BDW - editie 1470 by brusselnieuws.be (archief)

TRISTERO EN TRANSQUINQUENNAL: OORLOG OP DE PLANKEN En ook: Great Mountain Fire, Seppe Baeyens en Bernard Van Eeghem.

DE VERGETEN BEWONERS VAN HET

NOORD-

16 04 15

STATION

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

BRUSSEL – Het Noordstation is een dak boven twee werelden: die van de gesettelde pendelaar die dagelijks heen en weer reist tussen woon- en werkplaats, en die van transitbewoner op de dool. Vaak is die laatste een al dan niet uitgeprocedeerde asielzoeker of een ontgoochelde Europese wegwerparbeider. Brussel Deze Week ging praten met de vaak vergeten bewoners van het Noordstation. Lees de reportage op pagina 6-7. KV

LEES

PAGINA

Er beweegt wat tussen Sainctelette en Thurn & Taxis

Thuisdiners van BookaLokal zijn vooral bij expats een groot succes

20 Gezellig eten bij wie goed kan koken

LEES P. 8-9 N° 1470 VAN 16 TOT 23 APRIL 2015 ¦ WEEK 16: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE

VAN DE REDACTIE

door Danny Vileyn

BDW 1470 PAGINA 2 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

Belastingen De Brusselaar is goedkoop af wat energie betreft: particulieren betalen er voor gas en elektriciteit minder dan in 23 andere Europese hoofdsteden. Rekening houdend met de levensduurte is Brussel de derde goedkoopste hoofdstad wat gas betreft en de vierde goedkoopste voor elektriciteit. Dat staat te lezen in een onderzoek van een Fins gespecialiseerd bureau, in samenwerking met de Hongaarse marktautoriteiten. Een dergelijk onderzoek past perfect in de lijstjesverslaving waaraan velen onder ons lijden, maar de vraag moet gesteld worden: wat is de bedoeling van dit onderzoek of, cru gesteld, wat willen ze ons door de strot rammen? Die ‘ons’ slaat op alle Europeanen, of een deel ervan. Hoe dan ook komt dit onderzoek de (centrum)rechtse regering Michel goed uit. Eind vorig jaar besliste ze dat intercommunales ook vennootschapsbelasting moeten betalen. Dat is (ten dele) een gevolg van een Europese richtlijn. De federale regering heeft geld nodig en beweert bij hoog en bij laag dat de belastingen niet mogen stijgen, maar dat geldt alleen voor particulieren en bedrijven. Als de federale regering de intercommunales vennootschapsbelasting laat betalen, rekenen die dat door aan de klanten: afnemers van gas,

WAUTER MANNAERT

elektriciteit en water, gebruikers van intercommunale zwembaden ook. Dat de federale regering dus niet meer zegt dat de belastingen niet zullen stijgen, want dat klopt niet. En dat heeft ook niets te maken met de aangekondigde tax shift. De beslissing is al eind vorig jaar gevallen, maar het is pas nu dat de weerstand toeneemt. En opvallend: niet in Wallonië en Brussel waar de PS aan de macht is, maar in het centrumrechtse Vlaanderen. Een aantal intercommunales dreigen naar het Grondwettelijk Hof te stappen. In Brussel is het nog niet zo ver: de Vereniging van Stad en Gemeenten van Brussel gaat in mei rond de tafel zitten met federaal minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). Die heeft al aangegeven dat het regeerakkoord uitgevoerd wordt. Punt aan de lijn. Maar zo eenvoudig liggen de zaken niet volgens Marc Cools (MR), schepen in Ukkel en voorzitter van Stad en Gemeenten in Brussel. Cools dreigt niet met naar het Grondwettelijk Hof te stappen, hij wil eerst meer duidelijkheid over de vennootschapsbelasting, want hij is zeer bezorgd. Hij wil bijvoorbeeld weten of de grondregieën ook vennootschapsbelastingen moeten betalen. En hij stelt luidop de vraag of de grondregieën nog zin hebben als ze belastingen moeten betalen. De grondregieën – met hun duizenden appartementen voor middeninkomens – opdoeken zou wel een kleine ramp betekenen voor de woonmarkt. Tenzij intercommunales en grondregieën ervan afkomen met een symbolische belasting, zoals tal van multinationals. n

GEZONDHEID > GEZAMENLIJKE WACHTDIENST VANAF 2016

TWEETALIGE HUISARTSEN KRIJGEN PREMIE BRUSSEL – De Brusselse Huisartsen Kring (BHAK), die volgend jaar een gezamenlijke wachtdienst met de Franstalige huisartsen begint, werkt aan een premie voor tweetalige artsen. Na een eerdere afwijzing besliste de Nederlandstalige BHAK vorige maand om toch in te gaan op het voorstel van de Franstalige kring om een gezamenlijke wachtdienst op te zetten. Om een dokter van wacht te bellen zal er voor heel Brussel nog één oproepnummer gelden, het nummer 02201.22.22, dat de Franstaligen nu al gebruiken. Hoe de eengemaakte telefooncentrale er in de praktijk zal uitzien, moet de komende maanden duidelijk worden. De Franstaligen werken nu met een externe privécentrale terwijl de BHAK haar eigen centrale heeft.

In de nieuwe formule zal er altijd minstens één tweetalige arts van wacht zijn. Om er zeker van te zijn dat de artsen goed tweetalig zijn, wil de BHAK hen een taalexamen laten afleggen. “Wie slaagt, zou een tweetaligheidspremie krijgen,” zegt BHAK-voorzitter Anne Marie Deleenheer, die verduidelijkt dat ook Nederlandstalige artsen hiervoor in aanmerking komen. Hoe de premie gefinancierd zal worden, staat nog niet vast. “Met eigen fondsen of via een subsidie,” aldus Deleenheer. Met de premie hoopt de BHAK om Franstalige artsen die goed Nederlands spreken te overtuigen om deel te nemen aan de wachtdienst. Bij de Franstalige kring is de wacht immers niet verplicht, bij de Nederlandstalige wel. Bettina Hubo

INTERCOMMUNALES > MARC COOLS (MR) ONGERUST

SVGB PRAAT MET VAN OVERTVELDT BRUSSEL – Ook Brussel is ongerust over de nakende vennootschapsbelasting voor intercommunales. De Vereniging Stad en Gemeenten van Brussel (VSGB) heeft in mei een onderhoud met federaal minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). Vlaanderen dreigt met het Grondwettelijk Hof. De Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) stapt begin juni naar het Grondwettelijk Hof als de federale regering de belastingen op intercommunales niet bijstuurt. Dat heeft directeur Marc Suykens gezegd. “Een heel aantal Vlaamse intercommunales, een 25-tal in de afvalsector en streekontwikkeling, hebben zich voorbereid via juridisch advies om naar het Grondwettelijk Hof te stappen om die regel van de federale rege-

ring te laten vernietigen,” zei Suykens op VTM. De VVSG meent dat openbare dienstverleners niet zomaar gelijkgesteld kunnen worden met privébedrijven en dus niet zomaar belast kunnen worden. Europa verplicht de vennootschapsbelasting op intercommunales. Maar de VVSG meent dat naast elektriciteit, gas en water ook het zwembad en de afvalophaling duurder zullen worden. In Brussel is het tot dusver stil gebleven, maar dat betekent niet dat de Brusselaars zich geen zorgen maken over nakende prijsstijgingen, integendeel. “We hebben een afspraak met minister Van Overtveldt in mei,” zegt Marc Cools, voorzitter van de VSGB. Cools wil eerst weten wie allemaal belastingen zal moeten betalen vooraleer (eventueel) verzet aan te tekenen. DV

BDW 1470 PAGINA 3 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

Milieudienst, ging in februari van start. Alle graven uit het beschermingsbesluit worden opnieuw bestudeerd, en met aanbeveling voor mogelijke herstelling op steekkaart gezet.” Origin Architects & Engineers, gespecialiseerd in monumenten (Muntschouwburg, Museum van Tervuren,...) maakt steekkaarten op over de materiaalsoorten (steen, metaal, glas) van de interessante graftombes die niet beschermd zijn. Het kan ook advies opleveren

FABIENNE ROUBY (ORIGIN):

“We hopen in mei het gevraagde advies voor te kunnen leggen”

BDWVOORGROND

De natuurovermacht op mooie graftombes met vervallen consessie zou voorkomen kunnen worden door hergebruik en onderhoud.

ERFGOED > STUDIE INITIEERT HERGEBRUIK VAN ANDERMANS GRAF

BESCHERMDE DODENAKKER HOOPT OP NIEUW LEVEN

UKKEL – Er komt schot in het conservatiedossier van het Kerkhof van de Dieweg. “De gemeente heeft ‘de politieke wil’ om de begraafplaats te herstellen en om ’eventueel’ bepaalde graven opnieuw te gebruiken,” stelt burgemeester Armand De Decker (MR). Een extern bureau werd ingeschakeld voor advies over restauratie en onderhoud van de 570 beschermde graftombes en andere. In mei is de studie rond.

et Kerkhof van de Dieweg is door Monumenten en Landschappen beschermd om zijn ‘flora, fauna en monumenten’. Een prachtig en tegelijk moeilijk gegeven. Al jaren wordt gezocht naar een ideale complementariteit tussen gewest en gemeente om de beste uitvoering te geven aan de ‘gevolgen’

van de bescherming. Twee jaar terug begon Monumenten en Landschappen, op basis van een voorlopige lijst van een 570-tal noemenswaardige grafzerken en -kapellen, de graftombes te identificeren met een herkenningsbadge. Daartoe werd de dodensteen opgekuist en ontdaan van woekerplanten. Ingrijpende res-

heidspersoneel). En dat is een van de problemen. “Het is een feit dat de begraafplaats buiten gebruik is gesteld (sinds 1945, red.), dat bepaalde graven beschermd zijn (sinds 1958 en 1997, red.) en dat het vaak moeilijk is om erfgenamen en rechthebbenden te vinden,” stelt burgemeester Armand De Decker (MR). Over vijf jaar lopen de laatste concessies af, op enkele na. Vandaar dat de gemeente een plan bedacht. De Decker: “Een externe studie door Origin, in samenwerking met de

tauratie werd niet uitgevoerd; ook de flora is namelijk beschermd. De tand des tijds zorgde ervoor dat de flora op vele plaatsen meester werd van de dodenakker.

Herbestemming Het onderhoud vergt echter manschappen (erfgenamen of over-

VERVOER > MIVB EXPERIMENTEERT MET AUDIOBOODSCHAPPEN

‘ER ZITTEN ZAKKENROLLERS OP DE BUS’ © BART DEWAELE

BRUSSEL – ‘Er zijn zakkenrollers gesignaleerd. Gelieve goed op uw spullen te passen.” Een boodschap van die aard weerklinkt al jaren met enige regelmaat in de Brusselse metrostations. Sinds kort experimenteert de Brusselse vervoersmatschappij MIVB met gelijkaardige audioboodschappen op de bussen. De buschauffeur kan nu immers door een druk op de knop verschillende voorgeprogrammeerde berichten laten afspelen. In drie talen worden de reizigers bijvoorbeeld gevraagd om door te schuiven naar

achter, hun Mobib-kaart te valideren of waakzaam te zijn voor gauwdiefstallen. Voordeel? “Op die manier richt de buschauffeur zich meteen tot heel de bus,” zegt MIVB-woordvoerder

Bus 95 waarschuwt tegenwoordig voor zakkenrollers.

Guy Sablon. “Natuurlijk zou hij die boodschappen ook zelf kunnen inspreken. Maar niet elke buschauffeur is even assertief. Sommigen voelen schroom om de hele bus toe te spreken. Ook is de ene chauffeur al beter twee- of meertalig dan de andere.” De test loopt sinds februari en over enkele weken beslist de MIVB of ze doorgaat met het systeem. Eerst wil de vervoersmaatschappij de reacties

over de ingreep van de flora op die zerken. Verder maakt Origin ook vegetatie-onderhoudskaarten op en fiches over restauratiewaardige tombes. Tot slot worden graftombes opgelijst, die ‘gereaffecteerd’ kunnen worden. Bedoeling hiervan is hen een herbestemming te kunnen geven, voor zover de mogelijkheid bestaat om een nieuw ossuarium te voorzien. Op basis daarvan kan de gemeente dan denken aan ‘nieuwe gebruikers’, waarmee het onderhoud van de graven kan worden verzekerd. Mogelijk worden ook nieuwe interessante graftombes ontdekt die kunnen toegevoegd worden aan de lijst van beschermde monumenten. “We hopen in mei het gevraagde steekkaartenadvies te kunnen voorleggen,” zegt Fabienne Rouby, architect-projectmanager bij Origin. De eerste fase van de studie kost 60.000 euro (12.000 euro van de gemeente en 48.000 euro gewestsubsidies). Vijf jaar terug werd eenzelfde intentie van hergebruik van graftombes voor het Kerkhof van Laken gelanceerd, zonder verder gevolg. In Antwerpen wordt het hergebruik van verlaten grafzerken met afgelopen consessie sinds 2004 aangemoedigd om privaat onderhoud te verzekeren. Jean-Marie Binst

van de klanten en het personeel kennen. De boodschap over de zakkenrollers zorgde onlangs op bus 95 al voor enige ophef. Een boze reiziger maakte de chauffeur duidelijk dat hij dergelijk bericht stigmatiserend vond. Sablon heeft begrip voor deze reactie. “Ook intern hebben we er discussie over. Sommigen kunnen zich goed voorstellen dat het zakkenrollerbericht vreemd overkomt, zeker in een niet al te volle bus. Daarom wachten we eerst de feedback van het terrein af en beslissen vervolgens of we het audiosysteem behouden en in welke vorm.” Bettina Hubo

BDW 1470 PAGINA 4 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

UITGELICHT COMMUNICATIE TUSSEN DISPATCHING EN INTERVENTIETEAMS KAN BETER

COMITÉ P LEGT PIJNPUNTEN BLOOT BIJ DIENST 101 BRUSSEL – Er loopt sinds de hervorming van de 101-dienst in Brussel in 2007 nog heel wat mis bij de hulpdiensten. Middelmatige terreinkennis, gebrekkige tweetaligheid en foute informatie zijn schering en inslag. Dat blijkt uit een tussentijds rapport van het Comité P.

ie in Brussel naar het noodnummer 101 belt, komt bij een callcenter van de federale politie terecht, het zogenaamde CIC-101, dat de informatie zo snel mogelijk doorgeeft aan een van de zes lokale politiezones, de spoorwegpolitie of de federale wegpolitie. Het Comité P heeft op vraag van de Kamer van Volksvertegenwoordigers de kwaliteit van die diensten onderzocht. Ze ondervroeg daarvoor de interventieteams van de Brusselse politiekorpsen die tijdens incidenten rechtstreeks met de dispatchings te maken krijgen. Over het algemeen blijken die wel naar behoren te werken, maar het rapport van het Comité P legt toch ook heel wat pijnpunten bloot. En sommige daarvan kunnen het ver-

schil maken tussen een goede of minder goede afloop van een interventie.

Niemand ziet talenkennis bij de hulpdiensten als een sterk punt.

over een gebrek aan technische terreinkennis. Met de kennis van het metronet valt het mee, maar die van het spoorwegnet is ondermaats, vinden de interventieploegen van de spoorwegpolitie. Zo weet de dispatching niet altijd precies hoe het treinverkeer moet worden stilgelegd of hoe de elektriciteitstoevoer moet worden afgesneden.

Dialect Klachten Het Comité P stelde vooreerst vragen aan de interventieteams over de terreinkennis en de al dan niet proactieve houding van het dispatchingpersoneel. De bevindingen verschillen nogal sterk van politiezone tot politiezone. In de zone Brussel Noord is de tevredenheid het grootst. In de zone Montgomery (Woluwe en Etterbeek) zijn er de meeste klachten. Maar overal wordt geklaagd over de wisselende kwaliteit van het personeel. “De betere medewerkers zijn in de minderheid,” zo klinkt het onverholen in de zone Montgomery. Er wordt onvolledige en soms zelfs

foute informatie doorgeveven over de aard van het incident en de exacte plaatsbepaling, er is een gebrek aan samenwerking binnen de dispatching, het duurt te lang voor de dispatching doorheeft dat er extra ploegen nodig zijn, en interventieteams krijgen soms een nieuwe opdracht terwijl ze nog niet klaar zijn met de vorige. Het dispatchingpersoneel is verder niet stressbestendig en onvriendelijk, en stuurt ongepaste of persoonlijke commentaar door de radio. De spoorwegpolitie klaagt dan weer

Brussel heeft een tweetalig statuut, met (in principe) tweetalig politiepersoneel, maar het gebrek aan tweetaligheid is een oud zeer en zorgt ook bij de nooddiensten geregeld voor slechte communicatie. Vooral Nederlandstalige interventie-agenten doen hier hun beklag over. Franstaligen verwachten dan weer dat hun collega’s Algemeen Nederlands spreken, en geen dialect. Talenkennis bij de dispatching wordt door geen enkele ondervraagde als een sterk punt naar voor gehaald. Er is geen apart onderzoek verricht naar de kwaliteit van de technische hulpmiddelen (radio, veiligheids-

camera’s), maar de open vragen gaven wel aanleiding tot opmerkingen. Zo blijken er niet altijd voldoende vrije radiokanalen of zitten er te veel storingen op. Veiligheidscamera’s die zich tegenwoordig overal in de stad bevinden kunnen dan weer erg handig zijn voor een juiste inschatting van het pro-

DE WEEK IN BEELD DOOR BART DEWAELE Festival Kermezzo(o) heeft tot 2 mei zijn tenten opgeslagen in het Jubelpark. Het publiek kan er stand-upshows, circuscabaret, vaudeville en gratis muziekoptredens beleven. Na Brussel gaat Kermezzo(o), een concept van de Canadees Rozon en de Australiër Maidment, op wereldreis. In elke stad wordt de affiche voor meer dan de helft gevuld met lokaal talent.

BDW 1470 PAGINA 5 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

WEEKOVERZICHT

WOENSDAG 8 APRIL STUDIE VOOR HERAANLEG REYERSLAAN EN MEISERPLEIN. De zone rond de Reyerslaan en Meiser moet een echt stadsplein worden. Beliris lanceert hiervoor een openbare aanbesteding. Bedoeling is om de omgeving van het Meiserplein, ook wel Place Misère genoemd, leefbaarder te maken. Minister van Openbare Werken en Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) wil er een echt stadsplein zien ontstaan met terrassen en plaats voor de zwakke weggebruiker.

