BDW - 1462 by brusselnieuws.be (archief)

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

LIESA VAN DER AA: HET HART OP DE WEEGSCHAAL En ook: Gust Van den Berghe, DJ Shadow en Davis Freeman.

19 02 15

N I T O K OP EL S S U BR FOTO: © ELKE VANOOST

“Koten zijn booming business” LEES P. 6-7

Studenten over hun kot. LEES P. 8-9

DEZE WEEK IN 1915-1918:

“Vlaams complot in Molenbeek” SLUIKBLAD ‘DE VLAAMSCHE LEEUW’ VAN RICHARD VAN LANDUYT

LEES P. 12-13 N° 1462 VAN 19 TOT 26 FEBRUARI 2015 ¦ WEEK 8: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE

BDW 1462 PAGINA 2 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

VAN DE REDACTIE

door Anne Brumagne

Mondmasker Heel af en toe zie je er in Brussel fietsen of rondwandelen: mensen met een mondmaskertje op. Ik heb altijd vreemd opgekeken als ik zo iemand in het straatbeeld zag. De luchtvervuiling is hier toch niet zo erg als in een Chinese stad? Maar een paar weken geleden dacht ik voor het eerst: misschien hebben die mensen gelijk dat ze zich zo tegen de luchtvervuiling wapenen. En misschien moet ik ook een mondmasker dragen, elke ochtend wanneer ik aan Montgomery op de tram sta te wachten en een oneindige stoet van wagens er voorbijrijdt. Er zijn dagen dat de stinkende vuile lucht van het verkeer er je de adem beneemt. Maandag publiceerde onze website brusselnieuws.be de jongste cijfers over luchtvervuiling, die van 2013. Het goede nieuws is dat de concentratie van fijn stof in Brussel licht gedaald is, het slechte nieuws dat die van stikstofdioxide gelijk blijft. En stikstofdioxide wordt vooral veroorzaakt door lokale uitstoot. Het verkeer dus, en dan vooral dieselwagens. Roetfilters houden die stikstofdioxide niet tegen, het fijn stof gelukkig wel. Op drukke verkeersassen liggen de gemiddelde waarden van stikstofdioxide een stuk hoger dan de

WAUTER MANNAERT

Europese grenswaarden, die op zich al veel minder streng zijn dan die van de Wereldgezondheidsorganisatie. De kaartjes die brusselnieuws.be toont, spreken boekdelen. De Grote Ring, de Kleine Ring, de ‘Middenring’ met Montgomery er op, de Wet- en Belliardstraat: ze kleuren ongezond paars. Terwijl in de onmiddellijke omgeving bijzonder veel mensen wonen en werken. De vraag is waarom we dat blijven tolereren. Dat trams en bussen met tientallen reizigers geen meter vorderen omdat de Brusselse wegen verstopt zitten door het privéverkeer. Dat het openbaar vervoer moet besparen maar dieselauto’s vrolijk stikstofdioxide mogen blijven spuwen. Dat fietsers dagelijks hun leven moeten riskeren in de Brusselse straten. Dat er nog wat extra parkeergarages in het centrum zullen worden gebouwd terwijl er net in overstapparkings zou moeten worden geïnvesteerd om mensen op het openbaar vervoer te krijgen. Dat er megashoppingcentra worden toegelaten aan een al compleet verzadigde Ring en dat jarenlang de mythe wordt verspreid dat de bezoekers met het openbaar vervoer naar die beleveniswalhalla’s zullen komen. Rondkuieren in een stad waar de lucht gezond is. In een stad met een perfect openbaar vervoer, tot een minimum beperkt autoverkeer, en ruimte voor fietsers en voetgangers. En die perfect met het openbaar vervoer bereikbaar is. Dat zou pas een belevenis zijn!

Vlaamse zorgverzekering wordt Brussels zorgenkind BRUSSEL - Het wordt steeds duidelijker dat de Vlaamse Sociale Bescherming in Brussel voor flink wat problemen zal zorgen. Intussen broedt de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) op een Brusselse variant. De Vlaamse zorgverzekering, die in 2001 werd ingevoerd in Vlaanderen en Brussel, vormt de basis voor de Vlaamse Sociale Bescherming die de huidige Vlaamse regering (N-VA, CD&V en Open VLD) wil invoeren. Dat is een Vlaamse volksverzekering, waarbij Vlaanderen zelfstandig kan bepalen hoe ze de zorg voor haar inwoners in de toekomst uitbouwt. In die verzekering zal naast de zorgverzekering ook de tegemoetkoming voor de hulp aan bejaarden worden opgenomen, de financiering van woonzorgcentra en het basisondersteuningsbudget voor personen met een handicap, maar ook onder meer de premie voor jonge kinderen, een maximumfactuur in de thuiszorg en een hospitalisatieverzekering. Die onderdelen zullen daar stap voor stap aan worden toegevoegd, afhankelijk van de budgettaire mogelijkheden. Nu al is duidelijk dat de toepassing in Brussel voor problemen zorgt. Een aantal van de opgesomde bevoegdheden zijn na de Zesde Staatshervorming naar de GGC overgedragen. Vlaanderen heeft er in Brussel dus niets meer over te zeggen. Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) geeft in zijn beleidsnota toe dat de Vlaamse Sociale Bescherming in Brussel anders zal moeten worden ingevuld dan in Vlaanderen. Hoe precies wordt momenteel door een expertengroep bekeken. Problematisch is ook het draagvlak in Brussel. Uit cijfers die parlementslid Arnaud Verstraete (Groen) opvroeg, blijkt dat het aantal aangeslotenen bij de zorgverzekering, en dus bij de toekomstige Vlaamse Sociale Bescherming, verder afkalft. Er zijn er nog 45.059 (2013), zeventien procent minder dan in 2007. De redenen liggen voor de hand: een hoge instapdrempel voor wie nooit heeft

betaald en het niet-verplichtend karakter. Daar komt nu bij dat de Vlaamse Brusselaar voor hetzelfde geld in de toekomst wellicht minder zal krijgen dan de Vlaming. Heeft de Vlaamse zorgverzekering dan nog zin in Brussel? Parlementslid Elke Roex (SP.A) houdt alvast een pleidooi om over die toekomst na te denken. “Ik maak me serieuze zorgen over de Vlaamse Sociale Bescherming in Brussel. Als die voortbouwt op de (afkalvende, SVG) zorgverzekering, zal het voornamelijk een verzekering zijn die mensen uitsluit.” Volgens Roex betekent de uitbouw van een Vlaamse Sociale Bescherming in Brussel bovendien de invoering van subnationaliteit. Roex stelt daarom voor om het verzekeringsprincipe in Brussel te laten varen en een bepaalde som in Brusselse (Nederlandstalige) bejaardenvoorzieningen te stoppen.

Studie Intussen is (Franstalig en Nederlandstalig) Brussel zelf aan het nadenken over een variant op de Vlaamse zorgverzekering: de zogenaamde Brusselse zelfstandigheidsverzekering. Het regeerakkoord van de GGC voorziet een studie in die zin. Ze zou er moeten komen samen met een Waalse assurance-dépendance en moet ervoor zorgen dat bejaarden langer thuis kunnen blijven. Het verzekeringsprincipe staat voorop. Vraag is of hiermee de Vlaamse zorgverzekering niet nog meer onder druk komt, en of Brussel niet evolueert naar een eigen Brusselse Sociale Bescherming. Arnaud Verstraete wil niet op de toekomst vooruitlopen. “Ook ik ben voorstander van een oplossing waar alle Brusselaars van kunnen genieten. Maar we moeten wel beseffen dat een Brusselse zorgverzekering met heel veel partners moet worden onderhandeld: Vlaanderen, de GGC, de VGC, de Cocof en de Franse gemeenschap. Snel kan die er dus niet komen. Daarom vind ik dat op korte termijn de Vlaamse zorgverzekering blijvend moet worden gepromoot in Brussel, zelfs al gaat die daarna op in een groter Brussels geheel.” Steven Van Garsse

MOLENBEEK MOET BRUSSELSE PS REDDEN

Catherine Moureaux, in 2018 burgemeester? Dan moet zij vooral de interne onvrede wegnemen.

SINT-JANS-MOLENBEEK – Catherine Moureaux, dochter van, verhuist op last van Laurette Onkelinx (PS) naar Molenbeek. Dat heeft te maken met de leiderschapscrisis bij de socialisten: de PS vindt momenteel weinig nieuwe grote mannen of vrouwen, en durft geen socialisten met migratieachtergrond naar voren te schuiven.

e 36-jarige Catherine Moureaux, dochter van PS-tenor Philippe, verhuist van Schaarbeek naar Sint-Jans-Molenbeek. Ze moet dat van Laurette Onkelinx, voorzitter van de Brusselse PS. De bedoeling is om tegen 2018 de PS opnieuw aan het burgemeestersschap in die gemeente te helpen. Moureaux is Brussels parlementslid en nu nog Schaarbeeks gemeenteraadslid. De Parti Socialiste is al een tijdje

een beetje de pedalen kwijt. In 2012 verloor Philippe Moureaux de burgemeesterssjerp aan de liberale Françoise Schepmans. Twee jaar later verloor de PS ook haar federale machtspositie. Alleen in de Brusselse en Waalse deelstaatregeringen blijft de partij een machtsfactor. Toch doet de Molenbeekse én de federale oppositiekuur de Franstalige socialisten veel pijn. In postcode 1080 - maar ook elders in Brussel - zit de PS namelijk met

een leiderschapscrisis. Moureaux’ opvolger Jamal Ikazban maakt het namelijk niet waar. Ikazban werd jarenlang klaargestoomd door Philippe Moureaux als opvolger, maar toen de PS-nestor vroegtijdig moest vertrekken uit de burgemeestersstoel bleef Ikazban verweesd achter. Als Molenbeekse oppositieleider vindt Ikazban niet de juiste toon in de gemeenteraad, en hij kan de verschillende fracties binnen de PS niet goed verzoenen. Grofweg zijn er twee stromingen binnen de Brusselse PS: de elite en de migranten. Met migranten duiden we hier voor het gemak op alle verkozenen met een migratieachtergrond of met (groot)ouders uit

een ander land. De elite heeft het traditionele parcours afgelegd, vaak via de Université Libre de Bruxelles, en wordt daar actief gerekruteerd, of is zoon of dochter van. De migranten zijn selfmade of worden op de kiezerslijsten gedropt van bovenaf, bekleden vaak wel schepenambten, maar vallen uit de boot wanneer de PS leiderschapskeuzes moet maken. Zo verloor de Elsense schepen Bea Diallo in 2013 nog de Brusselse voorzittersverkiezingen, met grote frustratie tot gevolg bij een bepaalde socialistische onderbouw. Die frustratie blijft vandaag bestaan, en zowel de oppositiekuur op Molenbeeks als op federaal niveau versterken dat gevoel. Het feit dat Catherine Moureaux nu plots van Schaarbeek naar Molenbeek moet verhuizen, zal het wantrouwen binnenshuis doen toenemen. Het wordt nog interessant om te zien hoe de Molenbeekse PS volgende week zal stemmen over de komst van Moureaux, en wat er nadien zal circuleren. Nochtans is de keuze voor Catherine Moureaux niet onlogisch. Zij behaalde in 2014 in Molenbeek meer voorkeursstemmen dan bijvoorbeeld Ikazban. Bij afwezigheid van een alternatief zou de broodnodige verjonging via Moureaux ook wel een goede keuze kunnen zijn. Het zeer linkse profiel van Moureaux draagt alleszins bij tot de kernstrijd die de PS moet aangaan met de PVDA. Die extreemlinkse partij staat in Brussel sterk, en neemt de PS de wind uit de zeilen. Dat Laurette Onkelinx zonder strijdbaar links project aan de basis ook geen Brussels minister-president kan worden, maakt het verhaal tenslotte compleet. Maar of die basis te allen tijde zal blijven volgen, ligt uiteindelijk ook niet in haar handen. CD

MOBILITEIT > KILOMETERHEFFING PRIVÉVERVOER BLIJFT UIT

Magnette: ‘Platteland niet straffen’ BRUSSEL – Het is nu zeker dat er in Vlaanderen, Brussel én Wallonië een kilometerheffing voor vrachtwagens komt. Over een kilometerheffing voor personenwagens bestaat geen consensus. Vooral Waals minister-president Paul Magnette (PS) staat op de rem. De Brusselse regering heeft besloten om de langverwachte kilometerheffing voor vrachtwagens in te voeren. Concreet betekent dat dat vracht-

wagens boven 3,5 ton vanaf 2016 worden belast volgens het aantal afgelegde kilometers, en dit op snelwegen in Vlaanderen en Wallonië. In Brussel is de heffing twee tot drie keer zwaarder voor vrachtwagens omdat de Brusselse regering een bijkomend tolsysteem voor gewestwegen en gemeentewegen opzet. Het zal voor vrachtwagens veel duurder zijn om het gewest binnen te rijden. De maatregel dient om doorgaand vrachtverkeer in de stad tegen te

gaan, maar geldt ook voor leveringen.

Alternatief De drie gewesten praten al sinds 2010 over een gezamenlijke tolheffing voor vrachtwagens. Oorspronkelijk zou die al in 2013 een feit zijn geweest. Aan dat dossier werd meteen een kilometerheffing voor personenwagens gekoppeld, maar het is voorlopig onzeker of die er wel zal komen. Volgens Waals minister-

president Paul Magnette “moet er eerst nagedacht worden over hoe het verkeer teruggedrongen moet worden alvorens mensen zomaar extra belast worden.” Magnette zei dat vorige week op een symposium van Brussels Metropolitan, het samenwerkingsverband van de drie gewesten. Opmerkelijk daarbij is dat Magnette de kaart trekt van het “grote Waalse grondgebied”, en zich verzet tegen “équité territoriale”. Magnette be-

POLITIEK > LAURETTE ONKELINX VERHUIST CATHERINE MOUREAUX VAN GEMEENTE

BDWVOORGROND

BDW 1462 PAGINA 3 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

BRUEGELS GEDULD OP DE PROEF GESTELD BRUSSEL - Het Bruegelmuseum gaat dan toch niet open in september 2017. Dat bevestigt staatssecretaris voor Wetenschapsbeleid Elke Sleurs (N-VA). Maar dat heeft volgens haar kabinet niets met de opgelegde besparingen te maken. Nog voor deze regering aantrad, was er al geen geld voorzien. Pieter Bruegel moet zowat de meest geduldige schilder uit onze geschiedenis zijn. Het Bruegelbeeld van Tom Frantzen wacht al veertien jaar op een bestemming. En het Bruegelmuseum in de Hoogstraat dreigt dezelfde weg op te gaan. Bruegel heeft vermoedelijk in de zestiende eeuw in het pand aan de Hoogstraat 132 gewoond. Wat wel zeker is, is dat Bruegel van 1563 tot 1569 in de Marollen heeft gewoond. Het is ook zeker dat David Teniers III in het huis heeft gewoond. En dat Bruegel in de Kapellekerk begraven ligt. In augustus 2013 luidde het nog dat de leefwereld van Bruegel in het huis tot leven zou worden gebracht. Bruegelfan Irène Heulens-Vandermeiren schonk het Museum voor Schone Kunsten in 2007 120 aan de schilder gerelateerde objecten. Dat moest onderdeel worden van een heus Bruegelparcours. In het Museum voor Schone Kunsten hangen vijf belangrijke Bruegels. De renovatie en inrichting werd in 2013 geraamd op twee miljoen euro. Danny Vileyn

doelt daarmee dat er voor het in hoofdzaak nog landelijke Wallonië een uitzondering mogelijk zou moeten zijn voor een kilometerheffing voor privéverkeer. “We mogen de plattelandsbewoners niet straffen,” aldus Magnette. Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) zegt principieel voorstander te zijn van een privéheffing, op voorwaarde dat die doordacht is - duur voor spitsverkeer, bijvoorbeeld - en dat ze wordt ingesteld binnen de zone van het Gewestelijke Expressnet om mensen voldoende alternatief te bieden. Zodra dat GEN bestaat, natuurlijk. Christophe Degreef Lees ook analyse pagina 4-5: “De wereld op zijn kop”

BDW 1462 PAGINA 4 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

UITGELICHT > BOURGEOIS MEER FAN VAN BRUSSELS METROPOLITAN DAN MAGNETTE EN VERVOORT

De wereld op zijn kop BRUSSEL – Het idee achter een Brusselse metropolitane regio is volwassen geworden. Dat blijkt alleszins uit het meest recente symposium dat werd georganiseerd. Men kan zich zelfs beginnen afvragen of Vlaanderen uiteindelijk niet meer overtuigd is van het nut van een economische metropool dan Wallonië en Brussel zelf. Een analyse.

oe laat je een stad en haar invloedssfeer beter samenwerken wanneer die delen verspreid zijn over drie verschillende gewesten? Dat is de hoofdvraag waarmee Brussels Metropolitan (BM), een samenwerkingsvehikel tussen werkgevers, overheden en middenveldorganisaties, zich nu al meer dan twee jaar bezighoudt. Dat zulks niet eenvoudig is, is een understatement. Maar het recente - en meest volledige - symposium dat BM vorige week dinsdag georganiseerd heeft, lijkt toch antwoorden op te leveren. BM is er al in geslaagd de ministers-presidenten van Brussel, Vlaanderen en Wallonië samen te laten antwoorden op vragen van ondernemers, middenvelders en andere belanghebbenden. Uit de antwoorden van de excellenties Rudi Vervoort (PS), Geert Bourgeois (NVA) en Paul Magnette (PS) blijkt alvast dat politieke aartsvijanden zich kunnen verenigen rond één idee:

samenwerking. De ‘maar’ in het verhaal is dat Bourgeois, Vervoort en Magnette er zeer uiteenlopende interpretaties op nahouden over wat

onderdanen 90 procent meer kans biedt op een job dan Wallonië en Brussel. Bourgeois dichtte dat onder meer toe aan het inburgeringsmodel van Vlaanderen, en aan de directe werkaanpak van de meest noordelijke deelstaat. “Op de luchthaven van Zaventem hebben we 400 vacatures voor ongeschoolden. Er kunnen gerust Brusselaars komen werken. Maar er moet natuurlijk wel bereidheid en een basisattitude zijn.” Bourgeois doelde er voorts op dat

GEERT BOURGEOIS:

“Zaventem is belangrijk voor ons, dat wil ik hier en nu benadrukken” Brussels Metropolitan kan worden. Dat is niet nieuw, maar dat het erop lijkt dat Geert Bourgeois nog het meest overtuigd is van BM, is dat wel. Bourgeois wist goede antwoorden te geven op vragen van directeurs Axel Miller (D’Ieteren), Jean-Paul Van Avermaet (G4S) en Gilles Ledure (Flagey). De Vlaams-nationalist hamerde erop dat Vlaanderen haar

tewerkstelling en attitude beginnen in het onderwijs. Dat antwoord was alleszins sterker dan dat van Paul Magnette, die wel toegaf dat “de schooluitval het grootste strijdpunt is van het Franstalige onderwijs”, maar niet echt specifieerde hoe dat diende te gebeuren. Rudi Vervoort hield voorts een pleidooi voor “meer samenwerking om de uitdagingen aan te pak-

ken”. Veel meer dan dat “Brussel in het centrum van het spel ligt” voegde hij er ook niet aan toe. Dat Vervoort zei dat “inburgering in het regeerakkoord staat” maakt ons ook niet veel wijzer.

