Brusselse bibliotheken
Bibliotheekkrant special
Luisteren - lezen - genieten
Twee nieuwe bibs in buurt Zuidstation
blz. 4
Een blik achter de schermen van de bib
blz. 5
Verhalen in het kinderdagverblijf
blz. 5
edito | Het communicatiehuis krijgt vorm …
EDITORIAAL
Luisteren, lezen, genieten... Al te vaak laten kranten, advertenties en reportages ons vandaag geloven dat genieten en geld samengaan. Dat genieten met andere woorden enkel weggelegd zou zijn voor hen die over veel geld beschikken. Je zou er zowaar chagrijnig van worden … ware het niet dat de meer dan 100 000 bezoekers van de Nederlandstalige openbare bibliotheken in Brussel bewijzen dat het ook anders kan. Het échte genieten speelt zich dan ook elders af in deze wereld, bijvoorbeeld in de openbare bibliotheek. Openbare bibliotheken bezorgen je voor weinig of geen geld alles wat
je nodig hebt om eindeloos te kunnen genieten: boeken die je van de spanning aan je stoel gekluisterd houden, muziek die je diep ontroert, films die je naar de keel grijpen … je vindt het allemaal bij de vleet in de openbare bibliotheek. Met deze nieuwe editie van de Bibliotheekkrant willen we de wonderlijke wereld van de Brusselse bibliotheken onthullen. De Jeugdboekenweek verovert de volgende weken de bibliotheken. Vele jonge lezertjes zullen in de sporen van Alice in Wonderland de wereld van de fantasie ontdekken. Ook baby’s, peuters en kleuters willen we van jongs af aansteken met het
leesvirus. Hoe bibliotheken dat doen, leest u in de bijdrage ‘Het lezen zoals het is: verhalen in het kinderdagverblijf ’.
Openbare bibliotheken bezorgen je voor weinig of geen geld alles wat je nodig hebt om eindeloos te kunnen genieten.
De bibliotheken van Vorst en SintGillis verhuisden recent naar een nieuwe locatie. In deze bibliotheken kan je voortaan luisteren, lezen en genieten in een eigentijdse omgeving. De lezers van de bibliotheken van Laken en Jette daarentegen moet je al lang niet meer vertellen wat het ware genieten is. Ze maken u in dit nummer met plezier deelgenoot van hun aangename bibliotheekmomenten. En wist u, beste lezer, dat Paskal
Deboosere een innige verhouding heeft met Bruno? Nee? Lees dan onverwijld haar column in de rubriek ‘Chou de Bruxelles’! Verderop in deze krant ontsluiert Bruno trouwens al zijn geheimen voor u. Neem plaats in uw favoriete fauteuil, luister tijdens het lezen naar uw lievelingsmuziek op radio, cd of mp3, en ontdek in deze bibliotheekkrant wat luisteren, lezen en genieten is! De redactie
Het communicatiehuis krijgt vorm … en ook een naam In de vorige bibliotheekkrant beloofden we u meer nieuws over het Vlaams Communicatiehuis Brussel, dat in de steigers staat en waarin de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek (HOB) een belangrijke partner wordt. Het project van het Vlaams Communicatiehuis, dat de ambitie heeft om het visitekaartje te worden van alles wat de Vlaamse gemeenschap in en aan Brussel te bieden heeft, krijgt stilaan vorm. De verbouwingsplannen van het Monnaie House – het gebouw waar de bib nu in gehuisvest is – bevinden zich in de uitvoeringsfase. Op dit ogenblik laat niets vermoeden dat de werken vertraging zullen oplopen, zodat we erop rekenen dat het communicatiehuis in november 2011 officieel de deuren kan openen. Bijgaande simulatiefoto’s geven u al een voorsmaak van de nieuwe bibliotheek.
Het gebouw wordt transparanter en bijgevolg beter leesbaar. Via brede trappen begeeft de bezoeker zich door het gebouw, op zoek naar informatie. Een aantal ruimten, zoals de lees- en studiezaal, worden dubbel zo hoog gemaakt of worden qua meubilair en materiaal afgestemd op een specifieke doelgroep, zoals de foto van de toekomstige jeugdbibliotheek laat zien. De initiatiefnemers van het communicatiehuis, de Vlaamse overheid en de Vlaamse Gemeenschapscommissie, zijn nu op zoek naar een gepaste, klinkende naam voor het huis. Op het ogenblik
De verbouwingswerken in het Monnaie House nemen een aanvang in het najaar, vermoedelijk in de maand november.
linksonder: de toekomstige lees- en studiezaal rechtsonder: de toekomstige jeugdbibliotheek (ontwerp B-architecten)
dat u deze krant leest, heeft de jury zich wellicht al over de ingezonden voorstellen gebogen. Verwacht wordt dat de naam weldra bekend wordt gemaakt. Het zou ons verheugen als een lezer van deze bibliotheekkrant, en hopelijk ook een enthousiaste bezoeker van een Brusselse openbare bibliotheek, de mooie prijs van 2 500 euro wegkaapt. De winnaar zetten we in onze volgende editie hoe dan ook in het zonnetje. De verbouwingswerken in het Monnaie House nemen een aanvang in het najaar, vermoedelijk in de maand november. De HOB zal het gebouw dan tijdelijk verlaten, zodat bouwvakkers en bulldozers hun werk kunnen doen. Het was de laatste maanden druk uitkijken naar een geschikte locatie om de HOB tijdens de duur van de werken onderdak te verlenen.