DONDERDAG 9 APRIL APPARTEMENTEN DUURDER, HUIZEN GOEDKOPER. Voor een appartement in Brussel telt u nu gemiddeld 224.128 euro neer of 1,5 procent meer dan in het eerste trimester van vorig jaar. Een woonhuis wordt daarentegen ongeveer 3,5 procent goedkoper. Toch is een huis nog steeds stukken duurder dan een appartement. Voor een woonhuis moet je al snel gemiddeld 415.884 euro ophoesten. GEEN LICENTIE VOOR WHITE STAR, WEL VOOR UNION. Union, de voetbalclub uit Sint-Gillis, heeft haar licentie voor tweede klasse op zak. Zo is Union zo goed als zeker van promotie. Minder goed nieuws voor White Star uit Sint-Lambrechts-Woluwe. De club greep naast een licentie, maar gaat tegen de beslissing in beroep bij het Belgisch Arbitragehof voor de Sport (BAS).

VRIJDAG 10 APRIL CHAGALL TREKT 30.000 BEZOEKERS OP MAAND TIJD. Op een maand tijd kwamen meer dan 30.000 bezoekers naar de tentoonstelling over Chagall van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten. In de expo wordt de artistieke ontwikkeling van de Franse schilder doorheen de jaren 1990 geïllustreerd, van zijn eerste schilderij in 1908 tot zijn laatste in de jaren 1980. De expo loopt nog tot 28 juni.

ZATERDAG 11 APRIL 10 PROCENT AUTOMOBILISTEN RIJDT TE SNEL IN BRUSSEL. Bij snelheidscontroles werden zaterdag ongeveer 8.960 voertuigen gecontroleerd. Met hulp van mobiele flitspalen werden op 25 plaatsen 864 bestuurders betrapt op te snel rijden. Dat is zowat 1 op 10. De resultaten van de vaste flitspalen en alcoholcontroles zijn nog niet bekendgemaakt.

De spoorwegpolitie klaagt het meest over de slechte werking van de dispatching na een noodoproep.

bleem, “tenminste als ze werken.” Over het algemeen lijkt het zo te zijn dat de dispatchings zo snel mogelijk de verschillende interventies willen afhandelen, waardoor er geen tijd is voor extra opzoekwerk, terwijl de interventieteams juist verwachten dat de dispatching proactief op zoek gaan naar maximale informatie.

“ “

Het Comité P doet enkele aanbevelingen en er is al een tijd geleden met de voorzitter van de Conferentie van Brusselse Korpschefs afgesproken om een tekst op te stellen met best practices, maar die tekst is er tot op heden niet, en lijkt er ook niet te zullen komen. Tot slot wordt in het rapport ook de

mogelijkheid geopperd om de dispatchings van de zes verschillende politiezones in Brussel te fuseren tot één grote dispatching, maar dat is om lokale en politieke redenen niet haalbaar, stelt het rapport, of “minstens niet gewenst.” Steven Van Garsse

Bij onze acht decanen zijn er twee logebroeders, bij onze vier vicerectoren zit er een logelid, en ikzelf zit er dus ook in”

ZONDAG 12 APRIL CONGOLESE MANIFESTANTEN VRAGEN INTERNATIONAAL ONDERZOEK MASSAGRAF. Een vijftigtal manifestanten van Congolese origine heeft een brief afgeleverd aan de VN-delegatie in Brussel. Ze vragen een onafhankelijk onderzoek naar een massagraf dat ten oosten van Kinshasa werd ontdekt. De manifestanten geloven dat het regime-Kabila hierachter zit.

MAANDAG 13 APRIL VIJFDE MEER VROUWEN ACHTER STUUR BIJ MIVB. Vrouwen zijn aan een opmars bezig bij de MIVB. In 2014 steeg het aantal vrouwelijke chauffeurs met bijna een vijfde. Toch is maar 9 procent van het personeelbestand vrouwelijk. Ook in andere takken van het bedrijf probeert de MIVB meer vrouwen aan te trekken. Als er op het einde van een selectieronde nog twee gelijkwaardige kandidaten overblijven kiezen ze meestal voor de vrouw.

VUB-rector Paul De Knop ontkent met cijfers het nattevingerwerk als zou 80 procent van de VUB-top tot de loge behoren, zeker niet wat zijn naaste medewerkers betreft. Over de raad van bestuur spreekt hij zich niet uit (in De Morgen).

JONGERENCRIMINALITEIT NEEMT TOE. In tegenstelling tot het nationaal cijfer is jeugdcriminaliteit in het Brussels Gewest vorig jaar met 8 procent toegenomen. In de meeste gevallen gaat het om diefstal en vandalisme. Opvallend is de stijging van het aantal misdrijven door zeer jonge minderjarigen tussen 6 en 12 jaar.

Iemand als Els Witte kun je natuurlijk niet wegzetten als een figuur die enkel maar carrière gemaakt heeft aan de VUB dankzij haar lidmaatschap van de loge. Zij heeft als historica wel degelijk een indrukwekkende staat van verdienste”

DINSDAG 14 APRIL

Publicist Rik van Cauwelaert vindt die 80 procent wel realistisch, maar looft tegelijk voormalige VUB-rector Els Witte, de eerste vrouwelijke rector in Vlaanderen (in De Morgen).

HET WOORD

BJR BXL

Met steun van het Gamefonds van het Vlaams Audiovisueel Fonds heeft drukkerij-uitgeverij Die Keure een educatieve app ontwikkeld. De app heet BJR BXL of voluit ‘Bonjour Bruxelles’. Historische figuren zoals Victor Horta en Andreas Vesalius nemen de kinderen (vanaf

10 jaar) mee op een virtueel bezoek aan het Brussel uit hun tijd. Met behulp van infofiches, beelden en animaties komen de jonge leerlingen zo voor het eerst in aanraking met de tweede landstaal. Om het leerproces vlot te laten verlopen worden de audiofragmenten ondersteund door tekeningen. Zo weten de kinderen meteen waar het over gaat.

Cyril van der Esch

KUNSTROVERS VRAGEN LOSGELD. De dieven die in 2013 tien werken stalen uit het Van Buuren Museum in Ukkel vragen losgeld van de verzekeringsmakelaar Eeckman. De totale waarde van de werken, waaronder topstuk De Denkster van Kees Van Dongen, wordt geschat op 1,2 miljoen euro. ‘WERKING 101 IN BRUSSEL KAN BETER’. De dispatchingdiensten van de lokale politie, die ingeschakeld worden na een noodoproep, werken niet optimaal. Dat blijkt uit een rapport van het comité P, dat hiervoor de interventieteams van de politie ondervroeg. Er is vooral een gebrekkige terrein- en talenkennis.

Samengesteld door Jilan Berroho en Cyril van der Esch

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF

BDW 1470 PAGINA 6 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

REPORTAGE > DE (VERGETEN) BEWONERS VAN HET NOORDSTATION

WOONPALEIS IN VALS MARMER In de marmeren gang heerst een allesoverheersend gevoel van tijdloosheid.

SCHAARBEEK/SINT-JOOST-TEN-NODE – Het Noordstation en bijbehorende CCN-gebouw is het Brusselse pendelstation bij uitstek. Daarnaast herbergt het postmoderne paleis ook een schare bewoners: asielzoekers, uitgeprocedeerden, Europese wegwerparbeiders en onduidelijke passanten. De gigantische ruimte maakt een goede woonplaats, maar ook een vergeetplaats. Maak kennis met het station zonder grenzen.

het Noordstation, met kantoren en overstapstation begin jaren 1980 opleverde, leek het wel of men dit verwachtte: open grenzen, mensen aan de rand, inwisselbaar volk. En voorzag men al grote ruimten om iedereen te herbergen.

Petre, ex-agent De provisoire hutjes aan het vertrekstation van Eurolines trekken onze aandacht. Provisoir zijn ze eigenlijk niet te noemen, want ze zien er al bij al vrij stevig uit. Hoe men

“Sinds enkele jaren wordt Zuid-Italië overspoeld door Afrikaanse migranten, die mijn werk voor 500 euro doen”

met paletten, dekens en karton toch stevig kan bouwen. Nog geen vijf minuten hoeven we te wachten tot een man met lang, vettig haar, een baard en een los trainingspak ons komt groeten. We hebben hem al eerder gespot tijdens een voedselbedeling, drie dagen eerder. Maak kennis met Petre, uit Roemenië. “Het is niet dat ik hier woon,” zegt hij. “Ik hang hier al een dag of drie rond, doelloos. Die bedelaar daar komt ook uit Roemenië en heeft me © IVAN PUT

p de hoogste verdiepingen ambtenaren. Daaronder het Noordstation en de toegang tot de premetro, plus winkels en cafés, en gehaaste reizigers. En daaronder, op voorwaarde dat je de donkere trappen aan de uiteinden van het CCN-gebouw vindt, het busstation van De Lijn. Stelt u zich bij busstation niet te veel voor; er stoppen en vertrekken bussen naar Vlaanderen. Voorts heeft men met ruimte gemorst en is dit gedeelte van het Noordstation vooral een verzamelplaats voor dolenden. Wie er ’s avonds passeert – al vanaf een uur of zeven – is zeker de lange rij wachtenden aan de voedselbedeling niet ontgaan. Wie er na zeven ook al eens blijft hangen zal vooral de vrijpostigheid bijblijven: liters alcohol, vette pluimen wiet, lawaai en een allesoverheersend gevoel van tijdloosheid. De mensen die hier zitten wonen hier, brengen hier veel tijd door, en kunnen morgen voorgoed weg zijn, of nog enkele maanden blijven. Het decor blijft hetzelfde, de acteurs veranderen, of worden in het valse marmer van het CCN-gebouw gebeiteld. Toen men het CCN-gebouw, de grote zandkleurige monoliet naast

ANTONIO (MARMERBEWERKER):

Souleymane: “Ik zou hier eigenlijk al weg moeten zijn.”

voorgesteld om in zijn hut te slapen, zodat ik tenminste onderdak heb. Anders was het de straat.” Het verhaal van Petre is intriest. Hij was meer dan 20 jaar agent bij de Roemeense grenspolitie. Na een herstructurering in 2011 raakte hij en 11.000 andere agenten zijn werk kwijt. Petre heeft een vrouw en twee kinderen te onderhouden, en kon dus niet bij de pakken blijven zitten. Hij schoolde zich om tot bouwvakker, en was van plan een of twee jaar naar Brussel te komen om geld te verdienen in de bouw. Dat draaide anders uit. “Tezamen met een andere Roemeen begon ik een bedrijfje in Anderlecht. Maar het was een oplichter. Hij gaf me onderdak en eten, maar ik heb het geld dat we verdiend hebben nooit gezien. Onlangs trapte hij me gewoon buiten. Mijn diploma als bouwvakker, mijn kleren,… het ligt allemaal nog bij hem thuis. Ik durf het niet te gaan halen, want hij dreigde een paar Albanezen op te trommelen om me slaag te geven

als ik er een zaak van zou maken.” Petre heeft niets meer, op een gsm en een lege portefeuille na. Trots laat hij ons foto’s zien uit zijn tijd als agent. We zien een man met kort haar, een gezond rond gezicht, maar toch dezelfde minzame, wat verlegen lach. Zijn uniform lijkt te blinken. “Wat een valstrik was het eigenlijk,” zo gaat de Roemeen verder. “Ik dacht dat in de hoofdstad van Europa alles goed geregeld zou zijn, en dat Europeanen hier zonder zorgen aan de slag konden. Maar wat ze me niet hebben verteld, is dat zigeuners hier alles mogen.” Petre werd namelijk opgelicht door een Roemeense Roma. “Ik werk voor mijn geld, meneer. Maar hoe kan iemand zo oneerlijk zijn, bijna geen belastingen betalen en toch nog mensen blijven oplichten?” We zijn geneigd Petre te geloven, vermits hij meermaals herhaalt dat hij geen geld wil. “Mijn vrouw maakt geld over aan de busmaatschappij in Roemenië, en dan kan ik straks de

BDW 1470 PAGINA 7 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

bus nemen, terug naar huis.” De gedachte aan de schaamte wordt Petre soms te veel. “Hoe moet ik dit thuis gaan vertellen?,” vraagt hij zich af. Wanneer we hem een koffie aanbieden wellen er tranen bij hem op.

Antonio, marmerbewerker Tijdens ons gesprek mengt een jongeman met een brilletje, een kostuum en onecht heldere groene ogen zich. Hij draagt een kostuum en ziet er vrij stijlvol uit. Toch slaapt ook hij al enkele dagen op straat. Antonio is zijn naam, en hij komt uit Bari in Italië. “Ik ben marmerbewerker,” zegt hij wanneer we hem naar zijn leven vragen. “Tot enkele jaren geleden verdiende ik zo’n 1.700 euro per maand en had ik een goed leven. Maar sinds enkele jaren wordt Zuid-Italië overspoeld door Afrikaanse migranten. Die doen mijn werk voor 500 euro, de keuze is dus snel gemaakt. Nu probeer ik de eindjes aan elkaar te knopen door te reizen en hier en daar te werken.” Antonio is al in Duitsland geweest, in Luxemburg, Zwitserland en in Parijs. Vooral die laatste stad blijft hem bij, zij het dan in de negatieve zin. “In Parijs heb ik clochards gezien die schoenen van elkaars lijf rukten. Je kan er niet op straat slapen zonder overvallen of geslagen te worden. Nee, dan ben ik hier beter af.” We kijken naar het kartonnenhouten hutje waar hij in heeft geslapen. “Ja, hier laten mensen ons tenminste met rust,” zegt Antonio. Om zijn woorden kracht bij te zetten, voegt hij er nog aan toe: “U bent eigenlijk de eerste die met ons praat.” In half-Engels, half-Frans wisselt hij met Petre verhalen uit. Niet dat wonen in een krottenwijk hen vrienden maakt, maar en heerst wel een respectvolle solidariteit onder deze groep in het Noordstation. Men laat elkaar met rust, en soms komt men samen om een minimum te praten. Zoals nu. Het verhaal gaat over een Roemeen die onlangs door de politie werd aangehouden na een winkeldiefstal in het station, en door de politie dan gewoon buiten Brussel werd gedropt. “Enkele uren later stond hij hier toch terug, zegt Antonio. In Zwitserland krijg je daarvoor een week gevangenis. Ik kan het weten.”

Hoofdstad van Schaamte We maken even later kennis met Jasid. Jasid is Belg, heeft in Schaarbeek gewoond, maar is uit de boot gevallen. Hij brengt dagen door op een vuil stuk karton naast het geïmproviseerde dorp aan de Eurolinesterminal. Soms draait hij een joint. Meestal slaapt hij. Zijn linkeroog is wazig, alsof er een vlies over zit. “Mijn familie woont in Vilvoorde, en die hebben het allemaal min of meer gemaakt. Voor een Marokkaan is het echter een te grote schaamte om hulp te vragen aan mijn vader. Dus doe ik dat niet. Bij ons zeggen ze: als je geen kind meer bent, dan moet je op eigen benen kunnen staan.” Jasid krijgt wel nog een uitkering, al is het niet duidelijk met welke regelmaat. Hij zegt te willen werken, maar nergens aan de bak te geraken. “Kijkt u eens om u heen. Allemaal mensen die willen werken maar niet kunnen. Dit is de hoofdstad van de

Het busstation van De Lijn onder het Noordstation, waar voedselbedelingen plaatsvinden, is een verzamelplaats voor dolende mensen.

Aan het vertrekstation van Eurolines bevinden zich hutjes van paletten, dekens en karton.

Europese Unie, maar hebben ze ons eigenlijk ooit naar onze mening gevraagd over open grenzen? Is onze mening gewenst? U ziet het resultaat hier.” Gevraagd om een tekst te schrijven in ons notaboekje, besluit Jasid zijn epistel met “Brussel, eerder hoofdstad van de schaamte.” Wanneer Petre, de Roemeen dat doet, schrijft hij zijn oplichtingsverhaal op. “Misschien kan u er niets aan doen, maar de mensen moeten dit toch weten,” zegt hij.

JASID:

“Kijk eens om u heen. Allemaal mensen die willen werken maar niet kunnen”

Zuidterras We hadden het eerder over het tijdelijke karakter van de Noordstationbewoning. ’s Anderendaags is er van zowel Petre, Jasid als Antonio geen spoor meer. Ook de daaropvolgende dagen vinden we hen niet meer. De hutjes blijven evenwel bestaan. Er komt er zelfs een bij. Als we verkassen naar het zuidelijke terras van het station, maken we kennis met een groep uit Afrika. Het contact is in het begin onwennig, zelfs verdacht. De blanke stroom pendelaars die de groep dagdagelijks ziet passeren, wandelt ook gewoon voorbij. En als er dan al eens gepraat wordt, dan is dat met de po-

litie, die de groep soms aanspreekt. “Ja, jij lijkt ook op een flik, want waarom zou je ons aanspreken met je nette kleren en je heldere blik?,” zegt Souleymane hardop. “Of je kwam drugs kopen, maar dan kijk je nog te helder uit jouw ogen.” Souleymane is half Guinees-Gabonees en is de gangmaker van de groep, die hoofdzakelijk uit Guinese asielzoekers bestaat. Asielzoekers… We krijgen te verstaan dat enkele onder hen al uitgeprocedeerd zijn en eigenlijk het grondgebied moeten verlaten. Wat ze niet doen. Het leven is hier, in het Brusselse

Noordstation, nog altijd beter. Souleymane wordt door zijn groepsleden niet altijd serieus genomen, maar is wel diegene die het meeste praat. “Ik heb niets te verliezen,” zegt hij. “De rest wel. Maar ook ik zou hier al weg moeten zijn. Toch: ik steun op mijn onderbewustzijn, en als dat zegt dat ik iets moet doen of iets niet moet doen, dan doe ik het, of niet.” We krijgen te verstaan dat Souleymane in zijn leven al een dochtertje heeft verloren, en daardoor in een permanente staat van onrust verkeert. Hoewel zijn groep hem soms uitlacht om zijn drukke gebaren, zijn kruk (hij mankt) en zijn groteske verschijning – denk Patrice Lumumba gekruist met een rapper uit de Bronx – zegt hij zelf alles op een rijtje te hebben. “Ik rook geen wiet, in tegenstelling tot hen,” zegt Souleymane, terwijl hij naar zijn kompanen wijst. “Zij willen vergeten en verdoofd zijn, ik niet. Mijn onderbewustzijn, weetjewel.”

