waarheen op oudejaar? tien tips voor feestneuzen En ook: Peter Pan, Michael Van Peel en champagnebars.
18 12 14
DE BROUCKÈRE DOORHEEN DE TIJD. LEES EN WIN OP P.24
AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153
© SASKIA VANDERSTICHELE
WONEN AAN DE BOOTSTRAAT BDW WENST U HET ALLERBESTE VOOR 2015 © SASKIA VANDERSTICHELE
DE REDACTIE NEEMT EVEN VAKANTIE. OP 8 JANUARI ZIJN WE ER WEER MET EEN NIEUWE KRANT
ANDERLECHT – De bouwwoede langs het kanaal zou haast doen vergeten dat er ook mensen op het kanaal zelf wonen. Meer bepaald in een boot. Ze proberen er het beste van te maken, daar achter de Pont Marchant, maar makkelijk is het niet. “We worden hier geduld, maar hoelang nog?” Een reportage van BDW, samen met FM Brussel, op pagina 6 en 7.
ADVERTENTIE DB721018L4
ACTIEGROEP ‘RED DE STER’ IN HET NOORDSTATION LEES P. 3
SPECIALE PROMOTIES Meer informatie in deze krant
N° 1455 VAN 18 TOT 25 DECEMBER 2014 ¦ WEEK 51: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE
BDW 1455 PAGINA 2 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Recht op privacy
WAUTER MANNAERT
‘Gas- en elektriciteitsfactuur dalen in 2015’ BRUSSEL – Energieregulator Brugel is met netbeheerder Sibelga tot een overeenkomst gekomen over de nieuwe distributienettarieven voor gas en elektriciteit. Die dalen volgend jaar, om daarna lichtjes te stijgen.
is de term waarmee technologiebedrijven worden bedacht die traditionele, gevestigde bedrijven uitdagen. In zijn opiniestuk (‘Focus op de mogelijkheden van Uber en co., niet op de moeilijkheden’) had minister De Croo het er ook over dat achter de brede rug van grote spelers als Uber en Airbnb “zich een hele samenwerkingseconomie ontwikkelt met peer-to-peernetwerken, crowdsourcing en groepsaankopen.” Het is inderdaad een bijzonder interessante evolutie. Maar om te beginnen kan je daarmee niet vergoelijken dat sociale en andere wetten met voeten worden getreden. Bovendien is het nog maar de vraag of je echte vormen van samenwerkingseconomie en de aanpak van grote technologiebedrijven, zomaar in één adem kan vernoemen. Bij autodelen, cohousing of crowdsourcing vormen grote winsten niet de drijfveer, en is duurzaamheid vaak een belangrijk criterium. Bij technologiebedrijven is het wél de bedoeling om (bijzonder) grote winsten te maken - met ‘delen’ heeft dat eigenlijk niet veel te maken. En waar we ons met zijn allen ondanks alles wat eerder al bekend geraakte, nog veel te weinig zorgen over maken: hoe sommige technologiebedrijven eropuit zijn om zoveel mogelijk gegevens te verzamelen over hun argeloze klanten om die te ge-/misbruiken. Over onze privacy mogen we ons wel degelijk ongerust maken. Uber België ontkent dat het gegevens van klanten gebruikt. Maar welke zekerheid hebben we daarover? Het zou wel eens een van dé topics van 2015 kunnen worden: het recht op privacy, ook en vooral op digitaal vlak.
Dat is opvallend, omdat in Vlaanderen, waar de tarieven vrijdag worden voorgesteld, een forse verhoging verwacht wordt. De Sociaal-Economische Raad Vlaanderen (Serv) schat dat de totale energiefactuur tegen 2016 zelfs 30 procent meer zal kosten. De verwachte verhoging in Vlaanderen heeft te maken met ‘uitgestelde kosten’, het financieel tekort bij de netbeheerders als gevolg van de verplichting om grote hoeveelheden groenestroomcertificaten op te kopen. Maar Sibelga en Brugel slagen er in Brussel in om de tarieven naar beneden te halen. In 2015 zullen de distributiekosten voor een gemiddelde gebruiker met 6 procent dalen voor elektriciteit en met 8 procent voor gas. Daarna zullen ze geleidelijk aan stijgen, maar in 2019 zullen ze
nog altijd lager liggen dan in 2014. De tarieven nemen 41 procent in van de elektriciteitsfactuur en 26 procent van de gasfactuur. De totale energiefactuur zal hierdoor met 2,5 procent dalen, aldus Brugel. “Het betekent voor de Brusselaar dus de facto een verbetering van de koopkracht,” zegt Pascal Misselyn. De wijzigingen zijn het gevolg van de zesde staatshervorming die de
“Het betekent voor de Brusselaar de facto een verbetering van de koopkracht” distributienettarieven regionaliseert. Brugel krijgt hierdoor ook meer vat op de investeringen die Sibelga doet met de opbrengst van de distributietarieven, en de openbare dienstverlening die Sibelga verzorgt.
Steven Van Garsse
© BART DEWAELE
Minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) kreeg minder hoon over zich heen toen hij vorige week naar de rechter stapte tegen taxidienst Uber, dan zijn voorgangster Brigitte Grouwels (CD&V). Die werd in het voorjaar door de media en politieke tegenstanders nog afgeschilderd als een overblijfsel uit de negentiende eeuw toen ze actie ondernam tegen Uber. O ja, één kritiek was er afgelopen weekend wel op Smet: minister van Digitale Agenda Alexander De Croo (Open VLD) maakte in De Morgen de bijzonder ongelukkige vergelijking met Recep Tayyip Erdogan. De Turkse premier die, omdat hij niet tegen kritiek kan, sites blokkeert. (En toevallig afgelopen weekend 23 kritische journalisten de bak in draaide). Maar De Croo’s coalitiegenote Elke Sleurs (N-VA) schoot Smet zopas te hulp, door de belastinginspectie op Uber af te sturen. Zij is als staatssecretaris bevoegd voor fiscale fraudebestrijding. Tegenover Grouwels enkele maanden geleden hebben Smet en Sleurs vandaag het voordeel dat er intussen een paar minder fraaie zaken over Uber bekend zijn geraakt. Over de arrogante houding van de Amerikaanse bedrijfsleiding en onregelmatigheden wereldwijd, maar net zo goed over hoe Uber hier in België vrolijk de wet aan zijn laars lapt. Disruptive innovation, verstorende vernieuwers, dat
door Anne Brumagne
BDWVOORGROND
VAN DE REDACTIE
Energie > Brugel keurt nieuwe tarieven goed
Architectuur > Atheneum Ukkel in de prijzen
‘Naar de sporthal door weer en wind’ UKKEL – Het architectenbureau URA is genomineerd voor de prestigieuze Mies Van Der Roheprijs voor een sporthal in Ukkel. De architecten Malysse & Verbeeck (URA) kozen ervoor om de nieuwe sportzaal van het Koninklijk Atheneum van Ukkel los te koppelen van het schoolgebouw om de leerlingen van het stukje bos te laten genieten waar ze door moeten wandelen naar de hal en dit “door weer en wind.”
De sportzaal verscheen al in de vakpers wegens de architecturale kwaliteiten, en is nu, als enig Brussels gebouw, geselecteerd voor de tweejaarlijkse Mies Van Der Roheprijs. In heel Europa zijn vierhonderd projecten geselecteerd, waarvan dertien in België. Malysse & Verbeeck tekenden eerder al het tramstation Heizel en ontwerpen momenteel een woonproject in de Dansaertwijk. Steven Van Garsse
ERFGOED > KNACK-JOURNALIST TREKT TEN STRIJDE TEGEN WEGHALEN ETOILE DU NORD
‘STER VAN HET NOORD HOORT IN STATION, NIET IN MUSEUM’
© SASKIA VANDERSTICHELE
BDWVOORGROND
BDW 1455 PAGINA 3 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
BRUSSEL – De gouden ster, al meer dan zestig jaar hét symbool van het Noordstation, wordt deze week verwijderd. Volgens de NMBS past ze niet meer in een modern stationsconcept. Knack-journalist en fervent treinreiziger Stijn Tormans vindt de beslissing onbegrijpelijk en is nog snel een protestactie begonnen: Red de Ster.
V
oor Tormans, die menig wachtend uur slijt in het station, is de gouden ster tegen de grijsblauwe zijwand van de lokettenzaal een monument, een ijkpunt ook. “Het is een herkenningssymbool voor velen, afspraak onder de ster, zo klinkt het vaak.” Groot was zijn verbazing toen hij onlangs via de infoborden over de renovatie van het station vernam dat de ster zou verdwijnen. “Men wil het gebouw in zijn oude glorie herstellen en daartoe alle storende elementen weghalen. Op de simulatieschets zie je dat de houten banken verdwijnen. En de ster.” De ster, een storend element? Tormans: “Ik heb opzoekingswerk gedaan. De ster hangt er van bij de inhuldiging van het nieuwe Noordstation in 1952. Volgens alle spoorhistorici verwijst ze naar de Etoile du Nord, de legendarische trein die tussen 1924 en 1996 reed van Parijs naar Amsterdam, naar het Noorden.
De ster is afgebeeld op zowat alle reclameaffiches voor de trein. Ze herinnert dus aan het rijke verleden van de spoorwegen.” Tormans: “Ook in de literatuur is de Etoile du Nord een begrip. Kijk maar bij Simenon. Mensen die het spoor bijster zijn, worden door de Poolster weer op weg gezet. De ster in het Noordstation heeft ook veel weg van een kompas.” Tormans vroeg de NMBS om uitleg. Hij kreeg te horen dat de ster niet meer paste in de nieuwe plannen. Ze zou een tijdje gestockeerd worden en later geëxposeerd in het nieuwe spoorwegmuseum in Schaarbeek. “Maar daar hangt ze niet in de juiste context, de Ster van Het Noord hoort in het Noordstation, niet in een museum.” Dus begon Tormans, samen met Tanja Wentzel en Katherine Ennekens, afgelopen weekend een facebookgroep, reddestersauvezletoile. Enkele dichters, onder wie Geert van
Istendael en Frank De Crits, kropen meteen in hun pen voor een ode aan de stationsster. Tormans plant in de komende dagen ook een eenmansactie in de lokettenzaal. Zijn protestbord met ‘Red de Ster’ ligt al klaar. “De poëtische kracht en symboliek van de ster is te groot om haar zomaar verloren te laten gaan.”
Multimediascherm De NMBS bevestigt dat de ster uit de oude stationshal verdwijnt, nog deze week. “De metalen zijwand wordt in januari helemaal vernieuwd. De ster hangt in de weg. Daarom wil de aannemer haar deze week weghalen,” zegt woordvoerster Ines Venneman. En neen, de ster komt niet terug. “Ze past niet in een modern stationsconcept,” zegt Venneman. “Maar ze heeft een belangrijke historische waarde en krijgt vanaf volgende zomer een hele mooi plaats in Train World.” Wat er in de plaats van de ster komt op de zijwand van de lokettenzaal, staat nog niet vast. “Mogelijk een groot multimediascherm.” Bettina Hubo
www.facebook.com/ reddestersauvezletoile
ADVERTENTIE
De dagen van de gouden ster zijn geteld.
Dei peis van den NMBS emmen’et uug in uile stèr. Na tère ze te zegge mei een voil air: Dei stèr in de Nord, dat es ni modern ne mi! Voesj met dei stèr! Zaje ‘t geluuve? Dei stèr met de B van de gruuten Henry, Da mag ne mi. Neje, ze doon leever de gruute kosj En wa geive dei malabars in de plosj? Ewa flaa streppekes, kinderozjen, allei, een slaptiteut, Ze paaze, da’s vuile beiter, want da’s eet neut. Oo kunda zuu graalaak trompeire? Oo kunde de Nord zuu lillek arranzjeire? Waaile zeggen en zinge: Puute van ons stèr, Gefd ons agaa ons stèr vanèr. Geert van Istendael
ONDANKS HET ZETDUIVELTJE IN DE ADVERTENTIEFOLDER...
HEEFT U BRUSSEL AL CADEAU GEDAAN?
BDW 1455 PAGINA 4 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
UITGELICHT > MUNTSCHOUWBURG: 16 JOBS WEG EN GEEN DANS MEER
‘Catastrofale verschraling van het aanbod’ BRUSSEL – Bij de Koninklijke Muntschouwburg moeten er zestien personeelsleden afvloeien. Daarbij horen vijf naakte ontslagen. Per jaar zullen er twee tot drie producties minder zijn en dans verdwijnt helemaal uit De Munt. Dat is het gevolg van de besparingen door de federale overheid.
D
e Munt gaat zowel op haar artistieke producties, op de werkingskosten als op het personeel besparen. Zestien personeelsleden op een totaal van 401 moeten vertrekken. Daarvan zijn er elf mensen die met pensioen gaan en die niet worden vervangen. Er komen dus vijf naakte ontslagen. Het aantal scenische producties, opera’s dus, daalt van negen à tien per jaar nu naar zeven à acht vanaf het seizoen 2015 – 2016. Zeer ingrijpend is ook de beslissing om geen coproducties meer op te zetten op het gebied van dans. Geen Rosas, het wereldvermaarde dansgezelschap van Anne Teresa De Keersmaeker, meer in De Munt. “Dat is een catastrofe en een serieuze verschraling van het aanbod,” geeft intendant en
algemeen directeur Peter de Caluwe toe, “maar de besparingen dwingen ons om moeilijke keuzes te maken.” Ook de samenwerking met Sasha Waltz en Sidi Larbi Cherkaoui wordt op de helling gezet. Bovendien is er in De Munt geen plaats meer voor barokopera’s. Dat komt omdat daarvoor meer moet worden gewerkt met externe ensembles. Zo is de geplande Monteverdi-cyclus met dirigent René Jacobs, die in 2016 van start zou gaan, geschrapt. 2015 is daarom een scharniermoment in de geschiedenis van de Koninklijke Muntschouwburg. “Net nu De Munt er in geslaagd is om de schulden uit de jaren 1980 en 1990 weg te zuiveren, zet de federale regering het mes in onze subsidies.
Dat is bijzonder cynisch,” zegt de Caluwe.
Extra muros De Munt krijgt van de federale overheid jaarlijks 1,4 miljoen minder subsidies. Aanvankelijk zou het operahuis zelfs 2,9 miljoen euro minder krijgen. Na luid protest van de Caluwe temperde minister Didier
Wat de situatie extra bemoeilijkt is dat het seizoen 2015 – 2016 gepaard gaat met verbouwingen. De renovatie van het administratief gebouw in de Leopoldstraat is zopas van start gegaan. Het administratief personeel heeft voor de duur van de werken onderdak gekregen bij de Nationale Bank. Dat komt omdat de gouverneur van de Nationale Bank,
FREDERIK VERROTE (ROSAS):
“Dit is een aanslag op het Brusselse danspubliek, dat we de voorbije jaren aan ons hebben weten te binden”
Reynders (MR) de besparingen bij de federale culturele instellingen. De Munt krijgt nu tot 2019 jaarlijks 33,2 miljoen euro subsidies. “Toch zal De Munt nooit meer zijn zoals het was,” klonk het nogal dramatisch.
Luc Coene, ook vice-voorzitter is van De Munt. Normaal gezien gaan in juni 2015 de werken in de schouwburgzaal van start. Er komt een nieuwe toegang tot de scène en een langver-
wachte scènelift. Maar de openbare aanbesteding voor die verbouwing, uitgeschreven door de Regie der Gebouwen, is nietig verklaard. De werkzaamheden zouden oorspronkelijk tot februari 2016 moeten duren, maar de nietigverklaring maakt die einddatum nu onzeker. de Caluwe gaat nu uit van maart 2016. Vanaf juni 2015 gaat de Munt daarom extra muros. Er is telkens één opera gepland in het Théâtre National, in het Koninklijk Circus en in de Hallen van Schaarbeek. Deze uitwedstrijden brengen hogere productiekosten met zich mee voor De Munt, maar geen extra subsidies, integendeel. de Caluwe laat ook het plan varen om voorstellingen te organiseren in de basiliek van Koekelberg, de Sint-Goedelekathedraal en Thurn & Taxis.
Zware klap Een van de opera’s die alvast sneuvelen is de Driestuiversopera (Dreigroschenoper) van schrijver Bertolt Brecht en componist Kurt Weill in een regie van Olivier Py,
DE WEEK IN BEELD DOOR BART DEWAELE Circus Bouglione staat rond Kerstmis traditiegetrouw op het Flageyplein in Elsene. Alle caravans, circusdieren en technische vrachtwagens zijn intussen gearriveerd. De voorbereiding neemt een hele week in beslag. Circusdirecteur Alexandre Bouglione (links in beeld), die zopas een nationale eremedaille als Officier in de Kroonorde kreeg, helpt mee met het oppoetsen van de circustent.
© ERF-GOED.BE
BDW 1455 PAGINA 5 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Peter de Caluwe, algemeen directeur van De Munt: “De besparingen dwingen ons om moeilijke keuzes te maken.”
die in december 2015 had moeten plaatsvinden. Een andere is L’Incoronazione di Poppea, de laatste opera van Claudio Monteverdi, die in februari 2016 zou plaatsvinden. De Munt behoudt wel zijn orkest en koor. De federale overheid had nochtans de piste gelanceerd van de fusie tussen het orkest van De Munt en dat van het Nationaal Orkest van België. Maar van fusie is
“ “ HET GETAL
volgens de Caluwe geen sprake, wel van nauwere samenwerking. De beslissing van De Munt om geen dansvoorstellingen meer te produceren betekent een ook een zware klap voor zowel het Kaaitheater als voor het dansgezelschap Rosas. Munt, Kaai en Rosas vormden samen een theaterplatform, dat de productiekosten deelde. Samen deden ze Brussel uitgroeien tot de
Europese hoofdstad van de hedendaagse dans. Voor het imago van Brussel is dit geen goede zaak, beseft de Caluwe. Voor Rosas is dit een nieuwe financiële tegenslag. Door de besparingen van Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open VLD) krijgt het dansgezelschap van Anne Teresa De Keersmaeker volgend jaar 120.000 euro of 7,5 procent minder subsidies. Het schrappen van de coproducties door De Munt zorgt voor ongeveer 100.000 euro minder inkomsten voor Rosas. “Dit is een aanslag op het Brusselse danspubliek, dat we de voorbije jaren aan ons hebben weten te binden,” zegt zakelijk leider Frederik Verrote van Rosas. “Brussel is samen met Parijs onze vaste uitvalsbasis. Als het belangrijkste gezelschap voor hedendaagse dans geen plaats meer heeft op het belangrijkste podium van de stad, dan is dit een zware klap voor de internationale dansreputatie van Brussel.” Ook bij het Kaaitheater komt de beslissing hard aan. “Het is heel jammer dat een einde komt aan ons gemeenschappelijk productie- en presentatieplatform,” zegt artistiek Guy Gypens van het Kaaitheater. “Wij blijven Rosas programmeren in het Kaaitheater. Maar grote producties zoals Cesena – die in wereldpremière ging op het theaterfestival van Avignon en later in De Munt te zien was – zijn bij ons niet mogelijk. Daarvoor is onze orkestbak te klein.” De globale impact van de besparingen zal pas de volgende jaren blijken. Maar dat het Brusselse en bij uitbreiding Belgische cultuurlandschap grondig is dooreengeschud, is nu al duidelijk. Eric Vancoppenolle
Als de conventie niet wordt gerespecteerd trekken we al onze uitgeleende werken terug, inclusief de negen schilderijen van Magritte” Kunstverzamelaar Robert Gillion is niet te spreken over het voornemen van staatssecretaris Elke Sleurs (N-VA) om het Fin-de-Sièclemuseum te laten sluiten (in Le Soir).
WEEKOVERZICHT WOENSDAG 10 DECEMBER Schaarbeek tegen nieuw opvangcentrum. De gemeente Schaarbeek wil niet weten van een nieuw opvangcentrum voor daklozen aan de Gaucheretstraat. Volgens de FDF-CDH-Ecolo/ Groenmeerderheid is het kantoorgebouw niet geschikt en werd ze ook te laat verwittigd. Minister Pascal Smet (SP.A) moet nu op zoek naar een nieuwe plaats.