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 2
We vonden het belangrijk om een plek in de onmiddellijke omgeving te vinden, om zo de band met onze vele bezoekers niet te verliezen. De bibliotheek tijdelijk sluiten leek ons geen optie, want dan zouden duizenden gebruikers onterecht op hun lees-, kijk- en luisterhonger blijven zitten. Maar zoals het spreekwoord zegt: het geluk ligt in een klein hoekje, en in het geval van de HOB lag het letterlijk aan de overkant van het Muntplein, namelijk naast het Café de l’Opéra. Over enkele maanden heten we u graag van harte welkom op onze nieuwe stek! Relinde Raeymaekers Hoofdbibliothecaris Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek
De Brusselse Jeugdboekenweek
De Brusselse Jeugdboekenweek : achter de spiegel Elk jaar opnieuw, als de vogeltjes beginnen te kwetteren en de dagen wat langer worden, organiseren de Brusselse bibliotheken een boekenfestijn voor het jonge volkje. Bijna twee maanden lang is het een komen en gaan van kinderen die in klasverband een boekengetinte voorstelling meepikken in de bib. Twee maanden boekenfestijn Sinds 29 januari en nog tot 31 maart gonst het in de Brusselse bibliotheken van het boekenplezier. In totaal staan er meer dan 400 voorstellingen op het programma, goed voor een totaal bereik van meer dan 9 000 kinderen. Van een Jeugdboekenweek gesproken… Traditiegetrouw hebben de Brusselse bibliotheken een heel gevarieerd programma in elkaar gebokst, met aangepaste voorstellingen voor elke leeftijd. Van intieme verteluurtjes en straffe verhalenmomenten tot creatieve ateliers,
theatermonologen en auteurslezingen, er is voor elk wat wils. Achter de spiegel… Elk jaar kiest Stichting Lezen een thema voor de Jeugdboekenweek. Dit jaar viel haar keuze op het aan Lewis Carolls Alice in Wonder land ontleende “Achter de spiegel”. De affiche (zie hieronder), waarvoor de bekende illustrator Pieter Gaudesaboos tekende, brengt het idee van onbestaande werelden met eigen wetten en bizarre bewoners mooi in beeld. Op www. jeugdboekenweek.be kan je terecht voor meer info, boekentips, spelletjes… Kers op de taart De Jeugdboekenweek in Brussel is de kers op de taart van de nauwe samenwerking tussen de bibliotheken en de scholen. Bijna dagelijks ontvangen de Brusselse bibliotheken klasjes voor rondleidingen of uitleningen in klasverband. Van de kleuterklas tot een eind in het secundair onderwijs zijn bijna alle leerlingen van het Brussels
Nederlandstalig onderwijs “ket aan huis” in hun plaatselijke bibliotheek. De Jeugdboekenweek is de gelegenheid bij uitstek om de leerlingen de bibliotheek op een andere manier te laten beleven. Onze professionele vertellers, acteurs, auteurs en workshopbegeleiders brengen hun verhalen van achter de spiegel dan immers tot leven. Familiedag De Brusselse Jeugdboekenweek mag dan wel volledig op schoolbezoeken afgestemd zijn, toch kan u met uw kroost in heel wat bibliotheken terecht voor een wekelijks of maandelijks verteluurtje. Om u de kans te geven mee te genieten van verhalen achter de spiegel, organiseren de Brusselse bibliotheken op zaterdag 14 maart zo extra vertelmomenten voor kinderen van 5 tot 8. Het programma vindt u hiernaast. Stijn Callewaert HOOFDSTEDELIJKE OPENBARE BIBLIOTHEEK
Jeugdboekenweek: familievoorstellingen op zaterdag 14 maart 2009 Bibliotheek
Verteller
Uur
Anderlecht
Er was une fois…
10u30 - 11u30
Elsene
Rebecca Lenaerts
13u - 14u
Etterbeek
Rebecca Lenaerts
11u - 12u
Evere
Tanja Seegers vertelt
10u30 - 11u30
Jette
Joe Baele
14u30 - 15u30
HOB
Wim Collin
15u - 16u
Laken
Meneer Zee
15u - 16u
Oudergem
Katelijne Billet
13u - 14u
Schaarbeek
Jan De Kinder
11u - 12u
Sint-Agatha-Berchem
Isabelle Cuppens
10u30 - 11u30
Sint-Gillis
Tanja Seegers
13u - 14u
Sint-Jans-Molenbeek
Wim Collin
10u30 - 11u30
Sint-Pieters-Woluwe
Katelijne Billet
10u30 - 11u30
Ukkel
Joe Baele
11u30 - 12u30
Vorst
Koen van Biesen
14u - 15u
Watermaal-Bosvoorde
Marijke Goossens
11u - 12u
Voor adresgegevens van de bibs: zie laatste pagina
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 3
Twee nieuwe bibliotheken in buurt Zuidstation
Twee nieuwe bibliotheken in buurt Zuidstation SINT-GILLIS/VORST • In de buurt van het Zuidstation, op amper negenhonderd meter afstand van elkaar, gingen onlangs twee nieuwe Nederlandstalige bibliotheken open: de bib van Sint-Gillis en de bib van Vorst. Beide waren tot voor kort filialen van de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek, maar zijn nu gemeentelijk. Beide verhuisden van het sjiekere gedeelte van hun gemeente naar het meer volkse. Maar terwijl de bib van Sint-Gillis zo algemeen en volledig mogelijk wil zijn, kiest die van Vorst bewust voor minder boeken en voor een nieuwe invulling van het begrip bibliotheek.
kunstboeken en andere non-fictie, achteraan vind je naslagwerken en woordenboeken. In het midden van de ruimte staat een grote houten leestafel met zwarte stoelen eromheen. Her en der zijn ook enkele zetels neergezet. De jeugdafdeling is ondergebracht in een aparte ruimte, helemaal achteraan, met grappige kinderstoeltjes. Boven bevindt zich het kantoor van de bibliothecaris, terwijl de kelderverdieping is omgebouwd tot een mooie, witgeschilderde zaal annex keukentje, geschikt voor lezingen, workshops, tentoonstellingen en concerten. Deze ruimte biedt alvast veel meer mogelijkheden dan de vochtige kelder waarover de bib in de Cité Fontainas kon beschikken.