Mensenhandel Om dat statement kracht bij te zetten grist hij een sigarettenpakje van de grond, wanneer we op wandel zijn. Het blijkt nog vol te zitten. “Zie

je wel! Ik wist het dat ik dit moest oprapen.” Souleymane houdt van wandelen, en neemt ons mee, de buurt rond het Noordstation in. Hij gaat er prat op om ons te laten zien waar zich cafés bevinden waar mensenhandelnetwerken georganiseerd worden. Wat opvalt, is dat hij met precisie weet aan te duiden waar bepaalde groepjes Afrikanen staan. “Op die en die straathoek, en zij wijzen de weg naar die netwerken,” zegt hij. Souleymane is van plan de waarheid aan het licht te brengen. “Er is meer verwevenheid met de overheid dan je denkt,” zegt hij ietwat samenzweerderig. “Sommige Guineeërs doen zich voor als tolken voor de overheid maar hebben zelf aandelen in bepaalde ‘reisbureaus’ die reizen naar Europa organiseren.” Souleymanes afkeer van de Belgische instellingen levert hem overigens afkeurend gemompel op van zijn groepsleden. Het zal zijn zaak ook niet meer helpen mocht hij ooit de wereld van het Noordstation voor altijd verlaten. Soms duikt hij in de Brusselse nacht, en komt hij gehavend terug bij zijn vrienden, op het terras. Een jongeman die zich door Souleymane ‘le Général’ laat noemen, intervenieert helemaal op het einde van onze zoektocht. Bij een bord rijst met aardappelbladeren in een klein onzichtbaar restaurant in een zijstraat van de Brabantstraat, zegt hij: “Je zit vol haat tegenover het leven. Zo ga je ook niet geholpen worden.” Waarop Barri – zoals le Général blijkt te heten – ontdooit en ons toevertrouwt dat ook hij het grondgebied moet verlaten. Waar dat toe leidt, weet niemand, maar het is geen geheim dat men dan een tijd in Europa ronddoolt, om vervolgens terug te keren naar het land waar de asielprocedure is opgestart. Maar haat of niet, er bestaat geen goede houding tegenover het Noordstation, zijn bewoners en het leven dat zich binnen zijn postmodernmarmeren muren afspeelt. Eigenlijk is het een onverschillige verzamelbak voor mensen die geloofden dat er geen grenzen meer zijn. Noem het symptomatisch voor de vluchtelingencarrousel van de moderne tijd: er zijn mensen uit Afrika die zeker weten dat het leven hier beter is, maar op het zuidterras van het Noordstation toch twijfel in hun blik hebben. En er zijn mensen uit Europa die ondertussen weten dat het leven hier niet beter is, maar thuis wel een beter leven hadden, dat ze achter zich hebben gelaten, en waarnaar ze willen terugkeren. Allemaal komen ze in het Noordstation terecht, en allemaal wachten ze af. Op de bus die misschien komt, op het werk dat gevonden wordt, of op de onvermijdelijke dag dat de politie grondig zal controleren, en het verhaal afloopt. Of herbegint, in een ander decor. Wanneer we aan Souleymane, eigenlijk een verdoken filosoof, vertellen dat het Noordstation een mooie metafoor is voor het huidige Europa – bovenin ambtenaren, daaronder mensen die onderweg zijn en consumeren, en daaronder gestranden – lacht hij. Van haat lijkt geen sprake. Even toch. Christophe Degreef

BDW 1470 PAGINA 8 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

De aankoop van het Citroengebouw door de Brusselse regering zou haast doen vergeten dat er aan het Bécodoc nog tal van andere projecten in de pipeline zitten die de buurt in korte tijd danig zullen veranderen. Een overzicht.

WONINGEN AAN THURN & TAXIS Langs de Picardstraat is recent begonnen met de grondwerken voor de bouw van de eerste woningen op de T&T-site.

ER BEWEEGT WAT TUSSEN

Sainctelette en THURN EN TAXIS DOOR STEVEN VAN GARSSE EN LAURENT VERMEERSCH

PICARDBRUG De bouwvergunning voor de voetgangers, fietsen trambrug is hangende. Concrete plannen voor een brug over het kanaal die een betere verbinding tussen Thurn & Taxis en het Noordstation moet verzekeren dateren van 2002! De Stad Brussel verzet zich tegen de brug.

OMGEVING UPSITE Ter hoogte van ‘s lands grootste woontoren krijgt de kade een beurt. Het was de bedoeling om de kade daarbij ook te verlagen, maar voorlopig blijft het enkel bij een nieuwe wegbedekking betaald door promotor Atenor. De ondergrond is er vervuild omdat er vroeger een tankstation was, en voorlopig wil niemand de kosten van de sanering op zich nemen.

PARK BECO WEST Hier komt een lang smal park van 3,2 hectare, met ludieke insteek. Zo heeft de Brusselse regering het twee jaar geleden beslist. In de zomer van vorig jaar is de gerenommeerde landschapsarchitect Georges Descombes aangesteld om het park te tekenen. De bouwmateriaalbedrijven die er zich nog bevinden krijgen een plek aan het Vergotedok. De buurtbewoners krijgen inspraak voor de invulling. De gronden moeten gesaneerd worden, gebouwen worden afgebroken en pas dan kan begonnen worden. Vandaag hebben enkele loodsen een tijdelijke socioculturele bestemming. Timing: eind 2018

FOCUS OP SAINCTELETTE EN CITROËN

SAINCTELETTEPLEIN Minister van Openbare Werken Pascal Smet (SP.A) wil het Saincteletteplein heraanleggen van aan de Albert II-laan tot aan de grens met Molenbeek. Het plein moet aangenamer worden voor fietser en voetganger. Een oproep voor een ontwerp wordt mogelijk nog dit jaar gelanceerd.

MUSEUM IN DE CITROËNSHOWROOM Enkele weken geleden heeft de Brusselse regering een akkoord bereikt over de aankoop van het iconische Citroëngebouw. Het Brussels Gewest wil er, met privécollecties, een museum voor moderne en hedendaagse kunst uit de grond stampen. Een gebouw met culturele uitstraling neerpoten in een industrieel reconversiegebied is een recept dat al in veel andere steden is toegepast, van Bilbao, over Nantes, Amsterdam en Hamburg tot in Oslo.

WONINGEN IN DE CITROËNATELIERS Om de verbouwing van het museum (1) te financieren zal het ateliergedeelte (tussen de Willebroekkaai en de Akenkaai) omgevormd worden tot een vierhonderdtal appartementen. Dat wordt niet eenvoudig, omdat het om een immense hangar gaat. Minister-president Rudi Vervoort (PS) stelt daarom voor om binnenin een stadsplein en groen park te maken. Hoe precies wordt nu samen met de Kristiaan Borret, de bouwmeester, verder onderzocht. De gronden moeten eerst gesaneerd worden.

BDW 1470 PAGINA 9 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

CITROËN NAAST HET TIR Citroën verhuist in 2017 met een deel van haar activiteiten naar het Terrain Adjacent Au Centre Tir (TACT), een nieuwe ontwikkeling van maar liefst 70.000 vierkante meter op Thurn & Taxis naast het TIRgebouw. De Haven van Brussel had plannen om op die plek logistieke activiteiten uit te bouwen, eventueel zelfs met de mogelijkheid om via een brug de goederen tot aan het Vergotedok te brengen, maar die plannen moeten nu gedeeltelijk herzien worden. Citroën zou een terrein krijgen aan de kant van de Havenlaan. Minister-president Vervoort belooft tevens een aanleg van de omgeving van het vervallen negentiende-eeuwse dienststation dat aan het terrein grenst.

MEANDERGEBOUW Tweeduizend ambtenaren van de Vlaams administratie verhuizen in 2018 naar het Meandergebouw, ontworpen door Willem Jan Neutelings. De bouwvergunning zou binnenkort afgeleverd worden.

P-PRAAT Het is paasvakantie, en dus geldt de stelregel: im Lombardstrasse nichts neues. Daarom een duik in het meer recente deel van ons archief. De onderwijsinspectie meldde twee weken terug dat in het Brussels Nederlandstalig onderwijs niet alles zo koosjer is als men ons wil doen geloven. De Brusselse scholen doen het minder goed dan hun Vlaamse collega’s. Nieuws dat hier en daar toch een rimpeling veroorzaakte. Niet zo bij Guy Vanhengel (Open VLD), bij de VGC bevoegd voor onderwijs. “Ik heb geen elementen gevonden die ik nog niet wist, maar ik ben wel blij dat de inspectie het nu ook weet,” liet hij weten. Alwetendheid is normaal gezien voorbehouden aan de almachtige, maar het is fijn dat ook de heer Vanhengel zich deze kunst eigen heeft gemaakt. Het zat Vanhengel vooral hoog dat de inspectie met de informatie naar buiten was gekomen. “Ze zouden zich bijvoorbeeld kunnen afvragen of ze met de wijze waarop ze hebben gecommuniceerd, hebben bijgedragen tot het verbeteren van het onderwijs in hun hoofdstad.” Nu ja, noem ons verzuurd, maar wij dachten vooral dat de taak van een inspectie inspecteren was. Dat ze met hun informatie naar buiten komen, daar valt ook al weinig tegen in te brengen. En dat verbeteren van het onderwijs moet naar onze bescheiden mening toch elders in gang gezet worden.

CHIEN ÉCRASÉ TIVOLI Citydev bouwt hier een ecologische woonwijk met in een eerste fase vierhonderd woningen. Timing: 2019.

GEN-STATION THURN & TAXIS De federale regering wil het ongebruikte NMBS-station Pannenhuis omvormen tot een GEN-station Thurn & Taxis en mee opnemen in het voorstadsnet dat nu snel vorm moet krijgen.

WONINGEN OP DE SITE VAN HET OUDE POSTGEBOUW AG Real Estate kocht in 2013 een gebouw van de Bpost tussen de Willebroekkaai en de Akenkaai en wil daar appartementen bouwen. In een eerste fase gaat het om 141 woningen. Voor het ontwerp doet de promotor beroep op architect Stéphane Beel, bureau 51N4E en Architectes Associés. Het project heet Canal Wharf. Timing: 2018.

De Nekkerhal in Mechelen gaat sinds vorige week door het leven als Nekkerhal – Brussels North. Na Charleroi en zijn Brussels South is er nu dus een tweede stad die van een Brussels walletje wil eten. De beslissing - onze kop eraf als er geen marketeer voor iets tussen zit – moet buitenlandse toeristen naar het onherbergzame noorden van Brussel lokken. Een nobel streven uiteraard. Wij zijn er zeker van dat toeristen en masse de weg zullen vinden naar de evenementen die in de hal op stapel staan: de Bras Rommelmarkt (‘Grootste van de regio’), het 50-plus event (‘Dé beurs voor 50-plussers in Vlaanderen’), het Hobbysalon en het Stoffenspektakel. Voor de durvers is ook nog de Erotica Body en Beauty-beurs, er worden spannende attracties beloofd.

GROEIENDE VRAAG NAAR STADSTOURS BRUSSEL – Nieuwe cijfers van VisitBrussels voor 2014 hebben aangetoond dat de vraag naar stadstours in 4 jaar tijd met 20 procent is gestegen. Met 14.000 tours in 2011, 15.900 in 2012 (+12 procent), 16.700 in 2013 (+5 procent) en 17.200 in 2014 (+3 procent) slinkt de groeikracht de jongste jaren enigszins, maar het totaalresultaat blijft positief. Voor de berekening werden in 2011 een panel van 58 gidsenverenigingen betrokken.

Vandaag is dit panel gereduceerd tot de vijftien grootste gidsenorganisaties, maar de extrapolatie voor het totaalcijfer voor alle organisatoren geeft een realistisch cijfer, aldus VisitBrussels. Ook het aantal toeristen die beroep doen op gidsenverenigingen is gegroeid, stelt het onderzoek. VisitBrussels noteert een toename van 15 procent in vier jaar tijd, van 294.000 in 2011 naar 343.300 vorig jaar.

Jean-Marie Binst

PERCENTAGE SCHOOLAFHAKERS DAALT, MAAR BLIJFT HOOG BRUSSEL – Bijna twintig procent van de niet-leerplichtige Brusselse jongeren in het Nederlandstalig onderwijs stopt vroegtijdig en behaalt dus geen diploma of ander getuigschrift. Dat blijkt uit het rapport ‘Vroegtijdig schoolverlaten in het Vlaamse secundair onderwijs’ van het departement Vorming en Onderwijs. Met dit cijfer doet Brussel het slechter dan Vlaamse centrumsteden als Mechelen, Oost-

ende en Aalst, maar iets beter dan Gent en Antwerpen. Opvallend ook: de Brusselse schoolverlaters scoren een stuk hoger op de kansarmoedeindicator dan de Vlaamse. Het goede nieuws is dat het percentage vroegtijdige schoolverlaters overal daalt, in Brussel zelfs meer dan in Vlaanderen. In het schooljaar 2009-2010 lag het op 24,4 procent, in het schooljaar 2012-2013 op 19,6 procent. Bettina Hubo

ADVERTENTIE

OP ZOEK NAAR EEN OPLEIDING? ONTDEK SNEL ONS NIEUW AANBOD. Surf naar www.syntrabrussel.be en schrijf je in vanaf 1 mei.

Wij houden van volledigheid, dus na een Brussels North en South is het niet meer dan logisch dat er een Brussels East en West komt. Suggesties mogen op een gele briefkaart of per postduif naar het Flageyplein worden gestuurd. Bij gebrek aan een firmawagen verplaatsen redacteurs van deze krant zich al eens met de fiets. Als godvrezende mensen respecteren wij daarbij uiteraard altijd scrupuleus de verkeersregels. Dit in tegenstelling tot onze pendelende medefietsers. Die durven op het jaagpad langs het kanaal namelijk al eens de laagvlieger uit te hangen. En op een jaagpad mag u niet harder dan 30 kilometer per uur fietsen. Genoeg voor Vlaams mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA) om een campagne op poten te zetten om dat tegen te gaan. In de toekomst kan de snelle pendelaar dan met een rotvaart tegen billboards met de slogan ‘Het jaagpad is van iedereen’ aanrammen. Leuke slogan ook. Als wij ons niet vergissen was eenzelfde concept enkele jaren geleden in zwang bij het bestuur van een of ander vissersdorp aan de Schelde. Fijn dat er ook in de preventiecampagnesector gerecycleerd wordt.

-10%jv*ing

bij inschri or vo & betaling . 1 juli 2015

OPENDEURDAG

rbaar t cumulee rting is nie n en enkel * Deze ko re kortinge van met ande ing r inschrijv geldig voo e opleiding. een nieuw

ZA 09.05.2015 | 10u00 tot 17u00 CAMPUS TOUR & TAXIS | CAMPUS UKKEL

BDW 1470 PAGINA 10 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

geest met straks bezig en wat ik nog moest doen, niet met het genieten van de natuur. Het effect van mindfulness was voor mij zo positief, dat ik een opleiding als trainer volgde bij David Dewulf, stichter van het Instituut voor Aandacht en Mindfulness (IAM). Als ik mijn kinderen van acht en tien jaar hoor ruziemaken, vraag ik hen wat en waar ze precies iets voelen. Ze moeten hun gevoelens benoemen en in drie minuten ademruimte tot rust komen. Het helpt.”

Eén rozijn

DEZE WEEK BIJ THE BRUSSELS MINDFULNESS INSTITUTE > EUROCRATEN ONTSTRESSEN IN HET HIER EN NU

SINT-LAMBRECHTS-WOLUWE – Britse parlementsleden loofden de weldaden van een interne opleiding stressbestendigheid, bekend als mindfulness. Ze willen nu het positieve effect ervan bepleiten bij europarlementsleden in Brussel. Dat zint het pas opgerichte Brussels Mindfulness Institute wel. Al talloze eurocraten ervoeren bij de trainers wat stressbeheer bijbrengt.

Met een rozijn naar de bron van

ZELFEVENWICHT ‘O

nze ervaring leert dat veel euroambtenaren en expats het moeilijk hebben met een overvolle agenda, scherpe deadlines, burn-outs en stressgerelateerde problemen,” stelt de vervlaamste Duitse Beate Trück (44 jaar), sinds vier jaar actief als mindfulnesstrainer. “Het probleem is dat het hun functioneren hypothekeert. Het gemis aan nabije familie in die middens kan een en ander nog bezwaren. Toen euroambtenaren van de 38- naar 40-urenweek overstapten, sloegen bij vele hardwerkers de stoppen door.”

Snelle irritaties Trück is al jaren actief in Europese instellingen en multinationals. Vier maand terug richtte zij met

Jeroen Janss en Steve Savels The Brussels Mindfulness Institute op dat eurocraten, expats en bedrijfspersoneel de herbronningstherapie diets maakt. De doelgroep, een duizendtal contacten, heeft het trio te danken aan zijn netwerk uit vorige functies in de internationale bedrijfswereld. In die bedrijven werd rondom mindfulness gewerkt met kleine groepen. Voor alle duidelijkheid: wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat mindfulness effect kan hebben op diverse gedrags- en gemoedsmoeilijkheden. Tal van klachten, als depressieve periodes, angsten, verdriet, snelle irritaties, gevoelstrauma’s, vermoeidheid, slaapstoornissen en eet- en ademhalingsklachten kunnen afgezwakt

worden of verdwijnen door aanhoudende toepassing van de mindfulness-oefeningen. Vandaar dat al wat huisartsen en psychologen hun patiënten aanraden om een oefensessie te volgen.

Burn-out

Beate Trück: “De stichter van mindfulness, professor Jon Kabat-Zinn, wordt in de Europese Commissie uitgenodigd.”