DONDERDAG 11 DECEMBER MINISTER PASCAL SMET (SP.A) DIENT KLACHT IN TEGEN UBER. De softe aanpak van de omstreden taxidienst Uber is voorbij. Minister van Mobiliteit Pascal Smet dient bij het parket een strafklacht in tegen de praktijken van Uber. Smet heeft niets tegen nieuwe initiatieven als ze zich aan de wet houden. Hij vraagt het parket om na te gaan welke wetten het bedrijf overtreedt en wie strafrechterlijk verantwoordelijk is. MET de auto naar uplace. Zelfs al komt er een tramlijn naar Uplace, dan nog zal 85 procent van de bezoekers met de auto komen. Maximaal 6,5 procent zal voor het openbaar vervoer kiezen. Eerder werd het cijfer van 40 procent naar voren geschoven, maar dat cijfer wordt tegengesproken door een onderzoek van de VUB en de Universiteit Gent.
VRIJDAG 12 DECEMBER OPSPORINGSBERICHT VOOR BOMMENLEGGER CAFE BELGA. De politie van de zone Brussel-Elsene zoekt een boomlange man met een valse baard die vorige dinsdag een rugzak in Café Belga heeft achtergelaten. Nadat de zak geïmplodeerd was, ging hij er met de restanten van door. PARLEMENT STEMT PRO PALESTINA. Het Brussels parlement vraagt de onmiddellijke erkenning van een Palestijnse staat. De resolutie werd ingediend door de meerderheid maar krijgt de steun van Ecolo en Groen. De resolutie gaat verder dan die van de federale regering. Vanuit de oppositie probeerden de Franstalige liberalen van de MR de resolutie bij te sturen. Maar dat mislukte. Open VLD en N-VA onthielden zich, net als twee FDF’ers.
ZATERDAG 13 DECEMBER DUIZEND MAN VOOR SLOTFEEST BRUSSEL HELPT. Het slotevenement van Brussel Helpt heeft duizend man gelokt. De teller staat momenteel op 10.000 euro. Het gaat naar de lokale dienstencentra die het geld gaan gebruiken om eenzame Brusselaars uit hun isolement te halen. Brusselaars tellen lege parkeerplaatsen. Een groepje geëngageerde Brusselaars trekt naar de parkeergarages om leegstaande parkeerplaatsen te tellen. Binnen de Vijfhoek tellen ze er 1.700, met de parkeergarages aan de Kleine Ring komen ze aan 2.500. Conclusie: er zijn geen nieuwe parkeergarages nodig. Ze deden hun tocht tussen 16.00 en 17.30 uur, een uitzonderlijk druk moment. Ze beseffen dat de methode niet wetenschappelijk is, maar de resultaten vinden ze veelzeggend.
ZONDAG 14 DECEMBER CANNABIS IN JEUGDHUIS. De politie heeft vorige week 200 cannabisplanten gevonden in de gebouwen van de vzw Vision aan de Navezstraat in Schaarbeek. De vzw is erkend als jeugdhuis door de Franse Gemeenschap. De gemeente schort voorlopig alle contacten met de vzw op. Het is de krant La Capitale die met het nieuws naar buiten komt.
MAANDAG 15 DECEMBER 2014
In een democratie is goed sociaal overleg onontbeerlijk” Senator Steven Vanackere (CD&V) vindt het fout te denken dat politici, eenmaal verkozen in het parlement, zomaar hun gang mogen gaan (op tvbrussel).
NOG MEER PETITIES VOOR AUTOVRIJ. De petitiekoorts slaat over naar de westelijke Kleine Ring. Dat vernemen onze collega’s van brusselnieuws.be. Na een petitie tegen een parkeergarage onder het Vossenplein en voor een autovrije Moutstraat, kropen ook de ouders van het Maria Boodschaplyceum en de Klimpaal in Sint-Jans-Molenbeek in de pen. Ze vinden de verkeerssituatie aan de Vlaamse Poort en de Ninoofsepoort niet veilig.
DINSDAG 16 DECEMBER 2016 16 MENSEN WEG BIJ DE MUNT. Bij de Koninklijke Muntschouwburg moeten er zestien personeelsleden afvloeien. Daarbij horen vijf naakte ontslagen. Per jaar gaan er twee tot drie producties minder zijn. Dans verdwijnt helemaal uit De Munt. Dat is het gevolg van de besparingen door de federale overheid.
81.141
Sinds het ‘plan-Wathelet’ in februari dit jaar in werking trad, hebben 81.141 mensen zich bij de ombudsdienst van de luchthaven beklaagd over de nieuwe vliegroutes boven Brussel. Het grootste deel van de klachten komt uit Sint-Pieters-Woluwe, Oudergem, Watermaal-Bosvoorde en Schaarbeek. De meer dan 81.000 klachten zijn ook een record: tegenover 2013 is het een verze-
venvoudiging. De cijfers komen van federaal minister Jacqueline Galant (MR) in een antwoord op een vraag van kamerlid Benoît Hellings (Ecolo). Opmerkelijk is dat inwoners van Brussel, die ook meer worden overvlogen sinds februari, veel minder klachten hebben ingediend. Toch zal er nog tot begin april op dezelfde manier boven CD Brussel kunnen worden gevlogen.
Samengesteld door Danny Vileyn
MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF
BDW 1455 PAGINA 6 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Gerd (met César en Kamiel): “Je kan geen wetten maken voor een gemeenschap van twintig woonboten. Dat is het mooie: dat we, los van wetten, tot overleg kunnen komen en hier iets moois bouwen.”
© SASKIA VANDERSTICHELE
REPORTAGE > BOOTGEMEENSCHAP ONGERUST OVER BOUWWOEDE AAN HET KANAAL
‘DAAR GAAT ONZE OCHTENDZON’ ANDERLECHT – Het is een klein paradijs achter de Pont Pierre Marchant aan het kanaal Brussel-Charleroi. De dubbele rij populieren, het jaagpad en twintig woonboten die er al decennialang vreedzaam liggen te dobberen. Een groot bouwproject riskeert de idylle te verstoren. “Op een bepaalde manier bestaan wij niet.”
A
ls alles goed gaat bouwt Atenor, bekend van de Upsite-toren, binnenkort op de terreinen van een voormalige Seveso-fabriek een honderdtal appartementen en een rusthuis. Zopas werd het openbaar onderzoek afgesloten van de eerste fase van wat CityDocks moet worden, een volledig nieuwe kanaalwijk, vlakbij waar nu een twintigtal woonboten liggen. “Wij waren helemaal niet op de hoogte gebracht,” zegt Gerd, bootbewoner en voorzitter van de bootgemeenschap. “Het zegt veel over hoe met ons wordt omgegaan. Op een bepaalde manier bestaan wij niet.” Gerd is filosoof en heeft een hoge functie in de culturele sector. Hij
kwam acht jaar geleden met zijn jaren-1930-aak, Onderneming, uit Gent getuft. Hij woont er met zijn vrouw en twee kinderen. Wonen in een boot is een droom, maar het is tegelijk toch ook een kunst. Gerd vertelt hoe moeilijk het was om een domicilie te krijgen. “Je moet je voorstellen: in het overbevraagde gemeentehuis van Schaarbeek probeerde ik een waladres te verkrijgen. Wat een wettelijk recht is. Dat is me niet gelukt. Nadien probeerde ik me hier in Anderlecht te domiciliëren. Ik heb moeten beloven dat ik niet zou wegvaren!” Gerd werd voorzitter van de bootgemeenschap en voert de onderhandelingen met de Haven. Die is eigenaar van de terreinen. Maar het praten
loopt niet altijd vlot. Gerd: “We moeten ons richten tot de commerciële dienst van de Haven. We worden beschouwd als een klant, zoals de schroothandelaars en cementbedrijven dat ook zijn. Daardoor is er niet altijd veel begrip voor onze situatie. Met de havenkapitein hebben we nog het beste contact. Die heeft tenminste iets met boten.”
Sardines Dat het overleg met de haven en de stad moeilijk ligt, heeft misschien ook met de andere kant van het verhaal te maken. De Brusselse bootgemeenschap is nauwelijks een gemeenschap te noemen. Het zijn een dertigtal bootbewoners met elk hun eigen verhaal. De meesten kozen voor deze manier van wonen voor de rust, en, bij uitbreiding, om met rust gelaten te worden. Thierry is ambtenaar bij Ontwikkelingssamenwerking. Hij richtte ooit als coöperant in Ecuador een sociaal luchtvaartbedrijfje op, om goederen in de diepe Amazone te brengen,
en zieke indianen naar hospitaals te kunnen vliegen. Hij is ook zelf piloot. Maar van de lucht ging het naar het water. Hij woont al sinds 1995 op het kanaal in Anderlecht in de boot Strangers. Hij noemt de stedelingen met een kwinkslag “des terriens”, aardbewoners. Thierry: “Toen ik terugkwam uit Zuid-Amerika wist ik één ding zeker. Ik wou geen huurappartement. Daar zou ik me voelen als sardines in een blik. Ik zocht de vrijheid. En die heb ik hier gevonden. Je opent je deur en je zit in de volle natuur. Je hebt het water, de eenden, de meeuwen, de reigers en een hemel van honderdtachtig graden. En er is ook de symbolische vrijheid. Je hebt het gevoel dat je altijd weer kan vertrekken.” Gerd bevestigt dat. “Het is een fantastisch gevoel om te kunnen verhuizen zonder je koffers te pakken. Je ziet ook de binnenschippers voorbijvaren. Fransen, Nederlanders,... Je kan ze ‘s ochtends zien zitten in hun pyjama terwijl ze hun ontbijt
nemen. Op een boot wonen is altijd een beetje een gevoel van reizen.” En toch is het precies het reizen wat de bootbewoners niet vaak doen. Gerd màg zelfs niet zomaar eventjes rondvaren met zijn boot. Daarvoor zijn op zijn lange schip waterdichte schotten nodig. Dat vergt bijkomende investeringen. En het varen zelf kost een half maandloon, wegens de dure mazout. Het idyllische bootleven is met meer dan een obstakel omgeven. Elke vijf jaar moet de boot naar een scheepswerf om de bootwand te laten controleren op mogelijke lekken. Gerd: “En dan verhuis je dus gewoon mee. De eerste keer dat ik naar een werf moest, ben ik er zes weken blijven wonen. Dat was een ongelooflijke ervaring omdat je er voortdurend in contact bent met schippers van wie je veel kan leren. Nu zorg ik toch voor een strakkere planning, en blijf ik maximaal een week. Een scheepswerf is ook niet meteen de plek waar je met je kinderen wil gaan wonen.”
Gerd: “Ik weet nu na veertien jaar perfect bij elk geluid in mijn boot wanneer er iets schort, maar voor mijn partner, een Française, was het slapen op een boot in het begin toch wel wennen. Al was het maar omdat een boot ook gewoon kan zinken.”
© SASKIA VANDERSTICHELE
BDW 1455 PAGINA 7 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Matroos
Thierry, federaal ambtenaar: “Ik ben een echte Brusselaar. Hier weg moeten? J’envisage cela comme une éventuelle catastrophe.”
deze aparte manier van wonen: “Je kan geen wetten maken voor een gemeenschap van twintig woonboten. Dat is het mooie: dat we, los van wetten, tot overleg kunnen komen en hier iets moois bouwen. Het is een beetje een vrijzone en wij tonen dat we toch verantwoordelijkheid kunnen nemen. Dat we afspraken kunnen maken, los van regels. Ik vind: we hebben recht van bestaan, alleen al omdat we anders zijn.” Gerd: “Ik ben er intussen ook van overtuigd, zonder in overdreven romantiek te vervallen, dat deze plek
een bijzondere betekenis heeft in de stad. De kade met boten hier is een droomplek in een voor de rest hectische en slecht georganiseerde stad. Je ziet het ook als de mensen hier komen wandelen. Ze stellen allerlei vragen. Het zet hen aan het dromen. Je hebt aan de ene kant het industrieel karakter van het kanaal, maar hier achter de Pont Marchant is er plots dit authentieke kanaalzicht met die dubbele rij bomen die ooit schaduw gaven aan de paarden langs het jaagpad. Dat zicht moet bewaard blijven.”
De bootgemeenschap heeft onlangs weer een concessie van negen jaar kunnen tekenen. “Maar dat we hier voor de rest van onze dagen kunnen blijven is helemaal niet zeker,” zegt Gerd. “Dat zet wel wat druk op je leven. Als je kinderen hebt en een job in Brussel wil je toch een minimum aan stabiliteit. En de Haven duldt ons wel, maar je kan niet zeggen dat we gekoesterd worden.”
Way of life Technisch gezien is er vandaag geen andere plek in Brussel om voor lan-
© SASKIA VANDERSTICHELE
Voor Astrid is dat geen punt. Zij woont al anderhalf jaar op Le Courlis. Ze is student in de Vrije Kunsten maar was voordien matroos op een zeejacht. “Mijn eerste beeld toen ik op de boot stapte waren al die spulletjes die los op rekken staan en die in het rond kunnen vliegen. Dat komt omdat ik de zeevaart gewoon ben. Dat is bijzonder, hoor. Op een zeeschip kàn je, door de deining, eenvoudigweg niet koffiezetten en intussen even naar het toilet gaan. Op een binnenschip kan dat gelukkig wel.” Ze is niet van plan om heel lang te blijven – het leven op zee lonkt – maar ze heeft het hier momenteel erg naar haar zin. “In het begin was het niet eenvoudig om de codes te begrijpen. Je moet aanvoelen wanneer je bij iemand kan aankloppen voor een pint of een koffie. Er is een enorme generositeit, maar toch ook een zekere distantie. De logica is hier helemaal anders dan in de stad. Het zijn geen random mensen die hier wonen, maar mensen die bewust voor een andere woonvorm hebben gekozen. En die hier samen iets van willen maken.” Thierry ziet een mooie mengeling van een ‘ieder voor zich’-gevoel bij de bootgemeenschap en solidariteit. “Dat is ook logisch. Als het erop aankomt hebben we elkaar ook écht nodig. Vier jaar geleden waren er enorme overstromingen, sommige boten waren op de kade beland, en hingen scheef. Op zo’n momenten ben je op elkaar aangewezen.” Ook Gerd wil een lans breken voor
ge tijd met woonboten aan te meren. Thierry formuleert het zo: “Ik ben een echte Brusselaar. Hier weg moeten? J’envisage cela comme une éventuelle catastrophe.” En de bouwwoede in de Kanaalzone? Zowel Astrid als Thierry reageren eerder gelaten. Thierry: “Ik kan alleen maar hopen dat we onze specificiteit kunnen behouden. Er is geen stromend water, en ik heb nog altijd geen vaste telefoon of internet. Ook een deurbel heb ik niet. Die way of life mag niet verdwijnen.” Astrid vreest dan weer dat er chique volk zal komen wonen langs het kanaal. “Officieel zijn het middenklasseappartementen, maar wat ze tegenwoordig middenklasse noemen, is dat niet gewoon rijk volk? Aan de overkant van het kanaal staan grote sociale woonblokken. Het is niet zo fijn te weten dat wij pal tussen de sociale woonblokken en de chique appartementen in zullen liggen.” Gerd: “Een vorige vastgoedontwikkelaar wou hier een jachthaven maken, een marina. Er zouden kanaaltjes worden getrokken, pal op de plek waar mijn boot staat. Dat was een echte bedreiging. Maar Citydocks? Op zich sta ik er niet negatief tegenover. Ik begrijp dat er nood is aan woningen in Brussel. En misschien betekent het zelfs een opportuniteit. Misschien raken we zo beter verbonden met de stad, met het openbaar vervoer, de vuilnisophaling, winkels, enzovoort.”
Astrid (met trui over het hoofd): “Hier komen middenklasseappartementen, maar is dat niet gewoon voor rijk volk?”
Steven Van Garsse
FM Brussel zendt woensdag, donderdag en vrijdag de reportage ‘Wonen in de bootstraat’ uit tussen 12.30 en 14 uur. Ook te beluisteren op fmbrussel.be en brusselnieuws.be/woonboot
BDW 1455 PAGINA 8 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
© MARC GYSENS
Bjarne Andersen: “Dit is een droom van een appartement voor ons, met een slaapkamer, een badkamer, een apart toilet en een grote living.”
LEEGSTAND > 3.000 LEGE WINKELVERDIEPINGEN, 30.000 LEGE KANTOREN
FLEXIBEL WONEN: EEN WISSEL OP DE TOEKOMST? D
e Nieuwstraat, ’s avonds. Naast een babykledingzaak een deur met twee bellen. Twee verdiepingen hoger: twee kleerkasten van mannen. “Wonen jullie hier?” vragen we voorzichtig? “Yes, but can you please come back in the morning? We were just heading to the opera.”
Zonneterras inclusief Zo gezegd, zo gedaan. Om 9 uur ’s ochtends de volgende dag dient de straat als een doorgang
voor mensen die de metro willen nemen aan het Rogier- of aan het De Brouckèreplein. Bjarne Andersen, een van de twee bewoners, staat ons op te wachten beneden aan zijn appartement. Dat er in de Nieuwstraat 68 procent van de winkelverdiepingen leegstaat, vindt hij geen probleem. “Mijn man en ik hebben geen nood aan buren. Wij verhuizen iedere drie jaar en de plaats kiezen we op basis van onze vrienden. Onze beroepen laten het toe om van thuis uit te werken. Maar deze keer was het anders,
Voor een gebouw van drie verdiepingen hoog met een gevel van vijf meter en een oppervlakte van 500 vierkante meter betaal je in de provinciehoofdsteden een andere som. De totalen zijn de jaarlijkse boetes. BRON: GEMEENTELIJKE DIENSTEN
BRUSSEL - 3.000 lege winkelverdiepingen en 30.000 lege kantoren, dat is de som van de leegstand in onze binnenstad. Tegelijkertijd zijn er in Brussel te weinig woningen. Het is een tegenstelling waar de Brusselse regering al een kwarteeuw mee worstelt. Is flexibel wonen de redding van de hoofdstad? BDW laat alvast twee pioniers aan het woord.
BRUSSEL: 4.500 EURO GENT: 3.300 EURO ANTWERPEN: 2.220 EURO BRUGGE: 1.500 EURO HASSELT: 1.250 EURO
ik wou echt naar Brussel komen omwille van de stad. Na een jaar zoeken via immosites, kwam ik terecht bij dit appartement. Ik stuurde Pierre (zijn Parijse echtgenoot, red.) naar hier om te komen kijken. “Een droom van een appartement voor ons. Een keurig appartement met een slaapkamer, een badkamer, een aparte toilet en een grote living. Ook een terras van vijftien vierkante meter krijgen we erbij voor de huurprijs van 1.244 euro per maand. Omdat we geen kinderen hebben, hoeven we niet te hijsen, en zonder lift kan ik heus wel de boodschappen naar boven dragen, I’m a tough guy (lacht).” Omdat er geen lift is en ook geen parking, blijven de gedeelde kosten laag. Voor slechts dertig euro per maand krijgen ze de traphal erbij. Een lage prijs om in het centrum van Brussel te wonen.
BDW 1455 PAGINA 9 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Een traphal is de oorzaak waarom er zoveel verdiepingen boven winkels leeg staan. “Om de brandveiligheid te garanderen moet er een aparte inkomhal zijn van twaalf vierkante meter in een gebouw met een winkelruimte op de gelijkvloerse verdieping,” verklaart Philippe Janssens, immospecialist en professor Real Estate aan de KUL (Katholieke Universiteit Leuven). “Iedere bewoner moet op eigen houtje naar beneden kunnen in geval van brand. Daar hoort een aparte ingang bij en de meeste winkels hebben die ingang niet.”
