Issuu

VOOR KETTEN VAN 9 TOT 13 JAAR

ZAZIE IN EEN WORSTELGREEP

ZARA MCFARLANE: “AAN JAZZ KUN JE NIET WEERSTAAN!” En ook: Emmanuel Bayon, Laurent Cantet en Mélanie Rutten.

IN HET MIDDEN VAN DEZE KRANT!

04 12 14

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

DE MAROLLEN WEREN ZICH BRUSSEL VANUIT DE HOOGTE BEKEKEN Een nieuwe rubriek met beelden van het Nationaal Geografisch Instituut. LEES P. 15 OP ONZE REGIOPAGINA’S

SPECIAL EUROPABUSSEN

VOOR ANDERHALVE EURO NAAR RIJSEL HOELANG NOG?

BRUSSEL – Gedurende heel het afgelopen weekend waren er op het Vossenplein optredens tegen de plannen van de Stad Brussel om in de Marollen een ondergrondse parking aan te leggen. Die parking, onder de ‘Jeux de balles’ zelf, is een van de opties van het nieuwe circulatieplan die het gemeentebestuur laat onderzoeken. De bewoners vrezen dat met het nieuwe circulatieplan de Marollen voor eens en voor altijd verpest zullen worden. Om hun protest kracht bij te zetten trokken ze op maandag, na de optredens, massaal naar het Brusselse stadhuis. Daar verstoorden ze de gemeenteraad. Vergeefs, want het schepencollege onder leiding van burgemeester Yvan Mayeur (PS) keurde het circulatieplan goed. “Niets is beslist,” verdedigt Mayeur zich. De bewoners zijn alleszins niet gesust. CD LEES PAGINA 3: ‘EEN KLEINE VOLKSOPSTAND’

ADVERTENTIE

ADVERTENTIE DB711381K4

Boodschappen? Online besteld, thuis geleverd

LEES P. 6-7-8

BTW inb.

Ontdek de bon en de voorwaarden binnenin

www.combo.be

DB707488K4

UIT DE LUCHT GEGREPEN

N° 1453 VAN 4 TOT 11 DECEMBER 2014 ¦ WEEK 49: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE

BDW 1453 PAGINA 2 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Glazen plafond Het lijkt wel of er een grote verjaardagen-boom bezig is in Nederlandstalig Brussel. De Raad voor het Leefmilieu (BRAL) en Foyer vierden zopas hun respectievelijk veertigste en vijfenveertigste verjaardag. Ancienne Belgique en de Beursschouwburg blazen vijfendertig en vijftig kaarsjes uit. Voor de feestvarkens is een verjaardag doorgaans een reden om achterom te kijken. Maar ook om een blik in de toekomst te werpen, en eventueel nieuwe strategieën uit te werken. De omstandigheden waarin de organisaties actief zijn, zijn immers niet meer dezelfde als x-aantal jaar geleden. Het aantal Brusselse Vlamingen werd kleiner, het aantal Nederlandskundigen groter. De subsidies gaan niet meer in stijgende lijn. De overheden zenden soms verwarrende signalen uit. In woorden wordt over een grotere autonomie gesproken. Maar in de praktijk is er soms net een tendens om het middenveld te ‘neutraliseren’ en alles strakker in de hand te houden – kijk maar naar het Vlaams agentschap dat werd opgericht voor de integratie- en inburgeringssector, en waar een deel van de werking van Foyer in wordt ondergebracht. De Ancienne Belgique en de Beursschouwburg hiel-

WAUTER MANNAERT

door Anne Brumagne

BDWVOORGROND

VAN DE REDACTIE

den vorige donderdag een academische zitting in het Vlaams Parlement. Zij stelden zich de vraag hoe relevant de Vlaamse culturele aanwezigheid in Brussel vandaag nog is. De Vlamingen uit het culturele middenveld hebben in het verleden altijd boven hun gewicht gebokst, zo luidde de redenering. Omdat ze meer ingezet hebben op stedelijkheid dan hun Franstalige collega’s. Ze programmeerden voor Brusselse Vlamingen én voor de andere Brusselaars. En hadden ook gewoon interessante artiesten in huis. Daarbij hielp het dat de Vlaamse overheid de zogenaamde Brussel-norm hanteerde (en hanteert), met voorzieningen voor een derde van de Brusselaars. Dat is een groter percentage dan er Brusselse Vlamingen zijn. Onder meer door de besparingen moeten vandaag de ambities worden getemperd. Bovendien blijkt het toch moeilijker dan verwacht om al die Brusselaars van welke origine ook, effectief te bereiken. Zit er stilaan een glazen plafond in de weg, vragen ze zich af in de culturele sector. Het zal vooral een kwestie worden om niet te veel naar boven naar dat glazen plafond te zitten turen. Maar om nog meer dan vandaag de blik te richten op de straten, pleinen, of zelfs het oud industrieel erfgoed van de stad. Want daar borrelen veel kleine, boeiende initiatieven op die stedelijkheid, kunst en cultuur, en ecologie met elkaar verweven. Vaak moeten die het nog zonder of met bescheiden middelen stellen. Als die een duw in de rug krijgen, kan dat nog veel moois opleveren.

ONDER HET VOSSENPLEIN

Schuilkelder verzwegen BRUSSEL – Het bestaan van een grote schuilkelder (± 300 vierkante meter) onder het Vossenplein komt niet ter sprake, noch in het Circulatieplan voor de aanleg van de ondergrondse parking van de Stad, noch bij het lokale protest, tenzij in de petitie. In 2015, als de parkeerput uitgetekend wordt, zal het precies 70 jaar geleden zijn (na de Tweede Wereldoorlog, red.) dat het doek viel over de functie van de ‘schuilkelder voor passieve defensie’. Het Stadsarchief beschikt vandaag niet over documentatie over de historische site, tenzij één aanduiding op een plan van 19411942 waarop 30 schuilkelders in Brussel-centrum aangestipt staan. De bezetter liet geen archief na. Eenmaal publiceerde het Stadsarchief een dossier over de abris anti-aériens die in WO II bestonden. Maar ook hierin kwam de kelder niet voor. De auteur, Christian Vreugde, geeft zelf mee: “In het Stadsarchief vond ik geen

documenten terug, op een kruisje op het plan van alle schuilkelders na.” De Erfgoedcel Brussel van de VGC heeft evenmin informatie over de site, maar is niet bevoegd voor Onroerend Erfgoed. Blijft Monumenten & Landschappen van het Brussels Gewest, dat diep moet zoeken om te kunnen bevestigen dat er een schuilkelder zou bestaan – ‘van horen zeggen’ luidt het bij minister-president Vervoort. Wel liet oud-schepen Michel Van Roye in 1995 een van de twee ingangen opengooien, in het vooruitzicht van de grote werf van 1997. Waarna de reeks droge kamers door rioolarbeiders werden bezocht. Ze namen polaroidfoto’s, het 50 centimeter dikke plafond bleek stabiel genoeg. De schuilkelder was modern ingericht met banken, lavabo’s, wc’s en urinoirs. De opschriften bleken na een halve eeuw niet afgebladderd. Er werd geen beschermingsprocedure opgestart. D’aucun intérêt pour des visites publiques, stelde de Ecolo-schepen toen. Jean-Marie Binst

Gezondheid > Te veel neen-stemmers

Tweetalige wachtdienst komt er niet BRUSSEL – Er komt voorlopig geen gezamenlijke tweetalige wachtdienst voor huisartsen. Te veel Nederlandstalige huisartsen zijn gekant tegen het project, zo bleek vrijdag op de algemene vergadering van de Brusselse Huisartsenkring (BHAK). De BHAK moest beslissen over de vraag of de Nederlandstalige huisartsen, samen met hun Franstalige collega’s, één wachtdienst met één wachtnummer voor Brussel zouden opzetten. De Franstalige huisartsen hebben hun wachtdienst in september al gereorganiseerd. Ze gebruiken het nieuwe nummer 02-201.22.22 en werken vanuit een wachtpost vlakbij de Pachecolaan. Aan de Nederlandstalige huisartsen was gevraagd om mee in dat systeem te stappen. De Nederlandstalige huisartsen zijn amper met honderd en het grote voordeel van een samenwerking zou zijn dat hun wachtdienst lichter zou worden en mogelijk

zelfs niet meer verplicht. Samen met de Franstaligen zou er immers een pool van 1.700 huisartsen ontstaan. Om de Nederlandstalige patiënt niet de dupe te laten zijn, werd met de Franstalige huisartsenkring afgesproken dat er altijd minstens één tweetalige arts van wacht zou zijn. Desondanks trok N-VA begin vorige week nog aan de alarmbel vanwege de taalgaranties. Bij de stemming afgelopen vrijdag sprak 55 procent van de Nederlandstalige artsen zich uit voor een tweetalige wachtdienst, 45 procent stemde tegen. “Een lichte meerderheid voor dus,” zegt Anne Marie De Leenheer, voorzitter van de BHAK. “Maar onvoldoende opdat het Riziv ons financieel zou steunen. Voor het Riziv mag bij zo’n verandering maximaal dertig procent neen stemmen.” De BHAK beraadt zich deze week over de uitslag.

HUB

BDW 1453 PAGINA 3 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

dwijnt om het verkeer vlotter te laten doorstromen. De bestaande parkings zullen dan ook volstromen.” Yvan Mayeur antwoordde soms sussend, en soms in zijn kenmerkende scherpe stijl. “Iedereen die hier zit, meerderheid en oppositie, is het er over eens dat het centrum verkeersvrij moet worden. Dat gebeurt ook. Laten we op dat elan verdergaan. De Marollen zullen blijven wat ze zijn, en het nieuwe plan zal ook de bewoners, die al vaak geklaagd hebben over verkeersdruk, alleen maar ten goede komen. Laat ons debatteren als er parkeerbedrijven met concrete plannen komen, en dan zullen we wel zien of dit goed of slecht is.”

Politiek > Circulatieplan Vijfhoek meerderheid tegen oppositie goedgekeurd

BRUSSEL – Het schepencollege van Brussel heeft het nieuwe circulatieplan voor de Vijfhoek goedgekeurd, meerderheid tegen oppositie. Daarmee is de procedure in gang gezet om de centrale lanen vanaf 2015 verkeersvrij te maken. Het volk mort echter, vooral op het Vossenplein, waar een nieuwe ondergrondse parking dreigt te komen. Er was veel volk komen opdagen voor de gemeenteraadszitting van vorige week maandag, vooral bewoners en activisten van op en rond het Vossenplein. Dat plein in de Marollen met traditionele rommelmarkt dreigt door de plannen van het schepencollege gedurende jaren een werf te worden. Het gemeentebestuur schrijft immers een openbare aanbesteding uit voor een ondergrondse parking onder het Vossenplein. De bewoners vrezen bovendien dat het nieuwe circulatieplan van de stad veel verkeersoverlast voor hun buurt zal teweegbrengen. De Blaesstraat wordt namelijk een doorgangsstraat voor uitgaand verkeer. Dit ongenoegen werd breed gecapteerd door de oppositie, voornamelijk door Ecolo-Groen en het CDH. Volgens Marie Nagy (Ecolo) maakt vooral de geplande ‘miniring’ – een

Een kleine volksopstand

Consultancy Meermaals moest Mayeur de toeschouwers tot de orde roepen. Die hadden het niet zo begrepen op de in hun ogen rigoureuze planning van de gemeenteraad – stil zijn, geen recht van spreken. De boel raakte dan ook geagiteerd, tot en met schermutselingen toe. De deur van de raadszaal moest manu militari worden gesloten door het zaalpersoneel. Het is een terugkerend fenomeen, niet alleen in Brussel-Stad: de bevolking voelt zich niet meer vertegenwoordigd door de politiek en door het representatieve democratische systeem. Tot slot: iemand zou zich toch eens vragen kunnen stellen over het advies dat het schepencollege voor zijn verkeersplannen heeft ingeroepen bij een dochteronderneming van het Franse semi-staatsbedrijf GDF Suez. Zeker, de wereld werkt tegenwoordig met consultancy, maar waarom moet de Franse staat daar wel bij varen? Christophe Degreef

Het Vossenplein, met de bekende rommelmarkt.

verkeerslus die het autoverkeer rond de verkeersvrije zone zal leiden via onder meer de Van Arteveldestraat en Keizerinlaan – de bevolking ongerust. “Er moet geen compromis komen voor het verkeersvrij maken van de centrale lanen en het Beursplein. Alle steden die verkeersvrije zones maken, kiezen voor meer openbaar vervoer en niet voor het verleggen van het verkeer.” Nagy’s collega Bart Dhondt verweet het schepencollege ‘wereldvreemdheid’. “De bezettingsgraad van de bestaande openbare parkings be-

draagt 50 procent. Dagelijks krijgt het centrum van Brussel te maken met 300.000 auto’s, een cijfer uit jullie eigen mobiliteitsplan. Jullie durven niet te zeggen hoeveel extra verkeer de ondergrondse parkings met zich mee zullen brengen.” De oppositie laakte verder het gebrek aan overleg, daardoor aangemoedigd door de in groten getale aanwezige activisten. Meermaals werd er gewezen op de sluwe beslissingstruc die de meerderheid zou hanteren door eerst het nieuwe verkeersplan te stemmen, en pas

dan naar de bewoners te trekken. Schepen van Mobiliteit Els Ampe (Open VLD) en burgemeester Yvan Mayeur (PS) waren onvermurwbaar. Ampe herhaalde dat een bedrijf dat met een plan voor een ondergrondse parking antwoordt op de openbare aanbesteding van de stad niet noodzakelijk zijn zin krijgt. “Als het niet naar onze goesting is, dan gebeurt het ook niet,” zo klonk het samengevat. Voorts ontkende Ampe dat nieuwe garages meer verkeer zullen betekenen. “Een groot deel van de bovengrondse parkeerplaatsen ver-

Samenleving > 1.820 begrafenissen op multiconfessioneel ‘kerkhof’ van Schaarbeek

‘Moslimbegraafplaats goed voor integratie’

Sinds de oprichting van de begraafplaats in Schaarbeek twaalf jaar geleden hebben 1.820 overledenen er een plaatsje gekregen. Het gaat vooral om moslims, maar ook orthodoxen kunnen er terecht (sinds 2009), en joden (sinds vorig jaar). Met tweehonderd begrafenissen per jaar kan het initiatief niet meteen een eclatant succes worden genoemd, “maar slecht is het ook niet,” zegt bestuurder en politica Isabelle Durant. “Het is een goede zaak voor de integratie van de moslims dat ze zich laten begraven waar ze leven,” zegt ze. “Voorts vind ik het belangrijk dat verschillende godsdiensten hun plek hebben op deze begraafplaats.”

SCHAARBEEK – Een echt succes is de Brusselse moslimbegraafplaats niet, maar zeker ook geen mislukking. “Willen we een Belgische islam, dan moeten we dit initiatief aanmoedigen,” zegt bestuurder van de intercommunale Isabelle Durant (Ecolo).

Er liggen vandaag een honderdtal orthodoxen begraven, en een tiental joden. “Dat laatste aantal zal stijgen nu er plaatstekort dreigt op de joodse begraafplaats van Kraainem,” voegt directeur Ludo Beckers daar aan toe. Zowat een derde van de moslims kiest voor een Belgische begraafplaats. Dat ze zich eerder schoorvoetend in Belgische aarde laten begraven heeft deels met traditie te maken, maar ook met financiële redenen. Moslims hebben in veel gevallen een repatriëringsverzekering die voor geen geld een begrafenis in het thuisland organiseert.

Gunstig tarief Er zijn vandaag elf Brusselse gemeenten aangesloten bij de intercommunale. Ze betalen daar een fiks bedrag voor (eenmaal 52.000 euro, en 5.000 euro per jaar), maar hun bewoners kunnen van gunstige tarieven genieten. De hoop is dat ook de andere acht gemeenten zich bij de intercommunale aansluiten. De inwoners van de niet aangesloten gemeenten betalen vandaag voor een concessie immers drie keer zoveel. “En dan beslissen de nabestaanden al snel om de overledene in het land van oorsprong te laten begraven,” zegt Beckers. De multiconfessionele begraafplaats in Schaarbeek: zowat een derde van de moslims kiest voor een Belgische begraafplaats.

Steven Van Garsse

BDW 1453 PAGINA 4 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

UITGELICHT > ATOMIUM KOOPT COLLECTIE PLASTICARIUM EN BREIDT UIT

Trade Mart als tiende bol LAKEN – Nog voor het Neo-project uit de startblokken schiet, heeft de Heizel er weer een attractie bij. Het Atomium kocht de collectie van het Plasticarium en opent eind volgend jaar een kunsten designmuseum in het gebouw van de Trade Mart.

et stond in het bestuursakkoord van Brussel-Stad en over een jaar wordt het ook werkelijkheid. De collectie van het Plasticarium krijgt een deftige stek. Niet in het voormalige atelier van Christophe Coppens of elders in de Dansaertbuurt, zoals eerder werd geopperd, maar op de Heizel. Het Plasticarium is een creatie van Philippe Decelle (66), die meer dan duizend voorwerpen in plastic verzamelde, allemaal uit de periode 1960-1973. Het begon ermee toen hij in 1987 een plastic stoel van Joe Colombo bij het grof vuil zag staan. “Plastic was het materiaal van mijn jeugd. Een nieuw materiaal, dat brak met alle tradities. In nieuwe kleuren, oranje, geel en rood, die het optimisme van de tijdsgeest weergaven,” zegt Decelle. Hij zocht op zolders, bij brocanteurs en vlooienmarkten en legde

een collectie aan die uniek is in haar soort: van een koffiezet van Krups en andere gebruiksvoorwerpen tot de bekende stoel van Verner Panton

hienstraat. Daar liet hij bezoekers toe, maar mondjesmaat en alleen op afspraak. “Ik moest alles in mijn eentje doen, zonder subsidies. Bovendien was het een hobby,” zegt Decelle, die burgerlijk ingenieur en ook kunstenaar is. Hij stopte met verzamelen in 2002 en begon vanaf dat moment uit te kijken naar een manier om zijn collectie te bestendigen. In de loop der

Brussel-Stad en vzw Atomium zijn in hun nopjes dat ze in deze crisistijden een nieuw museum kunnen openen.

en waardevolle kunstwerken. Niet alleen door de flashy kleuren, ook door de vormgeving heeft de verzameling iets speels. Zoals Decelles favoriete stuk, de gele schelp van Peter Ghyczy die opengeklapt kan worden tot tuinstoel. Hij bracht zijn verzameling onder in zijn woonhuis in de Locqueng-

jaren kreeg hij talloze voorstellen van binnen en buiten het gewest. “Meestal waren de ruimtes ongeschikt. Het voorstel van het Atomium is echt het beste.” De vzw Atomium heeft de designverzameling gekocht. Voor welk bedrag, is niet bekend. De collectie zou 2,5 miljoen euro waard

zijn, maar zoveel heeft de vzw er niet voor betaald. “Decelle heeft een mooie geste gedaan,” zei voorzitter Freddy Thielemans (PS) maandag bij de presentatie. De verkoopsakte is mee ondertekend door de Koning Boudewijnstichting, die ervoor garant staat dat de collectie achteraf niet in stukjes wordt doorverkocht. Momenteel loopt in het Atomium al de expo Orange Dreams, Plastiek is magnifiek, een voorproefje, met honderdvijftig objecten uit de collectie. Over een jaar zal er veel meer te zien zijn. Het Atomium huurt immers een ruimte van 5.000 vierkante meter in de Trade Mart. De helft is bestemd voor de objecten in plastic. Voorts is er plek voor een auditorium, een cafetaria en een winkel. Duizend vierkante meter is bedoeld voor wisseltentoonstellingen. Het Plasticarium wordt immers ook een nieuw museum voor kunst en design uit de 20ste en 21ste eeuw, het Art en Design Atomium Museum, afgekort ADAM. In maart 2016 zal er al een expo zijn over design tot 1960. Voor 2017 is een tentoonstelling gepland in samenwerking met de Vitra-stichting uit Basel.

Brussel-Stad geeft een subsidie van 400.000 euro voor de inrichting van het museum. De rest – 200.000 euro - betaalt het Atomium zelf. De vzw staat ook in voor de werkingskosten. “Met 100.000 bezoekers draaien we quitte,” zegt Atomiumdirecteur Henri Simons (PS). Het Atomium krijgt nu jaarlijk ruim 600.000 bezoekers over de vloer. Volgens Brussels schepen van Cultuur Karine Lalieux (PS) komt ADAM niet in het vaarwater van het MAD, het geplande Mode and Design Center aan de Nieuwe Graanmarkt. “Het MAD heeft vooral een

DE WEEK IN BEELD DOOR IVAN PUT Een wegterend lijk van een duif, van een onoplettende vogel of van een van huis weggelopen kat langs of midden op straat zijn we intussen gewoon. Een vossenlijk aan de rand van de weg is zeldzamer. Deze vos verloor het pleit op de drukke verkeersader in Laken, die van de Onze-Lieve-Vrouwekerk langs het koninklijk paleis richting de Dikke Linde loopt.

WEEKOVERZICHT

BDW 1453 PAGINA 5 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

WOENSDAG 26 NOVEMBER Brussel zit zonder bouwmeester. Vorige week liep het mandaat van bouwmeester Olivier Bastin af, maar de Brusselse regering heeft sindsdien nog geen opvolger aangeduid. Volgens het kabinet van minister-president Rudi Vervoort (PS) zou de aanstelling voor het einde van het jaar rond zijn. Op dit moment controleert echter niemand de kwaliteit van de publieke bouwprojecten in het gewest.

DONDERDAG 27 NOVEMBER Nog 26.000 plaatsen nodig in onderwijs. Het Agentschap voor Territoriale Ontwikkeling (ATO) heeft een tussentijdse evaluatie gemaakt van het aantal nodige en geplande plaatsen in het onderwijs in Brussel. Sinds 2010 werden 9.260 extra plaatsen gecreëerd in zowel het lager als het middelbaar onderwijs. Om de demografische groei op te vangen, zal de Stad tegen 2020 echter nog 26.498 plaatsen moeten voorzien. Vooral het middelbaar onderwijs zal een uitdaging zijn, want daar is tot nu toe nog niet zoveel ondernomen. AppLEwinkel Dansaert definitief dicht. Appleverdeler Easy-m sluit definitief haar winkel op het einde van de Dansaertstraat. Aanleiding is een tweede gewapende overval in oktober. De winkel is niet de enige die in die zone te maken kreeg met overvallen, zo werd ook café De Walvis dit jaar overvallen. Toch vormt de buurt volgens de politie een uitzondering, het aantal gewapende overvallen in de zone Brussel-Stad en Elsene is namelijk gedaald.

VRIJDAG 28 NOVEMBER Ludieke objecten in flashy plastic uit de collectie van het Plasticarium. In het Atomium is nu al een voorproefje te zien van wat het nieuwe designmuseum aan de overkant wordt.

economische functie, geen museale,” zegt ze.