De bibliotheek van Sint-Gillis was lang gevestigd in Gemeenschapscentrum De Pianofabriek. Toen dat gerenoveerd zou worden, moest de bib weg. De bibliotheek verhuisde voor een aantal jaren
Bij de opening van het gebouw, eind januari, hadden sommige aanwezigen vragen bij de nieuwe locatie, die minder centraal is en in een “moeilijkere” wijk ligt dan De Pianofabriek. “Wie zal zijn weg
naar de Cité Fontainas. In januari nam ze haar intrek in een pand in de Emile Feronstraat, vlakbij het Betlehemplein. De gevel van het nieuwe pand, een drukkerij uit het midden van de vorige eeuw, is weinig opvallend. Maar binnen oogt het geheel heel fris, hoewel de ruimte smal en diep is en er weinig daglicht binnenvalt. Op de vloer ligt hemelsblauwe linoleum, de muren hebben een dikke laag roomwitte structuurverf gekregen. Met een slingerbeweging loop je langs de boekenrekken en krijg je een overzicht van het aanbod. Eerst zijn er de strips, daarna volgen detectives, romans, reisgidsen,
Ruimtewinst
vinden naar deze bib,” klonk het af en toe. Burgemeester Charles Picqué (PS) benadrukt dat de gemeente juist doelbewust voor deze achtergebleven buurt heeft gekozen als vestigingsplaats voor de nieuwe bib. Ook bibliothecaris Roland Demailly meent dat de nieuwe locatie geen probleem is. Hij is vooral blij met de ruimtewinst. “Wat nu de jeugdafdeling is, was vroeger de hele bib. We zijn van honderd naar zevenhonderd m 2 gegaan. Vroeger stond een deel van de boeken in dozen. Nu hebben we alles kunnen uitpakken.” Maar de nieuwe bib van Sint-Gillis biedt meer dan alleen boeken.
maar honderddertig actieve leners. We zijn nu verhuisd naar een van de armste buurten van Brussel, een buurt met een hoge werkloosheid. We zijn hier terechtgekomen in een gebouw met een multimediale bestemming. Daarom willen we geen algemene, klassieke bibliotheek meer zijn, die zijn er in de buurt genoeg, maar een experimentele, met eigen klemtonen. Ook onze nieuwe naam geeft dit aan.” Ontmoetingsplek Cd’s zullen er niet te vinden zijn, maar er komt wel een wisselcollectie met tweehonderd dvd’s en honderd video’s en luisterboeken. Er zijn ook twee computers voor publiek gebruik, eentje meer dan vroeger. En er wordt een leeshoek met tijdschriften ingericht. Kranten zijn er niet omdat de bib alleen op dinsdag, woensdag, donderdag en zaterdag geopend is. De openingstijden zijn wel verruimd: op donderdagavond is de bib een
uurtje langer open en in plaats van twee keer per maand kan je er nu elke zaterdagochtend terecht.
boven: de nieuwe bib van Vorst: multimedia troef. links: de jeugdafdeling in de nieuwe bib van Sint-Gillis. onder: waar de nieuwe bib van Sint-Gillis gehuisvest is.
de bli:b dan ook de achteringang nemen. De bibliotheek zelf is een mooie, zeer overzichtelijke, vierkante ruimte. Via de grote, groen geschilderde ramen aan de drie zijden valt het daglicht overvloedig binnen. Op de vloer liggen vrolijke oranje linoleumtegels en de muren zijn wit geschilderd. De zichtbare buizen en de stalen balken die behouden werden, zijn een verwijzing naar het vroegere industriële karakter van het gebouw. Meteen rechts als je binnenkomt is de jeugdafdeling. Omdat de nieuwe rekken nog niet zijn geleverd, staan en liggen de meeste strips en jeugdboeken nu nog uitgestald in kartonnen verhuisdozen. In de rest van de ruimte valt vooral het geringe aantal boeken op. “Dat is bewust zo gedaan,” legt bibliothecaris Leen Gyselinck uit. “Deze bib heeft nog weinig met de oude te maken. Daar hadden we
Multimediale bestemming Ook de openingsuren van de nieuwe bibliotheek van Vorst, die nu bli:b heet, zijn ietsjes uitgebreid, tot vijftien uur per week. Deze bib zat in Gemeenschapscentrum Ten Weyngaert, maar is verhuisd naar de tweede verdieping van het pas gerenoveerde Brassgebouw op de site van Wielemans-Ceuppens. Helemaal af is het gebouw, waar ook het Franstalige Centre Culturel zijn intrek zal nemen, nog niet. Voorlopig moet de bezoeker van
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 4
De klemtoon ligt niet op het Nederlandstalige karakter van de bib, wel op communicatie in brede zin, op multimedia. Pal in het midden van de ruimte staat dan ook een grote, witte tafel met een achttal fraaie computers. “Deze tafel moet een ontmoetingsplek worden. Ze is bedoeld voor de mensen uit de buurt, die hier kunnen komen werken. Verenigingen kunnen ook komen vergaderen. Dit wordt geen stille bibliotheek.” Gyselinck is ook van plan een sociaal-artistieke werking op te zetten voor de buurt. Deze zomer wil ze met de jongeren een soort van ekrant beginnen. Voorts wordt geïnvesteerd in een mooie collectie dvd’s en games. Van de oude collectie boeken heeft Gyselinck slechts een deel meegenomen, voornamelijk de romans. Van de non-fictie hield ze slechts vier rubrieken over: taal en taalopleidingen, kookboeken en boeken over Brussel en de wereld, allemaal boeken waarmee mensen in een multiculturele omgeving elkaar makkelijk kunnen bereiken. De vierde rubriek is hedendaagse kunst. “We zitten, met Rosas, Wiels en het muziekensemble Ictus in de buurt, op een as van hedendaagse kunst. Met onze kunstboekencollectie willen wij een laagdrempelige opstap bieden naar hun producties.” Bettina Hubo