Dansaert Bovendien zitten de eigenaars niet te wachten op zo een extra gang wanneer ze de rekening maken. “Stel dat een winkelruimte verhuurd wordt aan gemiddeld 2.000 euro
PHILIPPE JANSSENS (PROFESSOR REAL ESTATE, KULEUVEN):
“In Antwerpen is er al een wetgeving om kantoren om te vormen tot woningen, in Brussel nog niet”
© AVANT-BMP
per vierkante meter en een traphal verplicht twaalf vierkante meter moet zijn, dan verliest de eigenaar maandelijks 24.000 euro aan huurinkomsten. Dit verlies kan nooit gecompenseerd worden met het verhuren van appartementen in de Nieuwstraat.” Dat verklaart ook meteen waarom er wat verderop in het centrum, in de Antoine Dansaertstraat, geen leegstand is boven de winkels, gezien de hogere huurprijs daar. “Financieel gezien verhuur je liever enkele appartementen in de hautainere winkelstraat, want de huurprijs is veel hoger.” Huurder Bjarne Andersen is er zich van bewust: “ik woon heel graag in de Nieuwstraat maar ik neem er het vuilnis bij iedere ochtend. Dat bestaat niet wat verderop, daar is alles een beetje netter. Niet alleen is dat de reden waarom de buurten zoveel verschillen van prijs. In de Dansaertstraat vinden we Pain Quotidien, Hotel Orts, Basic Fit en zelfs een krantenwinkel. Die facetten bepalen de aantrekkelijkheid van de buurt. In de Nieuwstraat vind je geen winkels die het de modale burger mogelijk maken om
het nodige in huis te halen. En dat zorgt voor een buurt die vatbaar is voor (kleine) criminaliteit.” Maar daar ligt Andersen niet van wakker. “In het jaar dat ik hier woon, heb ik nog geen lugubere taferelen gezien of ben ik nog nooit overvallen. Enkel de daklozen vragen soms iets, maar dat leeft in iedere grootstad.”
ADVERTENTIE
UW HUURDERS ZITTEN GOED. UW INVESTERING OOK.
Vogelkotjes Onze binnenstad telt naast 3.000 lege winkelverdiepingen ook ongeveer 30.000 lege kantoren. Nochtans is het perfect mogelijk om in een oud kantoorgebouw te wonen. Zo komen we terecht op het Zaterdagplein, tussen Parking 58 en het Sint-Katelijneplein. Een groot restaurant ondersteunt acht unieke appartementen. Sinds vijftien jaar zijn het ‘residenties’, plaatsen waar mensen in wonen. De vijftig jaren ervoor waren het kantoren van het Zwitserse verzekeringsbedrijf Baloise. “Die Zwitsers waren slim, die hebben dat hier neergezet in 1958 en alle tussenmuren waren op het parket gezet, niet in het parket gegoten. Dat maakte het meteen mogelijk om die muren gewoon terug uit te breken.” De Brusselse architect, Luc Maes, zag in 1999 potentieel in dit gebouw en vond via de ‘tweede beurs voor collectieve vastgoedaankopen’ van de stad Brussel, medestanders om het gebouw gezamenlijk aan te kopen voor net geen dertig miljoen Belgische frank (743.680,57 euro). Zijn twee kinderen kochten de twee bovenste verdiepingen. “Ik raadde hen aan om de penthouse te kopen, die in oppervlakte weliswaar kleiner zijn dan de onderliggende verdiepingen, maar met veel lichtinval en een prachtig zicht over de stad.” Maes, die net zijn zeventigste verjaardag vierde, blijft zijn eigen dromen uitvoeren. Zijn dochter, Eva Maes, woont op de bovenste verdieping. Daaronder woont Jonas, zijn zoon samen met diens vriendin Sara en hun vierjarige dochtertje Marie. “We hebben het in al zijn eenvoud zo gehouden om er op termijn ons eigen droomappartement van te kunnen maken. We passen de ruimte aan, aan de noden van ons gezin. De flexibiliteit van de open ruimte die vroeger een kantoor was, is de grootste troef,” zegt Sara. “In Antwerpen is er al een wetgeving om kantoren om te vormen tot woningen, in Brussel nog niet,” vult Philippe Janssens aan. “Je kan toch moeilijk de mensen in een vogelkotje duwen met een sleutel erop?” In praktijk was het voormalige Baloisegebouw ideaal om te ‘herbestemmen’. Iedere verdieping had een toilet, eigen leidingen en de dubbele lift stopt op elke verdieping, inclusief een deur bij aankomst. “We hebben enkel de valse wanden weggehaald die de ruimte in kantoren indeelde.” Florence Van Erps Dit artikel werd geschreven door een student van de Erasmushogeschool Brussel
LEEGSTAND: EEN SPEELTUIN Op het Zaterdagplein in hartje Brussel, tussen Parking 58 en het Sint-Katelijneplein, staat een gebouw van acht verdiepingen. In 1999 zag Luc Maes, architect en Brusselaar pur sang potentieel in het leegstaande gebouw. Hij zocht via de stad Brussel zeven andere investeerders en samen kochten ze het pand voor net geen dertig miljoen Belgische frank (704.680,57 euro). Vandaag wonen nog er nog zes van de zeven kopers zelf. Vandaag moet een woning 280 centimeter hoog zijn. Daar struikelt stedenbouw over, vijftien jaar geleden werd dat nog door de vingers gezien,” zegt architect Maes. Hij is een tevreden man met de investering van zijn kinderen van vijftien jaar terug. “Dat vijf van de zeven investeerders van toen, hier nog steeds zelf wonen, zegt genoeg. En ja, ik zou hier zelf ook heel graag wonen (lacht).”
AMBASSADOR PARK
Investeringsappartementen voor expats in de hoofdstad van Europa. TOPLOCATIE vlakbij de Europese instellingen, NAVO en internationale ondernemingen RUSTIGE, GROENE LIGGING en toch vlakbij het bruisende stadscentrum PURE ARCHITECTUUR op een strategische locatie UITSTEKENDE BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT BEWEZEN RESULTAAT: hoge huurprijzen en vlotte verhuur van project vlakbij VERHUURDIENST met 20 jaar ervaring in de verhuur aan expats IDEALE INVESTERING in een markt met ongekende groeiperspectieven We vertellen u graag meer: bel 02 679 00 00 of surf naar www.ambassadorpark.be
vastgoed met visie
ADVERTENTIE
dé vrijetijdspas voor brussel
V.U. Eric Verrept, leidend ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.
Ancienne Belgique • Anima • Belvue Museum • Beursschouwburg • Bronks • Brussels Operettetheater • Be.brusseleir • Brusselse Museumraad • BruWest • Citizenne • Flagey • GC Candelaershuys • GC De Kriekelaar • GC De Kroon • GC De Linde • GC De Maalbeek • GC De Markten • GC Den Dam • GC De Pianofabriek • GC De Platoo • GC De Rinck • GC De Vaartkapoen • GC De Zeyp • GC Elzenhof • GC Essegem • GC Everna • GC Heembeek-Mustaard • GC Kontakt • GC Nekkersdal • GC Op-Weule • GC Ten Weyngaert • GC Wabo • Jeugdcentrum Aximax • Jubelparkmuseum • Kaaitheater • Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen • Koninklijke Vlaamse Schouwburg • KultuurKaffee • Kunst en Cultuur Sint-Pieters-Woluwe • Kunstenfestivaldesarts • Muntpunt • Muziekpublique • Paleis voor Schone Kunsten • Passa Porta • Seniorencentrum • VGC Sportdienst • VGC Jeugddienst • Stichting Vlaamse Schoolsport • Wiels • Zinnema
Koop je pas b ij Muntpu nt of VGC
PASPARTOEBRUSSEL.BE
BDW 1455 PAGINA 11 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
P-PRAAT Verschoning, we gaan PS-coryfee Laurette Onkelinx nog gelijk moeten geven met haar Brussellobby. Waarom? Wel, omdat er met de N-VA toch geen land te bezeilen valt. Was er tijdens de stakings van afgelopen maandag immers geen Siegfried Bracke – parlementsvoorzitter – die niet stond te werken, maar zich stond te verleuken met enkele jonge N-VA’ers die tegen de staking waren (maar dus ook niet werkten). En in Brussel? Ook hier komt er van het ambitieuze Brusselplan van de N-VA, u weet wel, maandenlang onder de grond over nagedacht, niets terecht, zelfs al zou Laurette dat willen. Alle Brusselse N-VA’ers lopen immers weg van de N-VA zelf, dus veel volk om het plan te realiseren is er niet meer. Zelfs de laatste verzetshaard Schaarbeek is gevallen. Volgens de geruchten zou de Vlaamsnationale partij een iets te rechtse koers varen, federaal, en zou de nummer één in Brussel – wie
CHIEN ÉCRASÉ Hebt u de nieuwe preventiecampagne van Net Brussel al gezien? Met die blauwe vuilniszakken die de gele vuilniszak uit de groep stoten, en daarboven ‘Bon jour, bon sac’. Het gaat er dus om dat u uw vuilniszak op het juiste moment moet buitenzetten. Iets zegt ons natuurlijk dat u dat al wist, en dat de campagne niet voor u bedoeld was, want u bent een brave burger. Maar waar het ons om te doen is: welk signaal geeft
dat ook moge zijn – er een te autoritaire stijl op nahouden. Kwam zelfs geen Laurette aan te pas. Waarmee we kunnen samenvatten: zelfs als Laurette zwijgt, vallen haar tegenstanders. Er valt dus niets te bezeilen met de en vee aa. Het probleem is dat alle begrippen verward worden met die partij in de federale regering. Zo staat minister van Werk Kris Peeters tegenwoordig te boek als ‘links’. Enkele boeken die onze senior writer – marxist nog voor er een Brusselprogramma, laat staan een N-VA bestond – wil aanraden aan de arme Kris Peeters die er alleen voor staat, links van rechts: het Communistisch Manifest van Karl Marx en De rol van het individu in de geschiedenis van Yoeri Plechanov. In tussentijd kan Laurette in Brussel misschien een marxistisch opvangtehuis bouwen voor de weggelopen Brusselse N-VA’ers. Een Brede School is ook goed.
de overheid als ze zelf oproept om vuilniszakken te discrimineren? Dus er is geprobeerd om een bomaanslag te plegen op café Belga in Elsene, en zo het verenigde boboschap danig aan het schrikken te brengen. Het scheelde geen haar of ook uw commentator was er geweest. Gelukkig implodeerde de bom en kan het verenigde boboschap op beide oren slapen. De politie zoekt nog altijd naar de bommenlegger, en maakt daarvoor gebruik van camerabeelden die vanaf de ingang van de BDW-redactie zijn gefilmd. Wij zitten er alvast voor niets tussen.
Financiën > Molenbeek roept gewest te hulp
Voor drie jaar onder voogdij ‘light’ SINT-JANS-MOLENBEEK – Het gaat bergaf met de gemeentefinanciën van Sint-Jans-Molenbeek, en dus doet het gemeentebestuur een beroep op het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het gaat niet om een traditionele voogdij over de uitgaven, maar wel om een ‘begeleidingsplan’. Dramatisch is de situatie niet, maar of het begeleidingsproject zal helpen is niet zeker, want de sociale uitgaven stijgen alsmaar in Molenbeek. De coalitie van MR-burgemeester Françoise Schepmans kondigt aan dat Molenbeek de komende drie jaar wil samenwerken met het Brussels Gewest om de gemeentefinanciën op orde te zetten. Molenbeek kent financiële problemen omdat het jarenlang op de gemeentereserves heeft geteerd terwijl de sociale uitgaven stegen door de stijgende bevolking. De gemeente gaat voor de begroting 2015 2,7 miljoen euro in het rood, en hoopt dit in samenspraak met het gewest te doen. Daar zijn verschillende redenen voor. De gemeente moet bijvoorbeeld vanaf januari extra geld uitgeven via het OCMW wanneer mensen met een inschakelingsuitkering geen geld meer krijgen van de federale overheid. Daar komt nog eens bij dat de federale overheid een jaarlijkse toelage
van twee miljoen euro voor de politiezone niet zal betalen, waardoor de gemeente dit moet doen. Laatst maar niet minst: er blijken in de rekeningen van voorgaande jaren fictieve inkomsten ingeschreven te zijn in begrotingen, zoals belastingen die nooit geïnd zijn. Het gemeentebestuur laat voorts weten dat er vooral op personeel zal bespaard worden, evenwel zonder ontslagen, en dat er beter gelet zal worden op de financiering van wijkcontracten. De oppositie is niet mals voor het gemeentebestuur. PVDA’er Dirk De Block verwacht dat er ook zal bespaard worden op gemeentelijke sociale vzw’s en op het OCMW-rusthuis Arcadia. Dirk Berckmans van Gemeentebelangen weet dat ook enkele gemeentelijke vzw’s zwaar doorwegen op het gemeentebudget, en dat dus niet alleen de federale staat oorzaak is van het financiële ‘leed’. SP.A-lid Jef Van Damme zegt dan weer dat hulp van het Gewest er sowieso zat aan te komen. Momenteel maken acht Brusselse gemeenten gebruik van een soortgelijke procedure. Elke gemeente stemt er bij voogdij ‘light’ mee in een meerjarenplan uit te werken dat gecontroleerd wordt door het gewest. Dit moet het mogelijk maken het begrotingsevenwicht te herstellen. CD
ADVERTENTIE
Voor
2015
wensen wij
or vo u een g i d l e e b – – B ru ss el
Uw verfrissende stem
in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement
e e st d a g e P r e t t ig e f
n! Cieltje Van Achter www.cieltjevanachter.be Johan Van den Driessche www.johan-vandendriessche.be Liesbet Dhaene www.liesbetdhaene.be
BDW 1455 PAGINA 12 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
VLAAMSE RAND > TAAL EN IDENTITEIT ONDERZOCHT
EERST BELG, DAN GEMEENTE-INWONER De Vlaamse Rand rond Brussel is tegelijkertijd Vlaams, maar ook Nederlandstalig, Belgisch, meertalig en bovendien nog eens opdeelbaar in een paar sub-gebieden, zoals residentieel, semiruraal en suburbaan. Dat blijkt uit het onderzoek van taalsocioloog Rudi Janssens van Brio, het Brusselse onderzoekscentrum van de VUB dat gespecialiseerd is in zulke onderzoeken. Janssens mocht zijn conclusies vorige week voorstellen in een hoorzitting in de Commissie Brussel en de Vlaamse Rand van het Vlaams parlement.
© BART DEWAELE
BRUSSEL – Taal in de Rand is een complex gegeven. Op zich geen opzienbarend nieuws, maar wel de conclusie van het onderzoek ‘Taal en identiteit in de Rand’ van VUB-socioloog Rudi Janssens. Het moge voorts duidelijk zijn dat de kloof tussen de stad en haar omgeving niet zozeer communautair, maar wel stedelijk versus nietstedelijk is.
De Rand: een vreemd gegeven.
voor brussel
kies je voordeel een sportief gadget • VGC-sportdienst halve dag cursus, workshop of activiteit • Citizenne 2de persoon aan halve prijs bij films • GC De Kroon een kinderfilmvoorstelling • GC De Linde een appeldoosje • GC Kontakt een linnen draagzak • Beursschouwburg, Wiels of Passa Porta 2de persoon gratis voor een lezing, film of reisreportage • Seniorencentrum een kersenpitkussentje • GC De Kriekelaar gratis ticket • KultuurKaffee
V.U. Eric Verrept, leidend ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.
Check alle voordelen op www.paspartoebrussel.be. Meer info? www.paspartoebrussel.be info@paspartoebrussel.be 02 278 11 11
PASPARTOEBRUSSEL.BE
Uit het onderzoek blijkt ook dat 60 procent van de respondenten vindt dat Nederlands en Frans officiële talen zouden moeten zijn in de Rand. De conclusie van het onderzoek is dat de tegenstelling die in de Rand het meeste leeft die van Brusselaar versus Vlaming is. Deze scheidingslijn loopt ook dwars door Nederlandstaligen. De dalende identificatie met de natiestaat wordt vervangen door een regionale identificatie, zo besluit Janssens. Wat natuurlijk in tegenspraak is met de hoofdmoot van de Randbewoners die zich in de eerste plaats ‘Belg’ voelen. Christophe Degreef
INTERVIEW > TAALSOCIOLOOG RUDI JANSSENS
Koop je pas b Muntpu ij nt of VGC
BRUSSEL – Volgens onderzoeker Rudi Janssens moet het taal- en identiteitsonderzoek in de Rand nog meer uitgespit worden. Kunnen we uit uw onderzoek concluderen dat het Nederlands stand houdt in de Rand? Janssens: “Ja. De instrumenten van de overheid zijn beperkt, maar we zien dat nieuwe inwoners alvast moeite willen doen om Nederlands te leren, zelfs als ze zelf vinden dat ze de taal onvoldoende beheersen. Frans is dan wel de meest algemeen gekende taal in de Vlaamse Rand, maar het is niet de dominante thuistaal. Nederlands is dat wel. Dat wil zeggen dat, mede door het grote aantal tweetaligen, Frans de grootste gemene deler is, maar daarom niet de meest gesproken taal.” Tijdens de hoorzitting in het Vlaams parlement sprak het Vlaams Belang nochtans tegen dat de Rand niet verfranst. Er zijn in sommige Randgemeenten heel veel jonge Franstalige moeders, zo klonk het. Janssens: “Er werden cijfers van Kind&Gezin over het aantal baby’s met een Franstalige moeder gebruikt. Ik spreek die cijfers niet tegen, maar je kan er niet algemeen uit concluderen dat de Rand daarom verfranst. Het kan evengoed zijn dat een moeder Frans spreekt met haar kind, maar de vader Nederlands, of dat het kind op school alleszins goed Nederlands zal leren.” Uit het onderzoek blijkt toch dat heel wat mensen geen problemen
© BART DEWAELE
dé vrijetijdspas
10 ptn 10 ptn
Scheidingslijn
‘NIEUWE INWONERS DOEN MOEITE’
ADVERTENTIE
5 ptn 5 ptn 5 ptn 5 ptn 5 ptn 5 ptn 10 ptn
Volgens Janssens definieert de Randbewoner zich in de eerste plaats als Belg, dan als inwoner van zijn of haar gemeente, en dan pas als Vlaming. Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen in de Rand zich pas Vlaming voelen als ze in een eentalig Nederlandstalig gezin opgegroeid zijn, lid van een lokale vereniging zijn die het Nederlands hanteert als voertaal, maar ook zich tegelijkertijd op buurtniveau niet erg betrokken voelen. Met andere woorden: het Vlaams-voelen van de Randbewoner is een abstracte constructie, eerder dan een concrete gehechtheid aan een buurt of gemeente. De gehechtheid aan de buurt is integendeel vooral weggelegd voor Randbewoners die hun buren als vrienden beschouwen en zich in de eerste plaats als inwoner van een ge-
meente zelf zien. Bovendien zijn mensen die zich hechten aan een gemeente significant lager geschoold dan andere Randbewoners. Mensen die zichzelf dan als ‘Nederlandstalig’ zien hebben een traject dat lijkt op dat van de ‘Vlamingen’, maar zijn minder geneigd om zich aan te sluiten bij een vereniging. En bij die laatste categorie spelen de binnenrandse verschillen: inwoners van ‘tewerkstellingsgemeenten’ (zoals Vilvoorde) zien zichzelf vaker als Nederlandstalig daar waar inwoners uit rurale (zoals Grimbergen) en semi-urbane (zoals Dilbeek) zich vaker Vlaming voelen. Bijkomend: mensen die in de Rand geboren zijn, zijn meer geneigd zich als Vlaming te zien dan mensen die in de Rand wonen maar elders in Vlaanderen geboren zijn. Politieke ‘framing’ zou daar een oorzaak van kunnen zijn, zo zegt Janssens: in de Rand zit de tegenstelling tussen Franstalig en Nederlandstalig nog altijd ingebakken.
