Issuu

LD . EMEILMIL E JEAJCA QCMQAMINA IN DO. A LALAAN LPDHO AN ELPMH AEXM LAAX ANLA A

LAEKEDENSE RU LAST EKRA ENAT STR.

VIJFHOEK > NIEUW CIRCULATIEPLAN EN AUTOVRIJ CENTRUM. LEES P. 4 B

BAL D

AEN RU

N VA

27 11 14

RA AT

LVE NGR ACH TST RAA T

P SCEHL EC ILD UYE KNAR APS TRA AT

T AA

LNA

MO BAI DRL BBLE L ER

PL A GROTE A ND CE MARKT

AN LA RS

TST

SSC TERL ALAEB TRO

R ENU ERA

R BLES UE AEST BL SSR AE TA RA ATA S T

PLA EMS LER DEEIZ D. K

O G RU HOST E OGRAHAU STAT TE R

ROK YO AN LEIN

ALC EEXL ILEE NBS

RUE

BL A

BL MDAMA AV URUR SSTTA . D ICEICE ALLI E LEMLEM INNG ST GRRA AL ONON ADDLIN NIENIE LAAAGR RLRA L ANN AD A

ANAN

IZE

AA T

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

RULO EM BA DU LROD MST BAR RADA

RU RRE E D EGGE E ENNT LA TSSC RE CHA GE H PASP NC TSRS E . TR

Waste land van pieter van hees: brussels by night revisited En ook: La Roux, Archie Shepp en Augustus ergens op de vlakte.

ELD

V EV T AR

TE AR

P P

² BR OE K

AT. RATR STT S RTER AESA NSAN DEA D IN ITNOE TAON

P P

TUIN VAN PECHÈRE IS TERUG

In 2008 werd de tuin van de befaamde landschapsarchitect René Pechère aan het Rijksadministratief Centrum volledig overhoop gehaald om de waterdichting te herstellen. Dat was onverwacht en zorgde voor boze reacties. Vandaag heeft het architectenbureau Jaspers/Eyers de tuin weer in ere hersteld. Erg toegankelijk is de tuin nog niet omdat achter de Congreskolom nog werken bezig zijn. De tuin is wel te bereiken via een doorgang aan de Financietoren. Eigenaar Breevast/Immobel zal het gerestaureerde park binnenkort overdragen aan de stad Brussel. SVG

TESTFASE GENERAAL JACQUESLAAN WISSELEND SUCCES

GOED VOOR DE DOORSTROMING, SLECHT VOOR DE BEWONERS LEES REGIO: P. 13

LEES P. 6-7

BRUSSELS METROPOLITAN: ALAIN DENEEF MAAKT EEN TUSSENBALANS OP LEES P. 8

ADVERTENTIE

Boodschappen? Online besteld, thuis geleverd

www.combo.be

DB707488K4

WORDT 40: EEN NIEUWE STRATEGIE

N° 1452 VAN 27 NOVEMBER TOT 4 DECEMBER 2014 ¦ WEEK 48: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE

BDW 1452 PAGINA 2 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Welke stad? Dat de toekomst van de wereld in compacte steden ligt, weten we al langer dan vandaag. En dat kan ook niet anders in een overbevolkte wereld. Met zijn If Mayors Ruled the World zakte politoloog Benjamin Barber eind vorig jaar nog naar Brussel af om zijn boodschap – burgemeesters zijn pragmatici – te verkondigen. Met zijn nadruk op het bestuurlijke verschuift de toekomst van de steden van het utopische naar het concrete. Dat illustreert ook de website www.stadvandetoekomst.be duidelijk met interviews met burgemeesters. Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) en Brussels burgemeester Yvan Mayeur (PS) zijn het erover eens dat de economie een belangrijke rol zal spelen. Bij De Wever heet het dat jonge, creatieve ondernemers willen werken in een bruisende omgeving, en die is tot op zekere hoogte maakbaar. Het lijkt een open deur intrappen, maar dat is het niet. Buurten opkrikken is een proces van lange adem, de neergang van buurten kan razendsnel gaan. Mayeur van zijn kant gaat over tot een bekentenis: Brussel heeft in het verleden veel te weinig de troeven van Europese hoofdstad uitgespeeld. Hij wil de investeerders die in Brussel brood zien overhalen om te investeren in duurzame gebouwen en technologie. Nu nog naar dat inzicht handelen. Een leefbare, bruisende stad is de optelsom van heel

WAUTER MANNAERT

door Danny Vileyn

BDWVOORGROND

VAN DE REDACTIE

uiteenlopende ingrepen. Van meer groen, maar ook meer muren en daken. Van een autovrije of minstens autoluwe binnenstad. Steden kunnen hier ongetwijfeld van elkaar leren. Barbers ideeën werken nog altijd aanstekelijk, maar even belangrijk zijn de bestaande democratische krachtsverhoudingen binnen de stad. De autovrije zone die de stad Brussel volgend jaar krijgt, gaat gepaard met een circulatielus rond de autovrije zone en nieuwe ondergrondse parkeergarages. Het is grof gesteld een compromis tussen rood en blauw. Grof gesteld, want de PS bijvoorbeeld is altijd veel minder overtuigd geweest van het terugdringen van de auto dan de SP.A. Met het duo Yvan Mayeur – Philippe Close komt er eindelijk schot in de zaak. En ook niet iedere liberaal is autogek. En ook hier zijn de Franstaligen koelere minnaars dan de Vlamingen. Om de eensgezindheid van het schepencollege én de Brusselse regering te illustreren hebben burgemeester Yvan Mayeur, schepen van Mobiliteit Els Ampe (Open VLD), minister Pascal Smet (SP.A) en MIVB-baas Brieuc de Meeûs samen het circulatieplan voorgesteld. De kritiek van de groene oppositie en van leefmilieugroeperingen is nu al niet mals. Ze vrezen voor onleefbare toestanden voor de mensen die langs de circulatielus wonen. Handelaars en omwonenden van het Vossenplein zijn mordicus tegen de aanleg van een ondergrondse parkeergarage. In juli volgend jaar begint een testfase die in februari 2016 afgerond wordt. Die testfase een kans geven is ook een onderdeel van de democratie, want bij het oude blijven behoort niet tot de keuzemogelijkheden. Toch niet als we menen dat de stad de toekomst is.

V.l.n.r.: Brahim Chentouf, Dirk Berckmans en Youssef Lakhloufi.

POLITIEK > NIEUWE POLITIEKE FORMATIE IN MOLENBEEK

N-VA’er en CDH’er samen op avontuur SINT-JANS-MOLENBEEK – Gemeenteraadsleden Dirk Berckmans (N-VA) en Youssef Lakhloufi (fractieleider CDH) verlaten hun partijen en stichten ‘Gemeentebelangen-Groupe d’Intérêt Communal’. Voor wat staat Gemeentebelangen? Youssef Lakhloufi: “Molenbeek is een grote gemeente met een krappe politieke MR-CDH-Ecolomeerderheid en een grote PS-oppositie. Maar wij hebben de indruk dat de politieke kloof niet gedicht wordt, en dat gaat ten koste van het beleid.” Dirk Berckmans: “De middenklasse verlaat de gemeente, en enkele wijken zijn explosief. Er moet ingezet worden op onderwijs, veiligheid, financiën en netheid.” Maar jullie zetelen in de oppositie. Hoe denken jullie de gemeente te kunnen helpen? Lakhloufi: “Door punt per punt te bepalen wat onze politieke lijn is, en ons per dossier goed te informeren.” Berckmans: “We zullen in de oppositie zetelen, maar er in de gemeenteraad altijd voor zorgen dat het quorum gehaald wordt. Dat wil zeggen dat we nooit zullen opstappen als raadslid als er gestemd moet worden over een punt van de dagorde als er leden van de meerderheid ontbreken. Sommige oppositiepartijen hanteren die truc, maar wij willen integendeel dat er gestemd wordt, ook

al zijn we het niet eens met iets.” Jullie komen van bij twee verschillende partijen. Waarom gaan jullie daar weg? Lakhloufi: “De emmer was vol. Ik kon niet meer tegen politieke druk binnen mijn partij, bijvoorbeeld op de jeugdtrainers van het failliette RWDM. Ook heb ik een probleem met de massale cumul van bepaalde politici. In de gemeenteraad zit ik naast Dirk Berckmans, en we kunnen het goed met elkaar vinden. L’hasard fait bien la chose.” Berckmans: “Ik was teleurgesteld in de lijstvorming binnen mijn partij tijdens de recente gewestverkiezingen. Ik heb hard gewerkt, en wilde echt verkozen zijn, maar ik merkte dat iemand anders mijn plaats kreeg.” Hoe denken jullie stemmen te winnen? Lakhloufi: “Brahim Chentouf (een in Molenbeek bekende sociale werker, CD) is onze sociale radar, en is vaak betrokken bij burgeracties. Hij weet dus wat er leeft onder de bevolking, en stapt mee in ons verhaal.” Berckmans: “Tegen de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 willen we een partijstructuur uitbouwen. Mochten we ooit verkozen raken als schepen, dan beloven we plechtig om afstand te doen van andere mandaten. In een grote gemeente als Molenbeek is een schepenambt een voltijdse bezigheid.”

BDWVOORGROND

BDW 1452 PAGINA 3 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

WONEN > CITYDEV GEEFT STARTSCHOT VOOR DUURZAME WIJK MET 400 WONINGEN

Diep ademhalen mag in de Tivoliwijk is alleen lokaal verkeer mogelijk. Een teer punt is nog het openbaar vervoer. De wijk is niet erg goed bediend, en er zijn recent twijfels gerezen over de komst van een nieuwe tramlijn in de buurt van Tivoli. De Brusselse regering schuift die op de lange baan. “Het is sowieso een project waar heel veel partners samenwerken, wat altijd een uitdaging vormt,” zegt Cadranel. Zo moet er goed onderhandeld worden met de Lakense Haard die de sociale woningen zal uitbaten in mede-eigendom met de privé-eigenaars. De Lakense Haard laat bijvoorbeeld geen liften toe die tot de kelder afdalen, maar voor de Citydev-woningen is dat wel vereist. “Hier moeten we dus oplossingen op maat voor bedenken,” zegt Cadranel.

Wijkgevoel

De huidige site, een voormalige industrieel terrein, wordt vandaag gebruikt door Circus Pauwels.