Donderslag Nog interessanter was in welke communautaire bewoordingen de ministers-presidenten zich uitlieten over Brussels Metropolitan. Geert Bourgeois gebruikte geen communautaire termen en hield zich aan de opgegeven sociaal-economische thema’s zoals mobiliteit, onderwijs en werk. Paul Magnette echter wist dat “de taalgrens stedenbouwkundig niet te rechtvaardigen valt”, en dat er een stedenbouwkundige wedstrijd zou moeten komen die “bepaalt wat groot-Brussel is”. Vervoort zei even daarvoor nog dat hij “niet optimistisch is gezien de nieuwe bevoegdheden die Brussel heeft gekregen door de Zesde Staatshervorming” en dat “Brussel bevrijd moet worden uit zijn carcan”. Vervoort benadrukte ook nog dat Brussel als gewest voldoende onafhankelijk moet kunnen blijven. De tijd zal leren welke strategie er wordt gevolgd. De PS kan natuurlijk een afwachtende houding aannemen. Maar het heeft er alles van

weg dat Geert Bourgeois (N-VA), ironisch genoeg van een partij die eerder een tegenstander is van BM, zeer goed begrijpt wat de uitdagingen voor zowel Brussel als de Rand zijn. De PS zit, op basis van wat we vernemen, eerder in het de-

DE WEEK IN BEELD DOOR JO VOETS Lili danst met Auguste op het Valentijnsbal voor senioren in Koekelberg. Wanneer ik de foto laat zien, grapt Aurore - die al 65 jaar getrouwd is met mijnheer Mortier: “Nu heb ik eindelijk een reden om te scheiden.”

WEEKOVERZICHT

BDW 1462 PAGINA 5 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

WOENSDAG 11 FEBRUARI Vluchten Zaventem online te volgen. De luchthaven Brussels Airport en Belgocontrol stellen de nieuwe website www.batc. be voor. Batc staat voor Brussels Airport Traffic Control. Via de site kan iedereen het luchtverkeer van en naar de luchthaven volgen, te weten komen welke banen er in gebruik zijn en de gegevens van geluidsmetingen en weersomstandigheden op en rond de luchthaven raadplegen. 1,6 miljoen verplaatsingen met Villo!. De deelfiets Villo! is populairder dan ooit. Zowel het aantal abonnementen op lange als op korte termijn is gestegen en ook het aantal ritten groeide met 16 procent. In 2014 zijn er in totaal 1.650.000 verplaatsingen met Villo! afgelegd. “Het resultaat van het zachte weer en een grote promoactie,” klinkt het bij Villo!.

DONDERDAG 12 FEBRUARI 36.000 niet-Brusselaars lopen school in Brussel. Het aandeel Brusselse leerlingen in Brusselse scholen is de afgelopen jaren gestegen. Dat blijkt uit cijfers van het Brussels Instituut voor Statistiek (BISA). Tussen 2009 en 2013 kwamen er zeven procent meer Brusselse leerlingen bij in de Brusselse scholen, een gevolg van de demografische groei in de hoofdstad. Vandaag komt nog vijftien procent van de leerlingen van buiten de hoofdstad. Voor het schooljaar 2012-2013 ging het om 36.184 leerlingen. Vooral het middelbaar onderwijs telt veel niet-Brusselaars. DHL investeert 114 miljoen euro. Koerierbedrijf DHL breidt fors uit op Brussels Airport met een nieuw sorteercentrum en een kantorencomplex. Tegen 2020 moeten er 200 jobs bijkomen. De capaciteit verdrievoudigt: van 12.000 tot 39.500 verzendingen per uur. Er komen geen extra nachtvluchten, maar mogelijk wel meer vluchten overdag. Brusselse regering richt vzw toerisme op. VisitBrussels, het Verbindingsbureau Brussel-Europa (VBBE) en het Brussels Informatie Plein (BIP) fuseren tot de vzw Toerisme. Dat beslist de Brusselse regering. Die herschikking is nodig na de Zesde Staatshervorming, met de overheveling van de bevoegdheid toerisme naar de gewesten. Rudi Vervoort (l.), Geert Bourgeois en Paul Magnette: één metropolitan, drie antwoorden.

fensief. Of waar komt de drang van Paul Magnette bijvoorbeeld vandaan om de kilometerheffing voor personenwagens af te houden omdat de Waalse plattelandsbewoner daarvan de dupe kan zijn, terwijl het gewest van zijn partijgenoot

“ “ HET WOORD

Vervoort stikt in de uitlaatgassen? Als een donderslag bij heldere hemel kondigde het pakjesbedrijf DHL enkele dagen na het BM-symposium aan dat ze opnieuw naar Zaventem willen komen, na er in 2007 te zijn weggegaan. Alsof ze goed hadden

geluisterd naar Geert Bourgeois, die bij BM nog zei: “Zaventem is belangrijk voor ons, dat wil ik hier en nu benadrukken.” Christophe Degreef

Er ontstaat een cultuur waarbij politici de belangen van ontwikkelaars gaan identificeren met de belangen van Vlaanderen” Professor Paul De Grauwe (London School of Economics) over Uplace (op VRT).

VRIJDAG 13 FEBRUARI Anderlecht verdicht het snelst. Sint-Joost blijft de dichtstbevolkte gemeente van het gewest, met maar liefst 24.000 mensen per vierkante kilometer. Sint-Gillis en Koekelberg zijn nummer twee en drie. Anderlecht is dan weer de gemeente die het snelst verdicht, in zes jaar tijd is de bevolkingsdichtheid met 16 procent toegenomen. Watermaal-Bosvoorde, waar slechts 1.887 inwoners per vierkante kilometer wonen, is het dunst bevolkt. UPLACE GOEDgekeurd. De Vlaamse regering keurt het ruimtelijk uitvoeringsplan voor Uplace mits enkele aanpassingen goed. De kleinhandel krimpt met een derde, maar het shoppingcentrum behoudt zijn grootte. De tegenstanders blijven procederen tegen het project. Zij vrezen dat het project zal zorgen voor verkeersoverlast, schade aan kleine zelfstandigen en bijkomende milieuproblemen.

ZATERDAG 14 FEBRUARI 99-jarige sterft in brand. Een 99-jarige vrouw komt ‘s nachts om in haar appartement in de Defacqzstraat in Sint-Gillis. De brandweer vermoedt dat de vrouw door verstikking is overleden. De oorzaak van de brand moet nog worden onderzocht, maar de brandweer denkt aan een omgevallen lamp. Verder raakt er niemand gewond.

ZONDAG 15 FEBRUARI

Niet echt. Ik speel golf”

IS BEDREIGT Brussel. In een filmpje op het internet dreigen twee jihadisten met aanslagen op Brussel en Parijs. Ze roepen Franse en Belgische jongeren op om naar Syrië te komen. Een van de twee zou een jongeman uit Verviers zijn.

MR-schepen Alain Courtois, op de vraag of hij dure hobby’s heeft (in De Tijd).

MAANDAG 16 FEBRUARI

Kilokorting

“Uw gewicht is geld waard!” Dat staat in Schaarbeek te lezen op het gebouw van fitness Stadium Kinetix en op de flyers die in Brusselse brievenbussen belanden. Want wie 80 kilogram weegt, krijgt 80 euro korting op een abonnement. De reclame zorgt voor ophef. Zo nam Test-Aankoop al contact op met het fitnesscentrum, en ook met het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding. Daarbij verwijst de consumentenorgani-

satie naar een wet van 2007 die onderscheid op basis van fysieke kenmerken veroordeelt. Vorig jaar kwam fitnessketen Basic-Fit in de problemen toen de Jury voor Ethische Praktijken inzake Reclame (JEP) klachten kreeg over een reclamespot met Rode Duivel Marouane Fellaini omdat ze zware mensen zou viseren. Uiteindelijk mocht de spot toch op televisie worden getoond. Marie Rutsaert

Staking bij OCMW. Het personeel van het OCMW in Sint-Lambrechts-Woluwe legt het werk neer uit protest tegen het ontslag van acht medewerkers. Meer dan honderd mensen nemen deel aan de protestactie. De acht worden ontslagen omdat het OCMW 1,2 miljoen euro moet besparen. Op 9 maart wordt de knoop over de ontslagen definitief doorgehakt.

DINSDAG 17 FEBRUARI opnieuw jaarvakken aan VUB. De Vrije Universiteit van Brussel (VUB) voert vanaf volgend academiejaar opnieuw een aantal jaarvakken in. De universiteit wil zo de overgang van middelbaar naar hoger onderwijs makkelijker maken en het aantal bissers in het eerste jaar verminderen. Volgens vicerector Yvette Michotte is het grote aantal bissers te wijten aan het feit dat de studenten te veel leerstof op te korte tijd moeten verwerken. Samengesteld door Killyan Dauvillé en Marie Rutsaert

BDW 1462 PAGINA 6 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

ECONOMIE > PROMOTOREN SPELEN IN OP KAMERSCHAARSTE EN LAGE RENTE

BOOMING BUSINESS KOTEN ZIJN

BRUSSEL – De afgedankte Leonidasfabriek, de vroegere hoofdzetel van Solvay, de oude ateliers van maatpakkenfabrikant Scabal, het verlaten theatertje Arte tegenover de KVS. Vlaamse bouwpromotoren kopen bekende en minder bekende Brusselse gebouwen op om er studentenflats in te maken en deze te verkopen aan kleine investeerders.

en appartementen. En op de kleine ring aan IJzer gaat vastgoedontwikkelaar Urban Living studentenﬂats maken in de vroegere ateliers van Scabal.

“Er zijn mensen genoeg die 100.000 euro hebben die nu op een spaarboekje niets opbrengt”

met zestien nieuwe studentenﬂats.

nijpende tekort aan studentenhuisvesting in Brussel, waar 51 grote en kleinere instellingen van hoger onderwijs zijn. Hoe groot de schaarste is, valt moeilijk te becijferen. Quares

Vlaamse promotoren Telkens gaat het om projecten van Vlaamse promotoren. Nv Studentlife is het bedrijf van Antwerpenaar Serge Hannecart, bekend van de lofts aan de Scheldekaai, Allfin is in handen van Marnix Galle, zoon van oud-minister Marc Galle, Burco is de groep van Jean De Cloedt, telg uit het West-Vlaamse baggergeslacht, en Upgrade Estate behoort toe aan een jong dynamisch echtpaar dat in vijftien jaar tijd uitgegroeid is tot de ‘grootste kotbaas’ van Gent. In alle gevallen betreft het investeringsvastgoed. De promotoren zetten een gebouw neer of renoveren een pand en verkopen de flats vervolgens. Voor een kamer met sanitair wordt 100.000 à 120.000 gevraagd (zonder kosten). De studio’s zijn duurder. De verkoop gaat vlotjes. Na beleggen in seniorenflats is investeren in koten erg in trek, en niet alleen bij ouders van studerende kinderen. Zoals een van de promotoren zegt: er zijn mensen genoeg die honderdduizend euro hebben die nu op een spaarboekje niets opbrengt. Bij een belegging in een kot of studio worden rendementen van vier, zes of soms wel acht procent in het vooruitzicht gesteld. Sommige vastgoedspecialisten pakken het anders aan. Quares uit Antwerpen richtte enkele jaren geleden Quares Student Housing op, een vastgoedfonds dat studentenwoningen ‘ontwikkelt’. Bij Quares koop je als belegger geen kot maar aandelen. 11.500 euro is de minimuminleg. Het fonds verbouwde een herenhuis in Sint-Gillis tot Kothouse en kocht in 2013 de internationale studentenresidentie Van Orley aan de Bischoffsheimlaan. Volgende maand wordt dat gebouw uitgebreid

Nijpend tekort Met al hun projecten spelen de promotoren natuurlijk in op het

erder was het fenomeen zichtbaar in studentensteden als Leuven, Gent en Antwerpen. Inmiddels hebben de bouwpromotoren ook Brussel ontdekt. De projecten van studentenhuisvesting schieten als paddenstoelen uit de grond. Zo is Studentlife, de nv die afficheert met het opvallende I love-logo, begonnen met het strippen van de vroegere chocoladefabriek van Leonidas aan de Papenvest. Er komen, behalve appartementen, vijftig studio’s. Diezelfde nv kreeg zopas groen licht voor een tweede project, tegenover de KVS. Het vroegere Vlaamse theatertje Arte en een groot stuk van het Ladderstraatje worden omgevormd tot 95 studentenflats. Ook projectontwikkelaar Allfin is een grote speler op de Brusselse markt van studentenhuisvesting. Allfin is de vennootschap achter het megaproject Chambon op de vroegere ASLK-site aan de Wolvengracht. Het luik studentenflats van Chambon is intussen afgerond. Enkele maanden geleden namen 134 studenten hun intrek in de gloednieuwe residentie Don Giovanni. Allfin heeft ook de vroegere hoofdzetel van Solvay in hartje Elsene gekocht. De bijna honderd studentenkamers en -studio’s die daar ingericht worden, zullen in augustus klaar zijn. Ook in de Slachthuisstraat, vlak tegen de Hageltoren, is er een grote bouwwerf. Daar komt Usine, een nieuwbouw met kamers en studio’s. In de buurt van de Triomflaan verbouwt Upgrade Estate het vijfhoekige kantoorgebouw waar vroeger Western Union zat, tot 216 koten voor VUB- en ULB-studenten. Voorts zijn er nog projecten in volle voorbereiding. De groep Burco heeft een bouwvergunning gevraagd om het blok naast hotel Astoria – de vroegere werkplaatsen van optometriebedrijf Van Hopplynus - te mogen verbouwen tot kamers, studio’s

“Als ze niet gehuurd worden door studenten, is er wel een ander publiek te vinden, zoals expats, stagiairs of wie weet zelfs escortservices”

Ook in het vroegere theater Arte, tegenover de KVS, komt studentenhuisvesting.

schat het tekort op 27.000 kamers. Volgens Brik, de Nederlandstalige studentendienst in Brussel, is dat overdreven. “De laatste ramingen spreken van 9.000 kamers,” zegt directeur Koen Van Ryckeghem. “Hoe dan ook, het tekort is gigantisch. Wij hebben zelf 400 koten in eigen beheer. Die zijn altijd meteen verhuurd. Daarnaast hebben wij nog een database met 4.000 koten van privé-eigenaars. Ook daar is de bezettingsgraad heel hoog.” Brussel telt momenteel 90.000 Vlaamse, Franstalige en internationale studenten. Tegen 2020 zullen dat er 100.000 zijn. Daartegenover staan tien à twaalfduizend kamers. Natuurlijk gaat niet iedereen op kot. Er zijn in Brussel ﬂink wat pendelaars, ruw geschat zo’n tweederde van de studenten. Maar dat kan ook weer te maken hebben met het beperkte kameraanbod. Vorig jaar bleek uit onderzoek van het Agentschap voor Territoriale Ontwikkeling (ATO) dat een derde van de Brusselse kotstudenten geen kamer huurt, maar aan cohousing doet. Ze huren samen een groot appartement of huis. Van Ryckeghem: “Op die manier komen ze aan een betaalbare kamer, maar ideaal is het niet. Niemand kijkt na of alle normen voor studentenkamers nageleefd worden. Bovendien bezetten de studenten op deze manier appartementen en huizen die eigenlijk bedoeld zijn voor gezinnen. Het is dus een maatschappelijk probleem.” Met alle studentenhuizen die de privé nu her en der in Brussel bouwt komen er op korte termijn een kleine duizend studentenﬂats op de markt. Iets wat Van Ryckeghem alleen maar kan toejuichen. Het is ook de reden waarom minister voor Brussel Sven Gatz (Open VLD) besloot om het investeringsbudget van Brik te bevriezen: de privé lijkt het immers over te nemen.