Rudi Janssens.
hebben met Frans en Nederlands als officiële talen in de Rand. Janssens: “Dat blijkt vooral een praktische ingeving te zijn, en geen politieke. Vooral anderstaligen nemen niet graag politieke standpunten over taal in.” In hoeverre blijkt dat er een kloof gaapt tussen het stedelijke Brussel en de Vlaamse Rand? Janssens: “Die kloof bestaat vooral in het identiteitsdenken. Laat dat een aspect zijn dat we nog veel beter kunnen bevragen. Het zal interessant zijn om te kijken welke aspecten samenhangen met die identiteitsvraag. Ook in Brussel.” Christophe Degreef
ADVERTENTIE
www.mivb.be
BDW REGIO
BDW 1455 PAGINA 14 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
DEZE WEEK OP DE KASTELEINSMARKT > LANGS DE MARKTKRAMERS NA HET DRANKVERBOD
‘Zolang de euro rolt, blijven we komen als marchand’ over huishuur in de wijk te discussiëren. De markt zuigt al vroeg ambiance aan. De marktmeester staat op scherp: “Ik moet hier veel in het oog houden. Er is de ambulante handel zonder vaste plaats (5 procent van de marktkramers die per lottrekking een stek toegewezen krijgen, red.). Ik moet hun afval na de markt opruimen. En controleren of iedereen zijn gasflessen goed aansluit; er niet gebricoleerd wordt met elektriciteitskabels, want anders staat de wijk in het donker. En ik hou zelfs in het oog of ze geen vervallen voedsel etaleren. Spijtig dat het marktreglement niet oplijst wat verkocht mag worden. Ik zie met lede ogen de street food en dranktenten toenemen. De textielhandel kan het schudden op de markt. Maar hier rolt nog veel geld.” Twee politieagenten passeren om de hoek. Verbaasd hoor ik hen zeggen: ”Tiens er is markt, ah ja, ‘t is woensdag.”
Echte Fransen
Op 31 oktober werd het politioneel verbod op alcoholverkoop opgeheven.
© BART DEWAELE
ELSENE – Op het Kasteleinsplein houden street food en dranktenten de passanten wat langer vast dan ze tijd hebben om eetwaren in te kopen. Onder de hoge linden is het zalig kuieren bij een exotisch hapje en wat bubbels. Zeker nu het ‘drankverbod’ al zes weken opgeheven is, kabbelt het sfeertje terug. ‘La vie est tellement courte, faut se gâter’, horen we van bobo’s, onder het alziend oog van Serge, de placeur, die er het zijne van denkt.
D
e placeur, dat is de marktmeester. Een sympathieke gast, die van aanpakken weet en van het type waar je liever geen last mee krijgt.
ADVERTENTIE
Puzzel Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap
✆ 0800-15045
alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30
Bezoeken enkel op afspraak
puzzel@resonansvzw.be
Op woendag de plaatsen voor markkramers toekennen, dat is zijn hoofdtaak: 56 zijn het er vandaag (10 december, red.). In het voorjaar werd de overlast rond het Kasteleinsplein ten top gedreven. Vooral in de Edelknaapstraat en rond het plein is het na de kantooruren op woensdag, donderdag en vrijdag op de koppen lopen, zeker bij droog weer. De terrassen puilden uit, de trottoirs en zelfs de straat leken wel voetgangerszone, maar dan voor drinkers die de hemel bouwden. Voor sommige wijkbewoners bleek het eerder de hel. De wekelijkse markt op het plein zou de oorsprong van de overlast zijn. Alhoewel de lawaaiverkopers eigenlijk pas na de markt de toon zetten. Op 23 april dit jaar liep de emmer over, de gemeente had beslist om vanaf dan op woensdag een alco-
holverbod op de markt en daarrond op te leggen, vanaf vijf uur ‘s middags. Na elf uur ‘s avonds moesten de tapkranen onverbiddelijk dicht. Inmiddels heeft de gemeente op 31
het reglement heeft nooit wat veranderd voor ons,” geeft de barman nog mee. Het aantal dranktenten op de markt blijkt er niet op geslonken te zijn. Tussen de kramen zitten al wat mensen hun vrije namiddag te vullen met een glaasje cava, rode wijn en ander sterks. We tellen een zestal dranktenten, die veel moeite doen voor klantenbinding, van O Furancho (Gallicische wijnen) tot een heuse loungebar met zeteltjes, Emile & Fils. Al concurreert er ook
“Spijtig dat het marktreglement niet oplijst wat verkocht mag worden; men mag zowat alles verkopen. Ik zie met lede ogen de street food- en drinktenten toenemen” oktober het politioneel verbod opgeheven. “Dat wist ik niet,” hoor ik van de man achter de tap in Brasserie The Duke, op de hoek met de Waterleidingstraat. Nou ja, de media ook niet. “Het terras is wettelijk, dus
een standje Marokkaanse muntthee met huisgemaakte Msemen voor wie sober drinkt. Het betaalt twaalf euro voor haar plaats. Naast het plein bij oud café Le Châtelain, staan al vier aangeschoten bcbg’s
Een West-Afrikaproject heeft twee eettenten, met kip curry uit Madagaskar en kip met pindakaas uit Congo, pruttelend in grote potten. Maar naast kerstbomen zijn het de delicatessenstands die het blijven doen, met hoeveproducten uit Beloeil en vleeswagens als Epicerie Douce France. We blijven hangen bij de twee oudste marktkramers, een grote snoepkraam met beertjes van Joris, al 30 jaar gekend. En op de hoek staat de allereerste groentekraam, uit Liedekerke: de twee zonen van Jefke Desaeger, die acht markten in het gewest aandoen. “Ik begon met een standje eieren op de markt van Jette, omdat ik van mijn kippenkweek 4.000 eieren kwijt moest, zeven dagen op zeven. Toen het slechte aardappeljaar 1976 kwam, kon ik heel wat verdienen aan de overschotjes van boeren die ik op de markt verkocht. Maar we hadden het hard, dat eerste jaar op Châtelain; de placeur vroeg 5.000 oude franken per week, die we onder de kraamhouders bij elkaar ronselden uit solidariteit om de markt staande te houden. Gelukkig bleef het volk toestromen. En is het cliënteel niet veranderd. Het zijn nu de echte Fransen, niet de Franstaligen, die 13 procent van Elsene bevolken, die hier met grof geld circuleren. Zolang de euro rolt, blijven we komen als marchand.” Daar drinken we Champagne op – ‘t is toch maar één keer kerst. Jean-Marie Binst
© HELEN HERMANS
BDW 1455 PAGINA 15 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Brussel-Stad > 42 miljoen euro investeringen
Regie Stad Brussel verkoopt nu ook woningen BRUSSEL – De Grondregie van de stad Brussel gaat in 2015 voor de eerste keer koopappartementen en dito huizen op de markt brengen. “We willen de aantrekkingskracht van de Regie bij verschillende doelgroepen verhogen,” zeggen schepen van Stadseigendommen Mohamed Ouriaghli (PS) en directeur Marc Libens. De Grondregie heeft in 2015 42 miljoen euro veil voor bouw en renovatie. Er gaat 25 miljoen euro naar de oplevering van 96 woningen aan Simons/Antwerpen, naast woningen wordt er ook een crèche gebouwd. In het bedrag is ook de MAD inbegrepen en de bouw van koopwoningen, onder andere aan de Ganzeweide in Haren. Dat de stad ook woningen gaat verkopen kan vreemd lijken, CityDev doet dat al. Bovendien gaat de stad de verkoopsvoorwaarden van CityDev kopiëren. De Grondregie wil een breed scala aan Brusselaars bereiken, zo luidt de uitleg. Wat je alvast niet kan ontkennen: tijdens de vorige legislatuur beloofde de stad duizend woningen te bouwen, de stad heeft de doelstelling meer dan gehaald. De opeenvolgende Brusselse ministers van Huisvesting hadden alle moeite om sociale woningen en woningen voor middeninkomens te bouwen. “Bij ons waren de omstandigheden gunstiger,” verdedigt Ouriaghli zijn gewestelijke collega’s.
Weinig schulden
Ook de kleedhokjes rondom worden gerenoveerd. Aan het jaren-1950-aspect van het zwembad verandert in principe niets.
Schaarbeek > Renovatie zwembad vanaf januari 2016
Roestvrij stalen badkuip voor Neptunium Beliris begint expertise te ontwikkelen in de renovatie van zwembaden. Na die van Ganshoren en Molenbeek, zijn nu de plannen klaar voor de renovatie van Neptunium, het mooie modernistische zwembad in Schaarbeek.
© NGI
UIT DE LUCHT GEGREPEN
Verder trekt de stad zeven miljoen uit voor
de aankoop van gebouwen en terreinen, 3,8 miljoen voor buitengewoon onderhoud en 3,2 miljoen voor zware renovatiewerken waaronder isolatie. De schuld van de Grondregie stijgt in 2015 tot 174 miljoen euro, dat is een schuldgraad van 21 procent. In 2018 stijgt de schuldgraad tot 31 procent. Dat is volgens Ouriaghli geen probleem: vagtgoedbevaks hebben een wettelijk toegelaten schuldplafond van 65 procent. Bovendien gaat de schuldgraad dankzij nieuwe inkomsten – bijkomende woningen, winkels en garages – na 2018 opnieuw stijgen. Ouriaghli: “Op geen enkel moment zal de Regie verlieslatend zijn.” Het is ook de Grondregie die personeel, huur en lasten plus afl ossing van de schulden betaalt. Ook voor de volgende legislatuur – 20182024 – ziet het plaatje er goed uit. Zegt Ouriaghli: “De volgende meerderheid zal kunnen genieten van een investeringsmarge van om en bij de 100 miljoen euro, een bedrag dat zou kunnen dienen voor de aankoop van woningen die gebouwd worden in het kader van het Neo-project.” De Stad Brussel is een serieuze vastgoedoperator, de stad verhuurt 3.200 woningen, 600 handelszaken en 1.400 parkeerplaatsen. Al van in de jaren 1970 toen de latere burgemeester Hervé Brouhon (PS) als schepen de Hausmannsiaanse appartementen langs de centrale lanen opkocht om de middeninkomens in de stad te houden. Danny Vileyn
Beliris trekt 6 miljoen euro uit voor de volledige renovatie van het zwembad uit 1953. De gemeente voegt daar 1,6 miljoen euro aan toe. “Zoals afgesproken in het gewestelijk zwembadplan beperken we ons in de renovatie tot drie zaken: het gebouw, de baden en de zogenaamde speciale technieken,” zegt Marianne Herniaux van Beliris. Concreet betekent het dat de kuipen (zowel het 33-meterbad als het kinderbad) een inox kuip krijgen waardoor de waterdichting verzekerd is, en dat er een nieuw waterbehandelingssysteem komt. “Verder wordt vooral aan comfort gewerkt,” zegt Hiernaux. Zo worden de kleedkamers gerenoveerd en deels toegankelijk gemaakt voor rolstoelgebruikers. Er komen ingrepen voor een betere ventilatie en akoestiek, en het zwembad krijgt nieuwe ramen, zo-
dat ook de energiekost naar beneden kan. “Aan het aspect van het zwembad verandert in principe niets,” zegt Hiernaux. Ook de kleedhokjes rondom worden gerenoveerd, maar het is wellicht niet de bedoeling om die alsdusdanig in gebruik te nemen. De gemeente zal de renovatie van de cafetaria op zich nemen, het verdrinkingsalarm, en staat ook in voor de renovatie van de andere lokalen in het zwembad. Minder goed nieuws is er voor de kinderen. De grote waterglijbaan zal verdwijnen, om redenen van hygiëne, veiligheid en beheer. Beliris hoopt nog voor het einde van het jaar de vergunningen in te dienen zodat eind volgend jaar met de werken gestart kan worden. Die zullen anderhalf jaar duren. Dat is vervelend voor de duizenden schoolkinderen die er komen zwemmen, maar er zijn gesprekken aan de gang met de buurgemeenten Evere en Sint-Joost, voor het gebruik van hun zwembaden. De laatste grote renovatie van Neptunium vond twintig jaar geleden plaats.
Steven Van Garsse
Sint-Agatha-Berchem > Circulatie Gentsesteenweg gewijzigd Elk jaar koopt het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) luchtfoto’s aan om zijn databank met geografische gegevens aan te passen. Overlappende luchtfoto’s worden daarop op elkaar gelegd, waardoor een 3D-model ontstaat, dat op zijn beurt vergeleken wordt met de gegevens die het NGI heeft van plaatsnamen, rivieren, bossen en gebouwen. Zo wordt duidelijk hoe de werkelijkheid op het terrein is in vergelijking met de werkelijkheid op de kaart. Het NGI is natuurlijk al zo lang bezig met kaarten maken dat het een indrukwekkend archief heeft met luchtfoto’s. Week na week vindt u in deze rubriek luchtfoto’s uit een van 19 Brusselse gemeenten. Vorige week zag u inderdaad de Begraafplaats van Ukkel in de Verrewinkelwijk, in 1969. Deze week blijven we opnieuw in hetzelfde jaar (zoveel is er sindsdien toch niet veranderd), en zoeken we totaal andere oorden in Brussel op. Welke wijk zien we op bovenstaande foto? CD
Eenrichtingsverkeer in communicatie De gemeente heeft maandag doeken gehangen over de verkeerssignalisatie voor eenrichtingsverkeer die het Gewest op voorspraak van de MIVB had aangebracht op het laatste stuk Gentsesteenweg, tussen de Zellik- en de Keizer Karellaan. De tramlijn kreeg uniek verkeer in één richting. Nieuwe verkeersborden sloten het auto- en motorverkeer af. “De gemeente had nochtans haar negatief advies gegeven op de aanvraag tot toekenning van eenrichtingsverkeer op deze belangrijke invalshoek, richting Basilix en
Berchemse handelaars,” weet Sébastien Gysen, kabinetschef van de burgemeester. Het Gewest werd op 24 november gevraagd om zijn ingreep te herzien. Omdat de eenrichtingsstraat niet is opgenomen in een aanvullende bepaling op de gewestwegen, is een en ander uitgevoerd zonder wettelijk of juridische basis, stelt de gemeente. “Wij willen dat de rijrichting dubbel blijft.” Het verkeer kan inmiddels opnieuw door in beide richtingen. Jean-Marie Binst
BDW 1455 PAGINA 16 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Sint-Joost-ten-Node > Vzw Amazone begeleidt werkzoekenden OCMW
‘We zetten ons in voor de samenleving’
Amazone werd een jaar geleden erkend als PIOW en heeft sindsdien recht op subsidies om medewerkers te coachen in het restaurant van de organisatie. “Dankzij de erkenning en de subsidies die we daardoor krijgen, kunnen we meer investeren in het coachen van de werknemers. De medewerkers kunnen ook cursussen volgen zoals taalcursussen of korte opleidingen die gerelateerd zijn aan hun functie. Door de erkenning hebben we het traject dus kunnen professionaliseren en uitbreiden,” zegt Marleen Teugels, directrice ad interim bij Amazone. De medewerkers worden ingeschakeld in de zaal en aan het onthaal van het restaurant, en ook in de keuken. Teugels: “We leren hen vooral elementaire vaardigheden aan, zo-
© IVAN PUT
Vzw Amazone in Sint-Joost engageert zich voor de vrouwenbeweging en gelijke kansen. Daarnaast is Amazone ook een Plaatselijk Initiatief voor de Ontwikkeling van de Werkgelegenheid (PIOW). De organisatie begeleidt mensen die door het OCMW worden tewerkgesteld een jaar lang om hun kansen op de arbeidsmarkt te verhogen.
“We krijgen hier de kans om werkervaring op te doen”
leeftijden en culturele achtergronden. “Un bon melange,” stelt Martine Muyaya (20) die voor het onthaal van het restaurant wordt gecoacht. “Het traject staat ons toe actief te zijn, waardoor er geen leegte ontstaat op ons cv. We verbeteren hier bovendien ons Nederlands, een grote meerwaarde voor wanneer we werk gaan zoeken.”
Betere kansen
Martine Muyaya werkt voor het onthaal van het restaurant.
als op tijd komen, bepaalde regels respecteren en in een team werken. Zaken die voor hen niet altijd voor de hand liggen. Het zijn vaak mensen met een fragiel statuut die een bijzondere aanpak en coaching vragen. Ook de coaches moeten worden begeleid opdat ze hun extra taak zo goed mogelijk kunnen uitvoeren en combineren met hun hoofdverantwoordelijkheden.” De medewerkers komen via het OCMW bij een PIOW, zoals Amazone, terecht naargelang hun profiel en cv. Het team dat ze bij Amazone vormen is er een van verschillende
Mohamed Khaldoun (26) werkt in de zaal en ook voor hem is de begeleiding en ervaring bij Amazone belangrijk. “We krijgen hier de kans om werkervaring op te doen en om ons Nederlands te verbeteren. Daarnaast ontvangen we een loon, zoals een gewone werknemer.” Volgens Teugels past het statuut als PIOW perfect bij waar Amazone verder voor staat. “Amazone zet zich in voor de samenleving, meer bepaald voor gelijke kansen. Sint-Joost is een van de armste gemeentes van het land, en door bepaalde mensen te begeleiden en te vormen, kunnen wij ervoor zorgen dat ze betere kansen krijgen.” Dylan Belgrado
ADVERTENTIE
Juiste dag, juiste zak!
Kijk op netbrussel.be Advertentie Fost+
Je afval juist sorteren en ook de juiste zak buitenzetten op de juiste dag: zo zorg je er mee voor dat je stad aangenaam leefbaar blijft. Raadpleeg je persoonlijke ophaalkalender op www.netbrussel.be of via de app Recycle! op je smartphone of tablet. Meer info? Bel gratis 0800/981 81.
BDW 1455 PAGINA 17 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
BDWOPINIE
Hilde Crevits wil aandacht besteden aan de afstemming van de lerarenopleiding op de almaar toenmende diversiteit.
© SASKIA VANDERSTICHELE
ONDERWIJS > MINISTER VAN ONDERWIJS HILDE CREVITS OVER BRUSSELS ONDERWIJS
Extra middelen voor Brusselse diversiteit BRUSSEL – Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) kent naar eigen zeggen de uitdagingen van het Brussels onderwijs. Bovenop de correcte toepassing van de Brusseltoets wil ze, in overleg met het werkveld, oog hebben voor ieders bezorgdheden. De SES-werkingsmiddelen blijven behouden.
O
nlangs lanceerden Lieven Boeve, directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs en Raymonda Verdyck, afgevaardigde bestuurder van het GO! onderwijs van de Vlaamse gemeenschap een duidelijke boodschap in deze krant (BDW 1451, p.20-21). “In Brussel zijn er specifieke noden voor onderwijs. Het is belangrijk dat er geen beleid wordt gevoerd boven
de hoofden van de scholen zelf.” Als Vlaams minister van Onderwijs ken ik de troeven van het Nederlandstalig Brussels onderwijs. Het is kwaliteitsvol, heeft een goede naam en mag zich terecht positioneren naast de kwaliteitsvolle scholen in Vlaanderen. Maar ik erken ook de uitdagingen in het Brusselse onderwijs: de capaciteitsproblematiek, het inschrijvingsbeleid, de afstemming onderwijs-arbeidsmarkt, het
werven en behouden van onderwijspersoneel. Het is maar een greep uit de uitdagingen die zich in Brussel aanbieden. Uitdagingen waaraan ik graag wil werken om de kwaliteit van het Nederlandstalige onderwijs in Brussel te blijven garanderen.