BRUSSEL – Over enkele jaren moet aan het kanaal een volledige nieuwe wijk oprijzen die, naar het voorbeeld van Freiburg, Hafencity en tutti quanti, ecologie hoog in het vaandel draagt. “Verdichting is goed voor het wijkgevoel,” zegt CEO van Citydev Benjamin Cadranel.

lende blokken te verspreiden zodat er van een strikte scheiding tussen de sociale en geconventioneerde koopwoningen geen sprake is.”

voor de auto ligt met een ratio van 0,8 plaatsen per appartement lager dan gebruikelijk. Daartegenover staat dat het aantal fietsparkeerplaatsen wordt berekend op één fietsplaats per slaapkamer, goed voor maar liefst 678 plaatsen. Er komt verder een Cambio- en een Zencarstation, en elektrische laadpunten. Een deel van de wijk is autovrij. In de rest © PARBAM

itydev, de vastgoedpoot van de Brusselse regering, heeft de promotor voor de ontwikkeling van de Tivolisite al in juli aangeduid, maar wou zeker zijn dat de beslissing vrij was van juridische verrassingen. Aanvankelijk haalde Besix de opdracht binnen, maar de Raad van State deed die markttoewijzing teniet. Citydev gaat in zee met Immobam/ Pargesy, die ook al de Citydevwoningen op het Bervoetsplateau in Vorst bouwde. De promotor mag nu bijna vierhonderd woningen bouwen naast Thurn & Taxis. “Zeventig procent zijn Citydev-woningen (geconventioneerde prijzen). Dertig procent zijn sociale woningen,” legt Benjamin Cadranel van Citydev uit. “We hebben ervoor gekozen om die sociale woningen over de verschil-

de woonblokken een gemeenschappelijke ‘wassalon’. Er zijn verder groendaken, er is verticale vergroening langs de gevels en het bestaande groen wordt gevaloriseerd: een beschermde plataan vormt de centrale boom op een autoluw pleintje. Er is ook aandacht voor ‘groene’ mobiliteit. Het aantal parkeerplaatsen

Passiefwijk Tivoli voert ecologie hoog in het vaandel: de meeste appartementen zijn passief, een derde van de woningen zal zelfs energieneutraal zijn. Er komt een stadsverwarmingsnet. De uitstoot van de centrale stookplaats komt in een experimentele serre terecht waar de landbouwfaculteit van Gembloux onderzoek zal voeren naar de (afbraak) van de emissiestoffen. Verder wordt honderd procent van de elektriciteit van de gemeenschappelijke delen opgewekt met warmtekrachtkoppeling, wordt het regenwater gerecupereerd en krijgen

De bestaande oude plataan krijgt een plaatsje in de nieuwe ecowijk.

Met gebouwen die tussen de vijf en de acht verdiepen hoog zijn, wordt de wijk, die al erg dichtbevolkt is, nog denser. Cadranel beseft dat, maar, “daardoor zal er ook veel sneller een ‘wijkgevoel’ ontstaan. Dat is het voordeel van te verdichten. En per slot van rekening is het de ambitie van de Brusselse regering om de stad te verdichten.” Tivoli sluit ook nog op een andere manier aan bij de wens van de Brusselse overheid. Cadranel: “We zien dat de industrie het havengebied verlaat. Er komt speculatie in de plaats, meer bepaald in de residentiële sector. Tivoli is hier een antwoord op. We combineren betaalbaar wonen met duurzame economische activiteiten. Naast Tivoli ligt immers het bedrijvencentrum Greenbizz dat in aanbouw is.” Om te vermijden dat Tivoli een ‘bubbel’ wordt in de stad, is ook gedacht aan de verbindingen met rest van de buurt. Citydev wil de wijk fysiek verbinden met het kanaal, via de vandaag afgesloten Zeevaartstraat, en met Thurn & Taxis langs de andere kant. Een stad wordt niet op één dag gebouwd. En zeker niet in Brussel. Citydev hoopt tegen de zomer een bouwaanvraag te kunnen indienen. Als de vergunningen dan begin 2016 worden afgeleverd, kan Citydev starten met de verkoop van de appartementen. Maar voor de hele wijk klaar is, is het nog wachten tot 2019.

Steven Van Garsse

BDW 1452 PAGINA 4 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

UITGELICHT > NIEUW CIRCULATIEPLAN EN AUTOVRIJ CENTRUM AL VANAF ZOMER 2015

Stad Brussel laat auto’s dubbel rijden BRUSSEL – De stad Brussel, de MIVB en het Brussels Gewest hebben het nieuwe circulatieplan voorgesteld voor de Vijfhoek. De aanpassingen zijn ingrijpend. Er zijn wel nog wat losse eindjes.

et nieuwe circulatieplan is deel van het compromis tussen liberalen en socialisten in de stad Brussel. PS en SP.A verkregen in het meerderheidsakkoord een autovrij stadscentrum tussen het De Brouckèreplein en het Beursplein. Dat is enkele weken geleden voorgesteld. In ruil verkregen MR en Open VLD dat de auto nog tot in het hypercentrum mag, dat er ondergrondse parkings bijkomen en dat de automobilist van de ene wijk naar de andere kan dankzij een ‘bestemmingslus’. Die is maandag voorgesteld, inclusief een strakke timing. Al in de zomer start een testfase. De bestemmingslus gaat voor wie van de Wetstraat komt, over de Wolvengracht en Augustijnenstraat, langs de Van Arteveldestraat, Zes-

penningenstraat, en via de Cellebroerstraat terug naar boven, tot de Keizerslaan. Daarnaast is er nog een doorsteek langs de Lombardstraat (in beide richtingen) en de Schildknaapstraat (richting kathedraal). De bestemmingslus kan verder bereikt wor-

rotonde aan de Houtmarkt (kruispunt Loksumstraat en Cantersteen) om de goede afwikkeling van het autoverkeer te verzekeren. De lus gaat in één richting, tegen de klok in en krijgt op de meeste plaatsen twee rijvakken. Over de uitvoerbaarheid hiervan rijzen wel nog twijfels. Zo zal de Zespenningenstraat getest worden met één rijvak én met twee rijvakken. Het dubbele rijvak zet ook de andere vervoersmodi onder druk. Zo zullen een aantal busbanen

Stoppen er vandaag tien buslijnen aan het De Brouckèreplein, dan blijven er na de zomer maar drie over. den via de Jacqmainlaan, de Dansaertstraat, de Stalingradlaan en de Hoogstraat (zie plan hiernaast). Voorts komt er wellicht een grote

verdwijnen. De MIVB zal wel uittesten of de bussen zich niet volledig vastrijden. Is dat wel het geval, dan zal de busbaan in de Wolven-

gracht terug worden ingevoerd. Ook voor de fietser en voetgangers vormt het circulatieplan een uitdaging. Als auto’s dubbel rijden, verhoogt automatisch de snelheid. Minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) heeft daarom een stadsfietsnetwerk uitgetekend dat ervoor moet zorgen dat de fietser overal veilig de Vijfhoek kan bereiken.

Winterpret Er komen ook afgescheiden fietspaden. Vraag is wel of een dubbele autorijstrook, parking, voetpaden én afgescheiden fietspaden in twee richtingen überhaupt overal mogelijk zijn. Dat kan alleen als de straat voldoende breed is. Ook hier zal de testfase veel duidelijk moeten maken. Voetgangers hebben baat bij verkeerslichten of verhoogde plateaus om de drukke bestemmingslus over te steken, maar het is nog niet duidelijk òf die er zullen komen, en waar. Ook voor de gebruiker van het open-

baar vervoer verandert één en ander. Een aantal bustermini wordt uit het hypercentrum verplaatst. Bus 38, 63 en 86 bijvoorbeeld worden beperkt tot aan het Centraal Station. Vooral voor het overstappen van de éne lijn op de andere vormt dat een probleem. Stoppen er vandaag tien buslijnen aan het De Brouckèreplein, dan blijven er na de zomer maar drie over. Volgens het stadsbestuur zal het circulatieplan en het autovrije stadscentrum het transitverkeer uit de Vijfhoek houden. Vandaag is dat goed voor 30 à 40 procent van het totale autoverkeer in de Vijfhoek. “Het circulatieplan zal meer auto’s naar de Kleine Ring leiden,” zegt schepen van Mobiliteit Els Ampe (Open VLD). Ook hier zal de testfase moeten uitwijzen of dit klopt want het blijft nog altijd mogelijk om de Vijfhoek met de wagen te doorkruisen: van noord naar zuid (langs Jacqmain-, Van Artevelde- en Lemonnierlaan) en van oost naar west (via Wetstraat, Wolvengracht en Dansaertstraat). Daar staat tegenover dat vijf kruispunten met de Kleine Ring vereenvoudigd kunnen worden. Dat is dan weer bevorderlijk voor de doorstroming op de Kleine Ring. Het circulatieplan en het autovrije stadscentrum komen er al erg snel. Met Winterpret wordt een eerste fase ingevoerd, met een wijziging van de rijrichting van de Jacqmainlaan, de Adolphe Maxlaan en de Lakensestraat. De meest ingrijpende wijziging is voor de zomer gepland, zodat tegen 1 september 2015 de gebruikers en bewoners van de stad aan de nieuwe verkeerssituatie gewend zullen zijn. Na een evaluatie kan dan de definitieve aanleg van start gaan. Steven Van Garsse

DE WEEK IN BEELD DOOR SASKIA VANDERSTICHELE Winterpret, de kerstmarkt in Brussel-Stad, is er weer helemaal klaar voor. De belangrijkste vernieuwing dit jaar is een ijspiste op het Muntplein. Voorts kunnen de bezoekers als vanouds de kerstsfeer opsnuiven op de Grote Markt, de Beurs, de Vismet en het Sint-Katelijneplein. Winterpret vindt plaats van 28 november tot en met 4 januari in de Brusselse binnenstad.

BDW 1452 PAGINA 5 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014 P

WOENSDAG 19 NOVEMBER

Helft anderstalige nieuwkomers Rand uit stad. Uit de bevraging van de provincie Vlaams-Brabant aan 360 gezinnen van vreemde origine die recent naar de Rand verhuisden, blijkt dat 51 procent van de gezinnen vanuit Brussel komt. De provincie vraagt nu erkenning als centrumstad om meer middelen te krijgen voor een sterker lokaal integratiebeleid.

ALC EEXL ILEE NBS

E D. K

BLD PAPCAHCHEC ECOLO LAA PAPCAHCHECO ECOL LAA A AN N A AN N

AT TR A OE KS AT

BLD

² BR OE KS ² BR

STR

IN AGATSST

RAA T

ETASLTORI AATWET

RUE

DW EL

ETASLTORI AATWET

STR

RUE

RAA T

SKSOTNRIN ROKYOANLEING AGATSST SKSOTNR

N AA SL

KE IZE R

AA SL

VRIJDAG 21 NOVEMBER

Gewest deelt stedenbouwkundige boetes uit. Een ploeg van gewestambtenaren zal administratieve boetes uitschrijven voor huizen in Brussel die niet in orde zijn met de stedenbouwkundige vergunning. Een groot aantal gebouwen zijn immers in overtreding. Met de maatregel wil het Gewest de rechtbanken ontlasten, die dit type overtreding slechts zelden beboeten.

CIRCULATIEPLAN VIJFHOEK 20 .11. 2014 PLAN DE CIRCULATION DU PENTAGONE rijrichting gemotoriseerd verkeer/sens de circulation pour le trafic motorisé rijrichting plaatselijke verkeer/sens de circulation pour le trafic local

P P P P

CIRCULATIEPLAN VIJFHOEK

20 .11. 2014

busbaan/ bande bus PLAN DE CIRCULATION DU PENTAGONE (enkel toegankelijk voor bus, taxi’s en fietsen) (seulement accessible pour les bus, taxis et vélos) rijrichting gemotoriseerd verkeer/sens de circubusterminus/ terminus bus lation pour le trafic motorisé

P P P P

rijrichting plaatselijke de circulatibestaande publiekeverkeer/sens parkings/ parkings publics exisontants pour le trafic local nieuwe ondergrondse publieke parking/ nouveaux busbaan/ bande bus parkings publics souterrains (enkel toegankelijk voor bus, taxi’s en fietsen) (seulement accessible pour les bus, taxis et vélos) busterminus/ terminus bus bestaande publieke parkings/ parkings publics existants nieuwe ondergrondse publieke parking/ nouveaux parkings publics souterrains

De stad Brussel koos voor een ‘bestemmingslus’, niet voor een lussenplan dat het doorgaand verkeer onverbiddelijk naar de Kleine Ring brengt.

