BRUZZ actua - editie 1582 by BRUZZ.be

Rubrieknaam

#1582 WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA VZW FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE

AFGIFTEKANTOOR ANTWERPEN X P303153

L E V E N

I N

D E

S TA D

N I E U W S

A C H T E R G R O N D

O P I N I E

06 | 09 | 2017

H U I SV ESTI NG Brussel pioniert met woningen op gemeenschapsgrond NOORDWIJK Joris Sleebus verzamelt vergeten muurschilderingen

PASCAL SMET NA DE SCHANDALEN

‘In de politiek moet je nederig blĳven’ © SASKIA VANDERSTICHELE

ers Jaarateli kantie a Her fstv antie k a v t Kers

SCHOO

HEEL BINNENKORT

Meer inf

ximax www.jca

BRONKS ZO / DIM 17/09 14:00-18:00 ALL GRATIS GRATUIT EVENEMENT

Geef mijn hand terug BRONKS ZA / SAM 23/09 19:00 ZO / DIM 24/09 15:00 9+ PREMIERE

. be

Foto: FKPH Foto: FKPH

Ola Pola Potloodgat

Autoloze zondag

01 8

N HRIJVE C S N I E R ON LIN P TE M B E E S 6 1 F VA N A

WWW.BRONKS.BE

Het TheaterFestival & BRONKS VR / VEN 08/09 19:00 ZA / SAM 09/09 15:00 ZO / DIM 10/09 15:00 5+ PREMIERE

017 - 2 2 R A A J

Abonneer je nu gratis op BRUZZ, en win tickets! BRUZZ magazine, dat is iedere week een stevige portie actualiteit, Ã©n heerlijk veel Brusselse cultuur (nl-fr-en). Wil je BRUZZ magazine graag elke woensdag bij je thuis ontvangen? Dat kan helemaal gratis voor wie in Brussel woont. Niet-Brusselaars betalen een bijdrage in de portkosten van 20 euro per jaar. Abonneer je nu in september, en maak kans op een gratis duo-ticket voor AB, Beursschouwburg, Flagey, Kaaitheater, KVS of het Museum voor Natuurwetenschappen.

Abonnement? Ga naar bruzz.be/abonnement

Chou de Bruxelles

BRUZZ | VOORAF

Fotograaf Ivan Put trekt wekelijks door de stad voor een portret

RAMON ( 25 ) , GROTE MARKT

The traveling Texan noemt Ramon zichzelf. Zijn ouders staken illegaal de grens over vanuit Mexico, snel werden ze resident en dan citizen. Ramon werd geboren in de States. “Ik ben verslaafd aan reizen. Ik gaf mijn job ervoor op. Mijn doel is een foto te maken van mezelf met de Texaanse vlag in alle 193 officiële landen. Ik heb er al elf gedaan, Vaticaanstad meegeteld. Ik hou van Texas, de plek waar mijn familie woont. Als mijn geld op is, ga ik terug om te werken en te sparen voor de volgende reis.”

Inhoud

COLOFON

FLITS

BRUZZ

Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-650.10.65

ABONNEMENTEN

Josiane De Troyer (abo@bruzz.be), 02-650.10.80, Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE98 3631 6044 3393, BIC: BBRU BE BB van Vlaams Brusselse Media vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 62.609 exemplaren.

Le Chat

Plannen voor Museum De Kat klaar

ADVERTEREN?

Ineke Le Compte, Ute Otten: sales@bruzz.be, 02-650 10 63

DE VERHALEN

ALGEMENE DIRECTIE

Jo Mariens

Pascal Smet

Joris Sleebus

Anders wonen

De toekomst van de shoppingcentra

HOOFDREDACTIE

Klaus Van Isacker WEEKBLAD

BRUZZ | VOORAF

Steven Van Garsse (chef) CONCEPT

Piet De Loof, Pieter Claerhout, Rosalien Eggermont

RUBRIEKEN

EINDREDACTIE

Karen De Becker

Chou de Bruxelles

Edito

Ruth Plaizier

In beeld

KERNREDACTIE

Opinie

Michaël Bellon

Enfant Terrible

Nick Trachet

Big City

ART DIRECTOR

Heleen Rodiers LAY-OUT

Jean-Marie Binst, Gerd Hendrickx, Bettina Hubo, Kurt Snoekx, Sophie Soukias, Laurent Vermeersch, Danny Vileyn, Tom Zonderman MEDEWERKERS

Hilke Andries, Michaël Bellon, An Devroe, Wauter Mannaert, Tim Schoonjans, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Tom Van Bogaert, Thomas Verbeke, Jurgen Walschot

'Het besef groeit dat het zo niet verder kan'

'Wat Moureaux en Picqué realiseerden, is fantastisch'

Betaalbaar wonen op gemeenschapsgrond

Loopt Westland Shopping Center langzaam leeg?

FOTOGRAFEN

Bart Dewaele, Ivan Put, Saskia Vanderstichele DISTRIBUTIE Ute Otten VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Steven Van Garsse, Flageyplein 18, 1050 Elsene. Bruzz is een uitgave van de Vlaams Brusselse Media vzw, wordt gedrukt op de persen van Eco Print Center (De Persgroep) en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

Edito

LOS VAN DE TIJD 30

Pittige raamprostitutie

Festival Alles es just!

In de stad

Jean-Luc Feixa fotografeert gelĳkvloerse ramen

Zeepkistenrace op vĳfde editie

Gluren in buurtuinen

Défi-voorzitter Olivier Maingain beleeft zijn politieke hoogdagen. Zondag kreeg hij een staande ovatie op het partijcongres in Wolubilis, in zijn eigen gemeente Sint-Lambrechts-Woluwe. Hij krijgt, zoals nooit tevoren, alle kansen om zich op de televisie en in kranten in de kijker te werken. Hij doet dat zoals we dat van Maingain gewoon zijn: hard en meedogenloos. Zoals intussen bekend, is Maingain nodig voor elke geloofwaardige nieuwe meerderheid. Hij kan, zonder veel politieke schade, de traditionele partijen de mantel uitvegen en zichzelf, samen met Ecolo, presenteren als de witte ridder van het politiek bedrijf. Vrij van schandalen. Of de kiezer hem zal belonen, valt nog af te wachten, maar Défi zit nu in de stoel waarin het de mediatieke agenda kan bepalen. Dat is in de politiek goud waard. Of verkiezingswinst voor Défi ook voor de Nederlandstaligen een goede zaak is, is een vraag die vandaag minder gesteld wordt. Défi trekt de communautaire kaart expliciet niet, maar het blijft wel de partij die – om maar iets te zeggen de tweetaligheid van het bestuur in deze stad artificieel vindt, de gewaarborgde vertegenwoordiging voor Vlamingen ondemocratisch en de MR ooit verbood om Open VLD’ers op de lijsten te zetten. Maingain gaat vandaag voluit voor de as Wallonie-Bruxelles. Hij vreest een

communautaire kiesstrijd in 2019 met nieuwe confederale eisen van N-VA. Hij wil voorbereid zijn. Een eenheid van Franstaligen is daarop zijn antwoord. Hij zit daarbij ver van de maatschappelijke en politieke realiteit. Wallonië en Brussel groeien uit elkaar. Deze politieke crisis maakt dat duidelijker dan ooit. Neem nu de kinderbijslag, sinds de zesde staatshervorming een op-en-top hoofdstedelijke bevoegdheid. Nog niet zo lang geleden kon men er genoegzaam van uitgaan dat Brussel zijn systeem zou afstemmen op de Waalse keuzes. Vandaag zegt minister-president Rudi Vervoort (PS) duidelijk dat de Brusselse kinderbijslag sui generis zal zijn. Niet zoals in Vlaanderen, niet zoals in Wallonië, maar een die rekening houdt met Brusselse realiteit. Donderdag zitten de Brusselse ministers en staatssecretarissen voor het eerst in weken weer samen. Niemand weet hoe dat zal aflopen. Het regeerakkoord kan soelaas brengen om de komende maanden door te komen, maar politiek is nooit vrij van rancune. Voor de enige CDH-minister in de regering-Vervoort II wordt het vast een vreemde belevenis. De andere regeringspartners zullen er dan weer rekening mee moeten houden dat de meerderheid in het parlement op elk moment kan kantelen. Om in die omstandigheden als regering krachtdadig en eensgezind over te komen, wordt een absolute heksentoer.

BRUZZ | VOORAF

Heksentoer

— STEVEN VAN GARSSE

Flits LUIKSE ARCHITECT PIERRE HEBBELINCK GESELECTEERD VOOR DE NIEUWBOUW

Plannen voor Museum van De Kat zijn klaar De plannen voor het Museum van De Kat, het nieuwe museum van het Brussels Gewest gewijd aan het stripfiguurtje van Philippe Geluck, zijn klaar. Er is alleen nog discussie over de ingang.

M DU US E CH UM AT

MUSEUM VAN KUNST & GESCHIEDENIS MUZIEKINSTRUMENTENMUSEUM

KO N

AA T

PALEIS VOOR SCHONE KUNSTEN

BRUZZ | VOORAAN

KONINGSPLEIN

Het museum komt in het gebouw waar destĳds de archieven van de bank Lloyds lagen opgeborgen. Dat staat al jaren leeg en is onderkomen.

Twee jaar geleden besliste het gewest dat de Brusselse striptekenaar Philippe Geluck een museum zou krijgen aan het Koningsplein. Dat zou bijdragen tot

de uitstraling van Brussel. Geluck was toen al jaren op zoek naar een plek om zijn tekeningen en cartoons van De Kat tentoon te stellen. Het gewest ging akkoord om

ADVERTENTIE

het gebouw ‘1930’, gelegen achter het toeristische infokantoor BIP (Brussel Info Plein), ter beschikking te stellen en te renoveren. Dat gebouw, waar destijds de archieven van de bank Lloyds lagen opgeborgen, staat al jaren leeg en is onderkomen. Het museum wordt een publiek-private samenwerking: het gewest levert het gerenoveerde gebouw casco af, een investering van 4,5 miljoen euro, terwijl Geluck zal instaan voor de inrichting en de scenografie van het museum, die ook 4,5 miljoen euro zullen kosten. Behalve de collectie van Geluck zullen in het gebouw tijdelijke expo’s van andere cartoonisten te zien zijn. Ook is er een restaurant gepland. Ondertussen is beslist dat het gebouw ‘1930’ zal worden afgebroken en dat er een geheel nieuwe constructie wordt neergezet. “De betonstructuur is niet meer solide. Afbreken kan, vermits dit gebouw niet beschermd is,” zegt Pascal Sac, woordvoerder van de Maatschappij voor Stedelijke Inrichting (MSI), het nieuwe vehikel van het gewest voor stadsontwikkeling, dat optreedt als bouwheer. De Luikse architect Pierre Hebbelinck werd geselecteerd voor de nieuwbouw. Hij is inmiddels klaar met het voorontwerp. “Over twee maanden wordt de bouwaanvraag ingediend,” zegt Sac.

Voor die tijd zal er nog duidelijkheid moeten komen over de plek van de ingang. Aanvankelijk was bedacht om de bezoekers het nieuwe museum te laten betreden via de Cour des Lions, een smalle doorgang aangrenzend aan Bozar. Inmiddels wordt geopperd om op het Koningsplein een geheel nieuwe inkomhal te creëren, zowel voor het Museum van De Kat als voor het Coudenbergpaleis, het BIP, de kantoren van Visit Brussels en mogelijk zelfs voor Bozar. “Het is een grote investering,” zegt Sac. “We willen dat die ook ten goede komt aan de aangrenzende gebouwen. De ticketing zou gedeeld kunnen worden, en ook het restaurant.” Geluck zoekt intussen de nodige 4,5 miljoen euro bijeen voor de inrichting. Enkele maanden geleden liet hij in het blad Trends Tendances optekenen dat het geen evidentie was om nationale sponsors, zoals banken, te vinden omdat hij in Vlaanderen veel minder bekend is dan in Franstalig België en Frankrijk. “Wij gaan ervan uit dat het hem zal lukken,” zegt Sac. Binnenkort zal het gewest een conventie sluiten met de tekenaar, die rekent op 150.000 bezoekers per jaar. Oorspronkelijk was gezegd dat het museum in 2019 zou opengaan, maar dat kan Sac niet bevestigen. — BETTINA HUBO

Het voorlopig enige tankstation dat CNG aanbiedt in Anderlecht.

SLECHTS ÉÉN TANKSTATION MET CNG IN BRUSSEL

Brussel vergeet aardgasrijders Rijden op aardgas (CNG, compressed natural gas) biedt tal van voordelen tegenover klassieke brandstoffen, maar het blijft wachten op de noodzakelijke tankinfrastructuur. In heel het Brussels Gewest is nog altijd maar één pompstation dat CNG aanbiedt. Energieregulator Brugel pleit voor een soepelere wetgeving om de uitrol van CNG te bevorderen.

n heel het land reden vorig jaar ruim 5.000 auto’s rond op CNG. Slechts vier procent daarvan was ingeschreven in Brussel. Het relatief kleine aandeel is te verklaren door de quasi onbestaande tankinfrastructuur voor CNG-rijders. Van de ongeveer zestig uitgeruste stations in België ligt er slechts één in Brussel. Het gaat om een DATS24-pompstation in Anderlecht. Twee andere stations hebben concrete plannen voor een installatie. Een gemiste kans, want CNG kan een belangrijke rol spelen in de strijd tegen de luchtvervuiling. In vergelijking met diesel of benzine stoot een CNG-auto immers tot 95 procent minder fijn stof uit. De CO2-uitstoot ligt tot 30 procent lager. Bovendien kan het aardgas op termijn vervangen worden door biogas verkregen door de afbraak van organisch afval, waardoor het milieuvoordeel nog groter wordt. Ook is CNG goedkoper dan benzine of diesel. De voertuigen verbruiken bovendien minder en de motor verslijt minder snel omdat aardgas minder verbrandingsresidu’s produceert. Anders dan LPG, een afgeleide van petroleum, wordt CNG wel toegelaten in parkeergarages. De uitrol van CNG is eigenlijk geen beleidskeuze. Het wordt opgelegd door Europa. Tegen

2020 moet de nodige tankinfrastructuur aanwezig zijn in en rond grote steden. In Brussel blijft het echter wachten op een wettelijk kader dat CNG promoot. Vorig jaar stemde het Brussels parlement wel een resolutie ‘ter bevordering van een fuel shift en de uitbouw van een netwerk van tankstations voor CNG’. Het is nu aan de Brusselse regering om maatregelen aan te kondigen. De kwestie zal onder meer bestudeerd worden in de werkgroep die de hervorming van de verkeersbelasting voorbereidt. Die hervorming is echter nog niet voor meteen, zoals BRUZZ vorige week berichtte. Ondertussen maakte energieregulator Brugel al enkele aanbevelingen over. Zo pleit Brugel om bedrijven met een CNG-installatie niet langer te verplichten om een leververgunning te hebben. Ook zouden gebruikers van CNG-oplaadpunten geen contract meer moeten afsluiten met een leverancier. De voorgestelde maatregelen vragen een aanpassing van de gasordonnantie uit 2004 en zijn geïnspireerd op initiatieven om de uitrol van laadpalen voor elektrische auto’s te bevorderen. — LAURENT VERMEERSCH

Bij de terreuraanslag van 22 maart 2016 in het metrostation Maalbeek verloor de Marokkaans-Brusselse metrobestuurder Mohamed El Bachiri zijn vrouw. Hij bleef achter met drie zoontjes. Met zijn boodschap en boek Een jihad van Liefde, riep hij als moslim op tot grote verzoening tussen gemeenschappen en sloeg hij eerst Nederland en dan Vlaanderen met verstomming. Zijn wijsheidsles werd opgeschreven door Brusselaar David Van Reybrouck en dit voorjaar uitgegeven door De Bezige Bij. Bij de herdenking van de aanslagen in maart dit jaar was El Bachiri gasthoofdredacteur van BRUZZ. Inmiddels zit uitgeverij De Bezige Bij al aan haar achtste druk van het boek (oplage niet gecommuniceerd, red.). Ook een Franse vertaling Un Jihad de l’amour (Editions J.C. Lattès) en een Engelse versie A Jihad for Love (Head of Zeus) worden verdeeld in de buurlanden. Eerstdaags brengt de Berlijnse uitgeverij S. Fischer Verlage (uit 1886) een Duitse vertaling op de markt. JMB

BRUZZ | VOORAAN

El Bachiri scoort met boek in meerdere talen

Spreidingsplan voor ambtenaren Steeds meer Brusselse ambtenaren verlaten het Communicatie Centrum Noord (CCN), het kantoorgebouw naast het Noordstation. Verschillende diensten trekken bovendien naar verschillende locaties in de stad. De Brusselse regering heeft daarom beslist om niet langer te streven naar één nieuw gebouw voor de hele gewestelijke administratie. Thurn & Taxis, de Naamsestraat, de Koloniënstraat,... steeds meer administraties huizen verspreid in de stad. Dat was al het geval voor leefmilieu en nu ook stedenbouw. Straks volgt ook mobiliteit. De strategie om (het gros van) de ambtenaren samen te brengen is dan ook niet meer realistisch, acht de regering. De komende jaren zullen de Brusselse ambtenaren zich dus verder verspreiden over de stad. Het blijft immers de bedoeling om het CCN te verkopen. LV

In beeld

BRUZZ | DE WEEK

Berchem à gogo

De kermisattractie Sex Dance Extravaganza kreeg een standtoelating van de gemeente SintAgatha-Berchem voor een kraam met een rock-’n-rolldecor. Groot was de verwondering toen er bikinibabes als vliegenvanger voor de attractie geëtaleerd werden. Als tegemoetkoming voor de ‘miscommunicatie’ van de gemeente plakte de kraamhouder de deernes af, wat dan weer grote hilariteit bij N-VA-parlementslid Karl Vanlouwe opwekte. Die trok de brandklok voor recht op bloot op straat en haalde uit naar de gemeente. Inmiddels is het verhullend karton alweer van borsten en billen gehaald, en laat de Berchemse jeugd er geen uitgaansplezier voor liggen.