Angels Toch waarschuwt Van Ryckeghem voor mogelijke angels en voetklemmen. Hoe zit het met de betaalbaarheid van de nieuwe studentenkamers? In sommige van de studentenhuizen zal je voor een kamer, kosten inbegrepen, al gauw 500 euro per maand moeten neertellen. Van Ryckeghem: “Dat is veel voor een deel van de studenten. Wij merken dat de nood het hoogst is in het segment 300-350 euro. Die kamers zijn altijd het eerst weg. We zien ook dat voor sommige studenten een bedrag van twintig of dertig euro meer per maand een reden is om niet op kot te gaan.” Ander heikel punt is het ontbreken van visie bij sommige promotoren. “Ze maken kamers of studio’s om ze vervolgens meteen te verkopen, zonder zich nog te bekommeren om het beheer. Vaak hebben zij geen enkele visie op wat studentenhuisvesting is. Bij de bouwaanvraag hebben ze het wel over studentenﬂats omdat dat goed klinkt. Maar eigenlijk zetten ze een kazerne met units neer, die voor verschillende doeleinden gebruikt kunnen worden. Als ze niet gehuurd worden door studenten, is er wel een ander publiek te vinden, zoals expats, stagiairs of wie weet zelfs escortservices.” Voor Brik moet studentenhuisvesting aan speciﬁeke vereisten vol-

STUDENTENHUIZEN VAN MORGEN: WAAR, WIE, WAT

n DON GIOVANNI WAAR? Kreupelenstraat (Chambonsite) WIE? Allfin (Marnix Galle) WAT? 134 studentenkamers STAND VAN ZAKEN? Eind 2014 in gebruik

n THE PLACE TO Waar? Prins Albertstraat, Elsene (vroeger Solvay) Wie? Allfin/BPI Wat? 66 studentenkamers en 19 studio's Stand van zaken? Klaar in augustus

n Dance'Art-I love life Waar? Papenvest/Dansaertstraat (oude Leonidasfabriek) Wie? Studentlife (Serge Hannecart) Wat? 50 studio's en 29 appartementen Stand van zaken? Werken aan de gang

n I love life Waar? Lakensestraat/Ladderstraat/ Sint-Jan Nepomucenusstraat (oa. theater Arte) Wie? Studentlife Wat? 30 studentenkamers, 65 studio's (en enkele appartementen) Stand van zaken? Bouwvergunning eind januari toegekend

n Royal Waar? Koningstraat/ Voorlopige Bewindstraat (optometrie Van Hopplynus) Wie? Burco (Jean De Cloedt) Wat? Mix van 82 studentenkamers, studio's en appartementen Stand van zaken? Bouwvergunning aangevraagd

n VAN ORLEY Waar? Bischoffsheimlaan/Zavelput Wie? Quares Student Housing (Herman Du Bois) Wat? Quares kocht het internationaal studentenhuis Van Orley en breidt het uit met zestien studio's Stand van zaken? Werken starten volgende maand

n URBAN LIVING STUDIO'S Waar? Koopliedenstraat (gebouw Scabal) Wie? Urban Living Wat? 49 studentenstudio's Stand van zaken? Klaar in september 2016

n Bru Upkot Waar? Arnaud Fraiteurlaan (Triomflaan, gebouw achter Texaco) Wie? Upgrade Estate uit Gent (Koenraad Belsack en Nele Van Damme) Wat? 216 kamers en studio's, bestemd voor VUB/ULB-studenten Stand van zaken? Werken aan de gang

Na Leuven, Gent en Antwerpen hebben de bouwpromotoren Brussel ontdekt als studentenstad.

doen. “De residentie moet goed gelegen zijn, dichtbij de campus en bij openbaar vervoer, maar ook in de buurt van winkels, cafés en culturele voorzieningen zodat er een band met de stad kan ontstaan.” Bovendien moet een studentenhuis doordacht ontworpen zijn. “De tijd van de studio’s waar iedereen op

zichzelf leeft, is voorbij. De student van nu wil veel meer community, gezamenlijke keukens en ontspanningsruimtes. Shared is in. Er moet dus een goed evenwicht zijn tussen de kamer en gemeenschappelijke voorzieningen in het gebouw.” Van Ryckeghem vraagt zich dan ook af wat de toekomst is van alle

studentenblokken die nu verrijzen. Zullen het over tien à vijftien jaar nog wel studentenkamers zijn? En is het opdelen van gebouwen in piepkleine units dan wel zo’n goede zaak voor de stad? “We hebben het met de kantoren gezien. Op die markt is vandaag een enorm overschot terwijl er een groot tekort is

aan huisvesting voor gezinnen en aan fuif- en cultuurzalen. Hopelijk gaan we met de huidige projecten niet dezelfde kant op.”

Bettina Hubo

n Usine Waar? Slachthuisstraat (bij Hageltoren) Wie? NV Hoome Wat? Nieuwbouw met 59 kamers en 20 studio's Stand van zaken? Klaar in mei 2016

BDW 1462 PAGINA 8 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

EEN REPORTAGE OVER EN DOOR STUDENTEN

Op kot in Brussel Meer dan 86.000 studenten gaan in Brussel naar een hogeschool of universiteit. Sommige studenten keren na de lessen terug naar huis, andere gaan naar hun kot in de hoofdstad. Geen twee koten zijn hetzelfde en overal valt er wel iets te beleven. Wij gingen op bezoek bij zes studenten die het Brussels kotleven uit de doeken deden en ons vertelden over hun opmerkelijk kot.

TEKST: KILLYAN DAUVILLÉ EN MARIE RUTSAERT FOTO’S: ELKE VANOOST

PIM VERHAERT (21), AUDIOVISUELE ASSISTENTIE

Stripmuur als decor Pim Verhaert (21) studeert Audiovisuele Assistentie aan het Rits. Ze huurt een studiootje in de Washuisstraat in Brussel-Stad met zicht op de stripmuur van Lucky Luke, de Daltons, Rataplan en Jolly Jumper. Met haar 180 vierkante meter is de

muurschildering een van de grootste van de stad. “De stripmuur heeft vele voordelen. Ik moet een muur minder aankleden, omdat de tekening voor mij als een groot schilderij dient. De stripmuur wordt ’s avonds ook verlicht door een grote

spot, waardoor er constant veel licht is in mijn studio.” Na drie jaar is ze de tekening nog altijd niet beu geworden. “Ik kijk er graag naar en als mijn vrienden langskomen, blijven de gordijnen steeds open. Iedereen vindt de muur zo bijzonder. Een

SANNE WEVERS (23), FOTOGRAFIE

Dronken feestje met kotbaas De Nederlandse Sanne Wevers (23) studeert Fotografie aan het Sint-Lukas, maar studeerde al af in Interieur en Management. Nu woont ze in Elsene in de LangLevenstraat. “Ik ben net terug van een weekend in Nederland. Ik had een paar fotoshoots in Nederland en te veel vuile was op kot, dus ben ik maar eens teruggegaan. Ik ga niet vaak meer naar huis. De sfeer hier op kot is super, er is hier altijd iets te doen. Het is echt ongelooflijk hoe goed we opschieten met elkaar. Een tijdje geleden waren er werken op kot. De kotbaas wou zich excuseren voor de geluidsoverlast en besloot om ons

te trakteren op de kerstmarkt. We dachten dat hij ons één of twee drankjes zou betalen, maar hij kwam af met rijen shotjes en warme chocolademelk met amaretto. We zijn samen het reuzenrad ingegaan en daarna kocht de kotbaas ons op café nog mojito’s. Het werd laat en we verloren een van onze kotgenoten, maar we vonden haar dan op de stoep voor de kotdeur. Ze zei dat ze niet meer binnen kon omdat ze haar sleutel niet meer vond. Haar sleutel bleek in haar jaszak te zitten. De dag erna is iedereen op kot gebleven. We moesten de avond en nacht samen reconstrueren.” n

NELE VALENTINA VERHULST (20), PSYCHOLOGIE

Een krot van een kot Nele Valentina Verhulst (20) studeert Psychologie aan de VUB en zit op kot pal in het centrum van de stad in de Sint-Katelijnestraat. Ze huurt er een kot van Brik, de servicedesk voor studenten in Brussel, maar is er allerminst tevreden mee. “Het water loopt uit de douche,

er is geen ventilatiesysteem in de badkamer, ik heb twee koelkasten omdat er een niet werkt en de gordijnen waren gescheurd toen ik hier introk. Mijn moeder heeft ze dan maar genaaid. Het boekenrek dat net boven de verwarming hing, rook na een tijdje verbrand. Ik heb dat

zelf moeten losvijzen en verzetten.” Veel hulp van Brik krijgt ze niet. “In september heb ik een klaagmail gestuurd over de schimmel. Een paar maanden later stap ik uit de douche en staat hier plots een klusjesman de muren een nieuwe laagje verf te geven. Brik had me niet verwittigd en de man was hier binnengekomen met een loper. En als ik om een tegemoetkoming vraag, negeren ze mij. Er is slechts één medewerker van Brik, Maarten, die me wel altijd helpt. De anderen met wie ik al heb gesproken, zoeken excuses.”

JESUS PERALTA (23), BURGERLIJK INGENIEUR

De Belgische vlag van een Spanjaard De Spaanse Erasmusstudent Jesus Peralta (23) zit op kot aan de Boondaalsesteenweg in Elsene. Jesus studeert voor Burgerlijk Ingenieur aan de ULB. Er hangen posters aan de muren en een grote Belgische vlag. “Die vlag heb ik gekregen op mijn afscheidsfeestje in Spanje. Op het gele en het rode vlak van de vlag hebben mijn vrienden boodschappen geschreven. Ze schrijven dat ze me zullen missen en dat ik veel Belgisch bier moet drinken. In Spanje woonde ik thuis en zat ik niet op

kot. De eerste maand hier was dus ook de eerste keer dat ik alleen woonde. Dat was niet gemakkelijk. Nu vind ik het super. Ik wist niets over het kot. Mijn beste vriend was vorig jaar op Erasmus en zat hier op kot. Ik heb dan het kot van hem overgenomen. We wonen hier met elf. Dat is veel. In Spanje woon je meestal met maar vier of vijf mensen op een appartement. Tenzij je in de residenties leeft, dan leef je met meer.” n

paar van mijn vrienden vragen zich soms wel af waarom Lucky Luke en zijn schaduw niet overeenkomen. En dan moet ik uitleggen dat dat zo getekend is omdat hij sneller schiet dan zijn schaduw. Niet iedereen kent de stripfiguur en het hele verhaal erachter. Ik heb ook nog nooit een strip van Lucky Luke gelezen. Eigenlijk zou ik dat wel eens moeten doen.” Volgend jaar zal Pim afscheid moeten nemen van haar studio. “In het derde jaar Audiovisuele Assistentie zou ik graag stage doen in Amsterdam. Ik zal de stripmuur en het leven hier op kot wel missen dan.” n

Tien nationaliteiten op één kot

SARAH DEMUYNCK (25), BELEIDSECONOMIE

Muizen bij de vleet Sarah Demuynck (25) is studente Beleidseconomie aan de KU Leuven. Toch huurt ze een kot in de Venetiëstraat in Elsene. Dat komt omdat ze voordien studeerde aan de VUB. “Het eerste jaar dat ik hier huurde, zijn we geteisterd door de muizen.

Overal waren muizenvallen gezet. Wanneer ik dan ’s morgens wakker werd, gebeurde het al eens dat ik op een muis stootte die in twee gekliefd was. We hadden ook zoveel vergif gestrooid in de keuken dat ik mijn eten bijhield in mijn kamer. Als

SAM PEETERS (21), JOURNALISTIEK

grap heb ik eens een muisje op een magneet gekocht. Die plaatste dan ik op messen of vorken, waardoor mijn kotgenoten hard schrokken. Dat waren bange, maar ook hilarische tijden.” n

In hoog-Schaarbeek woont journalistiekstudent Sam Peeters (21) in de Kapucijnbloemenlaan. Twee jaar geleden maakte de rustige en bereikbare buurt het heel gemakkelijk voor Sam om te kiezen voor dit kot. Nu is het meer dan de buurt die hem hier houdt. Sam is Nederlander, maar is niet de enige buitenlander op zijn kot. “Dit jaar zijn er tien verschillende nationaliteiten hier. We wonen hier met mensen uit Oekraïne, Iran, Portugal, Vietnam, El Salvador, China, Italië, Turkije, Nederland en natuurlijk ook België. Dit jaar zijn er eigenlijk veel Belgen. Vorig jaar waren er ook nog studenten van Japan, Frankrijk, Oostenrijk, Polen en Spanje. We leren elkaars culturen kennen. Dat gebeurt vooral in de keuken van het kot. Wanneer iedereen in huis is, dan ruikt het elk uur anders in de keuken. Dat gaat van de geur van de kruiden van het Midden- en het Verre Oosten, tot die van frietjes en van mediterrane pastasausen. Ik merk alleen maar positieve dingen aan onze cultuurmix. Er zijn nog nooit conflicten geweest. Iedereen houdt rekening met elkaar en is gewoon vriendelijk. Dan heb je nooit pro-

blemen. De clichés over sommige nationaliteiten worden soms wel bevestigd. Vooral de Italianen en de Spanjaarden lijken soms op hun karikaturen, maar dat heeft ook zijn charmes.” “Soms zijn er wel andere problemen op kot. We hebben het klassieke kotprobleem van de vuile keuken, maar we hebben ook al een serieuzer probleem gehad. De voordeur was dit jaar een tijdje kapot. Op een dag kwamen we thuis en vonden we een dronken man op het toilet. Die dakloze man was hier binnengewandeld en wou hier de nacht doorbrengen. Hij wou niet weg. Uiteindelijk hebben we hem buiten kunnen werken. Nu we erop terugkijken vinden we het grappig, maar toen waren we enorm geschrokken.” “In oktober liep ik met een van mijn kotgenoten rond in de buurt en plots zagen we prins Laurent voor ons kot. Hij kwam onze buurman bezoeken. We hebben toen even met hem gebabbeld en natuurlijk hebben we een selfie genomen. Hij was heel vriendelijk, maar hij kon mijn Nederlands accent niet plaatsen. Hij vroeg me dan maar of ik van Antwerpen was.” n

BDW 1462 PAGINA 10 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

De Belgische architect Willy Van Der Meeren had berekend dat de kostprijs met 30 percent zou dalen door gebruik te maken van een industriële bouwmethode.

ERFGOED > HEBBEN SEVENTIES KOTEN NOG EEN TOEKOMST?

BLOKKEN MET VERNUFT ETTERBEEK - Op de VUB-campus Oefenplein wordt dit jaar gestart met de bouw van de nieuwe studentenwoningen. Bij de vakgroep Architectonische Ingenieurswetenschappen vonden ze intussen goede redenen om de huidige seventies woningen te hergebruiken. Een kennismaking met het ingenieuze bouwsysteem van Fritz Stucky en de rebelse en gezellige inplanting van Willy Van Der Meeren.

nen, verminderde het gewicht van de betonnen vloerplaat en werd ze onbuigzaam verbonden met de twee open kaders. Hoewel er volledig instapklare modules konden geleverd worden, liet de VUB het schrijnwerk en de keukens toch nog op de werf zelf installeren. Het internationale succes van het Variel-bouwsysteem, dat de arbeidskosten ferm drukte, was onder meer te danken aan Stucky’s ondernemerstalent. Hij publiceerde veel en met sloganeske titels als ‘Raum auf Raum statt Stein auf Stein’ (Kamer op kamer in plaats van steen op steen) of ‘De vliegende klas’, want zijn lichte prefab was voor elk soort gebouw inzetbaar. De Belgische architect Willy Van Der Meeren had berekend dat de kostprijs met 30 percent zou dalen door gebruik te

maken van deze industriële bouwmethode. In Evere had Van Der Meeren het Variel-systeem al op kleinere schaal toegepast voor het sociale woonproject Oleandergaard voor ouderen.

mobilhomes (zonder wielen) werd niet gevolgd. De rector Aloïs Gerlo vond een dergelijk “zigeunerkamp” een belediging voor zijn universiteit. Van Der Meeren schakelde en stapelde uiteindelijk de Variel-bouwblokken, rekening houdend met de schaduwwerking van de geplande hoogbouw en het lawaai van de spoorweg en de toen ook al drukke lanen rondom. Ze werden per vier gemonteerd tot een appartement voor vier studenten, zodat het er uiteindelijk 352 studentenkamers werden. Per drie of zes appartementen creëerde Van Der Meeren een soort voortuintje waarop de toegangen en de gietijzeren wenteltrappen naar de verdieping uitkomen. Deze gehelen werden op hun beurt gegroepeerd in vijf wijken met een eigen kleur (de groene wijk kwam er pas in 1978 bij, en in 1980 het KultuurKaffee met 22 Variel-modules). De achterliggende idee was dat studenten bij een opstand – Mei ‘68 lag nog vers in het © AN DEVROE

e eerstesteenlegging was hier mogelijk nog symbolischer, want tijdens de toespraken in 1973 zette een hijskraan om het kwartier een kamergrote module neer. Minder dan een jaar na de productie van de prefabwoningen konden de studenten van het academiejaar 1973-1974 er al intrekken. Er werd gemonteerd aan een ritme van negen modules per dag. Het Nieuwsblad kopte Blokkers in blokken. De geprefabriceerde bouweenheden waren ontwikkeld door de Zwitserse architect Fritz Stucky, die daarvoor pionierswerk had verricht. Zijn Variel-systeem, eerst in hout, hier al in beton, was een basisstructuur die bestond uit een rechthoekige vloerplaat met twee open kaders aan de uiteinden. Door de wapening in het beton na te span-

zou toen nog dwars over de campus lopen. Eigenlijk wilde de sociaal bewogen Van Der Meeren zijn studentenwoningen buiten de campus inrichten, zoals Dirk Bontinck dat aan de Nieuwelaan mocht doen, zodat studenten zich onder andere bewoners zouden mengen. De VUB vond een gecentraliseerde inplanting echter een krachtig beeld voor de nieuwe universiteit. Ook Van Der Meerens voorstel van verplaatsbare

Revoltevriendelijk Studenten genoeg in eigen huis om over de woningen op de campus een werkstuk te laten maken. Zo onderzocht historica Mieke Loeckx het labyrintische studentendorp en ingenieur-architecte Hanne Vrebos de industrialisatie binnen het oeuvre van Van Der Meeren. In het masterplan van de nieuwe campus op het Oefenplein voorzag de Franse architect Noël Le Maresquier destijds 500 studentenkamers. Stedenbouw keurde uiteindelijk slechts 350 kamers goed, want de snelweg

Een student: “De vuilkarren ‘s morgens vroeg, dat is lawaai. Maar je kan nog altijd naar de bibliotheek om te studeren.”

geheugen – gemakkelijker hun weg zouden vinden dan de rijkswacht aan de overkant van de Generaal Jacqueslaan. Vandaag lopen we net zoals jaren geleden nog altijd een beetje gedesoriënteerd rond in het studentendorp. Alles lijkt ook zo goed op elkaar, zelfs al wist je in welk kleurtje je had afgesproken. De bomen zijn flink doorgegroeid. De koten zien er wat aftands uit, maar aan de halve fietsen, winkelkarren, en blokkers in het schijnsel van bureau-en sfeerlampjes is het volle leven te zien. Alle modules zijn vandaag nog in gebruik, enkele daarvan zijn ingenomen door de Huisvestingsdienst die, net als het KultuurKaffee, in een gebouw zat dat in de eerste fase van de nieuwbouw wordt afgebroken. Op een nieuwe verflaag en de vernieuwde keuken na zijn de studentenwoningen nog erg authentiek. Er is nog altijd slechts één kraan in de badkamer (gedeeld door twee studenten) die verplaatst wordt naargelang je de wastafel of de douche gebruikt. Het concept van vier studenten per appartement is vandaag een luxe, in de nieuwbouw worden dat er zes, elders al acht. De studenten zelf vinden het best: “Sociaal en niet té.” Over het comfort lijken ze niet te klagen, als we hen erover aanspreken. “Enkel glas, maar ja hoor, het is er warm en gezellig. Van mij mogen ze blijven.” En over de mogelijke geluidshinder: “Je wéét dat je op een campus zit, en je kan ook altijd naar de bibliotheek om te studeren. De vuilkarren ‘s morgens vroeg, dat is lawaai.”