“ “

We moeten terug naar Marx, één die ontdaan is van zijn communistische omhulsel, die meer naar het anarchisme neigt dan naar het bolsjevisme” Oud-burgemeester van Brussel Freddy Thielemans (PS) vindt dat zijn partij moet herbronnen (in Le Vif L’Express).

Net Brussel is een boot op drift”

HET WOORD

Lleshi geeft Emancipatieprijs aan sans-papiers. Filosoof en activist Bleri Lleshi ontvangt de Emancipatieprijs van Voem, de Vereniging voor Ontwikkeling & Emancipatie van Moslims, maar geeft de prijs door aan La Voix des Sans Papiers. “Mensen zonder papieren confronteren ons met de verkeerde keuzes die wij maken op politiek niveau, maar ook als samenleving. Een stukje papier is vandaag meer waard dan een mens.”

Chris Lomme is Brusselesse van ’t joêr. Actrice Chris Lomme is de nieuwe Brusselesse van ’t joêr. Ze komt oorspronkelijk uit Kortrijk, maar is na haar studies aan het Koninklijk Conservatorium in Brussel blijven plakken. Lomme neemt de titel over van kunstkenner Claude Blondeel.

DW EL

D. K

BLA

E IZ

N AA

RUE

UR RAEN PLEA EMS LZER E I D

R BLES UE AEST BL SSR AE TA RA ATA S T

UR RAEN PLEA EMS LZER E D I

SSC TERL ALAEB TRO

I KE

N .

N AA

R ZE

BA DU LROD SSC MST BAR TERL RADA ALAEB TST TRO R

RULO EM

OG RU HO HOST E OG RU OGRAHAU HOST E B STAT TE OGRAHAU LBAE RU RA STAT TE LASS E B AT RA ESTR LA STA ES AT RA ATA T

NAN

ALC EEXL ILEE NBS

RULO EM BA G DU PL RA LROD GROTE N MST AC D BAR E RADA MARKT TST R.

KE IZE R

BL BL MDAMA AV URURA MDAMA SSTTA . D ICSSETICVE. URUR ALLI E ICEICE TAALLE DLE INNG ST LIIM MS N GRRA AL LEMLEM O O NGGRNTAN ADDLIN N N ONON L A R G LAAA R ADDILEIRNIER NIENIE G ANN AD L A LA A ARLA RLRA L ANN AAD A NN AA

AA T

E T RT AR A NAN VAV EV

BAL

PL A GROTE A ND CE MARKT

ATA

OL NT LAO RM BLAE I DR BBLE IM

NLEING

T AA

D VEL

ATA

OL NT LAO RM BLAE I D R BBLE IM

RUE ROK YO A

trajectcontroles in Brussels Gewest. Staatssecretaris Bianca Debaets (CD&V) wil trajectcontroles in het Brussels Gewest om het aantal doden en zwaargewonden in het verkeer tegen 2020 te verminderen met 50 procent. In de tweede helft van 2015 zal een proefproject worden gestart na een studie van Brussel Mobiliteit.

RU RRE E D EGGE E RRE E D ENNT LA EGGE E TSSC RE ENNT LA CHA GE TSSC RE H APSP NC CHA GE H TSRS E PASP NC . TR TSRS E AA . TR

T AA

D EL

DONDERDAG 20 NOVEMBER

TR A

T AAR. TRST TSRT ERAE SANS ANDA

N VA

P SCEHL EC ILD UYE KNWAOR ALPVSEN TRGARA P ATCHT PP RU STR ED AAT P SCEHL EC ILD UYE KNAR APS TRA AT

AT RA

T AA

ELD

V EV T AR

LVE NGR ACH TST PP RAA T

NDE OEI

ITN TAON

TE AR

P P

LD . B LD EMEILMIL E JEAJCA E.E QCMQAMINA MILMEILJEAJCA QCMQAMINA IN DDO. A BAL L LPDHO IN DDO. A ALAANAN LALAAN LPDHO AN ELPMH ELPMH AEXM E LAAX A M XLAA ANLA X ANLA AN

R. RLUAEKEN DE SLES AET KR AASTTRLRUAEKDENE SLEASETR EN KEN AASTT .

T AAR. TRST TSRT ERAE SANS ANDA

AEN RU

NDE OEI

ITN TAON

AEN RU

WEEKOVERZICHT

Volgens Ecolo-parlementslid Arnaud Pinxteren krijgt Net Brussel jaar na jaar meer geld, maar is de dienstverlening er niet op verbeterd en stapelen de schulden zich op. Hij vraagt een financiële audit door het Rekenhof (in Le Soir).

ZATERDAG 22 NOVEMBER Onkelinx opnieuw Brusselse PS-voorzitster. Laurette Onkelinx, fractieleidster voor haar partij in de Kamer, is herverkozen als Brussels PS-voorzitster met 91 procent van de stemmen. Ze was de enige kandidate en krijgt een mandaat van vier jaar. Onkelinx wil naar eigen zeggen de Brusselse federatie vernieuwen en zal de burgers meer betrekken bij de politiek. Nieuwe woningen Ninoofsepoort tegen 2017. Begin 2015 start de bouw van het woonproject Canal District, nabij de Ninoofsepoort, dat in 2017 afgerond zou moeten zijn. Het gaat om een groot project op een perceel van 18.000 vierkante meter. In totaal zouden er 205 woningen, gericht op middeninkomens, komen. LAURENT LOUIS IN VLAAMS-AFRIKAANS HUIS. Het controversiële ex-parlementslid Laurent Louis houdt een lezing in het Vlaams-Afrikaanse huis Kuumba. Hij neemt onder meer homo’s op de korrel, houdt vol dat het Dutroux-dossier onvoltooid is en steekt traditioneel van wal over wereldwijde complotten van ‘Zionisten’. Laurent Louis kwam dit jaar in opspraak nadat hij voormalig eerste minister Elio Di Rupo een pedofiel had genoemd in het parlement.

ZONDAG 23 NOVEMBER sociale huurders moeten Nederlands spreken. Huurders in sociale woningen worden verplicht een woordje Nederlands te spreken, anders krijgen ze een boete. Dat zegt Vlaams minister van Wonen Liesbeth Homans (N-VA) in het VRT-programma De Zevende Dag. De boete geldt voor Vlaanderen, en dus ook de Rand waar veel anderstaligen uit Brussel naar zijn verhuisd.

MAANDAG 24 NOVEMBER Ampe & co. stellen Circulatieplan voor. Brussels schepen van Mobiliteit Els Ampe (Open VLD), burgemeester Yvan Mayeur (PS), Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A) en MIVB-topman Brieuc de Meeûs stellen het circulatieplan voor.

DINSDAG 25 NOVEMBER

FIX

Schoolinterventieteam (SIT) bestaat 15 jaar en besloot dat het tijd was voor een naamsverandering. De vzw gaat nu als FIX door het leven. FIX doet renovatiewerken bij Nederlandstalige scholen. De organisatie werkt met laaggeschoolde werkzoekenden die op de werkvloer een bouwopleiding krijgen. Daarnaast geeft FIX advies aan scholen om hun energiever-

bruik te doen dalen. Vijftien jaar geleden werkten bij FIX twee medewerkers, nu zijn dat er 42. FIX is dus enorm gegroeid tijdens die jaren, en is van plan om te blijven groeien. Zo zal het aanbod voor scholen waarschijnlijk verder uitbreiden met een team om groene speelplaatsen aan te leggen en akoestische isolatie te plaatsen. Dylan Belgrado

Turkije gastland 25e editie Europalia. Het tweejaarlijkse festival Europalia heeft het programma van haar 25ste editie bekendgemaakt. Gastland Turkije gaat in de herfst/winter 20152016 met een honderdtal evenementen haar cultuur voorstellen. Het totale kostplaatje bedraagt 12 miljoen euro. Samengesteld door Dylan Belgrado

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF

BDW 1452 PAGINA 6 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014 © BRAL

BRUSSEL – De Brusselse Raad voor het Leefmilieu, afgekort Bral, heeft zijn veertigste verjaardag aangegrepen om zowel naam als strategie te veranderen. Bral is nu de Stadsbeweging voor Brussel en richt zich ook tot anderstaligen. Groene, lokale economie wordt een speerpunt. “In de plaats van telkens ‘neen’ te zeggen, gaan we tonen hoe het anders kan,” zegt An Descheemaeker, al zes jaar coördinator van Bral.

Bral liet de afgelopen decennia zijn stem horen in heel wat stedelijke dossiers.

BRAL WORDT 40: NIEUWE STRATEGIE EN NIEUWE NAAM

ral werd begin jaren 1970 opgericht als Nederlandstalige milieufederatie voor Brussel. De vereniging kwam op voor het behoud van groen en natuur in de stad en verzette zich tegen grote, asociale bouwprojecten die het stadsweefsel verstoorden. Later kwam er ook de aandacht voor mobiliteit en bewonersparticipatie bij. Bral liet de afgelopen decennia zijn stem horen in zowat alle grote dossiers: de Noordwijk en de Zuidwijk, Thurn & Taxis, de Europawijk, Hotel Central, het Rijksadministratief Centrum, Heron Plaza aan de Guldenvlieslaan, de Havenlaan met het Bilc, de centrale lanen en de geplande shoppingcentra. Na een grondige reflectie, die ruim een jaar in beslag nam, besloot de vereniging zopas haar koers bij te stellen. “We blijven ijveren voor een duurzame en leefbare stad, maar schuiven vier prioriteiten naar voren: luchtkwaliteit, een lokale en groene economie, governance en diversiteit,” zegt Descheemaeker. Betekent dat dat jullie niet langer strijd voeren tegen de grote bouwprojecten? An Descheemaeker: “Bepaalde dossiers gaan we inderdaad minder volgen, de Europawijk bijvoorbeeld, Neo en het nieuwe stadion. We laten ze niet helemaal los, maar ze zijn geen prioriteit meer. We gaan ze dus zelf niet op de agenda zetten.” Omdat jullie in deze dossiers te weinig impact hebben? Descheemaeker: “Dat is misschien te defaitistisch uitgedrukt, maar het speelt wel mee. Het is niet zo dat we de handdoek in de ring gooien, maar we hebben wel een realistische afweging gemaakt. Als we echt het verschil willen maken in de stad, moeten we keuzes maken. Onze staf is kleiner geworden, dat voelen we. Dan kies je voor dossiers waar je denkt impact te kunnen hebben. Bovendien willen we, in plaats van altijd ‘neen’ te zeggen, tonen hoe het anders kan. Alternatieven stellen tegenover de plannen voor shoppingcenters.” Was het vroeger makkelijker om op het beleid te wegen? Descheemaeker: “Toen Bral begon, bestond het gewest nog niet. Er was veel verloedering, weinig aandacht voor de stedelijke problematiek. De Vlaamse Brusselaars waren vooral bezig met zaken als taal, cultuur en onderwijs. Bral, toen ook zowat