De week

Terugblik op het nieuws

Shoppingbus

Stroompanne

2028

De stad Brussel zet vanaf september voor negen maanden een shoppingbus in op vrijdag en zaterdag tussen 11 en 18 uur. Om het kwartier verbindt de toeristische promobus verschillende winkelcentra tussen hoog- en laagstad. Mobiliteitsminister Pascal Smet (SP.A) wil hierover afspraken zodra de MIVB in maart 2018 een permanente buslijn op hetzelfde traject inzet.

De buurt rond het Heizelplateau kampt vrijdagavond met een stroompanne. Ook de Memorial Van Damme in het Koning Boudewijnstadion ondervindt grote hinder, maar kan gewoon doorgaan dankzij de noodgenerator.

De deadline om metrolijn Noord gebruiksklaar te krijgen, is verschoven van 2025 naar 2028. “We hebben de uitvoeringstermijnen opnieuw ingeschat en dit lijkt ons realistischer,” klinkt het bij bouwheer Beliris, die ook het Brussels Gewest met de vinger wijst.

VLAAMSE AMBTENAREN IN FASES NAAR

BRUZZ | DE WEEK

HERMAN TEIRLINCKGEBOUW

‘Boskabouters’ verhuizen eerst De grote volksverhuizing van Vlaamse ambtenaren naar hun nieuwe, milieuvriendelijke kantoortoren Herman Teirlinck op de Thurn & Taxis-site is begonnen. Vrijdag mocht Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van het Agentschap Natuur en Bos, met haar dozen en twee secretaresses als eerste leidinggevende een bureau innemen. — JEAN-MARIE BINST

e ambtenarenverhuizing vanuit verschillende gebouwen in Brussel naar de nieuwbouw gebeurt in fases. Het technische verhuisplan is uitgerold tot 2018. Iedere week pakken andere diensten en afdelingen hun koffers in op hun oude plek en weer uit in de nieuwe kantoren. Het Agentschap Natuur en Bos kwam op de eerste schooldag als eerste aan de beurt. Niet toevallig, want heel binnenkort moeten andere collega’s een plaatsje krijgen aan de Koning Albert IIlaan 20, als gevolg van de fusie van het departement Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE), en het departement Ruimte Vlaanderen tot het departement Omgeving. Ambtenaren die vertrekken, laten dus niet overal leegstand achter. “Nog heel de week verhuist Natuur en Bos als het ware gang per gang

naar Herman Teirlinck,” licht persattaché Marie-Laure Vanwanseele toe. “De eerste reacties van wie al verhuisd is, zijn positief. Natuur en Bos krijgt een van de mooiste vergezichten over de site en de stad, op de verdiepingen negen en tien. Dat de ramen open kunnen, wat in ons vorig pand niet mogelijk was, wordt enthousiast onthaald. Het komt de luchtkwaliteit op de werkstek ten goede.” Het nieuwe ‘ministeriepaleis’ valt dus in de smaak voor de ‘boskabouters’ onder de ambtenarij.

KINDERZIEKTES Vanwanseele: “De gebruikelijke kinderziektes van de eerste weken zullen we wel doorworstelen: een printer die het niet doet, een telefoon die niet aangesloten is, het hoort er in het begin bij.” In totaal zullen begin 2018 om en

De eerste Vlaamse ambtenaren die verhuisden, bezetten al een klein deel van de nieuwbouw.

bij de 2.600 Vlaamse ambtenaren in de nieuwbouw werken. Om hun job te doen, beschikken ze over 1.800 vrije werkstekken, wat betekent dat niemand een vaste werkplek heeft. Persoonlijk (kantoor)materiaal kunnen de ambtenaren opbergen in kastjes die ze kunnen afsluiten. Het gros van de diensten, die over veel archief- en stockeerruimte beschikten op hun vorig werkadres, moet aan ruimte inboeten. Het Agentschap Natuur en Bos heeft om die reden al zes maanden verhuisorga-

nisatie achter de rug. Tot in het voormalig militair domein van Raversijde is er opslagruimte bijgekomen. “We beschikken over een groot depot voor materiaal in Vilvoorde,” zegt Vanwanseele. “In Brussel wordt alleen het archiefmateriaal bijgehouden dat frequent nodig is. Voor velen, ook voor mij, betekent dat een andere manier van archiveren. Vroeger schreef ik mijn commentaar op een geprinte versie van een tekst. Nu is het zaak om dat digitaal bij te houden.”

Défi verbolgen

Spandoek aan paleis

Kijkradio

Journalist Rik Van Cauwelaert zegt in het RTL-TVi-journaal dat de Vlaamse vicepremiers vooraf geïnformeerd waren over de zet van het CDH om uit de coalitie te stappen. Premier Michel ontkent. Défi-voorzitter Maingain haalt daarop zwaar uit op zijn partijcongres.

Activisten hangen zaterdagnamiddag een spandoek aan een van de ramen van het koninklijk paleis in Brussel. De drie jongeren voeren actie voor het recht op kraken. De veiligheidsdiensten verwittigen de politie en het drietal wordt gearresteerd.

Ministers Sven Gatz (Open VLD) en Pascal Smet (SP.A) lezen maandag de verkeersinformatie bij de opening van de gloednieuwe radiostudio van BRUZZ (98.8 FM). De ‘visual radiostudio’ (met camera’s) baadt in het daglicht, is luchtgekoeld en torent vier hoog boven het Flageyplein.

Ik droom van een virtuele Erasmus-project. Een klas uit Molenbeek en een uit Caïro met dezelfde leraar DE KERCKHOVE ,

in ‘De Morgen’

Cartoon Wauter Mannaert

BRUZZ | DE WEEK

antiterrorismecoördinator GILLES

Van de achthonderd personeelsleden van Natuur en Bos in heel Vlaanderen, werken er 120 mensen in de nieuwbouw van het Vlaams Administratief Centrum in Brussel. Natuur en Bos neemt geen initiatieven in het Brussels Gewest (de Week van het Bos, bijvoorbeeld, sluit het stuk Zoniënwoud op Brussels grondgebied uit, red.) en daardoor is de beschikbaarheid van promotiebanners en ander materiaal niet meteen nodig in en om het Herman Teirlinckgebouw.

Spreektijd

BRUZZ | DE VERHALEN

Smet blikt vooruit

‘Besef groeit dat het zo niet verder kan’ Pascal Smet wil politieke crisis aangrijpen om Brusselse structuren om te gooien

De politieke crisis die groeide uit de affaire rond Samusocial moet aangegrepen worden om de verhouding tussen het Brussels Gewest en de negentien gemeenten opnieuw te bekijken. Dat zegt minister van Mobiliteit en Openbare Werken Pascal Smet (SP.A). — DANNY VILEYN EN LAURENT VERMEERSCH, FOTO’S SASKIA VANDERSTICHELE

BRUZZ | DE VERHALEN

amusocial kostte niet alleen de kop van Brussels burgemeester Yvan Mayeur (PS), maar leidde ook tot een serieuze impasse in het Franstalige politieke landschap. CDH wil niet meer met PS regeren, maar voorlopig blijft de Brusselse regering wel overeind.

Donderdag is het de eerste ministerraad. Het wordt een drôle de rentrée. Het CDH staat met één been in en één been buiten de regering. PASCAL SMET: Ik denk dat de situatie niet zal

verschillen van die van net voor de vakantie. Minister Céline Fremault is blijven meewerken en het regeerakkoord blijven uitvoeren.

Toch kunt u de situatie niet afdoen als een Franstalig probleem, want u moet als minister ook met Fremault samenwerken rond concrete dossiers, bijvoorbeeld rond de Lage Emmissiezone (LEZ) die eraan komt. SMET: De LEZ komt er dankzij SP.A en Défi.

Eerst wou men een vijftal kleinere zones maken in de stad, Didier Gosuin en ik hebben gezegd: het mag geen Low Ambition Zone worden. We hebben Fremault kunnen overtuigen om de LEZ in heel het gewest in te voeren.

Nieuwe initiatieven nemen, zal moeilijk zijn. Het CDH kan dwarsliggen in het parlement. SMET: Nieuwe initiatieven? Er is nog heel wat

werk aan de winkel met de uitvoering van het regeerakkoord. Ik heb begrepen dat het CDH zich verantwoordelijk zal opstellen. Dus zullen wij correct verder werken.

Het lijkt erop dat er uiteindelijk geen winnaars zijn in deze crisis. De politiek lijdt nog maar eens imagoschade. SMET: De politiek zit al langer in hoek waar

de klappen vallen. Er is een probleem met macht en arrogantie van de macht. Dat is zo

▲

Pascal Smet op wandel met zĳn hond Edgard. “Als je op mensen een etiket links of rechts plakt, steek je ze in een hokje. Zelfs onze honden steken we niet meer in een hok.”

Smet blikt vooruit

▲

bij een deel van de PS, maar ook bij een deel van de MR. Je moet nederig blijven in de politiek. Helaas slaagt niet iedereen daarin, maar ik wil hier niet het proces van anderen maken. Het enige zinnige antwoord is: doen wat je zegt, dingen in gang zetten en dingen veranderen uit liefde voor de stad. Als ik zeg dat er meer fietspaden moeten komen, dan is het enige antwoord op het heersende wantrouwen ervoor te zorgen dat die er effectief komen, zoals nu op de Kleine Ring.

Heeft de SP.A geen fout gemaakt door het schepenambt van Ans Persoons op te geven? Louis Tobback is alvast die mening toegedaan.

Hoe links is de – Brusselse - SP.A nog? SMET: Het gaat mij niet om etiketten. Een linkse

partij kan soms zeer conservatief zijn en een rechtse progressief. Waar het mij om draait, is het samenleven en de levenskwaliteit verbeteren. De echte breuklijn is die tussen progressief en conservatief, tussen open en gesloten, tussen voorstanders van een homogene of van een diverse samenleving. Daarover gaat het. Sommige dingen zijn klassiek links, andere nieuw links of klassiek rechts. Maar er is een duidelijke breuklijn tussen meer egoïsme en meer solidariteit. Als je op mensen een etiket links of rechts plakt, steek je ze in een hokje. Zelfs onze honden steken we niet meer in een hok (streelt zijn hond Edgard).

BRUZZ | DE VERHALEN

SMET: De vraag die je moet stellen is of het

verstandig was van Els Ampe (Open VLD) om te blijven zitten als schepen. En dat op een cruciaal ogenblik. De crisis was een hefboom om Brussel grondig te veranderen. Ik herinner u eraan dat wij uit de vergadering gezet zijn. Ampe heeft eieren voor haar eigen geld gekozen, ze vond haar eigen postje belangrijker dan de Brusselaar. Het is heel jammer voor het werk dat Ans geleverd heeft als schepen, maar de situatie is wat ze is. Ik wil daar duidelijk in zijn: ik ga correct samenwerken met de stad Brussel. Ik zal geen wraak nemen, ik zal niet blokkeren om te blokkeren en niet onnozel doen. Maar als iets niet goed is, zal ik het nu wel luid en duidelijk kunnen zeggen. In die zin ben ik bevrijd. Want er is veel te zeggen over de stad Brussel. Ondanks het vele goede werk van Ans.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar kunnen jullie een nieuwe alliantie met de PS wel vergeten. SMET: Maar wij willen dat ook niet! Ik denk dat

de PS wel zou willen en dat ze begint in te zien dat ze niet verstandig zijn geweest.

Samusocial is een doos van Pandora. De PS is uit de Waalse regering gezet. SMET: Ik wil het alleen hebben over Brussel en

de Brusselaars. Ik ben wellicht degene die het vaakst ruzie gemaakt heeft met de PS de voorbije jaren, maar ik wil niet natrappen. Ik hoop wel dat Rudi Vervoort, die veel moed heeft getoond de voorbije weken, zijn dappere tocht kan voortzetten om de PS te versterken. Je mag niet vergeten dat er nog overtuigde militanten en goede politici zijn bij de PS. Kijk naar wat Caroline Désir doet in Elsene. Die mensen hebben een zware klap gekregen door de gebeurtenissen en ik hoop dat ze erbovenop komen.

Uw voorzitter John Crombez wil schijnbaar helemaal niet meer samenwerken met de ‘communisten’ van de PS. SMET: Ik denk dat wij in Brussel voldoende

autonomie hebben om te beslissen wat wij doen. Over naar Brussel graag.

U wil focussen op Brussel, maar met de Belgische staatsstructuren kan u weinig veranderen zonder het federale niveau en de gemeenschappen. En die schuiven op naar rechts, kijk maar naar de Waalse regering. SMET: Dan moet Brussel een sanctuary city

worden. Een stad waar progressieven samenkomen, een baken van licht in het donkere België. Een beetje zoals sommige Amerikaanse steden. Politiek is ook werken op langere termijn. Heel vaak probeert men politici te reduceren tot wat ze doen binnen hun termijn van vijf jaar, maar een goed politicus heeft impact over een periode van twintig jaar. Mobiliteit is een mooi voorbeeld. Toen ik veertien jaar geleden in de Brusselse politiek kwam, kreeg ik te horen: retourne en Flandre avec ton vélo. Nu zijn dergelijke verwijten zeer uitzonderlijk. Door altijd op dezelfde nagel te blijven kloppen en tegen de stroom in te roeien, is er toch een en ander in beweging gezet. Natuurlijk heb je ook de andere niveaus nodig, maar ik hoop ook dat wat gebeurd is, kan leiden tot een catharsis. We mogen ons niet beperken tot nieuwe regels voor mandaten en verloningen, er moet opnieuw een fundamenteel debat komen over de organisatie van de stad. Ik was een van de eerste politici die ervoor pleitte om stad en gewest te laten samenvallen. Ik ben daar toen voor verguisd, ook door Nederlandstaligen. Maar het besef groeit, ook bij Franstaligen, dat het niet verder kan met negentien OCMW’s, zes politiezones, negentien gemeenten, zoveel intercommunales en parastatale instellingen. De komende maanden en jaren zullen wij opnieuw harder op die nagel kloppen met de SP.A. De voorbije jaren hebben

“Ik ben wellicht degene die het vaakst ruzie gemaakt heeft met de PS de voorbĳe jaren” PASCAL SMET MINISTER VAN MOBILITEIT

we dat minder gedaan, omdat we ook heel wat concrete dossiers wilden opstarten.

U bent bevrijd om te spreken over de stad Brussel. Laten we het dan eens over de voetgangerszone hebben. Die lijkt ten dode opgeschreven. Sommigen vinden het ook maar een marginale bedoening. SMET: Ik denk dat de gewone Brusselaar het

zich niet meer kan inbeelden dat er nog auto’s voor de Beurs rijden. Veel mensen zien het potentieel. Ook is het een succes dat Marokkaanse, Turkse en Congolese Brusselaars voor het eerst openbare ruimte belangrijk vinden. Het probleem is dat de uitvoering totaal de mist is ingegaan, opnieuw door de arrogantie van de macht en nodeloze conflicten, zoals met Hotel Metropole. Ik hoop dat de werkzaamheden snel kunnen beginnen. Dat had al lang gekund, maar het hangt ook af van Didier Reynders, die bevoegd is voor Beliris. Men heeft altijd excuses gezocht om niet te beginnen. Maar de stad had ook zonder Beliris van start kunnen gaan met de heraanleg van een deel van de Ortsstraat, het Zaterdagplein, de Karperbrug. En waarom is Sint-Goriks nog niet autovrij gemaakt?

Omdat de buurtbewoners dat niet zien zitten. SMET: Het gaat om een paar buurtbewoners die

denken dat ze met de auto het lawaai van de terrassen kunnen tegengaan. Dat is een vreemde redenering.

Terug naar de voetgangerszone. SMET: De stad had nooit mogen beginnen met

een testfase. Ik heb daarvoor gewaarschuwd. In Elsene hebben we het anders aangepakt. De Elsensesteenweg wordt daar overdag vrijwel autovrij. We hebben dat goed uitgelegd in een participatief proces en zijn de werkzaamheden begonnen. Dat is het andere probleem: de stad heeft onvoldoende doen dromen. Mensen kregen niet meteen te zien hoe de voetgangerszone zou worden.

SP.A zat tot voor kort mee in het stadsbestuur. SMET: Maar wij boksen boven ons gewicht

zowel in de stad als in gewest. We proberen, maar we kunnen niet alles doen. De enige manier om zwaarder door te wegen is het beter te doen bij de volgende verkiezingen. Zo werkt dat in een democratie. We hebben veel gedaan, Ans heeft hard gewerkt, steeds in overleg met mij. Dat vonden ze trouwens niet leuk in het stadhuis. We hebben ons ook niet uit elkaar laten spelen.