Trück, die sinds vijftien jaar in Brussel woont, en in Brussel en de Rand lesgeeft, ondervond het zelf. “Ik dacht jaren in een verantwoordelijke functie te kunnen multitasken, tot de druppel de emmer deed overlopen en ik in een burn-out belandde,” geeft ze toe. “Ik kon niet meer slapen, en stond op automatische piloot. Mijn lichaam stond onder de douche, maar ik wist niet of ik mijn haar al had gewassen. En als ik door een mooi landschap liep was mijn

Twee weken terug beëindigde Trück haar tweede sessie voor een kleine groep medewerkers van de Europese Commissarissen, inclusief voorzitter Jean-Claude Juncker. “Ongelooflijk hoe die mensen meer rust in hun leven vonden, gaven ze te kennen. In het Brits parlement werd mindfulness ook als workshop aangeboden. En wat bleek? De honderdtwintig parlementairen die het volgden werden zo laaiend enthousiast over het effect ervan, dat ze hun collega’s in het Europees Parlement een voorstel willen doen. De Amerikaanse professor, Jon Kabat-Zinn, de stichter van de mindfulnesstherapie, wordt in Brussel uitgenodigd in de Europese Commissie. Vandaar dat we ons met enkele trainers gegroepeerd hebben in The Brussels Mindfulness Institute zodat we in meerdere talen, naast het Engels, trainingen kunnen aanbieden.” In het voorjaar organiseerde het Brussels Mindfulness Institute de eerste trainingen in The Library (Woluwe); de sessies waren direct volzet. Binnenkort herstarten er nieuwe trainingen. BDW volgde al een introductiesessie van Trück in het Nederlands bij Fit Nation (Assesteenweg, Lennik). Om u in de sfeer te brengen, een streepje leservaring. “Sluit de ogen en voel aan wat ik tussen je vingers leg. Duw erop en plet het. Ruik eraan. Proef het nu en bijt het vervolgens stuk. Hou je gedachten bij deze beleving. Wat voel je?” Een rozijn bleek het testobject. Een explosie van gevoelens en zintuigelijke bewustwordingen ontlook in mij. Geen gedachten aan gisteren meer, geen verwachtingen voor morgen... Jean-Marie Binst

Nieuwe mindfulness-sessies voor particulieren (in het Engels) op 5, 7 en 9 mei in The Library, De Brocquevillelaan 40, Sint-Lambrechts-Woluwe. Info: www.brusselsmindfulness.be en 0476-892.941 ADVERTENTIE

Puzzel Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

✆ 0800-15045

alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30

Bezoeken enkel op afspraak

puzzel@resonansvzw.be

BDW 1470 PAGINA 11 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

KOM DE IDE ALE INVESTERING BEWONDEREN

Sint-Agatha-Berchem > Theater Toone speelt op verplaatsing

Passiemysterie sinds 1934 Het is niet uniek maar wel uitzonderlijk: Koninklijk Poppentheater Toone speelt op verplaatsing. Al sinds 1934 speelt het klassieke marionettentheater Toone (uit 1830) in de paasweken een bewerking van Le mystère de la Passion van Michel de Ghelderode. Precies vijftig jaar geleden, in 1965, kocht Toone VII het huidige theaterpand tussen de Grasmarkt en Korte Beenhouwersstraat. Dat jaar kwam koningin Fabiola naar de productie kijken, en kreeg ze twee marionetten cadeau. Sindsdien is de alternatieve klas-

ADVERTENTIE

sieker niet meer van de stangpoppenscène verdwenen. Voor twee voorstellingen verlaten Toone VIII en equipe wel het vertrouwde centrumsteegje, om af te zakken naar SintAgatha-Berchem. Eerst in het Brussels Frans (15 uur) en dan in het Brussels Vloms (17.30 uur) wordt op zondag 19 april in de Gemeentelijke Feestzaal (Koning Albertlaan 33) de Passie opgevoerd. Een verhaal dat doorspekt is met humor en hartstocht. Reservatie via de Dienst Jeugd en Senioren: 02-563.59.20. JMB © CHRISTOPHE DEGREEF

Orfeo & Tosca opendeurdag op 25 april (10u - 18u) De ijzeren kooi van waaruit de grondfonteinen worden geregeld, staat vol graffiti.

ELSENE > FLAGEYPLEIN VERLOEDERT, ZEGT MR

GEBROKEN GRANIET EN GEBARSTEN GLAZEN KOOIEN Elsens gemeenteraadslid Gauthier Calomne (MR) is de rommelige staat van het Flageyplein beu. Het is niet de eerste keer dat hij zich daar vragen bij stelt, maar nu zou hij wel eens gelijk kunnen krijgen. Gauthier Calomne leidt de Elsense MRfractie en is het jongste politieke talent van de grootste meerderheidspartij. Meestal interpelleert hij over mobiliteitsdossiers. Zo is hij - de Elsense liberalen getrouw - geen minnaar van tram 71 of al te grote toegevingen aan ‘vijandige’ Brusselse mogendheden, zoals de MIVB. Wel weet hij kritiek meestal te vergezellen door eigen voorstellen, de ene al constructiever dan de andere. Zo is hij wel voorstander van een metro in plaats van een tram op de Elsensesteenweg. Calomne woont op het Flageyplein en stelde tijdens de huidige en voorbije legislatuur al heel wat vragen over het grootste plein van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het plein werd in 2009 heraangelegd na een jarenlang aanslepend debacle. Die renovatie was wel geslaagd; jong en oud troepen er samen wanneer het eerste zonnetje door de wolken piept. Maar dat succes heeft ook een

keerzijde: het Flageyplein is al enkele jaren vuil, de banken worden geregeld stukgeslagen - nochtans heeft men de oorspronkelijke arduinen exemplaren al eens vervangen door granieten, toch een van de hardste gesteenten op onze planeet - en de kooien die toegang geven tot de ondergrondse parking worden geflankeerd door stukgeslagen glas. Calomne herhaalde dat nog maar eens voor de collega’s van tvbrussel. Mobiel Brussel, de gewestelijke administratie stedenbouw, staat in voor het onderhoud van het Flageyplein. Op tvbrussel leerden we dat de administratie aan een lijst werkt in samenwerking met de gemeente Elsene, maar dat het altijd enige tijd in beslag neemt om herstellingswerkzaamheden uit te voeren of wisselstukken te vinden voor het geplaagde plein. Allemaal goed en wel, maar de toegang tot de parking is al meer dan een jaar geabumeerd en de granieten bank ligt ook al een jaar of wat naast zijn hengsels. Over de bus- en tramhalte zwijgen wij dan nog; als het regent worden de wachtenden er doornat, want de voegen zijn niet waterdicht. CD

■

ideale investering voor wie zijn rendement graag ziet stijgen

■

perfecte huisvesting voor de groeiende groep expats

■

eigen verhuurdienst gespecialiseerd in verhuur aan expats

■

unieke ligging en prestigieuze uitstraling

■

vlakbij De Munt en het bruisende stadscentrum van Brussel

■

deel van het iconische Chambon-complex

■

riante binnentuin van landschapsarchitect Wirtz

■

meer info: bel 02/201 00 01 of kijk op thechambon.be

Afspraak in de Koloniënstraat 56 - 1000 Brussel

ADVERTENTIE

*Met uitzondering van de vervoersbewijzen Airport Line die enkel geldig zijn op het netwerk van de MIVB, met inbegrip van het gedeelte Bourget - Brussels Airport.

MOBIB ZET HEEL BRUSSEL OP DE KAART

1 KAART 4 NETTEN VANAF 21/04

De vele voordelen van uw MOBIB Basic-kaart: • Geldig in de hele Jump-zone* (op alle voertuigen van de NMBS, De Lijn en TEC in Brussel) • Niet op naam en kan dus gedeeld worden • Herlaadbaar • 5 jaar lang bruikbaar

Meer info op mivb.be

BDW 1470 PAGINA 13 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

SINT-GILLIS > CARTOGRAFIE EN BOEK OVER BOSNIËSTRAAT

BOSNIË EN BELGRADO LIGGEN VLAKBIJ BETHLEHEM Eerder bracht Constant vzw ‘Woorden uit de Berenkuil’ op de markt, een boek over het Schaarbeeks, nu is de Bosniëstraat in Sint-Gillis het centrum van een wereldwijd netwerk. De weerslag in audiobestanden kan u nu al beluisteren, binnenkort is er een cartografie en voor september wordt een boek aangekondigd. Het verhaal van een buurt waar Spaans, Portugees en veel daartussen tot het dagelijkse taalgebruik behoren.

Laken > Beliris voert test uit

Onze-Lieve-Vrouwkerk krijgt sfeerverlichting In 2016 zal de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Laken op een sfeervolle manier verlicht worden. Afgelopen week was er al een test.

Bettina Hubo

De kerk werd tussen 2003 en 2012 volledig gerestaureerd. Beliris nam de gevels en het dak voor zijn rekening, de Regie der Gebouwen stond in voor de restauratie van de Koninklijke Kapel. Als kers op de taart plant Beliris ook een sfeerverlichting. Vorige week voerde het bureau Light to Light een test uit met 99

Lusophonia is de naam voor het Portugese Gemenebest, zo staat op Wikipedia, maar in Van Dale is het woord niet terug te vinden. In het Frans is het woord echter heel gebruikelijk, zo leert een uitzending van Radio Bosnie, die iedere donderdagochtend uitzendt tussen 11 en 12 uur. Het Portugees wordt door meer dan 200 miljoen mensen gesproken, evenveel als het Frans. Portugees heeft echter niet dezelfde weerklank als het sterk centralistische Frans, de plaats van Portugal in de wereld is anders dan die van Frankrijk, het grootste Portugees sprekende land in de wereld is Brazilië met om en bij de 200 miljoen inwoners. De uitzendingen draaien rond nieuwe woorden of woorden in bruikleen die genoteerd werden in de buurt van de Bosniëstraat in Sint-Gillis. Het project spreektu1060? is het sociaal-culturele luik van het wijkcontract Bosnië. Wijkcontracten gaan over straten en stenen, over wonen, kinderopvang en sport maar dus ook over woorden. Radio Bosnie is maar één facet, er is ook een woordenboek op til en een cartograﬁe, From Bosnie to the world and back genoemd. Spreekt U Sint-Gillis? is het werk van de vzw Constant, een organisatie die nieuwe media en kunst met elkaar verbindt. In Spreekt U Sint-Gillis? neemt de Bosniëbuurt een centrale plaats in. Er wordt gesproken over het leven in de wijk, over het verleden en de toekomst. From Bosnië to the world and back brengt het netwerk van mensen die in de Bosniëwijk wonen wereldwijd in kaart. Spaans- en Portugeestaligen, van overal in de wereld, zijn niet met weinigen in de buurt.

lampen, een kwart van het geplande aantal verlichtingspunten. “Beliris en Monumenten en Landschappen zullen de proef nu evalueren wat betreft sfeer, schaduwspel, plaatsing en verankering,” zegt Marianne Hiernaux van Beliris. Bedoeling is dat de bouwvergunning in juni wordt ingediend en de verlichting een jaar later geplaatst wordt. Het verlichtingsproject kost 1,2 mijloen euro.

Valies met kaarten

Elk jaar koopt het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) luchtfoto’s aan om zijn databank met geografische gegevens aan te passen. Overlappende luchtfoto’s worden daarop op elkaar gelegd, waardoor een 3D-model ontstaat, dat op zijn beurt vergeleken wordt met de gegevens die het NGI al heeft van plaatsnamen, rivieren, bossen en gebouwen. Zo wordt duidelijk hoe de werkelijkheid op het terrein is in vergelijking met de werkelijkheid op de kaart. Als het moet, dan past het NGI de gegevens aan. Het NGI is natuurlijk al zo lang bezig met kaarten maken dat het ondertussen over een indrukwekkend archief luchtfoto’s beschikt. Een selectie hiervan vindt u week na week in deze rubriek ‘Uit de lucht gegrepen’ terug. Het gaat steeds om (oude) luchtfoto’s uit een van de negentien Brusselse gemeenten. Vorige week zag u het Ter-KamerenSter-kruispunt in Elsene, op de Generaal Jacqueslaan tussen het Ter Kamerenbos en de Vrije Universiteit Brussel. Deze week blijven we in de buurt en nemen we u mee naar een hoogte. Waar zijn we? CD

Humor En er is ook humor. Humor is nooit veraf als mensen spontaan met taal bezig zijn. Monsieur Sarma is wereldberoemd in de wijk, hij was een kennis van een inwoner van de Bosniëwijk, hij haalde na de markt op het Vossenplein de spullen op die de handelaars achterlieten. ‘s Anderendaags bracht hij die spullen aan de man of vrouw op datzelfde Vossenplein. Tegen september moet er ook een boek met de spreektaal van de Bosniëbuurt klaar zijn, daar is vzw Constant met Peter Westenberg en Clémentine Delahaut volop mee bezig. Maar nu is het uitkijken naar 23 april, wanneer Rafaella haar vijf wereldkaarten met de Bosnische netwerken aan het raam van de vzw hangt. De vernissage is om 18 uur in de Fortstraat 5. Op de kaart staan alvast het Marokkaans netwerk van de Diamant Vert en het Braziliaanse Boteco’s, twee winkels uit de buurt. Danny Vileyn en Cyril van der Esch Meer info: www.constantvzw.org en www.spreektu1060.be

UIT DE LUCHT GEGREPEN

Rafaella Houlstan-Hasaerts trok met een valies met kaarten in de buurt rond, op het Bethlehemplein – wereldberoemd voor zijn Griekse restaurantjes – in de Bosnië- en Belgradosrtraat, ze liggen hier allemaal op een kluit. Rafaella liet buurtbewoners, handelaars

en pendelaars de kaart zien en liet ze spreken, ze stelde vragen als “waar gaat u op reis dit jaar” maar ook “waar zou u heel graag eens op reis gaan?” SintGillis is een heel erg wereldse microkosmos, de meest uitgesproken van alle Brusselse gemeenten. Rafaella kreeg persoonlijke intieme verhalen te horen en geopolitieke beschouwingen. Ze vroeg wat ze meenemen als ze hun familie in het verre buitenland bezoeken en wat ze meebrengen bij hun terugkeer. Dat kunnen voorwerpen zijn, of keukenrecepten of woorden. In totaal zijn er 120 interviews afgenomen, tijdens die interviews werden audioportretten gemaakt die de taal van de buurt in kaart brengen. De talen van de buurt, die het Nederlands en het Frans overstijgen, maar ook het Spaans en het Portugees, zijn het resultaat van de migraties die in de jaren 1960 begonnen zijn. Een Spaanstalige buurtbewoner heeft de gewoonte om te zeggen: “Vamos à la cava.” Een Bulgaarse man die taallessen volgt bij het OCMW vond in het Frans geen enkele juiste vertaling voor het Bulgaarse ‘rot op’. Tot hij in gesprek geraakte met een niet meer zo jonge Waalse klasgenote: tegenwoordig gebruikt hij het Waalse aluche als hij genoeg heeft van iemand.

Rafaella interviewt buurtbewoners, handelaars en bezoekers met de kaart bij de hand.

BDW 1470 PAGINA 14 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

BDWOPINIE

Autodelen zal in de toekomst enkel maar aan belang winnen, voorspelt Paul Delva.

MOBILITEIT PAUL DELVA (CD&V) WIL DUURZAME AANPAK VAN ‘BRUSSELSE CONGESTIE’

Een mobiele stad

IS EEN GEDEELDE STAD BRUSSEL – Het fileleed zorgt voor heel wat problemen in Brussel. Als het even vanzelfsprekend wordt om te voet te gaan, met de fiets of het openbaar vervoer, of om de wagen op een andere manier te gebruiken, staan we enkel stil wanneer we daar zelf voor kiezen. Pas dan wordt de stad een echt gedeelde stad, zegt CD&V-fractieleider in het Brussels parlement Paul Delva.

elkom in Brussel: filevrije stad! Een utopische of een realistische baseline voor onze hoofdstad over 20 jaar? Je zou het je afvragen, want vandaag staat Brussel haast elke dag stil. Maar het kan anders. Vandaag is de wagen voor velen het meest vanzelfsprekende vervoersmiddel, de zogenaamde standaardkeuze. Als het even vanzelfsprekend wordt om te voet te gaan, met de fiets of het openbaar vervoer, of om de wagen op een andere manier te gebruiken, staan we niet langer stil wanneer we dat niet willen, enkel wanneer we ervoor kiezen. Ook dan pas wordt de stad een echt gedeelde stad. Het fileleed in onze stad, en de hiermee gepaard gaande langere woonwerkverplaatsingen, leidt ertoe dat werkgevers moeite hebben om vaca-

tures ingevuld te krijgen, simpelweg omdat mensen het niet zien zitten om tijd te verdoen in de Brusselse mobiliteitsknoop. De auto moet voor bepaalde trajecten dan ook minder interessant worden. Tegelijk moeten andere vervoersmiddelen interessanter worden. De standaardkeuze om ergens naartoe te gaan moet verschuiven van de wagen naar de fiets, het openbaar vervoer en onze twee voeten.

Keuzearchitectuur Wanneer we beslissingen nemen over de manier waarop we ons verplaatsen, wegen we bepaalde opties tegenover elkaar af. Hoe meer tijd we moeten investeren in het uitpluizen van een alternatief, hoe kleiner de kans dat we ervoor kiezen. En omgekeerd. Door ervoor te zorgen dat andere vervoersmiddelen, of een

combinatie ervan, een realistisch alternatief zijn voor de wagen, wordt de keuze ervoor gemakkelijker. Net zoals men in warenhuizen fruit in plaats van snoep op ooghoogte kan leggen, en zo de keuze voor fruit gemakkelijker maakt, kunnen we het mobiliteitsgedrag van mensen bijsturen door een keuzearchitectuur te ontwerpen die mensen stimuleert om een andere standaardkeuze dan de wagen te maken. Vandaag krijgen veel werknemers een bedrijfswagen. Dit versterkt het statuut van de wagen als standaardkeuze. Een alternatief voor de bedrijfswagen is het mobiliteitsbudget. Dit is in essentie een rugzakje met financiële middelen voor werknemers. Hiermee kunnen zij zelf kiezen met welke vervoersmiddelen ze de verplaatsingen van en naar het werk willen maken (en ook in de vrije tijd). Het is een stimulans om de verschillende vervoersopties tegen elkaar af te wegen afhankelijk van het traject.

Autodelen De volgende decennia zal de Brusselse bevolking sterk groeien. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich

op een veilige en aangename manier kan verplaatsen, zal het antwoord niet komen van een individuele auto die louter voor individuele verplaatsingen wordt gebruikt. Daar is eenvoudigweg geen plaats voor. We moeten ons dan ook durven afvragen of auto’s vandaag goed genoeg benut worden. Brussel beschikt al over een aanzienlijk aantal parkings. Los van de onduidelijkheden over de benuttingsgraad ervan of de vraag of er nood is aan meer parkings, is iedere parking niet meer dan een plaats om een auto onbenut te laten stilstaan. Er schuilt in de Brusselse parkings dus een enorm potentieel aan autodelen. Het is ook niet langer de vraag of er ooit zelfrijdende auto’s in onze steden zullen rijden, louter wanneer. Dit zal een enorme invloed hebben op onze mobiliteit, het huidige congestieleed en verkeersveiligheid. Autodelen, bijvoorbeeld, zal nog gemakkelijker worden. Wanneer je jouw auto niet nodig hebt, kan je de auto immers automatisch ter beschikking stellen van anderen. Of je koopt zelf geen wagen en maakt gebruik van zelfrijdende auto’s van anderen. Een duurzame aanpak van de Brussels congestie vraagt een keuzearchitectuur die een ingrijpende gedragswijziging stimuleert en mogelijk maakt. Naast grote ingrepen in de stadsinfrastructuur is het minstens even belangrijk om de mogelijkheid aan te bieden om op een laagdrempelige manier een traject te kunnen uitstippelen met een combinatie van verschillende vervoersmiddelen. Technologie kan ons hierbij helpen. Een routeplanner waarin het aanbod geïntegreerd wordt, niet alleen van de MIVB, De Lijn, TEC en NMBS, zoals die vandaag bestaat, maar ook van het fietsdelen (Blue Bike, Villo!...) en autodelen, zoals Cambio, is technisch mogelijk, maar bestaat, helaas, nog niet.