Stevige basis Het nieuwbouwproject XY bestaat uit 650 nieuwe studentenkamers, maar ook ruimten voor concerten, tentoonstellingen, onderzoek en een nieuw KultuurKaffee. Volgens het architectenbureau Conix RDBM Architects zou in het derde of vierde kwartaal van 2015 met de bouw begonnen worden. De studenten zullen pas verhuizen van zodra de nieuwbouw met kamers afgerond is, zodat de studenten op de campus kunnen blijven. Bij de dienst Infrastructuur van de VUB is ondertussen het besef gegroeid van de historische en culturele waarde van de studentenhomes. Ze bestelde daarom bij de vakgroep Architectonische Ingenieurswetenschappen een onderzoek naar de aanpasbaarheid van de modules en de uitvoering van een levenscyclusanalyse. De basisstructuur bleek nog in zeer goede staat. Door hun modulaire structuur zijn ze ook zeer gemakkelijk in te richten voor andere doeleinden. Omdat er uiteindelijk slechts een gedeeltelijke overlapping zal zijn met de studentenhomes (uit 1978), en omdat verwacht wordt dat de studentenbevolking nog zal stijgen, zouden er andere pistes dan afbraak kunnen onderzocht worden, zoals renovatie, herbestemming of hergebruik door verplaatsing. De dienst Cultuur van de VUB, die momenteel een publicatie over het ontstaan van de campus voorbereidt, laat alvast weten dat een gedeelte bewaard en gerestaureerd zou worden. An Devroe

P-PRAAT

BDW 1462 PAGINA 11 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

Ontroerend was het om te lezen - in La Libre Belgique, waar anders? - dat Damien Thiéry geen extremist is. De niet-benoemde burgemeester van Linkebeek zwaaide daarom een jaar geleden het FDF uit en verkaste naar de MR. Maar, zegt Damien Thiéry immers niet: “Je ne suis pas extremiste (niet dus, u hoort het). Dans la commune, je suis à l’écoute des néerlandophones. Je parle leur langue. Parce qu’aller faire le grand seigneur francophone sans faire l’effort de s’exprimer en néerlandais, cela mène à des vexations. Ce à quoi je ne veux pas qu’on touche, c’est aux facilités. Car alors il faudra complètement revoir les choses.” Tjonge. Meneer Thiéry is goed voor zijn Nederlandstalige inwoners, want hij speelt niet ‘le grand seigneur francophone’, want dat doen ‘mène à des vexations’. Stel je voor, in een Vlaamse gemeente Nederlandstaligen tegenkomen die kwaad worden als er geen Nederlands tegen hen wordt gesproken. Maar het is dus goed dat meneer Thiéry het FDF-universum verlaten heeft en minder radicale oorden opgezocht heeft. Oorden die samen een regering vormen met de N-VA, bijvoorbeeld. Binnenkort spreekt Damien misschien als ‘un seigneur flamand non nommé’, maar die zal waarschijnlijk ‘moins grand’ zijn. Je moet roeien met de riemen die je hebt. Bijna hadden we geschreven ‘waar is Daniël Buyle als je hem nodig hebt?’. Maar het blijft opvallend stil bij de Vlaamse Gemeens chapsco mmissie. Ja, de VGC blijft zelfs bestaan, ook al zegt de griffier van dat eerbiedwaardige instituut dat sommige leden ervan bezig zijn aan hun politieke zelfmoord. Dus moet het zijn dat ofwel Buyle ongelijk heeft, ofwel dat het bijna niemand iets kan schelen als de VGC Brusselser wordt. Ach, wat maakt het ook uit. Laurette Onkelinx (PS) wordt volgens de geruchten minister-president, en of die Vlamingen nu bestaan of niet, Bruxelles vaut bien une grande dame francophone.

CHIEN ÉCRASÉ Naar ‘t schijnt zijn er nog militairen aanwezig in de stad, maar volgens ons zijn ze onzichtbaar geworden. We zien ze namelijk nergens meer staan. Dat moet de generale staf ook opgevallen zijn, want van de weeromstuit organiseert het leger deze week woensdag - wanneer u dit leest, dus - een dag van de Marine. Eigenlijk is het twee vliegen in één klap, want de Marine wil zieltjes winnen in de Brusselse kanaalbuurt, en dus meren ze er een mijnenveger en een patrouilleboot aan. Sollicitanten krijgen er zelfs demonstraties mijnenvegerij en piraterij. Pardon, tegen piraterij. Twee in één dus, de kanaalbuurt heeft een job, en de mijnen op het kanaal zijn geveegd. Drie in één, misschien zelfs, als de jihadi’s uit België uit Syrië uit België ook nog eens danig onder de indruk zijn van het militaire machtsvertoon. Vier in één zou zijn dat de mijnen op het kanaal zouden geveegd worden door mensen uit de kanaalbuurt die aan het radicaliseren waren en zodanig onder de indruk zijn van het militaire machtsvertoon dat ze deradicaliseren. U lacht, maar containment is een tactiek die in internationale politiek soms gebruikt wordt om een gevaar in te dijken. En in Brussel wordt het al toegepast door de MIVB, die eens goed gaan eten is met de subversieve @STIB_fail-twitteraccount, waarop die laatste besloot om het geklungel van de MIVB niet meer aan Jan en alleman te tweeten. Ten onrechte, volgens ons, want dat kleffe hartje waarmee u en wij nu overal in de stad worden geterroriseerd smeekt om een gemene tweet. In afwachting van een royaal voorstel blijven wij natuurlijk voortdoen waarmee we bezig waren.

De Brusselse architect Paul Saintenoy ontwierp het hoekhuis op de Coudenberg.

RENOVATIE > APOTHEEK DELACRE AAN DE COUDENBERG IN OUDE GLORIE HERSTELD

APOTHEEK MET GLAZUURLAAGJE BRUSSEL - Picknicken aan het Wervelend Oor, de fontein van Expo 58 aan de Coudenberg, dat zou u echt eens moeten doen. Nu kunt u niet alleen uw oog laten dwalen langs de art-nouveaugevel van het Muziekinstrumentenmuseum, maar ook langs de opschriften en apothekersemblemen van de pas gereinigde neogotische Apotheek Delacre - ja, van de koekjes, beide getekend door de architect Paul Saintenoy.

verdiepingen zijn aangepast aan de moderne normen. Saintenoy was hier alomtegenwoordig. Hij tekende in 1899 ook de uitbreiding in art nouveau van het Old England warenhuis, vandaag het MIM. Hij interesseerde zich voor archeologie en ploos de archieven van het voormalige Coudenberghof uit. Wat lager aan de Ravensteinstraat restaureerde hij ook het stadspaleis Kleef-Ravenstein waar Erasmus al voorbij galoppeerde.

Op de gevel van het zogeheten Le Mortier d’Or is in vergulde letters ‘Pharmacie anglaise Ch. Delacre’ nog af te lezen. Dit hoekhuis op de nummers 64-66 is een van de vijf huizen die de Coudenberg nog telt (vanaf het Muziekinstrumentenmuseum (MIM) begint de Hofbergstraat). In 1898 ontwierp de Brusselse architect Paul Saintenoy het voor de Fransman Delacre die in de buurt al apotheek hield. Als apotheker had hij gemerkt hoe succesvol de ‘remedie’ chocolade was. Daarom had Delacre in 1870 aan de Magdalenasteenweg een chocoladeboetiek geopend en twee jaar later een fabriekje met eigen Delacre-chocolade. Vanaf 1891 was hij ook gestart met de productie van Delacre-koekjes die intussen in heel Europa bekend zijn. Het apothekersmeubilair in neo-Vlaamserenaissancestijl is nog altijd aanwezig in het geklasseerde gebouw. De huidige eigenaar moet zijn definitieve huurder op het gelijkvloers nog kiezen, de appartementen op de

Open Wervendag De firma Tong & Fils uit Crisnée restaureerde het spectaculaire dak en de afdichting met lood van het balkon. Jean-Marie Tong is trots mee te hebben geholpen aan de apotheek van de vermaarde architect: “Het dak vertoont een bijzondere lijnvoering. Zoiets komt in Brussel bijna niet voor, behalve op een dakkapel van het Huis Leroy in de Grote Hertstraat. Door foto’s uit het begin van de twintigste eeuw te bestuderen, hebben we M&L kunnen overtuigen om de decoratieve elementen in lood terug te plaatsen zoals bij het origineel.” De gevelreiniging werd uitgevoerd door de firma Galère uit Chaudfontaine die het timmerwerk, de mozaïeken en het siersmeedwerk zoals de zonnewijzer en de ijzeren windvaan uitbesteedde. Tijdens de Open Wervendag op zondag 31 mei kunt u kennismaken met al dit ambachtelijk werk en met de apotheker die koekjesgigant werd.

An Devroe

BDW 1462 PAGINA 12 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

V.l.n.r.: Dirk Van Landuyt, kleinzoon, Willy Van Landuyt, oudste zoon, Philippe Van Parijs, kleinzoon en Maryline Van Parijs, kleindochter die de familiegeschiedenis documenteerde. In het midden een buste die hij kreeg toen hij 40 jaar directeur van zijn bakkersoöperatieve was.

DEZE WEEK IN 1915-1918 > HET SLUIKBLAD ‘DE VLAAMSCHE LEEUW’ VAN RICHARD VAN LANDUYT

VLAAMS COMPLOT TE MOLENBEEK SINT-JANS-MOLENBEEK/BRUSSEL – Dit jaar is het honderd jaar geleden dat het sluikblad ‘De Vlaamsche Leeuw’ werd geboren. Drijvende kracht erachter was Richard Van Landuyt, die een duidelijke koningsgezinde en Vlaamslievende koers voer. Van Landuyt is bovendien de grootvader van de Brusselsgezinde filosoof Philippe Van Parijs. Het verhaal van de Nederlandstalige La Libre Belgique, en van een meertalige familie.

‘W

ij, Vlaamschgezinden, die wanneer het onze taalbelangen geldt, steeds op den eersten rang staan om ze te verdedigen en om deze reden dikwijls vóór en onder den oorlog, als slechte vaderlanders uitgescholden werden, wij zullen er met fierheid mogen op wijzen dat, wanneer in tijd van vervolging, de Belgische belangen en rechten moesten voor-

gestaan worden, het wederom wij waren die met even vollen ijver voor ‘t vaderland in ‘t harnas sprongen om ‘t Vlaamsche volk de te volgen richting aan te duiden. Wij zetten onze ijverige medewerkers aan, zich enkel tot vaste en voorzichtige personen te richten, om buiten alle betrekkingen met valsche broeders te blijven.” Bovenstaand uittreksel komt uit

het elfde nummer van De Vlaamsche Leeuw, en vat de missie van het clandestien uitgegeven blad bondig samen: de Vlamingen een stem geven in het door de Duitsers bezette België, maar geen activistische stem. Voor Richard Van Landuyt waren activisten – Vlaamsgezinden die samenwerkten met de Duitsers om taalrechten te bekomen in het dan nog Franstalige België – volks-

verraders. Dat blijkt ook uit een opstootje dat hij tijdens de oorlog had met een zekere H., voor de Brusselse Sint-Goedelekathedraal. H., een oorspronkelijke, maar weifelende medewerker van De Vlaamsche Leeuw, nam er deel aan een demonstratie van activisten. Van Landuyt begon een discussie met een activist, en H. verdedigde die laatste, waarop Van Landuyt hem toebeet dat hij een lafaard was.

Van Ninove naar Picnic The Streets Richard Van Landuyt werd in 1888 geboren in Ninove als zoon van kleine handelaars. Toen Richard een tiener was, verkaste de familie naar Koekelberg, en belandde daarna in

Sint-Jans-Molenbeek, waar vader Van Landuyt een huis bouwde in de Oostendestraat nummer 101. Na zijn humaniora op Collège Saint Louis studeerde Richard niet verder, maar toog aan het werk in de Meunerie Bruxelloise, aan de Schaarbeeklei, waar hij zou werken tot hij in 1920 een bakkerscoöperatieve stichtte, waar hij tot het einde van zijn loopbaan directeur van was. Hij engageerde zich ook in de progressieve vleugel van de katholieke partij en was lange tijd gemeenteraadslid en schepen van Financiën in Molenbeek, ook tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij weigerde echter om schepen te worden in ‘Groot-Brussel’, de bestuurskundige structuur die de

BDW 1462 PAGINA 13 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

Duitsers in WO II hadden uitgetekend. Van Landuyt houdt er vandaag bekende Brusselse familie op na, namelijk de familie-Van Parijs, waaronder de filosoof Philippe, bekend vanwege onder anderen Picnic The Streets en zijn strijd voor Brusselse eigenheid. Daar komen we later op terug.

Van Landuyt had een afkeer van activisten, die ‘hulp inroepen van een vreemde indringer’.

Hachelijk Volgens Maryline Van Parijs, de zus van Philippe, was grootvader Van Landuyt een sterke persoonlijkheid, met wie je altijd kon praten of discussiëren. In huis mocht geen Frans gesproken worden, en het op gelijke voet stellen van het Nederlands en de rechten van de Vlamingen zouden zijn hele leven lang strijdpunten blijven. Van Landuyt schaamde zich ook niet om zelfs in hachelijke posities zijn mening te geven. Zo was er in het voorjaar van 1916 een lezing op het Schaarbeekse Helmetplein over vaderlandsliefde, op het getouw gezet door activisten. Hij sprak er openlijk zijn afkeer uit van “diegenen die hulp inroepen van een vreemde indringer.” Wat Van Landuyt tot risicovolle weerstand leidde, zal waarschijnlijk nooit helemaal geweten zijn. Maar misschien hield zijn christelijke geloof en zijn rechtvaardigheidsgevoel dat tegen. Hij was een vriend van Frans Van Cauwelaert, die er rotsvast van overtuigd was dat de rechten van de Vlamingen binnen België konden afgedwongen worden. Richard zou ook altijd blijven benadrukken dat hij de samenhorigheid onder Vlamingen wilde benadrukken, en dat de kleine man nooit slachtoffer mocht worden van grotere machten.

Kent u een drukker? Maar hoe is De Vlaamsche Leeuw ontstaan? Daarvoor moeten we terug naar de beginjaren van de Eerste Wereldoorlog. Koningsgezinde Franstaligen stichtten toen La Libre Belgique om het Belgische Patriottisme aan te zwengelen in bezet België. In oktober 1915 krijgt een jonge Richard Van Landuyt de vraag of hij soms geen drukker kent die een Nederlandstalige variant van La Libre Belgique wil uitgeven. Aanvankelijk geeft Van Landuyt het project geen kans, maar hij belooft toch om het aan zijn vriend Van Loo te vragen, een drukker in de Hoopstraat te Molenbeek. De bal ging tot zijn verbazing aan het rollen, en voor Van Landuyt het goed en wel besefte rolde het eerste exemplaar van de persen. H., die we kennen van de activistische betoging, trok daarna zijn medewerking in. Van Landuyt was echter ondertussen al zo doordrongen van de noodzaak van een Vlaams passivistisch sluikblad dat hij tezamen met Van Loo het werk voortzette. Tijdens zijn piek zou De Vlaamsche Leeuw op 5.000 exemplaren gedrukt worden, en overal in Vlaanderen verspreid worden.

fen en geldboetes, en meermaals spraken de Duitsers doodstraffen uit voor medewerkers van La Libre Belgique. De doodstraf werd nooit uitgesproken voor medewerkers van De Vlaamsche Leeuw, maar toch zijn enkele distributeurs opgesloten geweest. Ook drukker Van Loo moest op een bepaald moment twee maanden brommen, al was dat omdat er in zijn drukkerij een ongecensureerde strooibrief werd aangetroffen. Een verband met De Vlaamsche Leeuw konden de Duitsers nooit

Eerbetoon

Om de zware pakken de tram op te hijsen, kreeg Van Landuyt meermaals hulp van een Duitse soldaat. aantonen. De ‘onschuld’ van Van Loo werd ook aangetoond wanneer de Duitsers vaststelden dat het blad gewoon bleef bestaan toen de drukker in de nor zat. Maar de nieuwe drukker, Frans Van Cutsem uit Evere, was een beginneling, en had minder persen dan Van Loo. Bovendien kampte De Vlaamsche Leeuw meermaals met geldproblemen, en moest Van Landuyt nu met de tram via het Verboekhovenplein in Schaarbeek naar het nog landelijke Evere. In de oorlog was het Verboekhovenplein berucht voor de controles die de Duitsers

Een pak (van zijn hart) De samenstelling, de druk en de verspreiding van het blad was echter geen wandeling in het park. Op het drukken van ongecensureerde blaadjes stonden gevangenisstraf-

er hielden op smokkelaars. Leuke anekdote: Van Landuyt nam meermaals met grote pakken de tram terug naar de stad om De Vlaamsche Leeuw te laten vouwen en verspreiden, en hij kreeg meermaals hulp van een Duitse soldaat om de zware pakken op de tram te hijsen. De soldaten waren soms zelfs zo vriendelijk er tot aan de Noordstatie over te waken, niet wetende wat er in zat. Het is eigenlijk zeer merkwaardig dat de redactie van De Vlaamsche Leeuw nooit gekend is geweest bij de Duitsers. Ter illustratie: het achtjarige neefje dat bij de familie-Van Landuyt inwoonde, kwam op een dag met een tekening aanzetten en gaf die aan Richard, met de boodschap: “Ge denkt zeker dat ik niet weet dat gij De Vlaamsche Leeuw schrijft.” Het neefje kende zelfs de bergplaats van de exemplaren. En toen er van drukker gewisseld werd, kreeg Van Landuyt meermaals te horen dat “men echt dacht dat hij er aan medewerktet.”