Met een verzwakte PS en de SP.A uit het stadsbestuur wegen MR en Open VLD door. Willen zij wel vooruit met de voetgangerszone? SMET: Het geldt zeker niet voor alle liberalen,

maar een deel van MR en de Els Ampes van deze wereld zijn getrouwd met hun wagen. Ze blijven geloven dat je de files kan oplossen door meer ruimte te geven aan de auto, terwijl zelfs

verstokte autosteden zoals LA en Milaan ondertussen weten dat meer wegen alleen leiden tot meer verkeer en meer files. Ook Touring zit in die kramp. Het wil alles voor de pendelaar en niets voor de Brusselaar. De autoverdedigers zeggen altijd dat je niet mag raken aan wegen zonder eerst in alternatieven te voorzien, maar als je dan fietspaden of trams aanlegt, zijn ze altijd tegen. Met deze regering wilden we gaan voor een duidelijke trendbreuk en ook Guy Vanhengel is het daarmee eens. Ampe en Touring willen dit nieuwe evenwicht niet. Zij dwalen. There is no way back. Het ergste is dat die club zelfs mijn ziekte vorig jaar niet respecteerde. Als dieven in de nacht probeerden ze tijdens mijn ziekteverlof beleidsopties onderuit te halen in de dossiers van de Rooseveltlaan, de Havenlaan, en de Louizarotonde. Op de Rooseveltlaan zijn de werkzaamheden bezig en voor de Havenlaan hebben we een nieuwe vergunning ingediend.

“Onder het mom van vernieuwing heeft men al veel wĳsheid weggesaneerd” PASCAL SMET MINISTER VAN MOBILITEIT

U wil alleen nog in Brussel aan politiek doen. Ook als men u na de verkiezingen voorstelt federaal minister te worden? SMET: Dan zeg ik neen. Formeel: mijn enige

ambitie is Brussel. Zolang ik dingen kan veranderen, wil ik actief blijven. Ik ben voor vernieuwing, maar ook voor wijsheid en ervaring. Dat geldt voor de politiek en de journalistiek. Ik ben veertien jaar minister, is dat lang? Onder het mom van vernieuwing heeft men al veel wijsheid weggesaneerd. Ik heb altijd keihard gewerkt, ik heb het vorig jaar bijna met mijn leven bekocht. Zolang ik dromen heb, wil ik verder doen. De dag dat ik kantooruren klop, is het tijd om te stoppen.

Daar heeft u wel moeten toegeven op het aantal parkeerplaatsen en de busbaan. SMET: Die 82 parkeerplaatsen langs één kant

zullen het verschil niet maken. En voor de busbaan hebben we met de regering beslist dat ze er komt zodra ze nodig is. Daarvoor hebben we alleen een pot verf nodig. De filosofie van het project is intact. Louiza is iets ingewikkelder. Daar is men ook binnen het gewest in paniek geschoten, maar dat was voor een stuk gemanipuleerd. Met een extern bureau analyseren we nu de situatie.

Straks is het Week van de Mobiliteit. Waarom komen alternatieven zoals de overstapparkings maar niet van de grond? SMET: Waar haalt u dat?

Er wordt al jaren over gesproken en het gaat maar niet vooruit. SMET: Je weet toch waarom wij in 2009 uit de

regering zijn gezet? We werkten te hard! Het plan lag toen al op tafel, ik kan er ook niets aan doen dat er de legislatuur nadien niet veel mee gebeurd is. Toen we opnieuw in de regering kwamen, hebben we bijna alles opnieuw moeten opstarten. De procedures lopen nu en tegen 2020 zullen de tienduizend beloofde plaatsen er zijn. Heel de saga van de tunnels is er ook tussen gekomen.

U bent toch mee verantwoordelijk voor de staat van tunnels? SMET: Hebben jullie het verslag van het parlement

gelezen? Ik heb mijn verantwoordelijkheid genomen. In 2008 heb ik een cel tunnels opgericht, ingenieurs aangeworven en de inspectie gelanceerd, omdat ik zag dat het probleem jarenlang was verwaarloosd. Toen ik in 2014 opnieuw Brussels minister werd, dacht ik dat de problemen met de tunnels opgelost waren. Niemand had mij iets gezegd, er waren zogezegd alleen problemen met Leopold II en Reyers. Over de rest geen woord.

Interview

Joris Sleebus, Brussels bekendste gids

‘Wat Moureaux en Picqué realiseerden, is fantastisch’ Hij moet Brussels bekendste gids zijn. Ruim veertig jaar al neemt Joris Sleebus zijn toehoorders op sleeptouw door een stad waar hij zich zelf over blijft verwonderen. “De stad doet een mens nadenken, ik heb dat nodig.” — KRIS HENDRICKX , FOTO’S SASKIA VANDERSTICHELEN

et zijn tienduizenden moeten ze zijn, de mensen die ooit een gidsbeurt meemaakten van Joris Sleebus. Op een bus tijdens een van de woontours van ‘Wonen in Brussel’. Of te voet bij een eigenzinnige themawandeling van Brukselbinnenstebuiten, de gidsenvereniging waarvan hij 38 jaar secretaris was. Nu hij er de fakkel heeft doorgegeven, blijft de stad hem bezighouden. “Wat Moureaux en Picqué in hun gemeenten realiseerden, is fantastisch.”

waardespiraal heeft teweeggebracht, die voor velen niet meer te betalen is. Mijn eerste huis - met tuin - kocht ik in de jaren 1970 voor omgerekend en geïndexeerd 160.000 euro. De verschillende overheden hebben nooit pogingen gedaan om de ontwrichting van de gronden gebouwenprijzen in de hand te krijgen, of alternatieven te vinden. Neem de ontwikkeling van de sociale huisvesting in Brussel: dramatisch. Zo krijg je verdrukking. Dat is een van de grote analyses van de voorbije vijftig jaar.

U bent nu op pensioen. Dan kan een mens eindelijk op het platteland gaan wonen, toch?

Is die evolutie het belangrijkste pijnpunt van de stad vandaag?

JORIS SLEEBUS: Zeker niet! De stad, dat is de kruising der dingen. Je neemt je fiets en je bent hier, op de Oude Graanmarkt (We bevinden ons op het terras van Le Paon Royal, red.). Pas op, mijn huidige relatie is daar bijna aan kapotgegaan, want mijn vrouw is van de boskant. Uiteindelijk hebben we een compromis gevonden. We hebben een huis gebouwd in Laken, midden in een groot huizenblok waar ooit een plantenkweker zat. Platteland in de stad.

SLEEBUS: Het is er zeker een van. Nummer twee is de integratie van nieuwkomers in onze maatschappij. De manier waarop we mensen geholpen hebben om mee te draaien in onze maatschappij vind ik beneden alle peil. Het Brussels onthaalbureau voor inburgering Bon doet fantastisch werk, bepaalde onderwijsinstellingen zoals Sint-Joost-aan-Zee ook. Maar

Een citaat uit een interview van tien jaar geleden in deze krant: ‘De evolutie van verwaarloosde naar glunderende stad is niet meer te stuiten.’ Nog steeds akkoord?

JORIS SLEEBUS STADSGIDS

Is het vooral een Franstalig probleem? In het Nederlandstalig onderwijs verlaat bijna twintig procent van de jongeren het secundair zonder diploma. SLEEBUS: Een diploma behalen is geen doel op zich. Je kan je onderwijsniveau zodanig verlagen dat iedereen een diploma heeft. Maar mensen meenemen in een opleidings- en begeleidingstraject, zodat ze tegen hun 20-25 jaar ergens staan, dat vind ik knap. Is het een Franstalig probleem? Eigenlijk wel. Niet van Franstaligen, maar wel van het onderwijssysteem, dat bijvoorbeeld eentalige mensen aflevert. Dat heeft gevolgen voor de tewerkstelling. En als iemand werk heeft, ontstaan perspectieven. Een derde probleem is verkeer en vervoer in brede zin. Straten- en pleininrichting, verkeersorganisatie, openbaar vervoer, voetgangers,... Ik fiets sinds mijn twaalfde elke dag en het gaat tergend langzaam vooruit. Kijk hier bijvoorbeeld op de Oude Graanmarkt. Oorspronkelijk moest het plein een geheel vormen, een barrière voor het inkomende autoverkeer dwars op de Dansaertstraat, zodat bestuurders zouden voelen dat ze in een ander gebied komen. In de plaats snijdt het verkeer het plein nu doormidden.

De voorbije decennia zie je in Brussel eigenlijk bijna geen gedurfde, grote en zichtbare architectuuringrepen meer. De luifel aan Rogier is misschien de enige uitzondering. Is dat een gevolg van de afbraak van de jaren 1970? Is Brussel nog steeds getraumatiseerd door die grote ingreep van toen? SLEEBUS: Ik denk dat daar wel iets van aan is. Voor veel mensen hier is grootschaligheid synoniem voor kwaliteitsverlies. Ik ben het daar niet mee eens. Je kan formidabele dingen doen op grote schaal. Maar belangrijker is natuurlijk

▲

SLEEBUS: Jazeker. Maar die verwaarloosde stad had wel een bijzonder voordeel voor armoede. Ze had plekken waar die nog kon wegkruipen voor een appel en een ei, met alle nadelen van dien. Terwijl de glunderende stad een meer-

“Het valt niet te ontkennen dat er in Brussel een soort immobilisme is”

in het Franstalig onderwijs zijn er gigantische problemen. Je ziet een volgende generatie van de 15-25 jarigen opgroeien zonder juiste tools voor deze maatschappij.

Joris Sleebus ontleedt de Brusselse pijnpunten en uitdagingen

Brussels bekendste gids

▲

De vergeten muurschilderingen van de Noordwijk

de inhoud van zo’n project. Ik ben meer bezig met de uitdrukkingskracht, de kleur en variatie van ingrepen in de stad. Neem nu de voormalige spoorlijn die door Woluwe en Oudergem loopt en de voetgangersbruggen daar. Dat is fantastisch.

BRUZZ | DE VERHALEN

Dat is kwaliteit, maar het grote zichtbare gebaar is het niet. SLEEBUS: Dat soort kwaliteit is wat vooral telt voor mij. Maar het valt niet te ontkennen dat er in Brussel een soort immobilisme is, dat enorm afsteekt tegenover andere steden. Het heeft ook iets met het institutionele te maken, met de gelaagdheid in deze stad. De voorbije vijftig jaar is er welgeteld één buurt bijgekomen waar je kan van zeggen: ‘Amai, wat hebben ze hier gedaan!’ Dat is ‘Louvain en Woluwe’ aan metrostation Alma uit de jaren 1970. De wijk, bedacht door Lucien Kroll, bestaat uit een soort woonhopen, met een mix van huisvesting en commerciële functies. Veertig jaar geleden werd de rol van de auto daar ook al heel erg beperkt. Over enkele jaren zou je eindelijk een tweede doordachte nieuwe wijk moeten krijgen, op de site van de VRT-RTBF aan Reyers. Ik verwacht daar veel van.

Meer dan van Thurn & Taxis? SLEEBUS: Absoluut. Het beeld wordt daar nu nog bepaald door de historische gebouwen en het groen van het park. Maar in werkelijkheid is dat een immobiliënproject waarvan we over vijf jaar zullen zeggen: ‘Maar mensen, wat hebben ze hier nu weer neergezet?’ Met die eerste gebouwen van Jaspers zijn ze alvast heel banaal begonnen. Maar soit, er is kwaliteit hoor: het MAD aan de Nieuwe Graanmarkt, Muntpunt, het Théâtre National en de KVS, collectieve woonprojecten als Brutopia in Vorst,…

Op de redactie heerst ondertussen al flink wat argwaan als er nieuw project wordt aangekondigd. Bij de aangekondigde afwerkingsdatum tellen we al snel vijf jaar bij. SLEEBUS: Er zijn ook tegenvoorbeelden. Wat Philippe Moureaux gedaan heeft in Molenbeek, dat is fantastisch. 69 stadsvernieuwingsprojecten op hoeken en kanten, dat is fantastisch. Scholen, crèches, sociale huisvesting, dokters,... Hij is financieel wel te ver gegaan, waardoor zijn gemeente aan de grond zit.

Die ingrepen zijn erg klein en liggen binnen de bevoegdheden van de burgemeester. Zodra het wat groter wordt, beginnen de moeilijkheden. Is dat niet een van de grootste fiasco’s, de versnippering van Brussel?

▲

SLEEBUS: Ja, ik geef daar een voorbeeld van. (diept een gekopieerd plannetje op uit zijn tas, met twee blauwe fluolijnen, red.). Dit is het westelijk en het oostelijk ringspoor, het zijn

Vijftig jaar geleden werd het Manhattanplan voor de Noordwijk goedgekeurd. De sloophamers rukten aan en herschiepen de ooit levendige wijk tot een maanlandschap. In die kale vlakte gebeurde jarenlang niets. Tot een lokale zaakvoerder een muurschildering liet aanbrengen. Het initiatief zou uitgroeien tot de grootste verzameling muurschilderingen van Europa. Joris Sleebus reconstrueerde het verhaal van de vergeten muurschilderingen. Wat hem eigenlijk boeit aan een reeks muurschilderingen uit de jaren zeventig, willen we weten. Sleebus diept een foto op van de Noordwijk na de kaalslag. “Wij beseffen dat vandaag niet, maar zo zag de Noordwijk er uit na de sloop: dat was Hirosjima! Die muurschilderingen waren het eerste positieve dat hier gebeurde na jaren van ellende: de laatste kruidenier was vertrokken, het laatste kind uit de wijk ook. Toen dat eerste schilderij verscheen, kwamen schoolklassen kijken naar het fenomeen. En de prostituees – de enige activiteit die er nog floreerde - kwamen de schilders aanmoedigen.” Het verhaal van de muurschilderingen begint in 1977 met François de Cugnac, de zaakvoerder van Sirtaine, een speciaalzaak in elektrische materiaal en telefoonbenodigdheden. Door de sloop van de gebouwen in de Noordwijk kwam de gevel van zijn opslagplaats plots ‘bloot’ te liggen. De Cugnac klopte aan bij de lokale academie en vond er een enthousiaste student, die de allereerste muurschildering

van een reeks van 23 zou maken. Het eerste schilderij – Fleurs électriques – oogt nog onschuldig. Het is een veredelde reclame voor de groothandel, in geschilderde vorm. Maar de fresco oogst bijval en De Cugnac krijgt de smaak te pakken. De zaakvoerder spreekt een kennis van hem aan, burgemeester Guy Cudell van Sint-Joost, die gemeentemiddelen vrijmaakt voor meer werken. Beetje bij beetje groeit het aantal schilderijen en de groep kunstenaars, met De Cugnac als informele curator. Als het laatste fresco in 1980 afgewerkt wordt, is het geheel goed voor 5.000 vierkante meter werk. “Toen de grootste collectie van Europa,” zegt Sleebus. De aanpak van de schilders verandert gaandeweg. De reclame-insteek van de eerste werken maakt plaats voor een meer geëngageerde toon. Crocodile Book toont hoe een krokodil de engel Michaël vertrappelt. Het beeld staat symbool voor de meedogenloze aanpak van bouwpromotoren en politici in de Noordwijk. Een dag in het bos kiest resoluut voor een tegenbeeld van het doodse beton en de verkeersassen in de Noordwijk. De natuur wordt er bevolkt door dieren en vaak naakte mensen. En L’enfant qui ne voulait pas des tours behoeft al helemaal geen uitleg. Tijdens een interview in de jaren 1980 gaf De Cugnac weer hoe zijn visie op de wijk veranderde door het schilderproces: “Ook ik was in het begin voorstander van het Manhattanproject (…) De ervaring met de

muurschilderingen heeft me van mening doen veranderen. Het contact met de omwonenden, de problemen van de minstbedeelden, en ook het besef van de realiteiten van de stad, hebben van mij een verbeten tegenstander gemaakt van ondoordachte onteigeningen,

BRUZZ | DE VERHALEN

“De muurschilderingen waren het eerste positieve na jaren van ellende” JORIS SLEEBUS STADSGIDS

megalomane projecten, autoriolen en snelwegsteden. Ik ben een fervent voorstander geworden van de stad op mensenmaat, waar de verschillende activiteiten in elkaar overvloeien.” Bewijs ervoor is er niet, maar Sleebus vermoedt dat de demarche van De Cugnac niet zonder

gevolgen bleef. Kort na het verschijnen van de muurschilderingen besloot de gemeente Sint-Joost om het oude stratenpatroon te behouden op plekken waar de sloophamer nog niet gepasseerd was. Uiteindelijk zouden de huizen zelf trouwens toch verdwijnen, net als de

muurschilderingen. Sleebus spaarde de voorbije maanden kosten noch moeite om het verhaal van de schilderingen te reconstrueren. Hij contacteerde een dertigtal kunstenaars, kreeg vijfhonderd beelden en organiseerde ondertussen al een reünie van de protagonisten. Wie hem

het verhaal van de vergeten muurschilderingen zelf wil horen doen, kan binnenkort terecht in Muntpunt.

In die kale vlakte in de Noordwĳk gebeurde jarenlang niets. Tot een lokale zaakvoerder een muurschildering liet aanbrengen. Het initiatief zou uitgroeien tot de grootste verzameling muurschilderingen van Europa.