Recordtempo Brussel-Stad en de vzw Atomium zijn in hun nopjes dat ze in deze crisistijden een nieuw museum kunnen openen. “Dit is een boost voor het imago van het Atomium,” zei Thielemans. Volgens Simons zijn er veel culturele en toeristische initiatieven nodig om de Heizelvlakte levendig te houden. Hij kijkt dan ook uit naar de komst van Neo. “Neo is een goede zaak, het Atomium ligt dan niet meer geïsoleerd in het

“ “ HET GETAL

noorden van de stad. En als je uit de metro komt, kom je niet meer op een parking terecht.” Schepen van Toerisme en Financiën Philippe Close (PS) noemde het nieuwe museum dan weer een aanwinst voor Neo. “Het museum stond niet in de plannen voor Neo, maar geleidelijk komen er allerlei dingen bij.” Het museum is inderdaad al het twee project dat Stad Brussel, in recordtempo en zonder veel publiek debat, uit de grond stampt met het oog op Neo. Eind 2012 verrees in enkele maanden tijd Paleis 12. Een

tentoonstellingspaleis dat, en stoemelings volgens milieuverenigingen, verbouwd werd tot concertzaal voor 15.000 personen. Ook nu wordt de klus in een recordtempo geklaard. Begin december 2015 moet het museum opengaan. Omdat het geen ‘grote ingreep’ wordt, komt er geen openbaar onderzoek. Om dezelfde reden is er geen architectenwedstrijd gepland. Drie bureau’s zullen een ontwerp mogen indienen.

Bettina Hubo

Door hun hele leven tussen twee talen te schakelen, hebben de hersenen van tweetaligen aan plooibaarheid gewonnen” Tweetaligen zijn beter bestand tegen de symptomen van Alzheimer, zo blijkt uit onderzoek van psycholoog Wouter Duyck van de UGent (in De Standaard).

De factuur zal duizelingwekkend zijn” Volgens Werner Adriaenssens, conservator van het Jubelparkmuseum en VUB-docent Kunstgeschiedenis, is het Citroëngebouw niet geschikt als museum voor Hedendaagse kunst (in De Standaard).

passiefgebouw Leefmilieu Brussel te duur. Leefmilieu Brussel, de milieuadministratie van het Brussels Gewest, is verhuisd naar een passiefgebouw op de site van Thurn & Taxis. Het nieuwe gebouw zal jaarlijks 3,6 miljoen euro kosten aan huur en daar komt nu kritiek op. “Onterecht,”aldus Frédéric Fontaine, topman van Leefmilieu Brussel. De hogere huurprijs valt volgens hem te verantwoorden door besparingen op onder meer de energiefactuur.

ZONDAG 30 NOVEMBER Festival tegen parking Vossenplein. Het plan van Brussels schepen van Mobiliteit en Openbare Werken Els Ampe (Open VLD) om onder het Vossenplein een parkeergarage te bouwen, kreeg deze week opvallend veel weerstand. Die weerstand komt tot een climax tijdens een 24 uur durend festival op het Vossenplein. Volgens de organisatoren waren er zo’n 300 mensen aanwezig en haalde hun petitie 13.000 handtekeningen op.

MAANDAG 1 DECEMBER Atomium koopt Plasticarium. De vzw Atomium koopt de privécollectie van het Brusselse Plasticarium aan, een unieke verzameling plastic voorwerpen uit de jaren 1960 en latere decennia. De voorwerpen krijgen een nieuwe plaats in het gebouw van de Trade Mart op de Heizel.

DINSDAG 2 DECEMBER Jeugdwerkloosheid en werkloosheid daalt. Uit cijfers van Actiris blijkt dat de werkloosheid in Brussel is gedaald, zowel op jaar- als op maandbasis. Eind november telde Brussel 109.496 werklozen, wat 1,1 procent minder is dan vorig jaar en 2,5 procent minder dan eind oktober. Ook de jeugdwerkloosheid is gedaald, met een vermindering van 7,1 procent op jaarbasis. De cijfers zijn onder meer een gevolg van het hogere aantal werkaanbiedingen die bij Actiris binnenkwamen. Geen schuldigen volgens politierapport nationale betoging. Uit een intern politierapport van de nationale betoging in Brussel blijkt dat een ‘delicate’ beslissing en materiaalproblemen ervoor zorgden dat de rellen die dag uit de hand liepen. Het rapport duidt dus geen schuldigen aan. Noch de agenten, noch burgemeester Yvan Mayeur (Ps), die nochtans veel kritiek kreeg na de betoging, valt iets te verwijten.

1.900

Sinds de lancering van de nieuwe domeinnaam .brussels in september werden al 1.900 websites met die extensie geregistreerd. Volgens DNS Belgium, een vzw die domeinnamen geregistreerd, is het grootste deel van die geregistreerde sites actief. Op dit moment is .brussels populairder dan .vlaanderen, dat ook in september werd gelanceerd en zo’n 500

Brussels Parlement is 25 jaar. Na de derde staatshervorming in 1989 werd het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geboren. Dat Gewest kreeg ook een eigen parlement, toen nog de Brusselse Hoofdstedelijke Raad, dat nu dus 25 jaar oud is. De verjaardag van het Brusselse Parlement vieren de parlementsleden met een receptie.

registraties minder heeft dan .brussels. Dat komt waarschijnlijk doordat Brussel internationaler is en doordat er meer merkhouders gevestigd zijn. Het is wel zo dat die cijfers nog sterk kunnen veranderen in de toekomst en de kans is groot dat het verschil dan niet meer zo opvallend zal zijn. DB

Samengesteld door Dylan Belgrado

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF

SPECIAL EUROPABUSSEN © MARC GYSENS

De Britse openbaar vervoerorganisator Stagecoach Group kleurt met de nieuwe bvba Megabus tussen de lijntjes van de Belgische regelgeving.

NIEUWE INTERCITYBUS MEGABUS VOORBODE VAN LIBERALISERING MARKT

VOOR ANDERHALVE EURO NAAR RIJSEL, HOELANG NOG?

BRUSSEL – Megabus wordt nu al het Ryanair van de autocars genoemd, voor zijn laag tarief op busreizen tussen Europese steden. Sinds half september timmert het Schots moederhuis Stagecoach Group vanuit Brussel aan een sternetwerk op het vasteland. De Britse flair zorgt voor een wervelwind in de sector van collectief busvervoer. Maar klant is koning.

l sinds twee jaar biedt de Schotse openbaar vervoermaatschappij Stagecoach Group – met 71.000 chauffeurs megagroot in het Verenigd Koninkrijk en Amerika – lijndiensten aan op het vasteland. Het begon met ParijsLonden voor iets meer dan een pond in 2012. Vanaf medio september 2014 kan je ook vanuit Brussel dagelijks met hen naar Londen, Keulen, Rotterdam, Amsterdam, Luxemburg en Rijsel. Brussel-Parijs, biedt

verbindingsmogelijkheden met Limoges, Toulouse en Barcelona. De internationale intercitybuslijnen zitten, uitgezonderd bestemming Amsterdam, nog niet vol. Er is geen ticketbureau. Je moet via internet kopen en reserveren (altijd 50 eurocent). En last minute op de bus, kan je geen ticket meer aanschaffen, zoals andere reisbussen al eens aanbieden. Maar mondjesmaat geraakt het grote gouden logo van ‘vanaf 1* euro’ bekend en vindt het reizigers.

“Sinds de opstart van BrusselLuxemburg en Brussel-Rijsel noteren we een passagiersstijging. We geven nieuwe bestemmingen altijd voldoende de kans om bekend te geraken. Een testperiode voor rendabiliteit voeren we niet in, we geloven in het groeipotentieel,” aldus Tony Simmons, Operations Director Belgium vanuit Schotland. Daarmee is de toon van concurrentie met Eurolines, de grote speler in Brussel sinds een kwarteeuw, gezet. Popu-

en Belgische regelgeving. Er werd een bvba opgericht, en een zetel gezocht. Die vond busbouwer Van Hool voor hen in Sint-Pieters-Leeuw bij autocarreizen Bell Tours, een familiebedrijf van drie generaties. De Megabus-vloot slaapt dus in Leeuw. Vandaar wordt telkens via de Tweestationsstraat en het Zuidstation naar het centrum gependeld. “We verkochten eerder al duizend bussen aan Stagecoach,” bekent Dirk Snauwaert van Van Hool. “De hogere frequenties en het grotere aanbod aan bestemmingen vanuit Brussel zijn een logisch (commercieel) ‘voedingstraject’ naar het Verenigd Koninkrijk.” De hoofdwerkzaamheid van Stagecoach Group over het Kanaal is gericht op het aanbod openbare buslijnen. Correspondentie vanuit en naar de hoofdstad van Europa voorzien is dus mooi meegenomen.

Binnen de lijntjes

laire bestemmingen als Amsterdam en Parijs, zijn nu al toppers voor Megabus. Bij de enige bushalte aan de Kardinaal Mercierstraat (Centraal Station) vertrekken al achttien bussen per dag: Brussel-Parijs (5 vertrektijden), Amsterdam (4), Rijsel (3), Keulen (2), Londen (2), Rotterdam (1), Luxemburg (1). De prijzen bedragen ongeveer 15,50 euro voor een heenrit naar de meeste bestemmingen. De nieuwe rit naar Toulouse, tweemaal daags, zou medio december voor 12,50 euro al kunnen. Maar de promoprijs van één euro (heen of terug) naar Rijsel, Luxemburg en soms Parijs blijft het volgen waard. Megabus introduceerde zich netjes volgens het boekje van de Europese

Het verhaal van Megabus is echter niet dat van een low cost carrier die vanuit lageloonregio’s de Brusselse markt inpikt. Alle voertuigen van Megabus werden in België ingeschreven, en zijn van Belgische makelij. En alle chauffeurs, nu al een twintigtal, hebben de Belgische nationaliteit – al is de coördinator in Sint-Pieters-Leeuw wel een Schot, die er private lessen Nederlands krijgt. De chauffeurs werken allemaal volgens de Belgische CAO voor de sector en worden in het kader van de sociale wetgeving betaald in functie van de ‘amplitude’ (term die staat voor loonvariatie afhankelijk van de maximale uitwijking van een diensttijdopdracht). VUB-econoom Michaël Dooms schoot trouwens in eigen voet, door in 2012 voor tvbrussel / brusselnieuws.be te verklaren ‘ze zullen waarschijnlijk geld

BDW 1453 PAGINA 7 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

aanrekenen voor bagage en eten en drinken aanbieden op de bus’ en ‘ze zullen ook besparen op personeel, dat niet in België zal betaald worden’. Niets daarvan. De sectorfederatie FBAA juicht de komst van de nieuwe buslijnspeler toe (zie pagina 8). De bus is naar kwaliteitsreisbussen elementair, zonder ruitenwisser op de bovenetage en zonder radio, dat wel. Maar er is Wifi, een toilet en de chauffeur verdient niet bij met drankverkoop. Wel deed Jeannine Vandermeersch van Bell Tours nog een goed woordje ‘opdat de chauffeurszetel vervangen zou worden door een comfortabeler model’. Bell Tours verhuurt trouwens niet enkel een kantoor aan Megabus, ook de busreiniging en het mechanisch onderhoud wordt daar verzorgd, Binnenkort wil Bell Tours er een buscarwash bij. Of er spoedig dubbeldekkers worden ingezet, en lijnen tot Portugal en München aangeboden worden kan Stagecoach niet bevestigen. Simmons: “By the time zullen we over ons aanbod communiceren via de website. Half december zit Portugal er nog niet bij. Ik kan wel zeggen dat we onze service continu zullen verbeteren.”

Eurolines reageert Wie dit soort interstedelijk vervoer over de grens heen gebruikt, wordt duidelijk na een rondvraag bij de passagiers. In hoofdzaak zijn het jongeren, mensen die het traject per

Megabus vroeg een private parkeerplaats, maar kreeg lik op stuk van Stad en Gewest.

auto als last, tijdsrovend of duur aanzien, de trein als kostelijk beschouwen of altijd op zoek zijn naar ‘de beste koop’. En dat brengt ons bij de overige spelers, die vanuit Brussel opereren. “Internationaal reizen per bus, met goede verbindingen, groeit in populariteit,” stelt Hugo Faria, marketing en sales manager van Eurolines (een merknaam van 29 onafhankelijke busbedrijven), dat al 25 jaar in Brussel dé marktleider blijft. “Eurolines vervoert 250.000 passagiers per jaar. Onze reizigers zijn hoofdzakelijk zij die weekends of korte breaks gebruiken om de meeste Europese steden te bezoeken, of om naar familie en vrienden reizen. Een busreis is de beste optie voor niet geplande, spontaneaous journeys. Een nieuwkomer op de markt houdt ons scherp. Elke concurrent zal een nieuw potentieel aan

klanten aantrekken op de markt, en dat is goed.” Eurolines biedt dagelijks 40 vertrekken vanuit Brussel aan (van de 600 bestemmingen in Europa), waarvan twaalf naar Parijs, tien naar Amsterdam, vijf naar Londen en negen naar Duitse steden, tegen prijzen vanaf negen euro. Een retourtje Brussel-Keulen kost 36 euro, Rotterdam 27 euro. Rijsel is 30 euro heen-terugmet Eurolines, terwijl Megabus nu dus 2,50 euro heen-terug Rijsel aanbiedt, ook in anderhalf uur tijd. Maar ook naar Malmö, Talinn, Moskou, Plovdiv, Praag en Marokko kan gehopt worden. Vooral het zuiden scoort goed. En dat in luxecars met Wifi, airco en extra beenruimte. Voordeel is dat Eurolines twee fysieke verkoopbalies heeft, één bij het Noord- en een bij het Zuidstation, met personeel dat minstens vier talen spreekt, en Arabisch kent. Van die markt willen nieuwkomers als Megabus dus een graantje inpikken. Maar er is ook al Ecolines, de grootste autocaroperator van de Baltische Staten, die vanuit Riga (Letland) intercitybusverkeer heeft verkregen met Brussel. En hier dagelijks in de Kardinaal Mercierstraat met luxecars pronkt. De Europese regelgeving geeft mee dat vanuit één Europese stad een aanvraag voor vaste lijnen kan verkregen worden, en daardoor zit Brussel op het traject Parijs-Riga. Voor trajecten van meer dan 350 kilometer reist een hos-

tess mee aan boord. Zij controleert de discipline (!), helpt passagiers en levert drinks en snacks. Zo kun je met Ecolines naar 200 steden (Berlijn 50 euro, Vilnius 17 euro, SintPetersburg 21,50 euro) en landen als Oekraïne, Wit-Rusland en Rusland, waarbij de hostess voor migratiekaarten zorgt. Voor lege stoelen is een (duurder) last-minute ticket mogelijk. En kortingen worden via de sociale media gecommuniceerd.

luchthaven Charles de Gaulle (Parijs) wordt maar eenmaal daags aangeboden, en er is geen aansluiting verderop. “Men denkt aan nieuwe verbindingen, zodanig dat iD-bus een netwerk kan creëren, precies om de aanvoering vanuit Brussel naar de lokale markt te vergroten,” zegt Smeyers. “Mensen willen vlug kunnen beslissen, vandaar het succes van de bus. Complementair aan het treinvervoer is er groeipotentieel voor dit type vervoer. Ook de IC-bus Brussel-Düsseldorf met tussenstop in Roermond past in dat buitenlands plaatje als ‘voedingstraject’ voor het eigen Duitse bus- en treinnetwerk.” Al die intercitybussen zorgen voor nieuwe mobiliteitscirculaties in de stad, zoveel is duidelijk. Maar het kabinet van bevoegd minister Pascal Smet heeft er (nog) geen zicht op. Kabinetschef Gorik Van Holen: “Wel heeft Megabus aan de Stad Brussel gevraagd om een specifieke parkeerplaats te krijgen, maar het kreeg als antwoord dat de openbare weg niet geprivatiseerd kan worden voor één bedrijf. Nadien werd dezelfde vraag aan het Gewest gesteld. Megabus kreeg hetzelfde antwoord.” Neemt niet weg dat de gezonde concurrentie aan intercitybussen met schakelpunt Brussel risico’s inhoudt. Het zijn private initiatieven die zonder subsidies de collectieve mobiliteit ten goede komen. Jean-Marie Binst

Trein is bus Ook bieden twee buitenlandse treinmaatschappijen, het Franse SNCF sinds 2012 en Deutsche Bahn sinds 2014, intercitybuslijnen aan vanuit Brussel, via verkoopsagent NMBS. De tickets voor de Franse iD-bus en de Duitse IC-bus zijn bij twee balies (vertrek zelfde dag, of later) te koop in het Zuidstation. De dubbeldekkers vertrekken in de Frankrijkstraat (iD-bus) en aan het Centraal Station (IC-bus). “Als bevoorrecht partner verkopen wij die producten (die we niet zelf ontwikkelen), wat een troef is om mee te gaan in het totaalplaatje van concurrentie en mogelijke grotere liberalisering van de markt,” stelt Alex Smeyers, Manager Internationaal bij NMBS. Voor ID-bus is dat intercityverkeer van Brussel naar Rijsel (2 per dag tegen een vast tarief van 15 euro), Brussel-Parijs Bercy (7 bustijden), Brussel –Amsterdam (2) en ’s nachts Brussel-Londen (1). Brussel-

NOG GEEN BUSTERMINAL Een aantal jaren terug is onder coördinatie van het Gewest samen met Visit Brussels en de Dienst Wegen van de Stad Brussel (toen CDH-schepen Christian Ceux) en andere gemeenten een parkeerplan uitgezet voor de toeristische autocars. In functie van de parkeertijd werden vaste standplaatsen aangestipt. Regel is: hoe verder van het centrum, hoe langer mag gestationeerd worden. Voor de reisbussen werd in hartje stad de Loxumstraat gereserveerd, tussen kathedraal en Centraal Station. Daar mogen maximaal 5 bussen kort stationeren. Aan het Atomium zijn er extra parkeerplaatsen. De regel voor ‘kort parkeren’ in het centrum is dat bussen de reizigers moeten afzetten en nadien doorrijden naar een rustzone. Voor wat langer parkeren zijn 55 parkeerplaatsen voorzien in het hele gewest: aan de Pachecolaan (12), de Warande (4), de Poincarélaan (16), Bruparck (14) en nog extra plaat-

BRUSSEL – De standplaatsen voor de private intercitybussen zijn krap berekend in het Brussels Gewest, en verdeeld over drie parkeerhaltes nabij het Centraal Station (Kardinaal Mercierstraat), Zuidstation en Noordstation. Eén centrale terminal kan de service verhogen.

Ecolines, dat vanuit de Baltische Staten dagelijks Brussel op zijn netwerk vastpint, reist met een hostess.

sen voor ‘lange duur’ (overnachting) aan de Madridlaan-Heizel (5), en de Willebroekkaai-IJzer (4). “Wij zijn vragende partij voor zoveel mogelijk standplaatsen, maar het is aan de gemeente om hier toelating voor te geven (of het Gewest als het gewestwegen zijn, red.),” stelt Martha Meeze, woordvoerder van Visit Brussels. Tot zover de reisautocars. Niet ver van het Centraal Station, in de Kardinaal Mercierstraat, kunnen

de intercitybussen terecht. De nieuwe spelers, Ecolines en Megabus, hebben dit als hun enige vertreken aankomstplaats gekozen voor Brussel. Al smeekte Megabus om een private stek. iD-bus (van SNCF) naar Frankrijk heeft een halte aan de Frankrijkstraat en IC-bus (van Deutsche Bahn) naar Düsseldorf wacht aan Kardinaal Mercier. Al jarenlang heeft Eurolines de buurt rond het Zuidstation als adres:

de Fonsnylaan (Sint-Gillis) en het Grondwetplein tegenover Novotel, waar het opstappen veilig kan. Aan de Fonsnylaan 85 bevindt zich ook het ticketkantoor. Al spotten we Eurolinesbussen die reizigers en de kofferlading (in 4 minuten) afzetten langsheen ‘een stoep’, wat toch snel voor een verkeersfile zorgt, gezien de Fonsnylaan maar een dubbel rijvak heeft. Ook aan het Noordstation (Vooruitgangsstraat in Schaarbeek)

heeft Eurolines een ticketkantoor en bevindt zich een open afstapzone. Maar ook aan de Simon Bolivarlaan worden passagiers al eens opgewacht, zien we. Het is duidelijk dat de chauffeurs zich naar best vermogen wat betreft vrije parkeerzone proberen te redden. Want het stukje Vooruitgangsstraat, achter de ingangsbrug voor treinreizigers, dient ook voor andere spelers die een mondje mee-eten van de vervoerssector: Eurobussing Airport uit Vilvoorde, Day Tours en Smira uit Schaarbeek, dat Brussel-Skopje aanbiedt. ”Brussel heeft geen eindstation voor langeafstandsbussen, wat het gecompliceerd maakt voor alle busoperatoren én voor de passagiers. Nu overleggen we met de lokale overheid om de beste oplossing aan te bieden,” stelt Hugo Faria, Marketing & Sales Manager voor Eurolines België/Nederland. Op het terrein loopt de beperkte ‘stationszone’ voor de internationale intercitybussen bij het Centraal Station goed vol bij momenten. Al getuigt Gorik Van Holen, kabinetschef van Brussels minister voor Mobiliteit Pascal Smet (SP.A):” We hebben geen indicaties dat er plots grote problemen opduiken sinds de komst van Megabus. Voorlopig zijn er geen bijkomende parkeerplaatsen nodig. De administratie Brussel Mobiel controleert dit in overleg met de politiezone. Als we signalen opvangen, ook van buurtbewoners die zouden klagen, bekijken we de situatie.” JMB

LEES MEER OP P.8

BDW 1453 PAGINA 8 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

SPECIAL EUROPABUSSEN

Yves Mannaerts van de FBAA: “Het monopolie van MIVB, De Lijn en Tec zet een rem op het groeipotentieel van de markt voor collectief vervoer per autocar.”

Grote autocarstations

FEDERATIE PLEIT VOOR GROTE OVERSTAPSTATIONS

‘Eén autocar vervangt gemiddeld 30 auto’s’ HAREN – “Voor tijdswinst op vervoer willen sommige mensen een prijs betalen, andere besparen liever op de prijs en vinden tijd wat minder belangrijk,” stelt Yves Mannaerts, beheerder-directeur van de bussectorfederatie FBAA. Een evenwichtsoefening waarop de markt gretig inspeelt, met groeipotentieel voor interstedelijk busvervoer over de grenzen heen. Maar wie trekt aan de touwtjes in de mobiliteitspolitiek?

at de Schotse Stagecoach Group zich recent met Megabus op de Brusselse markt heeft geworpen, met aanlokkelijke tarieven, zorgt voor deining in het veld van internationaal interstedelijk busvervoer. Het bevestigt het standpunt van de Federatie van Belgische Autobus- en Autocarondernemers en van Reisorganisatoren (FBAA): “Er is nog groeipotentieel voor collectief busvervoer.” Het blijft echter vreemd dat een grote buitenlandse speler, via oprichting van een Belgisch dochterbedrijf, een stuk van onze markt kan inpikken.

