk. We bieden geen print on demand aan, maar kwaliteitsvolle boeken van verfrissende auteurs. De boeken verschijnen in gedrukte vorm en als e-book, en zijn zowel online als in de boekenwinkel beschikbaar. We besparen door meestal digitaal te drukken en voor kleine oplages van 500 à 3.000 stuks te kiezen. Veel uitgeverijen zijn logge mastodonten. Bij ons is er maar één kapitein aan boord en we spelen kort op de bal. Bij elk project ga ik nieuwe samenwerkingen aan met bijvoorbeeld vertalers en grafici. We zetten in op kwaliteitscontrole van a tot z. En we geven de auteur significant meer dan de courante tien procent auteursrechten op de boekenverkoop. Het eerste boek dat ik uitgaf, was Computer crash van journalist Tom Dieusaert. Hij deed onderzoek naar automatisering in de luchtvaart. Hij komt tot het besluit dat de mens in de cockpit nodig blijft om op onverwachte situaties te reageren. De eerste reacties zijn positief en de verkoopcijfers blijven niet achter. De bekende thrillerschrijver Luc Deflo verschijnt bij ons voor het eerst in het Frans. Zijn buurvrouw in Brussel kon zijn romans niet eens lezen. In overleg met hem hebben we de locaties veranderd. De moord vindt nu plaats in Ukkel en niet in Mechelen. Aangezien er veel Fransen in Ukkel wonen, kan het helpen om een extra lezerspubliek aan te boren. Historicus Lucas Catherine heeft een werk geschreven over de Congolese participatie in de Eerste Wereldoorlog. Je ziet dat ik diversifieer en het risico spreid. Goed mogelijk dat er zich later een rode draad kristalliseert. De passie voor boeken en taal zit er al van kinds
Bruno Depover (39)
af in. Ik bracht uren in de bibliotheek door. Ik studeerde kunstgeschiedenis met specialisatie in etnische kunst omdat ik gefascineerd ben door menselijke creativiteit. Ook door een boek te schrijven kan een mens boven zichzelf uitstijgen. Voor mij is een boek nog altijd de kortste weg naar de eeuwigheid. Laatst heb ik genoten van de vernieuwende roman Cocaïne van Aleksandr Skorobogatov. Het metier van het uitgeven leerde ik de voorbije twee jaar onder meer als verantwoordelijke voor het justitiefonds bij vakuitgeverij Politeia. Ik heb al een boeiende carrière achter de rug. Ik was Brussels correspondent voor het persagentschap Belga en heb ook voor een aantal kranten geschreven. Brussel is een dankbare stad voor een journalist. Daarna zette ik de stap naar het kabinet van Pascal Smet (SP.A), toen hij Vlaams minister van Onderwijs was. Ik mocht als adjunct-woordvoerder werken in een zeer uitdagende omgeving waar er steeds veel druk op de ketel was. Die ervaringen neem ik mee naar mijn huidige job. In Brussel ben ik terechtgekomen toen ik een jaar Journalistiek studeerde aan de Erasmushogeschool. Ik leerde er mijn vrouw kennen. Ik woon graag in Bosvoorde omdat het dicht bij de stad ligt en toch ook een dorpsgevoel heeft. Internationaal ook, met de International School of Brussels op een steenworp. Mijn zoon van vijf spreekt bijna beter Frans dan ik. Brussel zou wel beter af zijn met één burgemeester. Het is hemeltergend hoe het gewest verzand is in complexe structuren. Het GEN-netwerk is er nog altijd niet. Brussel staat nog niet bekend als boekenstad. Misschien kan een boekentoren zoals in Gent daarin verandering brengen? — TOM VAN BOGAERT
richtte in oktober 2017 uitgeverij Bitbook op. De licentiaat kunstgeschiedenis en vroegere journalist en woordvoerder is in Brugge geboren en woont met zijn vrouw en twee kinderen in Watermaal-Bosvoorde. www.bitbook.be.