Lezing Lichtpunt in donkere tijden, 19 en 20/9 in Muntpunt, zaal De Wolken. Inschrijven via sleebusjoris@gmail.com

▲

twee zones met heel veel onontgonnen ruimte errond, die gemeenteoverschrijdend zijn. We hebben daar een gidsbeurt rond opgezet: ‘Dromen op het spoor’. Voor een aantal van die plekken, zoals het Parvis in Laken, Bockstael en het Weststation hebben we toen alternatieven uitgewerkt. Wel, op al die plaatsen kan je het inkomend verkeer confronteren met een alternatief. Je kan verbindingswegen tussen die polen aanleggen voor tragere weggebruikers. En je kan op cruciale knooppunten van openbaar vervoer wijkentiteiten ontwikkelen. Nu gebeurt er her en der wel wat, zoals het park langs lijn 28 in Molenbeek. Maar van een algemene visie is amper sprake (raakt op dreef en spreekt steeds luider, red.). Beeld je in dat we het wangedrocht van het Weststation slopen en dat we een chauffeur die op de Ninoofsesteenweg komt aangereden, confronteren met een HIN-DER-NIS, die dwars ligt op zijn beweging. Dan creëer je in de stad een ‘Waaw, wat is dat hier?’ telkens als iemand de stad binnenkomt.

“We moeten iets doen met onze stations, want dat worden speerpunten in stedelĳke ontwikkeling” JORIS SLEEBUS STADSGIDS

Dat zou niet genoeg zijn. Als die bestuurder geen alternatief heeft voor zijn auto, blijft hij er gewoon in zitten. SLEEBUS: Natuurlijk, dat alternatief hoort ook bij zo’n plan. Maar terug naar die versnippering. Die leidde er ook toe dat sommige burgemeesters dingen gerealiseerd hebben die je alleen in die gemeente zag. Neem nu Charles Picqué in Sint-Gillis. Die koos voor stadsvernieuwing. Hij vernieuwde de straten, de parvis, het park achter het Pel-

grimshuis. Op die manier kon hij een middenklasse aantrekken die erg gevoelig is voor de kwaliteit van de openbare ruimte. Hij zorgde er ook voor dat de komst van de TGV in zijn gemeente intelligenter is aangepakt dan aan de Anderlechtse zijde. De stratenstructuur is er bijvoorbeeld behouden, er is functievermenging, de volumes zijn menselijker.

De Zuidwijk blijft een triest verhaal, waar u ooit het boek Trein van Troje over schreef. Welke les trekt u eruit? SLEEBUS: Ten eerste dat Herman De Croo eind de jaren tachtig een nefaste beslissing heeft genomen: de NMBS verplichten om de TGV aan te leggen zonder extra middelen. Dat was moord, want het was de basis van alle immobiliënbewegingen, vooral aan de Anderlechtse kant.

Daardoor kreeg de NMBS het mes op de keel en moest ze wel via immobiliën financieren en speculeren? SLEEBUS: Ja, en de maatschappij had bovendien geen geld voor een deftige stationsinrichting. Het Zuidstation is vandaag nog altijd maar half ingericht. We moeten iets doen met onze stations, want dat worden steeds meer speerpunten in stedelijke ontwikkeling. De tweede les is dat je mensen alternatieven moet bieden als ze hun woningen moeten verlaten.

U komt wellicht ook weleens in de voetgangerszone. Waar is het daar misgegaan? SLEEBUS: Ik parafraseer de Gentse mobiliteitsexpert Dirk Lauwers: wat een project als een voetgangerszone doet slagen, is dat je voor de beslissing een aantal partijen op een lijn moet krijgen: bewoners, politici en handelaars zijn daar bij. Zodra een van die groepen niet mee is, loopt het verkeerd. In Brussel is er gewoon een politiek akkoord gesloten. “Ik haal een voetgangerszone binnen, jij parkeergarages.”

Hebt u het Samusocialdossier gevolgd? SLEEBUS: Ja. We hebben ooit een OCMW-tour opgezet. Ik weet dus dat die organisatie én Samusocial echt fantastisch werk verzetten. Maar wat boven water gekomen is, is moordend. Hoe mensen dusdanig vervreemden van de realiteit, dat ze al de privécumul van voordelen als vanzelfsprekend beschouwen.

Hoe komt het zover? SLEEBUS: Men zegt dat lang op een stoel zitten, leidt tot vervorming. Toch kan ik er niet bij. Ik ben 38 jaar secretaris geweest van Brukselbinnenstebuiten, maar ik heb die verleiding nooit gevoeld.

Huisvesting

Community Land Trust

BRUZZ | DE VERHALEN

L’Ecluse aan de Marimontkaai is het eerste bewoonde gebouw van de Brusselse Community Land Trust.

Betaalbaar wonen op gemeenschapsgrond Nieuwe collectieve woonvormen trekken steeds meer aandacht, nu de wooncrisis aanhoudt. Ook Community Land Trust bouwt aan oplossingen voor de toekomst met sociale koopwoningen op gemeenschapsgrond. Brussel is hiermee een pionier op het Europese vasteland, en kan na vijf jaar experimenteren met de eerste vruchten pronken. — THOMAS VERBEKE, FOTO’S BART DEWAELE

“Met deze woningen kan niet gespeculeerd worden” GEERT DE PAUW COÖRDINATOR COMMUNITY LAND TRUST

▲

In de Amerikaanse stad Burlington, in de staat Vermont, keken ze zich in 1984 de ogen uit toen de nieuwbakken burgemeester, ene Bernie Sanders, uitpakte met een radicaal idee om de woningnood op te vangen. Sanders, inmiddels wereldberoemd als de bevlogen Democratische presidentskandidaat, liet zijn stad grond kopen om die te laten beheren als een gemeenschappelijk goed door een trust. De woningen die er

gebouwd werden, konden onder de marktprijs gekocht worden door burgers met een bescheiden inkomen. Die Community Land Trust (CLT) kreeg intussen al op vele andere plekken in de VS en het VK navolging, maar op het Europese vasteland was de primeur van het eerste experiment voor Brussel, opgejaagd door een groeiende huisvestingscrisis. We treffen Geert De Pauw, coördinator en medeoprichter van de Brusselse Community Land Trust, in Molenbeek, op de hoek van de Mariemontkaai en de Ninoofsesteenweg. Hij monstert met zichtbare trots het nummer 38, waar hun eerste bewoonde gebouw prijkt: L’Ecluse. Negen gezinnen met een bescheiden inkomen konden er een eigen woning kopen, maar de grond blijft eigendom van de gemeenschap. Het is het eerste afgeronde CLT-project op het Europese vasteland, zegt De Pauw. “Daarbij koppelen we inderdaad de eigendom van de grond en de woning van elkaar, maar

Community Land Trust

BRUZZ | DE VERHALEN

Geert De Pauw, coördinator en medeoprichter van de Brusselse Community Land Trust is trots op het eerste project L’Ecluse. Negen gezinnen met een bescheiden inkomen konden er een eigen woning kopen.

▲

Community Land Trust gaat nog een stap verder: het maakt de grondeigendom collectief. Die is eigendom van Community Land Trust, een organisatie die wordt bestuurd op een democratische en participatieve manier door zowel bewoners, mensen uit de buurt en het middenveld, en de overheid. Zo ontstaat er een evenwicht tussen hun diverse belangen. Ook het Brussels Gewest heeft vijf vertegenwoordigers in de raad van bestuur, waardoor je samen beheert met zowel beroepsvergaderaars als bijvoorbeeld ongeschoolde arbeiders.” Er wordt gediscussieerd over nieuwe projecten en voorwaarden voor verkoop. Die participatieve aanpak vraagt ook van de overheid een nieuwe instelling. Gemakkelijk is dat niet, geeft De Pauw toe, maar wel rijk. “We investeren daar sterk in, want bewoners krijgen vorming en worden op voorhand gebrieft. Zo groeien alle deelnemers in hun rol.” De projecten van Community Land Trust staan open voor alle Brusselaars die recht hebben op

een sociale woning. Zij moeten eerst lid worden van de Community Land Trust, en vervolgens verplicht sparen om hun aankoop voor te bereiden. CLT koopt dan met de steun van het Brussels Gewest een grond aan, zoekt naar een mix van kopers uit drie verschillende inkomensgroepen, en na een oproep onder de leden krijgen de geïnteresseerden die het langste lid zijn, de woning.

“We hadden anders niet kunnen kopen in Brussel, terwĳl we houden van deze stad” YASMINA BEN HAMMOU BEWOONSTER L’ECLUSE

De Molenbeekse moeder Yasmina Ben Hammou hoorde met haar gezin dat vier kinderen telt bij de eerste bewoners van L’Ecluse, en woont er intussen twee jaar. Ze vertelt bijzonder enthousiast over de voorbereiding van anderhalf jaar, en ziet alleen maar troeven. “Het geeft zekerheid en stabiliteit. We hadden anders niet kunnen kopen in Brussel, terwijl we houden van deze stad. We kregen heel veel omkadering en informatie, en ook nu zitten we niet op een eiland. Het collectieve project geeft vooral steun en hulp.”

VLAGGENSCHIP Momenteel zijn er zeven CLT-projecten, waarvan L’Ecluse voorlopig het enige bewoonde is. “Het verst gevorderde bouwproject is dat in de Verheydenstraat in Anderlecht,” vertelt De Pauw. “Daar komen zeven appartementen met een gemeenschappelijke tuin. Die tuin wordt deels publiek, zodat de buurt er ook wat aan heeft, plus enkele lokalen voor verenigin-

BRUZZ | DE VERHALEN

Yasmina Ben Hammou woont intussen twee jaar in L’Ecluse: “We kregen heel veel omkadering en informatie, en ook nu zitten we niet op een eiland.”

gen. Nog dit jaar zal dat rond geraken. Ons vlaggenschip komt in de Molenbeekse Vandenpeereboomstraat, met 32 appartementen. Deze maand hopen we met de bouw te beginnen. Deze groep komt al meer dan vier jaar samen om dit project vorm te geven. Overal hebben we ook in andere faciliteiten dan woningen voorzien, zodat er een uitwisseling tussen de buurt en de woningen komt. De bewoners kunnen die lokalen ook gebruiken voor gemeenschappelijke activiteiten.” De Pauw noemt de participatie één van de grote meerwaarden van CLT, net zoals het feit dat de woningen voor altijd betaalbaar blijven voor mensen met een laag inkomen, ook na verkoop. In de contracten staat de voorwaarde dat mensen hun woning alleen kunnen verkopen voor een geplafonneerde verkoopprijs. Wie bij CLT een woning koopt, zal een pak minder betalen dan de waarde ervan, en als hij zijn woning verkoopt, dan zal hij wat hij zelf geïnvesteerd heeft, ontvangen plus een klein deel van de meerwaarde (25 procent). Zo gaat

CLT speculatie en gentrificatie in de stad tegen. “Met deze woningen kan niet gespeculeerd worden, je kan er geen winst op maken. Investeren in CLT is dus investeren in de buurt zonder dat het tot verdringing leidt. Zo kan je aan een collectief project bouwen. Je krijgt een stabiele omgeving zonder mensen te verdringen. Echt wegen op de woningmarkt doen we nog niet, daar staan we nog ver van, maar er is

“Echt wegen op de woningmarkt doen we nog niet, maar er is een groot potentieel” GEERT DE PAUW COÖRDINATOR COMMUNITY LAND TRUST

een groot potentieel. We hebben in vijf jaar tijd heel wat kennis en ervaring opgebouwd, we werken aan een honderdtal woningen en 350 gezinnen zijn lid. We zijn klaar om de productie op te voeren, als het gewest dat wil. We werken veel met het Woningfonds als bouwheer, zo ziet de overheid enkele voordelen van wat we doen en is het duidelijk dat het een goede besteding is van overheidsmiddelen, omdat de woningen betaalbaar blijven. Ook in de Tivoliwijk krijgen we een proefproject. Daar zijn twee loten uitgehaald, waarvan één voor cohousing en één voor CLT.” Ook in andere steden zoals Charleroi, Gent, Antwerpen en Parijs ontstaan intussen de eerste CLT-projecten, in navolging van Brussel. Geert De Pauw krijgt veel vragen uit andere Europese landen, droomt ervan om een Europese samenwerking op te starten, en gelooft rotsvast dat het CLT-model met gemeenschappelijke grond en participatie ooit de norm kan worden bij alle publieke gebouwen.

Economie

De toekomst van winkelcentra

Loopt Westland langzaam leeg?

Shoppingcentra moeten mee met de tijd Anderlechts gemeenteraadslid Walter Vandenbossche (CD&V) wil dat de Brusselse regering een stop afkondigt voor de bouw van grote winkels. Klanten kunnen hun geld maar één keer uitgeven, zo luidt het. Vandenbossche zegt dat naar aanleiding van het vertrek van een tiental winkels in het Westland Shopping Center. “We moeten vermijden dat Westland de eerste dead shopping mall van de eenentwintigste eeuw wordt.” — DANNY VILEYN, FOTO BART DEWAELE

n de voorbije twee maanden lijkt er een tsunami door Westland Shopping Center (WSC) te zijn getrokken. Topwinkels zoals Blokker, Mexx, Body Shop, Eram, Triumph, Délice d’Alice en Esprit zijn vertrokken.” Gemeenteraadslid Walter Vandenbossche wijst de panden waaruit de winkels vertrokken zijn één voor één aan. Het shoppingcenter heeft de lege winkelpanden dichtgetimmerd en versierd. Vandenbossche: “Er zijn inderdaad inspanningen geleverd om het vertrek niet al te fel te laten opvallen, maar de winkels die vertrokken zijn, zijn wel trekkers. Zij lokken de klanten, waarmee ik niet gezegd heb dat alle trekkers weg zijn.” We wandelen door het WSC, het vals plafond wordt sinds januari gestut: toen kwam het naar beneden. “Dat was pure pech,” zegt Vandenbossche. De sfeer in het WSC is gemoedelijk, dit is Anderlecht, hier is er geen valse pretentie. Als geboren en getogen Anderlechtenaar kent Walter Vandenbossche zijn gemeente als zijn broekzak en als man van de middenstandsorganisatie Unizo heeft hij het reilen en zeilen van de kleinhandel decennialang op de voet gevolgd. “Westland

Shopping Center is er mede de oorzaak van dat het betere cliënteel 45 jaar geleden niet langer ging winkelen in de Wayezstraat, dé winkelstraat van Anderlecht, en het Pajottenland. Ook minder bekende handelskernen als Scheut, de Anderlechtse Poort en ‘t Rad kregen klappen. Met de komst van Neo, Uplace en Docks dreigt het WSC hetzelfde lot te ondergaan als de Wayezstraat destijds.” Vandenbossche is met zijn analyse naar een topspecialist van Unizo getrokken, zo onderstreept hij, en die beaamde de analyse van Vandenbossche. “Eerst en vooral weegt de demografische evolutie op het koopgedrag. Het WSC is weliswaar nog altijd het shoppingcenter van de autochtone Anderlechtenaar, maar die vergrijst. En alhoewel ouderen ook consumeren, verschilt hun consumptie van de werkende

bevolking waarop het WSC zich richt.” Er is ook een nieuwe allochtone middenklasse, maar die trekt volgens Vandenbossche eerder naar Cora. Ook het gewijzigde winkelgedrag van de inwoners van Halle-Vilvoorde speelt een rol. Zij winkelen steeds meer in hun eigen regio en laten de Brusselse shoppingcentra links liggen, zegt Vandenbossche. “De Pajot in Sint-Pieters-Leeuw bijvoorbeeld heeft een Mediamarkt, wat een absolute publiekstrekker is.” Dat de Pajot een alternatief gewor-

“Docks mag dan een belevingswinkel zĳn, ik zie er dezelfde winkels als overal” WALTER VANDENBOSSCHE CD&V-GEMEENTERAADSLID ANDERLECHT

den is voor de kopers uit het Pajottenenland heeft niet alleen met het shoppingcenter te maken, maar ook met de parkeerpolitiek van de gemeente Anderlecht, legt Vandenbossche uit. “Zolang de parkeerplaatsen van het WSC niet betalend waren, trok het shoppingcenter klanten die in de buurt werkten en hier ‘s ochtends hun auto parkeerden. Sinds die betalend is, is het WSC die klanten kwijt, al kun je ondertussen een half uur gratis parkeren.” Vandenbossche, die 25 jaar Brussels parlementslid geweest is, erkent dat de bewuste keuze van de opeenvolgende gewestregeringen om veel ruimte te laten voor grote winkels de handel geen goed gedaan heeft, maar het afschaffen van de Ikea-wetgeving en de socio-economische machtiging is er te veel aan. Vandenbossche: “De Brusselse regering en parlement hebben in 2015 - ze hebben geluk

Het Westland Shopping Center dreigt hetzelfde lot te ondergaan als de Wayezstraat 45 jaar geleden, oordeelt Walter Vandenbossche (CD&V).

dat ik geen parlementslid meer was - de socio-economische machtiging afgeschaft. Dat was de voorafgaande instemming of niet-instemming van de sociale en economische actoren met de inplanting van grote winkels. Toen ik voorzitter was van Unizo Brussel-Halle-Vilvoorde was de socio-economische machtiging een wapen in de strijd tegen grote inplantingen. Niet alleen werd de socio-economische machtiging afgeschaft, het zijn nu de gemeenten die vergunningen tot 1.000 vierkante meter verlenen. Bij de gemeenten is er niet alleen een gebrek aan gespecialiseerde kennis, en dat kan je de gemeenten niet eens verwijten, er is ook geen intergemeentelijk overleg. Drie gemeenten kunnen tegelijkertijd een vergunning voor een inplanting afleveren van een shoppingcenter van 1.000 vierkante meter. Kunt u zich voorstellen wat dat betekent voor de bestaande

winkels als er winkels blijven bijkomen met dezelfde producten? Eerlijk, Docks mag dan een belevingswinkel zijn, ik zie er dezelfde winkels als overal, op een Zweedse winkel en een winkel met alle Sony-producten na.”