FBAA-beheerder-directeur Yves Mannaerts overschouwt vanuit de gewestgrens Haren/Zaventem de situatie. “Het is duidelijk dat voor korte en middellange afstanden – zoals reizen tussen Brussel en Amsterdam, Parijs, Londen, Keulen – in een straal van pakweg 200 tot 300 kilometer, de touringcar competitief blijft met ander transport. Toen de hogesnelheidstrein Thalys in 1996/1997 zijn intrede deed tussen Parijs en Brussel werd gezegd dat het einde van het autocartransport werd ingezet. Gewoon wegens het verschil in tijd voor eenzelfde tra-

ject. Autocarondernemer Eurolines was toen de enige grote speler op de markt. En wat zien we? Eurolines heeft sindsdien het aantal frequenties verdrievoudigd, en dan spreek ik nog niet van de nieuwe spelers die erbij kwamen. De vraag naar dergelijke internationale intercityritten blijft toenemen. Sowieso is de kwaliteitsvolle autocar zeer competitief op niveau van prijs. Er zijn reizigers die zeggen dat het element ‘tijd’ voor hen belangrijk is: ze zijn bereid om daarvoor meer te betalen. Andere mensen vinden de prijs het belangrijkste, en tijd wat minder. Daar-

het autobusverkeer tussen grote steden twee jaar geleden goedgekeurd.” De extra circulatielussen die de (nieuwe) intercitybuslijnen van en naar Brussel creëren, vanuit het stadscentrum, mogen volgens Mannaerts niet met een scheef oog bekeken worden. Mannaerts: “Die bussen komen niet direct in het drukke toeristische stadscentrum (de Kardinaal Mercierstraat bij het Centraal Station lijkt ons toch hartje stad, red.). Dat die bussen visueel gezien meer verkeer betekenen is duidelijk, maar staat wel voor een fout interpreteerbaar beeld. Vergeet niet dat één touringcar gemiddeld dertig auto’s vervangt. In de logica van alsmaar toenemende mobiliteit mag gesteld dat als mensen de bus niet zouden nemen, een aantal dit traject met de auto gaan doen. Wat de mobiliteit in Brussel nog meer zou hypothekeren. Ik stel: als er nog meer autocars ingezet zouden worden - trouwens meer collectief vervoer in al zijn vormen – dan bereikt men een veel betere doorstroming van verkeer. Mensen nog meer van de auto weghouden, dus ook richting gebruik van internationale intercitybussen, komt alle mobiliteit ten goede. Pas op: met collectief vervoer wordt soms verkeerdelijk de trein of de openbare bus bedoeld, maar de term dekt veel: zuiver toeristisch vervoer, (internationaal) interstedelijk vervoer, schoolvervoer, werkliedenvervoer en openbaar vervoer.“

rond draait het hele marktaanbod. De tweede groep mensen blijft een belangrijk potentieel voor internationale lijnen per autocar.”

Kardinaal Mercierstraat Neemt niet weg dat de interstedelijke mobiliteit over de grenzen heen van hogerhand ‘gemanipuleerd’ wordt, door onze overheden en de Europese, als het om richtlijnen gaat. België en Brussel moeten het daarbij doen met de erfenis van monopolies voor het openbaar vervoer per bus, naast het openbaar treinverkeer. Mannaerts: “De MIVB in Brussel, De Lijn in Vlaanderen en Tec in Wallonië verdelen inderdaad de koek. Er rijden wel een aantal privébusbedrijven voor De Lijn en Tec, maar als partner-onderaannemer kunnen zij zelf geen initiatieven ontplooien van nieuwe trajecten. In Duitsland is de liberalisering van

“Het grote probleem is echter het gebrek aan gepaste infrastructuur voor autocars die vanuit Brussel naar Parijs of Amsterdam en dergelijke rijden. Ze worden niet echt op een degelijke wijze in Brussel opgevangen en onthaald. Er zijn veel kleinere steden in Europa waar functionele, grote stations voor autocars georganiseerd worden die dit type vervoer gecentraliseerd aanbieden. Bij ons gebeurt dat in stukken en brokken, en heel versnipperd in de stad. Wat betreft dienstverlening voor de passagiers is dat allesbehalve een voorbeeld. Het heeft geen zin om een busstation voor dit type (internationale) interstedelijke vervoersfunctie ergens aan de rand van de grootstad in te richten. De gebruiker moet alle mogelijkheden krijgen om over te stappen op andere collectieve vervoersmiddelen. Ik pleit voor stations die platforms zijn voor uitwisseling van collectief vervoer.” “In Spanje is het rechtstreeks interstedelijk collectief vervoer al jaren goed uitgebouwd, met prachtige autocarstations in steden van 200.000 inwoners. In Duitsland waar twee jaar terug een vrijmaking van het intercitybusvervoer tussen Duitse, grote steden is toegestaan, ontstond een enorme ontwikkeling. We bemerken daar vandaag een ware boom van interstedelijk verkeer, wat aantoont dat er nog een markt voor interstedelijke verbindingen bestaat.” Jean-Marie Binst

FM Brussel & M Muntpunt untpunt presenteren

tegen eenzaamheid ntra e Lokale Dienstence

ssels

Benefiet voor de Bru

14U-18U KIDS&CO REUZENSPELEN // ANIMA // VERTELFEE// FANFAKIDS // DOE DE LINDY HOP SWINGDANS MET HELENA & VINTAGE OUTFIT MET VESTIAIRE POPULAIRE // INTIEME CONCERTEN BAI KAMARA Jr. // FRANK VAN DER LINDEN // 18U -22U DJ ON ICE@ WINTERPRET // 22U PARTY DJ REEDOO // FUNKY BOMPA // MENSCH ERGER JE NIET // JULES X

V.U.: FM BRUSSEL VZW, JEROEN ROPPE, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE - NIET OP DE OPENBARE WEG GOOIEN

ADVERTENTIE

Met de steun van de

ADVERTENTIE

nschrijven in een Nederlandstalige school in Brussel? e b l. e s s u r b in n e v ij r h c s n .i www Secundair onderwijs 2015 - 2016

Voorrang broers en zussen / kinderen van personeel: 5 tot en met 16 januari 2015 Alle Brusselse Nederlandstalige secundaire scholen geven voorrang aan broers en zussen en kinderen van personeel in het 1e leerjaar van gewoon en buitengewoon secundair onderwijs. Ga van 5 tot en met 16 januari 2015 naar de school om broers en zus, of kinderen van personeel in te schrijven met voorrang.

Inschrijven in het Brussels Nederlandstalig secundair onderwijs (2015-2016): Er zijn 2 soorten scholen: 1. Scholen met een aanmeldingsprocedure voor het 1e leerjaar A 2. Scholen zonder aanmeldingsprocedure, met voorrangsperiodes Kijk op www.inschrijveninbrussel.be voor de volledige procedure en de voorrangsregels. D e z e c a m p a g n e i s e e n i n i t i a t i e f va n d e V l a a m s e G e m e e n s c h a p s c o m m i s s i e , h e t L O P B r u s s e l B a O e n h e t L O P B r u s s e l S O i n h e t k a d e r va n ge l i j k e o n d e r w i j s k a n s e n .

BDW 1453 PAGINA 10 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

LEEFMILIEU > ARREST VAN EUROPEES HOF VAN JUSTITIE GOED NIEUWS VOOR MILIEUVERENIGINGEN

‘Ongezonde lucht mag niet’ © BART DEWAELE

BRUSSEL – Lidstaten zijn verplicht om de Europese stikstofnormen na te leven. Het volstaat niet om hierover beloftes te doen. Dat blijkt uit een arrest van het Europees Hof van Justitie. Het arrest is een gevolg van een zaak die de ngo ClientEarth heeft aangespannen tegen het Verenigd Koninkrijk. Net zoals een rits andere lidstaten respecteert de Britse overheid de Europese richtlijn uit 2008 inzake luchtkwaliteit niet. Het gaat in dit geval om de overschrijding van de normen voor stikstofdioxide. Dat is een gas dat ontstaat bij hoge verbranding, vooral veroorzaakt door dieselmotoren. Stikstofdioxide tast de luchtwegen aan, maar leidt ook tot ozonvorming. Lidstaten konden tot nog toe aan de verplichting ontsnappen door aan te tonen dat ze alles in het werk stellen om die normen te halen, met luchtplannen bijvoorbeeld. Die engagementsverbintenis lijkt vandaag niet meer te volstaan. Dat is tenminste wat blijkt uit een arrest

Smog in Brussel. Ook in de hoofdstad worden de stikstofnormen geregeld overschreden.

Boren tussen de kinderen

Lange wachtlijsten

Terwijl de kleuters van de Sint-Albertschool in Molenbeek snel nog even een plaske maken voor ze de klas ingaan, zijn de mannen van de ruwbouwploeg al druk in de weer met het opruimen van hun afbraakwerk van de vorige dag. Wat voorheen een klein lokaal was, is nu nog slechts een hoopje buizen en beton. Ploegbaas Guy Van Eyken: “Het moeilijkste aan ons werk zijn niet de afbraakwerken zelf, maar ervoor zorgen dat de kinderen op een veilige afstand blijven. Ooit zat er eentje onder mijn pick-uptruck. Sindsdien controleer ik altijd even of er niemand onder zit (lacht).” “We werken daarom ook vaak door tijdens de zomermaanden. Voor grote werven is het praktischer als er

geen kinderen zijn,” zegt Jean-Louis De Leener, ploegbaas sanitair, die in de kelder van de Sint-Albertschool aan het werk is. Fix werkt met laaggeschoolde me-

dewerkers die anderhalf jaar door de ploegbazen worden begeleid en dan op zoek kunnen gaan naar werk. “Ondertussen zijn we een groot bedrijf geworden, maar die sociale

insteek blijft enorm belangrijk,” aldus Eva De Smedt, directrice van Fix. “We doen bovendien meer dan simpelweg wat renoveren en schilderen. Onze ploegen gaan altijd na

Steven Van Garsse

of de school met andere problemen kampt, die we dan oplossen, zoals vochtproblemen of slechte isolatie. We hebben ook twee specialisten in dienst die scholen advies geven over energieverbruik en het comfort van de leerlingen.”

BOUW > FIX RENOVEERT NEDERLANDSTALIGE SCHOLEN IN BRUSSEL

BRUSSEL – Fix, het voormalige Schoolinterventieteam (SIT), doet renovatiewerken op Nederlandstalige scholen. De organisatie vierde recent haar vijftienjarige bestaan en veranderde van naam. Fix wil blijven groeien en uitbreiden. Dat is nodig, want de vraag naar renovatiewerken in Nederlandstalige scholen is enorm.

van het Europees Hof van Justitie. De hoogste rechtbank in het Verenigd Koninkrijk had aan het Europees Hof gevraagd of lidstaten verplicht kunnen worden om de normen te respecteren, en of ze uitstel kunnen vragen. Dat laatste kan, oordeelt het Hof nu, maar de lidstaten moeten dan ook echt alles in het werk stellen om de normen “op korte termijn” te halen. De lidstaten kunnen alleen ‘acute nalevingsproblemen’ inroepen. De Richtlijn uit 2008 houdt met andere woorden een resultaatsverbintenis in. Nationale rechtbanken kunnen de overheden verplichten om zich eraan te houden, bijvoorbeeld met dwangsommen. Volgens advocaat Alan Andrews van ClientEarth is de uitspraak een belangrijk precedent in de strijd tegen ongezonde lucht. “Het is de allereerste keer dat het Hof zich uitspreekt over de Richtlijn.” En ze heeft ook gevolgen voor de andere lidstaten die in overtreding zijn. Het Brussels Gewest bijvoorbeeld. De stikstofnormen worden al jaren overschreden. En een uitstel is eerder al door de Europese commissie geweigerd. De weg ligt nu open voor milieuverenigingen, of zelfs getroffenen, om naar de rechter te stappen om de overheden te verplichten om actie te ondernemen tegen de overschrijding van de stikstofnormen.

Vorig jaar bleek uit een reportage van tvbrussel dat de staat van veel Nederlandstalige schoolgebouwen absoluut niet aanvaardbaar is. Dat komt doordat de stad meer investeert in nieuwbouw dan in de renovatie van bestaande gebouwen. “Die situatie is nog niet echt verbeterd. Veel kinderen krijgen in Brussel nog steeds les in te kleine en kapotte gebouwen met vochtplekken en schimmels op de muren,” zegt De Smedt. “Ondanks dat onze tarieven niet duur zijn, is het budget van sommige scholen nog te klein.” Daarnaast is de vraag zo groot dat Fix niet alles meteen kan oplossen. De Smedt: “Voor sommige ploegen zijn er wachtlijsten tot in mei.” De organisatie denkt daarom aan uitbreiding, maar ook gelijksoortige initiatieven in Brussel zijn welkom. De kinderen van de Sint-Albertschool lopen de speelplaats op met fruitsapjes en appels in hun handen. Ze kijken nieuwsgierig naar de ploegen van Guy en Jean-Louis die zich klaarmaken om te lunchen. Hun werk in de Molenbeekse school zit er bijna op, waarna ze meteen naar een andere school kunnen gaan om daar de problemen te fiksen. Dylan Belgrado

BDW 1453 PAGINA 11 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

ADVERTENTIE

Wonen > Raad van notarissen en Koning Boudewijnstichting

Appartement of huis? Bezint eer ge begint BRUSSEL – Jongvolwassenen willen steeds jonger, steeds sneller een eigen stek. Toch is een eigendom niet altijd alleen maar rozengeur en maneschijn. Zeker niet als je voor een appartement kiest. Dat weten ook de notarissen. Samen met de Koning Boudewijnstichting hebben ze een handige, zeer leesbare brochure uitgegeven met tips. Tips die iedereen die eraan denkt om een appartement te kopen best ter harte neemt. Niet om af te haken, wel om een aankoop van een welbepaald pand concreet in te schatten. Een eigenaar van een huis beslist zelf wanneer hij investeert en waarin. Een eigenaar van een appartement is mede-eigenaar: wil hij dat er in de gemeenschappelijke delen wordt geïnvesteerd – een lik verf voor de traphal – dan moet hij de mede-eigenaars overtuigen. Probleem is vaak dat er verschillende prioriteiten zijn en dat ook niet iedereen dezelfde middelen heeft. Belangrijk is ook: wonen er in het pand vooral eigenaars of huurders? Zijn er vooral huurders, dan zijn eigenaars in de regel minder bereid om in het

verfraaien van het gebouw te investeren dan een pand waar velen hun eigendom zelf bewonen. Een gebouw wordt beheerd door een syndicus en die heb je in alle maten en gewichten. Informeer hoe vaak het gebouw dat je op het oog hebt de jongste vijf jaar van syndicus is veranderd. Dat zegt veel over het beheer. De syndicus wordt gecontroleerd door een paar mede-eigenaars die verkozen zijn door de algemene vergadering van eigenaars. Zij vormen de raad van mede-eigendom. En dan is er het taalgebruik. Een mede-eigenaar kan op eenvoudig verzoek een vertaling krijgen van alle documenten die betrekking hebben op het mede-eigendom in de taal of talen van het taalgebied waarin de mede-eigendom gelegen is. Geen overbodige luxe voor ‘juridische’ documenten zoals de basisakte en het huisreglement. Danny Vileyn

A R T- C HI T E C T U R E

De brochure kan gedownload of besteld worden bij www.kbs-frb.be of www.notaris.be

P-PRAAT We zouden ons zorgen moeten beginnen te maken over Dyab Abou Jahjah. Niet omdat de Vlaamse Malcolm X boeken schrijft waarin hij de bange blanke man met burgeroorlogen en segregatie om de oren slaat. En ook niet omdat hij op Facebook koketteert met prentjes van mannen met wapens. Neen, het echte gevaar zit hem hierin: Dyab is consultant geworden. Houdt binnenkort een workshop debatteren voor mensen die in zijn spoor graag de gave van het woord zouden bezitten, en die gave met veel bombarie willen verkondigen. We hebben echter een tip voor Dyab: let toch maar op met consultancy, zeker wanneer geweten is dat onze vriend Laurent Louis ook consultant is geworden. De concurrentie is bikkelhard. Als de CIA het wil, natuurlijk.

Excuus trouwens dat we niet over Laurent Louis kunnen zwijgen. Maar wij zijn ook voor de vrijheid van meningsuiting. Graag willen we u nog volgend citaat meegeven, gehoord tijdens de consultancyronde van Louis in het Vlaams-Afrikaans huis in Elsene, waarover u vorige week nog kon lezen. Zei Laurent: “Ik heb niets tegen homo’s, maar mannen in een rok, dat is toch niet normaal... Excuseer, maar dat is echt niet normaal. En weet u, homo’s zijn tegenwoordig vriendelijk. Dat beeld geven ze, dat is hun tactiek om homoseksualiteit gangbaar te maken.” Hopelijk komt er nu een stevig antwoord van de homonationalisten. Maar geen charmeoffensief hé, jongens.

Orfeo & Tosca. Luxeappartementen in het culturele hart van Brussel.

■ vlakbij de Munt en het bruisende stadscentrum ■ een integraal deel van het iconische Chambon-complex ■ een toonbeeld van hedendaagse architectuur ■ elegante geometrie en luchtige opengewerkte volumes

CHIEN ÉCRASÉ

■ unieke ligging en prestigieuze uitstraling Bijna waren we Alain Destexhe vergeten, het vrije elektron van de MR en in die hoedanigheid ook een man die zelfs de quantumtheorie altijd een loer weet te draaien. Destexhe is er toch in geslaagd naar de Moslimbeurs van Brussel te gaan twee weken geleden en daar enkele verdachte boekjes te vinden. Eentje over homoseksualiteit, bijvoorbeeld, daarin beschreven als een besmettelijke ziekte. Een ander boekje dat Alain opdiepte ging over de rol van de vrouw, die nooit haar stem mag verheffen, behalve tijdens het bidden thuis, en daar ook voor de kinderen moet zorgen. De Moslimbeurs van haar kant zegt dat Destexhe overdrijft en er opzettelijk de weinige boekjes uithaalt die kwalijk zijn. Inderdaad, Moslimbeurs. Welkom op Aarde. Gelukkig hebben we dit jaar een mooie traditionele kerstboom op de Grote Markt.

U weet wel, zo’n prachtige fijnspar met het woord ‘Riga’ in het groot op. Beetje grof ten opzichte van de boom van vorig jaar, wel, want daar stond immers geen ‘SoorbachHohes Venn’ op. En in de Oostkantons kunnen ze wel wat reclame gebruiken. Maar laten we niet zeuren. Winterpret is daar! Vooraleer de stad zich laaft aan liters Glühwein, churros, Argentijnse kerstspecialiteiten en tartiflette, toch nog enkele valse noten. Wat bedoelt de MIVB immers met ‘D Day’ als ze Winterpret aankondigt op Twitter? En waarom staat er een ijspiste op het Muntplein? Als metafoor voor bepaalde instellingen aldaar? En tot slot, de meest valse noot: waarom is Québec weeral gaststad? We kunnen ons vergissen, maar dat was enkele jaren geleden ook al zo. Cadeautje van de Francophonie?

■ riante binnentuin ontworpen door de landschapsarchitect Wirtz We geven u graag meer info: bel 02/201 00 01 of kijk op thechambon.be

BDW 1453 PAGINA 12 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Adèle Jacot met het eerste nummer van ‘Journal intime de quartier’ in de kantoren van Entre2.

BDW REGIO

DEZE WEEK OP PAPIER > NIEUWE KRANT WIL VROUWEN EEN STEM GEVEN

Brusselse vrouwen kruipen in de pen

BRUSSEL – Brussel is een nieuwe krant rijker. Deze zomer rolde de eerste editie van het Journal Intime de Quartier van de pers. De krant is het resultaat van een reeks schrijfateliers met vrouwen uit Sint-Joost-ten-Node, Schaarbeek en Brussel. Ondertussen wordt er gewerkt aan de tweede editie. “De stem van de vrouw klinkt nog altijd minder door in de publieke ruimte dan die van de man,” aldus initiatiefneemster Adèle Jacot.

en lokaal op de eerste verdieping van het Vrouwenhuis te Schaarbeek. Op de tafel liggen een aantal portretten uitgestald van

ADVERTENTIE

Handicap & informatie

markante vrouwen. Margaret Thatcher onder andere, maar ook Camille Claudel, de minares van Rodin die miskent en vergeten eindigde in een psychiatrische instelling. Verderop een onoverzichtelijke reeks post-its, stukken tekst en foto’s, het resultaat van de workshop van vandaag.

Artistieke vorming Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

✆ 0800-15045

alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30

Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be

“Het atelier vandaag draait rond het thema van geweld tegen vrouwen,” legt Mélanie Peduzzi uit. Samen met Adèle Jacot is ze de drijvende kracht achter het Journal Intime de Quartier. “Eind november vond er in Brussel een mars tegen geweld tegen vrouwen plaats. We begonnen met korte uitspraken en stellingen over het thema, maar ook meteen met de vraag aan wie je ze zou willen richten. Met dat materiaal als basis

gingen we opnieuw aan het schrijven om te komen tot briefkaarten als sensibilisering voor de mars.”

den in de gang van het Vrouwenhuis hangt een hele collectie post-its uit eerdere sessies. Op de papiertjes staan open zinnen gedrukt zoals ‘Ik ben moeder en...’, ‘Ik zou willen zeggen aan andere vrouwen dat...’. Aan de deelneemsters om de rest in te vullen. “Met dergelijke methodieken willen we vrouwen die daar anders nooit aan toekomen aan het schrijven zetten,” vertelt Adéle.

“We kiezen niet voor een bepaald format. Net als de groep waarmee we werken is de vorm van onze krant steeds in beweging”

De inhoud van het Journal komt niet uit de pen van Peduzzi en Jacot, maar is het resultaat van workshops zoals die van vandaag. Uit het materiaal wordt een selectie gemaakt voor de gedrukte versie van de krant. Bene-

“Sommige deelneemsters zijn erg open, andere eerder terughoudend, maar zich uitdrukken via schrijven is bijna altijd nieuw voor hen.” Het Vrouwenhuis in Schaarbeek is een van de twee plekken waar

er maandelijks een schrijfatelier plaatsvindt, samen met Entre 2, de Brusselse organisatie die zich inzet voor de prostituees aan de IJzer. “Dat geeft ons de mogelijkheid om uitwisseling te creëren. Voor de vorige editie bijvoorbeeld hebben we aan de vrouwen van Entre 2 gevraagd om fotoreeksen te maken met wegwerpcamera’s. In een volgende workshop zijn we hier in Schaarbeek met die beelden aan de slag gegaan. Iedere plek heeft zijn publiek, zijn eigenheid en zijn mogelijkheden. Daarom dat we graag ons project zouden uitbreiden en nog een derde plek zoeken om de schrijfateliers te organiseren.” De krant is geboren uit een gemeenschappelijke interesse voor de stad Brussel en haar inwoners. “We hebben allebei een artistieke vorming achter de rug hier in Brussel, en we hadden erg veel zin iets te doen met de stad waar we wonen. Maar het Journal Intime de Quartier gaat verder dan louter observeren en vastleggen. Het draait om interactie, om met tekst en beeld onderwerpen van binnenuit te verkennen. Onze krant gaat niet over mensen, maar is gemaakt samen met diegene die aan het woord komen op een participatieve manier. De groep waarmee we werken is klein, maar dat geeft de mogelijkheid om iedereen te laten deelnemen in heel het proces, van inhoud tot vormgeving.”