Een blik achter de schermen van de bib | Het lezen zoals het is : verhalen in het kinderdagverblijf
Een blik achter de schermen van de bib Geef het maar toe, beste lezer: ook u verdenkt het personeel van de bib ervan dat het buiten de openingsuren rustig de krant doorbladert, op zoek naar wat afleiding in een saai bestaan. Niets is echter minder waar. Achter de schermen van de bib ontdek je immers een bruisende wereld waarin mensen dagelijks het beste van zichzelf geven. Spanning verzekerd! Van leverancier naar gebruiker Een van de hoofdtaken van het bibliotheekpersoneel is de aankoop van nieuwe boeken, cd’s, dvd’s, taalcursussen, cd-roms, enz. Vaak werkt de bib daartoe samen met een aantal vaste leveranciers. Die bieden regelmatig leveringen aan die zowat alles bevatten wat er op de markt verschijnt. Rekening houdend met het beschikbare budget en met het publiek, bestaat de expertise van het personeel er dan in om uit dat aanbod een diverse collectie samen te stellen. En van collectievorming gaat het naar catalografie. Dat woord om je tanden op stuk te bijten houdt in dat elk nieuw aangekocht werk in de bibliotheekcatalogus wordt
ingevoerd, waardoor het online raadpleegbaar is in BruNO. Daarna wordt het voorzien van een barcode, zodat het onmiddellijk uitleenbaar is. Het ‘uitleenklaar’ maken van een werk gebeurt dan weer door ander gespecialiseerd personeel, dat de materialen plastificeert en beveiligt, en daarnaast ook instaat voor de herstelling van beschadigde boeken. Om gelijke tred te kunnen houden met het aanbod in de boekhandel, probeert elke bib dat hele proces zo snel mogelijk te laten verlopen. Goede service als motto Eenmaal het werk opgesteld staat in de bib, kun je het probleemloos uitlenen. Teruggebrachte materialen worden dagelijks door het personeel (soms ook wel door
vrijwilligers of tewerkgestelde werklozen) op hun oorspronkelijke plaats teruggezet. Uiteraard kun je voor alle mogelijke vragen daarnaast ook altijd terecht bij het bibliotheekpersoneel. Een goede service is ons motto! Wanneer de bib sluit voor het grote publiek, is ze soms open voor anderen: zo komen er buiten de openingsuren wel eens klassen of groepen uit het volwassenenonderwijs over de vloer. Op die manier houden we het rustig voor de andere gebruikers en kunnen bijzondere doelgroepen rekenen op discretie en extra hulp. Naast de dagelijkse dienstverlening houdt de bib zich ook intensief bezig met projecten die het lezen bevorderen. Je hoorde wellicht al van de Jeugdboekenweek, de Boekenbende aan Huis, de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen, Gedichtendag, Lezen in je Gemeente, Bibdate, Vlieg, de Bibliotheekweek, de Voorleesweek? Maar ook voorleesmomenten, bijeenkomsten van leesclubs en nog
veel meer andere activiteiten vind je in onze agenda terug… Geen tijd voor de krant Achter deze hele werking van dienstverlening en projectwerking zit ook nog een administratieve structuur die ervoor zorgt dat de bib financieel en organisatorisch kan bestaan als een bijna autonoom bedrijf. De inrichtende
macht van de bib – in de meeste Brusselse bibliotheken is dat de gemeente – zorgt voor de betaling van de rekeningen en van het personeel. Werk genoeg aan de winkel dus, en neen: tijd om de krant te lezen is daar niet bij… Nadine Christiaens BIBLIOTHEEK SCHAARBEEK
Het lezen zoals het is : verhalen in het kinderdagverblijf Voorlezen: je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen. Het is goed voor de taalontwikkeling, het prikkelt de fantasie en het biedt warme momenten van geborgenheid, ook aan heel jonge kinderen. Maar in een kinderdagverblijf zou je toch eerder een verzameling leuk speelgoed verwachten dan een eigen bibliotheekje… Niet zo voor het kinderdagverblijf in Haren, waar wordt gespeeld én gelezen! Anouchka Liens, leidinggevende in het stedelijk kinderdagverblijf Georges Lacroix (Kortenbachstraat 8), bezoekt elke maand de plaatselijke openbare
bibliotheek van Haren om er haar voorraad babyboekjes, prentenboeken en voorleesverhalen op te halen: “Op een zonnige morgen zijn we met alle ukkies uit ons