‘Niet meer altijd neen zeggen, maar tonen hoe het anders kan’ de enige stedelijke organisatie aan Nederlandstalige kant, heeft ervoor gezorgd dat er aandacht kwam voor zaken als leefmilieu, ruimtelijke ordening, mobiliteit en stedenbouw.” “We hebben dus zeker bijgedragen aan een mentaliteitswijziging. Maar we worden geconfronteerd, telkens opnieuw, met een overheid die traag vooruitgaat. Het kan jaren duren voor de concrete impact van acties zichtbaar wordt.” “Neem mobiliteit, de overheid spreekt al jaren over twintig procent minder autoverkeer, maar de concrete uitvoering van die ambitie blijft moeilijk. Het wordt ook steeds complexer om invloed te laten gelden.” Heeft dat te maken met de weinig transparante besluitvorming? Descheemaeker: “Transparantie is goed bestuur. Als ik kijk naar de grondreserves die de afgelopen tien jaar ontwikkeld werden – Thurn & Taxis, het RAC, Josaphat en de Heizel – dan stel ik vast dat er een grotere transparantie en een betere samenwerking was daar waar de privé eigenaar is, dan voor de terreinen in overheidsbezit. De Brusselse overheid

mist een cultuur van participatie.” “Vandaar dat een betere governance voor Bral een prioriteit blijft.” Een van de nieuwe speerpunten is een groene, lokale economie. Zijn daar ondertussen niet al heel veel verenigingen mee bezig? Descheemaeker: “Het klopt dat ook andere organisaties rond dat thema werken. Maar er zijn nog te weinig vernieuwende concepten. Wij willen werken volgens het principe van Asset-Based Community Development. Echt vertrekken vanuit de buurt en de mensen die er wonen, kijken wat hun competenties zijn en die valoriseren door linken te leggen met de behoeften in de wijk en de groene economie. Ik denk dat er niet veel organisaties zijn die het op die manier bekijken.” Hoe pakken jullie dat aan? Trekken jullie zelf de wijken in? Descheemaeker: “Wij doen in principe geen eerstelijnswerk. Onze taak is vooral initiatieven oplijsten, mensen samenbrengen, linken leggen tussen overheidsbeleid, instellingen en mensen. Maar soms is het nodig om meer op het terrein te gaan

“De kritische rol van het middenveld is vandaag duidelijk geen evidentie voor de overheid. Dat is heel gevaarlijk”

“Bepaalde dossiers gaan we minder volgen, de Europawijk bijvoorbeeld, Neo en het nieuwe stadion”

om concepten uit te testen, liefst in samenwerking met organisaties die daar al aanwezig zijn.” “Samen met wijkhuis Chambéry

in Etterbeek en een andere partner willen we Asset-Based Community Development uittesten in vier Brusselse wijken. Hiervoor hebben we een project ingediend bij het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling. We willen lokaal werken met een precair publiek, onderzoeken hoe je een buurteconomie kan doen ontstaan die sociaal en ecologisch is. Dit betekent per wijk in kaart brengen wat iedereen kan, maar ook welke organisaties, bedrijven en handelszaken er zijn, welke de grondstoffen en afvalstoffen zijn. En dan linken leggen. Het is een heel intensief traject, maar met een heel groot potentieel.” “Het klassieke voorbeeld is dat je de afgedankte paletten van een bedrijf gebruikt om samen met mensen uit de buurt banken te timmeren en op straat te zetten. Dat is natuurlijk geen puur economische activiteit maar daarmee ontwikkel je wel competenties bij mensen.” Worden jullie dan meer en meer een socio-economische organisatie? Vandaar de naamswijziging? Descheemaeker: “We zijn een stadsorganisatie. De naam Bral blijft, maar we stoppen met Raad

BDW 1452 PAGINA 7 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Bral wil uittesten hoe je een buurteconomie kan doen ontstaan die sociaal en ecologisch is. “Er zijn nog te weinig vernieuwende concepten,” zegt coördinator An Descheemaeker.

voor het leefmilieu. Raad klinkt te administratief en te institutioneel. Leefmilieu is breed, maar roept vooral de associatie met milieu op. Daarom hebben we gekozen voor Bral, stadsbeweging voor Brussel.” Blijven jullie de wijkcomités ondersteunen? Descheemaeker: “Als hun vraag en visie passen in onze nieuwe prioriteiten, gaan we volop samenwerken. Indien niet, geven we hen tips en brengen hen in contact met andere organisaties. Mensen die commentaar hebben op een stukje groen dat moet wijken voor een school, zo’n strijd gaan we niet steunen.” Jullie gaan dus niet meer protesteren tegen elke plekje groen dat verdwijnt in de stad? Descheemaeker: “Neen, maar dat deden we al niet meer. Dat is ook niet vol te houden.” “Het heeft te maken met keuzes. We hebben ook niet mee gemobiliseerd rond het debat over de vluchten boven Brussel omdat we oordeelden dat die actiegroep stevig genoeg is. Die kan best zonder ons strijd voeren.” “Hetzelfde met openbare onderzoeken en overlegcommissies. Vroeger was dat een sleutelactiviteit van Bral. We gaan het nu minder doen omdat het veel tijd kost en de impact ervan uiteindelijk redelijk beperkt is.” Bral spreekt vandaag in de eerste plaats de blanke Nederlandstalige middenklasse aan, zo schrijven jullie in het

meerjarenplan. En dat moet veranderen. Alle communicatie wordt volledig drietalig, diversiteit wordt een prioriteit. Descheemaeker: “De Nederlandstalige middenklasse is en blijft een belangrijke doelgroep. Die gaan we niet afstoten. De bedoeling is om ons doelpubliek uit te breiden en diverser te maken. Het is dus èn èn, maar met een prioritaire focus op die nieuwe groepen omdat we die momenteel niet bereiken.” Jullie mikken met name op kansarme etnisch-culturele groepen. Hebben die altijd dezelfde belangen als de traditionele Nederlandstalige achterban? Descheemaeker: “Vaak zijn mensen uit andere etnische groepen vanuit hun eigen cultuur ook bezig met hergebruik van materialen, herstellen van toestellen, met deeleconomie. En als je met mama’s uit de Anneessenswijk over publieke ruimte spreekt, dan zeggen zij ook dat ze meer ruimte en groen willen voor hun kinderen.” “Er zijn meer raakvlakken dan je denkt met onze traditionele achterban, die vanuit haar activistisch engagement bezig is met transitie. Het zal niet evident zijn, maar we willen en moeten die achterban daarin meetrekken.” Gentrification is een van jullie bekommernissen. Als het over de heraanleg van de centrale lanen gaat, waarschuwen jullie dat het geen middenklasse-

project mag worden. Heeft het deels verpauperde centrum van Brussel juist geen nood aan wat meer sterke financiële schouders, zoals in Parijs bijvoorbeeld? Descheemaeker: “Ik vind Parijs niet zo’n mooi voorbeeld van hoe een stad kan functioneren. De armeren zijn er geconcentreerd in de banlieues, dat is een veel slechtere situatie.” “Voor mensen die in armoede leven is het een sterkte dat ze in het centrum van de stad kunnen wonen, wegens de mobiliteit en de nabijheid van diensten. Als gentrification betekent dat mensen op straat komen te staan, dan ben je nog verder af van een leefbaar stadscentrum. Ons model is dat ze kunnen blijven wonen in het centrum maar dat we hen zoveel mogelijk kansen geven om op te klimmen op de sociale ladder.” Bral wordt meertalig. Is het dan geen optie dat jullie je aansluiten bij de Franstalige zusterorganisaties InterEnvironnement Bruxelles en Arau om aldus één grote sterke organisatie te worden waar de overheid niet omheen kan? Descheemaeker: “We zijn nog op zoek naar de meest efficiënte manier om meertalig te worden. Zo zijn we er niet uit of Bral een vzw moet blijven die meertalig werkt of een vzw-asbl wordt, een meertalige organisatie dus. De discussie hierover met onze zusterorganisaties begint nog dit jaar. Wie weet groeit daar over enkele jaren één grote Brus-

selse stadsbeweging uit. Dat zou geweldig zijn. Ofwel blijven we verschillende organisaties die samenwerken en elkaar versterken.” Bral werkt met een structurele subsidiëring van de Vlaamse Gemeenschapscommissie en verschillende projectsubsidies van het gewest. Komt de VGCfinanciering niet in het gevaar als jullie meertalig worden? Descheemaeker: “Ik denk dat de VGC voldoende open is om te beseffen dat meertaligheid een voordeel is voor een stadsorganisatie, zolang het Nederlands maar een plaats heeft. Als we veranderen van statuut is het een ander verhaal, maar zover zijn we nog niet.” Het gewest kwam de afgelopen jaren niet altijd even vlot met geld over de brug. Descheemaeker: “Klopt. Onze

subsidies van de Brusselse ministers hebben verschillende keren onder druk gestaan omdat we zogezegd te kritisch zouden zijn. De kritische rol van het middenveld is vandaag duidelijk geen evidentie voor de overheid. Dat is heel gevaarlijk. Om te vermijden dat het beleid te veel gestuurd wordt door bepaalde groepen moet het middenveld zijn rol spelen binnen de machtsverhoudingen van de stad. En de overheid moet het middenveld subsidiëren zodat het publieke debat in evenwicht blijft.” Bettina Hubo

Bral wordt 40 en viert feest: 27/11 om 18u30 receptie op het Z aterdagplein 13, 29/11 vanaf 21u B(R)AL Populaire in café Beursschouwburg, info: www.bralvzw.be/40jaar

ADVERTENTIE

POSECO, Centrum voor Positieve Economie

Projectcoördinatorm/v workshops & conferenties in de business schools in België met SOCIALE ONDERNEMERS www.positive-entrepreneurs.be www.inspirationdays.biz

BDW 1452 PAGINA 8 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Volgens Alain Deneef ligt de sleutel van België in het 21ste-eeuwse Brussel. En ook een beetje daarrond.

SAMENLEVING > ALAIN DENEEF VAN BRUSSELS METROPOLITAN MAAKT TUSSENBALANS

‘Als BM mislukt, dan ook België’ BRUSSEL – Jaren zijn voorbijgegaan sinds er voor het eerst sprake was van een ‘Brusselse Metropolitane gemeenschap’. Terwijl België echter steeds confederaler wordt, probeert Brussels Metropolitan in de luwte nieuw cement te mixen. “Eigenlijk kan je ons werk vergelijken met een nieuw sociaal pact voor België, wat de vorm van België ook zal zijn. En dat sociaal pact is grootstedelijk Brussel,” zegt intendant Alain Deneef.

ijdens de lange regeringcrisis van 2007-2008, toen verkiezingsoverwinnaaar Yves Leterme (CD&V) poogde om premier te worden, werd de Brussels Metropolitan Region (BMR) geboren, een samenwerkingsverband tussen de hoofdstad en haar ommeland. In 2012 vloeide de BMR voort uit het Vlinderakkoord, de basis van de regering-Di Rupo I. Het Vlinderakkoord bood met de BMR een oplossing voor het vermaledijde kiesarrondissement Brussel-HalleVilvoorde. In Vlaanderen weerklonk echter protest tegen de BMR, want men zag er een verdoken uitbreiding van Brussel in. Franstalige media en politici lieten ook niet na te benadrukken dat het daadwerkelijk om een uitbreiding van Brussel ging. “Vandaar ook dat we het tegenwoordig over Brussels Metropolitan (BM) hebben,” zegt intendant Alain Deneef. “We willen absoluut vermijden dat we als een bedreiging of een uitbreiding worden gezien. We zijn geen politiek orgaan, maar een overlegplatform dat ontstaan is door de werkgeversorganisaties Voka (Vlaanderen), Beci (Brussel) en UWE (Wallonië). Zij zijn de voortrekkers geweest. Vele andere sec-

‘Eigenlijk zijn we een voortzetting van het klassieke middenveld. Het middenveld 2.0’

toren, zoals de kunstensector en de vakbonden zijn erbij gekomen, evenals alle universiteiten van de regio en verschillende milieu-organisaties. Eigenlijk zijn we de voortzetting van het klassieke middenveld. Het middenveld 2.0, zo u wil (het cijfer duidt op een term uit de informatica die evolutie en interactiviteit betekent, CD). Het zijn verschillende groeperingen die één gemeenschappelijk doel proberen na te streven: samenwerken en overleggen.”