Ongemakkelijk Het Journal Intime de Quartier is gemaakt door vrouwen, benadrukt Adèle. “Dat wil niet zeggen dat we mannen uitsluiten, maar onze prioriteit ligt bij de stemmen van vrouwen. Die worden nog steeds minder gehoord in de publieke ruimte dan de man. Neem nu de prostituees bij Entre 2. Als hun verhaal al in de media komt is het altijd via iemand anders. Onze manier van werken is actiever. Niet enkel vragen stellen of interviewen, maar hen echt voorleggen wat ze zelf aan de rest van de wereld zouden willen vertellen.” Toch is het niet evident om vrouwen te betrekken met het project. Thema’s zoals geweld tegen vrouwen liggen gevoelig, aldus Adèle. “De vraag om zich uit te drukken maakt mensen soms ongemakkelijk. Er is een zekere angst om iets te zeggen dat ook gehoord zal worden.” Mélanie haalt er de eerste editie van de krant bij, die met veel zorg is uitgewerkt. Een cover met maar liefst vier katernen, met vertalingen naar onder andere het Nederlands, Arabisch en Bulgaars. Waarom zoveel moeite steken in een gedrukte krant terwijl steeds meer media ervoor kiezen om enkel nog online te publiceren? “Niet alleen de krant zelf, ook de verdeling kost ons veel tijd,” aldus Mélanie. “Maar op die manier wordt dit project ook iets concreets, iets tastbaars. Het wordt meer dan een site waarop je regelmatig iets post. De keuze om een fysiek object te brengen heeft ook zijn invloed op de inhoud. We kiezen ook niet voor een bepaald format. Net als de groep waarmee we werken is de vorm van onze krant steeds in beweging.” Toon Lambrechts

ADVERTENTIE

BDW 1453 PAGINA 13 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Jette > Nieuw speelbos in Koning Boudewijnpark

Kampen bouwen in Jette Als alles goed gaat kunnen kinderen deze zomer een heus kamp bouwen in het Koning Boudewijnpark. Leefmilieu Brussel zal daar een speelbos aanleggen. De nieuwe speelruimte komt aan de Heilig Hartlaan, in het uiterst oostelijke deel van het park. Daar werd recent nog de ingang vernieuwd en wordt nu werk gemaakt van een speelbos, wat meer ruimte moet bieden aan spontaan spel. “Er zullen wel speeltuigen staan, maar die zijn dan afgewerkt in natuurlijke materialen en worden gedeeltelijk bevestigd aan de bomen,” zegt Laurent Costa van Leefmilieu Brussel. “Er moet echter ook ruimte zijn om heel informeel te spelen. Zo gaan we een aantal bomen vellen en dat hout ter beschikking stellen om bijvoorbeeld een kamp te bouwen. Dat hout zal dan waarschijnlijk jaarlijks aangevuld worden. In het Zoniënwoud heb je nu ook al plaatsen waar spontaan zo gespeeld wordt.”

Het nieuwe speelbos is ook een experiment, dat er kwam na vragen van scholen uit de buurt. “We willen bekijken of ook daarbuiten vraag is naar plaatsen waar op deze manier gespeeld kan worden”, zegt Costa. “Het moet een plaats worden waar kinderen zich volop kunnen uitleven, daarom gaan we ook werken met reliëf.” In principe is de nieuwe ruimte bedoeld voor kinderen tussen 8 en 12 jaar oud. “Maar dat is natuurlijk rekbaar,” zegt Costa. Leefmilieu Brussel wil na nieuwjaar met de aanleg beginnen. Tegen de paasvakantie moet die afgerond zijn. Naast het nieuwe speelbos, wordt ook de speeltuin aan de Laarbeekchalet vernieuwd. Die wordt groter en krijgt een hoop nieuwe speeltuigen. De werken maken deel uit van de grote renovatie van het Boudewijnpark. Dat project moet in 2017 afgerond zijn. Jelle Couder

Jette > Bouwproject De Branding stap vooruit

Ruil minilapje grond eindelijk rond De ruil van een strookje grond tussen de gemeente Jette en NMBS-Holding is eindelijk afgehandeld. De ruil was nodig om de bouw van jeugdhuis De Branding naast het station mogelijk te maken. Het jeugdhuis zit al sinds 2005 zonder eigen gebouw. In 2010 bereikten de gemeente en de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) een akkoord over een nieuwbouw: Jette zou het terrein naast het station op het Kardinaal Mercierplein in erfpacht geven; de VGC trok 500.000 euro uit voor de bouw. Om een mooi rechthoekig bouwperceel te hebben was het nodig dat de gemeente een stukje grond – amper 12 vierkante meter – ruilde met NMBS-Holding. Die ruil heeft uiteindelijk jaren aangesleept. “Moeilijkheid was dat bij de NMBS lange tijd niemand bevoegd was voor het dossier,” zegt schepen van Nederlandstalige Jeugd Brigitte Gooris (Open VLD). In oktober vorig jaar leek er een akkoord te zijn: Jette zou het strookje grond krijgen mits een opleg van 1.953 euro. Maar de NMBSHolding eiste op de valreep een nieuwe, eigen opmeting, waardoor het dossier nog een jaar langer aansleepte. Op basis van die nieuwe opmeting moet Jette uiteindelijk 2.066 euro bijleggen. “Dat ging dus over een

verschil van enkele vierkante centimeters,” aldus Gooris. Nu de ruil rond is, moet er ook nog een akkoord gevonden worden over de financiering. Het ontwerp voor het nieuwe jeugdhuis, getekend door architectenbureau L3M, is immers begroot op 800.000 euro. Dat is 300.000 euro meer dan het subsidiebedrag van de VGC.

Afgedankte camionette Begin vorig jaar zag het er nog naar uit dat het hele bouwproject gewijzigd moest worden. Intussen zijn de nieuwe Vlaams minister voor Brussel en Jeugd (Sven Gatz, Open VLD) en het nieuwe VGC-collegelid bevoegd voor jeugd (Pascal Smet, SP.A) volop op zoek naar een oplossing voor de financiering van het resterende bedrag. Beide bewindvoerders vinden dat het dossier te ver gevorderd is om het nu te laten mislukken. Indien in februari de eerste steen niet gelegd is, vervalt de bouwvergunning. De jongeren van De Branding zwierven de afgelopen negen jaar van de ene stek naar de andere. Sinds ze in september vorig jaar wegtrokken uit café Barapaat gebruiken ze af en toe een afgedankte camionette van de gemeente als clubhuis. Bettina Hubo

ADVERTENTIE

dé vrijetijdspas voor brussel

V.U. Eric Verrept, leidend ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.

Ancienne Belgique • Anima • Belvue Museum • Beursschouwburg • Bronks • Brussels Operettetheater • Be.brusseleir • Brusselse Museumraad • BruWest • Citizenne • Flagey • GC Candelaershuys • GC De Kriekelaar • GC De Kroon • GC De Linde • GC De Maalbeek • GC De Markten • GC Den Dam • GC De Pianofabriek • GC De Platoo • GC De Rinck • GC De Vaartkapoen • GC De Zeyp • GC Elzenhof • GC Essegem • GC Everna • GC Heembeek-Mustaard • GC Kontakt • GC Nekkersdal • GC Op-Weule • GC Ten Weyngaert • GC Wabo • Jeugdcentrum Aximax • Jubelparkmuseum • Kaaitheater • Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen • Koninklijke Vlaamse Schouwburg • KultuurKaffee • Kunst en Cultuur Sint-Pieters-Woluwe • Kunstenfestivaldesarts • Muntpunt • Muziekpublique • Paleis voor Schone Kunsten • Passa Porta • Seniorencentrum • VGC Sportdienst • VGC Jeugddienst • Stichting Vlaamse Schoolsport • Wiels • Zinnema

Koop je pas b ij Muntpu nt of VGC

PASPARTOEBRUSSEL.BE

BDW 1453 PAGINA 15 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Ergens in Brussel, het jaar van de maanlanding

Schaarbeek > Auto’s niet langer door tunnel

Er is heel wat ongenoegen over de nieuwe verkeersinrichting die de MIVB, Mobiel Brussel en de gemeente Schaarbeek aan de Paviljoenwijk op 27 oktober bij wijze van test hebben ingesteld. Dat is gebleken in de gemeenteraad. Vooral het feit dat auto’s niet langer door de tunnel van de Masuistraat naar de Paviljoenstraat kunnen, blijkt een doorn in het oog. Verder zorgt de nieuwe verkeersinrichting voor drukker verkeer in bepaalde straten. Oppositieraadlid Abdallah Kanfaoui (MR) vraagt dat de verkeerssituatie wordt hersteld. De gemeente is zich bewust van de moeilijkheden die de mobili-

teitstest veroorzaakt in de wijk, maar ze wijst erop dat het de bedoeling is om het openbaar vervoer vlotter te laten rijden. “En het gaat om een test,” zegt schepen van Mobiliteit Denis Grimberghs (CDH). “In het verleden is het nog voorgekomen dat een inrichting wordt teruggeschroefd als de test niet bevredigend was.” De gemeente wil de test afwachten. Die loopt eind april af. Ook bij Mobiel Brussel komen er heel wat reacties binnen, “maar die zijn zowel positief als negatief,” zegt woordvoerder Inge Paemen. SVG

Bernadette Vriamont legt eed af SCHAARBEEK – Bernadette Vriamont (SP.A) heeft de eed afgelegd als gemeenteraadslid. Ze raakte bij de verkiezingen in 2012 onverwacht niet verkozen op de PS-lijst van Laurette Onkelinx. Vorige week heeft PS-gemeente-

raadslid en ex-schepen Mohammed Lahlahli ontslag genomen. Vriamont was eerste opvolger en is dus nu gemeenteraadslid. Ze was ook OCMW-raadlid, maar zal daar ontslag nemen. SVG

‘Lokaal parkeerplan pas eind 2015’ SCHAARBEEK – De gemeente zal ten vroegste eind 2015 toetreden tot het Gewestelijk Parkeeragentschap. “Het is onmogelijk om voor 16 december van dit jaar ons gemeentelijk parkeerplan klaar te hebben,” zegt schepen van Mobiliteit Denis Grimberghs (CDH) in antwoord op een vraag van gemeenteraadslid Yves Goldstein (PS). Dat plan zal ten vroegste tegen de zomer klaar kunnen zijn, zegt Grimberghs. Daarna volgt een openbaar onderzoek, zodat de gemeenteraad het ten vroeg-

ste eind 2015 kan goedkeuren. Grimberghs verwacht dat andere gemeenten in een vergelijkbare situatie zijn. En een echt gewestelijk parkeerbeleid kan pas als alle gemeenten klaar zijn met hun lokaal parkeerplan. Vandaag verkeren alleen Molenbeek en Sint-AgathaBerchem in die situatie. De Brusselse regering heeft de deadline al ettelijke keren verschoven. De ordonnantie die het parkeerbeleid van gemeente naar gewest overdraagt, dateert al van 2009. SVG

UIT DE LUCHT GEGREPEN

Ongenoegen over mobiliteitstest in Paviljoenwijk

Waar we een kleine maand geleden halt hielden met onze reeks ‘zeldzame Brusselse kaarten’ van het Nationaal Geografisch Instituut (NGI), gaan we nu voort met luchtfoto’s. Elk jaar koopt het NGI luchtfoto’s aan om zijn databank met geografische gegevens aan te passen. Overlappende luchtfoto’s worden daarop op elkaar gelegd, waardoor een 3D-model ontstaat, dat op zijn beurt vergeleken wordt met de gegevens die het NGI heeft van plaatsnamen, rivieren, bossen en gebouwen. Zo wordt het algauw duidelijk hoe de werkelijkheid op het terrein is in vergelijking met de werkelijkheid op de kaart. Maar omdat je natuurlijk niet alles kan zien op de kaart - denken we

maar aan de functie van een gebouw - zendt het instituut om de zoveel tijd terreinmedewerkers uit die ter plaatse informatie verifiëren of aanvullen. Luchtfoto’s, zowel oude als nieuwe, zijn dus onontbeerlijk om topografische kaarten te maken. Het NGI is natuurlijk al zo lang bezig met kaarten maken dat het een indrukwekkend archief heeft met luchtfoto’s, oude en nieuwe. Voortaan geven we dus luchtfoto’s van Brussel mee, en u mag raden welk deel van Brussel uit de lucht gegrepen is. Een tip voor bovenstaande foto, alvast: het betreft een foto uit 1969. Durf in uw geheugen te graven en te associëren. Succes! CD

ADVERTENTIE

SCALA

& KOLACNY BROTHERS

Basiliek van Koekelberg

14.12.2014 16u

photos /foto’s

C Paul Simoens

BDW 1453 PAGINA 16 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

BDWOPINIE

MELAT GEBEYAW NIGUSSIE:

“Wanneer een minderheid weegt op het weefsel van de nationale cultuur, dan weet je dat er iets aan het veranderen is” Als de bekendste kleurling van het land een racistische, karikaturale figuur is die vastgeroeste stereotypen bevestigt, weet je dat er nog veel werk aan de winkel is, dixit Melat Gebeyaw Nigussie.

SAMENLEVING > MELAT GEBEYAW NIGUSSIE IS HOOPVOL OVER ONZE SUPERDIVERSE SAMENLEVING

Het Zwarte Piet-debat: een kantelmoment BRUSSEL – Voor Melat Gebeyaw Nigussie is het Zwarte Piet-debat naast een maatschappelijke ook een persoonlijke zaak. Omarm het debat en ga de dialoog aan, is haar raad: dit is een buitenkans om de multiculturele samenleving op z’n best te beleven.

lashback naar de zomer van 1998, naar mijn zevenjarige ik. Vlechtjes in de haren, gele rugzak op de rug en een glimlach waar een paar tanden ontbraken. Samen met mijn vriendjes bracht ik mijn zomerdagen door op het speelplein waar we luidkeels het olijke Tien Kleine Negertjes zongen onder het waakzame oog van onze monitoren. Als je verder keek dan de aura van zorgeloosheid die mij toen omringde, zag je mijn wenkbrauwen fronsen bij dat lugubere lied, maar natuurlijk zong ik gewoon mee. Pas later zou ik de absurditeit van de situatie inzien.

Vijf jaar later, de Sint en Zwarte Piet doen hun intrede op school. In de sportzaal waar de kleurrijke snoepzakken uitgestald liggen, duwen we elkaar uit de weg om een glimp op te vangen van de oude man en zijn gekke vriend. Deze keer duurt het langer dan gewoonlijk voordat iemand mij liefdevol wijst op de gelijkenis tussen Zwarte Piet en mezelf. Zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan, maar ik bespaar je de andere incidenten die mij zijn bijgebleven. Begrijp mij niet verkeerd, ik heb een gelukkige jeugd gehad en van een trauma is er allerminst sprake maar zulke dingen hebben zich in mijn

geheugen genesteld en komen af en toe eens bovendrijven.

Positieve verandering Daarom kan ik mij zo opwinden in het debat over Zwarte Piet. Voor mij is het naast een maatschappelijke ook een persoonlijke zaak. Uiteraard erken ik dat het ook persoonlijk is voor het pro-pieten kamp: zij zijn opgegroeid met de vriendelijke knecht en houden zich er soms bijna krampachtig aan vast. Zwarte Piet loslaten betekent een stuk van je jeugd loslaten, een prijs die sommigen niet willen betalen om tegemoet te komen aan de gevoeligheden van een paar mensen. Sterker nog, ik heb begrip voor hun frustratie. Het is niet fijn om te horen dat je eeuwenlange traditie – waar jij absoluut geen tikkeltje racisme in bespeurt – kwetsend is voor een grote groep mensen. Maar na de initiële veron-

gelijkte reactie, moet men kunnen luisteren naar de ander. Omarm het debat, ga het dialoog aan. Praat mét elkaar in plaats van over en naast elkaar. Dit is een buitenkans om de multiculturele samenleving op z’n best te beleven. Ondanks wat de mainstream media ons proberen te doen geloven, is de discussie geen ver-van-mijnbed show die zich enkel afspeelt bij onze noorderburen. Ook in onze contreien leeft het debat. Zo is er bijvoorbeeld de ambitieuze website van Pietenplan Vlaanderen die een inclusiever Sinterklaasfeest bepleit en aan de burger vraagt om scholen, speelgoedfabrikanten en instellingen zoals het Interfederaal Gelijkekansen Centrum aan te schrijven. Via Belgian Renaissance, een organisatie die ik samen met Adinda Vanderzande en Mathieu Charles heb opgericht, proberen we ons

steentje bij te dragen op onze unieke manier. Samen met een fantastisch team van gemotiveerde vrijwilligers, willen wij een positieve verandering teweegbrengen in de leefwereld van zwarte Belgische jongeren, een gemeenschap die nog veel te vaak over het hoofd wordt gezien. Als de bekendste kleurling van het land een racistische, karikaturale figuur is die vastgeroeste stereotypen bevestigt, weet je dat er nog veel werk aan de winkel is. Want dat Zwarte Piet een racistische oorsprong heeft die terug te voeren is op koloniale tijden staat buiten kijf. De genegenheid die je Afrikaanse buurman voelt voor de goedlachse hulp van de Sint verandert niets aan dat feit. Toch voel ik mij hoopvol want wanneer ik door de straten van Brussel loop en onze superdiverse samenleving zie, geloof ik dat ondanks de vele uitdagingen waar we allen voor staan, het anders kan en moet. Het Zwarte Piet-vraagstuk is hier het perfecte voorbeeld van: wanneer een minderheid weegt op het weefsel van de nationale cultuur en identiteit dan weet je dat er iets aan het bewegen is. Waar twintig jaar geleden de kreten voor verandering nog in dovemansoren vielen, komt de boodschap vandaag aan. Maar nu is de vraag hoe we verder moeten. Kiezen we voor een samenleving waar de meerderheid unilateraal haar wil oplegt aan de minderheid of kiezen we voor een samenleving waar er een stem en plaats is voor de ander? Melat Gebeyaw Nigussie Belgian Renaissance

Brief aan Els Ampe Geachte mevrouw Ampe, U kent mij waarschijnlijk als een ‘social media boeman’, maar ik ben echt geen doemdenker die overal het negatieve in ziet. Integendeel, ik ben een stadsmens en heb de voorbije jaren de stad positief zien evolueren, met aangename wijken, projecten en mensen als gevolg. Uw taak als schepen van Mobiliteit en Openbare Werken is uiteraard niet te onderschatten, de meeste steden staan op een keerpunt nu het duidelijk is dat over enkele tientallen jaren 80 procent van de wereldbevolking in de stad zal wonen. Waar ik mij vooral aan stoor, als kersvers 1000-Brussel-inwoner, maar ook als ex-inwoner van Koekelberg, Sint-Agatha-Berchem en Vorst, is de overmacht van de wagen. Auto’s moeten er zijn, absoluut. Ik geloof niet in de geitenwollensokkengedachte dat we plots allemaal met bakfietsen zullen rondrijden, maar er moeten keuzes gemaakt worden om de stad te vrijwaren van luchtvervuiling, zichtvervuiling, files, auto-ongelukken, verlies van groene, publieke ruimte, enzovoort. Ik kan er heel moeilijk bij dat er in een stadscentrum parkings zouden gebouwd worden, terwijl zoveel voorbeeldsteden net het omgekeerde doen. Uw argumentatie klopt: een stad moet steeds bereikbaar blijven en door parkings te bouwen wordt de druk op de stad verlaagd. Net doordat mensen minder actief op zoek zullen zijn naar een parkingplaats. Maar dan zit ik met de vraag: je kan de stad, het Gewest nog steeds helemaal gratis binnenrijden, overstapparkings zijn er (nog) niet; dus zal dit dan niet nog méér plaats geven aan de wagen in de stad? Nu een deel van de wagens veilig onder de grond staan kan een ander deel weer rustig parking

gaan zoeken of naar believen rondrijden. Het voelt ook zo raar aan; de Beurs en omstreken als walhalla voor menig picnic-the-street’er, maar op een boogscheut een parking of drie, en grote. Kan één van de negentien gemeenten beslissen om op deze manier te werk te gaan, denk ik dan. Is het niet verstandiger om met dit Gewest een totaal andere weg in te slaan? Het kan toch niet nadelig zijn voor handelaars dat er goede overstapparkings komen, dat er met initiatieven wordt gewerkt zoals citydepot, dat geld bestemd om parkings te graven gebruikt wordt om tunnels voor metro’s en trams te graven? We mogen de toekomst niet uit het oog verliezen; de zelfrijdende auto komt eraan, Uber-initiatieven schieten uit de grond, Cambio wordt populairder. Het zou kafkaïaans zijn dat de Brusselaars zich tot deze middelen richten terwijl ‘de anderen’ nog ongebreideld de stad kunnen komen binnenknallen. Ik geloof echt dat u ook vele van deze gedachten koestert, als jonge, geëngageerde Brusselaar. Soms moet je hard zijn in het maken van beslissingen, al mag dat niet ten koste gaan van levenskwaliteit en stadsbeleving. We zijn op een kantelpunt gekomen, en het is kiezen voor een innovatieve, flexibele, stad 2.0 of eentje die het voorbijgestreefde wagenideaal koestert.

Kwinten Lambrecht, Brussel-Stad

Respect in Bozar Afgelopen week was er een bijzonder concert in Bozar: een ‘European Gala’ met de Wiener Symphoniker onder leiding van Philippe Jordan en Khatia Buniatishvili als pianiste.