INTERNETSHOPPING En dan moet volgens Vandenbossche het WSC de kaart van het internetshoppen trekken. “Anders lopen ze een jong koopkrachtig publiek mis.” Natuurlijk, zegt Vandenbossche, zit Westland niet te wachten op zijn advies, maar hij geeft het toch: “Als voorzitter van Unizo Brussel-Halle-Vilvoorde kreeg ik regelmatig grote distributeurs over de vloer, ik merkte iedere keer op dat ze bij de duivel te biechten kwamen, maar ze bleven komen. Met de socio-economische machtiging werd er naar evenwichten gestreefd, dat is nu weg.” Vandenbossche weet dat het WSC

wil uitbreiden, maar dat is volgens hem de verkeerde strategie. “WSC moet aan inbreiding doen en mikken op de betere winkels, ook ambachtelijke. Als ze uitbreiden (eerder kondigde het al een grote renovatie aan in 2018, red.), dan vrees ik dat ze alleen goedkope ketens zullen aantrekken en dat zou nefast zijn. Als ze dat niet doen, wachten hen beroerde tijden, dan wordt WSC de eerste dead shopping mall van de 21e eeuw in Brussel. De regering moet een stop inlassen voor nieuwe grote oppervlakten en ondertussen de universiteiten een behoeftestudie laten uitvoeren.” Vandenbossche gelooft ook niet in nieuwe tewerkstelling dankzij de inplanting van grote winkelcomplexen: “De een zijn brood is de ander zijn dood. De 3.000 arbeidsplaatsen die Neo belooft, gaan binnen de twee jaar elders verloren. Mensen kunnen hun geld maar een keer uitgeven.”

Luigi Tortolani van AG Real Estate, sinds 2012 meerderheidsaandeelhouder van Westland, is het helemaal niet eens met de analyse van Walter Vandenbossche. Volgens hem gaat het helemaal niet slecht: “Sinds maart van dit jaar gaan de bezoekersaantallen juist de hoogte in. Dat de frequentie in een shoppingcenter lager is in de maand augustus, is geen nieuws, dat is al vele jaren zo. Toen de parking in maart 2016 betalend werd, is het aantal geparkeerde auto’s inderdaad gedaald, maar een goed jaar later raakt de parking stilaan in trek, de klanten begrijpen dat één euro voor twee uur parkeren weliswaar niet gratis is, maar ook niet veel geld.” Voor het vertrek van een aantal merken ziet Tortolani de verklaring buiten Westland: “De meeste merken die vertrokken zijn, hebben problemen in België of zelfs in Europa. Blokker heeft zijn winkelaantal in België gereduceerd, het is dus niet alleen in Westland dat Blokker vertrekt, en Mexx heeft België verlaten. En dat zijn maar twee voorbeelden.” Het vertrek van die merken, zo merkt Tortolani op, laat Westland net toe om de winkelruimtes op te knappen en nieuwe winkels zoals Tap à l’oeil en Only aan te trekken. Die merken zijn erg in trek tegenwoordig, maar hebben nog geen plekje in Westland. “Onze dienst marketing draait op volle toeren. Er vinden heel wat gezinshappenings plaats. Tien dagen geleden hebben we nog honderden kinderen blij gemaakt met een optreden van Studio 100.” En tot slot merkt Tortolani op dat de renovatie die eerder aangekondigd werd, dichterbij komt. Westland wordt in 2018 gerenoveerd. DV

BRUZZ | DE VERHALEN

Reactie Westland ‘Bezoekersaantallen gaan de hoogte in’

Opinie

Forum & lezersbrieven

Omdat zĳ en haar partner soms laat moeten werken, haalt een nanny Fleurs kinderen twee dagen per week op aan de crèche.

BRUZZ | DEBAT

Sluit kinderopvang te vroeg voor ouders die lang of laat aan de slag zijn?

‘Crèches die langer open zĳn, maken veel verschil voor werkende ouders’ Het gebrek aan plaatsen in crèches langs beide kanten van de taalgrens is een bekend probleem, maar voor ouders die in shiften werken of gewoon lange dagen kloppen, is een Brusselse crèche met flexibele openingsuren vinden een heel lastige opdracht. Ze bestaan immers amper. “Nochtans zou een halfuurtje extra zowel op financieel vlak als voor onze gemoedsrust heel veel betekenen,” zegt Fleur (35) uit Molenbeek. — MATHIAS DECLERCQ

e Brusselse crèches houden er haast zonder uitzondering traditioneel strikte openingsuren op na. Van de 118 Nederlandstalige crèches in Brussel bieden er amper twee kinderdagverblijven en één officiële onthaalouder opvang voor 7 uur ’s ochtends. Slechts vijf crèches bieden nog opvang na 18.30 uur.

Dat konden ook Fleur (35) en haar partner ondervinden toen ze op zoek gingen naar een crèche voor hun twee peuters. Het koppel uit Molenbeek vond dicht bij huis de ideale crèche, ware het niet dat die zoals bijna alle andere de deuren om 18 uur sluit. “Ik werk bij een internationaal bedrijf en mijn partner is zelfstandige,” vertelt Fleur. “Het is bij ons

allebei inherent aan onze job dat we vaak ’s avonds nog professionele verplichtingen hebben. Vaak zijn dat onvoorziene vergaderingen, maar ook als dat niet het geval is, is het niet evident om in volle spits op tijd aan de crèche in Brussel te geraken. En voor elk kwartier dat je te laat bent aan de crèche, betaal je ook nog eens bij.”

De dagelijkse rush naar de crèche vormt daardoor een extra bron van stress voor Fleur, die met een pas aangekochte woonst, twee jonge kinderen en een promotie op het werk al heel wat hooi op haar vork heeft. “Natuurlijk heb ik overwogen om deeltijds te gaan werken na de geboorte van mijn kinderen. Maar dat is geen optie in de sector waarin ik werk, en ik doe mijn job zó graag dat ik mijn kansen niet wil hypothekeren. Daarom zouden iets langere openingsuren bij crèches al een wereld van verschil kunnen maken. Dat betekent niet dat we daar elke dag gebruik van zouden maken. Ik zou nooit mijn kinderen elke dag tot na 19 uur in de crèche laten zitten, daarvoor zijn onze momenten samen me veel te dierbaar. Maar het zou

REKENING LOOPT OP En dus moeten ouders zoals Fleur en haar partner op zoek naar een andere oplossing. “We hebben nu een nanny die twee keer per week onze kinderen uit de crèche haalt om 17 uur en daarna tot 19.30 uur bij ons thuis blijft.” Daardoor loopt de rekening wel hoog op voor Fleur en haar partner. “Als je de kostprijs van de crèche en de nanny voor twee kinderen optelt, kom je aan een serieus bedrag,” klinkt het. Flexibelere openingsuren van de Brusselse crèches zouden jonge ouders niet alleen financiële kopzorgen besparen, maar ook een positieve impact kunnen hebben op de gemoedsrust binnen het gezin,

“Wĳ kunnen heus niet de enige ouders zĳn die last ondervinden van de dagelĳkse rush naar de crèche” FLEUR MOEDER VAN TWEE PEUTERS

redeneert Fleur. “Het is nooit leuk om je kinderen als laatste op te halen uit de crèche, maar wij kunnen heus niet de enige ouders zijn die last ondervinden van de dagelijkse rush naar de crèche.”

lezersbrieven@bruzz.be Heffing

Staking

Een ‘slimme’ kilometerheffing (BRUZZ 1581) houdt risico’s in voor de gezondheid als men de technologie niet zorgvuldig ontwerpt. Ze houdt namelijk in dat verplicht een ‘On Board Unit’ (tolbakje) in elke wagen wordt geplaatst, die mobiel communiceert via hoogfrequente elektromagnetische straling. Die straling werd in 2011 officieel gecategoriseerd als potentieel kankerverwekkend door de Wereldgezondheidsorganisatie. Bovendien krijgen bepaalde mensen er acute klachten door (agressieve hoofdpijn, brain fog, hartkloppingen,…). In mei vorig jaar liet het Syndicaat van Zelfstandigen & KMO’s (SDZ) de straling van de tolbakjes in vrachtwagens opmeten, waarbij de meter om de vijf minuten in het rood bleek te gaan. Zodra de heffing werd ingevoerd, kwamen er bij hen ook meldingen binnen van truckers met neurologische klachten zoals hoofdpijn, veroorzaakt door de bakjes. Het kan dus niet dat politici ons verplicht blootstellen aan een dergelijke weifelachtige technologie, te meer daar de straling in de wagen volop weerkaatst en versterkt wordt door reflectie op de metalen wanden. Men moet de technologie zodanig (her)ontwerpen dat er slechts één maal per dag, week of maand een kort signaal wordt verzonden in functie van de afrekening. Daarnaast zijn er nog de bezwaren in termen van privacy: willen we dat al onze verplaatsingen gedetailleerd worden geregistreerd en opgevolgd? Willen we echt ingekapseld worden in een technologisch controleweb? Fien De Kuyper, Elsene

Onze actiegroep ‘Openbaar Vervoer nu’ heeft begrip voor de aangekondigde spoorstaking. De NMBS krijgt al meer dan een decennium constant besparingen over zich heen. Het klopt dat het investeringsbudget nu en dan tijdelijk groter wordt, maar het budget voor onderhoud wordt steeds kleiner. Ook over het budget voor het personeel en hoe dat wordt behandeld, is veel te zeggen. Maar is een staking de correcte manier om die problemen aan te kaarten? Er zijn alternatieven: ludieke acties waardoor de vakbonden en hardwerkende werknemers van de NMBS op de steun zullen kunnen rekenen van de reizigers. Het voorstel van Groen voor een betaalstaking lijkt interessant, maar dat blijkt illegaal. Deze mogelijke staking toont vooral de noodzaak voor meer overleg en betere politiek voor de NMBS. Een vakbond weet dat een staking kwaad bloed kan zetten en staakt niet zomaar. Ook voor de politieke partijen is overleg noodzakelijk. Als de NMBS staakt, lijdt België economische verliezen. De partijen lijden electoraal verlies, want het is deels door hun beleid dat het tot een staking komt. Daarom: geef België de spoorwegen die het verdient en de reiziger een betere dienstverlening met meer comfort. Wij van ‘Openbaar Vervoer Nu’ vragen dat alle betrokken partijen zo snel mogelijk onderhandelen om een staking te voorkomen. Ruben Van Miegroet, Actiegroep ‘Openbaar Vervoer Nu’

BRUZZ | DEBAT

mijn gemoedsrust heel veel deugd doen als we weten dat het kán als het nodig is,” zegt Fleur. Twee van de vijf kinderdagverblijven in Brussel die er wel flexibelere openingsuren op nahouden, zijn de VUB-crèches in Jette en Elsene. Die geven dan wel voorrang aan personeel dat verbonden is aan het UZ Brussel in Jette en aan de universiteit, toch krijgen ze ook veel aanvragen van ouders daarbuiten. “Helaas moeten we voor elk kind dat we een plaats kunnen gunnen, drie à vier gezinnen teleurstellen,” zegt diensthoofd Frieda Fiers.

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bruzz.be. Schrijven kan naar BRUZZ-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@ bruzz.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, - manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

op het veld’ 3 stappen om een taal te leren

SINT-JANS-MOLENBEEK – Voetballers die ook supporter zijn van hun club worden schaarser, maar Nicolas Maeyens (24) is er nog zo een. Hij maakte zijn debuut bij FC Brussels en keert nu terug naar RWDM. Een keuze van het hart, maar ook . Surfmet titelambities. . Kies . Start

naar www.cvomj.be

je cursus

Nederlands: gratis voor elementaire en intermediaire niveaus, als je in Brussel woont k vind dat je als jonge gast voormet ups en downs. “Ik herinner Frans, Engels, Duits, Spaans,ging Italiaans, Portugees, al moet spelen, niet op de bank me mijn eerste wedstrijd nog goed: Grieks, Pools, Chinees, zitten. Daarom heb ikRussisch, Anderthuis tegenArabisch Doornik. We wonnen

Troeven: lecht op mijn veertiende verla-

met 1-0 dankzij een goal van Lu• ten,” de lessen zijnMaeyens. praktijkgericht ERK-niveaus herinnering. vertelt “Ik kwam • verschillende tula. Een fantastische • bij metFC of Brussels zonder afstandsonderwijs Je officieel debuutcertificaat maken in het Edmond terecht, speelde • met • er alleoptalen in dealdoeltaal in Jette, Laarbeeklaan mijnworden zestiende bij de re- • lessen Machtensstadion is toch 121 wel wat.” gegevenen maakte als zeventien- en“Ik Leopold-I-straat 329 serven was maar gedurende sommige

jarige mijn debuut in tweede klasse. Mijn keuze was dus de juiste.” online inschrijven vanaf nuonder anHet is in een ploeg met deren Le Postollec, Lutula en Vese02 892 linovic dat24de00jonge Maeyens zijn eerste stappen bij de grote jongens zette. Twee seizoenen lang maakte hij deel uit van de eerste ploeg. Dat

www.cvomj.be

periodes een titularis. Bij het begin van mijn derde seizoen kreeg ik van Michel De Wolf minder speelgelegenheid en ben ik over mijn toekomst beginnen na te denken. Ik besliste opnieuw te studeren en in een lagere divisie te spelen, bij Woluwe-Zaventem. Dat ik in de vesti-

ADVERTENTIE

S OCIALE V ERHUURKANTOREN (SVK) V E R H U U R U W G O E D ZO R G E LO O S Het SVK garandeert : = een stipte huurbetaling = een degelijk verhuurbeheer = het ouderhoud van uw woning = hulp bij renovatie = fiscale voordelen

www.fedsvk.be - 02 412 72 44

aire hoorde hoe sommige spelers niet betaald werden, of dat ze thuis ineens geen warm water meer hadden, heeft ook wel een rol gespeeld. Ik had het geluk dat Vermeersch me graag had en ik op tijd werd betaald (lacht).” De tocht van de turnleraar in lagere divisies begon goed, want na twee en een half seizoen bij Woluwe-Zaventem, dwong de ploeg de promotie af naar tweede klasse. Zijn contractverlenging lag achteraf klaar, maar door een misverstand ging dat niet door. Uiteindelijk trok hij naar Waterloo. “Daar werd aan een mooi project gebouwd, maar het werd een raar seizoen, waar de best betaalde spelers op het einde geen cent meer kregen. De voorzitter was nogal speciaal, in de stijl van Vermeersch.”