Mensenwerk Aan het begin van deze legislatuur kende ik, in samenspraak met haar Brusselse collega Guy Vanhengel, 5 miljoen euro uit de Vlaamse begroting toe aan vier schoolbouwprojecten. Zo kunnen we vanuit Vlaanderen blijven investeren in voldoende capaciteit en zal het masterplan scholenbouw, naast de problematiek van verouderd patrimonium, oog hebben voor een verhoging van
de capaciteit in die steden en gemeenten waar de noden het hoogst zijn. Dus ook in Brussel. De talige, culturele en socio-economische diversiteit in Brussel weerspiegelt zich in de klassen en scholen. Het is belangrijk om in het Brussels onderwijs in te spelen op de diversiteit die aanwezig is in de klas. Dit doet Vlaanderen door extra middelen en omkadering te voorzien, maar ook door maatregelen te treffen omtrent het inschrijvingsrecht en in de lerarenopleiding. Scholen met leerlingen met bepaalde socio-economische kenmerken (SES) krijgen bijkomende middelen om in te spelen op de specifieke noden. De scholen krijgen deze middelen voor het overgrote deel toe-
gekend in omkadering. Een kleiner deel zijn werkingsmiddelen. Naar aanleiding van berichten in de media over de toekenning van die middelen is er onrust ontstaan. Deze onrust is onterecht. Ik wil de extra omkadering voor SES-leerlingen behouden zonder meer. Het gaat om bijna 210 miljoen euro. Het engagement, de uitstraling, de inzet van de leraar om elke dag opnieuw kansen te geven in de klas, aan elk kind. Dat is de hefboom. Daar wordt onderwijs gemaakt én worden kansen gecreëerd. Het succes van onderwijs ligt in de relatie van de leraar met de leerling. De SES-werkingsmiddelen, goed voor ruim 107 miljoen euro, kunnen scholen vrij besteden. Het decreet schrijft een evaluatie van deze middelen voor. Er lopen nu twee onderzoeken over de manier waarop deze middelen worden aangewend in de scholen. Het is belangrijk om eerst de resultaten van die onderzoeken te kennen. De middelen worden hoe dan ook behouden. Het inschrijvingsrecht in het leerplichtonderwijs is te complex en de bedoeling is om het te vereenvoudigen. Het vormt immers de basis voor de vrijheid van schoolkeuze die mij na aan het hart ligt. Zo ook in Brussel. De aanwezigheid van verschillende gemeenschappen en onderwijsspelers maakt die realiteit hier nog complexer. Ik wil komen tot een duidelijk systeem van gegevensuitwisseling tussen de verschillende gemeenschappen en partners zodat we echt kunnen opvolgen waar elk kind terechtkomt. Daarover had ik al overleg met mijn collega’s van de Franse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
Brusseltoets Onderwijs is mensenwerk. Dankzij gemotiveerde leraren, directies en begeleiders krijgen onze leerlingen de kansen die ze verdienen. Ook in de toekomst willen we sterke leerkrachten voor de klas en ze er ook houden. Ik wil aandacht besteden aan de afstemming van de lerarenopleiding op de almaar toenemende diversiteit, zeker in een grootstedelijke context. Niet in het minst in Brussel. De uitdagingen in het Nederlandstalig onderwijs in Brussel zijn groot. Ik vertrouw erop dat mijn beleidsnota scholen aanspreekt en hen stimuleert om er als goede regisseurs mee aan de slag te gaan. Sommige uitdagingen zijn eigen aan Brussel en vragen dan ook een eigen aanpak, rekening houdend met het complex institutioneel kader in de hoofdstad. Bovenop de correcte toepassing van de Brusseltoets wil ik, in nauw overleg met het werkveld, oog hebben voor ieders bezorgdheden en het volledige onderwijsveld betrekken bij mijn beleid. Want Vlaanderen laat Brussel niet los.
Hilde Crevits Vlaams minister van Onderwijs (CD&V)
BDW 1455 PAGINA 18 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
BDWOPINIE ling is. Bestuurders beweren dat in de stad voor iedereen een plek moet zijn maar rollen, wegens andere prioriteiten, de rode loper uit voor private investeringen, die per definitie niét voor iedereen zijn, noch kwantitatief noch kwalitatief. Binnen die context moet ook de discussie rond de parking onder het Vossenplein in de Marollen bekeken worden. Omwille van een circulatieplan, dat de pretstad in het centrum meer expansie wil geven onder het mom van voetgangersvriendelijkheid, moet een simpele woonbuurt met een niet-marktconforme volksmarkt vechten voor wat respect en het eigen overleven. De stad is voor iedereen, maar niet iedereen is gelijk voor de stad, zou Orwell zeggen.
Elementaire beleefdheid
De nachtwinkeltaks toont duidelijk de visie van blanke middenklassers aan, zegt woon- en stadsdeskundige Filip Canfyn.
© MITTERNACHT
STEDENBOUW > FILIP CANFYN OVER DE ‘NIET-MARKTCONFORMEN’ VAN DE STAD
De wenselijkheid van een stad voor iedereen BRUSSEL – Dat de stad heel wat vijanden en aanhangers van de stelling ‘onbekend is onbemind’ telt, staat buiten kijf. Dat ook de bestuurders van onze twee grootste steden zelf een moeilijke relatie hebben met hun eigen werkterrein en koppig slechte recepten toepassen, moet ons zorgen baren, stelt woon- en stadsdeskundige Filip Canfyn.
N
eem nu de Brusselse regering van Rudy Vervoort, die naar buiten komt met tien belangrijke bouwwerven voor de nabije toekomst. Uiteraard wordt eerst de natuurlijke drang naar visibiliteit bevredigd, zoals het nieuw geplande fantastische Zuidstation, wat leidt tot de wat ongelukkige uitspraak: “Het kan niet dat het huidige Zuidstation voor de buitenlandse toeristen de eerste kennismaking is met ons land.” Bruxelles-Midi ligt inderdaad niet in de Avenue Louise.
Hoopgevend dan weer is de politieke interesse voor het woonprobleem en de dito consensus over de demografische druk: er komen tegen 2020 120.000 inwoners in het Brusselse Gewest bij, dat betekent dus 20.000 inwoners meer per jaar en daar moet iets aan gedaan worden, aan die 10.000 nieuwe woonbehoeften per jaar. Hierbij moet wel naïef verondersteld worden dat het huidige Brussels woonpatrimonium zowel kwantitatief als kwalitatief op peil blijft, dus dat structureel gereno-
veerd en gesaneerd zal worden om geen bestaande woningen te verliezen.
Demarcatielijn Vervoort pakt dit woonprobleem aan met tien grote projecten, van de Heizel en de Navo-site over Reyerslaan en Josaphatsite tot StationWest en kanaalzone. Ik tel maximaal 40.000 nieuwe woonunits en zeker niet tegen 2020. Ik stel vast dat die woningen steevast samen met kantoren en winkels worden opgetrokken. Ik vind bijna geen enkele zinspeling op sociale of betaalbare woningen of op huurwoningen. Ik lees dat bij gebrek aan publieke middelen beroep moet gedaan worden op private investeringen. Kortom, de nieuwe woningen zullen haast allemaal marktconform zijn. Het stedelijk bestuur vertrouwt erop dat marktconformiteit
de motor zal zijn van het stedelijk wonen, waarbij het succes van het aanbod zal afgemeten worden aan de vraag van de hogere inkomens en de iconische middenklasse, terwijl het bestuur én de aanbieders graag vergeten dat de nieuwe bijkomende huishoudens niét marktconform zijn en een inkomen (ver) onder het gemiddelde hebben. Bestuurders onderkennen wellicht de noodzaak aan brede actie maar missen elke sense of urgency. Bestuurders zouden moeten weten dat de kanaalzone de helft van de nieuwkomers opvangt en dus niet in de eerste plaats geïnteresseerd is in een Museum voor Hedendaagse Kunst in de Citroëngarage. Bestuurders zouden moeten beseffen dat de demarcatielijn tussen arm en rijk alsmaar dikker wordt en dus niet weggeveegd wordt door projectontwikkeling, die geen stadsontwikke-
Hier kan tevens de brug gemaakt worden naar de nachtwinkeltaks in Antwerpen. De zogenaamd imagoverlagende winkels, waarbij een nachtwinkel gemakshalve eenzelfde veeg uit de pan krijgt als een wedkantoor of een pornoshop, moeten verbannen worden met een hoge starttaks en een jaarlijkse belasting. Zelfs de Antwerpse ondernemers laken deze veralgemenende bedreiging van het vrij ondernemerschap als een verkeerde remedie tegen punctuele overlast, malafide praktijken of onesthetische vitrines. Stadssocioloog Stijn Oosterlynck zegt in dit verband zeer relevante dingen, zoals ook Doug Saunders in Arrival City. De nachtwinkeltaks toont duidelijk de visie van blanke middenklassers aan. Die begrijpen niet dat die lagedrempelwinkels een noodzaak zijn voor nieuwkomers, als bron van inkomsten voor wie geen plek krijgt op de reguliere arbeidsmarkt en als trefpunt voor doorverwijzing voor wie zijn weg nog moet zoeken. Bestuurders moeten daarom de problemen rond die winkels bestrijden in plaats van deze kwetsbare groepen dieper in de put te duwen vanuit een stigmatiserend oordeel over wie wel of niet het juiste imago heeft, over wie wel of niet marktconform is. Het is niet omdat blanke middenklassers het nut van deze winkels niet inzien of niet aangesproken worden door hun aanbod (hun studerende kinderen weten nochtans alle nachtwinkels in de stad liggen) dat een stad alleen voor blanke middenklassers bedoeld is. Zelfs als bestuurders niet overtuigd zouden zijn van de wenselijkheid van een stad, die voor iedereen is en die dus ook voor de niet-marktconformen moet gemaakt worden, dan nog moet de elementaire politieke beleefdheid opgebracht worden om geen stad te maken tégen de nietmarktconformen. Als we dit principe al niet meer kunnen afspreken...
Filip Canfyn, Woon- en stadsdeskundige
BDW 1455 PAGINA 19 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
lezersbrieven@bdw.be
BRIEVEN VAN LEZERS
Asbak Over de hele wereld worden naar schatting elke seconde 137.000 sigarettenpeuken op straat gegooid. Het duurt ongeveer 12 jaar voordat een sigarettenpeuk volledig is vergaan. Sinds het rookverbod in openbare ruimten is de situatie wat betreft sigarettenpeuken op straat in Brussel sterk achteruitgegaan, onder meer door het blijkbaar toenemende gebrek aan elementaire burgerzin. Behalve dat Brussel op vele plaatsen vaak op een vuilnisbelt lijkt, zijn de trottoirs in de stad ook rijkelijk bezaaid met sigarettenpeuken en dit in alle wijken van de stad. Onbegrijpelijk - gezien het probleem van openbare veiligheid en gezondheid (1 sigarettenpeuk kan 500 liter water ongeschikt voor consumptie maken) - dat de stad niet meer aandacht heeft voor de jacht op sigarettenpeuken. Het principe van ‘de vervuiler betaalt’ moet in alle domeinen worden toegepast; de tabaksfabrikanten en de rokers zouden moeten betalen voor de peuken op trottoirs. Sinds het probleem van de hondenpoep op trottoirs actief werd aangepakt, is dit vrijwel verdwenen. Waarom kan de stad, zoals bijvoorbeeld in Madrid, geen publieke asbakken installeren op openbare plaatsen (straten, ingangen van openbare gebouwen en metrostations enzovoort). Waarom kan de MIVB er geen plaatsen bij tram- en bushaltes? Ondanks meerdere vragen hierover aan de schepen van Openbare Reinheid van de stad Brussel, is deze tot hiertoe niet erg actief gebleken op deze problematiek. Patrick Gillard, Neder-over-Heembeek
© NANCY DELPLANCHE
Castorwijk In de krant van vorige week zag ik het artikel over de Alhambrawijk (BDW 1454, p.15). Er is sprake van een naamsverandering voor de wijk. Ik woon al zowat twintig jaar in de wijk en wil jullie hierbij graag het ‘verhaal’ achter deze naam laten weten want dat is meer dan wat vermeld staat in het artikel. De naam Castor komt van ver. Voordat het gebouw van de grondregie (dat het hele huizenblok vormt met de Lakensestraat en de Spaarstraat) gebouwd werd, was dit een braakliggend stuk grond. Hierop kwamen de buurtkinderen samen om een potje te voetballen. Zij (Franstalig) noemden zich de Castors, de bevertjes dus. Zij vormden een hechte groep en zijn die naam altijd blijven dragen. Wanneer de grond-
regie beslist heeft om in samenspraak met de bewoners (kinderen) een graffitimuur aan te laten brengen op een muur van hun gebouw, hebben ze gevraagd om deze naam in de tekening te verwerken. Zo is die tekening dus ontstaan. De vraag om de naamgeving Castor komt dus niet voort uit deze tekening, maar van veel eerder. Nancy Delplanche, Brussel-Stad
Actuele kunst Zeker als de aankoopbudgetten voor de federale collecties krap zijn, zijn en blijven schenkingen zeer welkom. Maar ik begrijp dat staatssecretaris Elke Sleurs (N-VA) in de nabije toekomst voldoende middelen voor eigen aanwinsten zal vinden voor haar federale instellingen. Zou er voor de staatssecretaris dan ook een probleem bestaan met de overname door het Museum aan de Stroom in Antwerpen van de unieke precolumbiaanse verzameling van de familie Janssen? Als staatssecretaris ontwikkel je normaliter een beleid met de diensten in functie van de opdracht van de instellingen. Spanningen onderweg zijn niet altijd contraproductief, maar mogen beleidsmatig de toekomst nooit hypothekeren. Zwakke punten ga je niet uit de weg en indien de financiële middelen het toelaten ga je bij het wegwerken van vastgestelde lacunes (onderkomen patrimonium, aangehaalde jarenlange onderfinanciering) nieuwe impulsen geven of voorbereiden. Hier horen we een opsomming van opeenvolgende polemieken. Intern, maar ook met externe opportuniteiten die ‘principieel’ afgewezen worden. Als dit slechte toneel wordt verdergezet, verziek je onvermijdelijk de instellingen die je tijdelijk toevertrouwd worden. Maar de polemiek voedt wel wie leeft op ontevredenheid en cynisme. Enkel wie de behoefte in Brussel aan een volwaardig museum voor actuele kunst naast het verdienstelijke tentoonstellingsbeleid van Wiels en Bozar ontkent, kan zich vandaag permitteren om samenwerking principieel uit te sluiten. Wouter Bracquené, Elsene
Affreuze vodden De ‘vodden’ tussen de zuilen van de Beurs, voor de tentoonstellingen van Lego of Da Vinci, of nu weer voor Giants of the Earth, zijn erg schreeuwerig. Doe die misplaatste vodden onmiddellijk weg. Dank u, stadsbestuur! Birgit Cachet, Vorst
© JO VOETS
SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.
PROTEST flits h
MAANDAG 15 DECEMBER, 13.45U. Het stond in de sterren geschreven dat militanten van de (socialistische) vakbond op de nationale stakingsdag naar de hoofdzetels van Voka en N-VA in de Koningsstraat zouden trekken. De vakbondslui hadden eieren en chocolademelk bij om de gevels van patroonsorganisatie en partij te bekladden. Maar de politie stond paraat, de betogers geraakten wel bij Voka maar niet bij de N-VA. De staking was geslaagd, aldus de vakbonden. De bal ligt nu in het kamp van regering en werkgevers. DV
BDW 1455 PAGINA 20 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK publieke opinie.” Ben Yakoub volgde de audiovisuele uitlaatklep van veel jongeren op en ontdekte gaandeweg “de avant-garde van een nieuwe cinematografische taal.”
Cigarette Available
System_D programmeert naast films ook debatten en een foto-expo. Links: een beeld uit ‘The Split’. Rechts: een foto van Nganji Mutiri.
FILM > FESTIVAL SYSTEM_D IS EEN FORUM VOOR JONG OPKOMEND BRUSSELS FILMTALENT
Door de lens van Brusselse autodidacten BRUSSEL – Jong van geest zijn, geen filmopleiding achter de kiezen hebben en een film durven af te leveren die jeugdigheid, autonomie en Brussel uitdraagt. Die losse criteria moesten Brusselse alternatieve filmmakers uit hun tent lokken voor de tweede editie van het filmfestival System_D. Het aanbod is eclectisch, ongecensureerd en rauw.
S
ystem D. Het is een begrip waar Wikipedia een pagina aan wijdt. De letter ‘D’ staat voor het Franse woord débrouillard. In zijn roman Down and Out in Paris and London uit 1933 gebruikt George Orwell de term voor keukenhulpen onderaan de maatschappelijke ladder: klussen krijgen ze wel geklaard, no matter what. System D gaat over de improvisatorische manier om uitdagingen aan te pakken, vooral als het lot je niet welgezind is. De deelnemers van het festival System_D zijn
in ieder geval rad van aanpak. De weg tot het regisseurbestaan was voor hen vaak langer dan voor wie netjes een filmopleiding doorloopt. Maar van de 150 inzendingen halen toch mooi 35 documentaires, kortfilms, animaties en videoclips het witte doek. Juryleden van dienst zijn Adil El Arbi en Bilall Fallah (de makers van Image, nvdr), rapper en acteur Pitcho, filmmaker Ronnie Ramirez en Dorothée van den Berghe, bekend van de langspeelfilms Meisje (2002) en My Queen Karo (2009).
De kiem voor System_D is vijf jaar geleden gelegd, zegt Joachim Ben Yakoub die het filmproject coördineert vanuit de Pianofabriek. “Het was toen onrustig in Vorst en Sint-Gillis, er waren rellen met allochtone jongeren. Maar bij de jongeren van de jongerenwerking van de Pianofabriek (Déclik, onder de vleugels van Samira Benallal nvdr.) en hun moeders ving ik andere interpretaties van de feiten op. Ik zag twee complementaire verhalen, maar het ene kwam niet aan bod in de krant noch in de
Sigaretten schooien. Een te banaal onderwerp om films over te maken, denkt u? Mustapha Bandini (34) en Nino Man (39) maakten een absurde spotprent over die eigen irritante ervaring als roker. Hoewel het hoofdpersonage nog maar net een sigarettenpak gekocht heeft, wordt hij onophoudelijk lastiggevallen door ‘saffenschooiers’ van diverse pluimage. “We houden ervan om de storende zaken des levens te verfilmen. Daar zit altijd een universeel kantje aan. De sigaret kan je gerust vervangen door iets anders,” zegt Mustapha. Entertainment primeert op de boodschap. Als hun film vragen oproept, des te beter. Professionele filmmakers durven ze zich nog niet te noemen. Nino hopte de afgelopen jaren van de hiphop, de rap en de fotografie richting het medium film. Mustapha schaaft al ongeveer tien jaar aan zijn cameravaardigheden. Hij verdient zijn brood met videofilms maken, als workshopbegeleider bij het CVB (Centre Vidéo de Bruxelles) en bij Stadsateliers. Dat er een storyteller in hem schuilt, wist hij als kind al. Hij herinnert zich hoe hij als tiener radioverhalen registreerde. “Ik hou van de amateurkunst in de nobele betekenis van het woord. Amateurkunst is liefde, vuur, passie.” De financiering voor Cigarette Available hoestten ze samen op. Ze wilden niet afhangen van de timing van een geldschieter, noch een inhoudelijk compromis sluiten. “System_D onderstreept een belangrijk fenomeen, namelijk de democratisering van audiovisueel materiaal,” zegt Mustapha. Hij gelooft dat het circuit van zelfstandige filmmakers zich ferm zal uitbreiden. “Zelfs grote namen zoals Spike Lee grijpen voor de financiering van films steeds vaker naar crowdfunding. System_D is de toekomst.”