kinderdagverblijf naar de openbare bibliotheek van Haren geweest, die gelukkig op wandelafstand is gelegen. De peuters waren dol enthousiast. Ze wisten niet wát en wáár eerst te kiezen. Kortom, ze stonden zeer open voor al dat nieuws en waren echt betrokken bij het verhaal over de bib. Dat er zo veel aanbod is, ook voor baby’s en peuters, was niet alleen voor ons een ontdekking, maar ook voor de ouders, die het bovendien erg fijn
vonden dat we met hun kroost op ontdekkingstocht trokken in de buitenwereld.” Een eigen boekje “In ons kinderdagverblijf hebben we nu een leuke vertelhoek ingericht, waar we meestal werken rond thema’s zoals gezinsfeesten (sinterklaas, kerstmis, carnaval, …), gevoelens (bang, blij, boos, …) en uitdrukkingen (koude, warmte, plezier, …). We vinden het erg belangrijk dat we naast de verzorging van de peuters ook tijd steken in het bezig zijn met taal. Voorlezen en vertellen worden dan ook geïntegreerd in het dagelijks leven in het kinderdagverblijf. We laten de kinderen aan de hand van prentenboeken ook zelf hun verhaaltjes vertellen, waarbij we hun woordgebruik verbeteren of aanvullen. Of ze kunnen een tekening of een knutselwerkje maken. We hebben de peuters ook al eens een eigen boekje laten maken met foto’s van elkaar en van de groep, en dat werkje is nog steeds één van hun favorieten. Binnenkort organiseren we een bijeenkomst voor ouders die meer
willen weten over de technieken van het voorlezen en een workshop voor de kinderverzorgsters over het gebruik van de Kamishibai, het befaamde draagbare theatertje uit Japan dat we ook in de bibliotheek kunnen lenen.” Wonderlijke wereld “We gaan zeker nog eens een bezoekje brengen aan de bib, maar dan in kleine groepjes, zodat de concentratie van de peuters niet te snel vermindert. Naar een verhaal luisteren in die wonderlijke en indrukwekkende wereld van boeken blijft voor hen toch een aparte belevenis. Veel voorlezen aan peuters is echt belangrijk en leert alvast een goede gewoonte aan. Zowel voor de taalvaardigheid als voor de emotionele en sociale beleving van de peuter bestaat er geen betere voorbereiding voor de kleuterschool en het eerste leerjaar.” Meer weten? Surf dan naar www.boekbabys.be en www.stichtinglezen.be
Hildward Vanhemelrijck BIBLIOTHEEK LAKEN
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 5
Bezoekers over hun bib | chou de bruxelles
Bezoekers over hun bib: ‘Soms spring ik gewoon even binnen voor de sfeer’ JETTE/LAKEN • Ooit waren bibliotheken haast gewijde plekken waar mensen uitsluitend naartoe gingen om boeken te lezen en te lenen. Tegenwoordig biedt een bibliotheek veel meer mogelijkheden: je wordt er geattendeerd op nieuwe uitgaven en gebeurtenissen in de literaire wereld, je kan er terecht voor kranten, tijdschriften, voor cd’s en dvd’s. En in elke bib staan nu enkele computers waarmee de bezoeker op het internet kan. Maar welke mogelijkheden benut het publiek? Wij polsten naar de bibliotheekgewoonten van enkele gebruikers.
werk over de geschiedenis van de Grieken en de Romeinen. Meestal neemt hij, behalve boeken, ook enkele cd’s mee naar huis. “Ik hou van folk en wereldmuziek. De keuze in die genres is natuurlijk wat beperkter dan de keuze in popmuziek. Vaak ontleen ik iets wat ik niet ken. Ik laat me graag verrassen.”
Tussen de rekken loopt Wilfried Coene, een wat oudere Lakenaar. Onder zijn arm houdt hij een boek over notenleer. Coene leent alleen boeken. “Hoogstens eens in de vijf jaar neem ik een cd mee,” zegt hij. Ook de kranten- en tijdschriftenhoek laat hij links liggen. “Mijn krant lees ik liever thuis.” Zijn boekensmaak is breed en omhelst
Op een koude, doordeweekse winteravond is het rustig in de openbare bibliotheek Brussel-Laken aan de Bockstaellaan. Aan een van de tafeltjes, achterin de zaal, leest Steven De Bleser (37) uit Dendermonde een krant die hij van de schappen heeft genomen. De Bleser, die al enkele jaren lid is van de bibliotheek, werkt in de buurt van de Heizel en volgt avondles in Laken. De tijd tussen het werk en de les brengt hij vaak in de bib door. Minstens eens in de twee weken komt hij langs. De Bleser is een verwoed lezer. “Ik kijk nauwelijks tv, ontleen ook geen dvd’s, en heb dus veel tijd om te lezen,” vertelt hij. Het aanbod in de bibliotheek van Laken volstaat voor hem ruimschoots. Zijn voorkeur gaat uit naar non-fictie, boeken over de grote wereldgodsdiensten bijvoorbeeld. Op dit moment leest hij een onlangs verschenen
zowel fictie als wetenschappelijke werken. Zo om de drie tot vier weken komt hij een nieuwe voorraad halen. Tussendoor gaat hij soms ook naar de bibliotheek van Strombeek-Bever. Zelf boeken kopen doet hij steeds minder. “Ze zijn duur geworden. Eigenlijk koop ik ze nog alleen om als geschenk weg te geven.” Of hij tevreden is
“Ik zoek niet doelgericht. Ik ga af op de kaft. Of ik kijk naar de boeken die speciaal in de kijker zijn gezet.”