Een zalig moment in onze boze wereld! Het mooie liedje duurde niet lang: zodra het concert begon, tuimelden we weer in de brute wereld. Boven onze hoofden hoorden wij allerlei burengeluiden van slagen en krabben alsof een kindertuin boven de concertzaal was gehuisvest of een ondernemer die nog enkele overuren presteerde op zijn werf... De dame van de vestiaire had ook alles gehoord maar wist verder van niets. Iemand van het zaalpersoneel kon ons toch vertellen dat er een zaal boven het tweede balkon bestaat die ‘gerentabiliseerd’ is als repetitiezaal voor balletdansers! Een reuze-idee in deze jaren van allerlei besparingen... Terloops, mag ik ook een voorstel doen om de talrijke zalen van het Paleis voor Schone Kunsten nog beter te gebruiken. Waarom geen klein tafeltennistornooi in de ‘Loge Royale’ tijdens de concerten organiseren? Die is toch altijd leeg. En de ‘pings’ en de ‘pongs’ zouden zo plezierig de muziek kunnen ritmeren. Het toppunt is dat meneer Dujardin, voor elk concert, een cassetteopname laat horen waarin een lieftallige dame vraagt: “Gelieve niet te hoesten!“ Zeker uit respect voor de muzikanten en het publiek? Uiteindelijk verkies ik toch nog een zacht kuchje te horen boven de ‘Ba-Da-Boem-Boem-Boem’ boven mijn hoofd.

lezersbrieven@bdw.be

BRIEVEN VAN LEZERS

BDW 1453 PAGINA 17 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Lieven Vanderick, Sint-Jans-Molenbeek

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

PROTEST flits h

DONDERDAG 27 NOVEMBER, 10.10u. Een menselijke ‘m’, de ‘m’ van Molenbeek. Zo’n driehonderd kinderen van Molenbeekse scholen (Vier Winden, Windekind, Windroos en De Klimpaal) zetten hun engagement in de kijker voor een propere gemeente. Samen met buurtbewoners en organisaties ondertekenen ze een charter. De actie past in het project ‘MolemMa Belle’, waarmee allerlei formules onderzocht worden: creatief recycleren, de publieke ruimte opfleuren, speelse workshops rond netheid, enzovoort.

BDW 1453 PAGINA 18 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

DISARMING DESIGN > PALESTINA ZOALS HET IS

Kerstballen uit Bethlehem JERUZALEM – De Sint heeft nog maar net zijn blijde intrede gemaakt of u breekt zich alweer het hoofd over de volgende koopjesronde, want de kerstperiode staat voor de deur. De boom moet versierd worden en van zodra die klus geklaard is, moeten er zoveel mogelijk cadeautjes onder. Wie krijgt wat en waar moet u naartoe voor iets origineels? Disarming Design kan u daar misschien mee helpen.

anuit mijn tijdelijke verblijfplaats Jeruzalem is het drie kwartier reizen om in downtown Ramallah te geraken. De de facto Palestijnse hoofdstad ligt niet eens twintig kilometer verderop, maar checkpoints en barrières maken van elke uitstap naar de Westelijke Jordaanoever een hele onderneming. Mijn bestemming is de academie in Al-Bireh, Ramallah. Daar loopt een tentoonstelling met de intrigerende titel Disarming design from Palestine. Ik ben uitgenodigd door Annelys De Vet, een Nederlands grafisch ontwerpster die zeven jaar geleden naar Brussel verhuisde. Het

zijn onze wederzijdse Brussels contacten die ons samenbrengen in Palestina.

Ander perspectief Wat weten wij eigenlijk over Palestina en de Palestijnse Gebieden? Wat voor beeld hebben mensen van Palestina en hoe ziet het er in werkelijkheid uit? Is dat beeld niet te eendimensionaal? En als dat zo is, hoe kunnen we daar dan verandering in brengen? “Met een design label,” aldus Annelys. “Palestijnen krijgen zo de kans om hun Palestina te tonen en het label biedt hen daarvoor een platform. De producten die we in samenwerking

ontwerpen bieden niet alleen een bredere kijk op de zaak, ze moeten ook het discours over design in Palestina aanwakkeren.” De naam van het label: Disarming Design from Palestine. Het label gaat uit van de bestaande productiemethodes en wil uitzoeken hoe het met kleine veranderingen grote veranderingen in de betekenis van de producten kan brengen. “Hoe kunnen we producten ontwikkelen, die vertellen hoe het is om op dit moment in Palestina te wonen.” Na alles wat we de laatste tijd te zien en te horen krijgen in de media, een niet onbelangrijk gegeven. “Palestina is een enorm gepolitiseerde samen-

leving – en onderwerp. Wat je ook zegt over Palestina, mensen hebben een standpunt of een idee klaar. Alles wat je doet, reageert op het beeld dat mensen al hebben. Het is bijzonder moeilijk om daar verandering in te brengen of om dat te duiden. De bedoeling van het label is dus om dingen in het dagelijks leven op het voorplan te brengen waardoor je vanuit een ander perspectief beseft wat de situatie betekent.”

Opgezette dieren De Vet probeert mij één en ander duidelijk te maken aan de hand van de voorwerpen die tentoongesteld worden in de academie. Bijvoorbeeld een grote asbak in de vorm van een wachttoren met opschrift security seriously harms you and others around you. “Alles wat Israël hier doet is onder het mom van security en uiteindelijk is het dat ook wat de hele samen-

BDW 1453 PAGINA 19 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Arafatsjaal

Conflictsituatie Het hoeft niet altijd over angst en politiek te gaan. Er zijn ook producten die helemaal niet verwijzen naar het conflict: een bord bedoeld om etensresten (het is heel erg onbeleefd in de Arabische wereld om maar net genoeg eten te maken, dus blijft er altijd veel eten over) aan de vogels te geven, kerstballen van glas, houten speelgoedautootjes met een Palestijnse nummerplaat. Aan ideeën geen gebrek en dankzij regelmatige workshops in Palestina komen er steeds meer ideeën bij. Er wordt heel intens samengewerkt tussen de studenten van de Amsterdamse design-master Sandberg Instituut (waar De Vet de afdeling leidt) en de academie in Ramallah. Deelnemers aan de workshop eten samen, slapen samen, werken samen, en praten veel.

wonen en te werken was ze naar eigen zeggen bijzonder gecharmeerd door de afwezigheid van culturele dominantie. Ze is Nederlandse, heeft lang in Amsterdam gewoond, maar werd een beetje moe van een idee van normaliteit. Er wordt van je verwacht dat je allemaal dezelfde normaliteit deelt, aldus De Vet. Dat vond ze gewoon stuitend. “Iedereen heeft een andere culturele achtergrond en je moet iedereen de ruimte geven die hij of zij nodig heeft. In Brussel weet ik nooit met wie ik te maken heb. Hier krijgen mensen veel meer ruimte. Je wordt als individu niet meteen ‘geplaatst’. Brussel is zo multicultureel, er zijn zoveel verschillende culturele groeperingen dat er niet één culturele norm bestaat. Er bestaat geen normaliteit en ook ik ben er buitenlander. Dat is een prettig en interessant gegeven.”

Nobel De opbrengst van Disarming Design wordt helemaal besteed aan de productie in Palestina. Disarming zorgt voor werkgelegenheid en stimuleert het design discours. Dat is namelijk helemaal afwezig in Palestina. Op het vlak van beeldende kunsten gebeurt er veel in Palestina, maar de beeldende kunsten en de ambachten liggen heel ver uit elkaar. Dat kan dus beter. En verder is het natuurlijk heel belangrijk dat het label bijdraagt aan een bredere en meer genuanceerde kijk op Palestina. De respons in Palestina is alvast heel positief. Dat bevestigt ook

Annelys De Vet poseert naast de avondjurk gemaakt uit één enkele Keffiyeh (Arafatsjaal).

Het zal u misschien verbazen dat er behoorlijk wat humor (vaak zwart) terug te vinden is in de producten. Zo is er een zandloper met daarin in plaats van zand vermalen beton van de grensmuur, een glazen stolpje (als je ermee schudt sneeuwt het) op een ceramische schoteltje met daarop een stukje muur, een schaakspel met wachttorens en watercontainers, een douchegordijn met daarop een afbeelding van alweer de muur en een stressbal gemaakt van vilt met daarin een steen. De steen komt wel vaker terug in de ontwerpen.

die gevangenen versieren tijdens hun gevangenschap, de stenen die verwijzen naar het land dat de Palestijnen hebben moeten achterlaten, het land waar ze zo graag naar terug willen keren. “Er zitten zoveel betekenislagen in een doodgewone steen dat hij kostbaar wordt. Begrijp je?’, vraagt De Vet. Het resultaat van deze denkoefening heeft een halsketting opgeleverd met een steen uit Ramallah. Je kan die halsketting perfect combineren met een avondjurk gemaakt uit één enkele keffiyeh of Arafatsjaal. Hij is spotgoedkoop en kreukvrij. Je kan hem gewoon kwijt in je handtas.

leving kapot maakt,” zegt De Vet. Om het label op gang te trekken heeft ze eerst zelf een aantal producten voorgesteld. De blauwe, glazen kerstballen – geblazen in Hebron – waren er eerst, op voorstel van Mieke Zagt van ICCO, een Nederlandse ngo voor ontwikkelingsamenwerking, die zich afvroeg waarom er geen kerstballen uit Bethlehem in de Hema worden verkocht.” En later kwamen de houten giraffen. Inspiratie voor de giraffen kwam van de zoo in Qalqilya. De drie dieren waren allemaal omgekomen tijdens de tweede intifada en de eigenaar van de zoo heeft ze in zekere zin gered door ze op te zetten. Hij heeft vervolgens in zijn dierentuin een museumpje opgericht met de giraffen en andere opgezette dieren. Annelys heeft ze in hout laten namaken. Puur vakmanschap. Ze zien er heel schattig en onschuldig uit.

LINKERPAGINA: Links: Honing uit Palestina, een zeldzame delicatesse sinds de imkers hun bijenkolonies niet meer kunnen verplaatsen omwille van de Israëlische bezetting en de checkpoints. Rechtsboven: Kerstbal uit Bethlehem. De ballen zijn eigenlijk geblazen in Hebron, een Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever waar Israëlische kolonisten zich in het hart van de Oude Stad hebben gevestigd. RECHTSONDER: Houten mini-taxi’s met Palestijnse nummerplaat. Hiernaast: Keramische borden met daarop het aantal kilometers tot de Oude Stad van Jeruzalem, die voor de meeste Palestijnen van de Westelijke Jordaanoever en Gaza onbereikbaar is.

Disarming Design staat niet alleen voor gebruiksvoorwerpen. Er worden ook sieraden ontworpen, kleren en speelgoed. Een van de Palestijnse juwelenontwerpsters werkt normaal met edelstenen. De aan de workshop deelnemende ontwerpers vroegen of zij geen Palestijnse edelsteen had en of zij die misschien wilde verwerken in een juweel voor het label. Die waren er volgens haar helaas niet. Maar er zijn wel andere stenen van betekenis binnen de Palestijnse context: er zijn de stenen die de opstandige jongeren naar de Israëlische politie slingeren, stenen

Die uitwisseling is noodzakelijk om tot een artistiek discours te komen. Wat betekent het eigenlijk om een kunstenaar te zijn in een conflictsituatie? Wat betekent het om kunstenaar te zijn in een gepolitiseerde samenleving? Alles wat je maakt, of je dat nu wil of niet, staat in relatie tot dat conflict. Ook als je er juist géén werken wil over maken. In het buitenland word je altijd eerst gezien als Palestijnse kunstenaar. Volgens De Vet moet je daar als kunstenaar of ontwerper een antwoord op kunnen formuleren om je daartoe te kunnen verhouden. Zij doet dat

trouwens ook voor zichzelf: waarom doe ik dit, waarom ben ik hier, wat is mijn rol? Het heeft haar een andere kijk op de zaak gegeven en niet alleen ten aanzien van Palestina. Ook problemen thuis lijken soms zo futiel als je ze gaat vergelijken met hoe de Palestijnen moeten leven. Dankzij de webshop die Disarming Design heeft opgezet, hoeft je niet eens naar Palestina te reizen om een keffiyeh avondjurk in huis te halen. Annelys en haar Palestijnse zakenpartner Sami Khaldi hebben een verdeelpunt opgezet in België. Als je van buiten Palestina online

iets bestelt, wordt het vanuit Brussel verstuurd. Dat betekent: goeie en snelle service. Er is voorlopig nog geen winkel bij ons die de producten verkoopt. Disarming Design producten werden een tijdje geleden in een pop-upformule verkocht in de KVS. Een gelijkaardige formule is denkbaar voor bijvoorbeeld Wiels, maar De Vet speelt ook met het idee van een permanente winkel in Brussel. Toen ze zeven jaar geleden naar de Belgische hoofdstad kwam om er te

Sami. Het idee dat culturele producten en kunstobjecten van Palestina voor de export bestemd zijn, spreekt de Palestijnse bevolking heel erg aan. Bovendien dragen die producten de Palestijnse boodschap op een totaal andere manier uit, misschien zelfs op een veel efficiëntere manier. En nu is het tijd voor een thee met Palestijnse honing.

Meer info op www.disarmingdesign.ps

Nicky Aerts

BDW 1453 PAGINA 20 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

STADSLANDBOUW > OESTERZWAMMEN EN SHIITAKES BREKEN UW AFVAL AF

Van koffiedik kijken komt gezwam BRUSSEL - Al meer dan 50.000 kopjes Brusselse koffie werden door PermaFungi gerecycled voor de kweek van voedzame paddenstoelen. Als dat geen bakje troost is. “Koffiedik en oesterzwammen zijn echte vrienden: dat is de magie van de natuur.” Met bakfietsen van Cyclo, dat fietsen recyclet, halen de jonge ondernemers van PermaFungi het koffiedik op bij de Exki’s in de stad en toveren het daarna om tot oesterzwammen in de kelders van de Sheds van Thurn & Taxis. Na enkele experimentele maanden in de Ateliers des Tanneurs in de Marollen worden daar sinds mei oesterzwammen op grotere schaal gekweekt. De methode om zwammen (Fungi) te kweken met als basisgrondstof koffiedik is ingegeven door de Vlaming Gunter Pauli, Ecover-oprichter en bedenker van de blauwe economie (duurzame businessmodellen). In een soort boksballen wordt het paddenstoelenzaad, het mycelium, vermengd met voornamelijk koffiedik en wat stro. Deze inoculatiefase gebeurt in een steriele ruimte en koffiegruis heeft het grote voordeel dat het door de hitte bij het koffiezetten al gepasteuriseerd is zodat het geen schadelijke bacteriën meer bevat. In een donkere kweek- of incubatiekamer gaat het zaad het koffiedik vervolgens koloniseren, ‘opeten’, tot de hele zak wit is geworden. Ten slotte wordt met een schokbehandeling van licht en een

hoge vochtigheid de fructificatie uitgelokt waarbij na enkele dagen al paddenstoelen verschijnen. Na amper een week kan er al geoogst worden, waarna nog een tweede en derde oogst volgen. Per fiets worden de oesterzwammen dan verdeeld, dagvers. PermaFungi heeft al 600 kilometer, een paar lekke banden en liters zweet afgefietst waardoor al 66 kilogram CO2 werd uitgespaard. Deze coöperatieve vennootschap met sociaal oogmerk werd opgericht door Martin Germeau, bio-ingenieur gespecialiseerd in water- en bodembeheer, en Martin François, sociaal ondernemer. Op die manier willen ze zorgen voor opleidingen en jobs voor laaggeschoolden en mensen warm maken voor duurzaamheid. In de drietalige workshops van PermaCity leren deelnemers hun eigen kweekkit maken. Er is een kleine zelfkweekkit te koop die binnen de tien dagen plukrijpe oesterzwammen geeft, maar er is ook een educatieve bedoeling: hoe groeit het? Na de laatste oogst doet het substraat nog dienst als meststof, niets gaat verloren. Net zoals in de natuur, en dat is waar de ‘perma’ van permacultuur - in PermaFungi voor staat: landbouw die geïnspireerd is op patronen in de natuur zelf. De Brusselaars produceren ongeveer 7.000 ton koffieafval per jaar, daar kunnen nog heel wat Brussels oyster mushrooms uit voortspruiten. An Devroe Meer info op www.permafungi.be

Geoogst in de kelders van Thurn & Taxis door Martin François en Martin Germeau: hoeveel kopjes koffie zijn dit? ADVERTENTIE

Welkom op de website ‘Ketjes in 14-18’. Hier willen we je meenemen naar De Eerste Wereldoorlog en het dagelijks leven tijdens die vier jaren aan de hand van foto’s, weetjes, verhalen en een quiz. Deze historische trip is op maat van kinderen tussen 10 en 12 jaar. Op deze website zullen jullie drie symbolen zien terugkeren : de klimopplant staat symbool voor een Brusselse gebeurtenis, de klaproos verwijst naar België en de vredesduif naar de rest van de wereld. Deze website zal op regelmatige tijdstippen worden aangevuld met nieuwe informatie, foto’s en weetjes. Kom dus zeker nog eens kijken!.

met de steun van VISITBRUSSELS, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Erfgoed Brussel

BDW 1453 PAGINA 21 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Koning paddestoel

Nog in de opstartfase zit Le Champignon de Bruxelles, een andere paddenstoelenkwekerij op basis van koffiedik. Sevan Holemans en Hadrien Velge, jonge economisten gespecialiseerd in duurzame ontwikkeling, experimenteren momenteel volop om met organisch afval zoals koffiedik en bostel (brouwerijafval) shiitakes te kweken. Dat klinkt Japans, en dat is het ook, take is paddenstoel, shii de boom waarop hij in Japan en China van nature groeit. In een grappig promofilmpje voor de crowdfunding (via Kisskissbankbank) rappen meester Shit en Shiitakid van het hiphopgezelschap Pang over het geheim achter hun kracht. Want waarom shiitakes, waarop het drie maanden wachten is, terwijl je oesterzwammen al na drie weken kan oogsten: “Ongeveer 90 percent van de wereldproductie van shiitakes komt uit China. Met lokale landbouw kan de ecologische voetafdruk drastisch verkleind worden. Het traditionele substraat voor shiitakes is trouwens houtzaagsel, meestal van eik. Dat leidt tot massale ontbossing in de gebieden waar shiitakes gekweekt wordt, zoals in de provincie Zhejiang in China. De shiitake is de koning van de paddenstoelen. Ze zijn rijk aan eiwitten en vitamines C en B12 en werken bloeddruk- en cholesterolverlagend. Bovendien hebben shiitakes een kankerwerend effect dankzij de stof lentinaan die het immuunsysteem versterkt. Hebben we al gezegd dat ze waanzinnig lekker zijn?”

ADVERTENTIE

Sociale Verhuurkantoren (SVK)

Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen

a Gegarandeerde huur elke maand a Verzekerd verhuurbeheer a

Onderhoud van uw woning

a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT

Speculaas Speculaas is een seizoensproduct. Niet dat het zo moet, ze vallen deze maand niet van de bomen noch komen ze uit de koude grond gekropen. Maar het is een decembergewoonte, toch voor kwaliteitsspeculaas. De rest van het jaar liggen fabrieksspeculaasjes gewoon naast de koffie op café. Speculaas of speculoos? Beide schrijfwijzen zijn uiteraard juist. Want speculoos is gewoon hoe een Brusselaar speculaas uitspreekt. Waar iemand uit Mechelen “me Sinterklaas geeft den baas speculaas” zegt, klinkt dat in Laken “me Sinterkloos geft den boos speculoos.” Sommigen maken er een ‘oe’ van, maar zo zijn er die altijd moeten overdrijven. En speculoos is dan zo in het Frans terechtgekomen. Het woord zou van speculum komen. Dat is uiteraard slechts ‘speculatie’, maar dat woord betekent spiegel en speculaas wordt heel vaak – zij het niet altijd – met een afbeelding van een mens, dier of voorwerp erop gemaakt. Het is dus een spiegel van de werkelijkheid. Daarenboven wordt het beeld in spiegelbeeld gemaakt, maar dat weet de gewone consument niet, en het is dus ook weinig waarschijnlijk dat dit de naam heeft beïnvloed. Ik ben op speculaasgebied nogal een bevoorrechte waarnemer geweest. Om te beginnen had ik een grootmoeder die altijd van die hele grote speculazen kocht voor het feest van ‘Klaas’ (ze had het niet zo met heiligen) en daarenboven ben ik in een sinterklaasfamilie ingetrouwd. Mijn schoonvader, Jan Vande Voorde, heeft decennialang zowat alle koekenplanken van België gemaakt, toch zeker voor de professionele gebruikers. Al die jaren stond hij achter de werkbank in zijn atelier tussen de gutsen en beitels en sneed hij planken terwijl hij honderduit vertelde. Hij maakte ze op bestelling voor bakkers, maar ook voor zichzelf, om te verkopen op ambachtenbeurzen en jaarmarkten. En daarbij ging ik dan soms helpen. Ik ben zelfs één keer mogen meegaan naar het jaarlijkse diner van het Sint-Nicolaasgenootschap in de stad Sint-Niklaas. Daar moesten we dan sinterklaasliedjes leren zingen in het Woas. Het was de oude mijnheer Dandoy die Jan Vande Voorde ongeveer veertig jaar geleden kwam vragen om zo’n planken te maken – Jan was meubelmaker/ houtsnijder. Die dingen verslijten en het huis Dandoy had er regelmatig nieuwe nodig. Dandoy op de Botermarkt, voor wie het niet kent, is mogelijk de beste speculaasmaker ter wereld. Smaken mogen verschillen maar het was dààr dat Omi, mijn groot-

moeder dus, trouw haar jaarlijkse klaasspeculaas haalde. Voor mij is speculaas van Dandoy dus het ijkpunt. Ambachtelijke speculaas wordt met een plank gemaakt. Eén van de vaakst terugkerende vragen op die markten waar mijn schoonvader zijn waar verkocht was: “Bakt men de speculaas dan in de plank?” Neen hoor, dan zou trouwens een bakker wel héél veel speculaasplanken moeten hebben. De plank draagt een ‘negatief’ van de vorm die de koek moet krijgen. Een uitholling in spiegelbeeld, dus. Het deeg wordt in de plank gedrukt met de vuisten, waarna het overtollige deeg weggesneden wordt. Vervolgens wordt het deeg uit de vorm geklopt op de bakplaat. Wie een beetje handig is, kan er dan verschillende uit dezelfde plank naast elkaar bakken. Het uitslaan gaat niet altijd zo makkelijk. Er is soms stevige kracht voor nodig, vooral bij een nieuwe plank. Vandaar dat die planken na een paar jaar versleten zijn en soms zelfs breken! Het deeg wordt gebakken in de oven, maar loopt nog wat uit, vandaar dat de figuren in de plank slanker worden gemaakt dan het beoogde resultaat, dunne neuzen en armen worden dikker. Een nieuwe koekenplank moest dus uitgetest worden, om te kijken of het bakresultaat wel goed leek, of de vorm het juiste gewicht aan koek opleverde. Een precisiewerk dat de familie gedurende het jaar heel wat speculazen eetmomenten bezorgde. Op zijn tachtigste is Jan er dan toch eens mee gestopt, nu alweer jaren geleden. Hij had fans in de VS en Japan, en de Franstalige media kwamen vaak over de vloer. Eigenaardig genoeg waren de Vlaamse media heel wat minder geïnteresseerd in zijn werk. Zelf speculaas maken is niet echt moeilijk, en het gaat desnoods zonder koekenplank, rol het deeg dan gewoon vlak uit tot een dunne lap. Jan verkocht zijn planken met bijbehorend recept: klop 325 gram donkerbruine suiker met 165 gram boter romig. Voeg een halve deciliter zeer warm water toe. Kneed verder terwijl u 450 gram meel, 5 gram maagzout (natriumbicarbonaat) en 8 gram speculaaskruiden toevoegt. Laat het deeg, dat vrij

“Mijn schoonvader, Jan Vande Voorde, heeft decennialang zowat alle koekenplanken van België gemaakt, toch zeker voor de professionele gebruikers” stevig is, overnachten op een koele plek. Druk het in een goed ingevette speculaasplank, snij het overtollig deeg eraf met een staaldraad of mes en klop het uit op een bakblik. Laat 15 minuten bakken in een voorverwarmde oven van 160 graden Celsius. Naargelang de grootte en dikte moet de koek wat langer of korter bakken. Nu is de vraag wat speculaaskruiden zijn? Ik heb van hem de volgende verhoudingen voor wie graag apothekertje wil spelen: 38 delen kaneelpoeder voor 10 delen nootmuskaat, 8 delen kruidnagel, 6 delen foelie, 2 delen kardemom en 5 delen gember. Alles tot poeder vermalen wat nog geen poeder was en grondig mengen. En daar dan een lepel van gebruiken in het deeg. Goede speculaas bewaart slecht, hij is altijd onmiddellijk op. Smakelijk.

nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet

BDW 1453 PAGINA 22 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Film > Tvbrussel toont vijf kortfilms in december

Eindwerken op de beeldbuis BRUSSEL – Elke vrijdag en zaterdag in december zendt tvbussel kortfilms uit. Het gaat om eindwerken van de LUCA School of Arts en om de film BXL-Nord van de vzw Globe Aroma. De films worden in december telkens op vrijdag en zaterdag van 22 tot 02 uur uitgezonden in een loop van een halfuur. Elke film wordt voorafgegaan door een interview met de makers van de film door tvbrussel-presentator Bruno Op de Beek. Hij polst naar hun schooltijd in Brussel, waar ze naartoe willen en hoe ze terugkijken op hun korte film die ze meestal enkele jaren geleden al maakten. “Veel kortfilms worden met veel liefde en passie gemaakt, doen hun rondje festivals en verdwijnen dan jammer genoeg in de anonimiteit. Daarom ging tvbrussel op zoek naar enkele leuke kortfilms, gemaakt door Brusselse filmstudenten of Brusselaars met een passie voor cinema”, legt Bruno Op de Beek uit. “Ik heb me door dvd’s met eindwerken geworsteld en heb er de beste en leukste werken van de voorbije jaren uitgekozen om uit te zenden. Achteraf bleek dat ik ook allemaal films had gekozen van regisseurs die net een langspeelfilm in de zalen hadden of die er één gaan draaien.” Plan B (5 en 6 december) is een film van Robin

Pront. Hij is gebaseerd op een verhaal dat echt gebeurd is, of niet. De regisseur laat dat in het midden. In de hoofdrol een heerlijke Jeroen Perceval, op z’n plat Antwaarps. BXLNord (12 en 13 december) is een film van vzw Globe Aroma. Het gaat om een sociaal project dat een heleboel Noordwijkbewoners de kans gaf om mee te werken aan een film. Met onder meer Jamal Boukhriss achter de camera.