The Split In Hanna Zaleski’s kortfilm The Split nestelen de lange, bevreemdende scènes zich onder je vel. Een jonge vrouw zit in bad en voert ogenschijnlijk banale handelingen uit: ze wast haar haar, scheert zich. Toch ziet de kijker dat ze lijdt. In haar jonge leven verhuisde Hanna verschillende keren tussen België en Polen, waar een strenge abortuswetgeving is en een sterk verdeelde publieke opinie rond uitgelokte vroeggeboorte. De idee voor The Split is gegroeid uit verontwaardiging over oordelen die vrouwen vaak nog moeten verdragen over hun individuele keuzes. “Samen met een vriendin keek ik naar een reclamefilm voor tampons. Verschrikkelijk. De reclame moest ons doen geloven dat de supertampon werkelijk alle geuren absorbeert en je vrij doet bewegen. Opdat niemand nog kan zien dat je je maandstonden hebt.” Hanna zou verwachten dat we het schaamtejuk hierover anno 2014 kunnen
BDW 1455 PAGINA 21 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
afwerpen. “We zijn geneigd te geloven dat het feminisme zijn taak al heeft vervuld. Wat nog telt, is een gelijk salaris. Maar we krijgen nog steeds allerlei etiketten opgeplakt. Alleenstaande moeder? Oh, neen. Een vrouw die resoluut voor haar carrière kiest? Neen, alstublieft. Een vrouw die aborteert, not done. Met een bloedneus over straat lopen is geen probleem, een vlek in je broek door een lekkende tampon, daarvoor moet je je verstoppen.” De titel van de film refereert aan Hanna’s passie en job als IT’er. “Zoals twee computerservers die zich kunnen deconnecteren, met corrupte data als gevolg, zo leven wij in een maatschappij die te veel zaken wil intellectualiseren. We distantiëren ons van het fysieke, van ons eigen lichaam.” Zaleski spreekt van haar eerste serieuze film, en de eerste keer dat ze echt iets durft te laten zien. Een filmopleiding heeft ze nooit gevolgd, maar een vader-cineast en moeder-actrice dompelden haar thuis wel onder in een filmbad. Ze had al wel eens rondgehangen op een filmset, maar sleet vooral veel uren in Cinematek, doorploegde filmkritieken en internettutorials, en trainde de regisseur in zichzelf door videoclips voor heavy metalbands te maken. Dat bij de making of van The Split niet alles vlot liep, frustreerde, maar was leerzaam. “Bepaalde scenes zoals ik ze in mijn hoofd had, konden we niet draaien omdat we niet de juiste camera of statief hadden. Het geluid moesten we achteraf opnieuw registreren. Ook in de montage moesten we creatief zijn, en hebben we Jim Jarmusch’ eerste langespeler, Stranger Than Paradise, herbekeken. Maar on s’est débrouillé, quoi.”
Gni Ts Ac
© QUENTIN BRUNO
De eigenzinnige films van (v.l.n.r.) Hanna Zaleski, Mustapha Bandini, Nino Man en Nganji Mutiri zijn te zien op het driedaags filmfestival System_D in de KVS. “Low budgetfilms zijn niet per se slecht.”
© SASKIA VANDERSTICHELE
© QUENTIN BRUNO
Een stilstaand beeld uit de film ‘Cigarette Available’.
Babetida Sadjo en Nora Alberdi in de hoofdrol van ‘Gni Ts Ac’.
De naam van de kortfilm is haast niet uit te spreken. In een minimalistische setting en zonder woorden onderzoeken twee actrices de relatie tot elkaar. Het is duidelijk dat regisseur Nganji Mutiri een hart heeft voor fotografie. De streetfotograaf had zich vier jaar geleden nochtans amper kunnen voorstellen dat hij films zou maken, die bovendien hun weg vinden naar filmfestivals met enige naam en faam. De verveling bij het bankkantoor waar hij tot zijn dertigste werkte, was verpletterend. Een ontslagbrief opende uiteindelijk de deur naar een creatief zelfstandig bestaan als schrijver, acteur, fotograaf en filmmaker. Hij riep een deelplatform voor poëzie in het leven (www.lartdetrehumain.net) en richtte samen met twee vrienden het artistiek collectief L’Animalerie op. “Onze leuze is: gebruik wat voorhanden is. En onze gouden regel is: elke keer iets beters maken.” Het lege huis van de pas overleden grootmoeder van een van de leden van het collectief, gaf de impuls voor de kortfilm Gni Ts Ac. Eén draaidag volstond. (Voor de geïnteresseerde lezer: Mr Wilkins van Watna Horemans, een andere film die te zien is op System_D, is in hetzelfde lege huis gedraaid, nvdr) Als adolescent ontvluchtte Nganji ooit oorlogsgeweld in Congo. Nganji kiest voor personages die zichzelf weer moeten bijeenrapen, die worstelen met grote of kleine drama’s. Regissseurs als Michael Haneke, Christopher Nolan, Jacques Audiard of Asghar Farhadi hebben volgens de jonge maker het talent om die interne menselijke strijd te verfilmen. Nganji’s voorbeeldenlijst is lang. Heeft hij schrik dat het publiek de films van System_D gaat bekijken als amateurproducties? “Dat is het risico. Maar als het publiek komt kijken, dan hebben we al gewonnen. Dan staat hen een aangename verrassing te wachten.” Kim Verthé Film Festival System_D. 19, 20 en 21 december in de KVS. www.festivalsystemd.be
BDW 1455 PAGINA 22 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Boek > ‘Architectuur België: 25 jaar in 75 projecten’
‘Bouw als inefficiënte behoefte’ © FILIP DUJARDIN
BRUSSEL - Architect Christophe Van Gerrewey heeft na twee romans en de Debuutprijs vorig jaar, een lijvig terre-à-terre dossier geschreven: ‘Architectuur België: 25 jaar in 75 projecten’. Een blik op wat er aan eigenzinnigs in een kwarteeuw bijkwam, ‘van architecturale woestenij tot gidsland’. Als smaakmaker geven we de architectuuroases in Brussel mee.
B
innen de chaotische urbanisatie van het gros van ons land, is het een verademing om zuivere, functionele en maatschappelijk aanvaardbare architectuur te ontdekken: dat wil dit boek aantonen. Al zou architectuur ook een invulling zijn van een inefficiënte behoefte. Die oefening maakte Christophe Van Gerrewey, verbonden aan de Vakgroep Architectuur & Stedenbouw van de Universiteit Gent. Bij zijn eigenzinnige opsomming van 75 bouwingrepen die hem als ‘schoolvoorbeeld’ interessant bleken, vergeet hij het Brussels Gewest niet onder de loep te nemen. De rits constructies begint in het jaar 1989 en eindigt in de nabije toekomst met enkele bouwprojecten als het AZ Groeninge in Kortrijk, Phenix 48 in Charleroi en pilootprojecten voor collectief wonen tot 2030. Brussel komt uitvoerig aan bod, omdat naast ‘les bureaux incontournables’ zeer opvallende realisaties versnipperd aanwezig zijn. Jeugdtheater Bronks (2009), een overheidsdossier van jaren, gerealiseerd door Martine De Maeseneer Architects (MDMA), is zo een gevel-
invulling in het straatbeeld. De kijkkast oogt transparant, maar blokt wel enkele onbestemde ruimtes op elkaar, zoals de kritiek in dit boek herhaalt. Een lege straatkant, in plaats van een speelplein of cafetaria, zou een van de gemiste kansen zijn voor het optimaler functioneren van dit theaterhuis. De oude wijnopslagplaats die door Christian Kieckens verbouwd werd tot kantoorruimte met woongedeelte (2004) met verschillende verbindingselementen en een binnenpatio is wel een voorbeeld van interessante herbestemming van het potentieel dat de oude stad herbergt. Voor een bouwkost van 750.000 euro is ruim 1.300 vierkante meter herbouwd tot een ruimte die multifunctioneel kan blijven. Dat ook tijdelijke constructies beklijvend interessant kunnen zijn, bewees het hangend kantoor in de Vlaamsesteenweg 181, genaamd RDF181 van het Brussels collectief Rotor (Maarten Gielen, e.a.). Op een terrein waar nieuwbouwwoonst zou komen werd met recyclagemateriaal een luchtig en lichtrijk blok gebouwd; opvallend inventief en herbruikbaar tegelijk. Ook XDGA (Xaveer De Geyter) ont-
De kijkkast van Bronks oogt transparant, maar blokt enkele onbestemde ruimtes op elkaar.
breekt niet in het boek, maar dan wel met een monovolumevilla met verplaatsbare muren in Hoeilaart, dat gretig de pers haalde. Het begrip ‘veranderlijkheid’ is hier maximaal in de praktijk omgezet, terwijl tijdloosheid in de vormgeving menig (toekomstig) bewoner zal aanspreken. Van een andere orde is De Geyters Keukentoren op de site van gemeenschapsonder w ijsinstelling Coovi-Elishout langsheen de Ring
in Anderlecht. Het lichtbaken aan sterke visibiliteit van een overheidsinstelling, ontstaan uit diverse aan elkaar klevende torens, blijft niet onbesproken. De uitbreiding en bekendheid van de scholencampus blijkt hiermee geslaagd; andere koek is het malfunctioneren van de buitenlift sinds de bouw in 2011. Een bewijs dat nieuwbouw met ‘nieuwe’ materialen risicovol blijft. Andere sokkels die opvallen, maar dan wel als een omarmende sluiting van een
huizenrij, zijn de baksteenrode appartemententorens Dupont et Dupond (2012) van het bureau Matador in de Dupontstraat. De arabiserende haremkijkgaten die licht binnenlaten ondersteunen de sociale cohesie in de Noordwijk. Blijft nog Intérieur FOR (2013) van Studio ADN (architecten van La Cambre). Hun projecten werden voorgesteld in het architectuurpromotiecentrum Civa (Elsene), om modellen aan te reiken waarin de
Concerten > Klassieke muziek in de gevangenis, psychiatrische instelling en op andere plaatsen
Muzikale Escapades op ongewoon adres
Vertrekkend vanuit de vaststelling dat mensen met Alzheimer alert reageren op muziek die hen heeft aangegrepen in jongere jaren, werd het project Escapades uitgewerkt, onder impuls van Patrick de Clerck, directeur van vzw Music Projects for Brussels. Het signaal dat deze mensen zich plots happier gaan voelen, door het herkenbaar aangename, werd geënt op andere doelgroepen.
Die zijn te vinden in een gevangenis, een psychiatrische instelling, een daklozencentrum, een opvangtehuis voor vrouwen, een dienstencentrum voor vereenzaamde armen. Wat de diverse bewoners van die ‘gesloten gemeenschappen’ gemeen hebben, is dat ze niet zomaar buiten kunnen lopen of functioneren. Escapades wil hen daar een tool voor aanreiken, door live kamermuziek in huis te brengen, met musici die hen een menselijk en universeel gevoel trachten te laten beleven. Muziek van Bach, maar ook van Janacek, Villa-Lobos, Saariaho en dies meer komt dus naar hen toe, als in een privaat concertzaaltje. Verschillende overheden, waaronder de Vlaamse Gemeenschapscommissie en de Vlaamse overheid, subsidiëren het initiatief.
© FESTIVAL ESCAPADES
BRUSSEL – Eerder deze maand en nog tot 14 januari 2015 stapt het Festival Escapades naar een zeer ‘fragiel’ publiek: gedetineerden, mensen met een psychose, daklozen en vrouwen in een opvangtehuis. De gesloten locatie krijgt klassieke muziek over de vloer, een sociaal-cultureel project met een wel zeer apart doel.
Sadie Fields in jail.
Er is deze maand al opgetreden bij Cosmos, het lokaal Dienstencen-
trum in Anderlecht, en de vrouwengevangenis Berkendael in Vorst.
Zondag wordt geconcerteerd in de gevangenis van Sint-Gillis. En op 14 januari vindt nog een laatste concert plaats bij het therapeutisch-psychiatrisch centrum L’Equipe in Anderlecht. De luisteraars zullen getest worden op hun reacties die zij ervaren bij en na het concert. Healing to Wellbeing is het opzet, net als kwaliteitscultuur binnen de habitat van fragiele groepen brengen. Van zodra de ‘luisteraars’ buiten hun instelling stappen, zullen ze geholpen worden met een stageplaats bij de betrokken culturele spelers. In een derde fase, later in 2015, zal hun verhaal uitgeschreven worden in een dossier dat andere culturele instellingen kan inspireren om muziek in huis te halen. U hoort er nog van. Jean-Marie Binst
© TIM VAN DE VELDE
BDW 1455 PAGINA 23 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Nick Trachet De appartementstorens Dupont et Dupond in de Dupontstraat.
loft (nieuwe woonvorm in een grootstedelijk gebied) haar typologie kan aanprijzen. En tot slot heeft Van Gerrewey ook het project Buurtpark 4 Vents (bureau Baukunst/Landinzicht) uit 2013 geëtaleerd, zodat duidelijk wordt dat mini-oases van groen meer kunnen zijn dan een basketterrein met gazon rond. De zandbak, bomen en rustzones sluiten perfect aan bij de school en de armtierige Vierwindenstraat vol noden, ook van rust.
Visionair potentieel Het boek wordt pas interessant achteraan, door extra’s als een (te summiere) verwijzing naar wat onze architecten in het buitenland realiseren. De markt lonkt, al krimpt die fors in Nederland - wat niet meegegeven wordt. Bureaus als het Brusselse JDS, recent nog met de Skipiste in Oslo en de woonsite
IJsberg in Aarhus gehonoreerd, en architectenbureau XDGA hebben hun stempel gedrukt op Rijsel. Die Franse ontwikkelingsstad (sinds 1987) springt respectvol om met het visionair potentieel van onze sterarchitecten. Zes interviews met gerenommeerde architecten van eigen bodem sluiten het boek af. Daarbij oud-Brussels bouwmeester Olivier Bastin, Vlaams bouwmeester Peter Swinnen en Brusselaar Adrien Verschuere, ooit projectarchitect bij het prestigieuze Herzog & de Meuron. Hij vindt het moeilijk te formuleren wat onder kwaliteit en wat onder architectuur kan worden verstaan. De verwarring tussen vorm en inhoud blijkt nog onduidelijk, stelt de architect. “In architectuur zijn de illustraties vaak aanwezig, maar de ideeën niet,” sluit hij af. Jean-Marie Binst
ADVERTENTIE
Sociale Verhuurkantoren (SVK)
Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen
a Gegarandeerde huur elke maand a
Verzekerd verhuurbeheer
a Onderhoud van uw woning
a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen
www.fedsvk.be 02 412 72 44
BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT
Zeeoor De feesten staan nu echt voor de deur, het moment waarop winkels en supermarkten hun duurste ingrediënten bovenhalen en restaurants totaal onredelijke voorstellen doen voor ‘réveillons’. Dat is ergerlijk. Maar aan de andere kant zijn er gedurende deze weken dingen te vinden die anders nooit op de markt liggen. Vooral in de viswinkels is de diversiteit groot. Wij kennen kaviaar, zeeëgels en scheermessen, maar nooit ofte nimmer liggen hier zeeoren in de winkel. Nochtans zijn dat bijzonder lekkere en gegeerde zeevruchten, overal waar ze gevangen worden. Weekdieren (Mollusca) bestaan in tal van variaties. Wij zijn als Belgen vertrouwd met de tweekleppigen (Bivalvia) waartoe onze geliefde mosselen, oesters en Sint-Jakobsschelpen behoren. Ook de inktvissen (Cephalopoda) zijn weekdieren, maar dan helemaal anders. Dan zijn er de slakken, die behoren tot de Buikpotigen, de Gastropoden. En er zijn nog heel wat andere soorten weekdieren waarvan de biologen soms geen idee hebben hoe ze ze moeten klasseren. Buikpotigen hebben geen poten op hun buik. Zij hebben trouwens helemaal geen buik. Wat bij ons in de buik zit (maag, darmen, lever, eventueel longen), zit bij slakken ‘op hun rug’ in het huisje, als het ware, maar een rug hebben ze ook al niet, want ze hebben geen ruggengraat. Sommige slakken hebben ook geen huisje maar als ik zo verder ga, wordt het té ingewikkeld. Mensen hebben de neiging om dieren vanuit hun eigen standpunt te interpreteren, maar dat slaat nergens op. Slakken hebben ook geen mening over mensen. Ze weten waarschijnlijk niet eens dat wij bestaan. Het zeeoor is een slak met een niet draaiende schelp. Alhoewel, als je goed kijkt zit er toch een draai in, zoals in een oor. Zeeoren – er bestaan tientallen soorten – behoren tot de familie van de Haliotidae en worden beschouwd als ‘primitieve’ slakken. Op de ondergrond waar ze leven zijn ze goed gecamoufleerd aan de buitenkant maar de binnenkant van de schelp is bekleed met het meest schitterende paarlemoer in alle kleuren van de regenboog. Om die reden heet het zeeoor in het Afrikaans perlemoen. De schelp wordt wereldwijd gebruikt om sieraden en inlegwerk te vervaardigen. Kenmerkend zijn ook de ‘ogen’: gaatjes op de zijkant van de schelp waardoor de slak ademt. Zeeoren komen overal ter wereld voor. Dicht bij ons in Bretagne. In de Middellandse zee zitten er wel,
in de tropen ook, maar het zijn toch vooral dieren van de koude wateren. In Californië noemt men ze abalone, het woord komt uit een plaatselijke indianentaal. Abalone diving is er een populaire zomersport en het internet loopt over van filmpjes over hoe je ze wel of niet moet klaarmaken. De ene zegt dat je ze langdurig moet kloppen, de ander beweert dat dat flauwekul is, enzovoort. De plaatselijke soorten leveren dieren van soms meer dan een halve kilo (zonder schelp!). Men maakt ze ook weleens in stoofpotjes klaar in Frankrijk. Maar de echte liefhebbers van deze specialiteit wonen in Japan, Korea en China. Het zijn overigens Japanse migranten die de Amerikanen zeeoren leerden eten. Zij kopen ze levend, maar ook gezouten en gedroogd of in blik en zo vond ik ze in de Chinese supermarkt. Wanneer het straks Chinees Nieuwjaar is, zal er meer aanbod zijn, want het dier hoort bij feesten en banketten. De blikken abalone staan opgesteld achter de kassierster naast de haaienvin en Chinese medicijnen, wat betekent dat dit een dure zaak wordt. Heel de wereld zoekt daarom naar zeeoren, om ze in elke mogelijke vorm te verschepen naar China. Dat leidt steevast tot misdaad, smokkel en uitbuiting in vissersgemeenschappen. In Zuid-Afrika is de export van perlemoen in handen van Chinese triades, de schade aan het milieu is op verschillende plaatsen enorm. Nochtans is er geen gebrek aan zeeoren in de wereld. De soorten zijn niet met uitsterven bedreigd en de diertjes worden al sinds eeuwen in China en Japan gekweekt. Zelfs in Bretagne zijn er nu al een paar kwekerijen, allemaal voor de Chinese markt. Het blik dat ik kocht kwam uit Australië, waar ik vermoed dat er toch een beetje toezicht is op de omstandigheden van oogst en export. Ik betaalde 48 euro voor een stevig blik van 426 gram, waarop ook nog vermeld stond dat er uitgelekt 212 gram zeeoor in zat. Dat is een verbluffende 226,4 euro per kilogram! De weekdieren (5 stuks) zijn ontdaan van ingewanden en velletjes. Men krijgt dus zuiver ‘voetvlees’ voor zijn geld. Eigenlijk lijken ze een beetje op pad-
“Het zijn Japanse migranten die de Amerikanen zeeoren leerden eten. Zij kopen ze levend, maar ook gezouten en gedroogd of in blik en zo vond ik ze in de Chinese supermarkt”
denstoelen en als ik er in bijt ook: de textuur van stevige champignon. Een fijne zeevruchtensmaak met veel beet, maar toch ook weer niet taai. In schijfjes gesneden kan het zeeoor in een zeevruchtensalade, maar vaak worden de beestjes gebraiseerd met Chinese oestersaus, kippenbouillon en wat van het bewaarvocht uit het blik. Samen met... shii take paddenstoelen, die echter elke hint van de oorspronkelijke smaak wegnemen. De Chinezen zeggen dat abalone eten goede vooruitzichten brengt voor het nieuwe jaar. Wel, het is er de tijd voor. Smakelijk.
nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet
BDW 1455 PAGINA 24 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
© UITGEVERIJ PLAIZIER
Het De Brouckèreplein werd al ettelijke keren heringericht.