Gedeelde stad

PAUL DELVA:

“Als andere vervoersmiddelen een realistisch alternatief zijn voor de wagen, wordt de keuze ervoor gemakkelijker”

Tot slot, een stad is meer dan een verzameling straten die louter gebruikt worden om van A naar B te gaan. De publieke ruimte is ook de plaats waar we elkaar kunnen ontmoeten. Tenminste, als die ruimte dat toelaat. Het bovenstaande pleidooi voor andere vervoerskeuzes is dan ook evenveel een pleidooi tegen de congestie, als voor de mogelijkheid tot ontmoeting in een kwaliteitsvolle publieke ruimte. Inzetten op een duurzame, gedeelde mobiliteit, zorgt ervoor dat we op onze bestemming geraken, terwijl het ook toelaat om stil te staan en mensen te ontmoeten. Het laat toe om als een toeschouwer te kijken naar iedereen die onderweg is, alvorens zelf terug deel te nemen aan het mobiele schouwspel. Onderweg zijn wordt zo opnieuw onderdeel uitmaken van de gedeelde stad. Paul Delva Fractieleider CD&V Brussels Parlement

lezersbrieven@bdw.be

BRIEVEN VAN LEZERS

BDW 1470 PAGINA 15 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

Geen vergeten held In de krant van 2 april brengt Nick Trachet een bezoek aan Halle (BDW 1468, p.22). Hij vermeldt Servais als ‘een wat vergeten held’. De composities van Servais worden nog steeds over de hele wereld ingestudeerd in de conservatoria en uitgevoerd op het concertpodium. Er zijn bovendien enkele tientallen cd’s verkrijgbaar met zijn muziek. Servais’ verdiensten voor de cello komen regelmatig ter sprake in publicaties in alle mogelijke talen. François Servais is dus allerminst vergeten, noch in zijn geboortestad Halle, noch in de rest van de wereld.

Peter François, Halle

Middenveld Het was een druilerige zondagmiddag. Windstoten tegen de Brusselse gevels weerkaatsten hartenwensen, zoals een leefbare buurt, ruimte voor mensen. De parade ‘Hart boven Hard’ trok door de stad. Een kleurrijk amalgaam van diverse groepen en organisaties uitte hun ongenoegen. De besparingspolitiek van Vlaanderen en de federale regering werd aangeklaagd en alternatieven werden naar voor geschoven. Een hartverwarmend signaal. Ondertussen weten we dat de besparingspolitiek van de Brusselse regering ook het middenveld treft. De subsidies aan de leefmilieuverenigingen verminderen met vijftien procent, volgens IEB zelfs met meer. Een harde beslissing. De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) vermindert de structurele subsidie (nominale dotatie) aan Bral wel niet, maar door de niet-indexering gedurende de periode 2009-2014, moet Bral wel 15 procent inleveren. Dit betekent duizenden euro’s besparingen. Een hard verdict. Als bestuurder bloedt

Brel in Zinnema In de Anderlechtse Vlaamse cultuurtempel Zinnema luistert een afgeladen volle zaal senioren naar Filip Jordens zingt Brel. De seniorennamiddag is een initiatief van de Anderlechtse schepen van Nederlandstalige Aangelegenheden en vindt plaats onder de benaming Matinee en Staminee. De grote opkomst bewijst dat chansonnier Jacques Brel een grote meneer is die 36 jaar na zijn dood de harten nog steeds beroert. Ook en niet in het minst in de vertolking van de Vlaamse, zelfbenoemde francofiel Filip Jordens. Alles aan hem ademt Brel: het timbre van zijn stem, de uitgesproken huigr en zelfs het uiterlijk van de jonge performer laten Brel voor even opstaan uit de doden. Ook al is dat niet de bedoeling van Jordens, zoals hij het zelf ooit verwoordde op Radio 1. De performer wil Brel namelijk niet naar het hier en nu trekken, want, nog volgens Jordens, “is dat helemaal niet nodig. Het werk van Brel is immers onverminderd actueel.” Toch is het precies dat wat Jordens ergens in het midden van de voorstelling doet, wanneer hij, bij de aanhef van het

mijn hart. Wij mogen stemmen, maar onze (kritische) stem moet inbinden. Daarnaast hebben diverse overheden (Gewest, VGC, Stad Brussel, …) en hun respectievelijke administraties de marsrichting gekozen van sturing, dirigisme en controledrang. De overheden kiezen een kader waarbinnen participatie mogelijk is, maar bepalen zelf de setting. De discussies en de inspraakmomenten rond de centrale lanen in Brussel-centrum zijn daar exemplarische voorbeelden van. De VGC dwingt de gemeenschapscentra, vooral sinds de hervormingen, in een ambtelijk cultureel keurslijf. De restauratie van de verkokering. Vroeger werden publieke debatten en infomomenten gevoerd rond bepaalde thema’s en diverse beleidsdomeinen zoals (sociaal) wonen, open ruimte, welzijnsplanning, zorgverzekering, veilige schoolomgeving,.. Maatschappelijke en leefmilieuproblemen werden aangekaart, oplossingen voorgesteld, acties gevoerd. Er waren dwarsverbindingen tussen gemeenschapsen gewestmateries. Het protest tegen de Brusselse verbrandingsoven in Neder-

Mobib wordt de norm

Uit de lucht gegrepen Ik volg met aandacht uw rubriek “Uit de lucht gegrepen”, die luchtfoto’s van Brussel toont. De foto van 2 april kon ik echter niet thuisbrengen (BDW 1468, p.14). In de uitgave van 9 april verneem ik nu dat het een foto van de Aartshertogensquare in Watermaal-Bosvoorde is. Ik ben dan terug gaan zoeken en kom daarbij tot de vaststelling dat dat klopt, maar dat de foto in spiegelbeeld was weergegeven. Roger Schoonjans, Eppegem

Vanaf 21 april zullen gebruikers van het Jumpticket (een tien – of vijfrittenkaart waarmee je in Brussel op het hele openbaar vervoer kan) hun vervoersbewijs kunnen opladen op een Mobib-kaart (BDW 1469, p.4-5). Dat vraagt om verduidelijking. Een of tien ritten kan je vandaag aanschaffen op een Mobibkaart of een papieren magneetkaart. De prijs verschilt, maar ook de toepassing: Mobib is nu enkel geldig op het MIVB-net, de (duurdere) magneetkaart zowel bij de MIVB, De Lijn, TEC en NMBS binnen de Jump-zone. Die komt in grote lijnen overeen met het Brussels Gewest. Mogen we aannemen dat na 21 april de Mobib-kaart geldig zal zijn in de Jump-zone? En gebeurt dat tegen de prijs van de huidige Mobib-kaart of van de duurdere magneetkaart? Dan is er nog de vijfrittenkaart. Die bestaat vandaag enkel als magneetkaart, dus niet als Mobib. Bovendien is die ook geldig buiten de Jumpzone, in een zogeheten voorstadszone – verschillende kilometers verder in Vlaanderen. Jo Verwimp, Asse

Parkeren in Brussel De foto op de eerste pagina van BDW 1466 was inderdaad treffend: niet alleen wegens de overdaad aan verkeersborden, maar ook wegens het feit dat niemand er zich aan stoort. Een vergelijkbare ergerlijke situatie kan je ook vaststellen op wat één van de mooiste plekken van Brussel zou moeten zijn, met name net voor de kathedraal: overal in de buurt staan parkeermeters en word je (soms) beboet als je niet betaalt, maar

nummer Les Flamandes de memorabele zin uitspreekt: het volgende nummer is voor les copines de Bart. Sta me toe om dit toch enigszins te nuanceren, al is het dan op het gevaar af om op geheel artistieke wijze te worden versleten voor een bekrompen flamingant. Brel bleef dan wel zijn hele leven lang een anti-flamingant, Les Flamandes stelde hij in het weekblad Humo zelf voor als een grap en een eenzijdige voorstelling van de Vlaamse vrouw die hij verder niet wilde beledigen. De grap werd door journalist en Brel-fan Johan Anthierens later in Knack omschreven als een artistieke drol. Artistieke expressie is heilig en geen heilig huisje mag worden ontzien. Nog niet zo lang geleden droegen we met z’n allen de vrije meningsuiting hoog in het vaandel. Deze hier-en-nu-voorstelling van het oeuvre van Brel doet dat kennelijk niet. De grap, alias artistieke drol en karikatuur uit het verleden wordt gretig misbruikt om talloze Vlamingen en Brusselaars te stigmatiseren en hun vrije meningsuiting en politieke voorkeur te bekladden. Als ik de zaal verlaat, kan ik niet nalaten om te denken: wat zouden de copines de Bart hiervan vinden? Nadine Van Lysebetten, N-VA-gemeenteraadslid, Anderlecht

Over-Heembeek – vandaag nog altijd een puntbron van vervuiling – was niet alleen ingegeven door de uitstoot van polluenten en vliegassen, maar ook door de terechte bekommernis van de omwonenden voor hun gezondheid en welzijn, om maar te zwijgen over de impact van het stilstaand verkeer op de Brusselse Ring op de luchtkwaliteit. Het storend vliegtuiglawaai boven het nieuw te bouwen gemeenschapscentrum te Neder-Over-Heembeek kan de acteurs en de actrices op de bühne het zwijgen opleggen, waardoor we af en toe verplicht zijn een plas- en drankpauze in te lassen, wat dan weer bevorderlijk is voor de gemeenschapsvorming. Breek de schotten tussen de verschillende beleidsdomeinen en –structuren af. Geef ruimte en zuurstof aan alle mensen. Brusselaars leven niet in hokjes.

J.P. Van Steenberghe Lid AV Gemeenschapscentrum Heembeek-Mutsaard Bestuurder Groene Wandeling, Promenade Verte NOH Bestuurder BRAL, stadsbeweging voor Brussel

net voor de trappen van de kathedraal mag je in feite helemaal niet parkeren (er waren ooit fietspaden geschilderd aan beide kanten van deze smalle doorgang). Aangezien je, als je daar toch staat, in feite een verkeersboete moet krijgen, maar de parkeerwachters die niet mogen uitschrijven en de politie toch nooit langskomt, mag je daar gerust een hele dag foutparkeren en het uitzicht op de katedraal verpesten, je wordt toch niet bestraft. Ik heb dit al een paar keer aan de stad Brussel gemeld, maar iedereen schuift de zwarte piet door naar een andere schepen. En intussen worden die plaatsen van ‘s morgens vroeg ingenomen door steeds dezelfde foutparkeerders. Misschien helpt het als jullie een politicus/a aanspreken, of een actie op touw zetten zoals vroeger (cf. The Bulletin). Dat is nodig geweest om de Grote Markt verkeersvrij te krijgen. Hopelijk lukt het ook hier. Marc Denys, Grimbergen

Demetskaai In een bijdrage over de Fernand Demetskaai (BDW 1468, p. 12) is er sprake van “een glitterende goktent Casino Versailles (...) vooral druk in de namiddag en direct na de kantooruren.” Was een sociaal-culturele bestemming niet interessanter geweest? Wat is de productieve waarde van een goktent voor de economie? Mensen die geld verspillen en dreigen gokverslaafd te worden, met alle sociale gevolgen van gokschulden: medische kosten, financiële hulp van OCMW’s, huurders die hun huur niet meer kunnen betalen, ondernemers wier bedrijf failliet gaat, gezinnen die ontwricht worden, diefstal, agressiviteit en soms zelfmoord. Werner De Bus, Brussel-Stad

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

BDW 1470 PAGINA 16 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

IN HET KIELZOG VAN In het laatste weekeinde van april is Brussel het epicentrum van hedendaagse kunst. Belangrijkste event is Art Brussels, maar in het kielzog zijn er nog twee andere boeiende kunstbeurzen: Off Course en Poppositions. DOOR ERIC VANCOPPENOLLE

HEDENDAAGSE KUNST, OFF COURSE De grootste kunstbeurs in de marge van Art Brussels (zie Agenda Magazine 1471), de internationale kunstbeurs in de Heizelpaleizen 1 en 3, is de Off Art Fair. Met haar vierde editie heeft ze naar eigen zeggen een evidente plaats veroverd in het Brusselse kunstveld, een heet daarom voortaan Off Course. De beurs heeft plaats in Thurn & Taxis, niet meer in shed 1, maar in de iets kleinere shed 2. “Die past beter bij onze noden,” legt organisator Antonio Nardone uit. Nardone nam vier jaar geleden het initiatief voor de Off Art Fair, die vorig jaar 5.500 bezoekers lokte. Nardone heeft al jaren zijn galerie, vroeger in Sint-Gillis, nu in Elsene. “Het is niet onze ambitie om Art Brussels naar de kroon te steken. We willen graag nog wat groeien, maar onze sterkte is juist dat we aanvullend zijn ten aanzien van Art Brussels. Omdat de deelname voor de galeries veel goedkoper is bij ons, durven ze meer risico’s te nemen. Je kan bij ons dus heel wat ontdekkingen doen.” Op de beurs zijn veertig galeries aanwezig met samen 190 artiesten uit België en het buitenland.

“Er zijn drie secties op de beurs. In de categorie ‘The Legend’ zijn gevestigde galeries aanwezig. Zo toont Artiscope werk van de Italiaanse beeldhouwer Mauro Staccioli. Die is vooral bekend in Brussel voor zijn monumentale kader in cortenstaal aan het Zoniënwoud in Watermaal-Bosvoorde. Cour Carré uit Parijs toont dan weer Frans minimalisme. Een andere sectie heet ‘Here Today’, zeg maar de gemengde tussencategorie van zowel bekende als nieuwe artiesten. Dankzij subsidies van de Nationale Loterij krijgen jonge kunstenaars van Belgische kunstscholen een forum in de sectie ‘The Future is Now’. Daartoe horen Sint-Lukas Brussel, de Ecole Supérieure des Arts (Brussel) en de Ecole de Recherche Graphique (Elsene). Antonio Nardone zegt dit jaar met de beurs uit te komen op een break-even. De vorige jaren waren verlieslatend. Dit jaar is de inkomprijs verlaagd tot 5 euro, voor iedereen. EV

Off Course Brussels Art Fair, 24 tot 26 april in Thurn & Taxis. Toegang: 5 euro. www. off-artfair.be.

BDW 1470 PAGINA 17 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

ART BRUSSELS REBELSE POPPOSITIONS GAAT IN ZEE MET KUNSTVERZAMELAARS De nomadische kunstbeurs Poppositions neemt dit jaar haar intrek in de Canal Wharf, een voormalig postsorteergebouw naast het Kaaitheater aan de Akenkaai. Het biedt een merkwaardige combinatie van jonge, avontuurlijke kunst met werk van grote vooral Brusselse collectionneurs.

cember afgebroken. Eigenaar AG Real Estate stelt de ruimte gratis ter beschikking voor de beurs, die haast zonder subsidies werkt en enkel dankzij de inzet van vrijwilligers tot stand komt.

Bijenkorf Op de eerste verdieping is er een project van de Belgian Artistic District (BAD), dat los staat van Poppositions. BAD ziet zich als een bijenkorf van artiestenateliers. Onder de vijftig artiesten zijn er zowel plastische kunstenaars, choreografen, beeldhouwers, fotografen en videokunstenaars. Op 24 april zijn de ateliers uitzonderlijk open voor het publiek. Op de tweede verdieping is er een tentoonstelling met kunstwerken van vooral Brusselse verzamelaars. Die verzamelaars zijn Galila, Frédéric de Goldschmidt, Cédric Liénart de Jeude, Benoît du Roy en Alain Servais. Op voorhand willen de organisatoren niets kwijt over welke artiesten worden tentoongesteld. Het publiek moet er zonder vooroordelen en zonder voorkennis van kunnen genieten is de redenering. Enkel is geweten dat Francys Alÿs tot de kunstenaars behoort, wat dus veelbelovend lijkt. Vaisberg is blij dat die expo onder de paraplu van Poppositions valt. Toch benadrukt ze dat daarmee de rebelse geest van het initiatief niet verloren mag gaan. “Het kunstenecosysteem kan maar gezond zijn als het voldoende divers is. Als kleinere speler zorgen we mee voor die diversiteit. Maar het is een kleine wereld. Onze scenograaf is Walt Van Beek, die twee jaar geleden de scenografie verzorgde voor Art Brussels.”

De Frans-Nederlands-Brusselse Liv Vaisberg (34) is de drijvende kracht achter Poppositions, dat dit jaar aan haar vierde editie toe is. De naam is een contaminatie van pop up, proposition en opposition,” vertelt Vaisberg. “We hanteren het principe van de pop up, want elk jaar zitten we op een andere plek: eerst in het station Brussel Congres, daarna in het cultureel centrum Brass naast Wiels in Vorst en vorig jaar in het Dexia Art Center in het stadscentrum. We willen net het omgekeerde van de traditionele kunstbeurzen en galeries: niet de gebruikelijke box met witte muren. We houden juist van de ruwheid van leegstaande panden, ook al hebben we daardoor meer opbouwwerk en technische problemen (lacht).” “Door steeds van plek te veranderen behou je de nieuwsgierigheid van de bezoekers en zet je het efemere karakter van een kunstbeurs in de verf.”

Open Call “We nodigen niet zomaar kunstenaars of galeries uit om hun ding te doen.” Wij gaan anders te werk. We doen een open call, een publieke oproep naar projecten, die telkens moeten passen in thema. De kunstenaars(groepen) moeten ons dus een voorstel doen, een proposition. Dit jaar draait alles rond de uitspraak van Robert Filliou (een Franse Fluxusartiest, 1926 – 1987, red.): “Whatever you think, think something else. Whatever you do, do something else.” En opposition verwijst naar het rebelse karakter van onze demarche,” aldus Vaisberg. Voor dat rebelse kan men op de gelijkvloerse verdieping terecht van de Canal Wharf aan de Akenkaai. Het leegstaande pand wordt in de-

Johan Gelper, ‘Adjustable’ (staal en plastic), Courtesy Galerie OMS Pradhan.

Eric Vancoppenolle

Poppositions en BAD, 24 tot 27 april in de Canal Wharf, toegankelijk via de Akenkaai 8 en via de Willebroekkaai 22, 1000 Brussel. Toegang 5 euro. www.poppositions.com.

BDW 1470 PAGINA 18 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

staat aan beide zijden vol met kramen waar duchtig wordt geproefd en verhandeld. Helemaal achteraan stopt de markt abrupt aan de Academie voor Schone Kunsten, maar de muziek van een draaiorgel lokt mij de Dijkstraat in en verder volg ik de massa door de Bogaerdstraat tot ik weer aan de Dender sta. Wat een teleurstelling! De Dender loopt hier dood. In de jaren 1980 werd de oude rivier dichtgegooid om een parking aan te leggen. Hoe dom kan men zijn om zo om te gaan met de plek die zijn naam aan de stad zelf heeft gegeven? Er waren plannen om die grove fout recht te zetten, maar aan de nieuwe aanleg van die parking te zien, zal dat niet voor morgen zijn. Hier, over de tweede brug, herbegint de lange trein van kramen en zo kom ik aan het bekendste stukje van Dendermonde. Gerechtshof en stadhuis staan hier naast elkaar. In september 1914 werd Dendermonde grondig vernield. De Duitse troepen waren razend en stichtten brand in bijna alle huizen van de stad. Het uitgebrande stadhuis werd trouwens wereldberoemd omdat het afgebeeld staat op de duurste Belgische postzegel ooit, de zogenaamde ‘omgekeerde Dendermonde’. Door een fout tijdens het drukken kwam op enkele vellen postzegels het stadhuis ondersteboven te staan, er zijn nog zeventien exemplaren van bekend en hun cataloguswaarde bedraagt nu 100.000 euro! Maar een en ander zorgde ervoor dat de stad nu tal van interessante art-decogebouwen telt, niet in het minst het gerechtshof.