Chou de Bruxelles
Bruno en ik Ik hou van Bruno. Mijn hele leven lang al, hoewel Bruno vroeger anders heette en elders woonde. Zijn eerste naam was “Stedelijke jeugden kinderbibliotheek”. Hij woonde toen in Mechelen in een pand dat later verbouwd werd tot een
horecabedrijf. Enkele jaren geleden brandde die zaak af. Dat vond ik een terechte straf, want van het huis van Bruno blijf je af. Vandaag woont Bruno in Brussel. Hij heet nu voluit “Brussels Netwerk Openbare bibliotheken”. Sinds ik hier ook woon, heb ik een innige hoofdstedelijke verhouding met hem. Zijn huis staat op het Muntplein en Bruno is er altijd voor mij. Bruno levert me momenten van onverwachte blijdschap op als ik bij hem een boek aantref dat ik al lang zocht en niet meer dacht te kunnen vinden. Hij bespaart me ook foute aankopen van ten onrechte gehypete boeken. Zo zag ik laatst liefst vijf exemplaren van Marisha Pessls fel overroepen Calamiteitenleer voor gevorder den veel te veel plaats innemen
op een rek bij Bruno. Het is een vervelend boek. Dat weet ik, want Bruno heeft het me vorig jaar uitgeleend en ik raakte zelfs niet tot in de helft. “Weg ermee,” zei ik dus streng tegen hem toen ik het boek in vijfvoud zag staan. “Dat is puur plaatsverlies. Van calamiteiten gesproken!” Mijn liefde voor Bruno is oprecht. Wanneer ik boeken van hem meeneem op vakantie, om ze te lezen op het strand of aan het zwembad, dan kaft ik ze altijd eerst om ze te beschermen. Dagenlang lig ik dan te lezen. Ik sta alleen op om even te zwemmen of wat te eten en te drinken. Een papiertje tussen de bladzijden onthoudt intussen voor mij waar ik was gebleven. Ah, die heerlijke vakantiedagen waarin Bruno’s boeken me
vergezellen naar warme oorden! Hoe fantastisch altijd weer de dag van aankomst in het hotel, wanneer ik ritueel zijn boeken naast elkaar uitstal op de schrijftafel in mijn kamer, in de blijde wetenschap dat ik al dat moois ga lezen. En hoe groot mijn dankbaarheid als ik in bed op mijn zij lig te lezen en om de andere bladzij op het harde omslag van één van Bruno’s boeken kan steunen… Zo is er jarenlang niets op Bruno aan te merken geweest. Tot enkele weken geleden, toen ik een interview las met iemand van zijn huispersoneel. Die vertelde wat hij zoal aantrof in de boeken die Bruno uitleent. Dat ging van metrokaarten over haarspeldjes tot inlegkruisjes. Ik geef toe dat ik me verraden voelde toen ik op die
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 6
manier te weten kwam dat Bruno me al jarenlang bedriegt met talloze anderen, die dan nog schaamteloos intieme sporen achterlaten van hun verhouding met hem… En net als al die andere vrouwen die te veel houden van hun overspel plegende partner om hem te verlaten, zeg ik: “J’accuse! Het is allemaal de schuld van Bruno’s huispersoneel, dat veel te zorgzaam omgaat met hem. Gesel Bruno, straf hem omwille van zijn overspel. Maar vertel mij nooit meer iets over zijn verhoudingen met anderen. Ik wil het niet weten. Bruno is van mij. Blijf van hem af!” Paskal Deboosere
Bezoekers over hun bib | Bruno à la carte
over zijn bib? “Het is precies wat een bibliotheek moet zijn.” ‘Soms leen ik meer dan ik gelezen krijg’ Zaterdagmiddag in de Neder landstalige bibliotheek van Jette. Marie-Claire Migerode (54) komt boeken verlengen en enkele nieuwe kiezen. Ze is een echte trouwe klant. “Ik ben 25 jaar geleden in Jette komen wonen en heb me toen meteen lid gemaakt van de bib.” Ze leest zowel fictie als nonfictie. “Ik hou van Dick Francis en van romantische boeken waarbij je heerlijk kan wegdromen na een zware werkdag.” Omdat ze in de bibliotheek van Laken van sommige van haar favoriete schrijvers meer titels of een andere keuze hebben, is Migerode ook lid van die bib. Een enkele keer komt ze ook in de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek (HOB). De non-fictieboeken die ze ontleent krijgt Migerode vaak moeilijker uitgelezen. Ze heeft een boek over de Joden bij zich dat ze wil verlengen. “Dat zijn van die boeken waarvoor je echt moet gaan zitten. Je moet een paar uur de tijd hebben wil je eraan beginnen. Soms heb ik die tijd niet.” Migerode maakt geen lijstje voor ze naar de bibliotheek gaat. “Ik zoek niet doelgericht. Ik ga af op de kaft. Of ik kijk naar de boeken die speciaal in de kijker zijn gezet.” Migerode heeft ook enkele kookboeken uitgezocht om mee te nemen. “Ik geef het toe, soms leen ik meer dan ik gelezen krijg. Dat is juist het leuke aan een bibliotheek. Als een boek je aanstaat, neem je het mee. Als het toch niets is, breng je het gewoon terug.” Vroeger kocht Migerode ook boeken. “Daar ben ik mee gestopt. Mijn kast puilde helemaal uit en een boek herlees je toch maar één of twee keer.” Met haar gezin heeft Migerode drie lidkaarten. “Soms neem ik strips mee voor mijn zoon. Ik zie nog andere vrouwen boeken meenemen voor hun man of kinderen.” Cd’s leent ze niet. “Ik luister niet veel naar muziek, alleen soms naar de radio.” Van de leeshoek maakt ze maar heel af en toe gebruik. “Ik loop er soms wel eens langs om te kijken wat ze allemaal hebben. Ik ben bijvoorbeeld geïnteresseerd in naaitijdschriften, omdat ik zelf naai. Maar hier hebben ze Burda, terwijl ik het blad
Knipmode verkies.” Migerode komt om de drie weken langs om boeken te verlengen of nieuwe te kiezen. “Maar soms spring ik tussendoor nog even binnen, gewoon ter ontspanning. Ik hou van de rustige sfeer hier,” zegt ze. Legt ze ook contacten in de bib? “Neen, je mag hier natuurlijk niet babbelen. Toen ik een tijdje geleden een kennis tegenkwam en haar even wilde begroeten, werden we meteen tot stilte aangemaand door de andere bezoekers. Dat vind ik jammer. Zeker in Brussel, waar het al zo moeilijk is om contacten te leggen, zou de bibliotheek een ontmoetingsplaats moeten zijn.” ‘Vroeger kwam ik omdat ik moest, nu voor mijn plezier’ Bij de bak met dvd’s staat Tatiana Fopa (18). De Franstalige Fopa woont zo ongeveer naast de bib en loopt zowat elke dag even binnen. “Alleen om dvd’s te kiezen,” lacht ze. “Die vind ik immers niet in de Franstalige bibliotheek.” Youssef Pekkari (19) woont ook in de buurt en is al zes jaar lid van de bibliotheek. “Vroeger kwam ik hier met school, toen was het verplicht, nu kom ik voor mijn plezier.” Hij ontleent uitsluitend boeken, hoofdzakelijk detectives. Momenteel verslindt hij de romans van Colin Dexter. “Als ik al zijn boeken uit heb, ga ik weer op zoek naar iets anders. Dat is niet zo moeilijk. Ik ga gewoon af op de symbooltjes op de rug van de boeken.” Marie Gybels (41) is samen met haar zoon naar de bib gekomen. Hij kiest films en computerspelletjes. Zij snuistert tussen de Engelstalige boeken. “Wij lenen alles, boeken, cd’s, dvd’s, computerspelletjes. Alle kinderen hebben een lidkaart.” Voor zichzelf neemt ze meestal alleen boeken mee. Ze kiest daarbij doelgericht. “Zo had ik me vandaag voorgenomen om iets van Marcel Möring uit te zoeken.” Om haar boekenhonger te stillen beperkt Gybels zich niet tot de bibliotheek van Jette. “Als ik in het centrum ben, ga ik naar de HOB. Daar is het aanbod groter. Ook leen ik wel eens boeken van vrienden en koop ik zelf boeken. Mooie boeken wil ik toch het liefst bezitten.”