Al in 1919 verscheen het verhaal van ‘De Vlaamsche Leeuw’ bij de studiekring ‘Voorwaarts’.

Van Landuyts talrijkze nazaten -waaronder de familie-Van Parijs, en advocaat Willy Van Landuyt, oudste zoon van Richard - houden vandaag de nalatenschap van Richard Van Landuyt in ere. Philippe Van Parijs zegt dat grootvader Richard een belangrijke rol heeft gespeeld in zijn leven, want dankzij grootvader heeft hij sympathie voor de Vlaamse strijd gekregen. De kinderen-Van Parijs liepen school in het Frans, maar werden dankzij hun grootvader tweetalig opgevoed. “Toch kon ik uren met hem praten en discussiëren,” zegt Philippe Van Parijs. Als eerbetoon droeg de filosoof zijn eerste boek over sociale rechtvaardigheid aan Richard van Landuyt op. De familie-Van Parijs is tegenwoordig erg meertalig en internationaal gericht; Philippe leerde zijn vrouw in Oxford kennen, en enkele kinderen van Maryline en Philippe wonen in het buitenland en hebben buitenlandse partners. De Vlaamse strijd zou telkens zwaar gehavend uit beide wereldoorlogen komen. Pers en politiek zouden elk Vlaams streven jarenlang de kop indrukken door de fouten van de oorlog. Daardoor schreef Richard Van Landuyt al in 1919 het verhaal van De Vlaamsche Leeuw op, met als inleiding: “Doch zie, de antivaderlandsche houding van zekere bladen schijnt voor doel te hebben de schande, waarmede de activisten zich belaadden, op al de Vlaamschgezinden te doen terugvallen. Men stelt zich moeilijk voor hoe pijnlijk het is dezen die wij de onze noemen, aanhoudend te horen uitschelden voor aktivisten of huichelaars, door lieden wier vaderlandliefde moeilijk kan bewezen worden, terwijl wij, dezelfde gedachten verdedigend, uit louter plichtsgevoel, met al de overtuiging van onzen Vlaamsch-Belgischen aard, gedurende meer dan drie jaar, vrijwillig tijd, geld en gezondheid hebben opgeofferd tot opbeuring en voorlichting van ons volk en tot bestrijding van dezen, die zich van de Vlaamsche Beweging zoo schandelijk bedienden om hunne belangen te steunen.” Christophe Degreef

ADVERTENTIE

DE VZW VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA IS OP ZOEK NAAR EEN

SALES-

(M/V)

MEDEWERKER FUNCTIE:

❏ ❏

Je staat in voor de verkoop van advertenties en spots.

❏ ❏ ❏ ❏

Je staat in voor prospectie met de focus op buitendienst.

Je bouwt een goede relatie op met klanten, zowel particuliere klanten als reclamebureaus en mediacentrales.

Je handelt commerciële dossiers (van bestelbon tot boeking) zelfstandig af. Je draagt bij aan de ontwikkeling van reclameadviezen en strategieën. Je houdt je kennis van de markt up-to-date.

PROFIEL:

❏ ❏ ❏ ❏ ❏ ❏

Je bent een commercieel talent met een sterke motivatie, gedreven en resultaatsgericht. Je hebt een eerste werkervaring in de sector op zak. Je bent perfect Nederlandstalig met zeer goede kennis van het Frans en het Engels. Je werkt graag in teamverband, maar je kan je werk ook zelfstandig organiseren en plannen. Je bent “Brussel minded” en je kent het Brusselse commerciële landschap. Je bent flexibel en stressbestendig. Je bent open en sociaal en maakt er een erezaak van om je dossiers perfect af te handelen.

WIJ BIEDEN: Een voltijdse opdracht van onbepaalde duur. Een fair loon met extralegale voordelen. Een stimulerende werkomgeving binnen een boeiend mediabedrijf.

INTERESSE? Stuur jouw kandidatuur en cv voor 27 februari op naar Kristel De Wolf – HR manager Vlaams-Brusselse Media vzw Flageyplein 18 – 1050 Brussel Mailen kan naar kristel.dewolf@brusselmedia.be

ADVERTENTIE

VERKEN DE STAD

Schrijf u in voor één van de zes WOONTOURS in 2015. Ontdek de 118 wijken via ‘BRUSSEL OP KAART’. WWW.WONENINBRUSSEL.BE

Waar wilt u wonen? In Brussel. Op zoek naar een plek in Brussel om te huren of te kopen? Alleen, met z’n tweeën of met uw gezin en de hond? Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat uit 19 gemeenten en 118 wijken. Van rustige buitenwijken tot het levendige centrum. Ontdek uw stad.

ADVERTENTIE

TELEXREGIO

BDW 1462 PAGINA 15 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

BIB GEEFT CURSUS ‘BUURTCORRESPONDENT’ SINT-GILLIS – De Nederlandstalige bib van Sint-Gillis en het gemeenschapscentrum De Pianofabriek willen de bewoners een stem geven en organiseren daarom een cursus fotografie en schrijven. Die kan leiden tot een echt wijkkrantje. De negen lessen vinden plaats op zondag en woensdag. Elke Van Der Kelen staat in voor de lessen fotografie. Dirk Elst leert de cursisten hoe ze een goed leesbare tekst moeten maken. Ook Franstalige en Engelstalige cursisten zijn welkom. Bleri Lleshi en Joachim Ben Yakoub komen als gastsprekers hun verhaal vertellen over de (super)diverse samenleving. De lessen starten op 11 maart. Meer info via gdebock@stgilles.irisnet.be, op 02-533.98.65 of bij De SVG Pianofabriek.

ESSEGEM VERBOUWT JETTE - Gemeenschapscentrum Essegem begint volgende week met ﬂinke verbouwingswerken. Het onthaal wordt uitgebreid en Taverne Ter Linden wordt helemaal vernieuwd. De werken duren tot eind mei. Vanwege de verwachte geluidsoverlast zullen er van 23 februari tot 31 mei overdag geen HUB activiteiten plaatsvinden in Essegem. De avondactiviteiten gaan wel gewoon door.

KOEKELBERG - Ook dit jaar reikte de Club Henri Vanhuffel twee eretitels uit aan bijzondere Koekelbergenaren. Patricia Bonaventure, drijvende kracht achter het Koek’s Theatre, kreeg de prijs voor de Koekelbergenaar van het jaar. In haar Franstalige theatertje, verrezen op de plek waar vroeger het studentencafé Het Groot Gevaar stond, viert comedy hoogtij. Recycle artist Christian Courtois, alias Cricou, werd uitgeroepen tot Koekelbergenaar voor het leven. Cricou werkt met afgedankte materialen. Vanwege de humoristische ondertoon betitelt hij zijn kunstwerken als Smiling Art. HUB

HEEMBEEK KRIJGT VERBESSELSTRAAT NEDER-OVER-HEEMBEEK - Na de verkiezing van historicus Jan Verbesselt tot ‘grootste Heembekenaar’ vroegen de initiatiefnemers vorig jaar aan Stad Brussel om een straat naar hem te vernoemen. In januari keurde de Brusselse gemeenteraad het voorstel goed. De verbinding rechts van het zwemHUB bad naar de Olmkruidlaan heet voortaan de Jan Verbesseltstraat.

UIT DE LUCHT GEGREPEN

KOEKELBERGSE ERETITEL VOOR HUMORISTEN Elk jaar koopt het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) luchtfoto’s aan om zijn databank met geografische gegevens aan te passen. Overlappende luchtfoto’s worden daarop op elkaar gelegd, waardoor een 3D-model ontstaat, dat op zijn beurt vergeleken wordt met de gegevens die het NGI al heeft van plaatsnamen, straten, parken en gebouwen. Zo wordt duidelijk hoe de werkelijkheid op het terrein is in vergelijking met de werkelijkheid op de kaart. Als het moet, dan past het NGI de gegevens aan. Het NGI is natuurlijk al zo lang bezig met kaarten maken dat het ondertussen over een indrukwekkend archief luchtfoto’s beschikt. Een selectie hiervan vindt u week na week in deze rubriek ‘Uit de lucht gegrepen’ terug. Het gaat steeds om (oude) luchtfoto’s uit een van de negentien Brusselse gemeenten. Vorige week zag u een foto van de Pijl van de Burgerlijke Bouwkunde, een relict van Expo ‘58 dat tot 1970 op het Heizelplateau bleef staan. Deze week tonen we u een foto uit 1978. De plek die u op bovenstaand beeld ziet, ziet er vandaag toch anders uit, al zijn sommige landschapskenmerken nog duidelijk te herkennen. Tip: er kan soms heel veel file zijn. CD

Schaarbeek > Voorleesavond in de bib Carine Delwit: ‘Een laan van de rijken en een laan van de armen, dat kan niet.”

¸ Taspinar peilt naar de ziel van de migrantenvrouw

Ganshoren > ‘Infobordjes zijn choquerend’

In de roman ‘Moeders van de Stilte’ schetst Birsen Taspinar ¸ een ontluisterend portret van drie Turkse ‘importbruiden’. In de bib van Schaarbeek komt ze uit het boek voorlezen.

man. De Nederlandse jazzmuzikant Henk De Laet zorgt voor de muziek. De avond start om 20 uur. Inkom bedraagt 10 euro. Info & reservatie: 02-245.32.90, schaarbeek@bibliotheek.be, www.1030cultuur.be.

Birsen Taşpinar, zus van VRT-journaliste Fatima, is psychologe en werkt als therapeute vaak met mensen uit de migratie. Ze is zelf een dochter van migrantenouders. In haar goed onthaalde debuutroman Moeders van de Stilte (De Bezige Bij, 2013) laat ze de lezer kennismaken met drie vrouwen die via een huwelijk in ons land terechtkomen en hoe ze hun migratietraject met vreugde maar ook met pijn in het hart beleven. Op 23 februari komt Taşpinar naar Schaarbeek waar ze in de (Franstalige) bibliotheek op de Lambertmontlaan 200 zal voorlezen uit haar (Nederlandstalige) debuutro-

SVG

ADVERTENTIE

Puzzel Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

✆ 0800-15045

alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30

Bezoeken enkel op afspraak

puzzel@resonansvzw.be

Ganshorenaren willen af van ‘lijken’ op het kerkhof De Ganshorenaren willen af van de huidige signalisatiebordjes op het kerkhof aan de Bosstraat. Op het nieuwe perk 9, waar wel al mensen begraven zijn maar nog geen grafstenen staan, is op witte bordjes aangegeven hoeveel ‘lijken’ er liggen. Er is de rij ‘1 lijk’, de rij ‘2 lijken’ en de rij ‘3 lijken’. Volgens gemeenteraadslid van Groen Alain Beeckmans, die afgelopen donderdag hierover interpelleerde op de gemeenteraad, is het “klinisch kille informatie die vloekt met het voor de rest aangename en als landschapspark ingerichte kerkhof.” Hij pleit voor sympathiekere en niet-choquerende signalisatie. Maar er is meer. Op elk grasveld staat aangegeven voor welke looptijd de nabestaanden een concessie zijn aangegaan. Je hebt dus de ‘pelouse’ met alle concessies voor 5 jaar, de pelouse ‘10 jaar’ en de pelouse ‘25 jaar’. “De vermelding van de duur van de concessie maakt dat we zelfs in de dood niet meer gelijk zijn,” zegt Beeckmans. “Een bezoek aan een overledene moet

een moment van rust, bezinning en herinnering zijn, geen confrontatie met een administratief bord waaruit blijkt voor hoeveel jaren de familie betaald heeft om de laatste rustplaats te behouden.” Beeckmans kreeg steun van gemeenteraadslid Carine Delwit van ProGanshoren. Ook zij vindt het onrespectvol dat iedereen weet voor hoe lang anderen hebben betaald. “Je krijgt dan de laan van de rijken en de laan van de armen. Dat kan niet. Het is ook een inbreuk op de privacy.” En dan is er nog de term ‘pelouse’ op alle bordjes. Beeckmans: “In het Nederlands is het ‘perk’, niet ‘pelouse’.” Burgemeester Hervé Gillard (MR) beloofde de tweetaligheid te zullen respecteren en te onderzoeken hoe de paden en perken op een andere manier aangeduid kunnen worden. Beeckmans had alvast een voorstel klaar: waarom de perken niet de namen van bomen of bloemen geven en aan elk pad enkele van die bomen of bloemen planten? Bettina Hubo

BDW 1462 PAGINA 16 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

BDWOPINIE JOHAN LEMAN:

“Na een eerste repressieve houding van de staat moeten snel bijkomende vertrouwenwekkende adequate maatregelen komen”

gederadicaliseerde me zei: “Veel hangt ervan af wie voor u de deur tot de islam opent. Tref je een jihadirekruteerder aan, dan heb je pech.” Het gaat om jongeren die op zoek zijn naar een identiteit, daarbij weinig toekomst zien voor zichzelf, op de verkeerde persoon botsen, in een vriendengroepje belanden dat hen nog meer isoleert, zich in hun kamer voor de pc terugtrekken en in een verengende trechter belanden die hen ten slotte appelleert om hun verantwoordelijkheid als rechtgeaarde moslim op te nemen, tegen alle andere hypocrieten in.

Wat te doen?

De Brusselse moslimstrijder Abdel Rahman Ayachi in Syrië, die er intussen gedood zou zijn.

SAMENLEVING > JOHAN LEMAN OVER SYRIËSTRIJDERS

Hoe jihadisme bij ons bestrijden? BRUSSEL – Voorzitter van integratiecentrum Foyer Johan Leman heeft begrip voor de maatregelen tegen radicalisering van de federale regering, al blijven enkele ervan volgens hem lokaal en beperkt in de tijd. Leman ziet drie componenten in het verhaal van Syriëstrijders en doet enkele ‘goedkope’ suggesties die op lokaal vlak veel mensen zouden kunnen helpen.

e federale regering heeft al maatregelen genomen in de strijd tegen het jihadisme. Ik heb begrip voor deze maatregelen, al is een bedenking dat sommige (zoals de inzet van para’s) best heel lokaal en beperkt blijven in de tijd. En het afnemen van de nationaliteit vind ik onoverdacht. Toen ik in Molenbeek aangesproken werd door enkele familieleden van Syriëstrijders, heb ik het op iets grotere schaal bekeken. Ik ben voorlopig

geëindigd bij zeventien echte Syriëstrijders en ik merk dat er eigenlijk drie belangrijke componenten zijn in het verhaal van die Syriëstrijders. Naargelang de persoon ligt de aanvang van hun verhaal bij een van die drie componenten, niet altijd dezelfde. Maar aan het eind lopen de drie componenten wel samen in één geheel. Ten eerste is er een macrohorizon. Het gaat om beelden over moordpartijen op soennitische moslims in

Syrië, met in mindere mate – maar ook aanwezig – beelden over Aboe Ghraib en over Gaza. In dezelfde filmpjes wordt tegelijk een alternatief beeld neergezet: het kalifaat (met zijn onafhankelijkheid en welstand), het einde van de wereld en het zinvolle martelaarschap. Deze macrohorizon vinden jongeren met een klik terug op YouTube. Kan de Belgische overheid daar iets aan doen? Niet veel, vrees ik, tenzij misschien aandringen bij de EU, dat men werk zou maken van het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen, en ook van een pacificatie met de Russische federatie zodat een gezamenlijk beleid voor Syrië kans op slagen krijgt. Daarnaast is er een microhorizon. Heel wat jongere mensen met migratiewortels, op de as AntwerpenBrussel, voelen zich niet goed in hun vel. Bij sommigen heeft dit te maken met een slechte scholarisa-

tie en weinig uitzicht op tewerkstelling. Bij anderen leeft de overtuiging dat zij slachtoffer zijn van een attitude door de omringende samenleving met een ‘dubbele standaard’ als het over moslims gaat. Dit heeft over de jaren geleid tot een tegencultuur, waar verschillende soorten salafismen op inspelen.