Na de staatshervorming Een succesvolle formule, als we De-

neef mogen geloven, want in 2012 werd de Brussels Metropolitan in een wet gegoten. Al geruime tijd werkt de organisatie in de luwte met acht werkgroepen samen om op verschillende maatschappelijke gebieden aanbevelingen te doen aan de verschillende deelstaten. Eigenlijk is BM perfect geschoeid op de leest van het België van de drie gewesten, het België van na de zesde staatshervorming. Het België dat samenwerkingsfederalisme in het vaandel draagt. Het confederale België. Of het postfederale België? Deneef: “We weten niet hoe België zal evolueren. Wat we wel weten, is dat België alleen zal voortbestaan en welvarend zal blijven als Brussel succesvol wordt. En om dat te bekomen, is samenwerking nodig met de andere gewesten, over de grenzen heen. De grootstedelijke schaal is daarvoor het meest efficiënt. Landen kunnen dan wel evolueren, maar steden zijn de toekomst. We zijn in de eenentwintigste eeuw op weg naar een wereld van steden, en Brussel kan zich daar maar beter op voorbereiden.” Vandaar de werkgroepen die actief zijn binnen BM. Er zijn er onder meer over mobiliteit, over Europa – want

BM streeft er naar om de Europese aanwezigheid in Brussel te versterken en zelfs bij het Brusselse beleid te betrekken – en ook over Digitale Agenda en informatietechnologie. Volgens Deneef zal de toekomst digitaal zijn, of niet zijn. “Het is ons menens, want we gaan binnenkort, begin 2015, enkele officiële aanbevelingen doen en vragen dat enkele directeurs van grote bedrijven ze openlijk zullen ondersteunen. Vervolgens stellen we de resultaten van onze werkgroepen voor aan politici van de drie deelsta-

ten. Die zijn niet verplicht om ons te volgen. Maar het zou natuurlijk beter zijn.” Het politieke metier is echter nog iets anders dan louter maatschappelijke problemen oplossen. Politiek gaat ook over belangen. Het is bijvoorbeeld niet ondenkbaar dat bepaalde partijen in BM vooral een manier zien om voor hun eigen beurt te spreken. Een voorbeeld: Joëlle Milquet van het CDH was aanvankelijk een grote fan van BM, maar die liefde is ietwat bekoeld. Omdat Milquet nu in een linkse oppositieregering zit (van de Franse gemeenschap, CD) en de voorstellen van BM geschoeid zijn op werkgeversleest? Wat de grootste federale en Vlaamse partij, de N-VA, dan met BM wil doen, is voorlopig nogal dubbelzinnig. Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) zei anderhalve maand geleden dat de BM tweerichtingsverkeer is, en dus niet alleen Brusselse belangen moet dienen, maar ook ‘Vlaamse’. Te weten: sociaal-economische hervormingen, en inburgering. Daar zitten BM-voortrekker Voka en de Vlaamsnationalistische partij op dezelfde lijn. Maar N-VA is lang geen voorstander geweest van de Brusselse Metropool net omdat ze de belangen van die metropolitane regio haaks achtte op haar flamingante verkiezingsprogramma. En verder: als blijkt dat BM vooral een voortzetting is van België, maar dan in Brussels-metropolitane context, dan zal men bij de N-VA heel wat uit te leggen hebben aan de achterban. Alain Deneef verwoordt het alleszins zo: “Als Brussels Metropolitan niet lukt, dan lukt België ook niet.” En dan, op aangeven: “Eigenlijk willen we een nieuw sociaal-maatschappelijk pact voor België bewerkstelligen.” Het is de verdienste van BM om oplossingen te zoeken, en daarbij uit te gaan van de stad. Maar eigenlijk gaat het er bij Brussels Metropolitan om hoe een zeker België kan blijven voortleven rond en met Brussel, ongeacht hoe de rest van de België en de Belgische deelstaten zullen evolueren. Die zienswijze mag inderdaad post-federaal heten.

Christophe Degreef

INBURGERING, OOK VOOR EXPATS BRUSSEL – Vorige week werd in het Vlaams parlement ook de beleidsnota Vlaamse Rand voorgesteld. De nieuwe minister Ben Weyts (N-VA) wil vooral inzetten op inburgering. Weyts wil dat doen met behulp van het Agentschap Integratie en Inburgering, dat volgend jaar operationeel wordt in Vlaanderen. Gemeenten die te maken hebben met een sterke ontnederlandsing, krijgen van Weyts ook extra middelen. Het agentschap zal zich ook inlaten met expats: volgens de beleidsnota zullen ook mensen die tijdelijk in de Rand verblijven aangespoord worden om Nederlands te leren en “gesensibiliseerd worden over het beleid van de Vlaamse Gemeenschap.” Ook het decreet Wonen in eigen streek blijft behouden, al zegt Weyts wel rekening te willen houden met de opmerkingen van het Grondwettelijk Hof (maar hij specificeert niet hoe, CD). Wonen in eigen streek beperkt de verkoop en verhuur van bepaalde gronden en panden aan mensen die geen nauwe band hebben met de Vlaamse Rand. Over Brussels Metropolitan staat in de beleidsnota niets. CD

BDW 1452 PAGINA 9 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

P-PRAAT Dat komt ervan, N-VA. Maandenlang ondergedoken zitten in een hol ergens onder de grond om na te denken over de draaiing van de aarde, hoe goud in lood veranderd kan worden en hoe de verkiezingen gewonnen kunnen worden door zo weinig mogelijk in het nieuws te komen en toch elke dag in de kijker te lopen. Zeker, de verkiezingen zijn gewonnen (hoewel), maar iedereen gaat op de loop. Dirk Berckmans bijvoorbeeld, uit Molenbeek, die ook bij de Vlaamsnationalisten zijn gading niet vond (na andere passages bij andere partijen, maar dat is lang geleden) en dan maar zijn eigen partij oprichtte omdat zijn verkiesbare plaats werd ingepikt door een nobele (on) bekende. Soit, gedoe zoals in elke politieke partij dus. We kunnen nu wel zeggen: al is het nadenken onder de grond nog zo fel, het establishment (achter)haalt het wel. Waar ze bij de nationalisten echter nog beduchter voor moeten zijn, is het feit dat ook de Congolese gemeenschap op de loop gaat voor de partij. Zo mocht toch blijken uit een gezellige causerie afgelopen zaterdag in het Vlaams-Afrikaans huis in Elsene, waar pretpoliticus en would-be coach Laurent Louis te gast was. U weet wel, de man die Elio Di Rupo in het parlement een pedofi el noemde, de man die de Joden (pardon, het zionisme) verantwoordelijk acht voor alle leed in de wereld en de man die volhoudt dat de schietpartij in het Joods museum in Brussel in opdracht van de CIA gebeurde. Was dus in het Vlaams-Afrikaans huis zeer welkom. Dat wist hij trouwens ook zelf, CIA of niet, want “wij zijn hier in Vlaanderen, en in Vlaanderen is de N-VA aan de macht, en die zijn net als ik tegen de socialisten en daarom laten ze mij hier spreken.”

Niet dat wij ons vragen stellen over de komst van Louis in het Vlaams-Afrikaans huis, neuh. Daar mag iedereen binnen, want ze zijn daar voor de vrijheid van meningsuiting, behalve als het een bepaalde partij betreft waarvan de leden nu bijna allemaal bij de N-VA zitten. Maar wat we dus wilden zeggen: de Congolezen dwepen tegenwoordig niet meer met de N-VA, maar met Laurent Louis. Iets met banden die coalitiepartner MR heeft met een bepaalde Belgische zakenman die graag investeert in Congo, en dat wil blijven doen. De N-VA heeft het volgens de Congolezen opgegeven dat erg te vinden, en Laurent Louis niet. Maar het wordt nogal ingewikkeld, dus vatten wij het graag voor u samen: De N-VA is voor Laurent Louis omdat die tegen de socialisten is, maar ook voor een Belgische zakenman in Congo, waardoor de Congolezen zich tegen de N-VA keren en dan maar Laurent Louis uitnodigen in het Vlaams-Afrikaans huis, waar ze voor de vrijheid van meningsuiting zijn, behalve voor een partij waarvan heel wat leden nu bij de N-VA zitten. De Congolezen kanten zich dus tegelijkertijd voor en tegen de N-VA, en het Vlaams-Afrikaans huis kant zich tegelijkertijd voor en tegen de vrijheid van meningsuiting. Laurent Louis van zijn kant weet tegelijkertijd dat hij gerespecteerd wordt door de N-VA én dat hij zijn nieuwe succes te danken heeft aan het feit dat de N-VA tegenwoordig dus voor koopjes op de Congolese bodemschatten is, waardoor de Congolezen die zijn succes maken zich van de N-VA afkeren.

ADVERTENTIE

A R T- C HI T E C T U R E

Je kan veel zeggen van de CIA en van de zionisten, maar niet dat ze geen gevoel voor humor hebben.

ADVERTENTIE

FM Brussel & Muntpunt presenteren

Orfeo & Tosca.

tegen eenzaamheid kale Dienstencentra

usselse Lo Benefiet voor de Br

14U -18U KIDS&CO REUZENSPELEN // ANIMA // VERTELFEE // FANFAKIDS // DOE DE LINDY HOP SWING DANS MET HELENA & VINTAGE OUTFITS MET VESTIAIRE POPULAIRE // INTIEME CONCERTEN BAI KAMARA Jr. // FRANK VANDER LINDEN // 18U -22U DJ ON ICE @WINTERPRET // 22U PARTY DJ REEDOO // FUNKY BOMPA // MENSCH ERGER JE NIET // JULES X

Met de steun van de

V.U.: FM BRUSSEL VZW, JEROEN ROPPE, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE - NIET OP DE OPENBARE WEG GOOIEN

Luxeappartementen in het culturele hart van Brussel.

■ vlakbij de Munt en het bruisende stadscentrum ■ een integraal deel van het iconische Chambon-complex ■ een toonbeeld van hedendaagse architectuur ■ elegante geometrie en luchtige opengewerkte volumes ■ unieke ligging en prestigieuze uitstraling ■ riante binnentuin ontworpen door de landschapsarchitect Wirtz We geven u graag meer info: bel 02/201 00 01 of kijk op thechambon.be

BDW 1452 PAGINA 10 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Gezondheid > Naar één tweetalige wachtdienst en één nieuw nummer?