Scheut horror

Boven: Taurus, een kortfilm van Bas Devos. Onder: BXL-Nord, van vzw Globe Aroma.

Taurus (19 en 20 december) is een kortfilm van Bas Devos. Een man wiens eerste langspeler Violet dit jaar vele prijzen wegkaapte. Volgens Op de Beek ziet men duidelijk dat de kortfilm Taurus een echte vingeroefening was voor Devos’ latere werk. Ook in het lijstje staat Forever (eveneens 19 en 20 december) van Jonas Govaerts. Hij is de maker van de eerste Vlaamse horrorfilm Welp, die nu in de bioscopen draait. Ook met zijn eindwerk wist hij al een stevige scheut horror te verkopen. Tot slot is er Broeders (26 en 27 december) van Adil El Arbi en Bilall Fallah. Adil en Bilall hebben hun langspeelfilm Image in de zalen. Hun eindwerk Broeders is al even gewaagd als de langspeelfilms die de heren aan de lopende band maken, want hun tweede langspeelfilm Black is voor het voorjaar 2015. Eric Vancoppenolle

ADVERTENTIE

Podium > Oude almanak inspireert Cannamella

dé vrijetijdspas voor brussel

10 ptn 10 ptn

een sportief gadget • VGC-sportdienst halve dag cursus, workshop of activiteit • Citizenne 2de persoon aan halve prijs bij films • GC De Kroon een kinderfilmvoorstelling • GC De Linde een appeldoosje • GC Kontakt een linnen draagzak • Beursschouwburg, Wiels of Passa Porta 2de persoon gratis voor een lezing, film of reisreportage • Seniorencentrum een kersenpitkussentje • GC De Kriekelaar gratis ticket • KultuurKaffee

V.U. Eric Verrept, leidend ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.

Check alle voordelen op www.paspartoebrussel.be. Meer info? www.paspartoebrussel.be info@paspartoebrussel.be 02 278 11 11

PASPARTOEBRUSSEL.BE

Koop je pas b Muntpu ij nt of VGC

In de almanak staan liedjes, kortverhalen en scabreuze raadseltjes, maar ze geven ook een goed beeld van het leven in Brussel in de achttiende eeuw. Professor Neerlandistiek Remco Sleiderink (KU Leuven) onderzocht de in leer gebonden almanak en ontdekte dat het om een hersamenstelling gaat van drie jaargangen tussen 1750 en 1752. “Een stille getuige van spaarzaamheid,” zegt hij. De jaarboeken – jaaroverzichten eigenlijk – werden zo uitgegeven dat een deel ook later nog lezenswaardig was, en dus gerecupereerd kon worden. Veel van de informatie in die jaarboeken is misschien wel grappig, maar uiteindelijk tamelijk prozaïsch. Toch kunnen ook historici ermee aan de slag. Sleiderink merkt bijvoorbeeld hoe sterk de oorlogsdreiging is in die periode. De Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748), die besloten werd met de Vrede van Aken, beheerste de gesprekken. “En de teksten maken duidelijk dat het tijd is voor toenadering tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Een van de liedjes stelt bijvoorbeeld dat men nu eindelijk weer kan genieten van het Brussels bier (“het bier der bieren”) en dat een “glaske, Hollants-nat” de pijn kan verzachten na zoveel oorlogsleed.”

BRUSSEL – De muzikante Aline Hopchet vond in een antiquariaat een Brusselse almanak uit de achttiende eeuw en maakte er een voorstelling rond met tekst en muziek.

kies je voordeel 5 ptn 5 ptn 5 ptn 5 ptn 5 ptn 5 ptn 10 ptn

Het leven zoals het is in 1750

Allemaal gesneden koek om er een voorstelling rond te maken, zo vond Aline Hopchet van het ensemble Cannamella. Samen met Fernand Verreth, die teksten voordraagt, brengt ze in februari een “Concert met muziekjes en Curiëuze Historiën.” Steven Van Garsse

Het geheimzinnig almanakje, 8/2/2015 om 15u in de Kunsthumaniora Brussel. Meer info brussel@davidsfonds.be

BDW 1453 PAGINA 23 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Artists in residence Zinédine Zidane in Marseille

Keizer van de ex-kolonies De Franse stervoetballer, inmiddels coach, is overigens ook een beetje acteur. Hij speelde een klein rolletje als Numérodix in de film Asterix aux Jeux Olympiques, en een grote rol als zichzelf in Zidane, un portrait du 21e siècle. Maar Zidane was eigenlijk in alle wedstrijden die hij speelde de hoofdrolspeler. De nummer tien was geen spectaculaire voetballer, maar heerste als weinig anderen over de bal. Eigenlijk was hij – en niet Messi of Ronaldo – de eerste Playstationvoetballer. Hij hoefde niet naar de bal te kijken terwijl hij soeverein het middenveld overstak, passes vertrokken van zijn voeten zonder dat je er erg in had, en meestal kreeg hij de bal een paar meter verder ook meteen weer terug, want bij hem was de bal het veiligst. Zijn verraderlijk kalme, bedachtzame stijl stak op een uitdagende manier af tegen het gebikkel en geschoffel elders op het veld. Tegenstanders wisten dat wilde tackles in zijn richting altijd uitglijders werden. Zidane had overigens ook helemaal niet het uiterlijk van een voetballer. Maar wat heeft Zidane met Marseille te maken? Hij heeft immers nooit bij Olympique Marseille gespeeld. Wel bij AS Cannes, Girondins de Bordeaux, Juventus en Real Ma-

BRUSSEL – Tijd voor een frivool uitstapje in de wereld van het voetbal. Want ook daar lopen artiesten rond. Een van de grootste aller tijden was Zinédine Zidane.

drid. Toch is hij een symbool van deze stad aan de Mediterranée, die net als hijzelf uitstraling heeft tot ver buiten Frankrijk. Zidane werd op 23 juni 1972 geboren in Marseille in een gezin van Algerijnse berbers. Zijn ouders waren voor de Frans-Algerijnse oorlog naar Frankrijk gevlucht. Eerst naar Parijs, waar vader Zidane in de wijk Saint-Denis zocht naar werk dat hij niet vond. Ironisch genoeg zou zijn zoon veertig jaar later in datzelfde stadsdeel de wereldtitel veroveren, na een 3-0 overwinning in het Stade de France tegen Brazilië. De Zidanes

trokken dan maar naar La Castellane, een onvriendelijke noordelijke buitenwijk van de havenstad, die nog altijd vooral bewoond wordt door Fransen met voorouders uit de ex-kolonies Algerije, Marokko, de rest van Afrika en de Cariben. Daar werd Zizou geboren en leerde hij voetballen tussen de woonblokken, tot hij op zijn veertiende naar Cannes werd gehaald. Maar in La Castellane zijn voetballertjes noodgedwongen ook vechtersbazen. De kalmte die Zidane uitstraalde als hij de bal aan de voet had, verloor hij ook wel eens als hij ervan werd

ADVERTENTIE

December Filmmaand tvbrussel brengt een hele maand lang Brusselse kortfilms van beloftevol talent: Adil El Arbi & Bilall Fallah, Robin Pront, Jonas Govaerts, Bas Devos en Jamal Boukhriss. Ontdek ze elke vrijdag en zaterdag van december tussen 22u en 02u, exclusief op tvbrussel.

tvbrussel.be

tvbrussel

@tvbrussel

afgeleid. Getuige het trieste orgelpunt van zijn carrière in de finale van het WK 2006, toen hij de Italiaanse verdediger Materazzi een kopstoot gaf - een scène die zelfs in een standbeeld vereeuwigd werd door de vooraanstaande Frans-Algerijnse hedendaagse kunstenaar Adel Abdessemed. Al in zijn eerste jaar bij Cannes werd Zidane al eens gestraft voor het slaan van een tegenstander, en zelfs in de gefilmde wedstrijd tegen Villareal werd Zidane op het laatst uitgesloten. Laveerde Zidane vaak tussen genie en geweld, dan moest hij zich met zijn bekende Zidanebeweging ook vaak een weg banen tussen zijn erkenning als held van het Franse ‘Black blanc beur’-elftal en zijn roots als Algerijnse berber. Alsof de relatie tussen Frankrijk en zijn voormalige kolonie nog niet moeilijk genoeg was, bestaat er tussen de Arabische en Berberbevolking in Algerije zelf ook rivaliteit. Die cocktail van getroebleerde relaties explodeerde volledig tijdens een ‘vriendschappelijke’ wedstrijd tussen Frankrijk en Algerije in Parijs in 2001, toen het publiek massaal de kant koos van Algerije en ook Zidane niet gespaard werd. Parijs is voor vele nieuwe Fransen dan ook nog altijd het symbool van het onbereikbare Frankrijk dat voor hen alleen maar teleurstellingen in petto heeft, terwijl havenstad en melting pot Marseille, met Olympique Marseille als sportieve exponent, wél geldt als een positief symbool dat in grote delen van Europa en Afrika wordt gekoesterd. De club zelf heeft een superdivers en anti-racistisch supporterslegioen, en het zal u misschien al opgevallen zijn dat ook in Brussel de sportkledij met het embleem van l’OM haast even populair is als die van FC Barcelona of Real Madrid. Michaël Bellon www.brusselnieuws.be/inresidence

BDW 1453 PAGINA 24 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

Nathalie Delhausse: “De mentaliteit in Brussel is grootstedelijk en open, over de culturen heen.”

NATHALIE DELHAUSSE HEEFT ZICHZELF ONTDEKT IN BRUSSEL

‘Impulsief? Tja. Zin voor avontuur? Zeker!’ ELSENE – “Ben ik impulsief? Ja, misschien wel. Hoewel, noem het misschien liever zin voor avontuur en een honger naar iets nieuws, die me af en toe overvalt. Beide hebben me nu meer dan dertig jaar geleden naar Brussel gedreven, door de jaren heen gevormd.” Een ontmoeting met Nathalie Delhausse. Geboren in Leuven, opgegroeid in Waver, echt mens geworden in Brussel.

athalie Delhausses jongste avontuur: het opstarten van een sociaal restaurant voor de vzw Partenariat Marconi. “Ik ben in contact gekomen met directeur Sina Foroughi, nadat ik kennis had gemaakt met zijn echtgenote. In het kader van de wijkcontracten speelde hij al langer met het idee om een sociaal restaurant uit de grond te stam-

pen om het weefsel van zijn buurt te verstevigen. Een restaurant dat jongeren, of mensen die door omstandigheden buiten het sociale vangnet vallen, een horeca-opleiding geeft. Een restaurant ook waar, naast de andere klanten, mensen die het financieel moeilijk hebben tegen verminderd tarief van een maaltijd kunnen genieten. Een kwaliteitsmaaltijd.

Slow food, op basis van verse seizoensproducten.” “Het sprak me aan, ik heb mijnheer Foroughi gezegd dat hij mijn hersenen vijf dagen lang mocht plunderen voor informatie over de horecasector. Maar eveneens dat ik geen zin had om er opnieuw in stappen. Dat mijn bezigheid het ontwerpen en vervaardigen van juwelen was. Dat ik het mijn dochter Nina van 14 jaar oud niet wilde aandoen, een moeder die dikwijls niet thuis is. Maar hij heeft me beloofd dat het laatste niet het geval zou zijn.” “Nu zijn we vijftien maanden verder en zit ik er middenin. Binnen enkele weken beginnen we eraan. In een pand dat ik na zes maanden zoeken heb gevonden op de hoek van de Cervantesstraat en de Alsembergsesteenweg. Een

prachtig pand in een volkse buurt, aan de chique Altitude 100. Met guillotineramen die herinneringen oproepen aan vervlogen tijden. Een nieuw avontuur waar ik met popelend hart naar uitkijk.”

Dorp binnen de grootstad Opgroeien in Waver was in de ogen van Nathalie allerminst een avontuur. “Een moeilijke tijd vond ik het, de kleinburgerlijke mentaliteit van het provincienest deed me de muren oplopen. Iedereen kende iedereen. Er was geen ontsnappen aan.” Brussel ontdekken was dan ook een verademing. En dan vooral Elsene, de buurt van het Fernand Cocqplein. “Hier, deze buurt, is eveneens als een dorp. Toegegeven, ik ken

BDW 1453 PAGINA 25 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

“Ik wilde aanvankelijk leren lassen, mede door de fascinatie die ik steeds voor vuur heb gehad. Maar geen enkele atelierchef wilde me”

wereld waarin ik me thuis voel, een gevoel dat ik in mijn jeugd nooit heb gekend. Het is een wereld die me heeft verrijkt. En, wanneer ik toch eens een baaldag heb, een dag dat ik niemand die ik ken wil zien, dan ga ik naar een andere Brusselse wijk. Naar een ander Brussels dorp. Waar niemand mij kent, waar ik perfect anoniem kan zijn. Waar iedereen mij gerust laat en ik volledig mezelf kan zijn.”

Fernando Alvim Het zoeken naar zichzelf is in verschillende etappes gegaan. Met vallen en opstaan. “Op school was ik niet meteen de grootste uitblinker. Ik was een rebel. Ten langen leste wisten mijn ouders echt niet meer wat met mij aan te vangen en duwden ze me richting schoon-

Een eigen restaurant Haar werk als dienster heeft ertoe geleid dat Nathalie een tijdlang restauranthouder is geweest. “Nadat ik L’Amour Fou vaarwel heb gezegd, ben ik in Les Salons de l’Atalaïde beginnen op te dienen. Samen met mijn vriendin Mireille draaide ik er de beste recettes, wat ons op het idee bracht om een eigen restaurant te openen: Le Mangeur d’Etoiles, een bescheiden zaak in de Schildknaapstraat. ItaliaansFranse keuken. We werkten met een zeer beperkte kaart, enkel verse producten. Het sloeg meteen aan, mede door positieve recensies. Met dank aan een hele goede chef. Toen het niet meer echt boterde tussen mijn compagnon en mij, heb ik me laten uitkopen en ben ik opnieuw naar de States vertrokken, naar de bergen van Colorado.”

heidsverzorging, iets wat me helemaal niet lag. Op een blauwe maandag kreeg ik bericht van een vriendin die me vroeg om naar de Verenigde Staten te komen. Colorado. Als vanzelfsprekend moest ik niet lang twijfelen.” “Van Colorado ging het naar New York, waar ik aan de kost kwam als kinderoppas. Een jaar lang ben ik er gebleven. Zonder green card zag ik me verplicht om uiteindelijk terug te keren naar België.” “Omdat de roeping van kunstschilder me wel iets leek, heb ik me daarop ingeschreven aan de academie. Allemaal goed en wel, zeiden mijn ouders, maar er moet ook brood op de plank komen. Dus heb ik mijn studies gecombineerd met werk op het Fernand Cocqplein, achter de comptoir van L’Amour Fou. Ik heb het me geen seconde beklaagd. Het stond me toe om boeiende mensen van uiteenlopend allooi te leren kennen. Zo ook Fernando Alvim, een Angolese kunstschilder van Portugese afkomst, die aan het begin stond van een mooie carrière. Met exposities van New York tot Antwerpen. Van het MoMA tot het MUKHA. Hij vertelde me over Angola, de tradities, het feit dat de Afrikaanse cultuur geen geschreven overlevering kent. Zijn ambitie was Angola teruggeven wat Angola hem had gegeven. Zo is hij ertoe gekomen over Angola, de Angolese cultuur, te vertellen in schilderijen.” “Het zaadje was gestrooid en toen ik het voorrecht kreeg voor het eerst zijn atelier te mogen betreden, was ik helemaal van de kaart: enorme doeken van twee meter bij drie, taferelen die me bij de keel grepen. Het heeft geleid tot een mooie vriendschap, waar ik tien jaar lang met hart en ziel van heb genoten.”

3 VRAGEN AAN EMY GEYSKENS

Verder kijken dan de beperking SINT-AGATHA-BERGHEM – Emy Geyskens is niet alleen leerkracht in het Geïntegreerd Onderwijs (Gon), maar ook auteur. In haar boeken raakt Geyskens maatschappelijke thema’s aan, zoals alzheimer. Haar meest recente prentenboek ‘Mijn zus woont in het donker’ benadrukt de talenten van een blind meisje. Hoe bent u begonnen met schrijven? Emy Geyskens: “Naast mijn werk als leerkracht, lees ik sinds 2000 voor in bibliotheken, scholen, ziekenhuizen en meer, als de figuur Leesfee. Door al dat voorlezen, kreeg ik enorm veel zin om zelf boeken te schrijven. Een aantal jaren geleden ben ik dan ook effectief verhalen beginnen te schrijven, waarvan sommigen zijn gepubliceerd. Naast prentenboeken en boeken voor kinderen, schrijf ik ook weleens boeken gericht op volwassenen.”

Liefde, gevangen in een ring Na de natuur in Colorado (zie kaderstuk) was het tijd voor een nieuw hoofdstuk in Brussel: het op de wereld zetten van een dochter. Nina. En het inslagen van een heel andere weg dan de horeca. Die van het edelsmeden. De getuigenis daarvan draagt Nathalie aan haar ringvinger. Een sobere gouden creatie waarvan de cirkel wordt rondgemaakt door een kokertje, met daarin een edelsteen. “Voor mij vertegenwoordigt het de liefde, de liefde die opgesloten zit.” “Niet dat juwelen ontwerpen en smeden oorspronkelijk het idee was. Ik wilde aanvankelijk leren lassen, mede door de fascinatie die ik steeds voor vuur heb gehad. Maar geen enkele atelierchef wilde me. Een vrouw van 34, die komt leren lassen tussen al die jonge gasten? Dus heb ik gekozen voor the next big thing: een opleiding in het Instituut voor Kunsten en Ambachten.” “Het bleek de goede keuze te zijn. Onze prof, mijnheer Schoemeyer, was een godsgeschenk. In zoverre zelfs dat ik het zo aanlegde dat ik een jaar telkens weer opnieuw kon doen. Daarna ben ik mijn juwelen beginnen te vervaardigen en te verkopen in eigen beheer. Juwelen ontwerpen ging me goed af, maar ze verkopen is een ander verhaal. Maar ik heb doorgezet.” Tijdens een vakantie naar India rijpte het idee om er gedeeltelijk de productie van juwelen onder te brengen. Het idee heeft helaas uiteindelijk geen vorm gekregen, omdat het beste met het moederschap van Delhausse. “Toch heb ik steeds een fascinatie gekoesterd voor India. Ik wilde er vrouwen die door de aard van de Indiase maatschappij in de positie van de zwakkere zijn gedrongen vooruit helpen. Helaas ben ik op logistieke moeilijkheden gestoten. Het bleek onmogelijk om het project uit te bouwen – je moet nu eenmaal geregeld ter plekke zijn om een oogje in het zeil te houden – zonder de zorg voor mijn dochter te verwaarlozen.”