34
© SASKIA VANDERSTICHELE
B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D
TOURDATA
LIVE RADIO
7u - 10u
20 SEP 4 OKT 18 OKT 31 OKT 15 NOV 29 NOV 6 DEC 20 DEC 10 JAN 24 JAN 7 FEB 21 FEB 7 MRT 21 MRT 4 APR 18 APR 2 MEI 16 MEI 30 MEI
ELSENE (KICK-OFF) SCHAARBEEK ST-PIETERS-WOLUWE ST-JOOST-TEN-NODE JETTE OUDERGEM GANSHOREN VORST WATERMAAL-BOSVOORDE ST-LAMBRECHTS-WOLUWE KOEKELBERG ST-GILLIS UKKEL ETTERBEEK ANDERLECHT EVERE ST-JANS-MOLENBEEK ST-AGATHA-BERCHEM BRUSSEL
onze nieuwe weekactie Colgate tandpasta
Capetown baddoek
Philips LED-lampenset
Haribo/Maoam uitdeelzak
100 ml
mand/bijzettafel op wielen metaal/MDF 39x39x42 cm
130x160 cm
1.82 1.07
3-pack
107
158
Marble XXL koekenpan
reiskoffer
16x21 cm
0.35
749
177
auto-accessoires
995 loungepak
11.95 14.95 Ă˜ 32 cm
cabin size
895
995
dames vest of jeans
Ariel Excel Gel wasmiddel
uitzoeken
169
695 antislip badmat
George Wilkinson grill
60x90 cm
Lenor wasverzachter
299 Pulse speaker 2x 3 watt
2.99
492
kinder kostuum
1295 vloerlamp
11.95
692
carnavalskraker
998
Ink & Print inktcartridge
795 Dove shampoo of conditioner
ca. 166 cm
nieuwe mode
skisokken maten 23-46
premium kwaliteit
795
2 paar
149
299
1995 www.action.com
DB374215D7
ALG. BOUWONDERNEMING ERK. CAT.D KL.8 IBO NV uit Heffen-Mechelen is een toonaangevend bouwbedrijf, gespecialiseerd in complexe verbouwingen en nieuwbouwprojecten, actief in zowel de private als de openbare sector, met sterk uiteenlopende speciale realisaties-zoals het Kerkhotel Mechelen, Paterskerk Boom, nieuwbouw appartementencomplex Dendermonde, Résidence Palace Brussel, Scholen van Morgen…
wenst aan te werven
LEIDINGGEVENDE PROJECTINGENIEUR (M/V) • Als bouwkundig ingenieur bent u verantwoordelijk voor de organisatie, coördinatie en opvolging van bouwprojecten, met inbegrip van alle facetten eigen aan de functie zoals opvolging planning, budgetcontrole, kwaliteits- en veiligheidscontrole. • Tevens staat u in voor de opvolging van de vergaderingen met de bouwheer, architect en studiebureel, dit alles bijgestaan door de nodige centrale diensten. • Industrieel, burgerlijk ingenieur bouw, bachelor en/of praktische ervaring.
DB469488A8
Gemeente Beersel werft aan:
SCHOONMAAK/ ONTHAAL SPORTZALEN Halftijds ● D1-D3 ● contractueel ● onbepaalde duur
WERFLEIDER (M/V)
Je kunt op een sportieve manier als teamspeler samenwerken met collega’s. Je spreekt Nederlands en bent communicatief en klantvriendelijk. Je bent gemotiveerd, werkt zelfstandig en hebt zin voor verantwoordelijkheid. Je hebt basiskennis van Word en Outlook en je beschikt over eigen vervoer.
• Bouwkundige opleiding; Bachelor of gelijkwaardig door praktijkervaring • U bent verantwoordelijk voor het dagdagelijks aansturen van de verschillende ploegen en onderaannemers; zowel voor ruwbouw als afwerking • Leidinggevende teamspeler Wij bieden, afhankelijk van de functie : • Aantrekkelijk salaris • Doorgroeimogelijkheden • Extra-legale voordelen
Kandidatuur ten laatste tegen 14 februari 2018. BENIEUWD NAAR DE FUNCTIE? Surf naar www.beersel.be/beerselwerftaan, solliciteer en wie weet word jij binnenkort onze nieuwe collega!