Huisartsen hakken knoop door BRUSSEL – Krijgt Brussel één tweetalige wachtdienst en het nieuwe gemeenschappelijk wachtnummer 02-201.22.22? Vrijdag hakt de Brusselse Huisartsen Kring (BHAK) de knoop door. De vraag voor een gemeenschappelijke wachtdienst komt van de Franstalige huisartsenvereniging FAMGB. Die werkte vorig jaar een plan uit voor een vernieuwde wachtcentrale en wilde, ook al om de financiële steun van het Riziv te krijgen, de (Nederlandstalige) Brusselse Huisartsenkring erbij betrekken. De BHAK zag voordelen. De Kring telt maar honderd artsen, die verplicht wacht moeten doen. De FAMGB telt een pak meer dokters, 1.600 namelijk, zodat de wachtdienst daar vrijwillig is. “Met een gemeenschappelijke pool wordt de wachtdienst voor de Nederlandstalige huisartsen minder belastend,” zegt Anne Marie De Leenheer, voorzitter van de BHAK. “Samengaan zou betekenen dat, als er voldoende vrijwilligers zijn, niet ieder-

rondrijden. “Die tweetalige zal alleen wat meer kilometers afleggen,” zegt ze.

Ankerpunt

Eén tweetalige wachtdienst? N-VA is ongerust.

een meer verplicht van wacht is.” Toch is de BHAK vooralsnog niet in het project gestapt. Aan Vlaamse zijde doken eind vorig jaar kritische stemmen op. Enkele oud-bestuurders van de Kring uitten de vrees dat de Nederlandsta-

lige patiënt de dupe zou worden. Intussen is volgens De Leenheer de afspraak gemaakt met de Franstaligen dat er altijd één tweetalige huisarts van wacht zal zijn. “Dat kan iemand zijn van de Nederlandstalige Kring maar ook iemand van

de FAMGB.” Op die manier heeft de Nederlandstalige patiënt volgens De Leenheer de garantie dat hij in zijn taal wordt geholpen. Eén tweetalige arts is volgens haar voldoende, ook op de piekmomenten als er tien à twaalf artsen-van-wacht

Maar ook vandaag is er nog ongerustheid over de taalgaranties, onder meer bij N-VA, dat hierover deze week interpelleert bij minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD). De Franstalige huisartsen zijn intussen zelf al begonnen met hun vernieuwde wachtcentrale en het nieuwe nummer 02-201.22.22. De reorganisatie houdt in dat de artsen niet meer van huis uit werken, maar vanuit een ‘ankerpunt’ vlakbij de Pachecolaan, van waar taxi’s hen naar de patiënten rijden. Volgend jaar wordt dit ankerpunt een heuse wachtpost waar ook patiënten terecht kunnen. Als vrijdag een meerderheid van de BHAK ‘ja’ zegt, stappen de Nederlandstalige huisartsen over enkele maanden ook over op het nieuwe nummer en werken ze ook vanuit de nieuwe wachtpost. Bettina Hubo

ADVERTENTIE

Lucas Catherine is een historicus in hart en nieren. Bovendien is hij een eminent verteller. Tijdens deze boekvoorstelling zal de auteur dieper ingaan op de Geuzenopstand en het ware verhaal van Keizer Karel. Ook zal hij een licht werpen op een weinig gekende episode uit de geschiedenis, namelijk deze van de Brusselse burgerij en het volk dat de republiek uitriep in een soort Franse Revolutie avant- la -lettre. Plaats: huisvandeMens Brussel Sainctelettesquare 17, 1000 Brussel Wanneer: donderdag 4 december 2014 om 20u Inkom: vrij Meer info: 02/242 36 02 of via brussel@demens.nu Organisatie: huisvandeMens Brussel in samenwerking met August Vermeylenkring Brussel, HVV-Brussel en Willemsfonds Brussel.

BDW 1452 PAGINA 11 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

ADVERTENTIE

GAME OVER Lodewijk de Raet ijverde onder meer voor een economische ontvoogding van de Vlamingen en voor hogeschoolonderwijs in het Nederlands.

GESCHIEDENIS > AMVB HERDENKT LODEWIJK DE RAET

Je hebt tijd gewonnen om naar UiTinVlaanderen.be

Een man met een missie BRUSSEL – Hij werd op 29 november 1914 begraven op het kerkhof van Sint-Gillis aan de Stiltestraat in Ukkel. Lodewijk de Raet (1870) was een Brusselaar met een heel eigen plaats in de geschiedenis van de Vlaamse Beweging. Politiek Vlaanderen is de Raet niet vergeten: parlementsvoorzitter Jan Peumans (N-VA) zakt op 27 november naar het Archief en Museum van het Vlaams leven te Brussel (AMVB) af om een borstbeeld van de Raet te overhandigen. Dat de herdenking van WO I de historische terugblik in de media domineert, is niet meer dan normaal. Ze heeft de geschiedenis uitermate gekleurd. Maar er is ook de wereld van voor de oorlog die nog altijd doorwerkt. De geschiedenis van de Vlaamse Beweging, bijvoorbeeld. Lodewijk de Raet is een van hun markantste figuren, omdat hij de eerste was die ijverde voor een economische ontvoogding van de Vlamingen en hogeschoolonderwijs in het Nederlands. De stichting die naar de pionier genoemd werd, is er vorig jaar zestig geworden. De naam bestaat nog altijd, maar heeft slechts twee ‘volgelingen’. “Citizenne bouwt aan een open en lerend Brussel samen met andere organisaties, groepen en gemeenschappen. Een plek waar inwoners zich met elkaar verbonden en betrokken voelen.” Zo leest de aanhef van Citizenne, de Brusselse erfgenaam van de Lodewijk de Raetstichting, de Volkshogeschool die Vlaanderen en Vlaams Brussel mee gestalte heeft gegeven. Citizenne organiseert debatten en cursussen waar Brusselaars en hun leven een vertrekpunt zijn. In Vlaanderen is de Lodewijk de Raetstichting gekend als Kwadraet.

te surfen. Hier staan meer dan 40.000 nieuwe uitdagingen voor je klaar.

het noodlot toe. Na het overlijden van zijn vader moest hij samen met zijn moeder en zuster intrekken bij zijn grootvader die hem opvoedde. Al in het laatste jaar van het Koninklijk Atheneum werd hij actief en richtte hij de Bond van Vlaamse leerlingen in Brussel op met de sprekende benaming Help U Zelf. Daar leerde hij August Vermeyelen kennen, die hem opvolgde als voorzitter. Tijdens de grote vakantie van 1889 was de Raet betrokken bij de oprichting van de Vlaamsche Wacht in Brussel, die ook een debatclub herbergde. Het was in deze debatclub dat de Raet zijn Vlaams economisch programma uiteenzette dat ‘het Vlaamse Volk opnieuw groot en sterke zou maken ‘ zoals de Encyclopedie van de Vlaamse Beweging het formuleert. Het was ook de Raet die voor het eerst het verband legde tussen hogere scholing in het Nederlands en de economische positie als machtsfactor voor de Vlamingen. De Raet was ook heel even lid van de Cercle des étudiants et anciens étudiants socialistes, maar lang duurde de liefde niet: de Raet vond het verkeerd om materiële en Vlaamse belangen te scheiden. Niet minder belangrijk, de Raet vond dat nationalisme en marxisme niet samengingen. Een filosofi sche discussie. ‘Honderd jaar Lodewijk de Raet’ vindt plaats op donderdag 27 november in het AMVB aan de Arduinkaai 28, 1000 Brussel. Vanaf 15 uur is iedereen welkom voor de overhandiging van het borstbeeld van Lodewijk de Raet door de voorzitter van het parlement, Jan Peumans (N-VA). Erwin Ysackers (voorzitter AMVB), VUB-historica Eva Svhandevyl en Yves Larock (Kwadraet) nemen het woord. Vanaf 17 uur wordt de film Nocturnes van Frans Buyens doorlopend vertoond.

Vlaamsche Wacht Lodewijk de Raet kwam uit een begoede familie, maar toen hij vier jaar oud was sloeg

Proﬁciat

Op UiTinVlaanderen.be kan je altijd kiezen uit zo’n 40.000 activiteiten: van buurtmarkten, foodie-weekends, yogalessen, over joggings, dorpskwissen, stadsfestivals tot expo’s, theater en film. Ga nu naar UiTinVlaanderen.be/kombuiten en maak kans op terugbetaling van je eerste ticket* ook oad -app l n Dow genda iTa de U

inVlaanderen.be * tot maximaal 25 euro per ticket

Danny Vileyn

BDW 1452 PAGINA 12 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

zeer agressief en haar aanraken was uit den boze. Met heel veel geduld én liefde mag ik haar nu wel al vastnemen.” Ook bij de verschillende honden is er een bepaalde onderverdeling. Zo zitten de grote en kleine diertjes gescheiden. Er is meer ruimte voorzien voor de grotere viervoeters. Hoewel Help Animals zich in de industriezone van Anderlecht bevindt, zijn er achteraan twee tuinen voorzien. Hier kunnen de honden zich uitleven in de frisse buitenlucht met zicht op de levendige straat. Binnen, bij de kleinere hondjes, zitten er verrassend veel jack russell terriërs, een ras dat vaak om de foute redenen wordt gekocht. “Men vergeet vaak dat jack russells zeer actieve beestjes zijn in tegenstelling tot andere kleine rassen,” klinkt het.

Tombola

Danielle Roelands: “Niet alle kittens zijn levensvatbaar. Dan kunnen er weleens traantjes vloeien.”

Deze week bij de beestjes > Op bezoek bij dierenasiel Help Animals

Huisje, tuintje, diertje Sommige dieren worden gevonden op straat, andere worden afgezet omdat ze niet meer bij het nieuwe salon passen. De viervoeters bij dierenasiel Help Animals hebben elk hun aankomstverhaal. “Je weet nooit of mensen de waarheid spreken”, vertelt Danielle Roelands, reeds twee jaar vrijwilliger bij het asiel in Anderlecht. “Wij nemen echter zoveel mogelijk katten en honden aan, ongeacht hun verleden.”

n de Bollinckxstraat is al 33 jaar het dierenasiel Help Animals gevestigd. Een uniek asiel dat een anti-euthanasiebeleid hanteert. Alle katten en honden zijn er zeker van een permanent verblijf en moeten niet vrezen voor een spuitje.

ADVERTENTIE

Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

✆ 0800-15045

alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30

Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be

“Andere asielen in de buurt plegen wel euthanasie bij de dieren, maar zij zijn ook verplicht om alle beestjes aan te nemen. Wij mogen dieren weigeren, maar dit gebeurt enkel wanneer alle plaatsen in het asiel zijn ingenomen. Zo kan de oudste kat hier wél een plaatsje krijgen om haar oude dag door te brengen, maar een adoptie is natuurlijk nog veel beter,” zegt Danielle Roelands. Het doel van Help Animals is zoveel mogelijk dieren een nieuwe warme thuis te bezorgen. “Vandaag werden al vier katten geadopteerd, iets wat me enorm gelukkig maakt.” Zelf startte Roelands als gewone vrijwilliger om de kleinere honden uit te laten. Uiteindelijk kwamen ze in het asiel nog handen tekort, waardoor ze sinds twee jaar meer verantwoordelijkheden heeft. “Ik ga nog steeds wandelen met de hondjes, maar werk nu samen met vijf andere verzorgers in het asiel. Van het eten

geven tot het wassen van de honden na een wandeling: we doen het allemaal.” Zo is er bijvoorbeeld Sayed.