FOTOGRAFIE > PLAIZIER BRENGT KALENDER UIT MET ZWART-WITFOTO’S
WEEMOED EN VERTIER OP DE PLACE DE BROUCKÈRE BRUSSEL – Uitgever Plaizier kon het thema van zijn kalender 2015 niet beter gekozen hebben. Het de Brouckèreplein staat namelijk meer dan ooit in de belangstelling. De stad Brussel steekt geen vuurwerk meer af op de Kunstberg, maar verplaatst die naar het de Brouckèreplein en SUM tekent in opdracht van de stad de plannen voor de herinrichting van een plein dat in 2016 autovrij moet worden en een nieuwe functie krijgt als centrale plek voor manifestaties en culturele evenementen. Uitgever Plaizier, die elk jaar een Brussel-kalender uitgeeft, speelt al langer met het idee om het De Brouckèreplein in beeld te brengen met oude foto’s. “Ik ben eerlijk gezegd een beetje verliefd op het plein,” zegt uitgever Wijnand Plaizier. “Het was, zeker vroeger, een prachtig plek.” Plaizier vond voor zijn kalender tien foto’s en drie postkaartjes die de bewogen geschiedenis
van het plein illustreren. Want het plein heeft al heel wat veranderingen ondergaan, zoals architectuurhistoricus Jos Vandenbreeden in de begeleidende tekst goed uitlegt. Ooit stond pal op het plein een barokke kerk, waarvan de gevel verplaatst is naar Elsene, later kwam er een negentiende-eeuwse fontein, die dan weer naar de Vismarkt is verhuisd. Om nog maar te zwijgen van de lichtreclames die kwamen en gingen en het plein ooit de allure gaven van het Londense Piccadilly Circus. In de jaren 1950 en 1960 bruist het plein. Jacques Brel zong er over. Het de Brouckèreplein was het centrum van het Brussels uitgangsleven, met cabarets en varieté-theaters en cinema’s. In de jaren 1970 gaat het bergaf met de façadisering van het mooie Contintental Hotel, de ‘modernisering’ van de cafés beneden, de verbouwingen van cinema Eldorado (de huidige UGC) en de aanleg van de premetro die de auto op het plein vrij spel geeft. “Die ingrepen deden afbreuk aan de charme en de uitstraling van dit unieke Brusselse plein,” schrijft Jos Vandenbreeden, die vindt dat het er sindsdien niet op verbeterd is. Steven Van Garsse De kalender van Plaizier kost 19,50 euro en is te vinden in de betere boekhandel of kan besteld worden bij mieke@plaizier.be.
WIN! In de jaren 1950 en 1960 bruist het plein. In de jaren 1970 gaat het bergaf.
Brussel Deze Week geeft vijf exemplaren weg. Mail naar win@bdw.be met onderwerp ‘Brouckère’ en antwoord op de vraag: Hoe heet de barokkerk die tot 1893 op het huidige De Brouckèreplein stond?
BDW 1455 PAGINA 25 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
vervagen, of door de afbeelding op een andere manier verregaand te abstraheren. Voor het schilderij van het centrale plein in de belangrijkste stad van Noord-Italië, paste hij het procédé van de photo painting voor het eerst toe op groot formaat. Als bron gebruikte hij een luchtfoto, maar het schilderij wijkt daar sterk van af, in de zin dat het de Dom slechts ten dele afbeeldt. Van het fiere bouwwerk, waarvan de bouw zes eeuwen in beslag nam, haalde slechts een fractie het canvas. Het is de (banale) begankenis op het stuk plein tussen de Dom en het monumentale portaal van de negentiende-eeuwse Galleria Vittorio Emanuele II die daardoor centraal komt te staan.
Artists in residence Gerhard Richter in Milaan
Rondom de Dom BRUSSEL – Gerhard Richter is een van ‘s werelds meest vooraanstaande hedendaagse kunstenaars. De Oostduitser die in 1961 vluchtte naar West-Duitsland, is ondertussen 82 jaar. Hij werd geboren in Dresden en opereerde vooral vanuit Düsseldorf en Keulen, maar had ook wat met Milaan. In de Dom van Keulen kan je gratis naar een van de werken uit Richters zeer diverse oeuvre gaan kijken. Een van de indrukwekkende glasramen in de gotische kathedraal is namelijk van zijn hand. De integratie van het hedendaagse kunstwerk in het eeuwenoude gebouw botste hier en daar op weerstand. Al kan je je afvragen waarom want er zijn wel meer kerken te vinden met abstracte glasramen. Met zijn glasraam keerde Richter terug naar zijn eerdere experimenten met abstracte geometrieën en kleuren, waarmee hij al in de jaren 1960 was begonnen, en die in 1974 uitmondden in een canvas met alleen maar vierkante kleurvakjes: 4096 kleuren. Het glasraam van Richter uit 2007 is samengesteld uit 11.500 kleine glasvlakken in 72 verschillende kleuren, die grotendeels willekeurig door elkaar zijn gezet. Het past de kathedraal als gegoten en je zou het zelfs wat braafjes kunnen noemen. Maar er is nog een andere Dom die een cen-
Complexe stadsrasters
De Dom en het plein ervoor waren het onderwerp van talloze photo-paintings van de Duitse kunstenaar Gerhard Richter.
trale plaats bekleedt in het oeuvre van Richter: de Dom van Milaan. Eigenlijk kent het oeuvre van Richter vanwege zijn verscheidenheid geen centrale plaatsen, maar het schilderij Domplatz, Mailand uit 1968, werd nadat het in 2013 bij Sotheby’s 37 miljoen dollar opbracht wel zijn duurste kunstwerk. Het was op dat moment zelfs het duurste werk ter wereld van een nog levende kunstenaar. Richter maakte het schilderij oorspronkelijk in opdracht van de Duitse technologiereus Siemens voor hun kantoor in Milaan. Daar heeft het ook tot 1998 gehangen.
Domplatz, Mailand is een van Richters vele zogenaamde photo-paintings. Begin jaren 1960 begon Richter zich voor zijn schilderijen sterk te baseren op foto’s die hij zelf maakte of verzamelde uit tijdschriften. In sommige gevallen leidde dat tot hyperrealistische schilderijen, zoals de reeks verstilde schilderijen met kaarsen, waarvan er een het schopten tot op de hoes van het album Daydream Nation van de Amerikaanse indie-band Sonic Youth. Maar al snel liet Richter het realisme voor wat het was, en veranderde hij al schilderend het beeld. Door de oorspronkelijke contouren te
Het moge verder duidelijk zijn dat onze eigen Luc Tuymans, die later dezelfde procédé’s gebruikte, voor een deel schatplichtig is aan de Duitser. Tuymans zorgt wel voor een iets substantiëlere narratieve achtergrond bij zijn schilderijen, terwijl het werk van Richter meer naar de lichtheid van de pop art neigt. Richter ging ook sneller verder met zijn exploratietocht. Had hij in 1964 na de dom van Milaan ook vele andere monumenten zoals de Sfinks van Gizeh of slot Neuschwandstein geschilderd, dan stortte hij zich in 1968 na Domplatz, Mailand verder op de stadsgezichten. Zo maakte hij nog een monumentaal schilderij van een grote luchtfoto van Milaan, dat hij later verknipte tot kleinere canvassen. Die ervaring zette hem er dan weer toe aan om ook de complexe stadsrasters op de luchtfoto’s van andere grootsteden (Madrid, Parijs en München) te gaan schilderen en verder te abstraheren. Michaël Bellon www.brusselnieuws.be/inresidence
ADVERTENTIE
Samen kunnen we de stroomonderbrekingen vermijden Het risico op stroomschaarste is deze winter niet denkbeeldig. Samen kunnen we het verschil maken en het risico op stroomonderbrekingen minimaliseren. Gewoon door ons persoonlijk verbruik te verminderen. Doe dit vooral tussen 17 en 20h om de dagelijkse verbruikspiek te beperken. Hier volgen alvast 5 basistips …
Hier draait de wasmachine ‘s avonds een wasje minder.
1
Hier blaast de oven ‘s avonds uit.
2
Hier gaat het licht ‘s avonds uit. De rest is privé.
Gedaan ? Laat mij niet in stand-by staan.
3
Hier blaast de stofzuiger ‘s avonds uit.
Ook meedoen? Kijk op OffOn.be
0800 120 33
4
5
Black-out voorkomen: be OffOn Brussel solidair !
BDW 1455 PAGINA 26 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Kristof Buntinx, met stropdas: “Ik heb nu ideeën ontwikkeld voor leuke tv-programma’s.”
© SASKIA VANDERSTICHELE
en je kan terug op straat komen. Trouwens: een tapijt moet je toch ook regelmatig uitkloppen?”
KRISTOF BUNTINX ZOEKT MODE-INVESTEERDERS
BRUSSEL – Als u vertrouwd bent met online georiënteerd koopgedrag, dan zijn de hippe mode-items van Kristof Buntinx u niet vreemd. Maar kent u de man zelf? Iemand die drijft op wat de media voor en met hem doen, en zich volop zoon van God voelt, en dus ‘creatief’. We vreesden geen avances en volgden hem gedwee naar de lounge van een hotelletje. Zijn communicatie bleek uniek, net als zijn doordachte oeuvre. “Ik heb net een uurtje geskypet met mijn psycholoog,” zo klinkt het op de Chesterfield.
G
eskypet? Ik controleer het opnamebandje, en ja, de woorden worden vereeuwigd, terwijl Kristof Laurent Jozef Buntinx (39 jaar) rustig van een glas wijn drinkt. “Mijn psycholoog tipte me nog dat ik niet te destructief mocht zijn in dit gesprek. Vanmiddag had ik een Skype-sessie met hem. We vinden dat gemakkelijk. Hij factureert gewoon twee sessies van een uurtje per week, vroeger drie, en ik verlies geen tijd doordat ik kan inloggen. Bij mijn psychiater ga ik wel
aan huis. Sinds mijn negentien jaar doen die gesprekken me deugd. Gewoon wat babbelen met iemand die getraind is in luisteren.” Of dat consult niet verslavend is, en of vrienden geen soelaas bieden, vraag ik meteen, roerend in het koffieporselein van Hotel Le Dixseptième, de stek waar Buntinx de Drinks at Seven opstartte voor de Engelstalige gay- en Europese LGBT-gemeenschap. “Vrienden komen altijd met hun eigen verhalen. Iedereen heeft het altijd druk. Overdag een leuke babbel met
© JULIEN CLAESSENS
‘Positivo’s weten niet wat leven is’
Psychoanalyse
“Pas als je opgepikt wordt door de media, leren mensen je product kennen. Als je met een afgeleide van de modetrend komt aandraven, dan kraait er geen haan naar”
de therapeut klinkt vast afhankelijk, maar ik kan niet zonder. Of het na twintig jaar nog zelfinzicht oplevert, weet ik niet. Die therapiesessie is als naar de carwash gaan: een diepe reiniging
Buntinx meet zich graag een excentrieke stijl aan en is nooit lang afwezig uit de pers. “Eigenlijk kom ik meer in de boekjes dan dat ik verkoop. Is dat niet erg?,” zegt de ontwerper, die op verhuizen staat van Ukkel naar de Magdalenawijk. “Mijn belangrijkste tool is mijn database van journalisten die een nieuwsbrief krijgen. De pers vindt mijn creaties altijd origineel en doet er wat mee: of het nu politieke filmpjes zijn, boxershorts vol Russische symboliek tegen de gaybashing van Poetin, een gouden galajurk voor de kersttournee van Dana Winner, de I-like-kettinkjes bij tien jaar Facebook of de wintermuts die ik ga lanceren met Playstationsymbolen als pompon, gebreid door een oud madammeke. Het is pas als je opgepikt wordt door de media, dat mensen je product kennen. Als je met een afgeleide van de modetrend komt aandraven, dan kraait er geen haan naar. Spitsvondigheid is mijn ding.” “Hoe ik ideeën spui? Die liggen soms jaren te rijpen, zoals de bikini met voetbalprint tijdens het WK Voetbal dit jaar. Dat ideetje is ooit bij een therapiesessie opgedoken, nu bleek de tijd er rijp voor.” We herinneren ons de kroonjuwelen in euro’s bij de troonswissel en de crisisjuwelen in papier, met ‘CPAS’ aan de hals. Of Marlène de Wouters d’Oplinter, met kortgerokte, diep uitgesneden satijnmousseline en crêpezijde, om de Elisabethwedstrijd van 2013 te presenteren. “Zelfs mij deed het kriebelen toen ik haar moest helpen aan te kleden in de loge,” giechelt Buntinx. “Ik heb nu een vijgenbladjuweel ontworpen om vooraan op een jeansbroek te dragen,
3 VRAGEN AAN CLARON MCFADDEN © SASKIA VANDERSTICHELE
© GAËTAN CHEKAIBAN
© GAËTAN CHEKAIBAN
BDW 1455 PAGINA 27 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
Arno Sintobin met das, Anti-Poetin boxershorts en Marlène de Wouters.
Investeringen “En toch verkoop ik niet goed, omdat er geen distributiekanalen zijn buiten de e-handel. Bij JBC en H&M ving ik bot – mijn mode is te politiek geladen, zei H&M. Toen ik eens bij de Garde Robe National van Nathalie Lachat (die bekende merken verkoopt, red.) in de Nationaalstraat in Antwerpen een workshop wou volgen, kreeg ik verbaasde blikken: ‘Wat doe jij hier bij ons?’ Ik zei eerlijk: ‘Ik heb ook nog hulp nodig.’ Ik leerde stikken en naaien bij de VDAB. De rest kreeg ik niet mee, en wie zou kunnen helpen? Neem nu Kunstenloket, Unizo, Voka, Agentschap Ondernemen, Creamoda, Brussels Export, Startinvest, Cultuurinvest, MAD Brussels, Flanders Fashion Institute,… Niemand kan me helpen met een businessplan. Dat moet ik zelf doen, en zij zullen het dan wel nakijken. Ik vond ook geen boekhoudkantoor gespecialiseerd in mode. Ontwerpers hebben nood aan goede sourcing,
TOELATING LA CAMBRE GEMIST “Als jongeling werkte ik enkele keren voor reclamehuizen zoals Quattro/See You Soon, Famous en bij het Antwerpse M&W/ Taboo, telkens voor een tweetal maanden. Dus trok ik met mijn tekeningen naar het ‘instituut’ La Cambre (Brusselse modeschool, red.) voor een toelatingsexamen. Ik kreeg te horen: ‘Moeten we geloven dat je dat allemaal zelf gemaakt hebt?’. Ik viel van mijn stoel en dacht: ‘Geloof het dan niet!’ Ik begreep hoegenaamd niet waar die opmerking vandaag kwam. Hoe kwamen ze daarbij?”
goedkope leveranciers en ateliers in het buitenland. België is duur. En als je al eens een lijst krijgt met adressen in het buitenland, dan weet je nog niet wie kiezen. En investeringen… Daar kan niemand mee helpen, tenzij met een lening (via Cultuurinvest of Startinvest), maar ik wil me niet tot over het hoofd in de schulden steken. Het heeft allemaal met schaalgrootte te maken. Je mag nog zo creatief zijn als je wilt, als je niemand vindt die de zakelijke kant op zich neemt, dan geraak je niet ver. Ik ervoer enkel dat al die organisaties noteren hoeveel mensen ze ‘geholpen’ hebben, maar of dat effectief zo is, wordt niet gecontroleerd. Laatst wimpelde een mogelijke investeerder me af – een stijfdeftige hetero – met ‘we investeren enkel in kwaliteitsproducten’. Wat een verwijt! Alsof ik brol ontwerp? Daar was ik dagen van de kaart van. Het hele economische systeem maakt het me lastig hier, en naar India ga ik niet trekken, want ik voel er me niet safe. Misschien is het daardoor dat het me niet lukt? En ondertussen zoek ik me suf naar een blonde gespierde prins op een wit paard. Iedere dag zit ik in bar Dolores en club Duquesnoy, de gay scene is mijn biotoop. Ik ben nogal promiscue: waarschijnlijk door mijn depressieve verleden. Ik hengel naar affectie, en toch lukt het niet. Alhoewel, bij manier van spreken: de helft van Brussel heeft al in mijn bed gelegen (lacht).” We gieten de koud geworden koffie in één teug binnen, en halen de spanning weg door van onderwerp te veranderen. De blik vooruit. Maar Buntinx zegt: “Ik baal van het type Hollandse positivo’s. De ‘altijd optimist’ heeft nooit geleefd.” Dan maar de kindertijd. Buntinx: ”Dikke ellende, man: ik was het verlegen mietje van de school. Mijn vader was onderwijzer in het lager onderwijs, en daar begon het pesten. Later in het Aangenomen College van Sint-Truiden ging het pesten door, omdat ik te soft, weerloos en gay was. Spelen met Lego en alleen voor televisie zitten, zo zie ik heel mijn kindertijd voor me. Het blijft zwaar om met mijn therapeuten altijd terug in die jeugd te graven, maar soms is het toch inspirerend. Als ik zie wat er allemaal in mijn retrospectief boek staat, dan is dat niet niets. Maar ja, verkoopt zoiets? Uitgeverij Lannoo vroeg 25.000 euro prefinanciering om het boek uit te geven, die had ik niet. Ik maakte het boek zelf, met fotowerk van jaren van verschillende shoots. De verkoop gebeurt online. Ik heb nu ideeën ontwikkeld voor leuke tv-programma’s. Het gaat op tv altijd – frustrerend - over wat gisteren of ‘pas gemist’ was. Ik wil een programma maken over wat er morgen komt – de ‘voorbereidingen en repetities’ van een leuk event, concert of happening. Zodat iedereen er naartoe gezogen wordt en kan deelnemen.” Is dat niet positief, Kristof? Jean-Marie Binst
Boek X Kristof Buntinx, standaardformaat 29,95 euro via Labibliotheque.be, luxe-editie 126 blz., 137 euro. via Amazon.com, www.kristofbuntinx.com
Claron McFadden: “Jongeren hebben een stem, ouderen niet.”
‘Een geheim vraagt om een stem’ BRUSSEL – De Amerikaanse sopraan Claron McFadden, die vorige maand nog schitterde in de opera Shell Shock in De Munt, is op zoek naar geheimen, bij voorkeur van ouderen. Volgend jaar wil ze er een muziektheatervoorstelling mee maken, samen met muzikant Tuur Florizoone. Afgelopen woensdag gaf ze al een voorsmaakje in het Seniorencentrum (vanaf januari Brussels Ouderenplatform, red.). Daar staat nog toch eind februari een koffer waarin iedereen zijn geheim anoniem kan deponeren. Naar welke geheimen bent u op zoek? Claron McFadden: “Ik zoek kleine of grote geheimen, of een bijzonder verhaal dat iemand kwijt wil. Liefst geen verzonnen verhaal, maar het hoeft ook niet perse een diep, donker geheim te zijn. Ik zoek mensen die iets willen zeggen, maar niet kunnen. Een geheim moet eruit. Met mijn stem wil ik hen de kans geven om hun emoties te uiten. Dat kan heel bevrijdend werken. Bedoeling is dat de geheimen gezongen, gedeclameerd of geprojecteerd worden. I will speak it, sing it, show it.” Waarom bij voorkeur geheimen van ouderen?