BruNO à la carte In de eerste helft van 2009 sluiten nog twee Nederlandstalige Brusselse openbare bibliotheken aan op het BruNO-netwerk. Vanaf juni bestaat het netwerk dan uit 14 bibliotheken. Tijd om ze – letterlijk – even voor u op de kaart te zetten. BruNO staat voor "Brussels Netwerk Openbare bibliotheken". De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) ontwikkelde BruNO om alle Nederlandstalige openbare bibliotheken in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te helpen bij de verbetering en de uitbreiding van hun dienstverlening. BruNO wordt inhoudelijk gecoördineerd vanuit de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek, die een regionale opdracht heeft. BruNO op Google Maps Alle Nederlandstalige Brusselse openbare bibliotheken zijn
voortaan op Google Maps te vinden. Zo kunt u ze in geen tijd lokaliseren, hun adresgegevens opvragen en doorklikken naar hun websites. Bibliotheken die al zijn aangesloten op het BruNO-netwerk worden met een groen huisje weergegeven. Niet aangesloten bibliotheken zijn met een groen ballonnetje aangeduid. De Google Map van de Brusselse bibliotheken vindt u op www.google-maps.bruno.be BruNO op Brussels UrbIS®© Ook het Centrum voor Informatica voor het Brusselse Gewest (CIBG) heeft in opdracht van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) de Nederlandstalige Brusselse openbare bibliotheken op de kaart gezet. Dit is mogelijk via Brussels UrbIS®©, een reeks
geog rafische databanken die speciaal voor het Brusselse gewest werden ontwikkeld. U vindt de Brusselse bibliotheken op Brussels UrbIS®© via www.kaart.bruno.be. Wilt u aan uw vrienden of bekenden uitleggen wat BruNO is?
Verwijs ze dan gewoon naar de Wikipedia. BruNO heeft daar sinds kort een eigen pagina: nl.wikipedia.org/wiki/BruNO Patrick Vanhoucke HOOFDSTEDELIJKE OPENBARE BIBLIOTHEEK
AGENDA
Bettina Hubo
W W W. B R U S S E L S A G E N D A . B E
UIT IN BRUSSEL SE DISTRAIRE À BRUXELLES OUT AND ABOUT IN BRUSSELS
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 7 HOB_Banner.indd 1
30-01-2009 15:43:38
Nederlandstalige Openbare Bibliotheken in Brussel | colofon
Nederlandstalige openbare bibliotheken in Brussel Bibliotheken voor mensen met een leesbeperking Brussel
Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek
!
4
LAKEN Luisterpuntbibliotheek
5
CM Gustave Schildknechtstraat 28, 1020 Laken TEL 070 24 60 70 info@luisterpuntbibliotheek.be (algemeen) uitleen@luisterpuntbibliotheek.be (uitleen) www.luisterpuntbibliotheek.be OPEN ma-di-wo-do-vr: 9 › 12u en 13 › 16u
9
@
Sint-Guidostraat 97, 1070 Anderlecht tel 02 523 02 33 anderlecht@bibliotheek.be www.anderlecht.bibliotheek.be Open ma - wo - vr: 12 › 17 u / di - do: 12 › 19u / za: 10 › 13 u
21
3
23
Anderlecht
8 12
10
13
15 1
22
2
Brussel
6 18
Hoofdbibliotheek Laken
16
7
14
#
Emile Bockstaellaan 107, 1020 Brussel tel 02 423 53 20 brussel-laken@bibliotheek.be www.brussel-laken.bibliotheek.be Open ma - di - wo - do - vr: 13 › 19 u / za: 10 › 17 u
11 19 17 20
Uitleenpost Neder-Over-Heembeek
$
Frans Vekemansstraat 79, 1120 Brussel tel 02 266 82 90 Open ma: 16 › 19 u / wo: 14 › 17 u / vr: 16 › 19 u
^
Sans Soucistraat 131, 1050 Elsene tel 02 515 64 50 elsene@bibliotheek.be www.elsene.bibliotheek.be Open di - wo - do: 12 › 20 u / za: 10 › 14 u
Etterbeek
&
Oudergemselaan 191, 1040 Etterbeek tel 02 648 01 76 etterbeek@bibliotheek.be www.etterbeek.bibliotheek.be Open ma: 12 › 16 u / wo - vr: 13 › 19 u / za: 10 - 13 u
Evere
*
S. Hoedemaekerssquare 10, 1140 Evere tel 02 247 63 89 evere@bibliotheek.be www.evere.bibliotheek.be Open ma: 10 › 13 u / di: 16 › 20 u / wo: 10 › 17 u / vr: 16 › 19 u / za: 10 › 13 u
Jette
(