Zorro bevestigt dat. Op het eerste gezicht schuwer dan zijn kamergenoten, maar voor ik het weet zit hij op mijn schouders. “Hij is een klimmer, onze Zorro!” De kittens van het asiel zitten afgescheiden van de volwassen katten. Zij worden vaak met of zonder moeder gevonden of gewoon afgezet in het asiel. In een dagelijks ontsmette

DANIELLE ROELANDS (HELP ANIMALS):

“Onlangs kwam er een jong koppel op zoek naar een kat, maar het mocht absoluut geen zwarte kater zijn, want die brengen zogezegd ongeluk.” Hij werkt al meer dan 20 jaar in het asiel en doet dat nog steeds even graag. Ook zijn broer Ragab steekt de handen uit de mouwen. De katten van Help Animals zitten samen, warm bij elkaar. “Er lopen hier veel verschillende karaktertjes rond, hoor,” glimlacht Roelands. Mijn kennismaking met de kat

ruimte kunnen deze tengere diertjes veilig opgroeien. “De kittens zijn niet altijd levensvatbaar”, vertelt Roelands. “Dan kunnen er wel eens wat traantjes vloeien.” Ook de speciale gevallen hebben hun eigen plekje. Zo zijn er katers en kattinnen die Danielle probeert te socialiseren. “Mascara was in het begin

Net zoals bij dierenkwekerijen zijn de potentiële kopers van de viervoeters soms vrij kieskeurig. Iets wat niet zou mogen in een asiel volgens Roelands. “Onlangs kwam er een jong koppel op zoek naar een kat, maar het mocht absoluut geen zwarte kater zijn, want die brengen zogezegd ongeluk”, vertelt ze. “Je zou een kat voor zijn of haar karakter moeten adopteren. Daar draait het tenslotte om.” Een adoptie bij Help Animals kost 140 euro. Voor deze prijs krijg je een viervoeter me naar huis. “De katten zijn voorzien van een chip, zijn ingeënt tegen verschillende ziektes en zijn allemaal gesteriliseerd of gecastreerd. De honden zijn voorzien van een chip en de nodige vaccinaties.” Enkele maanden geleden werd de wet op kattensterilisatie aangepast, waardoor de sterilisatie van elke kat nu verplicht is. De wet heeft echter geen invloed gehad op de werking van Help Animals, want dat was er al jaren de gewoonte. Zo’n 15 van de 140 euro die je betaalt voor een adoptie gaat naar het asiel en dient voor inkomsten. Daarnaast kan je peter of meter worden van een van de dieren om het dierenverblijf te steunen. “Het gebeurt soms dat mensen via hun testament hun bezittingen nalaten aan het asiel,” vertelt Roelands. Voor vijf euro per dag kunnen mensen die voor langere tijd op reis vertrekken ook een beroep doen op het ‘kattenpension’ waar hun kat voor een tijdje op hotel kan. Geadopteerde katten van het asiel hebben wel voorrang op andere katten. Op 6 en 7 december vinden de half jaarlijkse opendeurdagen plaats. Dan wordt de inkom van het asiel overdekt met extra verwarmde tenten. Iedereen kan langskomen voor een hapje en een drankje. Roelands kunnen we die dag terugvinden aan de tombola waar elk verkocht lotje bijdraagt aan een nog beter asiel. Bert De Kock Meer info: www.helpanimals.be en www.facebook.com/ helpanimals.be Deze tekst werd geschreven door een student van de Erasmushogeschool Brussel

BDW 1452 PAGINA 13 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Sint-Lambrechts-Woluwe > Onder Ons speelt thriller

‘We zijn een hechte groep’ Toneelvereniging Onder Ons brengt binnenkort het theaterstuk ‘Fataal’ in GC Op-Weule. Regisseur Patrick Stevens koos voor een thriller over opgesloten toeristen. Zes toeristen en gids zitten vast in een oude klokkentoren van een verlaten abdij. Plots verdwijnt de ene toerist na de andere. De overgebleven toeristen moeten samenwerken om te overleven. Fataal, een stuk geschreven door Paul Coppens, is de eerste avondvullende regie van Patrick Stevens. Hij koos bewust voor een triller. “Onder Ons voert vooral komedies op, maar een spannend toneelstuk is ook ontspannend. Eigenlijk spreken thrillers mij het meeste aan,” aldus Stevens. Volgens de regisseur was het in het begin wat zoeken.

“Het is een uitdagend stuk omdat de acteurs in een ruimte met zeer weinig decorelementen moeten spelen. Spanning en dynamiek creëren, was daarom belangrijk.” Koninklijke Toneelvereniging Onder Ons is een amateurgezelschap dat met vrijwillige acteurs werkt. Volgens Stevens is het een intensieve hobby waar veel tijd inkruipt. “De cast, maar ook de crew, bestaat uit geëngageerde mensen die een groot deel van hun vrije tijd aan de toneelvereniging besteden. We vormen een zeer hechte groep.” Dylan Belgrado

Elsene > Testfase Generaal Jacqueslaan wisselend succes

Goed voor de doorstroming, slecht voor de bewoners

Vertoningen op 5, 6 & 7 december in GC Op-Weule. Info en tickets: 02-775.92.00 © JOHN & MEL KOTS

De monumentale Louis Bertrandlaan met vooraan de ‘Bacchanalen’ van Godefroid Devreese en achteraan de Sint-Servaaskerk.

De testfase die voormalig minister van Vervoer Brigitte Grouwels (CD&V) in april opstartte op de Generaal Jacqueslaan, werpt haar vruchten af. Behalve voor het verkeer in de zijstraten. De gemeente Elsene wil opnieuw praten met de nieuwe minister Pascal Smet (SP.A). In april ging de testfase op de Generaal Jacqueslaan van start. Dat had de gemeente Elsene toen afgedwongen nadat bekend was geraakt dat de MIVB de Generaal Jacqueslaan wilde heraanleggen om de trams vlotter te laten rijden, en Mobiel Brussel toen mee op de kar sprong om gelijk fietspaden aan te leggen. Daarvoor moest wel een van de drie rijstroken in elke richting sneuvelen. De gemeente Elsene lag dwars, waarop MIVB-voogdijminister Grouwels een testfase met één rijstrook minder voorstelde. Elsene blijft echter op haar oude vertrouwde hoede. Zo heeft de gemeente een verkeerstelling uitgevoerd en voorgesteld tijdens de jongste gemeenteraad. “Er is

evenveel verkeer als voorheen, en de capaciteit is eigenlijk dezelfde gebleven,” zo zegt mobiliteitsschepen Caroline Désir (PS). “De rijtijd tussen de Congolaan en het station van Etterbeek is zelfs korter dan voor de test. Bovendien zijn er 50 procent meer fietsers.” Daar komt wel bij dat de aanpalende Elsense straten heel wat meer verkeer te slikken krijgen, zegt Désir. “Zo zijn er vaak files in de kleine Emile Banningstraat, files die er voorheen niet waren, met heel wat overlast voor de bewoners tot gevolg. Op de Mauricelaan is het verkeer fors toegenomen, zowel overdag als ‘s nachts, ook tijdens het weekeinde. En voor de trams van de MIVB is er geen tijdswinst. (Désir bedoelt hiermee de trams die de Buyllaan nemen, CD)” De gemeente Elsene kondigt dan ook aan dat ze met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zal samenzitten om de resultaten te bespreken. “De contacten verlopen alleszins conviviaal,” zo weet burgemeester Willy Decourty nog. CD

Schaarbeek > Heraanleg van de art-nouveaulaan in 2016

Bewoners mogen Louis Bertrandlaan hertekenen De gemeente gaat de Louis Bertrandlaan heraanleggen, een van de meest iconische van Brussel. De bewoners krijgen inspraak. Voor het eind van het jaar zal de gemeente het studiebureau aanduiden voor de heraanleg. “In het lastenboek staat expliciet dat er vijf vergaderingen met de buurt worden georganiseerd,” zegt bevoegd schepen Vincent Vanhalewijn (Ecolo). “We willen de correcte volgorde respecteren. Eerst buurtinspraak, dan de plannen, en niet omgekeerd.” De Louis Bertrandlaan werd rond 1900 aangelegd, en moest een groene verbinding vormen tussen de Haachtsesteenweg en de Lambertmontlaan. Ook het Josaphatpark maakte deel uit van die plannen. Om de breed uitwaaierende laan extra grandeur te geven, schreef de gemeente gevelwedstrijden uit voor de aanliggende kavels.

Vandaag is de laan vooral bekend door de flamboyante art-nouveaugevels van Gustave Strauven, enkele uitstekende Italiaanse restaurants en een fijne bioshop, annex theehuis. Maar de openbare ruimte laat te wensen over. De trottoirs zijn krakkemikkig, wagens rijden er snel, en restaurantgangers parkeren er sans gêne op de rotondes en voetpaden. Vincent Vanhalewyn wil niet zeggen welke richting het moet uitgaan met de heraanleg. “Ik heb zo wel mijn ideetje maar we willen vooral de buurt haar zeg laten doen. Vast staat dat de Louis Bertrandlaan erg breed is zodat er voldoende ruimte is om fietsers, voetgangers en automobilisten comfortabel naast elkaar te laten bewegen.” De heraanleg is voorzien voor 2016. Steven Van Garsse

Brussel-Stad > Ampe wil voetgangerszone van de Zavel creëren

Stukje Hoogstraat wordt autovrij De Hoogstraat wordt autovrij tussen de Kapellekerk en de Rollebeekstraat tegen de zomer van 2015. Daarna starten de werkzaamheden voor de reeds aangekondigde parking onder het Vossenplein. De Rollebeekstraat is al grotendeels autovrij. De stad Brussel trekt die zone door tot het pleintje aan de Keizerlaan en tot het plein voor de Kapellekerk. “We willen een voetgangerszone van de Zavel creëren”, zegt schepen van Mobiliteit van de stad Brussel Els Ampe aan brusselnieuws.be.

Parking Vossenplein Auto’s en bussen zullen enkel nog langs de Kapellestraat kunnen rijden. De Kapellestraat moet daarvoor wel tussen een halve meter en een meter verbreden. “Die verbreding is al lang gepland”, aldus nog schepen Ampe. “Nu al is het krap wanneer twee bussen van lijn 95 elkaar daar kruisen.”