Vier rode kaarten “Vorig seizoen speelde ik voor Pepingen. Daar had ik een mooi contract. Dat stop ik niet weg, maar de mentaliteit viel tegen. Ze zijn er zeer Vlaamsgezind. Ik ben niet perfect tweetalig, maar het lukt me meer dan behoorlijk. Dat ik dat seizoen ook nog eens vier rode kaarten pakte, hielp uiteraard niet. Al bij al heb ik er wel een degelijk seizoen gespeeld. Daarom vind ik het niet erg om in lagere divisies te spelen. Ik word nog altijd beter. Door veel te spelen, krijg je veel zelfvertrouwen, neem je meer verantwoordelijk en durf je te ondernemen. Bij Brussels werd me verweten dat ik te lief was op het veld. Wel, nu ben ik een man op het veld.” Maeyens was vorig seizoen een paar keer te zien in het Edmond Machtensstadion. Niet als speler, maar als supporter. Hij stond meteen ach-

ter het project en was er vorig jaar al graag bij geweest, maar hij had al getekend bij Pepingen. “Tijdens de eerste match die ik bijwoonde, tegen Sterrenbeek, dacht ik: ‘Op dat veld wil ik staan.’ Spelen voor een paar duizend man is veel leuker dan voor vijftig man.” “Het is overdreven om te zeggen dat tekenen bij RWDM een droom was. Met die ploeg in eerste klasse spelen zou dat wel zijn. Maar het is natuurlijk fantastisch om terug te keren en voor zo’n enthousiast publiek te spelen. Voor die mensen wil je alles kapot spelen. Ik ben supporter van de club, ja, maar dat maakt geen verschil op het veld. Ik geef altijd alles voor mijn club.”

le za zo lij vo N va oo tr ec in op bl su ee an kw in ze

“Onze supporters zijn het voorbeeld van een twaalfde man” Nicolas Maeyens, voetballer RWDM Maeyens is als middenvelder de link tussen de verdediging en de aanval. Hij staat veel aan de basis van acties, is belangrijk in balrecuperatie en heeft een goede trap. Met die kwaliteiten is hij een van de troeven van een ploeg die niet onder stoelen of banken steekt dat ze voor de titel gaat. “We willen kampioen worden, dat is duidelijk. Daar praten we met mekaar over, maar dat betekent niet dat we denken dat we er al zijn. We onderschatten niemand.” “Deze ploeg zal een paar seizoenen standhouden. Er zullen wel wat spe-

le de en w se nu ni pr m ik tr om in à di

Michaël Bellon

Onze columnist trekt elke week naar een plek die tot de verbeelding spreekt

Dinsdag 29 oktober, 20u38

“Dat contrast inspireerde René Magritte misschien ooit tot L’Empire des lumières”

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/laptopia

Je mag niet rond punt zeggen, want volgens wiskundige taalkundigen en andere insiders kunnen punten per definitie niet rond zijn. Gelieve dus af en toe een inspanning te doen om rotonde te zeggen. Bijvoorbeeld in het geval van de ronkende rotonde die ook Maarschalk Montgomeryplein heet, en die inspanning meer dan waard is. De naam ‘rotonde’ is afkomstig van Ludwig F. Rotonde (1899-1971), een fysicus uit de Elzas die de wetten van de vloeistofmechanica domweg toepaste op het wegverkeer, en daarmee in mijn ogen één van de mooiste uitvindingen van de afgelopen eeuw deed. Zolang de gebruikers de eenvoudige voorrangsregel toepassen, en bij het verlaten van de draaischijf ook al eens de moeite doen om hun richtingsaanwijzer te gebruiken, is elke passage aan een rotonde weer een feest van efficiëntie. En dan te zeggen dat de rotonde toch in zijn bestaan wordt bedreigd, omdat hij niet de veiligste optie zou zijn. Dat zijn naar verluidt de tijdrovende kruispunten met verkeerslichten die niet alleen de twee dwarsende partijen, maar ook alle afslaand verkeer een exclusief tijdslot geven om hun ding te doen. Mocht de rotonde daardoor ooit uitsterven, zou ik voorstellen dit forse exemplaar op de Tervurenlaan als monument te behouden. Eventueel met een standbeeld van Ludwig F. erbij, ook al staat er natuurlijk al één van maarschalk Montgomery, die zich volgaarne van El Alamein naar Sint-Pieters-Woluwe liet promoveren om daar onbewogen het eindeloze verkeersdéfilé te overschouwen in plaats van zijn troepen. Aan dat overschouwen is ten andere wel wat werk, want de Walzing rotunda telt evenveel concentrische schillen als een prijzenwinnende ajuin. Met in de buitenste schil de statige huizen en appartementsblokken die alleen betaalbaar zijn voor dokters, advocaten en de ambassade van de Democratische Republiek Sao Tomé en Principe. Nog in een buitenbaan volgen de voortuinen en rozenperken. Daar weer naast vind je de voetpaden voor de

baasjes en hun draaierige honden, de parkeerplaatsen, de beddingen voor bus en tram, vier baanvakken voor de auto, en als kolkend middelpunt een fontein in fluorkleuren. Erondertussendoor zitten nog een tunnel, een premetro, deelauto’s, deelfietsen, elektrische laadpalen en taxi’s. Het fietspad is men dan wel pardoes vergeten, toch schuiven alle voertuigen met gezonde tegenwijzerzin de draaimolen op om zich met de opgepikte middelpuntvliedende vaart in een andere baan te laten wegslingeren. Maar eigenlijk ben ik op deze plek omdat Eric De Kuyper - die ik bij deze een gelukkige verjaardag wens - me attent maakte op de subtiele schoonheid ervan rond zonsondergang. Je mag er waarschijnlijk niet aan denken hoe mooi het kruispunt vroeger moet zijn geweest - vòòr de baanvakken uitzetten als een gezwel - maar iets van de oude grandeur is toch nog zichtbaar, en op dit tijdstip misschien wel het best. Ik zag de lichtjes in de voortvarende lantaarns ontsteken om 20u38, toen het nog niet schemerde. Daardoor kon zich het merkwaardige fenomeen voordoen dat het licht zijn onmiddellijke omgeving eerder verduistert dan verheldert. Groene bomen worden onder de rosse schijn plots zwart. Huisgevels lossen op in elkaar, maar het donker bedekt alleen de bodem, want de lucht is nog blauw. Dat levert een contrast op dat René Magritte misschien ooit inspireerde tot L’Empire des lumières. Dat schijnbaar surrealistische schilderij van de donkere huisgevel en de brandende straatlantaarn op klaarlichte dag, toont volgens mij gewoon een zomeravond in een Brusselse straat. Hier op Montgomery houdt één lantaarn het hoofd scheef om het vreemde panorama zelf eens goed te bekijken. Voor een goed uitzicht klimt ook het water van de fontein zo hoog mogelijk, om dan het moment waarop het weer moet neerkomen zo lang mogelijk uit te stellen. Want na nog geen twintig minuten is de betovering voorbij en begint officieel de nacht.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Montgomery

Fotografie

Kunstige vensters

Foto’s van ramen tonen wereld van de bewoners

Pittige raamprostitutie Kapitein Haddock, een Christusbeeld, Pinokkio, een opgezette vos, Legoblokjes,… De Franse fotograaf Jean-Luc Feixa stelt een serie foto’s van Brusselse huisramen tentoon in de Napolitaanse shop Le Hic. Titel van zijn altarenexpositie: My public window. — JEAN-MARIE BINST, FOTO’S JEAN-LUC FEIXA

e oud-persfotograaf en journalist Jean-Luc Feixa, nu in maatpak actief voor het Europees parlement, merkte op wandel door de stad dat bewoners voor hun gordijn op de gelijkvloerse verdieping vaak iets bijzonders in de kijker zetten. Zo ontstond het idee die ramen te fotograferen. “Het lijkt me een typisch Brussels fenomeen om spullen in het raam te zetten,” stelt Feixa, “In Frankrijk heb ik dat nooit gezien. Mijn aandacht werd getrokken toen een groep jongeren stilstond bij een raam. Ze namen er foto’s van een ingewikkelde legoblokjesconstructie, om die na te kunnen bouwen. Toen ik er later zelf een betere foto wou van maken, was het ding al afgebroken en weg.” Als Feixa nu wat vreemds in een raam ziet staan, haalt hij er zijn camera bij. Zo schuimde hij al delen van Etterbeek, Sint-Gillis en Elsene af. Ook in Schaarbeek en Sint-Jans-Molenbeek ging hij al op pad en vond hij ‘rare’ en ‘pittige’ privé-etalages. Goed voor een collectie van om en bij de vijftig artistieke opnames. Daarvan selecteerde hij er een twintigtal voor de huidige expositie. “Ik stel ze tentoon in een miskende hoek

van de stad, zodat de eurocraten voor de vernissage eens wat anders aandoen dan het Luxemburg- of Kasteleinsplein.” Het verhaal achter de ‘blikvanger’

in het raam liet hem niet los. Hij begon aan te bellen om meer te weten te komen over het object en het belang ervan voor de bewoner. Als hij voldoende

JEAN-LUC FEIXA - Sinds vier jaar persattaché Europese parlementaire fractie PPE (christendemocraten). - Voordien: freelancejournalist en persfotograaf in Toulouse (Frankrijk) - Woont in Matongé (Elsene) - Hobby: kunstfotografie, collectief Salamandre

verhalen gesprokkeld heeft, wil hij erover publiceren. Op een facebookpagina kunnen mensen nu al foto’s posten van ramen met een ‘decor’, uit andere steden. Zo wordt het thema een eigen venster op de wereld. “We moeten niets existentieels zoeken achter dit fenomeen om spullen te etaleren aan de straatkant,” vindt Feixa, “maar het thema lijkt wel surrealistisch-Belgisch, en zelfs een toeristisch uitstapje waard.” Is het niet te gek dat iemand zich via zijn raam uit als grote fan door een hele collectie memorabilia van Elvis in de vitrine te zetten (te zien in de Ducpétiauxlaan, Sint-Gillis)? Of die andere bewoner, die zijn raam als altaar gebruikt om oude boeken en brocanterie uit te stallen, met een bordje ‘Te koop’ erbij.” Is het niet fijn te ontdekken dat een Brusselbuur supportert voor een voetbalploeg, als er een T-shirt of sjaal voor het raam ligt? En iedereen wil toch weten wie nu nog die Belgicist is, die tricolore promowaren etaleert. Noem het gewoon straatfotografie met gezond voyeurisme, want de burger-etalagist kiest er zelf voor om zijn smaak bloot te geven.

EXPO: MY PUBLIC WINDOW Atelier-café Le Hic, Rodenbachstraat 51, Vorst Nog tot 20/9, ma tot/met vr 10-18u30 www.jeanlucfeixa.com / Facebook #mypublicwindow

JEAN-LUC FEIXA FOTOGRAAF

B R U Z Z | LO S VA N E T I J D

“Het thema lĳkt wel surrealistisch-Belgisch, en zelfs een toeristisch uitstapje waard”

WELCOME TO THE 2017–2018 SEASON. Because theatre, dance and performance art make your heart beat faster. FORCED ENTERTAINMENT BENJAMIN VANDEWALLE JAN DECORTE & BLACK BOX REVELATION DE WARME WINKEL ANNE TERESA DE KEERSMAEKER/ROSAS TG STAN MICHIEL VANDEVELDE JÉRÔME BEL DE KOE GISÈLE VIENNE NATURE THEATER OF OKLAHOMA & ENKNAPGROUP SAMIRA ELAGOZ METTE INGVARTSEN LIGIA LEWIS JAN LAUWERS & NEEDCOMPANY JAN FABRE/TROUBLEYN DANIEL LINEHAN MEG STUART/DAMAGED GOODS

Discover the complete season at > kaaitheater.be /KAAITHEATER

Vrije tijd

FESTIVAL

Voesj met de koesj Met z’n allen zeepkisten bouwen en achteraf de hellingen van het Josaphatpark afhossen: ook de eerste schoolmaand kan fun zijn. De vijfde editie van het festival Alles es Just! liet zich voor die ludieke evenementen inspireren door de eerste elektrische autobouwer Camille Jenatzy (1868-1913). — JEAN-MARIE BINST

In 1899 haalde Camille Jenatzy een snelheid van meer dan 100 km per uur met een elektrische wagen.

ia kanalen als het magazine van gemeenschapscentrum De Kriekelaar, het Infoblad van Schaarbeek en de Facebookpagina allesesjust werden al wat kinderen van zes tot twaalf op de hoogte gebracht om op zaterdagmiddag 9 september - en de drie daarop volgende zaterdagen - zeepkisten te bouwen. Familie mag de jongeren wel meehelpen. Het is de bedoeling om tijdens de workshopdag, met het materiaal aan planken en metaal dat klaar ligt, een eigenzinnige zeepkist te timmeren, die het festival Alles es Just! een maand later tijdens een wedstrijd wat couleur locale geeft.

WIE WAS CAMILLE JENATZY? Vader Jenatzy, van Hongaarse origine, opende de eerste rubberfabriek in België, in de Stephensonstraat (Schaarbeek). Zijn zoon en elektriteitsingenieur Camille Jenatzy (18681913) werd een befaamd autoracer. Hij verbrak tot driemaal toe het snel-

heidsrecord op de weg. In 1897 emigreerde hij van Schaarbeek naar Parijs om er elektrische automobielen te ontwerpen, die vooral als taxi door de Lichtstad reden. Met zijn elektrische stuntauto, de Jamais contente, haalde hij als eerste een snelheid van 105 km/uur (in

34 seconden). Jenatzy’s koersnaam was Le diable rouge (de Rode Duivel), naar de kleur van zijn sik. De man stierf in een jachtongeval. Vandaag is de legendarische Jamais contente een van de pronkstukken van het Musée de l’Automobile in Compiègne (Frankrijk).

Uiteraard mogen ook eigen accessoires als kuipstoelen of oude fietswielen meegebracht worden om de zeepkist te personaliseren. Per rijgevaarte mogen er twee tot drie piloten ingezet worden. Voor wie geen inspiratie heeft, werd een makkelijk na te bootsen prototype in elkaar getimmerd met rem en besturingssysteem, geeft Philippe Debroe, initiatiefnemer en stichter van Alles es Just!, mee. Deelnemen aan de workshop kost vijftig euro. Daarvoor krijgt het bouwteam de kist mee naar huis. Op zaterdag 7 oktober worden dan alle snelheidsduivels met hun zeepkist verwacht in het Josaphatpark. Daar moet zo’n tien meter hoogteverschil bergaf worden overbrugd om richting buvette van de Schuttersgilde te racen. Het winnende team mag met de Jenatzy Cup naar huis, genoemd naar de bouwer van de eerste elektrische automobiel, in de negentiende eeuw (zie kaderstuk). Verder trekt het minifestival Alles es Just! ook twee dinsdagavonden uit om een festivallied La jamais contente in te studeren voor de festivaloptocht. De naam van het lied is ontleend aan de racewagen in sigaarvorm waarmee Camille Jenatzy (le Diable Rouge) voor het eerst de kaap van 100 km/uur op de weg doorbrak. Als toemaatje wordt rond de figuur van Jenatzy een historische expositie gebouwd, in het artnouveauhuis Autrique. Daarvoor heeft Debroe materiaal gesprokkeld, waaronder een facsimile van een van de eerste houten Michelinbanden, kaarten van de legendarische Jenatzy-recordrace, reclame-affiches met de Rode Duivel himself en dies meer. De legendarische raceauto Jamais contente, die in Compiègne (Frankrijk) de tand des tijd overleeft, en een verzekeringswaarde van 1 miljoen euro heeft, zal niet aanwezig zijn (dat zou tienduizenden euro kosten, volgens Debroe). Er komt wel een rijklare replica uit het museum Autoworld naar de festivaldag. Die metalen ‘sigaar’ zal wellicht evenveel hilariteit opleveren dan de zeepkisten van onze Brusselse ketjes.

B R U Z Z | LO S VA N E T I J D

Festival Alles es just!

Alles es Just! Activiteiten vanaf 9/9. Festival op 6-7-8/10. Tentoonstelling, concerten, zeepkistenrace, optocht, wipschieten, gastronomie. Tramstelplaats, Rubensstraat 95, Schaarbeek. infol: www.allesesjust.be

Enfant Terrible Bijzondere mensen in een bijzondere stad

In Brussel zie je hoe ingewikkeld de wereld in elkaar zit B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Bas Devos, regisseur Als kind tekende ik voortdurend stripverhalen. Had ik meer talent, dan zat ik nu wellicht aan een tekentafel. Mijn keuze voor film was dan ook heel naïef. Ik vertelde graag verhalen, maar had verder geen idee van wat film allemaal inhield. De eerste jaren aan het Sint-Lukasinstituut liepen moeizaam. Ik wist niet wat aan te vangen met klassieke film. Mijn tweede jaar heb ik zelfs twee keer gedaan, met reden. Iedere keer deed ik iets radicaal anders. In het derde jaar vond ik mijn eigen manier van vertellen. Daarbij speelt licht een belangrijke rol. De invloed ervan op de atmosfeer of het gemoed, op de emotionele draagkracht van een scène. Het is een vertelstem extra. Na de school was het heel erg zoeken. Ik werkte als casting director, als figuratieregisseur, als lichtontwerper. Ik deed allerlei jobs, maar maakte ook twee kortfilms, die ik zelf financierde. Voor de afwerking van de tweede, werkte ik samen met het Vlaams Audiovisueel Fonds. Zo leerde ik hoe je een dossier voor een langspeelfilm moet indienen. Op een bepaald moment dacht ik: nu ga ik ervoor. Dat is uiteindelijk Violet geworden. Sinds vier maanden woon ik Schaarbeek, daarvoor was dat lange tijd het centrum. Ik hou van de energie van de stad. Niet dat ik een nachtbraker ben. Zeker niet nu ik een dochter van twee heb, maar vroeger ook niet. Maar ik hou van de nabijheid van al die mensen, de diversiteit en de complexiteit. Het dorp waar ik vandaan kom, heeft iets geborgens, maar het is ook wat onecht, en afgesloten van de wereld. In Brussel zie je van nabij hoe ingewikkeld de wereld in elkaar zit. Hier wordt je dagelijkse wandeling

Bas Devos (34)

doorkruist door de wereldpolitiek. Of zoals één van de personages in de film zegt: “Het is maf om je eigen straten op tv te zien.” Brussel is trouwens een heel eigenaardige stad om een film op te nemen. Door de eclectische stijl zijn er wel honderden ‘Brussels’ te tonen. Het is ook moeilijk om een algemeen portret van de stad te maken. Dat is één van de redenen waarom je weinig vergezichten zult zien in de film. Ik was al lang voor de aanslagen met de film Ascension bezig, maar heb het scenario herschreven om die werkelijkheid ook op te nemen. De vluchtelingen in het Maximilaanpark, de militairen op straat, de aanslagen: dát is het Brussel van nu. Ik wilde geen film maken zonder die werkelijkheid. Een idee voor een volgende film heb ik nog niet. Ik ben eindeloos jaloers op regisseurs die midden in de opnames al met een andere film bezig kunnen zijn. Wel weet ik dat ik met Ascension een nieuwe weg ben ingeslagen. Minder pure fictie, en meer sociaal bewogen. De zoektocht naar een acteur met Maghrebijnse roots, die een van de drie hoofdpersonages in Ascension speelt, heeft daarbij een belangrijke rol gespeeld. Het heeft me diep vanbinnen veranderd, me doen inzien hoe beperkt mijn eigen blanke, hoogopgeleide mannelijke kijk op de stad eigenlijk is. Hoe mensen die niet wit zijn, de stad ervaren. Zodanig zelfs dat ik nu tegen beginnende studenten film wil zeggen: breek uit je bubbel. Durf te kijken naar de wereld waarin we leven. En durf jezelf daarin te plaatsen. — BRAM VAN RENTERGHEM

groeide op in het Antwerpse Essen, studeerde film in Brussel en is nooit meer weggegaan. Na het succesvolle Violet, begon hij vorige week met de opnames van Ascension, over de naweeën van 22 maart.