Invloed van salafisme Ik maak niet van alle salafismen één pot nat, maar het is de jihadistische die ons moet verontrusten. Deze stelt resoluut dat de westerse samenleving en de democratie ‘des duivels’ zijn en bekampt moeten worden. Ze delegitimeren ons samenlevingsmodel. Is dat nu typisch voor alle jongeren - jihadistisch geïnspireerd of niet - in zo’n tegencultuur? Ze hebben geen vertrouwen in de samenleving rondom zich en zeker niet in de mensen die deze samenleving reguleren, en zelfs niet echt in de officiële islam. Hun tegencultuur wordt gevoed door onderlinge gesprekken op Facebook of in vriendengroepjes en door sommige haatpredikanten op YouTube en haatpromotoren op straat… Outsiders – wij dus – stellen met verwondering en soms met afgrijzen vast dat die tegencultuurjongeren compleet irrationeel zijn en zaken voor waar aanvaarden die het in onze ogen evident niet zijn. Na de micro- en de macrohorizon is er telkens ook een persoonlijk element bij elk van de Syriëstrijders. In feite vertoont het veel gelijkenissen met wat gebeurt bij sektarisering. Op wie bots je op zo’n kritisch moment in je leven? Of zoals een

In een eerste beweging kan een staat niet anders dan een besliste en bijna onvermijdelijk repressieve houding aannemen. Maar daarna moeten heel snel bijkomende vertrouwenwekkende adequate maatregelen komen die in de concrete praktijk heel veel mensen kunnen vooruithelpen en niet alleen het ‘systeem’ of de ‘algemene veiligheid’ dienen. Even evident is dat men terecht zal pleiten voor beter onderwijs en betere tewerkstelling. Maar ik geef graag enkele suggesties die ‘goedkoop’ zijn en mogelijks vertrouwen bevorderen en lokaal veel mensen zouden kunnen helpen. Ten eerste leer ik uit contacten met islamconsulenten in de gevangenissen dat de suggestie van Fouad Ahidar om een ‘groen’ nummer te verspreiden waar iedereen in vertrouwen een bericht kan inspreken, wel eens een interessant voorstel zou kunnen zijn. Ten tweede voelen familieleden van Syriëstrijders en van radicaliserende jongeren zich in de steek gelaten. Ze schamen zich om zich tot de moskee te richten en voelen zich argwanend behandeld door de politie. Misschien is dit ten onrechte, maar zo beleven ze het. Waarom geen zelfhulpgroepen promoten van ouders en familieleden? Er zijn momenteel ook voldoende gederadicaliseerden die het voor bekeken houden… Waarom hen niet op scholen in geviseerde wijken uitnodigen om hun verhaal te doen? Uiteraard niet in hun eigen wijk. Ook zijn er enkele jongeren-imams wenselijk, die de taal en tools van jongeren hanteren. Uit gesprekken leer ik dat veel jonge mensen op een moeilijk moment iets positiefs gehaald hebben uit hun contact met een leerkracht islamitische godsdienst. Dat gaat natuurlijk niet op voor élke leerkracht. Maar het betekent wel dat het een aandachtspunt is. Dit alles kan ons alleen maar helpen bij een betere aanpak. Johan Leman, voorzitter Integratiecentrum Foyer vzw Molenbeek en em. prof. KU Leuven (Dit is een verkorte versie van een artikel uit De gids op maatschappelijk gebied dat binnenkort verschijnt; meer info of proefexemplaren op degids@beweging.net)

lezersbrieven@bdw.be

BRIEVEN VAN LEZERS

BDW 1462 PAGINA 17 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

Actiris (1) Ik las de zoveelste column over Actiris in BDW (BDW 1461, p. 17). Ooit schreef ook ik in BDW een artikel over mijn ervaringen met Actiris. Ik verzamelde jaren briefwisselingen tussen mij en Actiris, en vice versa. Ik kon aantonen dat Actiris wel degelijk gebreken vertoonde aangaande mijn zoektocht naar werk en hun werking. Mijn discipline als werkloze vijvenvijftiger om werk te vinden werd nooit echt beantwoord door de politiek die bij Actiris heerste. Al hun gevraagde formaliteiten werden door mij zorgvuldig nagekomen. Helaas... Het zoeken naar antwoorden bracht mij bij de heer Didier Gosuin, minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering bevoegd voor Tewerkstelling. En tenslotte bij de heer Bert Anciaux, voorzitter van Actiris. Het was verloren moeite om dit te doen. Mijn verzamelde stukken werden zelfs niet nauwkeurig bestudeerd. En bij de heer Anciaux kon ik mijn verhaal aan de telefoon doen aan een medewerkster. Dat was alles. Ik ben nu 61 en nog steeds op zoek naar een job. Maar ik doe het zonder Actiris. Zo word ik gespaard van zeer veel ontstemmingen en frustraties. Beste mevrouw Annelies Vandenplas, ik kan u alleen maar steunen door u veel moed te geven voor de toekomst. Wim Muylaert, Anderlecht

Actiris (2) Ik las het artikel van Annelies Vandenplas (BDW 1461, p. 17) in verband met haar frustratie tegenover Actiris. Het is een schande hoe sommige onbekwame begeleiders

met je toekomst bezig zijn. Ze vergeten dat ze ooit ook een job aan het zoeken waren. Die hebben ze dan gevonden bij Actiris, maar daar hebben ze zich blijkbaar niet veel vragen gesteld over hun bekwaamheid. Heel spijtig is dat, want diegenen die een job zoeken zijn soms meer gediplomeerd dan diegenen die bij Actiris de gegevens moeten doorsturen. Hopelijk zal Annelies’ “klacht” bij Actiris gehoord en gelezen worden. Bruno Vrancx, Wemmel

Actiris (3) De ervaringen van mevrouw Vandenplas zijn jammer genoeg geen uitzondering. Actiris is een instelling die, zoals alle instellingen die onder bevoegdheid van het Brusselse Gewest vallen, tweetalig is. De realiteit is dat Actiris in principe een voornamelijk Franstalige instelling is en dat is zeer goed merkbaar. Als werknemer bij Actiris gebruik ik meestal Frans als voertaal omdat mijn mails anders soms ook niet worden beantwoord. Vergaderingen gebeuren in het Frans omdat de grote meerderheid van de Franstalige werknemers het Nederlands niet machtig is. De taalcursussen Nederlands zijn gratis maar velen maken hier zelfs geen gebruik van en berusten in hun eentaligheid. Het is een feit dat zich tussen de grote massa werkzoekenden in Brussel weinig Nederlandstaligen bevinden. Maar dit neemt niet weg dat Nederlandstalige Brusselaars van hun eigen instanties een betere dienstverlening mogen verwachten. Naam en adres gekend bij de redactie

Volkshuis Beste Pétitions-Patrimoine, Ik heb een brief gestuurd aan minister-president Rudi Vervoort met het voorstel om zijn parking van de Marollen in de toren van het voormalig Volkshuis van Victor Horta onder te brengen. Toen dat werd afgebroken, is Pétitions-Patrimoine er niet in geslaagd om het gebouw te redden. Ik kreeg geen antwoord op mijn brief met als titel: “Kzeg dit een kzeg niets”. Misschien kunnen jullie hem er nog eens aan herinneren? Om te vermijden dat de promotor de hele buurt tegen krijgt, formuleerde ik volgende argumenten: - Er zijn al verschillende prima parkingetages in de toren. - De bureaucraten verhuizen die in de toren zitten, is makkelijker dan een put graven onder het Vossenplein. En ook goedkoper. - Het is beter gelegen, dichter bij het trendy Zavelplein, de Grote Markt en de toekomstige autovrije centrale lanen. - De impact op het stadsweefsel is veel minder groot. - Men zou de ingang van de parkeertoren kunnen versieren met enkele restanten van het Volkshuis die zijn overgebleven na de plundering, of op zijn minst met kopieën. Veel geluk met uw strijd tegen de parking onder het Vossenplein, Pétitions-Patrimoine. En wacht niet met de affiches en T-shirts met de slogan: “Touche pas à mes puces” en “De vlooien met klooten”. Of zelfs “kluuten”.

Roland Delbaere, Ukkel

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

PROTEST flits h

Dat het niet altijd even veilig is om te fietsen in de hoofdstad, blijkt nog maar eens uit de kortfilm ‘Brussels Bike Jungle’ die een geëngageerde Brusselse fietser op het internet heeft geplaatst. Zelfs wie gewoon op het fietspad blijft, brengt het er niet zonder kleerscheuren vanaf. Paaltjes midden op het fietspad, een verkeerslicht of een boom die in de weg staat, een hek pal op een fietspad of fietspaden die abrupt stoppen. In Brussel zijn dat soort situaties niet echt zeldzaam. “Het idee voor het filmpje is ontstaan uit onze dagelijkse ervaring op de fiets,” zegt Bastien De Zutter, de maker van de ironische video.

BDW 1462 PAGINA 18 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

PRIVÉVERZAMELING © LUC SCHROBILTGEN

‘Rennende dromedaris’, (1845 – januari 1847). Aquarel en potlood op vergépapier, gekleefd op karton.

BRUSSEL – Jean Portaels is (vooral) bekend als leraar van beroemde kunstenaars als James Ensor en Théo Van Rysselberghe. Maar Portaels was zelf ook een begenadigd kunstenaar en inspirerend reiziger naar de Levant. Een expo van de KMSKB die zonder ook maar de minste ironie klein maar fijn genoemd mag worden. En ze leert ons opnieuw oriëntalisme kijken.

en jonge Egyptenaar met tulband kijkt me indringend aan. Het portret is klein - het meet 27,5 cm op 20 cm - maar de lichtjes afwezige en toch doordringende blik van de jongeling vult de hele ruimte. Het is onmiddellijk duidelijk: het is een uitstekend idee van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB) om Vilvoordenaar en invloedrijk lesgever aan de Brusselse Academie voor Schone Kunsten Portaels als kunstenaar opnieuw op de voorgrond te plaatsen en niet als leermeester. Het is de allereerste monografische tentoonstelling die aan de opmerkelijke 19de-eeuwse figuur wordt gewijd. De expo belicht het begin van Portaels’ carrière, de Oriëntreizen die de kunstenaar tussen 1845 en 1847 ondernam. De tentoonstelling is de vrucht van uitvoerig

historisch onderzoek: onuitgegeven reiscorrespondentie, recent ontdekte schetsen uit het atelierfonds en nooit eerder tentoongestelde kunstwerken. Het museum heeft in 2010 nog 28 schetsen kunnen aankopen en sommige restaureren. Hopelijk kan zulks in de toekomst ook nog. Sommige van die schetsen zijn haarfijn, ze aandachtig bekijken vergt geduld en liefst niet al te veel medebezoekers. Maar het geduld wordt beloond, er steken werkelijk pareltjes tussen.

Zandstormen in de woestijn De samoen, herinnering aan Syrië uit 1848 is dan weer een monumentaal werk dat zo aan de vertellingen van Duizend-en-één-nacht doet denken. Niet dat er ook maar één spatje erotiek in te ontdekken valt, maar het doet

IN EEN BRIEF AAN ZIJN OUDERS, BROERS EN ZUSSEN LEGT PORTAELS UIT WAAROM HIJ NAAR DE LEVANT TREKT:

“Het belangrijkste is dat ik met iets nieuws wil komen, want alleen zo oogst je succes.”

dromen van tijden toen verre reizen nog een tocht naar het onbekende waren. Geen glanzende reisbrochures, laat staan internet. En de reiziger naderde zeer langzaam zijn niet al te nauw omschreven bestemming. Samoen is volgens Van Dale een niet zo goed synoniem voor samoem: het is ‘een hete droge wind in de Arabische en Noord-Afrikaanse woestijnen, gekenmerkt door wolken van opgejaagd stofzand; hij doet de hemel verduisteren, de huid uitdrogen en de ademhaling sneller gaan.’ Hoe gevreesd een samoem was - Portaels schilderde meerdere samoems - is door de dichter Jan Slauerhoff prachtig verwoord: wij bidden u door alle rovers en samoens heen. De samoen is een bruikleen van de stad Vilvoorde. De tentoonstelling begint met een reeks tekeningen van gebouwen en landschappen in Vilvoorde waar Portaels in 1818 geboren werd en die hij het liefst nooit had verlaten, tenminste als we het citaat uit een brief die hij vlak voor hij zijn verblijf in Rome beëindigde mogen geloven: “Geloof me: als ik mijn hart volgde, zou ik Vilvoorde nooit verlaten, maar in deze we-

INV. 12291 © KMSKB, BRUSSEL / FOTO : J. GELEYNS / RO SCAN

INV. 3001© KMSKB, BRUSSEL / FOTO : J. GELEYNS / RO SCAN

INV. 12290 © KMSKB, BRUSSEL / FOTO : J. GELEYNS / RO SCAN

Ali van de Griekse stam uit de Sinaï, ‘Ali van de Griekse stam uit de Sinaï’, (1845–januari 1847). Grafietpotlood en bruin potlood op papier.

‘Een karavaan in Syrië verrast door de samoen’, (1854–1855). Olieverf op doek.

‘Een kraam in de bazaar van Constantinopel’, (1845). Grafietpotlood op blauwgrijs vergépapier.

ORIENTALISME > JEAN PORTAELS GEHERWAARDEERD ALS KUNSTENAAR

‘In deze wereld doet men PRIVÉVERZAMELING © LUC SCHROBILTGEN

reld doet men slechts zelden wat men wil.” De brief dateert van 6 mei 1848. Als Portaels in Vilvoorde was gebleven, had de Belgische kunstgeschiedenis er anders uitgezien, maar hij had er zijn ouders, broers en zussen wel een plezier mee gedaan. Portaels verblijft met een beurs in Rome als uitlekt dat hij naar de Levant wil. Zijn ouders, broers en zussen, middenstanders die bijna alleen vertrouwd zijn met het dorpse Brabant, slaan in paniek. Eén van zijn zussen schrijft hem een brief om hem te overhalen naar Vilvoorde terug te keren: “Ik denk, mijn beste Jean, dat de schoonheid van Italië moet volstaan om je te vervolmaken in de discipline waarin je bent gevormd. Onnodig elders het gevaar op te zoeken - want zoals ze ons elke dag zeggen: we hebben alle reden om te geloven dat je van plan bent om naar Egypte af te reizen. Wil je ons echt zo ongerust maken? Onze lieve ouders houden niet op erover te praten. Het is dan ook in hun naam dat ik je verzoek de reis niet te ondernemen. Hoeveel goede schilders zijn er niet die zelfs Italië niet gezien hebben?” Maar Portaels was niet te vermurwen, getuige de brief die hij in september 1845 vanuit Malta aan zijn ouders schreef: “Jullie zullen later zien dat jullie opgetogen zullen zijn dat ik de voorgenomen reis ook daadwerkelijk heb ondernomen. Ik heb daar zodanig veel redenen voor, dat het haast overbodig is ze voor jullie op te sommen. Het belangrijkste, daarentegen, is dat ik met iets nieuws wil komen, want alleen zo oogst je succes.”

Danny Vileyn

Oriëntalisme Dat ‘iets nieuws’ waar Portaels het over heeft, was het oriëntalisme, een stroming waar hij kennis mee maakte tijdens zijn verblijf in Pa-

rijs. Portaels volgde in de jaren 1940 opleiding in Parijs, maar hij bracht ook veel tijd door in het Louvre en in de Parijse salons. Het is in de salons dat hij kennismaakt met het oriëntalisme. De expo werd opgebouwd aan de hand van een tijdslijn van de periode die Portaels in de Levant doorbracht. Die tijdslijn wordt in de catalogus hernomen. Op vrijdag 3 april 1846 stelt Etienne Zizinia, de consul van België, Portaels voor aan Mohammed Ali, de wali van Egypte. Nadien zal de schilder van de onderkoning een bestelling voor een portret krijgen. Op woensdag 25 november keert Portaels na een verblijf van vier maanden in Rome terug naar Caïro. Hij wordt ontvangen door Mohammed Ali, maar moet wijzigingen aanbrengen aan het schilderij omdat de pasja zijn baard heeft bijgeknipt. De consul van Frankrijk schenkt de kunstenaar een paard omdat hij het portret van zijn vrouw heeft geschilderd. Een paard in ruil voor een schilderij met de vrouw van de consul, zover staat de romantische oriënt van ons af.

‘Jonge Egyptenaar met tulband’, (1846–januari 1847). Olieverf op papier, gemaroufleerd op doek.

De tentoonstelling ‘Portaels en de roep van de Oriënt’ loopt tot 31 mei in de KMSKB. De expo is te bezoeken van dinsdag tot vrijdag van 10 uur tot 17 uur. Op zaterdag en zondag van 11 uur tot 18 uur. Gratis toegang met een ticket van het Fin-de-Sièclemuseum of met een combiticket. De expo bevindt zich op -6. De publicatie ‘Portaels en de roep van de Oriënt’ van Davy Depelchin en Inga RossiSchrimf telt 160 blz. en kost 25 euro.

BDW 1462 PAGINA 20 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

HAMBURGERS, BURN-OUT, SMOG, ONTBOSSING EN OVERCONSUMPTIE

Mede-initiatiefneemster Hélène Janssens stapt door een benauwde gang die bestaat uit witte jerrycans met daarop woorden die wijzen op overconsumptie naar het laatste luik van de tentoonstelling.