Karel Van der Auwera

De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet

Waarom een prentenboek rond het thema blindheid? Geyskens: “Volgens mij is het nog steeds belangrijk om kinderen, en dan vooral iets oudere, te sensibiliseren. Mijn zus woont in het donker gaat echter niet over het leren aanvaarden van visuele beperkingen en accepteren dat iedereen anders is, want dat is ondertussen wel al genoeg benadrukt. Wat wij onderstrepen in het boek is dat we verder moeten kijken dan de beperking, en ze dus niet louter aanvaarden. Het hoofdpersonage, Emma, laat zien dat een visuele beperking net een meerwaarde kan zijn in bepaalde situaties waarin mensen zonder visuele beperkingen net minder goed kunnen functioneren, zoals een stroompanne. Kolet en ik focussen dus op de talenten en meerwaarde van een kind met een beperking, al dan niet gerelateerd aan die beperking.” U schreef het boek met Kolet Janssen. Hoe verliep die samenwerking? Geyskens: “We schrijven regelmatig samen en dat zijn altijd positieve ervaringen. Wanneer ik vroeger hoorde dat auteurs sa-

Emy Geyskens: “Samen schrijven met Kolet Janssen is altijd een positieve ervaring.”

men een boek schreven, probeerde ik me altijd voor te stellen hoe dat in zijn werk ging. Het leek me wat gek. Werkten ze dan samen aan dezelfde computer? Dat doen Kolet en ik alleszins niet. Wij bedenken eerst samen de verhaallijn tijdens een brainstorm en dan begint een van twee aan de basis te schrijven. Wie er begint, dat wisselt altijd af. Nadat een van ons de basis heeft geschreven, beginnen we heen en weer te mailen. Iemand werkt een eerste versie uit, de andere stuurt de versie dan terug met commentaar en suggesties en zo gaat dat heen en weer tot we het volledig eens zijn over alle punten, aanhalingstekens en uitroeptekens.” Dylan Belgrado

Emy Geyskens, Mijn zus woont in het donker, Uitgeverij Averbode (2014), reeks ‘Leesknuffel (voor tweede en derde kleuterklas, en andere leeftijden)

WEG MET DAT WOORD! Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) organiseert net zoals vorig jaar weer de verkiezing Weg met dat woord! Wie een woord wil inzenden, doet dat voor 8 december. Vanaf dan kan er gestemd worden op de website van het INL. Op 15 december wordt bekendgemaakt welk woord de ultieme verliezer is. Info: www.inl.nl. n SOUNDTRACK ASTERIXFILM DOOR BRUSSELS PHILHARMONIC. De animatiefilm Asterix, de Romeinse Lusthof is een coproductie tussen Frankrijk en België. De soundtrack werd ingespeeld door Brussels Philharmonic in Studio4 in het Flageygebouw. Het orkest werd gedirigeerd door Philippe Rombi. Asterix, de Romeinse Lusthof wordt momenteel vertoond in de bioscoopzalen. n GEENA LISA OP KERST- EN JAARWENDECONCERT KOEKELBERG. In tegenstelling tot de voorgaande keren zal er dit jaar geen koor optreden op het jaarlijkse Kerst- en Jaarwendeconcert in Koekelberg, maar Geen Lisa en haar band. Het concert vindt plaats op 14/12 in het Koninklijk Atheneum van Koekelberg. n SMAAKMAKENDE MADAMMEN BIJ VZW AMAZONE. Amazone organiseert degustatieavonden waar mannen en vrouwen verschillende smaken kunnen ontdekken en gastronomische ervaringen kunnen uitwisselen. Tijdens de eerste avond op 4 december komt Annick de Splenter haar werk bij brouwerij Gruut delen. Info: www.amazone.be.

CULTUUR KORT

hier ook iedereen. Maar het is wel degelijk anders dan wat ik in mijn jeugd heb gekend. De mentaliteit is grootstedelijk en open, over de culturen heen, dikwijls zelfs zonder taboes. De verscheidenheid in rang, stand en afkomst is enorm. De talen die je dagelijks hoort: een toren van Babel. Het heeft me toegestaan om in aanraking te komen met een uiteenlopende waaier van mensen, met wie ik meer affiniteit heb dan met eender wie ik in Waver heb gekend, uitgezonderd mijn ouders. Het is een

Samengesteld door Dylan Belgrado

BDWSPORT

BDW 1453 PAGINA 26 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

SINT-JANS-MOLENBEEK – Wat met al die ketjes? Die vraag stelden velen zich toen Johan Vermeersch bekendmaakte dat RWDM Brussels de boeken neerlegde. De verraste bestuurders van de jeugdschool namen het heft meteen in handen en gingen een samenwerking aan met White Star Brussels. Beide jeugdwerkingen gaan eind dit seizoen wellicht in elkaar op.

‘D

e afgelopen jaren kan je beschrijven als instabiel en onzeker,” vertelt Ludovic Le Moullec (41), directeur van de Molenbeekse jeugdschool. “Toen ik in 2007 bij Brussels begon, was er helemaal geen samenwerking tussen de jeugdschool en de eerste ploeg. Op een paar gasten als Colpaert en Cabeke na, kregen jongeren de kans niet om door te groeien. Maar daar was na verloop van tijd verandering in gekomen. De samenwerking was verbeterd en er lagen zelfs ambitieuze plannen op tafel. Tot het faillissement werd uitgesproken.” Le Moullec voetbalde zelf op amateurniveau en verhuisde van Bretagne naar Brussel om nieuwe ervaringen op te doen als trainer. Na korte passages bij jeugdploegen van Anderlecht en Union Sint-Gillis belandde hij in het Edmond Machtensstadion, waar hij eerst als coördinator en later als directeur van de jeugdschool aan de slag ging. “Ik moest er een structuur neerzetten, onder meer op vlak van medische en fysieke opvolging. Aanvankelijk was al dat werk los van de eerste ploeg, maar toen Thierry Dailly sportief directeur werd, is er een goede samenwerking ontstaan. Er stroomden bijvoorbeeld meer jonge talenten door naar de eerste ploeg, al kwam dat deels door een van de transferverboden.” “We voelden natuurlijk wel dat er een malaise was binnen de club. De eerste ploeg en de jeugdschool zijn als twee kanten van een muntstuk. Maar we dachten dat voorzitter Vermeersch eind vorig seizoen wel iets uit zijn mouw zou schudden. Het nieuws dat de club verdween, was een complete verrassing voor ons.”

Gijzeling De verraste bestuurders van de jeugdschool moesten meteen kort op de bal spelen. Door het verdwijnen van RWDM Brussels werd namelijk stamnummer 1936 geschrapt, waar ook de jongeren onder speelden. Ze vroegen en kregen de toestemming van de voetbalbond om nog een seizoen door te gaan met dat stamnummer. “In de periode na het bekendmaken van het faillissement is er heel wat gebeurd en is White Star betrokken geraakt. Ik was niet van alles op de hoogte, maar het feit was dat hun eerste ploeg en beloften naar het Edmond Machtensstadion verhuisden. Wij vernamen dat hun andere jeugdploegen in de problemen kwamen en op zoek waren naar een stadion. Omdat ze niet meer gewenst waren in Woluwe? Dat weet ik niet.” “Wij zijn intern beginnen na te denken. Door de degradatie van ons stamnummer hadden wij alleen nog maar regionale en provinciale ploegen, onze elitespelers konden niet meer op hun niveau spelen. Dus, dachten we, waarom zouden we die jeugdploegen van White Star niet op onze velden laten spelen en onze elitespelers bij hen inpassen? Met dat idee zijn we naar de verantwoordelijken van White Star getrokken.” Deze oplossing beviel de betrokken partijen, ondanks het berekende verlies van sommige jeugdspelers die het niet zagen zitten om vanuit Woluwe naar Molenbeek te verhuizen. Vandaag trainen ongeveer 450 jongeren zij aan zij, bij twee verschillende clubs. “We zijn erin geslaagd om geen enkele speler buiten te moeten zetten. En dat was een echte

Ludovic Le Moullec: “We zijn erin geslaagd om geen enkele speler buiten te moeten zetten. En dat was een echte uitdaging, hoor.”

VOETBAL > JEUGDSCHOLEN RWDM BRUSSELS EN WHITE STAR BRUSSELS BINNENKORT ÉÉN?

‘Dit is een logische stap’ “Voetballertjes uit Molenbeek en omstreken kunnen hier blijven spelen. We beginnen met een blanco blad” uitdaging, hoor. Ongeveer 150 van onze elitespelers, uit ploegen van de U8 tot de U19, hebben de ploegen van White Star vervoegd. De andere spelers trainen naast elkaar, maar bij andere clubs. Er is wel al een transitie gaande tussen de clubs, onder meer van trainers.“ De overheveling van die elitespelers zorgt bij sommige trainers voor nogal wat wrevel. Samen met bekommernissen als te veel politieke inmenging in de jeugdschool en een onzekere toekomst zorgde het ervoor dat sommigen onder hen een paar weken geleden het werk neerlegden. “Die staking heeft verwarring gezaaid. Er zijn claims geweest die juist waren, bijvoorbeeld de onzekerheid over de toekomst.”

OPNIEUW LEVEN IN DE BROUWERIJ? De ambitie van White Star Brussels is om eersteklassevoetbal terug naar Molenbeek te halen en het Edmond Machtensstadion opnieuw te laten bruisen. “Ik zie geen enkele reden waarom dat niet zou lukken,” stelt Ludovic Le Moullec. “Een van de doelen van de samenwerking is het stadion te doen herleven. Ik ben er zeker van dat de acceptatie van de club door supporters ook via de jongeren en hun ouders gaat. We zullen terug groeien naar de Molenbeekse identiteit, die gestoeld is op een sterke jeugdwerking. Daarmee moeten we aan de slag gaan om terug iets neer te zetten in het Edmond Machtensstadion.”

Blanco blad “Momenteel zijn bestuurders van White Star Brussels, waaronder manager John Bico, aan het onderhandelen met onder meer de Molenbeekse schepen van Sport Ahmed El Khannouss, die tevens voorzitter is van de raad van bestuur van de jeugdschool. Er wordt gesproken om vanaf volgend seizoen onder dezelfde naam en hetzelfde stamnummer te spelen.

Wij zouden dus ook tot White Star Brussels behoren. Zowel onze elite, regionale als provinciale spelers zouden de overstap maken.” Over wat er tijdens die onderhandelingen allemaal op tafel ligt, wil Le Moullec niet te veel uitweiden. Geld zou volgens hem geen onderwerp zijn, het zou eerder over de overdracht van

bepaalde zaken en juridische kwesties gaan. Maar hij maakt zich allerminst zorgen. “Het zal allemaal goed verlopen en volgend seizoen zullen we hetzelfde beeld als vandaag hebben, alleen zal iedereen hetzelfde truitje dragen. Of er door die samensmelting sommige trainers overbodig zullen worden? Neen, want we behouden hetzelfde aantal ploegen. Alleen het stamnummer en de truitjes veranderen.” Heel wat supporters van RWDM en Brussels staan kritisch tegenover White Star Brussels. Dat bewijzen de lege tribunes tijdens de thuismatchen van de ploeg. Sterke man John Bico moet ook heel wat kritiek slikken, onder meer dat hij weinig oog heeft voor de jeugd van de club. Maar Le Moullec moet er allemaal niets van weten. “Mijnheer Bico is elke dag op de club en komt regelmatig naar de trainingen en wedstrijden van de jeugd kijken. De relatie met de jeugdschool is zeer goed. Er zijn mensen die gefrustreerd zijn en dat versta ik wel. Maar je moet relativeren en objectief blijven. In juni verdwijnt stamnummer 1936, hé.” “Onze rol is de jongeren en hun ouders zo goed mogelijk op te vangen en de spelers naar het best mogelijk niveau brengen. We kunnen onze activiteiten behouden, komen terecht in een gezonde club die geen geldproblemen heeft en er is een dialoog. De jonge voetballers uit Molenbeek en omstreken behouden de kans om hier te spelen. We beginnen nu gewoon met een blanco blad. Ik heb er vertrouwen in.”

Tim Schoonjans

BDW 1453 PAGINA 27 - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014

@VlaamseJudoFed En Toma Nikiforov (-100) haalt de derde Belgische medaille binnen op de Grand Prix van Korea. Proficiat!

ESTAFETTE > DAVID STEEGEN

Sterren komen, sterren gaan

Brusselaar Toma Nikiforov ontbolstert dit jaar helemaal. Hij won onder meer goud op de Grote Prijs van Havana, de wereldbekers van Madrid en Praag, en klom zo op tot de zestiende plaats op de wereldranglijst. Afgelopen weekend zette hij in Zuid-Korea nog maar eens een knalprestatie neer, met een bronzen medaille als beloning. De derde Belgische medaille: eerder mochten Dirk Van Tichelt en Joachim Bottieau al vieren. TS

François ‘Swa’ Van der Elst gaf vorige zondag de aftrap van de klepper RSC Anderlecht - Club Brugge. “De moeder aller Belgische wedstrijden” stelt een Vlaamse televisiezender. Ietwat overdreven. Anderlecht Standard en omgekeerd hebben toch wat meer grandeur. Steden tegen elkaar. Soit. ‘Swatje’ schitterde (bijna) altijd in Europese wedstrijden. De vlugge rechterflank scoorde tweemaal in de eerste Europese finale die door een Belgische club gewonnen werd. RSC Anderlecht, 1976. De flamboyante Nederlander Hans Croon was destijds trainer. De man schonk aan elke speler van Anderlecht de LP Jonathan Livingston Seagull na de triomf. Flower power in het park. De overwinning tegen West Ham United luidde een tijdperk van internationale faam in die vandaag nog nazindert. ‘Sporting Anderlecht’ werd in die periode een internationaal voetbalmerk. De eerste stap naar de Europese top waar paars-wit toch méér dan een decennium deel van uitmaakte. Voor het Bosman-arrest en de intrede van het hele grote geld in de grote voetballanden. De fans van Anderlecht kennen hun klassiekers, niet alleen de oudjes zoals ondergetekende, maar ook de supporters die na het gezegende jaar 1976 geboren zijn. Het Astridpark is winters grauw wanneer grootvader Van der Elst met zijn kleinzoon het veld op wandelt. De oud-speler is ont-

EERSTE BTS-TORNOOI VAN CRB LEOPOLD

‘Hoe doen ze het toch?’

SPORT KORT

Taekwondoclub Mudokwam Pole Brussels haalt komend weekend naar jaarlijkse gewoonte vechters uit alle uithoeken van de wereld naar het Zuidpaleis. TAEKWONDO INDOOR BRUSSELS trekt honderden deelnemers, van kinderen in de -24kg klasse tot senioren in de +87kg klasse. Op zaterdag vechten de deelnemers uit klasse A, op zaterdag is het aan de vechters uit klasse B. De openingsceremonie begint telkens om kwart na negen en het laatste finalegevecht eindigt om negentien uur. Toeschouwers betalen vijf euro. n In sportcentrum de Drie Linden in Watermaal-Bosvoorde worden dit weekend ook tikken uitgedeeld, maar dan wel met de degen. Zaterdag verzamelt het TORNOOI CLAUDE HULIN – LECOMTE ploegen die samengesteld zijn uit een man en een vrouw. Zij beginnen om half elf aan hun competitie. Een dag later staat het INTERNATIONAAL TORNOOI MEESTER

doen ze het toch?’ Je moet het echt eens van dichtbij zien.”

Niet doodstil Dat dit tornooi van belang is, bewijst de aandacht die het krijgt. Zo komt een productiehuis volgens Van Eeckhoudt filmen en zal het tornooi wellicht zondag te zien zijn op Sport 8 van Telenet. U kunt het ook gewoon live meemaken, en dat helemaal gratis. “Ik kan het nu al zeggen: het zal de moeite zijn. En met die camera”s erbij zal het ook nog een beetje een circus zijn. Dat is geen probleem, het hoeft niet doodstil te zijn in de zaal. Er klinkt meestal wat achtergrondmuziek. Dat stoort de toppers helemaal niet. De enigen die daarover durven te klagen, zijn de mindere spelers.”

David Steegen is persverantwoordelijke van RSC Anderlecht

“Het is geen toeval dat verschillende deelnemers het weekend voor ons tornooi in Seoel waren voor het wereldkampioenschap driebanden,” vertelt Freddy Eeckhoudt, voorzitter van CRB Leopold. “Toppers als Frédéric Caudron, Roland Forthomme en Eddy Leppens moet ik niet meer voorstellen. Zij zijn nog steeds in de running om ons tornooi te winnen. Voormalig wereldkampioen Eddy Merckx is er niet meer bij: Steven Van Acker heeft hem er uit geknikkerd.” Het tornooi van CRB begon al begin oktober met de eerste schiftingsrondes, waar aanvankelijk 78 spelers aan deelnamen. Zaterdag beginnen de overgebleven spelers om 14 uur aan de halve finales, om 16 uur staat de grote finale op het programma. “Dit is de eerste keer dat Brussel een manche heeft in het BTS-circuit (Billiard Top Sport, red.). Dat komt deels omdat onze PR-officer, JeanMarie Gesché, secretaris is van BTS. Het is en blijft ook ons doel om onze sport te promoten.” “Driebanden is de topdiscipline in biljart. Het is zeer technisch, heel moeilijk en echt wel mooi om zien. De bal moet de twee andere ballen op de tafel raken, maar vooraleer hij de tweede bal stoot, moet de bal drie keer een van de randen van de tafel raken. Je ziet stoten van toppers waarvan je denkt: ‘Hoe

BRUSSEL – Biljartclub CRB Leopold maakt zich op voor een hoogdag. Zaterdag blaast onze nationale en bij uitbreiding wereldtop verzamelen in het Zuidpaleis voor hun eerste BTS-tornooi.

roerd. Voor hij op moet vraagt hij verschillende keren wat hij nu precies moet doen. Zenuwen. Flankaanvallers zijn gevoelige mensen. “Gewoon naar de middenstip stappen en de trui omhoog houden naar de fans,” glimlach ik geruststellend. De stadionspeaker kondigt hem aan. De mensen gaan prompt staan en geven hem een oorverdovende ovatie. François is ontroerd. Hij is thuisgekomen. Ze zijn hem niet vergeten. Het gaat allemaal zo snel. Een dag eerder sterft Luc De Vos. Vlaamse minnestreel. “De man zong wat de mensen voelen,” stelt een belangrijke opiniemaker. Niemand heeft het beter verwoord. Het nieuws valt op zaterdag. We horen het op de radio op de weg terug naar Brussel, na (schoon)familiebezoek in West-Vlaanderen. Onwezenlijk. Het soort moment waarvan je voor eeuwig weet wat je deed en waar. De dag erop laten we, tijdens de rust van RSCA – Club Brugge, bij wijze van eerbetoon, Lieve Kleine Piranha door de luidsprekers van het Constant Vanden Stock galmen. Na de topper is het de beurt aan Mia. Beide supportersclans zingen mee. De hulde aan ‘Swatje’ Van der Elst en Luc De Vos in het Astridpark bewijzen het: RSC Anderlecht kent zijn klassiekers.

Tim Schoonjans

ANDRE VERHALLE op het programma. Dat is een tornooi voor mannen, die in ploegen van drie deelnemen. Zij moeten er al om kwart voor negen aan beginnen. Meer info op www.maison-escrime.be. n Voor een frisse neus buitenlucht moeten lopers zaterdag in Sint-Agatha-Berchem zijn (Basilieklaan 14), waar de eerste Brusselse manche van de INTERBANKENVELDLOOP van de Nationale Bank van België plaatsvindt. Het startschot wordt om tien uur gegeven. Meer info op www.kibsu-ursib-cross.be. n U kunt uw portie actieve sport vanaf diezelfde zaterdag aanvullen door de tentoonstelling ‘EDDY MERCKX en JACKY ICKX’ te ontdekken. Beide heren zijn al jarenlang goede vrienden en worden volgend jaar zeventig jaar. De tentoonstelling is open van tien tot achttien uur (op woensdag gesloten), de toegangsprijzen variëren van zes tot vijftien euro. Nog tot 21 juni. TS

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE François Bettens (a.i.). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).

Z azie VOOR KETTEN VAN 9 TOT 13 JAAR

Worstelen MET EEN MASKER OP

DANCING IN JAFFA X-PERT ELINE STRIKT DE FILMMAKER + NIEUWE X-PERT-TIPS

DECEMBER 2014

ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014 - PAGINA 2

Ooit al gehoord over catch, ook wel worstelen genoemd? Het is een stoere sport, die je in Brussel kan leren bij Nsimba, een grote meneer in de catchwereld. Lees de hele reportage, op pagina 5. En ZAZIE-ﬁlmkenner Eline heeft weer vééél ﬁlms gekeken. Nog vooraleer de documentaire ‘Dancing in Jaffa’ in de zalen speelde, kon zij al even praten met de regisseur. Lees haar interview op pagina 4. Verder nog nieuws, tips en een verse Chaostheorie-strip. En wil je nog meer cadeautjes dan die van de Sint of de Kerstman? Kijk dan als de bliksem op de Uitkijk-pagina van ZAZIE!

Dwarskĳ k

Spierkracht

ZAZIE

ZAZIE NIEUWS

Kerstcadeautje uit Letland Mag jij thuis de kerstboom pimpen? Op de Brusselse Grote Markt staat een hele hoge kerstspar (18 meter!). Dit jaar komt de boom van héél ver: Letland!

De kerstboom komt uit het Tireli-bos in Letland, een land vlakbij Rusland en niet zo ver van Finland. De burgemeester van Riga (=dat is de hoofdstad van Letland) heeft de boom cadeau gedaan aan de stad Brussel. Wist je dat de allereerste versierde kerstboom ooit op een plein in Riga stond? Kinderen gebruikten toen appels, wortelen en alles wat ze vonden om de boom te versieren. De volwassenen vonden het zo mooi, dat ze beslisten om dat elk jaar te doen. Zo is de traditie ontstaan.

STADSLEGENDES

De liftende geest Op een decemberavond zijn vier jongeren in de auto op weg naar huis. Het is al donker en ineens zien ze iets wits naast de weg. Het is iemand die wil meerijden, een lifter heet zo iemand. De lifter is een meisje met witte kleren aan. De jongens stoppen zodat het meisje kan instappen. Ze besluiten om haar mee te nemen naar de dichtstbijzijnde stad. Ze rijden verder en er is niets aan de hand. Dan komen ze bij een gevaarlijke bocht. Ineens begint het meisje te gillen: ‘Aaaaah!’ Als de bestuurder opzij kijkt, is het meisje weg. Het enige wat achterblijft, is een handtas. De volgende dag vinden ze in de handtas een adres. Als ze het huis gevonden hebben, bellen ze aan. Een man doet open. De jongens vertellen hun verhaal. De man is geschrokken: ‘Dat was mijn dochter.’ Hij legt uit dat zijn dochter vijf jaar geleden een ongeluk heeft gehad in een gevaarlijke bocht. Nu snappen de jongens waarom de liftende geest zo begon te gillen in de gevaarlijke bocht.

Aurore Van de Winkel weet alles over stadslegendes. Ze onderzoekt waar ze vandaan komen en wat ze betekenen.

‘

Deze legende doet al 100 jaar de ronde in België (vooral in de Ardennen), en elders in Europa of Amerika. Maar eeuwen geleden circuleerden ook al zulke verhalen: monniken of waarzeggers voorspelden er catastrofes of ongevallen mee.’