Â© SASKIA VANDERSTICHELE

In de stad

OPENTUINENDAG Op 10 september van 10 tot 17u. http://tuineninfeesttooi.bvrp.net

Bezoek aan bijzonder groen

Tuinen in feesttooi in het hele gewest

Gluren in buurtuinen

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Een week voor het Open Monumentenweekend uitpakt met het thema ‘Natuur in de stad’, zet de Stichting Civa.brussels veertig tuinen en parken open voor het publiek. BRUZZ bekeek het aanbod in vogelperspectief. — JEAN-MARIE BINST

Volgend jaar bestaat de opentuinendag Tuinen in Feesttooi tien jaar. Het concept: gratis toegang tot noemenswaardige, speciale en atypische stadstuinen en bijzondere tuinen ontworpen door inventieve landschapsarchitecten. Met jaar na jaar dezelfde bijzondere hommage aan de Brusselse tuinen van paysagist René Pechère (1908-2002), internationaal beroemd van zijn

negenhonderd tuinen, in het bijzonder de tuin van het Museum van Buuren, de Kunstberg, de Kruidtuin en de esplanade van het Administratief centrum. Een twintigtal tuinen uit het programma doet al sinds 2008 mee. De rest zijn parken en tuinen, ingedeeld naar een thema. Er zijn tuinen die om hun krachtige biodiversiteit inspirerend kunnen zijn. Dertien tuinen zijn

nieuw opgenomen. Drie tuinen zijn creaties van tuinarchitecte Nathalie Devallée, de gastontwerpster van het jaar. En in twee tuinen is zelfs in animatie voorzien, om de bezoeker afleiding te bezorgen. Het dagprogramma brengt voor elk wat wils: of je nu op zoek bent naar respectabele bomen, een natuurlijke vijver, speciale aandacht voor wilde

De artdecotuin en het zwembad van Villa Empain. Links onder: de roze accenten van tuinarchitecte Nathalie Devallée. Rechts onder: een japaniserende stadstuin. © FONDATION BOGHOSSIAN

dieren, specerijen, moestuinen of bioboomgaarden. Sinds enkele jaren zet de opentuindag ook een bekende of miskende landschapsarchitect in de kijker. Dit jaar is dat Nathalie Devallée. Haar ‘receptietuin’ in Etterbeek (IJzerlaan 34), is het soort ‘gebruikstuin’ dat elke handelszaak die een extra buitenkamer wil, zich toewenst. Devallée speelt er met een grotere ruimtegevoel, door de witgekalkte stadsmuurtjes in contrast te brengen met plantenbakken in warm cortenstaal. De avondverlichting maakt de sfeer compleet. Een eenvoudig, sober concept dat inspirerend kan werken voor veel restaurants en winkels, die bij mooi weer hun tuin willen betrekken om plaats te winnen. Iets meer verfrissend qua stijl is haar tuin in Elsene (Tenbosstraat 124), die andermaal geen grasveld heeft, maar alleen Provençaals grind met uitsparingen voor allerhande beplanting. Doorslaggevende kleur naast het groen is roze: van de muren tot de bloemen. Een grotere tuin, met respect voor wat oudere bomen die er bleven staan, richtte Devallée in Ukkel (Leo Erreralaan 46) in. Ze omarmde de voet van de boomstammen met kiezel en zorgde voor een wisselwerking tussen symmetrische en glooiende graspartijen. Ook plaatste ze riante struiken die inkijk in de tuin beperken. Het lijkt wel een parkje, gevat achter een enorm gebruiksvriendelijk terras achter het huis.

NIEUWKOMERS Aangenaam zijn de nieuwkomers in het programma, zoals een japaniserende tuin in Ukkel (Papenkasteel 15) en een boerenleutetuin (Dolezlaan 494), die het wonen in de groene stad tot een belevenis maken. Maar uiteraard zijn ook publieke sites als het liederlijke kerkhof van Schaarbeek (Everestraat 4) van de hand van René Pechère, de tuin met artdecozwembad van de Villa Empain (Franklin Rooseveltlaan 67), of de innerlijke rust gevende Filosofische tuin met kunstenaarsinstallaties achteraan het Erasmushuis een must om aan te doen met een gids of met de geleide tuinenfietstour van Pro Velo (14-17u). Deze oases van stilte laten een uniek stuk groen in de hoofdstad ontdekken. Maar ja, ook tuinen zijn zelden sant in eigen land.

Nick Trachet

Brussel en de wereld culinair ontdekt

“Wat een makkelĳke, zachtaardige, economische en handige groente! Lieflĳk, zou ik zelfs schrĳven”

De hele reeks nalezen? » BRUZZ.be/trachet

Nu september is gekomen, gaat het exotische van de vakantie weer langzaam voorbij. Sommigen teren nog wat op het meegebrachte souvenir-voedsel. Zo heb ik nog een authentieke Lancashire-haggis in de koelkast liggen en wat hoeken Wensleydale-kaas uit Yorkshire, maar daarna wordt het weer dagelijkse kost. Een dankbare gedachte daarom aan de courgette. Die groene groente is plots ons leven binnengeslopen, ik kan mij niet juist herinneren wanneer, maar ergens samen met de aubergine en de poivron. De leennamen van deze groente bewijzen dat ze overwaaide uit Frankrijk en niet uit Italië, want dan spraken we hier al jaren van zucchine, melanzane en peperoni. De groente wordt haast niet vermeld in de klassieke Franse kookboeken, helemaal niet bij onze nationale Gaston Clément, die wel één receptje geeft tussen de drie voor pompoen. “Jonge pompoen,” vraagt hij. Want dat zijn ze ook. Courgettes zijn onrijpe vruchten van een bepaalde soort pompoen: Cucurbita pepo. Alleen werden die vruchten vroeger uit spaarzaamheid opgekweekt tot volle rijpheid, wat een melige grove en gele groente gaf: courge in het Frans, marrow squash in het Engels. Vanuit het Engels is marrow dan door sommige Nederlanders vertaald als ‘mergpompoen’, maar die naam slaat natuurlijk nergens op. Jonge pompoenen eten is een bewijs van overvloed. Wat een makkelijke, zachtaardige, economische en handige groente! Lieflijk, zou ik zelfs schrijven. Vertel mij eens hoe een courgette niet lekker smaakt? Gegrild, gestoofd, gebakken, maar ook rauw, in lange schellen, getrokken met een schilmesje of in piepkleine kubusjes, een ‘brunoise’ noemen ze dat. Gepureerd: heb je al eens courgettesoep gemaakt? Zelfs als koude soep, maar dan goed gekruid, wanneer het nog eens warm is. Het is bijna onmogelijk om er wat mis mee te doen. Komkommers zijn te nat voor veel recepten, maar een courgette, van dezelfde familie, heeft wat meer rustige vastheid. Courgettes komen in tal van vormen en kleuren. Eén regel: hoe kleiner, hoe beter! Ik schreef al dat de grote melig smaken, maar de courgette groeit van het begin van de zomer tot het begint te vriezen. Toch zeker wanneer zij in open lucht groeit. Door de cultuur in serres is zij tegenwoordig het hele jaar te krijgen. Het spijtige met die industriële toestanden is dat zij dan altijd op identiek dezelfde grootte en dikte wordt geplukt. Maar

er zijn er ook kleine, als een augurk, en uiteraard, het ultieme: waar de bloem nog op staat. Die kan je vullen met kaas en dan bakken in de olie. Er zijn gele courgettes en gemarmerde. Bij die laatste variëteiten moet je recepten kiezen die ze grotendeels heel laten. Het oog wil ook wat. Een gemarmerde courgette in kleine stukjes is eigenlijk voor niets gestorven. Gelukkig zijn er hier en daar nog veel bronnen met niet gestandaardiseerde courgettes. Van die kleintjes van ongeveer tien centimeter. Steek ze even in een hete oven tot ze beginnen te zweten. Als ze heel vers zijn, durven ze zelfs te barsten. Straaltje olie, wat peper en zout erover en je hebt echt niets ander meer nodig. Dan zijn er die plezierige ronde, die gewoon smeken om gevuld te worden. Snij het kopje eraf en hol de vruchten uit met een lepel. Het vruchtvlees kan nog gebruikt worden voor de soep of iets anders. Vul de courgettes met gehakt, een ei en pittige kruiden, of vis uit blik met tomatenpassato en chilipeper, met gerookte zalm en zure room. Zet ze met het kopje er weer op in een oven van ongeveer 180 graden en wacht tot ze vanbinnen gaar zijn. Of minstens tot de courgette gaar is, als je ervoor zorgt dat de vulling op voorhand al gaar is, duurt dat opvallend minder lang. Courgettes moeten bij aankoop turgescent zijn: goed stijf van de waterdruk. Dan weet je dat ze niet oud werden verkocht. Oude courgettes kunnen bitter worden. In dat laatste geval snij je ze in schijfjes en laat ze wat zweten in een zeef met zout: uitwringen en bakken in de olie. Aanbranden willen ze ook al niet, je moet moeite doen om met courgette iets te doen mislukken. En door hun neutrale zachtheid combineren ze met ongeveer alles wat je er maar bij wil serveren: vlees, vis, schaaldieren, kaas of eieren. Met courgettes in huis moet je nooit nadenken: “Wat ga ik vandaag klaarmaken?” Smakelijk.

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

Courgette

Big City

Stel zelf je vraag en stem op BRUZZ.be

Ik ben geboren op ‘den Heizel’. Waar komt de naam vandaan? MICHEL UIT GRIMBERGEN

B R U Z Z | LO S VA N D E T I J D

ls uw voorvaders in dezelfde wijk als u gewoond hebben, zoals de mijne van voor 1640 in Humbeek, dan is uw familie niet van de Heizel, maar al eeuwen van Ossegem. De Heizel is een plaatsnaamgeving die ‘slechts’ dateert van eind jaren 1920, en vooral de jaren 1930. Meer dan één locatie in de stad heeft zo een naamsverandering gekend, door toedoen van openbare ‘herdoping’. Van recentere datum is de toewijzing ‘Erasmus’, voor een stuk Neerpede (Anderlecht), ook zo een voorbeeld. Erasmus was eerst alleen de naam van het gelijknamige nieuwe ULB-ziekenhuis (1977). Een kwarteeuw later wordt de naam uitgebreid tot de hele site, door toedoen van de metrohalte Erasmus (in 2004). En de jongste jaren breidt de Erasmus-site zich uit dankzij de grootscheepse urbanisatie van de omliggende velden tot de wijk ‘Erasmus Gardens’. Of hoe nieuw beton om een nieuwe naam roept. Maar terug naar ‘den Heizel’ op Ossegem. Ossegem is een Frankische benaming, die ook verwijst naar de familienaam Ossa. Al uit de twaalfde eeuw (1298) staat bekend dat de site Ossegem als landgoed tot de Abdij van Affligem behoorde. Hun ‘Lakense’ hoeve (waar nu de De Strooperlaan ligt) leefde van runderteelt (ossen wellicht ook), weilanden en landbouw. De Heyselbeek met zijn Slagmolen, kronkelde als zijarm van de Molenbeek door het plateau (ook Heizelplateau of -vlakte genoemd). Maar de Franse bezetter onttrok de eigendom aan de abdij, en verkocht de landerijen openbaar in 1797. Een deel kwam in handen van industrieel Edouard Goffin, en later zijn schoonzoon Charles de Rongé, die er het kasteel Rongé (1866) bouwde. De site werd gevormd door de Ossegemdries (N-W) en de Kauwenberg (Z-O), rond de Sint-Annakapel. Die bedevaartskapel en de voormalige O.L.V-van-Laken kerk (nu alleen nog een koor op het kerkhof van Laken) waren referentiepunten voor het plateau. In de zestiende eeuw kwam er een kasteel Coensborgh bij,

Voor de aanleg van het Heizelstadion, na het Heizeldrama van 1985 tot Koning Boudewĳnstadion herdoopt, weken de landerĳen in 1930.

“Toen de stad Brussel in 1929 Laken geannexeerd had, werd een urbanisatieplan uitgetekend voor de Heizel” MARC MEGANCK, HISTORICUS

naast een vijver op de Molenbeek (familie de Meeûs d’Argenteuil). En in de achttiende eeuw nog meer kastelen: Stuyvenberg (1725), kasteel van Laken (1784), kasteel Belvédère (1788). Hosseghem (met H) stond ook bekend om zijn Boerinnenschool op 50 hectare, met studentenlogies, botanische tuin, het Rongé-kasteel en de boerderij.

WAKKERE BOERIN In dat Hoger Normaal Instituut voor Landbouwhuishoudkunde, zoals het officieel heette, werd een jonge elite van meisjes uit binnen- en buitenland (van Frankrijk tot Litouwen en El Salvador) hoog opgeleid. De schoolboerderij was een nationale referentie, met haar prijskamp: de Beker van de wakkere Boerin. Met een goed oog voor speculatie kocht koning Leopold II heel wat grond (wel 50 hectare) op Ossegem en het Heizelplateau. Na zijn dood kwam dat in handen van de Compagnie des Sites (1906) en konden er terreinen voorbehouden worden voor de aanleg van de ‘Heizelpaleizen’ voor de Wereldtentoonstelling van 1935. Marc Meganck, historicus, auteur van boeken over Brussel en

opdrachthouder van Monumenten en Landschappen (Brussels Hoofdstedelijk Gewest), wijst de naamsverandering van de site vooral toe aan één belangrijke overheidsbeslissing: “Toen de stad Brussel in 1929 Laken geannexeerd had, werd een urbanisatieplan uitgetekend voor uitbreiding van de stad, op de Ossegemweilanden. Daar moest ook plaats voor parken en evenementiële doelen bijkomen. Gedaan met het landbouwverleden van die gronden, zo klonk het urbanisatiesplan van de stad.” Het gehucht Heysel, waar nu het Ossegempark, het Park van Laken en Brussels Expo (Heizelpaleizen) liggen, tussen Romeinse steenweg, Houba de Strooperlaan, Koninklijke Parklaan en de autostradeoprit naar Antwerpen, bleek een goede verkoopsnaam voor de nieuwe site. De verwijzing naar de oude landerijen van Ossegem, mocht weggegomd. Toponymisch slaat de naam Heysel op mager weiland en heuvel. En het plateau, net als het Avijlplateau in Sint-Job (Ukkel), had, zoals eerder gesteld, een lange gebruiksgeschiedenis. De stad Brussel had echter andere plannen met de velden, de Wereldtentoonstelling van 1935 had grootse hallen (Heizelpaleizen) nodig. De

Ossegemhoeve (het Landbouwinstituut) werd neergehaald voor de aanleg van het Heizelstadion (na het Heizeldrama van 1985 tot Koning Boudewijnstadion herdoopt). En ook de paviljoenen voor de Wereldtentoonstelling van 1958 behoefden meer ruimte. Het gros van die tijdelijke paviljoenen, waaronder ‘monumenten’ als het Meli-park, het Le Corbusier-paviljoen, de Pijl van de Civiele Techniek (80 meter lang), werd afgebroken. Er blijft behalve het Amerikaans Theater (VRT), waar de selecties van het Eurovisiesongfestival plaatsvonden, Kinepolis en Bruparck en het gerenoveerde Atomium niet veel over dat enige link met vorige eeuw in stand houdt. De naam Heizel wordt alleszins niet meer voor de beurspaviljoenen gebruikt: officieel is het Brussels Expo. Alleen de metrohalte heet nog Heizel. Wie weet, kan de naam NEO deze eeuw inspiratie geven om de locatie nog eens van naam te doen veranderen. — JEAN-MARIE BINST VOLGENDE WEEK Op woensdag zie je soms aan het koninklijk paleis ruiters in ceremoniële militaire kleding. Wat doen ze precies?