OP VADROUILLE MET NICK TRACHET MET DE TREIN NAAR DENDERMONDE

DRUKKE MARKT, OUDE VISMIJN EN DOODLOPENDE DENDER DENDERMONDE – Vaak gaan uitstapjes in het weekend naar verre oorden of grote bestemmingen, maar Nick Trachet blijft dichter bij huis. Hij brengt ons naar enkele pareltjes in de onmiddellijke omgeving van Brussel, waar nog niemand in een reisbureau aan gedacht heeft. Deze week houdt Trachet halt in Dendermonde. Waarom zou een mens naar Dendermonde willen? Eén keer om de tien jaar loop die stad vol om er een gigantisch hobbelpaard te bewonderen, maar daarbuiten? Wel, je kan er naar de markt gaan op maandag. Een van de grootste van het land, schrijven ze op hun eigen website, met 350 kramen. Dat is niet niks, de zondagsmarkt van la Batte in Luik claimt er 400, en dat is ontegensprekelijk de grootste markt van België en misschien zelfs van Europa. Twee keer per uur kan je vanuit Brussel naar Dendermonde met de trein, één keer snel en één keer met de stoptrein. Als je vanuit Jette vertrekt, doet de IC er maar negentien minuten over, in één ruk. Voorbij Jette wordt het landschap al snel landelijk, eerst door het Boudewijnpark en zijn moerasje, dan echt, door velden en weiden, met hier en daar een zonevreemde woning of loods.

Witte gans

Indianen denin de markt terecht. Ja, het is een drukke markt. Rechts van de eerste denderbrug kom ik op de Vlasmarkt met zijn abdij (er is een winkel met abdijproducten aan de achterkant in de Dijkstraat) en achteraan de gevel van de oude vismijn (nu winkelcentrum). Klinkt raar, maar niet eens zo lang geleden werd er commercieel gevist in de Schelde en op zeevis ook nog! Onder het (vuile) ri-

Het uitgebrande stadhuis staat op de duurste Belgische postzegel ooit, de ‘omgekeerde Dendermonde’.

vierwater stroomt immers een tong vers zeewater tweemaal per dag landinwaarts en terug. Hier werd tot de jaren 1950 knorhaan, bot en pladijs aangevoerd en verkocht aan de leurders en winkeliers. Ook Gent en Antwerpen hadden zo’n vismijn.

Het station van Dendermonde is een ding uit de jaren 1950 en de tijd bleef er stilstaan. Letterlijk, want het horloge aan de straatkant is al jaren geleden stilgevallen. Ik neem even niet de kortste weg, maar ga linksaf. Dit traject oogt eerst niet echt uitnodigend maar na een bocht naar rechts word ik verwelkomd door een witte gans die het Atheneum schijnt te bewaken. Hier beginnen de ‘Brusselse Forten’. Alleen de naam al deed mij dit ommetje maken. Het is een park met water en het is er rustig wandelen, ik zie wat watervogels en zwijgende hengelaars. Dit zijn de oude vestingen van de stad, Keizer Jozef II wou ze in de achttiende eeuw laten afbreken, maar de Hollanders versterkten de stad opnieuw na 1815. Dendermonde was een garnizoenstad. Enkele bastions zijn nog goed te herkennen. Aan het einde van het water stoot ik op de Dender die ik rechtsaf volg, langs de resten van een sluis. De jaagpaden zijn toegankelijk voor het publiek en zo kom ik in het centrum van de stad mid-

De autovrije Grote Markt, met rechts het Stadhuis met Belfort, is het historische hart van de stad.

In de Brusselse Forten is het rustig wandelen tussen de watervogels en zwijgende hengelaars.

Wie alles wil zien kan vanaf hier nog de Kazernestraat in. Op het einde staat die bewuste kazerne uit de Hollandse tijd te verkommeren. Het vroeg-negentiende-eeuwse gebouw werd later met betonstructuren ‘verbeterd’ waardoor het nu een surrealistische uitstraling heeft. De Kerkstraat loopt dan weer naar – wat dacht u – de Onze Lieve Vrouwekerk met daarvoor het merkwaardig standbeeld van een missionaris die volgens de inscriptie beschaving ging brengen bij de indos ultra montes saxosos, dat is potjeslatijn voor ‘indianen van over de Rocky Mountains’. Van de Grote Markt gaan we weer over de eerste brug en Vlasmarkt naar de Brusselsestraat die ons terug moet brengen naar het station. Vergeet niet even het begijnhof hier te bezoeken, het is een fraaie plek met een gratis museumpje waarin onder andere een authentieke keuken uit vroegere tijd. Op het einde van de straat vinden we de Brusselse Poort die ook dateert uit de Hollandse tijd. Hij werd verplaatst toen men de weg naar Brussel verbreedde en van een spoorwegbrug voorzag. De poort leidt nu naar nog een bastion. Maar rechts zie ik het station alweer lonken. Naar de markt gaan in Dendermonde? Net zo makkelijk als naar die van het Zuid. Nick Trachet www.brusselnieuws.be/ opvadrouille

BDW 1470 PAGINA 19 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT

Het avonturenspel van Betovering.be is ‘zero emission’.

NATUUR > ECOLOGISCH AVONTURENSPEL IN BOS

Ludiek bosspel voor jong en oud NEDER-OVER-HEEMBEEK - Voor avontuur is niemand echt te oud. Daarop spelen de avonturentochten van De Betovering.be in, waarmee jong en oud zich vanaf 15 april weer mee kan vermaken in het vernieuwde stadspark Begijnenbosdal in Neder-Over-Heembeek. Bij de ludieke parcours worden kinderen, maar evengoed volwassenen, ondergedompeld in een fabelachtige en middeleeuwse sfeer. Deelnemers krijgen in een bosrijke omgeving een portie uitdagingen, raadsels en verrassingen voorgeschoteld. Met behulp van een kaartenspel, een perkament en een avonturenbuidel moeten ze op zoek naar de fabelachtige bewoners van het ‘Koninkrijk van het Dal’, waar vriend en vijand woont. De Betovering.be is ook een actieve wandeling en een ontdekkingstocht

door een uniek stukje natuur, 22 hectare groen gelegen op het grondgebied van de Stad Brussel. Sinds de heraanleg van het park in 2013, is de biodiversiteit erop vooruitgegaan in het Begijnenbosdal. De stad zorgde, in ruil voor een kap, immers voor 15.000 nieuwe beplantingen waaronder twaalf boomsoorten op een oppervlakte van 6,5 hectare en een boomgaard om oude fruitsoorten te behouden. Kim Verthé Tochten van Betovering.be online te boeken vanaf 15 april t.e.m. 6 november, ‘s weekends van 13.00 tot 18.30 uur en elke woensdag en donderdag tijdens de Paas-, zomer- en herfstvakantie van 11.00 tot 17.00 uur. Meer informatie over prijzen en formules op 02/332.04.28 of www.betovering.be

ADVERTENTIE

Sociale Verhuurkantoren (SVK)

Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen

a Gegarandeerde huur elke maand a

Verzekerd verhuurbeheer

Onderhoud van uw woning

a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

Bors De foodies in de moderne wereld vinden zelf brood bakken en bier brouwen tegenwoordig al wat gewoontjes. Nu werpen kritische culinairen zich op de bacteriënwereld. Zij noemen zich fermento’s. Voor die hype ook weer voorbij is wil ik nog een duit in het zakje doen. Bors is een gefermenteerde drank, maar ook een soepbasis. Als de mensen nog eens wat zeggen over de verzuring van de maatschappij, bedenk dan dat het ware leven altijd zuur is. Onverzadigde vetzuren zijn goed voor ons, aminozuren maken onze spieren, we ademen koolzuur uit en onze genetische code ligt vast op desoxyribonucleïnezuur (DNA). Ons eten is dus zuur, fruit is zuur, groenten ook. En dan zijn er de traditionele bewaartechnieken. Zuurkool kennen de meesten van ons, maar weten jullie dat parmaham en echte salami goed blijven door melkzuur? Al heel lang, intuïtief, is de mens het fermenteren gaan toepassen op de voedingstechnieken. Wij denken al snel aan zuurkool, maar er zijn zoveel meer. In de Elzas maakten ze ook naveline, verzuurde raap (of koolraap). Het principe is hetzelfde: groenten kleinsnijden en mengen met wat zout (2 procent van het gewicht van de groente), de rest gaat vanzelf omdat alle koolsoorten (en niet alleen de Bio-versies) bulken van de lactobacillen, bacteriën die aan het werk gaan zo gauw ze door de wasachtige opperhuid van de plant kunnen dringen. En daar helpen we ze wat mee door ze klein te snijden. In dezelfde Elzas werden ook jonge groene boontjes zo ingemaakt. Ze konden na drie weken rauw worden gegeten, maar eerst ontzouten is toch beter, want twee procent zout is veel, naar onze moderne maatstaven. Gaan we verder naar het Oosten, dan vallen we van de ene gegiste verbazing in het ander. Met zuurdesem laat men brooddeeg rijzen. Over de Poolse en Russische gegiste augurken had ik het hier al eens, men fermenteert aardappelschijfjes in Roemenië, appels in Rusland, voor falafel in Jordanië worden kekererwten eerst gegist. In Turkije slurpt men in de zomer van een verzuurd worteldrankje (algam Suyu), daar had ik het twee jaar geleden al eens over. En dan is er kimchi van de Koreanen, de poï (gefermenteerde broodvrucht) van de eilanders in de Stille Zuidzee, allemaal lacto-fermentatie, met melkzuurbacteriën, dus. In de Roemeense winkel wees de dame mij een ﬂes aan. “Kijk”, zei ze, “dat is ook iets typisch van bij

ons: bors. Wij maken er soep mee.” Ik kocht een ﬂes van 750 ml voor 1,10 euro. Er stond op dat het water bevat, met tarwezemelen en mout en dat het dient om soepen te kruiden. Wie wat verder zoekt, ontdekt dat het hier gaat om een boerenproduct dat meestal zelf door de bewoners van Roemenië en Moldavië wordt gemaakt. Ik proefde ervan, het deed mij vaag aan kuil denken, de silage van gefermenteerde maïs die nu de erven van onze veetelers doet geuren. Bors is dus in de eerste plaats een armemensendrankje. Het is verfrissend en zou uitstekend zijn tegen de kater. In principe kan iedereen het zelf maken, maar in werkelijkheid is het niet zo eenvoudig, melden verschillende bronnen. Men vult een vijfde van een kruik met verse tarwezemelen. Het moeten verse zemelen zijn en uiteraard niet behandeld tegen bacteriën, anders kan er niets beginnen gisten. Wie een molenaar kent kan misschien daar terecht. Sommigen vermelden dat er een takje met blaadjes rode of stekelbessen bij moet, andere zeggen meidoorn. Misschien verwacht men dat er daar ook wilde gisten op zitten? Dan vult men de kruik met gekookt (maar niet kokend!) water. En dan ontstaat in een dag of twee een starcultuur. Als het meezit. Enkele fermonto’s zeggen dat het vaak niet lukt. Het is makkelijker de startcultuur te betrekken van iemand bij wie het wél gelukt is. Voeg dan bij een kop van de starter gelijke delen zemelen en bloem, vul op met water en laat weer twee dagen fermenteren op een koele plek. Filteren en drinken. Het zou vol probiotica zitten,

“Bors is in de eerste plaats een armemensendrankje. Het is verfrissend en zou uitstekend zijn tegen de kater”

maar dag geldt uiteraard voor alle gefermenteerd voedsel. De ﬂes die ik kocht is gepasteuriseerd en kan dus niet meer dienen om nietwe drank aan te maken. Maar nu die soep. Die heet in Roemenië ciorb, wat ons onmiddellijk aan een Turkse en Marokkaanse soep doet denken. Dat kan wel, want Roemenië behoorde lang tot het Ottomaanse Rijk. In Moldavië spreken ze gewoon van bors. Het is geen Russische borsjtsj, maar toch moet er een verband zijn, want die laatste wordt oorspronkelijk gemaakt van rode bieten, die eerst gefermenteerd werden. Maak een stevige groentesoep door een ajuin, een wortel, een stuk knolselder, een paprika en peterselie klein te hakken (of te raspen). Laat in de olie glazig aanstoven. Voeg er dan ruim bouillon aan toe, desnoods van een blokje, en breng aan de kook. Ondertussen hebt u balletjes gerold van varkensgehakt gemengd met een rauw ei, gekookte rijst, peper en zout. Die doet u erbij en laat u nog een half uur koken. Dan de bors (het zemelensap dus) erbij en als het moet nog zuurder maken met citroensap of zure room. Er zijn variaties mogelijk, in plaats van balletjes kunt u er koeienmaag in laten koken. De zurigheid van de soep past wonderwel bij vet orgaanvlees. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet

BDW 1470 PAGINA 20 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

bruikers zijn het vooral expats en eurocraten - mensen die snel sociaal contact leggen - die een avondje reserveren.” Doorgaans is de formule eenvoudig: één persoon houdt zich met het eten bezig en kookt, een andere speelt gastheer aan tafel. Op die manier is zowel de veiligheid als de ambiance verzekerd. We testen een zaterdagavond met zes gezellige expats aan tafel, bij White en haar lievelingskokkin Manuela. De formule blijkt voor de ‘solitairen’ gefundenes Fressen: een meevaller op maat. Het BookaLokal-concept zou model staan voor de snelheid waarmee het ijs breekt aan tafel. De avond bij het Kasteleinsplein lijkt op een geïmproviseerde reünie bij vrienden in hun eerste appartement na studententijd. Last minute wordt iedereen nog gebeld dat het diner een uurtje later begint: de gastvrouw heeft een vertraagde vlucht uit New York. De tafel moet nog gezet als iedereen strandt. Stoelen in alle maten moeten bijeengezocht worden. En enkele mensen moeten aan het

OPRICHTSTER EVELYNE WHITE: BookaLokal-oprichtster Evelyne White op haar kookadres in de Kasteleinsstraat.

BRUSSEL – New York en Brussel zijn de steden waar de formule van BookaLokal ontstond. Medeoprichtster Evelyne White moet wekelijks tussen beide steden reizen. “Het begon allemaal toen we merkten dat naast couchsurfing mensen op reis liever bij de locals eten dan alleen in een restaurantje.”

THUISDINERS VAN BOOKALOKAL PIEKEN MET 1.000 RESERVATIES

It’s killing,

ZO LEKKER ALS THUIS

Zes gezellige expats “We noemen ons de B&B de la bouffe,” zegt White trots. “Je maakt je eerst lid van de site, nadien kan je vrijuit diners boeken, een workshop koken, een bier-of wijnproeverij, enzovoort. Wie iets aanbiedt, wordt uiteraard gekeurd op kwaliteit.” Van zodra White de website in november 2013 lanceerde, ging het snel. Nu bestaat de formule al in 48 landen, en dezer dagen wordt New Delhi afgetoetst. White: “Tv-zender CNN gaf BookaLokal aan als een van de tien sites die het leven van de reiziger in de toekomst grondig gaat veranderen. Alhoewel we zien dat 75 procent van de gebruikers eigenlijk mensen zijn die BookaLokal in hun eigen stad uitproberen. In Brussel zijn het hoofdzakelijk Engels- en Franssprekenden die zich als gastheer aanbieden, en bij de ge-

keukeneiland zitten, want de tafel is te klein. Maar daar stoort niemand zich aan. De kokkin van dienst, Manuela, een verbrusselde Braziliaanse, heeft alles onder controle. “Met mijn master in de Letteren kon ik in Brussel niet veel maken, dus maakte ik van mijn hobby ‘koken’ mijn beroep. Ik volg en geef workshops en vind koken voor BookaLokal echt genieten. De wereld passeert aan mijn tafel.”

Manuela’s biermenu

“De idee om meer te weten te komen over de stad zelf, zoals in een bed & breakfast, maar zonder er te moeten logeren, bracht ons bij het organiseren van gezellige eetavonden bij mensen die goed kunnen koken,” vertelt White. “Na anderhalf jaar werking hebben we al 2.700 reservaties geboekt, waarvan de meeste in Brussel: een duizendtal.” Daar waar White eerst met één partner het aanbieders- en reservatieplatform Bookalokal.com creëerde, zijn ze nu al met zeven actieve aandeelhouders-investeerders (drie programmators, twee mensen die gastheren/dames zoeken, iemand voor marketing en communicatie en iemand die de klantendienst opvolgt). Want BookaLokal overweegt een klasseringssysteem met punten of sterren in te voeren, zoals voor hotelaccomodaties bestaat. De gastheer kan dan vervelende klanten en zeurpieten becommentariëren, en mensen kunnen dan zien met wie ze die avond (misschien) liever niet aan tafel zitten.

“Binnenkort trouwt een koppel dat elkaar leerde kennen via BookaLokal”

Voor een kamer vol expats blijkt de formule ‘gefundenes Fressen’.