SINT-GILLIS - In het OCMW van Sint-Gillis is zopas het Museum van het Kapitalisme opengegaan. Officieel nemen de initiatiefnemers geen standpunt in pro of contra het politiek-economisch systeem. Toch maakt het laatste luik van de expo duidelijk waar het hen om te doen is: de bezoekers doen nadenken over mogelijke alternatieven.

en Museum van het Kapitalisme dat zijn intrek neemt in een OCMW. Wat betreft symboolwaarde kan dat tellen. “Op deze plek komen veel mensen die het

slachtoffer zijn van het systeem”, legt Olivier Vermeulen uit. Hij is een van een vijftiental vrijwilligers – vooral pas afgestudeerde twintigers en jonge dertigers - die met veel cre-

ativiteit en weinig financiële middelen achter het initiatief staan. De omschrijving als ‘museum’ is wat misleidend. Op dit ogenblik gaat het om een reizende tentoon-

stelling. De expo was vorig jaar in de Universiteitsbibliotheek van Namen te gast. Tot eind mei houdt ze halt in zaal Jacques Franck van het OCMW van Sint-Gillis. De term ‘museum’ kan ook doen uitschijnen dat het politiek-economisch systeem naar de geschiedenisboeken is verbannen. Hoewel sommigen dat ook zouden willen

ADVERTENTIE

PERFORMATIK 2015 THE BRUSSELS PERFORMANCE ART BIENNALE 18>29/03 PERFORMATIK.BE

A KAAITHEATER FESTIVAL IN ASSOCIATION WITH ARGOS, BEURSSCHOUWBURG, BOZAR, CENTRALE, DON VERBOVEN EXQUISITE OBJECTS, PASSA PORTA, Q-O2, WIELS, WORKSPACEBRUSSELS, ZSENNE ART LAB

“We willen tonen dat mensen wel degelijk keuzes kunnen maken, dat iedereen een persoonlijke verantwoordelijkheid heeft”

ANNE TERESA DE KEERSMAEKER BÁRA SIGFÚSDÓTTIR & NOÉMIE GOUDAL BÉATRICE BALCOU BENOÎT FÉLIX CHRISTIAN BAKALOV COLLECTIVE (3) NAGAO, SCHAITL & COSTA EMILIO LÓPEZ-MENCHERO ESTHER FERRER GAËTAN RUSQUET GERMAINE KRUIP GRACE SCHWINDT HANS ULRICH OBRIST HEINE AVDAL & YUKIKO SHINOZAKI/FIELDWORKS IVO DIMCHEV JOËLLE TUERLINCKX JONATHAN BURROWS & MATTEO FARGION KAREL VERHOEVEN & YANNICK FRANCK MANON DE BOER & GEORGE VAN DAM MARINO FORMENTI MARTHE RAMM FORTUN MIKI YUI / RIE NAKAJIMA / RYOKO AKAMA PHILIPP GEHMACHER THE BOUILLON GROUP ULLA VON BRANDENBURG w wh at* XAVIER LE ROY

– onder hen allicht ook de tentoonstellingsmakers, zonder daar openlijk voor uit te komen – domineert het systeem voor een groot stuk ons leven. De toon van de expo is didactisch, ludiek en zet aan tot nadenken. Wie de expo binnenstapt, krijgt op een groot doek informatie over de ontstaansgeschiedenis van het kapitalisme. Met wat tekst, maar ook

CULTUUR > MUSEUM VAN HET KAPITALISME PALMT OCMW VAN SINT-GILLIS IN

BDW 1462 PAGINA 21 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

met vele illustraties, waaronder een hamburger, met ernaast het jaartal 1994. Dan is de eerste McDonald’sfastfood geopend op het Afrikaanse continent. De bezoeker wordt meteen voor zijn eigen keuzes geplaatst: wat zijn volgens hem of haar de beste ingrediënten voor een gelukkige samenleving: arbeid, rijkdom…? Keuzes die de bezoeker letterlijk kan afwegen door icoontjes op een weegschaaltje te leggen. Een tweede luik focust op de verwachtingen die het kapitalisme heeft opgeroepen en over de positieve verwezenlijkingen ervan. Zo wijst de expo erop dat het kapitalistische systeem “bevorderlijk is geweest voor de strijd tegen plagen en ziektes, de productie en distributie op grote schaal van consumptiegoederen en de toegang tot een gevarieerde voeding die bovendien in grote hoeveelheden beschikbaar is.” Het plezier is echter van korte duur. Want volgend luik betreft de beperkingen van het kapitalisme, zeg maar de minpunten. Een video over burn-out en stress op het werk zet de toon. Op een ander tv-scherm ziet men een reportage uit een RTBF-journaal over een experiment aan de universiteit van Louvain-laNeuve. Daaruit bleek dat bijna zestig procent van een ondervraagde doelgroep er met kennis van zaken mee instemde om zijn geld te plaatsen bij banken die onethisch beleggen. “Hiermee willen we tonen dat mensen wel degelijk keuzes kunnen maken, dat iedereen een persoonlijke verantwoordelijkheid heeft”, legt mede-initiatiefneemster Hélène Janssens.

Gevolgen en alternatieven Een ander paneel toont foto’s van de milieugevolgen van het kapitalisme: een meisje dat een masker draagt in een Chinese stad dat helemaal onder de smog zit, de ontbossing in Kalimantan (Indonesië) en meer algemeen de uitputting van de natuurlijke rijkdommen. Ook de oneerlijke verdeling van de rijkdom

tussen noord en zuid enerzijds en tussen producent en verkoper anderzijds komen aan bod. Om naar het laatste luik te stappen – de alternatieven voor het kapitalisme – moet men door een benauwende gang bestaande uit witte jerrycans met daarop woorden die wijzen op overconsumptie. Na de benauwing volgt de verlossing. Mogelijke alternatieven leest men op grote dozen: zelfbeheer, volksonderwijs, het gebruik van hernieuwbare energie, een milieuvriendelijke mobiliteit, financiële regulering, herverdelende belastingen, communisme en milieubewust socialisme. De expo is interactief: bezoekers kunnen een barbiepop meenemen en mogen die dan plaatsen bij het thema waar de pop volgens hen het beste bij aansluit: bij overconsumptie? Bij het onbegrensde optimisme en wetenschap en kapitalisme in het Amerika van de jaren 1950? U mag het zelf uitzoeken. De initiatiefnemers mogen dan al hun vrije tijd in het project investeren, ook een expo over het kapitalisme heeft centen nodig om overeind te blijven. De productiekost van de expo bedraagt ongeveer 20.000 euro. Die centen komen er van subsidies van de Franse Gemeenschap, van privébijdragen, van crowdfunding via het platform kisskissbankbank (3.500 euro) en eigen inkomsten. Bezoekers worden verzocht om een kleine bijdrage te leveren, hoeveel of hoe weinig ze willen. Voor geleide bezoeken is er een vaste inkomprijs van 2 euro per persoon. De initiatiefnemers hopen dat er veel scholen – Franstalig en Nederlandstalig – over de vloer zullen komen. En dat de leerlingen met nieuwe inzichten vertrekken. Eric Vancoppenolle Museum van het Kapitalisme, tot 31 mei in zaal Jacques Franck van het OCMW van Sint-Gillis, Fernand Bernierstraat 40. Ma. tot vr. van 9 tot 17 uur., za. van 10 tot 18 uur

ADVERTENTIE

Sociale Verhuurkantoren (SVK)

Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen

a Gegarandeerde huur elke maand a Verzekerd verhuurbeheer a

Onderhoud van uw woning

a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT

Soba Ik had deze noedels kunnen kopen voor hun schoonheid, en om in te kaderen of zo, om er een Japans stilleven van maken. Maar de goesting won het van de esthetiek. Bij noedels denken wij aan granen, Italiaanse noedels worden uit tarwebloem geperst, Chinese noedels zijn vaak van rijst, maar ook bonen worden tot pasta verwerkt. En hier is dat dus boekweit. Boekweit (Fagopyrum esculentum) is geen graansoort, ook al spreken ze in het Frans van ‘blé noir ’. Het is geen gras, zoals echte granen, maar een kruidachtige plant uit de Duizendknoopfamilie (net als de rabarber en de zuring). De plant komt van nature voor aan de rand van de Centraal-Aziatische Hooglanden, zoals in Yunnan in China. Als een van de oudste landbouwplanten zou hij al 5.000 jaar voor onze tijdrekening naar Europa zijn gebracht, maar hij verdween weer en werd dan in de Middeleeuwen terug ingevoerd, misschien door de Tataren. Maar in het Russisch verwijst de naam naar de Grieken en de Fransen spreken ook wel van sarrasin, waar we de Saracenen in herkennen. Men is boekweit dankbaar beginnen zaaien op alle plekken waar niets anders gedijde. Want boekweit doet het op slechte gronden in koude klimaten. Het was een miseriegewas dat gebruikt werd tijdens de kleine IJstijd (16de-18de eeuw) en daarna bleef doorleven in Rusland, Scandinavië en onvruchtbare streken. Veel werd er niet aan veredeld, want opbrengsten van boekweit zijn ook vandaag nog steeds zeer wisselvallig van de ene plant tot de andere en het zaad heeft de vervelende neiging om vroegtijdig af te vallen. Oogsten moet dan ook omzichtig gebeuren. Wie iets anders kon zaaien, deed dat liever. Bij ons worden de onvruchtbare Kempen geassocieerd met boekweit en in Frankrijk is het een specialiteit van Bretagne. Oorspronkelijk werd er allicht pap van gemaakt. Brood kan niet, want door een gebrek aan gluten kan een deeg van boekweit niet rijzen. Weerom: het is geen graan, met bonen zou het ook niet lukken. In Noorwegen leerde ik skjebladkake kennen in een openluchtmuseum in de buurt van Trondheim. Het woord betekent lepelkoeken en is een voorbeeld

van de primitieve keuken met boekweit. Sla vier eieren door een liter kulturmelk, dat is zure melk zoals ‘moderne’ karnemelk (die geen echte karnemelk is). Meng dit door een halve kilogram boekweitmeel met een kofielepel zout en klop tot het mengsel glad is. Laat een uur staan. Verhit een ijzeren plaat of een droge pan en giet het deeg lepel per lepel in de pan. Het deeg vormt kleine dikke pannenkoekjes. Aan beide kanten gaar bakken en eten met room en/of jam. Als de lepel klein is, worden het kleine koekjes, de Vikingversie van de Nederlandse poffertjes. Maar verder is het ook een Russische blini en, fijner en breder uitgevoerd, een Bretonse galette waar men allerlei hartigs bij eet. Dit is makkelijk voedsel, want alles is gebonden met de eieren, als deze gaan stollen in de hitte houden ze het niet plakkende boekweitmeel vast. Ook de Japanners kennen dergelijke cakejes, maar dan zonder ei. Dat is vrij verwonderlijk, want Japanners zijn absolute eierkampioenen. Maar dat is een recent verschijnsel, van na de Tweede Wereldoorlog. Ooit was het eten van eieren in Japan zelfs verboden (zoals rundvlees, trouwens), Zij koken het boekweitdeeg als een soort knoedel mee in een soep of roosteren het boven open vuur: boekweitballen. Maar de Japanners maken van boekweit dus vooral noedels. Ook hier is er het probleem van de deegsterkte. Dat hebben ze opgelost door het boekweitmeel te mengen met tarwemeel. Boekweitnoedels zijn erg populair in Tokyo, vooral sinds men merkte dat de rijken, die alleen geslepen rijst aten, ziek werden en de boekweit etende arbeiders niet. Het bleek beri-beri te zijn, een gebreksaandoening omdat witte rijst geen thiamine (vitamine B1) bevat, Boekweit is juist rijk aan die vitamine. In Tokyo slurpen ze nu dankbaar dit volksvoedsel. De noedels die ik kocht heetten ‘Japanese style’ maar waren wel gemaakt in Korea. Ik kookte ze, volgens de instructies, in ruim water gedurende zes minuten en dan moesten ze onder de waterkraan helemaal koud worden gespoeld. Goed laten uitdruppen. De noedels glimmen groenbruin (kaki) in de winterzon, ietsje doorschijnend. In Japan worden ze zo koud opgediend op een bamboe vergiet (zaru) of in een mandje. Ze kunnen versierd worden met zeewier. Daar hoort ook een saus bij, de tsuyu. Meestal is dat een eenvoudig mengsel van zoete sojasaus, dashi (visbouillon van boniet) en mirin, een lichte zoete sake. Koude zoete noedels, het lijkt ons wat vreemd maar u moet het echt eens proberen. Neem met stokjes wat noedels vast en dop ze in de zelf-

“Slurpen versterkt de smaak: samen met de noedels slurpt u lucht naar binnen en kunt u beter proeven. Professionele wijnproevers doen net hetzelfde”

gemengde saus. Vervolgens moet u ze luid slurpend naar binnen laten glibberen. Dat geeft een aangenaam wriemelgevoel. De noedels zijn nog stevig en laten zich niet zomaar doorbijten, bij het doorslikken moet u dan ook opletten om niet te stikken. Dat slurpen heeft ook nog een rol van smaakversterker: samen met de noedels slurpt u lucht naar binnen en kunt u beter proeven. Vraag maar aan de professionele wijnproevers, die doen dat ook. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet

ADVERTENTIE

BDW 1462 PAGINA 22 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

Antoine Pompe (1873-1980), ‘projet de vaisselle’, ca 1900.

Erfgoed > Cottagestijl beschermd

Pompe herontdekt BOSVOORDE/GANSHOREN - De Brusselse regering beschermt twee woningen ontworpen door Antoine Pompe. Dat is geen dag te vroeg. Antoine Pompe (1873-1980) mag dan minder bekend zijn bij het grote publiek, hij was wel een zeer belangrijk architect. Hij begon zijn carrière bij Victor Horta, maar hij had

ADVERTENTIE

be brusseleir

be b

be brusseleir

be b

be brusseleir

be b

be brusseleir

be b

goesting in ‘t Brussels

algauw zijn eigen stijl die van originaliteit getuigt. De huizen Vandevelde (Ganshoren) en Stevens (Watermaal-Bosvoorde) onderscheiden zich van de rest van Pompes oeuvre door hun cottagestijl. Voor het Huis Stevens inspireerde hij zich ook op de Tudorstijl, een stijl die weinig voorkomt in de privéarchitectuur. Danny Vileyn

ADVERTENTIE

De Marck

brussels volkstejoêter auteur: MICHEL ANDRÉ vertaling en regie: MARC BOBER cast: JOSY RESTIAEN CHANTAL VERMEIR KEVIN VAN DOORSLAER NIKI D’HEERE ROBERT DELATHOUWER ELIE DEVUYST FRED DE KEERSMAECKER

VERTONINGEN IN ZINNEMA VAN 30 NOVEMBER 2014 T.E.M. 1 FEBRUARI 2015 INFO EN TICKETS: 02/502 76 93 - 02/524 60 95 - WWW.BEBRUSSELEIR.BE

Met de steun van de

be brusseleir goesting in ‘t Brussels tweemaandelijks september – oktober 2014 - nr. 1/2014

v.u. Johan Verminnen, Cellebroersstraat 59, 1000 Brussel - P 917081 / afgiftekantoor: Brussel X

be b

PB- PP

BELGIE(N) - BELGIQUE

magazine

TOÊLLESSE BRUSSELS

VU: be.brusseleir vzw, Johan Verminnen, Cellebroersstraat 59, 1000 BRUSSEL

BDW 1462 PAGINA 23 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

Artists in residence Freddy Mercury in Barcelona

Met Caballé zingen en sterven BRUSSEL – De Britse band Queen kwam vorige week niet naar Paleis 12 op de Heizel afgezakt. De reden die Queen opgaf voor het annuleren van hun concert, was dat zanger Adam Lambert zich ziek had gemeld. Een zwak excuus, natuurlijk. Lamberts voorganger Freddy Mercury was op een gegeven moment zelfs dood, en dat heeft Queen nooit tegengehouden om verder te spelen. Wie vandaag jonger is dan 25 is heeft Freddy Mercury nooit gekend. Dat is de schuld van de ziekte Aids, die tot in de jaren 1990 nog zonder veel uitzonderingen iedereen slachtofferde die eraan leed. Ook de ontembare natuurkracht uit Zanzibar, die begiftigd was met de meest potente stem uit de rockgeschiedenis. Met die stem heeft Freddy Mercury niet lang voor zijn dood Barcelona nog een van de krachtigste hymnes bezorgd die er ooit voor een stad gemaakt zijn. Hij deed dat samen met de Spaanse sopraan Montserrat Caballé. Terwijl de kruising tussen pop en opera meestal gewoon bombastische pop oplevert, ook in dit geval, is Barcelona toch ook een nummer geworden dat zijn onderwerp overstijgt. De samenwerking tussen Caballé en Mercury kwam tot stand op initiatief van die laatste. De frontman van Queen droomde er al van met de zangeres samen te werken sinds hij haar voor

Freddy Mercury en Montserrat Caballé vertolken samen ‘Barcelona’.

het eerst had gezien in de London Royal Opera House in 1981. Uiteindelijk ontmoette hij haar begin 1987 in het Ritz hotel in Barcelona. Daar had hij een hele opstelling laten klaarzetten om samen met haar te kunnen zingen. Op die avond werd de kiem gelegd van hun samenwerking. Niet veel later kreeg Caballé de vraag om een lied te maken dat kandidaat zou kunnen zijn om als hymne te fungeren voor de Olympische Spelen die in 1992 zouden worden

gehouden in Caballé’s geboortestad Barcelona. Ze vroeg Mercury om mee te werken en die stemde toe. In mei 1987 was Barcelona klaar en vertolkten Mercury en Caballé het voor de eerste keer in een nachtclub op Ibiza. Freddy Mercury had op dat moment nog een reputatie van feestbeest te verdedigen. Hij organiseerde zelf regelmatig feestjes waarvoor hij honderden genodigden liet overvliegen. Voor het verjaardagsfeestje dat hij op 5 september 1987 op

Ibiza organiseerde voor zijn 41ste verjaardag was er zelfs een taart in de vorm van de Sagrada Familia voorzien, maar toen die in elkaar viel, werd ze vervangen door een taart met de tekst van Barcelona. Het feestje werd een van de laatste, want ondertussen had Mercury al te horen gekregen dat hij Aids had.