CV te richten aan : NV Ibo, Stwg. op Blaasveld 56A, 2801 Mechelen - mail : ibo@ibonv.be T.a.v. Dhr. Patrick Willemse, Algemeen Directeur Elke sollicitatie wordt vertrouwelijk behandeld. DB469490A8
De gemeente Pepingen werft aan:
TECHNISCH ASSISTENT(E)
ERGOTHERAPEUT REFERENTIEPERSOON DEMENTIE
D1-D3 - voltijds - technische dienst - aanleg van een wervingsreserve Je taken: instaan voor de aanleg, de instandhouding, de renovatie en het onderhoud van de gemeentelijke accommodaties, infrastructuur en openbaar domein. Je profiel: geen diploma of studiegetuigschrift vereist. Wij bieden je: een contract on- of bepaalde duur of vervangingscontract; een gevarieerde en boeiende functie waarbij werken in een team essentieel is; aantrekkelijk loonvoorwaarden met bijkomende extralegale voordelen (maaltijdcheques, fietsvergoeding, hospitalisatieverzekering); aantrekkelijke verlofregeling
vol
CONSULENT VOOR
• Houder zijn van een diploma in de ergotherapie (ergotherapeut(e) en/of
SPORT/JEUGD - CONTRACTUEEL B1-B3 - voltijds - dienst vrije tijd - vervangingscontract gedurende 5 maand vanaf 15 mei 2018
We geven je graag
•
Je taken: organiseren van activiteiten, opvolgen vergaderingen van de jeugd- en sportraad, administratieve taken Je profiel: bachelordiploma of gelijkgesteld diploma Wij bieden je: Vervangingscontract; een gevarieerde en boeiende functie waarbij werken in een team essentieel is; aantrekkelijk loonvoorwaarden met bijkomende extralegale voordelen (maaltijdcheques, fietsvergoeding)
• Geïndexeerd minimum
DB469283A8
dit tegen
DB468447A8
Any Green is ruim 20 jaar gespecialiseerd in verhuur, verkoop en onderhoud van binnenbeplanting voor bedrijven. Ons Greenteam@work gelooft in de natuurlijke kracht van groen op het werk. Om de groei van onze organisatie te ondersteunen en onze commerciële afdeling verder uit te bouwen kijken wij uit naar een
VERKOOPSMEDEWERKER m/v
||| Functieomschrijving |||
||| Profiel |||
- Binnen een zelfstandige functie ben je verantwoordelijk voor het prospecteren van nieuwe klanten, weet je bestaande klanten te behouden en langdurige relaties op te bouwen (regio Wallonië en Brussel)
- Je hebt affiniteit met onze producten - Je hebt ervaring in een soortgelijke functie en de B2B sector - Je bent ondernemend en hebt een proactieve ingesteldheid - Je bent commercieel ingesteld, betrouwbaar en collegiaal - Je bent bij voorkeur tweetalig (FR+NL) en woont in de regio
||| Wij bieden ||| - Competitief salaris - Technische en commerciële ondersteuning - Een aangename bedrijfssfeer - Bedrijfswagen
Interesse? Stuur je cv en motivatiebrief naar Benoit@anygreen.com Voor meer info: www.anygreen.com
Interesse? Stuur uw cv, motivatiebrief en een kopie van uw diploma per brief aan de Gemeente Pepingen, t.a.v. het College van Burgemeester en Schepenen, Ninoofsesteenweg 116,1670 Pepingen tegen uiterlijk 8.2.2018 Bijkomende inlichtingen: kan je vinden via de website van de gemeente Pepingen http://www.pepingen.be of kan je terecht bij Helga Segers via helga.segers@pepingen.be of 023831430 DB468622A8
De Brailleliga is een vzw die in heel het land actief is. 14.500 blinde en slechtziende personen doen beroep op haar gratis diensten om hun zelfstandigheid, integratie en zelfontplooiing te bevorderen.
De Brailleliga zoekt voor haar Sociale dienst
EEN MAATSCHAPPELIJK ASSISTENT / ADJUNCT-VERANTWOORDELIJKE (M/V) Voltijds contract
Uiterste datum van indiening van uw kandidatuur is 09/02/2018. Meer info en voorwaarden vindt u op onze website: www.braille.be/nl/job
DB469403A8
Uw personeelsadvertentie hier?