Het lijkt inderdaad of niemand uit het gezelschap een vreemde is, alsof je oude kennissen bijeen trommelde om bij te praten en te smullen. Geen onderwerp is taboe, en lachen en complimenten voor de kokkin zetten de toon. De avond staat in het teken van Ierse stout en Ale-afgeleiden uit de wereld van het bier. Patés van cheddar en Guinness en krabtapenade, opgeklopt met bier. Aparte hutsepotjes van groenten in bier, gegrild onder een croute. En als toemaatje een reuzengrote chocoladebiscuit met stout, overgoten door warme chocolade. Doggy bags zijn er niet voor handen, wordt alvast meegegeven. Als drank staan vrij te kiezen biertjes van bierzaak Malting Pot (Elsene) op tafel: Oesterstout van Scheldbrouwerij, lekker bij de krabsalade. Stouterik van Brasserie de la Senne, Cocoa Wonderland voor bij de chocolade en Braziliaans Amazon Beer Stout Açai (7,2 graden). Of de formule niet tot vriendschappen leidt, vragen we nog. “We zijn geen dating formule,” stipt White aan, maar ze bloost. “Ik geef toe: binnenkort trouwt er een koppel dat elkaar voor het eerst bij BookaLokal ontmoette.” Liefde voor de vreemde gaat ook door de maag. Jean-Marie Binst

BDW 1470 PAGINA 21 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

Artists in residence Rogier van der Weyden in Madrid

BRUSSEL – Laat ons het nog eens over Rogier van der Weyden hebben. Zes jaar na de overzichtstentoonstelling die de Brusselse stadsschilder kreeg in Museum M in Leuven, en iets meer dan een jaar na de tentoonstelling over zijn erfenis die hij niet kreeg omdat de KMSKB ze moest annuleren. Het Prado in Madrid pakt namelijk tot eind juni uit met een tentoonstelling waarin een ongezien aantal van zijn topstukken worden samengebracht. De overzichtstentoonstelling is een unieke gebeurtenis omdat wellicht nooit meer zoveel werken die aan Van der Weyden zijn toegeschreven, samengebracht zullen worden. Uit Antwerpen kwamen de pas gerestaureerde Zeven sacramenten over. De Gemäldegalerie in Berlijn leende de Miraﬂorestryptiek uit. Daarnaast is er onder meer het meesterwerk De Kruisafneming, dat sowieso tot de verzameling van het Prado behoort. En dan is het vooral ook uitkijken naar dat andere topstuk: Van der Weydens Kruisiging. Waar De Kruisafneming aanvankelijk in een kapel in Leuven hing, maakte Van der Weyden

Kruisiging aanvankelijk voor het Kartuizerklooster in het Anderlechtse Scheut. Net als De Kruisafneming werd het later door Filips II naar Spanje meegenomen, en kwam het uiteindelijk in het keizerlijke paleis van San Lorenzo de El Escorial terecht. Daar was het de laatste jaren niet meer te zien omdat het een langdurige restauratie onderging die nu werd afgerond. Wie van cruciﬁ xen houdt zal Van der Weydens monumentale werk bepaald indrukwekkend vinden. De drie ﬁguren – Maria, Johannes en de gekruisigde zelf – staan er levensgroot op afgebeeld, als virtuoos vormgegeven standbeelden van vlees en bloed, tranen en gewaden.

Vuistregels Maar ik wil het ook nog even hebben over een veel kleiner schilderijtje dat ook op de tentoonstelling te zien is. In de vaste collectie van het Prado hing het altijd letterlijk en ﬁguurlijk in de schaduw van De Kruisafneming. Wat het paneel gemeen heeft met De Kruisiging is de dominantie van de aantrekkelijke dieprode kleur, die de schilder in dit geval gaf aan de royale mantel van de maagd Maria om te con-

trasteren tegen het witte plunje van de kleine Jezus op haar schoot. Een paar weken geleden hadden we het op deze plek nog over de Madonna met kind van Michelangelo in Brugge, bijzonder omwille van de houding van de kleine Jezus, die van Maria’s schoot is gestapt om zijn lot tegemoet te treden. Maar ook op dit schilderij is iets aan de hand met de kleine mensenzoon. Hij bladert op een koddige, kinderlijke manier door de Bijbel, waarbij hij met zijn rechterhand ongegeneerd enkele pagina’s kreukt. Volgens experts, die opmerken dat Christus terugbladert naar een bladzijde die hij met zijn zelfzekere linkerhand aangeeft, is de kleine Jezus op zoek naar de passage in Genesis waar Adam en Eva komen tot de zondeval waarvoor hij zal moeten opdraaien. Maar los van dat slimme detail is het toch vooral de nonchalante manier waarmee de kleine het het heilig boek behandelt, en waar je vandaag in bepaalde religieuze middens niet altijd meer mee wegkomt, die charmeert. Daarin zit een houding die overeenkomt met één van Jezus’ latere uitspraken, die wat mij betreft nog altijd geldt als één van de meest bruikbare vuistregels voor een goed leven die door Hem zijn overgeleverd - namelijk dat de wetten gemaakt zijn voor de mens en niet omgekeerd. Dat ook een heilig boek uiteindelijk maar een boek is, was voor iemand als Van der Weyden blijkbaar al minder een openbaring dan voor de hedendaagse fanatici die er alle heil in vinden of alle kwaad aan toeschrijven. Michaël Bellon

www.brusselnieuws.be/inresidence

ADVERTENTIE

UITNODIGING

Lezing Marc Reynebeau over vrije meningsuiting en persvrijheid Op maandag 27 april nodigen de Brusselse vrijzinnige verenigingen Marc Reynebeau uit voor een lezing over vrije meningsuiting en persvrijheid. U bent van harte welkom om te komen luisteren naar deze specialist ter zake en hem al uw vragen over dit thema te stellen. Alvast een voorsmaakje van de lezing:

Waar: huisvandeMens Brussel Sainctelettesquare 17, Brussel (metro IJzer) Wanneer: Maandag 27 april 2015, 20.00 uur Toegangsprijs: 6 euro Voor meer info, contacteer: huisvandeMens Brussel, tel. 02/242.36.02 brussel@deMens.nu

“De terreur tegen het Franse weekblad Charlie Hebdo roept even praktische als fundamentele vragen op over democratie en mensenrechten in het algemeen en de vrije meningsuiting in het bijzonder. Het zou jammer zijn om dat debat te verengen tot de vraag of cartoons (of humor) al dan niet beledigend mogen zijn. Het antwoord daarop is: ja, natuurlijk. Maar als iets mag, wil dat niet zeggen dat het ook moet. Zelf vind ik de intentie tot beledigen, menselijk gesproken, niet bijzonder verheffend, zoals ook de provocatie, de eenzijdigheid in het beledigen of het hekelen van machtelozen bij mij ethische reserves oproept. En soms ook esthetische: een grap of cartoon moet ook kwaliteit in zijn genre hebben, anders is hij het verdedigen niet waard. De centrale vraag gaat voor mij over de rol van media in hun rol als berichtgever (feiten) en commentator (meningen, opinies, ook satire) in een democratie. De vrijheid om die rol op te nemen is begrensd. Er is een wettelijke grens (de vrijheid dient niet om lasterlijke, dit wil zeggen onjuiste informatie te verspreiden) en er is ook een feitelijke grens aan: steeds minder redacties kunnen of willen zich, om economische redenen, diepgravende journalistiek of dito analyse permitteren. Want dat laatste is arbeidsintensief en dus duur, terwijl de ‘vraag’ ernaar in kwantitatieve termen beperkt is. Daar komt nu een volgende begrenzing bij: de tendens groeit om de toegang tot cruciale informatie te beperken, terwijl net in naam van de strijd tegen de terreur de persvrijheid, ook actief, wordt ingeperkt en met name onderzoeksjournalisten door veiligheidsdiensten als legitieme doelwitten worden beschouwd (denk maar aan Edward Snowden, WikiLeaks, het aanstaande Europees-Amerikaanse vrijhandelsverdrag TTIP, ...)."

BDW 1470 PAGINA 22 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

Benoit Piret: “Een vijftal jaren geleden vond ik dat Brussel een scherp kantje had gekregen, een kantje dat ik voorheen niet had ervaren.”

BENOIT PIRET, KUNSTSCHILDER

‘MENS TERUGBRENGEN

NAAR ECHTE WAARDEN’ BRUSSEL – “Ik tracht in mijn werk de mens terug te brengen naar echte waarden. Daarom combineer ik in mijn collectie “FlipchArt” complete tegenpolen. De wereld van het zakendoen versus de kunst. De eerste is niet de mijne, de tweede des te meer. Natuurlijk heeft iedereen geld nodig om te kunnen leven, maar geld mag geen doel op zich zijn. Iets wat de mens meer en meer uit het oog lijkt te verliezen.” Het werk van kunstschilder Benoit Piret is nog tot 30 mei te bewonderen in l’Espace Wallonie de Bruxelles aan de Grasmarkt.

e liefde voor kunst, de drang om te creëren: het is een constante in Pirets leven. “Ik ben opgegroeid in Charleroi. Ik voelde me er allerminst in mijn sas. Te grijs, te grauw, te deprimerend. De fysieke omgeving, de mensen. Thuis terugvallen op tekenen, wat ik al van kleins af heb opgepikt, was dan ook een verademing. Mijn vader werkte voor een architect. Telkens hij ’s avonds bezig was, zat ik naast hem. Tekende ik. Vooral huizen. Een element dat in enkele recente doeken, op canvas, weer naar boven is gekomen.” “Je roots blijven echter je roots. Die keer je niet zomaar de rug toe. Dus kom ik er nog wel

eens af en toe, in mijn geboortestad. En met plezier. Om vrienden te zien, familie.” Achttien was Piret toen hij thuis zijn koffers pakte, en Fotografie begon te studeren, aan de vrije hogeschool Inraci in Vorst. “Ondertussen had ik ook al een eerste tentoonstelling op mijn cv staan. Expressionistisch, beelden die angst inboezemden. In het artikel dat ik toen in La Nouvelle Gazette kreeg, werd ik zelfs een psychopaat genoemd. Wat ik allerminst was of ben. Het is maar, zoals met alles, hoe je het bekijkt. Een jaar lang heb ik het volgehouden, die studies Fotografie. Daarna ben ik lessen beginnen te volgen

bij Charles Szymkowicz, aan de academie. Min of meer een Blitzkrieg. Welgeteld drie dagen ben ik er gebleven. Ik zag enkel dat de anderen slaafs volgden wat Szymkowicz dicteerde, het was niets voor mij. Na die drie dagen heb ik voor mezelf uitgemaakt dat ik mijn eigen weg wel zou vinden.” Om te beginnen in Brussel. “Brussel is een plek waar ik door de jaren heen, steeds ben teruggekomen. Een belangrijke constante in mijn leven. Zeker in de jaren 1990, toen ik een kleine galerie had op het Vossenplein, samen met een vriend, die boekhandelaar was. De volkse atmosfeer die daar heerste: formidabel.

Het Vossenplein is ondertussen veranderd, Brussel ook. Niet steeds ten goede. Zo vond ik een vijftal jaren geleden dat Brussel een scherp kantje had gekregen, een kantje dat ik voorheen niet had ervaren. Een bizar gevoel dat me minder op mijn gemak deed voelen. Misschien was het iets wat ik me inbeeldde, maar ik ervoer het toch zo. Het was een negatief gevoel dat echter sedert een jaar weer plaats heeft gemaakt voor een beter gevoel. Waarom? Dat is een goede vraag.”

Starship Troopers Op zijn drieëndertigste heeft Benoit zijn deuren hier dichtgeslagen. Een ticket richting Los Angeles. Heen, voorlopig geen retour. “Echte plannen had ik niet. Ook niet om definitief in de States te blijven. Van lucht veranderen wilde ik, ontdekken. Ontdekken op een plek die me steeds heeft aangetrokken en beïnvloed in mijn werk, vanwege de stilistische invloeden van de jaren 1950 en 1960. Mode,

BDW 1470 PAGINA 23 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

erop afkomen komen, kopen een kat in de zak. Los Angeles heeft zoveel minder te bieden dan Brussel.” Tot zijn grote geluk had Piret wel de fijnste plek van het mekka van de filmindustrie uitgekozen. “Venice Beach, nog een beetje vrijhaven, een dorpje. Met een mooi strand, kanaaltjes en sloten die door de buurt lopen en de woestijn in de buurt. Van de ene job in de andere ben ik daar gerold. Onder meer zes maanden als edelfigurant op de set van Starship Troopers, scifi-extravaganza van Paul Verhoeven, de regisseur van Robocop en Basic Instinct. Wat toch wel een speciale belevenis was. Speciaal én hard: ik schat dat ik tijdens opnames van de film toch zowat twaalf kilo moet verloren hebben. Draaien, dat betekende voor mij en

Angst, woede, verlangen Benoit Pirets tentoonstelling in l’Espace Wallonie de Bruxelles aan de Grasmarkt, omvat verscheidene luiken. Het eerste, FlipchArt, recycleert papier voor bedrijfsseminaries tot kunst. Tekeningen met Chinese inkt en teksten met viltstiften. Het zet de taal van marketing diametraal tegenover de taal van kunst. Het tweede luik omvat portretten van collega’s – dood en levend – die in een gezamenlijke inspanning hebben getekend voor een collectie getiteld Portraits of Artists. Het derde en het vierde segment bestaat uit meer recent werk. Acryl op canvas. Geïnspireerd door foto’s van wegbordelen, tankstations. Beelden van constructies die als een alien in hun omgeving zijn, die Piret ontdoet van hun realiteit. Maar ook composities met mensen in berglandschappen.

3 VRAGEN AAN SOFIE HAEGEMANS

‘We brengen Londense comedy naar Brussel’ BRUSSEL – Vanuit de Erasmushogeschool Brussel worden verschillende activiteiten georganiseerd in het Rits Café, gaande van concerten tot boekvoorstellingen en vanaf deze maand tot in juni ook Engelstalige comedy-avonden. Organisatrice Sofie Haegemans zal elke derde dinsdag van de maand een comedy-avond op poten zetten en krijgt voor de selectie van de line-up hulp van comedian Nigel Williams. Vanwaar haalde je het idee om in het centrum van Brussel Engelstalige comedy-avonden te organiseren? Sofie Haegemans: “In het begin van het academiejaar organiseerde ik al een Engelstalige comedy-show voor internationale studenten en expats. Dat was een groot succes. Nigel Williams was toen te gast en we waren zeer enthousiast over de avond. Zo kwam het idee om dit vaker te doen.” Verwacht je deze keer ook een internationaal publiek? Haegemans: “Het is een zeer internationale line-up, met komieken uit de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk, dus daar reken ik wel op. Maar ik wil een breder publiek bereiken. De shows moeten zowel Nederlandstaligen als Franstaligen, studenten, mensen uit de buurt en expats aantrekken. Mits wat succes moeten de comedy-avonden een routine worden, zodat de mensen elke derde dinsdag van de maand voor ons vrijhouden (lacht).”

Kloof Zich uitleven in kunst, is één. Constant brood op de plank brengen, twee. “Ik heb steeds geprobeerd om te leven van mijn kunst. De maatschappelijke en economische realiteit heeft dat streven altijd achterhaald. Weinig kunstenaars durven te bekennen dat ze niet enkel kunnen leven van hun kunst, maar toch is het zo. En de kloof tussen wie het gemaakt heeft en de ‘kleintjes’ wordt steeds maar groter. De topkunstenaars zijn almaar een hogere vlucht beginnen te nemen, mede doordat kunst heden ten dage meer en meer wordt gekocht omdat het financieel interessant is, niet vanwege de kunst zelf. Kunstenaars zoals ik moeten zich verzoenen met de onvoorspelbaarheid van de weg die ze hebben gekozen.” Die job is in het Chateau de Petit-Leez, in het Waalse Gembloux. Het was indertijd eigendom van een in de jaren 1980 bekende antiquair. Ondertussen is het vooral een centrum voor bedrijfsseminaries geworden, huwelijksfeesten vanwege de prachtige omgeving. Niet meteen iets voor de kunstenaar in mij, maar tegelijkertijd een inspiratie. Ik recupereer het papier dat voor de seminaries wordt gebruikt en gebruik het als canvas voor mijn kunst. Recyclage van dingen die worden gebruikt in de wereld waarbij het vooral om geld draait, die ik gebruik om mijn kunst van te maken. Een clash tussen twee verschillende werelden. Waarbij ik vooral Chinese inkt en kleurstiften gebruik. Het lijkt op drukwerk voor sommigen, maar het is schilderen. Een combinatie van verschillende impressies. Een beetje als collages, maar dan geschilderd.”

Karel Van der Auwera

Benoit Piret, nog tot 30 mei in l’Espace Wallonie de Bruxelles, Grasmarkt 25-27, 1000 Brussel. Maandag tot vrijdag van 11 tot 18 uur, zaterdag van 13 tot 18 uur. De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet

Sofie Haegemans organiseert comedyavonden in het Ritscafé...

Welk soort humor wordt het? Haegemans: “Het is de bedoeling om via het Engels de sfeer van de Londense comedy-club naar Brussel te brengen. Die humor is naar mijn mening ruwer en er heerst een gevoel dat alles mag en alles kan.” Jilan Berroho Meer info op www.erasmushogeschool. be/nieuws/erasmushogeschoolbrussel-strikt-internationale-komieken

... en krijgt voor de line-up hulp van Nigel Williams.

CHARLOTTE BRÖNTE REVISITED. The Brussels Brönte Group pakt ook in 2015 uit met een weekend rond haar idool. Op zaterdag 25 april om 14 uur komt Claire Harman spreken, ze is de auteur van een nieuwe biografie over Brönte, ze is eveneens de schrijfster van Jane’s Fame, over de nalatenschap van Jane Austen. Plaats van het gebeuren: lokaal P61 van de Facultés Universitaires Saint-Louis aan de Broekstraat 119 te 1000 Brussel. Toegangsprijs bedraagt tien euro. Ook Bonnie Greer, voorzitter van de Brönte Society, toneelauteur en tv-personaliteit houdt een toespraak. Op zondag 26 april is er een wandeling langs de Brönte places in Brussel. Deelnameprijs zeven euro. Meer info op www.thebrusselsbrontegroup.org. n PEEPING TOM VALT IN DE PRIJZEN. Met 32 rue Vandenbranden wint Peeping Tom een Olivier Award (UK) in de categorie Best New Dance Productions. De voorstelling wordt in december hernomen in de KVS. 32 rue Vandenbranden uit 2009 speelt zich af in een guur sneeuwlandschap tussen twee net niet afgedankte mobilhomes. In een zelfgekozen isolement wonen een jong koppel, een zwanger meisje en een dolende vrouw. n EMILE VAN DOREN WORDT ER 150. Brusselaar Emile Van Doren (1865-1949) ging op zoek naar inspiratie in Genk en hij bleef er, het eindeloze Kempenlandschap werd het zijne. Ter gelegenheid van zijn 150ste verjaardag zijn vorige zondag drie tentoonstellingen geopend, twee in C-mine, een in het museum Emile Van Doren. Meer info op www.emilevandorenmuseum.be. Samengesteld door Danny Vileyn

CULTUUR KORT

“Los Angeles is naar de buitenwereld toe een paradijs van glitter en glamour, maar in realiteit is het zelfs geen echte stad. Het is een woonplaats, omgeven door en doorsneden met beton voor koning auto”

mijn collega’s opdraven in gevechtsuniform. In gevechtsuniform bij 40 graden Celsius. Een uurtje, langer was dat niet vol te houden. Dan was het telkens de hoogste tijd om te drinken. Soms kregen we instructies van Verhoeven zelf, maar meestal van zijn assistent. Van echt persoonlijk contact was er geen sprake, neen.” Vandaar ging het een heel andere richting uit. Naar het Franse lyceum. “Als kunstdocent. Dat kon, omdat ik ondertussen mijn green card had verworven. De droom van velen, maar niet echt de mijne. Plots zat ik gevangen in het systeem, kon ik niet meer doen wat ik wilde, niet meer van de ene dag in de andere leven. Werkdagen van zes uur ’s morgens tot in de vooravond. Te beginnen met de opvang van de meisjes, vervolgens lesgeven, tussendoor toezicht houden in de refter, recreatie. Het hield maar niet op. Mijn vrije uren vormden een verlossing. Dan kon ik me bezighouden met mijn kunst. Waarbij ik van collages ben geëvolueerd naar schilderen. Geïnspireerd door de kleuren die ik rondom mij zag, de beelden. Iets wat me nog steeds inspireert: kleuren, beelden.” Op een blauwe maandag loopt Piret in een bar, waar hij geregeld een glas drinkt, een jeugdvriend uit Charleroi tegen het lijf. Jacky. Het zou zijn leven een andere richting uitdrijven. “Jacky is een niet weinig succesvolle contrabassist, die ik al tien jaar niet meer had gezien. Jacky zijn vrouw was samen met een Vlaamse vriendin op bezoek, Ann. Le coup de foudre. We trouwden in Las Vegas, daarna kochten we een ticket naar België. Ik zag een langer verblijf in de Verenigde Staten wel zitten, Ann niet, dus keerden we terug naar België, waar mijn leven in zijn plooi is gevallen. Ik kan me uitleven in het schilderen, creëren als ik niet werk. Genieten van Anns aanwezigheid, van onze dochter, Lia, die er nu veertien is.”

design, auto’s, de popcultuur met Andy Warhol als exponent. Het gaf me een nieuw elan, maar tegelijkertijd was de oppervlakkigheid die Los Angeles uitademt me een doorn in het oog. L.A. was naar de buitenwereld toe een paradijs van glitter en glamour, maar in realiteit zelfs geen echte stad. Een woonplaats, omgeven en doorsneden met beton voor koning auto. Er wonen, oké, alhoewel er niet veel gebeurt, niet veel te zien is. Maar toeristen die

BDW 1470 PAGINA 24 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

BDWSPORT

De populariteit van de roeisport maakte in de loop van de negentiende eeuw ingang in België. Na Luik en Namen kreeg Brussel in 1865 zijn eerste club. Een van de mannen die mee aan de wieg stond, was de Naamse schilder Félicien Rops. Hij had al geholpen bij de creatie van de club in zijn thuisstad en deed hetzelfde in Brussel. Vandaag zijn er trouwens nog steeds tekeningen van hem te zien in het clubhuis. “Een eerste opmerkelijke gebeurtenis in de geschiedenis van onze club was de vraag van koning Leopold II om regatta’s te organiseren op de vijvers van het paleis van Laken,” vertelt Pierre Geismar (74), al 33 jaar voorzitter van de club. “Dat was in 1868. Het waren roeiers van koninklijke families die deelnamen aan die regatta’s, ze waren niet openbaar. Om de club te bedanken heeft Leopold ons toen, na amper drie jaar geschiedenis, de titel ‘Royal’ gegeven en heeft hij de club eveneens een boot geschonken. Door die snelle titel – andere clubs moesten daar toen 25 jaar op wachten – zijn we nu overal bekend als de Royal.”