ZAZIE NIEUWS

ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014 - PAGINA 3

Wil jij ook graag leren hoe je een videogame maakt? Dat kan! In het gamelab van Maks vzw. Info op http://gamelabbxl.be

Bekende figuren Desmond Tutu is Ga naar www.maksvzw.be. een van de karakters Daar vind je de link! uit het spel. Hij is de aartsbisschop uit ZuidAfrika. Tutu is bekend om zijn strijd tegen Apartheid, samen met Nelson Mandela. Apartheid bestond tussen 1948 en 1990 in Zuid-Afrika. Het was een systeem om mensen in twee groepen op te delen: blanken en niet-blanken. Ze konden bijvoorbeeld niet met elkaar trouwen en hadden niet dezelfde rechten. Blanken hadden meer macht.

Zwart is de piet, en blank is de Sint. Sinterklaas heeft een lange witte baard, en de piet heeft zwart kroeshaar en dikke lippen. De Sint zit op zijn witte schimmelpaard, dat zonder vallen over de daken kan tippelen. Zwarte piet is de knecht van Sinterklaas, die door de schoorstenen glijdt om de pakjes voor de kinderen tot in de woonkamer te brengen. Wie zoet is, krijgt lekkers. Wie stout is de roe…

Al jullie ideeën hierover mogen jullie sturen naar zazie@bdw.be. Of nog beter: vraag het aan Sinterklaas en de pieten zelf! Op vrijdag 5 december komen ze per boot naar Brussel (aan de Akenkaai, om 10 uur). Ahoi!

Op bezoek Desmond Tutu is nu 83 jaar. Hij was onlangs in Brussel om het spel van klas 3BAK uit te testen. ‘Ik denk niet dat hij vaak videospelletjes speelt, want hij is niet van onze generatie,’ zegt Elliot (13). ‘Hij is wel nog altijd heel vrolijk, ook al is hij oud,’ heeft Jason (15) opgemerkt.

‘JUMP THE GAP’ KAN OOK JIJ SPELEN!

Deze maand: SINTERKLAAS... EN ZWARTE PIET

Het spel ‘Jump the Gap’ is gebaseerd op een echt verhaal. De organisatie Close The Gap verzamelt oude computers (bijvoorbeeld van bedrijven) om ze daarna naar Afrika te sturen. Zo kunnen mensen die geen computers, tablets of smartphones hebben, ook met computers leren werken.

Zo kennen we Sinterklaas en zijn pieten. Maar kan het eigenlijk ook omgekeerd? Heb jij al eens een zwarte Sinterklaas op de daken zien lopen, of een bleke piet met een blonde kuif uit de schoorsteen zien piepen? Wat vind jij van dat idee? Zou dat wat veranderen aan het Sinterklaasfeest? Praat er maar eens over met al je klasgenoten. Misschien kennen sommigen de Sint zelfs helemaal niet, omdat ze er niet mee zijn opgegroeid. Maar misschien willen ze toch graag mee vieren. En iedereen die Sinterklaas kent, weet dan weer minder van andere tradities en feesten.

‘Het was leuk om zoiets met de klas samen te doen,’ zegt Jason (15). ‘We moesten alles maken: de sounds, de figuren, de menu’s en de levels. Ik heb meegeholpen aan de programmering.’ De klas kreeg hulp van Maks vzw uit Kuregem.

ZAZIE NIEUWS

Schotelantenne

Elke maand richt Zazie haar schotelantenne op een thema, geplukt uit het wereldnieuws.

Klas 3BAK van Sint-Lukas heeft een computergame ineengebokst: Jump The Gap. In het spel moet je bekende figuren laten jumpen. Als ze genoeg computers pakken, kan een truck vol computers vertrekken naar Burundi (= een land in Afrika).

Heb jij thuis geen kat, maar doe je niets liever dan de beestjes vertroetelen? Goed nieuws, want er bestaat nu in Brussel een kattencafé. Het idee komt uit Azië.

De poezen in het Brusselse nieuwe café komen uit een dierenasiel. Ze worden graag geaaid. Maar wat als Noel, Simba, Coca, Fripouille en Chiquita al dat gestreel toch een beetje beu worden? Geen nood, dan kunnen ze wegglippen via een luikje. In een privékamer kunnen ze dan hun snorharen weer helemaal in de plooi leggen.

De naam van het café in Brussel is Le Chat Touille. Waar? In Sint-Gillis, in de Tasson-Snelstraat 11. Gratis.

BALLROOMDANS is als knuffelen ZAZIE-REPORTER ELINE SPRAK EN DANSTE EXCLUSIEF MET FILMREGISSEUR PIERRE DULAINE

In de documentaire ‘Dancing in Jaffa’ (nu in de filmzaal) zorgt regisseur Pierre Dulaine voor een mirakel: hij laat Palestijnse en Joodse kinderen samen dansen: ballroomdans. Zaziereporter Eline stak een microfoon onder zijn neus. Eline (E): Kan je het conflict tussen de Palestijnen en Israeliërs beschrijven? Pierre (P): Eerlijk? Ik antwoord liever niet op deze vraag. Dat is politiek. De lezers moeten de geschiedenis van Palestina en het ontstaan van de staat Israël in 1948 eens googelen. (knipoogt) E: Hoe kwam je op het idee om deze twee groepen samen te laten werken? P: Ik woon in New York en daar startte ik twintig jaar geleden met Dancing Classrooms. Dat is een dansprogramma voor kinderen. De hele klas moet meedoen. In het begin vinden de jongens het niet zo leuk om te dansen, maar na een paar lessen zijn ze het gewoon. E: Hoe kwam je in Jaffa terecht? P: Ik ben daar geboren, in 1944. Jaffa was toen nog Palestina. Toen daar in 1948 de staat Israël werd opgericht, moest ik vluchten. Ik kwam in Engeland terecht en startte op mijn veertiende met ballroomdans. Later, toen ik in Amerika was, zag ik hoe zwarte, blanke en Spaanse kinderen elkaar al dansend beter leerden kennen en waarderen. Dat bracht me op het idee om hetzelfde in Jaffa te proberen. Daar wonen Palestijnse en Joodse kinderen in dezelfde straat en toch kunnen ze elkaar niet uitstaan.

E: Was het erger of beter dan je had verwacht? P: We hadden veel problemen. Ik gaf dansles in twee Arabische, twee Joodse en een gemengde school. Als ze samen waren, spuugden ze in elkaars gezicht en schopten ze elkaar. Ik zei dan dat ik hen wel begreep, en ik bedankte hen omdat ze tenminste wilden proberen om samen te werken. En dan deden we verder. E: ‘Als je iemand aanraakt met respect, verandert er iets,’ zeg je. Wat verandert er? P: Heb je ooit al eens met een jongen gedanst? E: Nee. P: Aha! Daarom stel je die vraag! (lacht) Als je tennis speelt is er 20 meter tussen jou en je partner en in ballet dans je meestal op je eentje. Maar bij ballroomdans is er bijna geen afstand. Geef eens je hand. (knijpt in mijn hand) Knijp ik nu te hard, te zacht of net goed? Je brein denkt van alles als je aangeraakt wordt. Dansten je ouders met jou toen je nog klein was? Ja? Dat was ballroomdans! Voelde goed, hé? Iedereen wordt graag geknuffeld. Ballroomdans is als knuffelen. E: Ben je tevreden over het resultaat? P: Op het einde van de film bezocht ik de scholen nog eens. Ik vroeg wat ze geleerd hadden. Ze zeiden dat ze elkaar hadden leren vertrouwen. Dat is wat ik wilde, een droom die uitkomt.

Eline Ruëll

Door ‘Dancing for Jaffa’ hebben al 7.000 kinderen de voorbije drie jaar met elkaar leren dansen. Veel, hé?

ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014 - PAGINA 5

Catch maa r als je ka n! Zazie ging op worste lles

Basil (12 ) is nog m begonnen aar net met catch . ‘Ik heb e uur les pe en r week. S oms is he nog moeil t ij k , ik ben no een paar g maa r weken be zig. Het is erg leuk.’

VA NDER

ST ICHELE

VA NDER

ST ICHELE

Nsimba w a in Congo s een grote wors tel .H en ander ij weet alles over ster e vechtsp c or ten. Nu atch trainer b ij de club is hij Brussels Wrestlin g Style. Young Catch is ee vechters n spec taculaire s po dr acrobatis agen maskers en r t. De che toere doen n Nsimba worden d . In de catchclub va n e jonge w over de s ors ch gegooid, ouder gez w ierd, telaars op de g ro en moete n n maken z e geluid d ze vallen. Daarb d ij oor met h de mat te un arme k no heel stoe loppen. Het ziet er allema p r uit, ma a al r ook een pijnlijk. beetje Is catch ee Nsimba n gevaarlijke s por t? (N): ‘Nee n, gevaarlijk als de tra het is alleen op de ver iner slech ke t hier al ve erde manier les k is en als je el jaren e rijg t. Ik tr n ongeluk a zien gebe heb nog nooit ee in n uren.’ Welke s oor ten c atch doe club? n jullie in de N: ‘Wij h ouden va n de acro batische

salto’s va n de Mex ic mengen dat met k aanse stijl, maar arate, jud gevechts oe sp eigenlijk or ten. Die menge n andere een apar ling is te stijl, d stijl.’ e Br usse lse

Wat is e rg N: ‘Je k rij oed aan catch? g t veel co n Je leer t o ok respe trole over je licha c t te heb a m. want je m ben a moet ook g elkaar geen pijn voor elkaar g d tonen wa oed met elkaar p oen. Je raten en nneer iem heeft ged and iets niet goed aan.’ Zijn de w orstelaa v r iende rs eigen n? lijk N: ‘Ik ze g altijd: ‘V echten d ring, nie oe to aan het v p straat,’ dus als je in de ze niet echten zij n, (meestal) v rienden zijn worstelaars .’ Waarom d N: ‘Mask ragen jullie ma ers horen skers? b en hebbe n versch ij de Mex icaanse illende b stijl Wij drag etek en voor de s maskers tijdens enissen. how. Het sp ziet er co ek takels, ol uit.’ D ylan B

C h e ye n n jaar in de e (15) traint al zes club van Nsim ben bego nnen toen ba: ‘Ik ik negen jaar was. meisjes, m Er zijn niet veel aar dat is want de s niet erg feer met d e jongens is heel leu k. Ik hou van catch het kalm , eer t mij, en ik zou g raag verd er gaan m et de spor t op hoger niv eau.’

Qu é? Catc h?

Catch is een soor tw Worstele n is een v orstelen. a spor ten die er be n de oudste staan.

Er zijn ve rs worstele chillende stijlen: n, Mex ic Griek s-R aa omeins (Lucha L ibre), Am ns worstelen met erikaans m askers e catch e n meer.

elgrado

Wil je e en Op 21 de s catch live zien c ? inter nat ember kan je na ionaal c a r he t atch kam Da a r n e m pio tegen elk en grote worste enschap. la a BY WS-c ar op. De k inde ars het lub geve r en v a n d n Meer in fo: w w w ook een show. e .by ws.b e

Kettenklets

ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014 - PAGINA 6

@OLIVIA: ‘WESH’

@ADAM: ‘CHOQUANT’

Het is een woord dat je ergens kan tussengooien. Ik gebruik het vooral als ik Frans spreek. Bijvoorbeeld: ‘Wesh, heb je een probleem?’

‘Choquant’ is het Franse woord voor ‘schokkend’, maar je kan het ook voor iets positiefs gebruiken. Het betekent dan eigenlijk hetzelfde als ‘amaai’. Bijvoorbeeld: ‘Choquant, je hebt goede punten deze keer!’

Billen bloot

ZAZIE

Stond jij onlangs ook met je billen bloot? Vertel Zazie over je grappige fratsen of gênante avontuur! Mail naar zazie@bdw.be. Wie weet kom jij wel in Zazie!

ZAZIE

Toen ik in Marokko op bezoek was, sliep ik meestal in het huis waar ook mijn nichten sliepen. Maar op een dag was ik in slaap gevallen op de zetel in mijn opa’s huis. Hij heeft mij dan bij hem in bed gelegd. Daar had hij ‘s ochtends wel wat spijt van, want ik heb in mijn slaap zo veel gezwierd met mijn armen en benen dat er spullen van het bankje boven het bed waren gevallen. Mijn opa had een bluts op zijn hoofd! Hij was niet kwaad, maar hij zei: ‘Ik neem je nooit nog bij mij in bed!’ bekent Mekki (11).

Groeten uit mĳ n kamer

Jacobine (9), woont in Monaco Ik deel mijn kamer met mijn twee broers. Het is soms moeilijk om te slapen als zij nog lawaai maken ‘s avonds. Het is wel leuk omdat wij in een kasteel slapen. Ieder heeft zijn deel.

DE TIP VAN MAXIM (11): Pool Basketball

Wat � er leuk aan je kamer?

Ons kasteel is heel leuk, met alle ridderspullen die erbij horen. Mijn lakens heb ik graag, omdat het prinsessenlakens zijn en dat past goed bij het kasteel. We zien het paleis van de prins van Monaco vanuit ons raam! Ik hou ook van onze twee schilderijtjes: een heb ik gemaakt, het andere schilderij is van mijn broer.

Wat � speciaal aan jouw land?

Monaco is een heel klein land. (Monaco is maar twee keer zo groot als Sint-Joost en is vier keer kleiner dan Schaarbeek). Er is een prins en een casino. ‘Het zijn coole ﬁlmpjes van vrienden die heel goed kunnen basketballen. Ik kijk er graag naar. Zo leer ik zelf beter basketten.’ Heb jij een goede YouTubetip voor andere Brusselse ketten? Mailen maar, naar zazie@bdw.be!

Wat � jouw droom?

Ik wil graag de prins en de prinses ontmoeten. Ik zou ook graag mijn twee vriendinnen van het zomerkamp terugzien, want ik zie hen bijna nooit.

ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 DECEMBER 2014 - PAGINA 7

Zazie-redacteurs vertellen over hun favoriete strip, dier, recept of boek van de maand: kwam jij nog ideeën tekort??

Sien (13), de verhalenverslindster

I lov Liv. Liv is een vrolijk, grappig meisje van 13. Ze noemt zichzelf een ‘professionele, chaotische puber’. Op korte tijd is haar familie flink uitgebreid: haar moeder heeft een nieuwe man en Liv heeft terug contact met haar vader, die ze al meer dan 10 jaar niet meer zag. Die vader blijkt nu ook een nieuwe man te hebben, en een stiefzoon. Liv slaapt nauwelijks. Ze heeft veel aan haar hoofd: de proefwerkweek, de uitvoering van het schooltoneelstuk Romeo & Julia, het perfecte jurkje vinden voor het schoolfeest en Sem en Michael, de twee jongens waar ze verliefd op is. En er zijn haar vriendinnen Lot en Eva. Lots moeder heeft kanker en met Eva is er iets vreemds aan de hand… Gelukkig mag Liv van haar moeder mee met haar vader naar Spanje, en haar beste vriendin Kat mag ook mee! Haar vader heeft een super-de-luxe huis gehuurd op een paar meter van het strand. Daarna gaan ze naar een camping. Dit is al het vierde boek in de serie en ik vind het geweldig! Het is in dagboekstijl en Liv is echt een superleuk meisje.

Ze is grappig en zegt precies wat ze denkt. Na een tijd lijkt het alsof je haar echt kent. Ze maakt zoveel mee en doet leuke uitspraken. Zoals wanneer haar vader vraagt hoe het komt dat haar kamer zo rommelig is. Dan antwoordt Liv: ‘Gewoon. Dat kunnen pubers. Dat vergt jaren van oefenen en perfectioneren, ouders denken altijd dat zoiets vanzelf gaat, maar dat moeten we echt leren, hoor. Jazz (haar 16-jarige zus) kan dat trouwens niet, die heeft dat nooit echt onder de knie gekregen, dat puberen.’ Het is een typisch meisjesboek, met al haar problemen over jongens en haar vriendinnen. Ik raad het echt aan, alle vier de delen. Het is leuke lectuur voor meisjes vanaf ongeveer 12 jaar.

win!

Zazie geeft een boekenpakket (boek en ‘schrijf je eigen boek’-boek) van I lov Liv weg.

Wil je winnen? Mail 'Liv' naar zazie@bdw.be, en vermeld zeker je naam, leeftijd en adres.

Rabbids. Hallo iedereen! Ik ga het hebben over de stripreeks Rabbids. Rabbids gaat over een groep domme of idiote konijntjes die altijd wel iets lachwekkends beleven. De strip bestaat uit allemaal kleine cartoons*** waarin er vreemde of grappige dingen gebeuren. Er zijn al vier strips uit deze reeks uitgekomen: Bwaaah!, Invasie, Op zijn kop en Krabbels. En momenteel werken de Fransmannen Thitaume en Pujol - dat zijn namelijk de tekenaar en de schrijver van deze strip - aan de vijfde in deze reeks, genaamd La vie en rose. Die strip is nog niet in het Nederlands verschenen. Er zal geen of weinig tekst in voorkomen. Daardoor is deze strip wel geschikt voor mensen die nog niet zo goed kunnen lezen. Ik heb alleen deel 1 en 2 gelezen en vond ze allebei zeer leuk en grappig. Mijn zus heeft de albums ook gelezen en vond ze ook leuk, maar soms had ik het gevoel dat ze de moppen niet begreep. De Rabbids zijn personages uit de game Raving Rabbids. *** Een cartoon is een korte strip met een grap op het einde, meestal met weinig tekst.

Kawtar (10), de lekkerbek INGREDIËNTEN VOOR 1 PERSOON

X-PERTS

Emile (11), mister strips

• Een glas • Siroop • Melk • Fruit • Hazelnoten • Twee kommetjes • Plastieken rietjes • Decoratie • Suiker

Mateo (10), de dierenvriend

Kuifhert. Dag iedereen. Ik keek even in een boek, Encyclopedie van de dieren, en ik ontdek alweer een nieuw dier: het kuifhert! Het is een raar dier omdat het hert een gewei én slagtanden heeft. Op het eerste gezicht zie ik geen kuif, maar wel twee opvallende slagtanden. Het kuifhert komt voor in de bossen van China. Het kan tot 160 cm lang en 70 cm groot worden. Je kan het vergelijken met een ree. Het mannetje heeft een paar slagtanden van 2,7 cm lang. Hij heeft ook een spiesvormig geweitje met daartussen een kuif van 17 cm lang! Wanneer het kuifhert onraad ruikt, maken ze een kort blaffend geluid en gaat de kuif rechtop staan. Het kuifhert eet niet alleen bladeren en bessen maar ook larven en insecten. Daarom heeft hij slagtanden, om in de aarde te wroeten. Bij de kuifherten gaat het niet om het grootste gewei maar om de langste slagtanden. Het kuifhert leeft solitair (=alleen), behalve als het tijd is om te paren. Een keer het vrouwtje bevrucht is, gaat het mannetje weg.

Milkshake met noten

Het kuifhert is een bedreigde diersoort omdat Chinezen het dier doden om medicijnen van te maken. Er leven er naar schatting nog 500.000, maar door de jacht daalt de populatie tot een 100.000, zeggen experten.

Hallo iedereen. Vandaag ga ik jullie mijn milkshake voorstellen. Die heb ik samen met mijn tante gemaakt. Als voorbereiding moet je het fruit snijden en de noten pletten. Dan moet je de stukjes fruit en de noten samen mixen, en beetje per beetje melk toevoegen in de mixer. Dan moet je suiker in een kom voegen en siroop in een andere. Voor de versiering moet je een glas eerst lichtjes in de siroop onderdompelen, dan in de kom met suiker. Je kan het glas nog verder versieren als je wil. Dit recept is heel gemakkelijk te bereiden en heeft veel smaak. Smakelijk!

BRUSSEL, HELP!

ZAZIE

Uitkĳ k

FILMPJES VAN HELDEN

Soms voelen mensen zich alleen. Iedereen kan eenzaam zijn, of je nu rijk of arm bent, veel of weinig mensen kent. In Brussel zijn veel mensen eenzaam en daar willen FM Brussel en Muntpunt iets aan doen. Met de actie Brussel Helpt willen ze geld inzamelen voor eenzame mensen. Op 13 december kan je op het slotevenement in Muntpunt gaan luisteren naar de vertelfee, reuzenspelen spelen of swingen of lindy hoppen. Alle info op www.fmbrussel.be.

Wie is jouw held? Ben je dat zelf? Is het je mama, opa of je goudvis? Als je het nog niet goed weet, kan je eerst eens kijken naar de helden van anderen op Festival System D in de KVS. Tijdens Minuut Quartier worden filmpjes over het thema helden getoond, die gemaakt zijn door kinderen. Het beste filmpje krijgt een prijs, dus dat wordt spannend! Info: www.festivalsystemd.be/ minuut_quartier

WANNEER: 13 DECEMBER

WANNEER: 19 DECEMBER

POPPEN-PETER-PAN

BEESTIGE FILM

Groot worden is soms niet echt leuk. Veel mensen zouden daarom graag voor altijd een kind zijn. Maar dat kan jammer genoeg niet... Of kan het wel? Er is één kind dat nooit moet opgroeien: Peter Pan. Figurentheater De Maan maakte een toneelstuk (met poppen!) over het verhaal van het eeuwige kind. Meer weten? www.bronks.be

DOOR ALEX DEFORCE

Een pratende beer met een rode hoed en een koffertje? Dat is Paddington! Je kent hem vast van de boeken. Nu is er ook een film over de avonturen van Paddington. Het beertje komt in Londen bij een familie terecht en maakt het daar behoorlijk bont... WANNEER: DECEMBER

WANNEER: 23 DECEMBER

Elke maand zoekt een Zazie-X-pert naar een toffe, geheime, mooie of coole plek in de stad. Raad jij als eerste waar de X-pert deze maand staat? Dan win je misschien wel deze hippe koptelefoon.

staat Ada?? TIP: Ada houdt van muziektempels win! Waar Mail het antwoord naar zazie@bdw.be + naam, leeftijd en adres!

De koptelefoon

win!

Ga je graag kijken naar deze film? Zazie schenkt 3 duotickets weg. Mail ‘Paddington’ + naam en leeftijd naar zazie@bdw.be.

rk te w afgewe u jo n a v o gina: t een fot cebookpa a f Piep! Pos e z n o rant! hine op ongerenk vliegmac .j ie z a Z / .com Facebook

Zazie is een maandelijkse bijlage bij Brussel Deze Week en is gratis. Concept: Kim Verthé (kim.verthe@bdw.be, 02-226.45.59). Vormgeving: Peter Dhondt. Tekeningen: Ilah, Teresa Sdralevich, Wauter Mannaert, Alex Deforce, Kim Verthé. Redactie: Kim Verthé, Eline Ruëll, Jasmijn Post, Dylan Belgrado. Eindredactie: Kim Verthé. Foto’s en cover: Saskia Vanderstichele. X-perts: Sien, Emile, Mateo, Kawtar. Contact? zazie@bdw.be. Like! facebook.com/Zazie.jongerenkrant. Adverteren? lisa.decrick@bdw.be. Abonnement: abo@bdw.be. Verantwoordelijke uitgever: BDW, Anne Brumagne, Flageyplein 18, 1050 Brussel.

Volgende Zazie op 15 januari! www.brusselnieuws.be/zazie