Verrassend lage prijzen, nu in 1000 winkels.

herfst decoratie diverse varianten, tak met herfstbladeren 70 cm, steker eikel/pompoen/ bes 20 cm of herfstmix

Garnier deoroller of deospray diverse varianten 50/150 ml 1 l = 31.80/10.60

houten kruk met imitatie bont niet van echt te onderscheiden wit, bruin of grijs 41x30 cm

twin markers in handige bewaarbox diverse kleuren op alcohol basis

Celebrations 98 gram

1 kg = 12.14

stuntprijs

072

159

fidget tumbler stick

Ferm combitool

met LED licht

Oktoberfest outfit

LQFO DFFHVVRLUHV LQ NRĆŞ HU voor boren, slijpen, frezen en polijsten PHW ĆŽ H[LEHOH DV HQ VWDQGDDUG 160 W

lederhosen of jurk, polyester lederhosen maten m-xxl jurk maten s-xl

nieuwste trend

megabox 24 stuks

119

1695

A Good Clean afwasmiddel

kunststof dividerbox

sinaasappel/jasmijn 500 ml 1 l = 1.76

luchtverfrisser 250 ml 1 l = 3.52

0.88

60x40x10 cm

750 ml 1 l = 1.32

0.99

495 dames vest of sweater vest: polyester/elastaan, maten s-xxl sweater: polyester, maten s-xl

basic shirt maten s-xl

formaat xl

493

reiniger

119

795

2.99

449

Denver activity tracker

meet je stappen en slaappatroon 7-10 dagen standby tijd Bluetooth 4.0

695 kunststof snijplanken

woondeken bontlook

493

595

35x25 cm, set/3

diverse kleuren ca. 120x150 cm

088

1395

Ziki heren boxer

sneakersokken

katoen/elastaan diverse varianten maten xs-xxl

zwart of wit polyester/katoen/elastaan maten 35-46

luxe baddoek

diamant of golf patroon, katoen 60x110 cm

gastendoek 30x50 cm

2-pack

7 paar

329

239

Bluetooth multicolor LED lamp warm wit of gekleurd licht 7W, 240V, E27 werkt met een app

0.79

299

www.action.com Aanbiedingen geldig van woensdag 6 september t/m dinsdag 12 september 2017

972

BEVL - Zet- en drukfouten voorbehouden.

werkt met een app

DB412727H7

DB413227H7

DB374216D7

W i j

z i j n

o p

z o e k

n a a r

chauffeurs C & CE

DB412268H7

enkele dagen per week beschikbaar en wil je bijverdienen ? Stop uw zoektocht en kom bij Distrilog werken!

aarzel niet en solliciteer op: www.werkbijdistrilog.be of bellen naar 0492 22 94 39.

DB409978H7

Vacatures bij 3WPLUS :

Any Green, gespecialiseerd in verkoop & verhuur van planten voor bedrijven, wenst zijn team te versterken met een parttime

ADMINISTRATIEF BEDIENDE m/v

www.3WPlus.be

Instructeur begeleider sociale werkplaats

||| Profiel ||| - U bent perfect tweetalig (Ned. /Fr.) en woont in de regio - U bent vlot in de omgang met klanten en collega’s, ordelijk, gestructureerd, kritisch ingesteld, gemotiveerd en met een sterk verantwoordelijkheidsgevoel - U heeft kennis van Word/Excel/Access

Voltijds - renovatie woningen en algemeen onderhoud

Projectmedewerker sociale werkplaats Voltijds - opvolging van klanten

Contactpersoon: Danny.VanLijsebeth@3wplus.be - 024515393

Begeleider buitenschoolse kinderopvang Malleboot Beersel - 19 u

Contactpersoon: lien.hennebel@3wplus.be, 023774146 Voltijds - master in de pol. wetenschappen

info: erik.moens@3wplus.be, 0496507273

“De spirit van een familiebedrijf is bij Roularta Media Group sterk aanwezig” #EenJobMetPassie

Nele Keyaert

Accountmanager Roularta Media

DB414310H7

Beleidsmedewerker woonwinkel Pajottenland

||| Wij bieden ||| - Een marktconform salaris - Uurrooster in overleg - Een aangenaam bedrijfsklimaat

||| Jobomschrijving ||| U heeft een gevarieerd takenpakket met veel administratieve taken : - onthaal, telefoon, post, klassement - opvolging betalingen, leveringen, bestellingen, crediteuren- en debiteurenbeheer i.s.m. onze officemanager Stuur uw cv t.a.v. dhr. B. Pelleriaux benoit@anygreen.com of bezoek onze website : www.anygreen.com

One team, one family, one mission

› Accountmanager Leadgen › Accountmanager RTVM › Account Assistant Trends Top › Communication & Promotion Executive B2C › Communication & Promotion Manager HealthCare

OB69107

Ontdek je carrièrekansen op

mijntoekomstbijroularta.be DB413039H7

DB374215D7

Elke dag garanderen wij onze klanten kwaliteit, versheid en advies. Dat kan omdat onze ruim 4.000 medewerkers de uiterst strenge interne Renmans-regels nauwgezet in de praktijk omzetten. Die regels gaan terug op één principe: respect. Voor mekaar, onze producten en boven alles, onze klanten. RENMANS is een familiebedrijf. Sinds de oprichting in 1978 hebben wij het uitgebouwd tot een gezonde onderneming met 402 traditionele slagerijen: 303 in België, 10 in het Groothertogdom Luxemburg en 90 in Frankrijk, waar we Henri Boucher heten.

DB406641H7

GEMEENTE HULDENBERG werft aan (m/v):

Deskundige milieu en mobiliteit voor de dienst omgeving B1-B3 – contractueel – voltijds

Met plaats van tewerkstelling te Londerzeel zoeken wij een (m/v) :

Jobinhoud: • Je werkt binnen de dienst omgeving • Je staat in voor omgevingsvergunningen, milieuprojecten, klimaatacties, projecten rond duurzaamheid en mobiliteitsdossiers voor de gemeente Huldenberg • Je expertise in milieu en mobiliteit bouw je verder op via aangeboden opleidingen • Basiskennis is een pluspunt.

DRUPAL DEVELOPER & IT SUPPORT

Profielvereisten: • Je kan zelfstandig werken en werkt graag in teamverband • Je bent stressbestendig en je hebt zelfvertrouwen en mensenkennis • Je hebt een bachelordiploma ofwel een diploma van het hoger onderwijs van één cyclus of daarmee gelijkgesteld onderwijs • Je hebt een rijbewijs B • Geïndexeerde bruto maandwedde van minimum € 2.412,49 en maximum € 4.064,97.

Functieomschrijving: • Je assisteert voornamelijk de verantwoordelijke in de ontwikkeling van webapplicaties voor de volledige groep Renmans • Je biedt technische support aan de gebruikers van deze applicaties

Deskundige cultuur

• Daarnaast bied je ook support aan onze beenhouwerijen met betrekking tot IT en werk je nauw samen met het IT-team aan de configuratie van onze webservers.

B1-B3 – contractueel – halftijds

Jobinhoud: • Je werkt binnen de dienst vrije tijd • Je werkt mee aan het realiseren van de doelstellingen van het lokaal cultuurbeleid in de gemeente Huldenberg • Je werkt initiatieven en projecten uit die cultuurparticipatie en kunstbeleving bevorderen, gemeenschapsvorming versterken, het cultuur-educatief aanbod bekend maken en erfgoed ontsluiten.

Technische kennis :

Profielvereisten: • Je kan projecten opzetten en begeleiden met het oog op cultuurparticipatie en gemeenschapsvorming • Je hebt digitale skills en kan die inzetten voor een heldere communicatie en promotie van cultuuraanbod en voor de introductie van nieuwe vormen van kunst en cultuur • Je bent een netwerker binnen de verschillende beleidsdomeinen in het lokaal cultuurbeleid • Je hebt een bachelordiploma ofwel een diploma van het hoger onderwijs van één cyclus of daarmee gelijkgesteld onderwijs • Je hebt een rijbewijs B • Geïndexeerde bruto maandwedde van minimum € 2.412,49 en maximum € 4.064,97.

• API ontwikkeling

Administratief medewerker financiën, ICT, aankopen en overheidsopdrachten C1-C3 – contractueel – voltijds

• Je kan bij problemen snel de juiste diagnose stellen en denkt oplossingsgericht

Jobinhoud: • Je werkt binnen de financiële dienst • Je staat in voor het centraal beheer van de contracten • Je organiseert en coördineert de centrale aankoop van alle bestellingen • Je biedt de nodige ondersteuning bij de realisatie van een overheidsopdracht voor de levering van diensten en aankopen van goederen en investeringen • Je communiceert open met iedereen en je blijft je voorzien van de nodige ontwikkelingen rondom de wetgeving en regelgeving in het belang voor de entiteit.

Aanbod:

• Grondige kennis van PHP, MySql, HTML5/CSS3, Javascript/JQuery en Drupal 7 • Kennis van Drupal 8 is een pluspunt • Web services (REST/SOAP) • Cross-browser compatibiliteit • Responsive webdesign. Vaardigheden: • Je zorgt voor een goede werking en onderhoud van onze websites en webapplicaties • Je hebt 3 jaar ervaring in webprogrammatie en PHP (bij voorkeur in Drupal) • Je bent vlot tweetalig Nederlands - Frans.

• Een gevarieerde job in een collegiale en dynamische onderneming in volle expansie • Een aangepast verloningspakket aangevuld met extralegale voordelen.

DB413006H7

Interesse? Stuur dan snel jouw motivatiebrief en cv naar: thomas.bovy@brabhold.be of naar Brabhold - T.a.v. Thomas Bovy – Alsembergesteenweg 460, 1653 DWORP

Profielvereisten: • Je kan zelfstandig werken en werkt graag in teamverband • Je bent stressbestendig en je hebt zelfvertrouwen en mensenkennis • Je hebt een diploma van het secundair onderwijs of daarmee gelijkgesteld onderwijs • Geïndexeerde bruto maandwedde van minimum € 1.889,55 en maximum € 3.458,36.

Specialist werken in eigen beheer D4-D5 – contractueel – voltijds Jobinhoud: • Je werkt in de dienst die instaat voor de uitvoering van de aanleg, instandhouding, de renovatie en het onderhoud van de gemeentelijke accommodaties en infrastructuur • Je bent een polyvalent medewerker met als specialisatie sanitair en verwarming • Je hebt notie van elektriciteit. Profielvereisten: • Je kan zelfstandig werken en werkt graag in teamverband • Je bent stressbestendig en je hebt zelfvertrouwen en mensenkennis, er zijn geen diplomavereisten echter wel ervaring vereist • Geïndexeerde bruto maandwedde van minimum € 2.356,71 en maximum € 3.318,91.

werkelijk op maat

Aanbod: • Een boeiende en gevarieerde functie in een dynamische werkomgeving, een aantrekkelijk salaris waarbij relevante ervaring (max. 6 jaar) overgenomen wordt, interessante vakantieregeling en extralegale voordelen (maaltijdcheques, fietsvergoeding…) • Er wordt een wervingsreserve van 1 jaar aangelegd.

Grijp je geluk!

Geïnteresseerd? Stuur je sollicitatie met je Curriculum Vitae, je diploma en een uittreksel uit het strafregister ten laatste op 22/09/2017 per aangetekend schrijven of per gewone brief (de poststempel dient als bewijs) naar de gemeente Huldenberg t.a.v. College van Burgemeester en Schepenen, Gemeenteplein 1, 3040 Huldenberg. Zij kan eveneens tegen ontvangstbewijs worden afgegeven op de personeelsdienst of per e-mail worden verzonden naar personeelsdienst@huldenberg.be uiterlijk op 22/09/2017.

We zijn momenteel op zoek naar enthousiaste Viollega’s (m/v):

LOGISTIEK CONSULENT INHOUSE KATOEN NATIE

Meer informatie? Kijk voor een volledige functiebeschrijving op de website www.huldenberg.be en klik door op de rubriek vacatures of contacteer de personeelsdienst: 02/302 43 21 of via e-mail: personeelsdienst@huldenberg.be

KALLO

VLIEGENDE CONSULENT REGIO WORDT BEPAALD IN SAMENSPRAAK

BELANGRIJK BERICHT! • U BENT WERKZOEKENDE • U BENT ROKER EN WENST TE STOPPEN MET ROKEN

Wil jij een gelukkige werknemer worden? Spreken de waarden passie, discipline, open communicatie, vrijheid en fun jou aan? Schrikt groei jou niet af? Dan is een job bij VIO écht iets voor jou. VIO is reeds 8 jaar actief op de uitzendmarkt en maakt als bedrijf het verschil door een waarden gedreven omgeving te creëren. Onze dagelijkse inzet op kwaliteit en dienstverlening werd zelfs recentelijk beloond met een nominatie voor de HR Excellence Awards 2017!

ROOKSTOPBEGELEIDINGSPROGRAMMA IN GROEP • EEN PSYCHOLOGISCHE BENADERING • EEN MEDISCHE BENADERING (NICOTINEVERVANGENDE PRODUCTEN)

Als consulent beheer je volgende taken: Je rekruteert kandidaten via verschillende kanalen en ontvangt deze enthousiast op kantoor. Je bouwt een zéér goede relatie op met je klanten. Je zorgt voor die perfecte match waar zowel de klant als de kandidaat gelukkig van worden. Samen met je Viollega’s zorg je voor de dagdagelijkse werking op kantoor en word je een expert op het vlak van de sociale wetgeving. Voor de functie van Logistiek Consulent ben je bij voorkeur in het bezit van een heftruckattest of heb je interesse om dit te behalen. VIO biedt je: Een waarden gedreven werkomgeving, zeer gevarieerde en uitdagende functie, doorgedreven opleidingen en coaching, mogelijkheden tot zelfontplooiing, enthousiaste Viollega’s, aantrekkelijk verloningspakket ...

CONTACTEER ONS ZO SNEL MOGELIJK: DB413773H7

Jules Bordet Instituut Waterloolaan 107 - 1000 Brussel 0496170380 (tussen 9.00 en 18.00 uur op weekdagen) e-mail: tabak.team.bordet@skynet.be Met de steun van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van Brussel-Hoofdstad DB413523H7

Gelukkige Werkgever

Wil je werken voor een gelukkige werkgever? Stuur dan snel je cv en motivatie naar sophie.dingens@vio-hr.be.

www.vio-interim.be

VG 1570/BU

VOLLEDIG GRATIS! De sessies gaan door tijdens de dag in het Jules Bordet Instituut, Waterloolaan 121 te 1000 Brussel

www.vio-hr.be

ons op Facebook!

DB413570H7

Bent u gepensioneerd of bent u op zoek naar een bijverdienste als toiletdame/heer ? Dan mag u ons steeds contacteren voor meer informatie op het nummer 0471 329 440

Facebook.com/streekpersoneel.be

Nergens zo goed als thuis

Van maandag tot vrijdag tussen 10u. en 18u. DB337975A7

Uw personeelsadvertentie hier?

✆

contacteer ons snel op rrs@roularta.be of 078 35 33 01

DB337970A7

Baltische Staten Cruise 2018

Geniet nu van de onklopbare VROEGBOEKvoorwaarden!

Bijzonder knappe vaarroute met recent 4 ****-schip : Copenhagen, Stockholm, Tallinn en Sint Petersburg !

Ontvang uw gratis informatiepakket

Bel gratis

Makkelijk en veilig de trap op

0800 26 672

met een traplift van thyssenkrupp Encasa 8 dagen genieten, ALL-INCLUSIVE:

10 afreisdata Steeds op een zaterdag: 28 April / 5 en 19 Mei / 2, 16 en 30 Juni 14 en 28 Juli / 11 en 25 Augustus 2018

vanaf:

¤999

Autocar vanuit Vlaanderen, volpension, fooien en drankenpakket inbegrepen !

Kinderen tot en met 17 jaar:

¤429

slechts:

Speciaal kindertarief ook geldig voor ALLE afreizen in juli en augustus

www.tk-traplift.be

· Duitse degelijkheid en 60 jaar ervaring van de marktleider · Een traplift op maat van uw trap, met installatie aan muur- of leuningzijde · Adviseurs en installateurs uit uw buurt, met een Service 24/7 Wil u de voordelen van de lift zelf uitproberen? We organiseren graag een ‘testrit’ bij een klant in uw buurt.

Reisfamilie Carlier

Luikerstwg. 62 • St-Truiden • tel. 011 705 500 • meer info: www.deblauwevogel.be DB411407H7

DB413179H7

lifestylenieuws, spraakmakende reportages en interviews, een waaier aan tips, tricks en trends…. KORTOM, ALLES WAT JE MOET WETEN OM WEER HELEMAAL BIJ TE ZIJN.

VOORDEELBON € 14,99 I.P.V. € 34,99 KENT U UW GEMEENTE ECHT? Ontdek het in deze unieke erfgoedbibliotheek van alle Belgische gemeenten.

✁

NIET TE MISSEN

• Het cultuurhistorische en natuurlijke erfgoed van alle gemeenten in Vlaanderen • Geschiedenis, etymologie, bezienswaardigheden, beschermde monumenten enz. • Honderden schitterende foto’s per boek • Provinciekaarten op schaal 1:100.000 • Harde kaft, 448 blz. per boek • NIET MEER IN DE BOEKHANDEL VERKRIJGBAAR! • Nu tijdelijk in prijs verlaagd van € 34,99 naar € 14,99

14,99

i.p.v. 34,99 Nu tijdelijk en exclusief via Deze Week

OB69220

• Stadsplattegronden

Ik bestel ......... ex. Erfgoedbibliotheek Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest voor €14,99 per boek.

Naam ……………………………….. Voornaam ………………........... Straat ……………………………………………………………………... Postcode ……… Gemeente/Stad……………………………………... E-mail …………………………………………………………………….. Gsm/Telefoon …………………………………………………………....

HOE BESTELLEN?

VANAF NU

GRATIS BIJ JE BAKKER! DB335140A7

Bestel online op www.knack.be/erfgoedbib (Verzendkosten € 2,50) Stuur deze ingevulde bon voldoende gefrankeerd naar: Knack Line Extensions/Erfgoedbib – Meiboomlaan 33 – 8800 Roeselare DB412958H7