1941

1912

1974

1943

Bezoek van Ko n v an he t clubh ing Albert I tijd uis. ens de inhuldig ing

1971

Toevallige passant De Royal kreeg de jaren erna steeds meer belang en hielp samen met drie andere clubs bij de opstart van de Belgische roeibond. Maar het is de Schotse schrijver Robert Louis Stevenson, onder meer bekend van de roman Schateiland, die een toch wel markante episode van de geschiedenis van de club schreef en beschreef. “In 1876 is hij in Antwerpen aan een reis begonnen die hem via waterwegen naar het Noorden van Frankrijk bracht. Zo is hij met zijn roeiboot langs ons toenmalig clubhuis gepasseerd, waar hij halt heeft gehouden. Hij heeft kennis gemaakt met de clubleden en is er zelfs blijven overnachten. In zijn boek An Inland Voyage wijdt hij een hoofdstuk aan onze club (te lezen op de clubwebsite, red.) en spreekt hij onder meer over zijn vrienden van de Royal.” “We maken vandaag deel uit van het Europese netwerk In The Footsteps of RL Stevenson. Dat is een netwerk waarin verschillende organisaties zijn gegroepeerd, van clubs tot restaurateurs, die de mogelijkheid bieden de reizen van Stevenson terug af te leggen. In mei zal bijvoorbeeld een groep bij ons stoppen die een van zijn reizen aﬂegt.” De periode rond de eerste en Tweede Wereldoorlog kende zowel lage als hoge pieken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het clubhuis opgeëist door de Duitsers. Huurlingen verbleven er in de lokalen en paarden in de botengarage (waar toen nog gravel lag). In 1938 werd dan weer sportieve geschiedenis geschreven met de inlijving van vier toppers. “René Vingerhoet, Willy Collet, Jean de Rode en Paul Siebels stonden bekend als de Big Boys. Alvorens bij ons aan te sluiten, hadden ze al deelgenomen aan de Olympische Spelen. Ze hadden dus al een naam in het milieu en kregen, toen ze zich bij ons aansloten, de boten die ze nodig hadden. In de decennia achteraf zijn ze zowel in als langs het water uitgegroeid tot voorname figuren, tot in het buitenland toe. Collet is zelfs nog voorzitter geweest van de club.” “Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben we geen Duitsers over de vloer gehad. De club heeft heel wat nieuwe leden verwelkomd om-

ROEIEN > ROYAL SPORT NAUTIQUE DE BRUXELLES VIERT 150STE VERJAARDAG

ROYALE ROEIERS “Het grootste deel van onze leden zullen vrijetijdssporters blijven” dat de club blijkbaar een plek was waar de zwarte markt goed draaide. De mensen kwamen er onder meer goederen uitwisselen.” Net voor het aantrekken van de Big Boys maakte de Royal een kleine parcourswijziging. Ze besloten in 1936 namelijk niet enkel roeien als sport aan te bieden, maar ook basketbal en tennis. “Ook in het basketbal behoren we bij de oudste clubs van het land. Niet zo lang geleden speelden we nog op een buitenterrein, maar toen de federatie eiste dat er binnen gespeeld zou worden, hebben we samen met de stad Brussel in 2007 een nieuwe multisportzaal gebouwd. De basketballers van Basic-Fit Brussels komen er regelmatig trainen.” “Die andere secties werden opgericht om onze leden heel het jaar rond sport aan te kunnen bieden, en dat is nog steeds zo. We hebben nu ook een tafeltennis- en badmintonwerking.”

Woelig water Honderdvijftig is eveneens het gemiddelde aantal leden dat de club doorheen al die jaren heeft gehad. Al was er wel een dieptepunt tijdens de jaren 1970 en 1980, toen de gewoon-

FEESTEN MET AMERIKANEN De 150ste verjaardag van Sport Nautique de Bruxelles zal uiteraard niet onopgemerkt voorbijgaan. Behalve gekende evenementen zoals de Stroke Across The City (op 1 mei), pakt de club dit jaar onder meer uit met de eerste editie van de Belgian Regions Rowing Relay (op 17 mei), een interregionale roeiwedstrijd. In juni trekken sommige leden naar Philadelphia, waar ze de bevriende roeiers van de Vesper Boat Club opzoeken. De Amerikanen brengen in september een bezoekje aan Brussel en worden mee betrokken bij de vieringen die onder meer op het Brusselse stadhuis plaatsvinden. Meer info op www.royal1865.be.

tes van heel wat Brusselaars veranderden. En toen nam Pierre Geismar het voorzitterschap over. “Toen ik in 1982 begon, waren er nog zowat zeventig leden en was de financiële situatie ca-

tastrofaal. De inkomsten waren laag en ons clubhuis – het derde in de geschiedenis van de club – was aan renovatie toe. Dankzij het aantrekken van subsidies en financiële steun, en het diversifiëren van ons aanbod, zijn we vandaag een stabiele club. Zelfs al hebben er sinds mijn begin als voorzitter al drie branden gewoed! Vandaag tellen we ongeveer 360 leden, waarvan een kleine 120 roeiers.” Tijdens de jaren 1960 en 1970 had de Royal een topper in huis. Claude Dehombreux was een skiffeur die een heleboel Belgische titels heeft verzameld en drie keer aan de Olympische Spelen heeft deelgenomen. Vandaag heeft de club met Jean-Benoit Valschaerts wel een uitstekende roeier in hun rangen, maar de voorzitter zou toch graag meer talenten zien opstaan. “We hebben de club gestabiliseerd en het is nu tijd om te investeren in sportieve resultaten. Bij de Royal gaat het vooral over vrijetijdssporters, op een paar na. Dat we vorig jaar in skiff kampioen zijn geworden bij de -23 en het jaar ervoor zelfs algemeen Belgisch kampioen waren, is een half mirakel. We hebben de structuur niet echt om jongeren te laten doorbreken.” “Dat sportieve aspect moeten we beginnen te ontwikkelen. In alle sporten. Het voornaamste deel van onze leden zullen uiteraard vrijetijdssporters blijven, maar daarnaast moeten we sporters van een hoger niveau met meer ambitie toch ook iets kunnen aanbieden. Maar dat zal wellicht werk zijn voor mijn opvolger.” Tim Schoonjans

BRUSSEL – Schilder Félicien Rops stond mee aan de wieg van de club, koning Leopold II zorgde voor de bijnaam en schrijver Robert Louis Stevenson pende er een heel hoofdstuk over neer in zijn boek ‘An Inland Voyage’. Royal Sport Nautique de Bruxelles heeft in zijn honderdvijftigjarig bestaan een rijke geschiedenis verzameld. Voorzitter Geismar kijkt er met de nodige fierheid op terug.

BDW 1470 PAGINA 25 - DONDERDAG 16 APRIL 2015

@KoenDeBrandt Wie we daar hebben! C’mon @Tim_Declercq ! #ParijsRoubaix Koen De Brandt van de dienst Topsport en Studie van de Vrije Universiteit Brussel is het ondertussen wel gewoon om talenten te zien schitteren tijdens topcompetities. Afgelopen zondag zag hij oud-student Tim Declercq in de aanval trekken tijdens Parijs-Roubaix en een sterke prestatie neerzetten. Hij was trouwens niet de enige ex-VUB student die van zich liet spreken. Ook Jürgen Roelandts deed een worp naar de zege, maar kon niet uit de greep van het peloton blijven. TS

NU ZONDAG EERSTE 10 KM VAN BRUSSEL

aantal inschrijvingen liep snel op. We mikken voor deze editie op vijfduizend lopers.” “Het wordt een traditionele loopwedstrijd waarin we ook inspelen op beleving. De mensen verwachten meer dan een starten een finishlijn. De omkadering moet goed zijn, er moet entertainment zijn, enzovoort. Met een start op de piste van de Heizel en een finish in Paleis 12 voegen we toch wel iets extra’s toe.”

Toegankelijk BRUSSEL – Het loopaanbod van onze hoofdstad is een wedstrijd rijker. De eerste editie van de Tien Kilometer van Brussel belooft op 19 april met een start op de piste van de Heizel en finish in Paleis 12 iets speciaals te worden. “De tienduizend meter is een topnummer van de Memorial Van Damme,” vertelt Greg Broekmans, verantwoordelijke bij organisator Golazo. “Het huidige wereldrecord van Kenenisa Bekele werd er zelfs gevestigd. Nu krijgen de lopers de kans om zelf die legendarische afstand af te leggen, met start op de piste van de Heizel.” Een tweede doorslaggevend argument om deze wedstrijd in het leven te roepen, is de constatering van de organisatoren dat er in deze periode geen loopwedstrijden van deze omvang plaatsvinden in de hoofdstad. Dat gat wordt nu opgevuld. “Het is meteen ook een ideale voorbereiding op de Twintig Kilometer door Brussel. Het slaat alvast aan, want het

SPORT KORT

Bad79 organiseert dit weekend zijn jaarlijks INTERNATIONAAL BADMINTONTORNOOI. Een divers deelnemersveld van spelers die in de categorieën B1, B2, C1, C2 en D uitkomen, zullen het tegen elkaar opnemen. Hun wedstrijden zijn op zaterdag verspreid tussen de omnisportzaal van Erasmus en die van Ceria, op zondag vindt alles plaats in de zaal van Ceria. Meer info op www.bad79.be. n De sportdienst van de gemeente Anderlecht organiseert de komende maanden GRATIS STREET SPORT voor jongeren tussen 8 en 12 jaar en in april is het aan badminton. Op woensdag 22 april trekken ze naar het Jorezplein en op 29 april naar het Verzetsplein. De activiteiten vinden telkens van 14 tot 17 uur plaats. Materiaal en animatoren zijn voorzien, inschrijven is niet nodig. n Sporten ontdekken is ook het doel van SPORTPRIKKELS. Deze happenings vinden plaats aan

De organisatoren hebben voor deze eerste editie Leonard Komon kunnen strikken. Hij bezit het wereldrecord van de tien kilometer op de weg (26.44 minuten, red.) en is uiteraard torenhoog favoriet. Dergelijke toppers trekken andere goede lopers aan, maar het zijn vooral recreatieve lopers die zondag zullen deelnemen. “We hebben alles in huis om hier een succes van te maken. Brussel verdient dat. De Tien Kilometer van Parijs is bijvoorbeeld een succes. Deze afstand is ook voor velen haalbaar. Met drie maanden voorbereiding in de benen kan je deelnemen.” “We hopen dat dit op termijn een referentie wordt. De Twintig Kilometer zal de moeder van de loopwedstrijden blijven, maar ik denk wel dat we onze plaats kunnen afdwingen. Maar dat is toekomstmuziek. Laat ons eerst genieten van deze eerste editie.” Tim Schoonjans www.sport.be/brussels10k

verschillende universiteiten en hogescholen en worden door studenten Lichamelijke Opvoeding georganiseerd, voor leerlingen uit de derde graad secundair onderwijs. De volgende halte is campus Jette van de Erasmushogeschool, op 23 april. n Diezelfde donderdag gaat het BRUSSELS TANGO FESTIVAL van start, dat tot en met maandag 27 april bol zal staan van de zwoele dansbewegingen. De openingsavond vindt plaats in Kasteel Karreveld, op zondag 26 april worden initiaties gegeven in het Warandepark terwijl op de Grote Markt de show Tango vs Hiphop plaatsvindt. Een pas voor het hele evenement kost 80 euro. Meer info op www. brusselstangofestival.com. n Voor strijdende lichamen moet u zaterdag op de kleine Heizel zijn. Onze NATIONALE RUGBYPLOEG neemt het er vanaf 16.30 uur op tegen Polen, in een POULEWEDSTRIJD van de European Nations Cup. Meer info op www.rugbyevents.be. TS

ESTAFETTE > KEN LAMBEETS

Handen aan de schop Nu de temperaturen opnieuw stijgen, kan het niet lang duren voor een Brusselse politicus een ballonnetje oplaat over een openluchtzwembad. Bij goed weer moeten Brusselse zonnekloppers immers verkassen naar Hofstade, Wetteren, Londerzeel, Waterloo, Huizingen, Mechelen of het chique Lasne, toonde de redactie van brusselnieuws.be vorige zomer aan. Een vriend uit Diest vertelde me onlangs dat het ‘s zomers zelfs in provinciaal domein De Halve Maan wemelt van de Brusselaars. Natuurlijk kan het anders. Berlijn, bijvoorbeeld, telt – meren inbegrepen – een slordige zesentwintig openluchtzwembaden. Brussel kon er ook wat van, in het verleden. Het had er minstens vier. Gemeenschappelijke deler: ze werden allemaal uitgegraven tijdens het interbellum, toen vrijetijdsactiviteiten, voordien het exclusieve voorrecht van de gegoede klassen, plots bereikbaar werden voor een groter publiek. Toen de overheid van mening was dat burgers een morele en fysieke gezondheid bijgebracht moest worden. De buitenzwembaden waren, naast een plaats om te zwemmen, ook plaatsen om een aangenaam kleurtje te krijgen. In het Frans spreekt men niet voor niets over ‘solaria’. In de jaren 1930 is er aan het Schaarbeekse Sportpaleis, naast binnenzwembad Neptunium, plaats voor een openluchtzwembad in het Josaphatpark. Daring Club Molenbeek beschikt evenzeer enige tijd over een openluchtzwembad. Oprichter Jean Paulis over de hygiënische voordelen ervan: “Wie een solarium bouwt, breekt een ziekenhuis af.” Maar de twee zwembaden die het meest tot de verbeelding spreken, zijn het ‘bain-Van Schelle’ in Sint-Gillis en het solarium van Evere. Het Van Schelle-bad is een idee van Martial Van Schelle, een zwemkampioen die tijdens de Tweede Wereldoorlog gefusilleerd zal worden wegens activiteiten in het verzet.

Zijn openluchtzwembad bevindt zich in de IJskelderstraat in Sint-Gillis. Daar wordt sinds 1874 echt Noors pakijs gestockeerd, net als ijs van bevroren meren of overgelopen weides – automatische koelkasten om voeding te bewaren bestonden nog niet. In 1881 openen de Bains de Saint-Gilles in een naburig pand, in 1924 worden ze verkocht aan Martial Van Schelle. Die verbouwt samen met twee architecten het openluchtzwembad en maakt daarbij handig gebruik van de installaties van de ijskelder: het water is afkomstig van de condensoren van de stoommachines die voor de ijsproductie instaan. Dankzij de zoutoplossing uit de naburige diepvriezers wordt het zwembad tijdens de winter omgevormd tot een heuse schaatsbaan. Zoals in de mooiere art-decozwembaden bevinden de kleedhokjes zich rond het zwembad, wat parmantig paraderen mogelijk maakt. Na de Tweede Wereldoorlog – en de dood van Van Schelle – wordt het zwembad steeds minder gebruikt. In 1969 sluit het finaal de deuren. Het solarium van Evere in de Genèvestraat ziet het levenslicht in 1934. Het domein is gemakkelijk bereikbaar dankzij vier tramen drie buslijnen. Het zwembad meet vijftig bij twintig meter. Vanop drie springplanken kan je in het water duiken. Rond het water is er een grote grasvlakte, met mogelijkheid tot een spelletje pingpong of volleybal. Wie van al dat sporten een lege maag krijgt, kan terecht in een café, een ijsjeszaak en een restaurant. Op de drukste dag ooit, 12 juni 1976, bezoeken 3.200 mensen het solarium. Twee jaar later wordt de site gesloten. Begrijpe wie begrijpen kan. Vandaag zijn er geen openluchtzwembaden meer in het Brussels Gewest. Hopelijk laten Brusselse politici hun koudwatervrees voor Hofstade-toestanden snel achterwege. Handen aan de ploeg, of beter nog, aan de schop! Eindredacteur Ken Lambeets houdt van literatuur en van echte sporten

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE73 7340 3974 6060, BIC: KREDBEBB van Vlaams-Brusselse Media vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 62.609 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (hoofdredacteur), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Sara De Sloover, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. MEDEWERKERS Nicky Aerts, Michaël Bellon, Alex Deforce, An Devroe, Elien Haentjens, Eva Hilhorst, Ilah, Toon Lambrechts, Wauter Mannaert, Tom Peeters, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Marc Gysens, Ivan Put, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Michel Tubbax. Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).