Kardinaal Mercierplein 6, 1090 Jette tel 02 427 76 07 jette@bibliotheek.be www.jette.bibliotheek.be Open ma - di - wo - do - vr: 14 › 19 u / za: 10 › 13 u en 14 › 16 u
Koekelberg
BL
Pantheonlaan 12-13, 1081 Koekelberg tel 02 411 08 65 koekelberg@bibliotheek.be www.koekelberg.bibliotheek.be Open ma: 17.30 › 19.30 u / wo: 14 › 17 u / do: 17.30 › 19.30 u / vr: 9.30 › 11.30 u (enkel schooluitleningen)
Gemeenschapscentrum Op-Weule
CN Sint-Lambertusstraat 91, 1200 Sint-Lambrechts-Woluwe bib@opweule.be www.opweule.be OPEN wo: 14 › 16u / do: 19.30 › 21u / zo: 10.30 › 12.30u Gemeentelijke bibliotheek
%
Elsene
SINT-LAMBRECHTS-WOLUWE
GANSHOREN
Uitleenpost Haren Flodorpstraat 39, 1130 Brussel tel 02 247 03 05 Open wo: 15 › 17 u / za: 10 › 12 u
Andere Nederlandstalige bibliotheken Brussel
Oudergem
BM Waversesteenweg 1747, 1160 Oudergem tel 02 672 38 42 bibliotheek@oudergem.be www.oudergem.bibliotheek.be Open wo: 14 › 19 u / do: 11 › 14u / za: 10.30 › 12.30u Schaarbeek
BN Lambertmontlaan 224, 1030 Schaarbeek tel 02 245 32 90 schaarbeek@bibliotheek.be www.schaarbeek.bibliotheek.be Open ma - wo - vr: 12 › 19 u / di - do: 12 › 16 u / za: 10 › 13 u Sint-Agatha-Berchem
BO
Kerkstraat 131, 1082 Sint-Agatha-Berchem tel 02 468 02 15 sint-agatha-berchem@bibliotheek.be www.sint-agatha-berchem.bibliotheek.be Open ma: 13.30 › 20 u / di - wo - vr: 13.30 › 18 u / za: 10 › 13 u
Sint-Gillis
BP
E. Feronstraat 173, 1060 Sint-Gillis tel 02 533 98 61 sint-gillis@bibliotheek.be www.sint-gillis.bibliotheek.be Open di: 14 › 17.30 u / wo: 14 › 18 u / do: 16 › 20 u / za: 10.30 › 13 u
Sint-Jans-Molenbeek
BQ
Hovenierstraat 47A, 1080 Sint-Jans-Molenbeek tel 02 410 03 62 sint-jans-molenbeek@bibliotheek.be www.sint-jans-molenbeek.bibliotheek.be Open di: 12 › 15 u / wo: 14 › 19 u / do - za: 10 › 14 u / vr: 14 › 18 u
Sint-Pieters-Woluwe
BR Orbanlaan 54-56, 1150 Sint-Pieters-Woluwe tel 02 771 98 86 sint-pieters-woluwe@bibliotheek.be www.sint-pieters-woluwe.bibliotheek.be Open ma: 18 › 20 u / di - za: 10 › 13 u / wo: 13 › 18 u / do: 9 › 12 u en 15 › 19 u
CO Beeckmansstraat 35, 1083 Ganshoren TEL 02 427 17 83 OPEN ma: 16 › 18u30 / di: 9.30 › 12.30u / wo: 13 › 18.30u / do-vr: 16 › 18.30u / za: 9 › 13u
Voor alle info over de Brusselse openbare bibliotheken
Ukkel
BS De Broyerstraat 27, 1180 Ukkel tel 02 331 28 24 ukkel@bibliotheek.be www.ukkel.bibliotheek.be Open di: 15 › 19 u / wo - vr: 14 › 18 u / do - za: 10 › 14 u
ww w.BruNO.be
Vorst
BT Van Volxemlaan 364, 1190 Vorst tel 02 343 20 04 iemand@blib.be www.blib.be Open wo: 13 › 18 u / do: 13 › 20 u / za 13 › 16 u Watermaal-Bosvoorde
Hoofdbibliotheek
BU Thomsonlaan 3, 1170 Watermaal-Bosvoorde tel 02 675 33 79 watermaal-bosvoorde@bibliotheek.be www.watermaal-bosvoorde.bibliotheek.be Open ma: 12.30 › 14.30 u / wo: 15 › 17 u / do: 18 › 20 u / vr: 17 › 19 u / za: 10 › 12 u Uitleenpost De Jachthoorn
CL
Delleurlaan 41, 1170 Watermaal-Bosvoorde tel 02 675 40 10 Open di: 12.30 › 14.30 u / do: 15.30 › 17.30 u
COLOFON Deze gratis brochure is een uitgave van de Vlaamse Gemeenschaps commissie. Ze werd gerealiseerd door de werking Streekgericht Bibliotheekbeleid van de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek, Munt 6, 1000 Brussel D/2009/7153/20 Hoofdredactie
Relinde Raeymaekers Eindredactie DRUK
Patrick Auwelaert
Roularta Printing nv
VORMGEVING COVERFOTO FOTO’S
Megaluna
Tim Dirven
Gertrude Van de Perre
VERANTWOORDELIJKE UITGEVER
Eric Verrept Je kan je BruNO-pas gebruiken in alle bibliotheken met het BruNO-logo.
BibliothEekkrant special Luisteren - lezen - genieten | nummer 3 - voorjaar 2009 | bladzijde 8
Verwezenlijkt door middel van Brussels UrbIS®© - Verdeling & Copyright CIBG
Munt 6, 1000 Brussel tel 02 229 18 40 info@hob.be www.hob.be Open ma - za: 12 › 17 u / di - wo - do - vr: 10 › 20 u