Camp Nou De samenwerking met Caballé had ondertussen wel grotere vormen aangenomen want Barcelona werd een heel album waarvoor Mercury zijn werkzaamheden met Queen even aan de kant schoof. Toen Mercury en Caballé Barcelona nogmaals zongen in oktober 1988, op het moment dat de Olympische vlag in de stad was aangekomen, werd dat echter het laatste live optreden van Mercury. Daarna werd hij te ziek, en de openingsceremonie van de Olympische Spelen haalde hij niet meer. Hij overleed op 24 november 1991. Ook Caballé zong niet op de openingsceremonie omdat ze het nummer niet zonder Mercury wilde brengen. De televisie-uitzending van de ceremonie begon daarom met een opname van het lied waar de internationale gemeenschap bij wijze van citymarketing een spotje met luchtbeelden van de Catalaanse stad bij geserveerd kreeg. Toch heeft Caballé het nummer later nog in een stadion gezongen. Niet in het Olympisch Stadion maar in het Camp Nou-stadion van FC Barcelona, waar in 1999 de finale van de Champions League voetbal werd georganiseerd. De sopraan werd toen herenigd met Mercury die zijn partijen zong vanop het grote scherm. Michaël Bellon www.brusselnieuws.be/inresidence

ADVERTENTIE

j i j Ben chrijver s n ? ee g n i d r o w in E PEN ENATIE? T T O L V EN IR HEB JE ERUSSEL JE INSP van de GEEFT B e editie

rd de tweed eze Week en wo mee aan D l n e a s d s e ru o D an B dstrijd v stad! schrijfwe md in de hoofd e ro e wereldb ema et als th m l a a rh ortve s jouw k laag’. Stuur on ij hoog en bij b l ‘Brusse

uit en erhalen v e t s orden e b st de liceerd w t ie b k u p ry e ju g k Een va ndingen er nog heel wa n elke inze beslist w nt. Bovendien zij boekenbonnen ra k n e e ek en in onz zoals bo n e jz ri p andere d je op ment vin n. te winne e wedstrijdregle wedstrijd dig rijf Het volle elnieuws.be/sch s s ru .b www T LIGGEN KANS NIE E K IJ R ZE ROEM ! LAAT DE N IN JE PE EN KRUIP

L I R P A INE: 19

DEADL

Brussel Deze Week

BDW 1462 PAGINA 24 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

hoger niveau hebben. Het is zeer waardevol. Er is vandaag steeds meer aandacht voor dergelijke initiatieven om een taal aan te leren.”

Hoepel

Deelnemers aan Oefenkans NL werken tussen de driehonderd en zeshonderd lesuren af.

Al sportend

BDWSPORT

Taal BRUSSEL – Oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Zo krijg je een taal echt onder de knie. Om anderstaligen die kans te geven, heeft de sportdienst van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC), in samenwerking met het Huis van Nederlands Brussel, Oefenkans NL in het leven geroepen. Daarmee konden cursisten Nederlands de taal oefenen als begeleider tijdens sportactiviteiten. Het werd een succes.

“Oefenkans NL is ontstaan doordat we onze lesgeverpool wouden diversifiëren,” vertelt Kevin Friant (29), deskundige beheer lesgeverpool en kadervorming bij de VGC-sportdienst. “Slechts 27 procent van onze lesgevers komt uit Brussel, er is hier dus heel wat potentieel. Daarom hebben we een stuurgroep samengesteld, waarin onder meer het Huis van Nederlands een partner was, en hebben we op twee sporen gewerkt: we hebben ingezet op laagdrempelige vorming en het creëren van oefenkansen.” De verschillende partners gingen via hun communicatie-instrumenten op zoek naar mensen die Nederlands als tweede taal leren en interesse hebben in het werken met kinderen en/of sport. Aangezien het om een pilootproject ging, werd er geen grootse wervingscampagne opgezet. Maar dat bleek helemaal niet nodig. “Er waren veel meer kandidaten dan dat er plaatsen waren,” aldus Lauriane

trainen OEFENKANS NL KRIJGT PRIJS VAN EUROPA VOOR INNOVATIEF TAALONDERWIJS

ERKENNING VAN EUROPA Oefenkans NL werd in januari uitgeroepen tot winnaar van het Europees Label voor Innovatief Talenonderwijs 2014. Een prijs die duidelijk maakt dat de verschillende partners goed bezig zijn. “Uiteraard is het leuk om erkenning te krijgen,” vertelt Kevin Friant. “Ik had een aanvraag ingediend en blijkbaar voldeden we aan de criteria. Het emancipatorisch karakter van het project en het integrerende aspect werden onder meer aangehaald als troeven. De duizend euro aan prijzengeld komen bij ons budget om het project verder te zetten. Hoe dat er gaat uitzien, daar zijn we nu mee bezig.”

Van der Eecken (30), coördinator taalpromotie en oefenkansen bij het Huis van Nederlands. “In totaal hebben er een twintigtal mensen

“Hamza kreeg de smaak te pakken en volgt nu een opleiding bij vzw Buurtsport Brussel” deelgenomen, sommigen onder hen hebben meerdere trajecten afgewerkt. Het waren uiteenlopende profielen, zowel wat betreft leeftijd (steeds ouder dan achttien) als wat betreft achtergrond.” “Ongeveer een derde van de mensen die NT2 volgen (Nederlands als tweede taal, red.) zijn Belg. Zij die aan Oefenkans NL hebben deelgenomen, hadden tussen de driehonderd en zeshonderd lesuren afgewerkt. Dat was ook nodig. Aan een dergelijk project deelnemen kan alleen als je een goede basis hebt. Je moet de nodige zelfzekerheid hebben.” De kandidaten werden uitgenodigd voor een intakegesprek, zodat de juiste personen geselecteerd werden. Degenen die mochten deelnemen aan Oefenkans NL konden kiezen voor een sportkamp (een hele week lang tijdens een schoolvakantie) of de sportacademie (elke zaterdag gedurende minstens drie maanden). De kansen die ze kregen, waren volgens Van der Eecken fantastisch. “Er bestaan laagdrempelige initiatieven zoals conversatietafels, maar dit vrijwilligerswerk is ideaal voor zij die een wat

De vrijwilligers werden ingeschakeld als assistent-lesgevers tijdens het sportaanbod van de VGC. Het werken met kinderen, in een sportcontext, had zo zijn voordelen om de vrijwilligers op hun gemak te stellen. “Dat zorgde voor een ongedwongen setting waarin er veel kansen waren tot interactie, zowel met de kinderen, ouders als de collega-lesgevers,” vervolgt Friant. “De spreekdurf werd ook aangescherpt. De vrijwilligers moesten de oefeningen herhalen, af en toe een kind individueel begeleiden en uiteindelijk zelf een oefening uitleggen.” “Er is steeds op voorhand duidelijk gemaakt dat de vrijwilliger aan zijn of haar Nederlands werkte. Het was de bedoeling om een positieve interactie met de kinderen te creëren. Gebeurt dat niet, dan kan de spreekdurf dalen. Het hielp ook wel dat je bij kinderen wat meer fouten mag maken.” Een belangrijk element in het succes van Oefenkans NL is de begeleiding die de vrijwilligers kregen. Er werd alles aan gedaan opdat zij en de lesgevers, die plotseling een anderstalige naast hen kregen, een kwalitatieve samenwerking hadden. “Een persoonlijke aanpak is belangrijk. Je moet de verwachtingen goed kaderen en duidelijk zijn. We hebben de vrijwilligers verschillende instrumenten aangeboden: er was een voorbereidende workshop waar ze onder meer een specifieke woordenlijst kregen voorgeschoteld, ze werden persoonlijk begeleid tijdens coachingmomenten, we hebben hen tijdens de paasvakantie een vorming aangeboden om wat meer bagage op te bouwen en er was een boekje dat hen hielp tijdens de oefenkans.” “In dat boekje stonden onder meer opdrachtjes en was er plaats om notities te nemen. Een van de vrijwilligers, Hamza, noteerde bijvoorbeeld in het Arabisch dat hoepel een cirkel is om mee te sporten. Hij kende het juiste woord niet, maar aan de hand hiervan kon hij zijn woordenlijst aanvullen. Hamza is trouwens een mooi voorbeeld van Oefenkans NL. Hij heeft de smaak te pakken gekregen en volgt nu een opleiding bij vzw Buurtsport Brussel. Elk jaar slagen we er in om genoeg lesgevers te vinden – in 2013 was dat voor 15.000 uren – maar het is sowieso leuk om mensen te vormen die op termijn een volwaardige lesgever kunnen worden.” Ging de ene vrijwilliger door op de weg van sportkampen, dan bleef het voor de andere bij die ene keer. Maar het was altijd wel een opstap. Was het niet sport, dan wel cultuur, bijvoorbeeld. Het Huis van Nederlands zorgt voor een aangepast aanbod en begeleiding. “We zijn ook taalstages begonnen bij Muntpunt, bij vzw De Lork (met mensen die een lichte verstandelijke handicap hebben, red.), het Kaaitheater, enzovoort,” vervolgt Van der Eecken. “We zoeken zeer actief naar partners die een engagement willen aangaan.” “Oefenkans NL was een pilootproject en dat hebben we verder ontwikkeld naar andere organisaties. Al kan je niet klakkeloos kopiëren. Er zijn het afgelopen jaar heel wat instrumenten en methodieken ontwikkeld, specifiek voor de VGC-sportdienst. Werken in de culturele sector heeft andere eigenschappen dan werken met kinderen in een sportcontext.” Oefenkans NL liep een jaar lang, tot de zomer van 2014, maar volgens Friant en Van der Eecken komt er zeker een vervolg. Eens de rapportering van het pilootproject volledig af is, kan er terug gepland worden. Steeds met het oog op kwaliteit. Of er iets wordt gewijzigd aan het concept, daar moet nog over gepraat worden. Maar een ding is zeker. “To be continued.” Tim Schoonjans

BDW 1462 PAGINA 25 - DONDERDAG 19 FEBRUARI 2015

@JudoInside Tough fight between Bernadett Graf and Lola Mansour, decided by hansoku #EJOpen #oberwart

ESTAFETTE > DAVID STEEGEN

Mister Europe

Onze Brusselse judoka’s hebben weer van zich laten spreken. Tijdens de European Open in het Oostenrijkse Oberwart verloor onze Lola Mansour van Bernadett Graf, maar ze slaagde er uiteindelijk toch in een bronzen medaille te halen. Ondertussen deed Toma Nikiforov nog iets beter: hij behaalde zilver, eveneens tijdens een European Open, in Rome. Hij moest zich enkel gewonnen geven tegen de Japanner Ryunosuke Haga.

Alleen Clubicoon Paul Van Himst gaat hem voor met 566 gespeelde wedstrijden in het paars-witte shirt. Sinds zondagnamiddag kwart over vier heeft Olivier Deschacht de tweede in de stand, voormalig keeper Filip De Wilde, overtroffen. Deschacht begon zijn loopbaan bij Anderlecht op 18 december 2001. Als invaller voor Bertrand Crasson. De linksback staat op 497 wedstrijden en hij is, boven alles, de recordhouder van de meest gespeelde Europese wedstrijden. Mister Europe. Dit seizoen speelt de blonde Oost-Vlaming waarschijnlijk zijn beste campagne ooit. Maar dat zeggen we elk seizoen. Waar zal dat eindigen? Hij is al 34 jaar jong. Misschien evenaart hij ooit nog Van Himst? Wedstrijd na wedstrijd leidt Deschacht de jonge verdediging van Sporting, in samenspraak met sluitstuk Silvio Proto. Deschacht, een man van alle veldslagen. Olivier Deschacht kan niet verliezen en heeft het karakter van een kampioen. Soms is hij wat onvoorspelbaar in zijn reacties. Dat hebben alle grote voetballers. Een kantje. Niet stout of gemeen, gewoon andere reacties dan u en ik, de gewone stervelingen. Olivier Deschacht is gehard. Op zestienjarige leeftijd van Lokeren naar Anderlecht getrokken. In Anderlecht belandde hij in een multiculturele, anderstalige kleedkamer. Ver weg van het veilige Oost-Vlaanderen waar hij zich vermaakte. “Oli” heeft altijd

SUPPORTERS WILLEN RWDM TERUG

HET HEILIGE VUUR VAN MOLENBEEK gaan met geïnteresseerden. Een van hen is Thierry Dailly, de voormalige manager van FC Brussels. Hij heeft tijdens de vergadering duidelijk gemaakt dat hij zijn schouders onder een nieuwe club met de naam RWDM wil zetten.”

Op www.sportinbrussel.be vindt u de nieuwe VAKANTIEGIDS van de VGC waarin leerlingen uit de kleuterschool, de lagere school en het secundaire onderwijs allerlei leuke activiteiten kunnen ontdekken. n De ketjes en hun ouders clicken op diezelfde website best eens door naar de INSCHRIJVINGEN. Op maandag 23 februari kunnen ze er vanaf 12 uur inschrijven voor sportkampen tijdens de paas- en zomervakantie. Er zullen bijvoorbeeld kleuter- en omnisportkampen georganiseerd worden in de Koekelbergse VGC-sporthal en in de sporthal Emanuel Hiel (Schaarbeek), tijdens de paasvakantie. Daarnaast worden mountainbike- en avonturensportkampen georganiseerd in het Zoniënwoud en belooft Ket Action een kamp vol avontuur. Inschrijven kan op het web en aan de VGC-sportdienst (Emile Jacqmainlaan 135). n Ook Royal Sport Nautique de Bruxelles

(RSNB) houdt het komende zaterdag niet bij één sport. Tijdens de twaalfde editie van hun RUN AND BIKE zullen de ploegen terug samengesteld zijn uit twee leden: een loper en een mountainbiker, die nooit meer dan tien meter verspreid van elkaar mogen zijn maar wel mogen afwisselen. Deelnemers kunnen kiezen om om één ronde van zeven kilometer af te werken, of voor twee of drie rondes te gaan. De challenge gaat om 14 uur van start aan het clubhuis van RSNB (Vilvoordsesteenweg 170 in Neder-over-Heembeek). Meer info op www.royal1865.be. n Vanaf komende maandag kunt u elke week terecht in GC Essegem (Jette) om de beginselen van YOGA aan te leren. De cursus kost 80 euro, met een Paspartoepas krijgt u 15 euro korting. Vanaf diezelfde maandag kunt u elke week terecht in GC Den Dam (Oudergem) voor LESSEN ZELFVERDEDIGING. Daarvoor betaalt u 40 euro. TS

SPORT KORT

SINT-JANS-MOLENBEEK – De terugkeer van RWDM in de voetbalwereld is een stapje dichterbij. Een eerste vergadering van de supportersfederatie was een groot succes en leverde meteen concrete interesse op. “Dat er vierhonderd personen op de vergadering waren, daar ben ik van geschrokken,” vertelt Marc Cortois (54), mede-initiatiefnemer van het project om RWDM terug tot leven te brengen. “We wilden potentiële investeerders tonen dat er nog heel wat leeft in Molenbeek en zijn daar in geslaagd. Als je weet dat we enkel reclame hadden gemaakt via Facebook, dan weet je dat er een nog groter potentieel van supporters is. Op korte termijn mag je dat cijfer maal drie of vier doen, op de lange termijn zelfs meer.” Het project van de Federatie van Supporters van RWDM krijgt stilaan vorm. Aanvankelijk lagen er vier scenario’s op tafel: een supportersfederatie zonder club worden die naar andere ploegen gaat kijken, White Star Brussels volgen, een andere club in het noorden van Brussel zoeken of een eigen club genaamd RWDM oprichten. Nu blijft er nog één scenario over. “De eerste drie mogelijkheden zijn duidelijk afgeschoten. De supporters willen een club met de naam RWDM die in het Edmond Machtensstadion speelt. En dat mag op een laag niveau zijn. Dat opent uiteraard heel wat mogelijkheden, want het vereist minder investeringskosten.” “We zijn ondertussen gesprekken aange-

De aanwezigheid van burgemeester Françoise Schepmans (MR) op de vergadering toont dat ook de gemeente Molenbeek openstaat voor het project. Dat is een positief signaal, want het Edmond Machtensstadion moet er absoluut bij horen. “Momenteel heeft de gemeente een akkoord met White Star waardoor zij één week op twee kunnen spelen in het stadion. Wij zouden graag de andere week innemen. De gemeente moet nu het hoofd koel houden en bijvoorbeeld geen exclusiviteitcontract met White Star tekenen. Anders stopt het voor ons.” De gesprekken met de investeerders en gemeente lopen, tegen eind maart moet er meer nieuws zijn. Hopelijk met drie partijen die op dezelfde golflengte zitten. “Dit moet een project worden met liefde voor Molenbeek, waarin ook oog is voor het sociale. We willen een modern RWDM met respect voor het verleden en met een goed jeugdbeleid. De vergadering heeft bewezen dat het heilige vuur nog brandt onder de supporters. Het is ongelooflijk hoe trouw ze zijn. Hopelijk krijgen we onze club terug, en zo snel mogelijk.” Tim Schoonjans

Eindelijk erkenning Olivier Deschacht heeft omzeggens geen enkel meer. Het kraakbeen is weg. ’s Nachts wordt zijn vrouw wakker van het gekraak. Het opstaan is moeilijk. De helse pijnen verbijt hij elke dag weer. Hij heeft amper een training overgeslagen. Wat meer is, Deschacht is in alle wedstrijden. Olivier Deschacht is geen makkelijke man. Dat heeft ondergetekende al enkele keren mogen ondervinden. Dat is niet erg. Hij moet respect voelen. Soms kunnen we hem overtuigen, meestal niet. Al staat CNN voor de deur, als hij niet wil, doet hij het niet. Punt uit. Zijn concurrenten heeft hij er één na één uit gevoetbald. Hij krijgt nu pas de erkenning die hij verdient. Die kan nooit groot genoeg zijn. David Steegen is persverantwoordelijke van RSC Anderlecht

Nieuws in maart

de moeilijkste weg gekozen. Enkelingen geloofden in hem. De meesten niet. Een verdediger? “Derde klasse, nooit hoger” zou een grote kenner zich ooit hebben laten ontvallen. “Een fils à papa,” beweerde de ander. Voor het geld hoefde hij het helemaal niet te doen. De familie is welstellend. Zijn vader opvolgen in diens succesvolle zaak zou makkelijker geweest zijn. De kleine prins van het Park, Frank Vercauteren, lanceerde hem. Ook al zo’n stijfkop. Hij zag wat Olivier kan (en vooral niet kan). Vedetten hebben een sterke wil. Ze zijn streng voor anderen maar vooral voor zichzelf.

Meer info op www.rwdm.eu

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@ bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE73 7340 3974 6060, BIC: KREDBEBB van Vlaams-Brusselse Media vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE JeanMarie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (hoofdredacteur), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Sara De Sloover, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. MEDEWERKERS Nicky Aerts, Michaël Bellon, Alex Deforce, An Devroe, Elien Haentjens, Eva Hilhorst, Ilah, Toon Lambrechts, Wauter Mannaert, Tom Peeters, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Marc Gysens, Ivan Put, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Michel Tubbax. Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).