McFadden: “Ik kwam op het idee voor dit project door een boek van kunstenaar Frank Warren, die aan mensen had gevraagd hun geheim op een postkaart te schrijven. Oorspronkelijk wilde ik aan de slag met alle leeftijden. Maar in het bejaardentehuis van mijn grootmoeder merkte ik dat ouderen niemand hebben om hun verhalen en geheimen mee te delen. Hun familie en vrienden zijn meestal overleden. Jongeren hebben een stem, ouderen niet, terwijl ze vaak zo wijs zijn en vol verhalen zitten.” Hebt u zelf ook een geheim? McFadden: “Zeker, en dat gaat ook in de koffer. Ik moest wel diep graven om het uiteindelijk met kloppend hart en zwetende handen op te rakelen. Voor veel mensen zal het spannend zijn. Zullen ze hun gêne overwinnen? Onvoorspelbaar dus wat er in de koffer zal belanden.” Bettina Hubo Seniorencentrum, Zaterdagplein 6, 1000 Brussel. De eerste voorstelling van Claron McFadden, Tuur Florizoone en muziektheater Transparant staat gepland voor 25 september 2015 in Flagey. ‘Geheimenkoffer’ op weekdagen van 09.00 tot 12.30 uur en van 13.30 tot 16.30 uur
TAXUS BROWN & BLUES IN BERCHEM. “Roots, rock, blues, country, negermuziek en bleekschetenmuziek,” zo wordt het concert van Taxus Brown in GC De Kroon omschreven. Een blanke coverband speelt zwarte bluesmuziek. Zaterdag 20 december om 20.30 uur, info & tickets: 02-482.00.10. Adres: J.B. Vandendriesschestraat 19, Sint-Agatha-Berchem. n CULTURELE GIDS 2015 IS ER. De Culturele gids van Brussel 2015 ligt in boekhandels, presshops, toeristische bureaus en een selectie van restaurants. De gids geeft een voorsmaak van wat er volgend jaar op de agenda staat, de gids selecteert ook een aantal evenementen die ze speciaal in de kijker wil zetten. Tot slot is er ook een adressenboek van alle culturele vrijetijdsadresssen in Brussel: culturele centra, bioscopen, geleide bezoeken en stadswandelingen en ook eetgelegenheden in de buurt van de culturele hotspots. Prijs: 10 euro. n OMSTREDEN FOTOGRAAF JIMMY NELSON IN OOST-SIBERIE. De omstreden Britse fotograaf Jimmy Nelson, bekend om zijn foto’s van inheemse volkeren, is naar Chucotka, Oost-Siberië getrokken. Daar heeft hij er twee maanden over gedaan om foto’s te maken van de inwoners. Tegenstanders van Jimmy Nelson verwijten hem “19de-eeuws exotisch volkeren kijken.” Hijzelf houdt het bij respect en liefde. Jimmy Nelson stelt tot en met 2 februari tentoon in de Young Gallery, Louizalaan 758 in Brussel. Open van donderdag tot en met zaterdag van 11.00 tot 18.30 uur. Op brusselnieuws.be kan u een interview met Nelson bekijken. DB/DV
CULTUUR KORT
met achterin een zakje voor een condoom. Die ideeën komen niet van hallucinerende pillen, maar het is de inspiratie van het moment.” “Professor Filip Geerardyn (hoofddocent Toegepaste Psychoanalyse aan de Universiteit Gent, red.) neemt in zijn college Psychoanalyse en kunst commentaar op over mijn werk. Ook professor Psychiatrie Lewis Kirschner in Harvard College gebruikt vier filmopnames van een uur van mij, om psychose te duiden. Het feit dat je een zoon van God bent helpt als uitgangspunt om te begrijpen dat eenzelfde mechanisme van creatie kan bestaan bij het bedenken van een das die ‘Der Die Das’ heet, een handtas in de vorm van een hand of een hoed in satellietschotelvorm. Je bent een God in je gedachten, als het over de essentie van de creatieve geest gaat. Kijk naar Versace. Ik weet dat erop neergekeken wordt als kitsch, maar ik vind die blote jongens met doorschijnende hemden sexy, wat decadent en burlesk ja, als sfeer, maar helemaal niet nep. Heel wat anders dan de kille kloosterkleren van een paar grote namen van bij ons. Die missen zon.”
BDW 1455 PAGINA 28 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
FAIR TRADE > DRIE BRUSSELAARS FIETSEN WERELD ROND MET BIKE TO MEET YOU
‘Stap naar wereldburgerschap’
BDWSPORT
Yvan Paquot: “Als je in een Afrikaans dorp aankomt met een jeep, is de ontvangst en het contact vast heel anders.”
BRUSSEL – 27.500 gefietste kilometers en een karrenvracht fantastische verhalen: dat is het resultaat van de wereldreis die Quentin Jossen (28), Mélik Khiari (29) en Yvan Paquot (28) het afgelopen jaar hebben afgewerkt. Ze zamelden duizenden euro’s in voor het Nationaal Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking en ontdekten hoe gastvrij de mens wel kan zijn.
“Neen, wij zijn geen echte fietsfanaten,” vertelt Yvan enigszins verrassend. “Natuurlijk zijn we wel sportief, maar het fietsen op zich was geen doel. De eerste dagen waren dus zeer zwaar, omdat onze lichamen zich moesten aanpassen. We gebruikten de fiets als middel om ons te verplaatsen en om plaatsen te ontdekken waar we anders nooit zouden komen. Als je in een Afrikaans dorp toekomt met een jeep, zou de ontvangst en het contact heel anders zijn, denk ik.” Het idee om met een tweewieler de wereld te verkennen ontstond tien jaar geleden. Met enige vertraging – er moest ook even gewerkt worden om geld bij elkaar te sparen – werd in oktober 2012 besloten: volgend jaar vertrekken we! De drie vrienden maakten meteen een planning op, maar gingen daarin niet te specifiek te werk. “We hadden een plan, maar onderweg vroegen we aan de mensen die we leerden kennen welke route ze aanraadden. We probeerden de grote wegen enigszins te mijden om nieuwe plekken te ontdekken. Behalve in Afrika, daar lagen zelfs de grote wegen er niet zo goed bij (lacht).” “Na ongeveer honderd kilometer fietsen en voor de zon onder ging, klopten we elke dag bij mensen aan voor een logeerplek. Dat was altijd toevallig, niets was vastgelegd. De eerste dagen reden we door Frankrijk en Spanje, en
“In Ivoorkust werd voor ons een haan geslacht, terwijl men er maar om de twee à drie weken vlees eet”
gezondheid van de familie, de dieren, enzovoort. Elke keer een belevenis.” Het was na de overgang van Ivoorkust naar Ghana dat een van de mooiste plekken van de reis in beeld kwam. In een gebied waar amper toerisme is en het ene dorpje na het andere volledig afhankelijk is van visvangst, kwamen ze aan dat ene strand terecht. “Wit zand, prachtige golven, hoge kokosbomen: prachtig,” zegt Mélik. “Als je dan in Zuid-Amerika toekomt en de mensen er hoort spreken over hun fantastische stranden, dan moet je dat toch even tegenspreken. Al ontdekten we de mooiste plek wel in Bolivia. We reden op een hoogte van vier- à vijfduizend meter, op iets dat op een maanvlakte leek: op de grond alleen zand en stenen, en rondom ons vulkanen en geisers. Het is een van de droogste gebieden ter wereld, dus dorpjes zijn er amper. Alleen hier en daar alpaca’s en lama’s. De kleuren waren er fantastisch, aan de lucht was er geen wolkje. Een adembenemende plek!” Konden de Brusselaars tot dan toe hun streng trekken met Frans, Engels en Spaans; dan werd dat in Azië veel moeilijker. Maar ze waren goed voorbereid. Ze hadden woordenboekjes bij en leerden steeds veertig à vijftig woorden waarmee ze zich verstaanbaar konden maken. “De gesprekken verliepen in het begin soms stroef, maar de mensen zagen dat we moeite deden en openden zich dan aan ons. Dat was overal zo, ook in Frankrijk bijvoorbeeld. Alleen moesten we daar wat meer moeite doen.” “Zelfs als we moe waren, deden we de inspanning om naar de mensen toe te gaan. Want we wilden echt genieten van hun verhalen. We bleven bij hen tot ze gingen slapen en trokken dan naar onze slaapplek om nog wat te stretchen en onze dagboeken in te vullen. Dat was bij momenten wel zwaar. Na onze reis door Afrika, toen we 3,5 maanden ver waren, dachten we: zijn we nog maar zo ver? (lacht).”
Malaria
‘FAIR TRADE HEEFT WEL DEGELIJK NUT’ De wereldreis van Quentin, Mélik en Yvan had eveneens als doel geld in te zamelen voor het Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking 11.11.11. Ze steunen de campagne rond recht op voedsel. “Ons doel was 30.000 euro binnenhalen, bij onze terugkeer zaten we aan 21.000 euro,” vertelt Yvan. De Brusselaars keerden terug met een boodschap. ‘We hebben gezien hoe belangrijk het is om fair trade producten te kopen, het is geen luxeproduct zonder nut. Wij hebben mensen ontmoet die familieleden hebben verloren door gebruik van pesticiden, mensen die naar de stad zijn geëmigreerd omdat hun productie geen afnemers meer vond door veranderde eisen, enzovoort.”
daar was het soms toch even zoeken voor iemand ons binnen liet. Soms moesten we aandringen, maar uiteindelijk kwamen de mensen wel los. We hebben overal fantastische mensen ontmoet.” Het gemak waarmee de mensen hun deuren openstelden, groeide naarmate de Brusselaars zuidwaarts trokken. In Afrika beleefden ze fantastische avonturen, al was de cultuurschok er het grootst. “Het is ongelooflijk hoe meer traditionele maar ook armere volkeren je ontvangen,” aldus Quentin. “We kwamen in Ivoorkust bijvoorbeeld in een dorpje van een achttal hutten aan, bij mensen die zeer arm zijn en geen drinkwater hebben. Zij zagen ons uit het niets toekomen, maar iedereen verzamelde zich meteen rond ons om een gesprek aan te gaan. Speciaal voor ons hebben zij een haan geslacht, en je moet weten dat zij maar om de twee à drie weken vlees kunnen eten. Dat was ongelooflijk. Tegen het einde van de avond waren wij geen ‘attractie’ meer, maar een van hen.”
Maanvlakte “Het was in Afrika altijd speciaal om de dorpshoofden te ontmoeten. Je moet een heel protocol volgen. Dat waren bijvoorbeeld standaardzinnen waarin je informeerde naar de
De wereldreis verliep uiteindelijk zonder al te veel problemen. Ze hadden wel eens wat last van hun knieën, en Mélik liep een lichte vorm op van malaria – “Op zo’n moment ben je tevreden dat je met drie bent” –, maar je hoort de Brusselaars niet klagen. Hoe het nu verder moet, daar zal nog wat denkwerk aan te pas komen. “We hebben onze droom waargemaakt, wat nu? Dat hebben we ons al een paar keer afgevraagd,” stelt Quentin. “We gaan alleszins een boek schrijven over onze avonturen en een film monteren. Wanneer dat allemaal klaar zal zijn, weten we nog niet. Maar het zal niet te lang duren, je moet het ijzer smeden als het nog heet is.” “Wij zijn op sommige vlakken geëvolueerd. Hoe we naar vreemdelingen kijken, bijvoorbeeld. Wij hebben zelf aan den lijve ondervonden hoe moeilijk het is als je de taal amper spreekt. En toch werden we met open armen ontvangen. Daar kunnen we wat van leren. Of we echte wereldburgers zijn geworden weet ik niet. Maar we hebben alleszins een stap gezet naar het wereldburgerschap. Tim Schoonjans Meer info op www.biketomeetyou.be
BDW 1455 PAGINA 29 - DONDERDAG 18 DECEMBER 2014
@VUBrussel De Vlaamse prijs voor Sportverdienste is dit jaar voor VUB-topsportster @FDirickx. Proficiat! http://ow.ly/FJyud
© ARCHIEF BDW
De Vrije Universiteit Brussel is trots op haar topsportstudenten en laat het niet na dat in de verf te zetten. Elke topprestatie van zwemmer Louis Croenen gaat bijvoorbeeld gepaard met een gepaste tweet, en ook topvolleybalspeelster Frauke Dirickx krijgt de nodige aandacht. Zij schitterde als spelverdeelster van onze nationale ploeg en is ook actief bij de Italiaanse topclub Piacenza. Dankzij knappe prestaties sleepte ze de Vlaamse prijs voor Sportverdienste in de wacht. De VUB heeft dus alle redenen om fier te zijn. TS
BYWS HOUDT OPENDEURDAG
Catch met impact BRUSSEL – Brussels Young Wrestling Style (BYWS) smijt zijn deuren open. Zondag trakteren ze Brusselaars vanaf zes jaar op verschillende workshops, gevolgd door Big Impact 2. Catch van hoog niveau verzekerd. “Een oefening waarbij je een bal probeert af te schermen voor je tegenstander, een spel waarbij je de kousen van de tegenpartij probeert af te nemen; dat zijn het soort oefeningen die de jongste deelnemers voorgeschoteld zullen krijgen,” vertelt Roel Noukens (33) van Buurtsport Brussel, die mee instaat voor de ondersteuning van BYWS. “Dat zijn het soort oefeningen die de basis van het worstelen aanleren. Dat is eerder voor de jongere sporters, die vanaf hun zesde mogen deelnemen. Maar ook wie achttien of ouder is, mag zeker langskomen.” De opendeurdag combineert actieve workshops met demonstraties waarin de leerlingen van BYWS tonen wat ze kunnen. De sportzaal van De Kleurdoos opent om drie uur zijn deuren en een halfuur later beginnen de serieuze zaken. “Je kunt de dag indelen in twee blokken: in de loop van de namiddag de opendeurdag waarin we interactief bezig zullen zijn met de bezoekers, ‘s avonds is er in dezelfde zaal het
SPORT KORT
Vorst Nationaal ontvangt komende zaterdag de top van de gymnastiekwereld. Het GYM GALA heeft een pak kleppers kunnen strikken. Onder meer de ploeg die wereldkampioen is geworden in aerobic zal langskomen, het jonge Russische talent Daria Spiridonova zal zowel een grondoefening als een oefening aan de brug uitvoeren, Rebecca Downie zal het beste van zich geven, enzovoort. Het evenement gaat om 20.00 uur van start. De ticketprijzen gaan tot 40 euro en kunt u bestellen op www.gymgala.be. n Een dag later zijn het de lopers aan het feest. De BRUSSELS 10K GASTON ROELANTS raast dan namelijk door het park van Laken. Wie zich nog niet heeft ingeschreven, kan er om tien uur terecht om een startnummer te verkrijgen voor de vijf of tien kilometer. Om kwart na elf begint de vijf kilometer, op de middag is het aan de deelnemers die
derde luik van een competitie waarin onze leden zich meten met catchers uit de buurlanden. Daar zullen de toeschouwers catch van hoog niveau te zien krijgen.”
Shaolin Showman Colorado Op het programma van Big Impact 2 staan verschillende matchen die heel wat show beloven op te leveren. De toeschouwers zullen te zien krijgen waar de leerlingen van BYWS naar toewerken. Hun lesgever, Shaolin Showman Colorado, stapt zelfs in de ring. Hij neemt het op tegen Fransman Heddi Karaoui, kampioen van de World Wrestling Association. “Het zal om de knikkers gaan, ik verwacht er dus wel veel van. Dit soort evenementen en de aandacht die we krijgen in de pers draagt bij tot de erkenning en de uitstraling van de club. Dat straalt ook af op de jongeren, het toont dat ze samen met hun lesgevers goed werk leveren. Wat 2015 gaat brengen weet ik nog niet precies. Maar men mag nog wat van BYWS verwachten.” Tim Schoonjans Tickets voor Big Impact 2 kosten zeven euro, jongeren onder de twaalf jaar betalen vijf euro. Reserveren kan via officialbyws@hotmail.fr.
tien kilometer lopen. Verschillende deelnemers zullen het parcours afleggen met een Tshirt met afbeelding van een lopende Gaston Roelants. Na 14.00 uur beginnen de senioren aan de vierde manche van de Crosscup, waar verschillende Brusselaars aan deelnemen. n De Brusselse lopers sluiten hun sportjaar op vrijdag 26 december definitief af tijdens de vijfde editie van de MANNEKEN PIS CORRIDA. De start wordt om 20 uur 15 gegeven aan het Spanjeplein, waar ook de finish ligt. De lopers kunnen kiezen om het vier kilometer lange parcours, dat door Winterpret loopt, één of twee keer af te leggen. Meer informatie over inschrijvingen en dergelijke vindt u op www.zatopekmagazine. com. n Ook Manneken Pis zelf zal op zijn eigen manier bijdragen tot de feestvreugde. Hij zal diezelfde 26 december namelijk dezelfde kleren dragen als de bekende loper EMIL ZATOPEK. TS
ESTAFETTE > KEN LAMBEETS
Kiezen, altijd een beetje verliezen Al fietsend langs de Van Volxemlaan op een koude zondagmiddag probeer ik mijn handen warm te houden. Eindhalte van de fietstocht is het Joseph Marienstadion, waar met Union – KVK Tienen de zesde van het klassement in derde klasse b het tegen de twaalfde opneemt. Voor de neutrale waarnemer geen tot de verbeelding sprekende affiche, voor mij een wedstrijd waar ik maandenlang naar uitgekeken heb. Hoewel ik opgroeide in het idyllische Neerlinter, was een groot deel van mijn leven gericht op de dichtstbijzijnde grootstad. In Tienen liep ik school, volgde ik – zonder al te veel succes – dictie- en gitaarlessen, kende ik mijn eerste lief, mijn eerste droom, eerste verdriet. Ik ben helemaal verknocht aan Brussel, maar vandaag supporter ik voor de suikerjongens. Ik verdedigde niet enkel zelf jarenlang de Tiense voetbalclubkleuren, om de twee weekends trok ik samen met mijn vader naar de thuiswedstrijden in het Bergéstadion aan de Gete. We maakten de steile klim van de fusieclub mee van vierde naar tweede klasse – bij een kampioensviering sprong er altijd wel iemand in de fontein op de Grote Markt. Na de wedstrijd voetbalde ik samen met mijn vriendjes op het veld of vroeg ik handtekeningen aan de spelers. Als het daar te koud voor was, kreeg ik een warme chocomelk in de kantine. Om mijn huidige woonplaats niet helemaal te verloochenen, neem ik samen met een andere uitgeweken Tienenaar en een Brusselse vriend plaats in het supportersvak van Union. Het mistige Marienstadion is voor het treffen met Tienen niet bepaald volgelopen, maar dat kan de pret niet bederven. De openingsminuten zijn voor Tienen (“voor ons”), maar uit een handvol kansen komen we niet tot scoren. Union heeft na een kwartier meer geluk, wanneer Beltrame aan de tweede paal de bal via een been van een Tiense speler tegen de netten knalt.
Dat is voor de supporters van Union het teken om ‘Saint-Gilles’ te zingen op de tonen van Hey Joe. Tijdens de rest van de eerste helft komt Tienen er niet meer aan te pas. Ik laat de moed al zakken, tot ik de Tiense supporters vlak voor het rustsignaal de naam van ‘Mike De Silva’ hoor scanderen. Mike! In een ver verleden deelde ik de kleedkamer met de geniale middenvelder die nu aan zijn opwarming begint. Dat was een voorrecht, want toen al stak Mike er met kop en schouders bovenuit, trapte hij voorzetten achter het steunbeen, dribbelde hij het hele veld, scoorde hij en liet hij scoren. Tijdens de rust warmen we onze verkleumde vingertopjes op in de kantine, waar Anderlecht – Club Brugge op groot scherm wordt uitgezonden. De tweede helft brengt niet bepaald beterschap: terwijl de thuissupporters onafgebroken blijven zingen, speelt Union Tienen van het kastje naar de muur. Zelfs Mike kan het tij niet doen keren. Wanneer Rajsel na 55 minuten ongehinderd door de Tiense defensie mag slalommen en de twee-nul tegen de netten prikt, is de match al gespeeld. Blauwgele rook walmt door de Vorstse lucht. Om niet helemaal te verkleumen, springen we wat mee met de supporters van Union. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat ik mijn roots aan het verraden ben – hoeveel Brusselaars bevinden zich dagelijks in een soortgelijke situatie? Bij de derde goal van Union klap ik zelfs in mijn handen. La Vielle Dame tikt de wedstrijd rustig uit. Na het laatste fluitsignaal komen de spelers de supporters groeten. Ietwat teleurgesteld fiets ik terug naar het centrum. Tegelijkertijd voel ik een nieuwe liefde ontluiken. Als het weer wat warmer wordt, zien ze me zeker terug in het Dudenpark. BDW-eindredacteur Ken Lambeets houdt van literatuur en van echte sporten
REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE François Bettens (a.i.). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).