✆
contacteer ons snel op rrs@roularta.be of 078 35 33 01
DB337970A7
New York - Boston - New England & Canada Unieke groepscruise Bermabru NV (www.bermabru.be) gevestigd in Anderlecht en onderdeel van de groep Berma Decor/Bermabru, is de belangrijkste verdeler van algemeen meubelbeslag en keukenaccessoires in de Benelux met een 70 -tal medewerkers.
• Rechtstreekse vluchten vanuit Brussel • 3 dagen pakket New York volgens programma • 10 dagen cruise op het nieuwste schip Anthem Of The Seas 4*
Om onze groei te versterken zoeken we momenteel een (m/v):
POLYVALENT DYNAMISCH MAGAZIJNMEDEWERKER
met De Blauwe Vogel-begeleiding • Cruise op basis van vol pension en softdrinks inbegrepen • Inclusief havengelden en fooien • De Blauwe Vogel-begeleiding
INFODAG: zaterdag 3 februari 2018 om 15u in Oostende.
met oog voor klantencontact
Ontdek deze reis van A tot Z & maak kennis met uw reisbegeleider. (gratis toegang, wel even reserveren, aub)
13 speciale dagen:
FUNCTIE In deze gevarieerde job, bedient u in ons magazijn klanten die goederen komen afhalen die ze besteld hebben U zet de bestelde goederen klaar en bezorgt deze aan onze klanten als ze hun goederen komen afhalen U heeft dus absoluut geen schrik om met klanten om te gaan U bent punctueel, werkt nauwkeurig en bent vriendelijk Uw ambitie is om op langere termijn (gelet op ons uitgebreid produktassortiment) door te groeien in ons bedrijf naar het adviseren van klanten in onze showroom of om klanten telefonisch te ondersteunen.
Reisfamilie Carlier
DE IDEALE KANDIDAAT Is heel goed tweetalig (Nederlands en Frans) Klantgericht (vriendelijk, beleefd, contactvaardig) Kan overweg met de PC Kan zelfstandig werken, maar komt tot ontplooiing in teamverband.
4 september
Luikerstwg. 62 • St-Truiden • tel. 011 705 500 • meer info: www.deblauwevogel.be DB468353A8
OPENBARE VERKOPINGEN DB470105A8
AANBOD We bieden een vaste job met een correct loon binnen een uiterst stabiele groep. Dit betekent dat u op middellange termijn kan doorgroeien in ons bedrijf. Ons bedrijf is gemakkelijk bereikbaar vanaf de ring RO afrit 13 Dilbeek. Ideaal dus voor mensen uit de regio Dilbeek, Asse, Sint-Pieters-Leeuw,… HEB JE INTERESSE? Aarzel niet om je sollicitatiebrief met begeleidend Curriculum Vitae via e-mail te sturen naar Tom.De.Munter@bermabru.be
¤2.599
eenmalige afreis 2018
KOEKELBERG
opp. 93ca. Verhuurd. Handels- en wg. EPC (in afwachting). Bez. dins. 16-18 u. en vrij. 18-20 u. GEBRACHT OP E 212.250,00 DEFINITIEVE ZITDAG : woensdag 31 januari 2018 te 14 uur in Verkoopzaal 2 te Brussel, Bergstraat 34. (nr. 1069-1) ............................................................................................................................ Notaris Marc BOELAERT, T 024253184 61001543 ............................................................................................................................
BERMABRU NV - MAURICE HERBETTELAAN 63 - 1070 ANDERLECHT
Uw notaris luistert, geeft raad en zet zich voor u in
werkt voor jou
Op zoek naar een job in eigen streek? OB67609
Kijk ook op streekpersoneel.be
DEFINITIEVE TOEWIJZING NA HOGER BOD
DB337869A7
BHANDELSHUIS
SINT-ANNA KERKSTRAAT 42
Notarisberichten wekelijks in uw regionale krant DB047269
DB468540A8