De autovrije zone bij de Kapellekerk moet er komen tegen volgende zomer. Daarna, in 2016, starten de werkzaamheden voor de nieuwe ondergrondse parking die onder het Vossenplein is gepland. Die werd eerder deze maand aangekondigd en past in het plan van het Brusselse stadsbestuur om meer ondergrondse parkeerplaatsen te creëren. De bouw van de parking onder het Vossenplein zou anderhalf jaar duren. De marktkramers van de vlooienmarkt op het Vossenplein moeten tijdens de werkzaamheden mogelijk verhuizen naar het vernieuwde plein voor de Kapellekerk. “Dat is nog niet zeker,” zegt Ampe, “maar als de marktkramers moeten verhuizen, is dat nieuwe pleintje een optie.” De parking onder het Poelaertplein, vlakbij de Marollen, wordt binnen de plannen voor meer ondergrondse parkeerplaatsen ook uitgebreid. Alexandra Lens

ADVERTENTIE

dé vrijetijdspas voor brussel

V.U. Eric Verrept, leidend ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.

Ancienne Belgique • Anima • Belvue Museum • Beursschouwburg • Bronks • Brussels Operettetheater • Be.brusseleir • Brusselse Museumraad • BruWest • Citizenne • Flagey • GC Candelaershuys • GC De Kriekelaar • GC De Kroon • GC De Linde • GC De Maalbeek • GC De Markten • GC Den Dam • GC De Pianofabriek • GC De Platoo • GC De Rinck • GC De Vaartkapoen • GC De Zeyp • GC Elzenhof • GC Essegem • GC Everna • GC Heembeek-Mustaard • GC Kontakt • GC Nekkersdal • GC Op-Weule • GC Ten Weyngaert • GC Wabo • Jeugdcentrum Aximax • Jubelparkmuseum • Kaaitheater • Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen • Koninklijke Vlaamse Schouwburg • KultuurKaffee • Kunst en Cultuur Sint-Pieters-Woluwe • Kunstenfestivaldesarts • Muntpunt • Muziekpublique • Paleis voor Schone Kunsten • Passa Porta • Seniorencentrum • VGC Sportdienst • VGC Jeugddienst • Stichting Vlaamse Schoolsport • Wiels • Zinnema

Koop je pas b ij Muntpu nt of VGC

PASPARTOEBRUSSEL.BE

BDW 1452 PAGINA 15 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

BDWOPINIE STEDENBOUW > BUURTBEWONERS OVER DE NIEUWE PLANNEN VAN HET PARK OM DE HOEK

het brein achter het nieuwe park aan de Ninoofsepoort GEZOCHT:

eptember 2011. Een tumultueuze avond in Molenbeek. Verschillende overheden, buren en verenigingen bogen zich er over de plannen voor de heraanleg van de Ninoofsepoort. Dé Ninoofsepoort. Al tachtig jaar lang een berucht no man’s land, op anderhalve kilometer van de Grote Markt. Op die bewuste septemberavond drie jaar geleden, werden nieuwe plannen voorgesteld. En dat maakte veel emoties los. Buurtbewoners en verenigingen erkenden dat de vernieuwingen heel wat goeds beloofden. Zo vonden ze het bijvoorbeeld sterk dat de twee paviljoenen zouden worden opgewaardeerd en dat er een ambitie werd uitgesproken om een ‘park’ te realiseren. Toch was er van bij het begin ook kritiek op de plannen. Die was vooral gericht op het traject van de tram: In de toenmalige plannen werd de tram door allerlei bochten doorheen het park gestuurd om te vermijden dat hij het autoverkeer zou hinderen. Wat een zonde! Wie had het in zijn (of haar) hoofd gehaald om het klein beetje groen waar de buurt zo naar snakt, helemaal open te rijten met tramsporen? Vele betrokken partijen vonden dat deze groene ruimte veiliger, rustiger en kwaliteitsvoller zou zijn als die tramlijnen naast de autoweg lopen in plaats van dwars door het ‘park’. In oktober 2014 werd een vergunning goedgekeurd voor de heraanleg van de Ninoofsepoort. Over de bezorgdheden die buren drie jaar geleden uitten, vinden we bijna niets terug in de plannen. Dus ook geen verandering van het tramtracé.

Groene lapjes Nochtans zijn alle regionale en gemeentelijke overheden, vertegenwoordigers van MIVB en architec-

ten waarmee wij de laatste drie jaar spraken, tegen het tracé doorheen het park. Maar blijkbaar is er iemand die de tramlijnen toch absoluut door het park wil leggen... Wil de verdediger van die plannen eindelijk opstaan, alstublieft? Of mis-

“Bijna een derde van het park wordt ingevuld door beton voor voetpaden”

schien kunt u, dierbare lezer, ons helpen om de mysterieuze bedenker van dit ongelukkige tramtracé te vinden? Het niet-bebouwde stuk van het parkje aan de nieuwe Ninoofsepoort dreigt niet alleen volledig in stukken uiteen te vallen door dit tramtracé. Het wordt ook opgesplitst in een tiental kleine, overzichtelijke lapjes groen. De grootste lapjes komen er maar tijdelijk. De Brusselse Huisvestingsmaatschappij plant er op termijn de bouw van een woontoren, en creëert in afwachting een stukje park op haar perceel. Een groot deel van de groene ruimte in de nieuwe plannen is dus maar een tijdelijk leven beschoren. De verschillende lapjes groen worden in de plannen van elkaar gescheiden door stevige betonnen lanen in alle denkbare richtingen. Sommige van die ‘voetpaden’ zijn zo breed dat er met gemak twee tanks naast elkaar door kunnen rijden. Wat is hiervan de bedoeling? Zouden er stiekem plannen bestaan om het nationale defilé over enkele jaren in de kanaalzone te laten plaatsvinden,

BRUSSEL – Sinds 15 oktober liggen er nieuwe plannen voor de Ninoofsepoort op tafel. Alleen is niet duidelijk wie die plannen verdedigt, schrijven enkele buurtbewoners. Ze vragen zich af welke rol zij mogen spelen.

zodat onze koninklijke zeemacht eindelijk ook kan meedoen?

Vrijertjes Waarom moet alles ook zo vol gebetonneerd worden? Kijk naar de oppervlakte van het park en je merkt dat bijna een derde wordt ingevuld door beton voor voetpaden. De muur rond ‘Arts et Métiers’ wordt afgebroken en vervangen door gevangenistralies. Waarom moet dit nu al ingevuld worden? Zou het niet slimmer (en bescheidener) zijn om in de plannen nog wat ruimte te laten voor de gebruikers van het park? De nieuwe ruimte rond de Ninoofsepoort moet samen gebouwd worden. Daarbij moet tijd en ruimte gemaakt worden om te ontdekken wat de beste inrichting van een dergelijke plek kan zijn. Op welke plaatsen kunnen buurtbewoners met elkaar afspreken? Waar vinden de vrijertjes, die net nog langs het kanaal flaneerden, een rustig hoekje? En welke “donkere” plekken lopen risico op sluikstorten of andere overlast? De voorbije jaren namen heel veel geëngageerde mensen zelf initiatieven om te bouwen aan een aangename gedeelde ruimte aan de Ninoofsepoort. Het toont hoe betrokken burgers zijn rond deze plek. Zou het niet fantastisch zijn als die dynamiek zich kon vertalen in de plannen die nu op tafel liggen, zodat bewoners zich ook thuis zullen voelen op deze brug tussen stadscentrum en bloeiende kanaalwijk? Drie jaar geleden liepen politici elkaar voor de voeten met beloftes rond participatie bij de planning van deze nieuwe openbare ruimte. Wij zouden graag ook nog iets terugzien van die belofte in de besluitvorming. David Leyssens, Tine Vannieuwenhuyse, Thérèse Hanquet, Lieven Soete, Guido Vanderhulst, Christian Ledocq, Bram Dewolfs, Jan Ockerman en Kobe Lootens

BDW 1452 PAGINA 16 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

BDWOPINIE

ELKE ROEX (SP.A):

“Een samenleving met supplementen leidt tot een samenleving met twee snelheden”

Waarom zou een arts eigenlijk twee, drie of zelfs vier keer zoveel moeten verdienen aan een patiënt die het toevallig kan betalen, vraagt Elke Roex zich af.

Gezondheidszorg > Elke Roex (SP.A) over gezondheidszorg zonder supplementen

Bevallen in Brussel, het zal je maar overkomen BRUSSEL – Het Brussels Gewest is een trieste koploper wat betreft de prijs van een bevalling in een eenpersoonskamer, zegt Brussels parlementslid Elke Roex (SP.A). Het kan niet dat een portefeuille de zorg in de geneeskunde bepaalt, vindt ze. Roex roept op om snel in te grijpen en om de supplementen te bannen.

p basis van de ziekenhuisbarometer van de Christelijke Mutualiteiten werkte De Standaard onlangs het voorbeeld uit van de prijs van een bevalling in een eenpersoonskamer. In de top twintig van de duurste Belgische ziekenhuizen voor bevallingen, prijken maar liefst veertien Brusselse ziekenhuizen, slechts twee ziekenhuizen blijven uit de top twintig. Daarmee is het Brussels Gewest een trieste koploper.

Betaalt een gelukkige mama in Vlaanderen iets meer dan 1.000 euro, dan is dat in Brussel het dubbele. In een eenpersoonskamer verdienen ziekenhuizen dus beduidend meer aan prille moeders. Dat werd me onlangs nog mooi geïllustreerd door een vriendin die enkele dagen voor de bevalling na acht maanden prenatale opvolging in een Brussels ziekenhuis prompt doch ‘vriendelijk werd verzocht’ om een ander ziekenhuis te zoeken omdat

ze niet koos voor een eenpersoonskamer (inclusief het bijhorende supplement).

Tire ton plan Ereloonsupplementen – het bedrag dat je aan de arts betaalt, bovenop de officiële prijs van een ingreep voor een eenpersoonskamer lopen in Brussel op tot 200 of zelfs 400 procent. Waarom zou een arts eigenlijk twee, drie of zelfs vier keer zoveel moeten verdienen aan een patiënt die het toevallig kan betalen (of een verzekering heeft)? Krijgt die patiënt straks ook vier keer betere zorg? Het gaf me een enorm gevoel van déjà vu, terug naar het begin van mijn parlementaire carrière, bijna tien jaar geleden. Een voorzitter van

een artsensyndicaat pleitte in 2005 in een interview met De Morgen voor de privatisering van de ziekteverzekering en zei daarbij onomwonden: “De staat moet toelaten dat er naast de medische zorg die de staat aanbiedt, voor diegenen die het kunnen betalen nog iets meer kan. Privatisering is de enige uitweg.” Dit leidt tot geneeskunde waarin de portefeuille de zorg bepaalt. Willen we echt naar een systeem waarin artsen enkel patiënten in eenpersoonskamers willen bedienen? Verdient niet élke moeder – en haar kind – een plaats in elk ziekenhuis? Heeft niet elke Brusselaar recht op snelle zorg in elk ziekenhuis? Dit leidt tot geneeskunde waarin de luxe van de kamer meteen de prijs van medische zorg bepaalt. Kansrijk

= veel zorg, kansarm = t.t.p. (of de Brusselse afkorting voor “tire ton plan”) Laat ons dus duidelijk zijn: ereloonsupplementen horen niet thuis op een ziekenhuisfactuur, eenpersoonskamer of niet. Dat je arts of je ziekenhuis voor dezelfde ingreep in een ander kamertype tot drie keer meer mag aanrekenen is niet meer van deze tijd.

Supplementen bannen Een samenleving met supplementen leidt tot een samenleving met twee snelheden. Eén versnelling voor diegenen die zich op elk moment (met of zonder private verzekering) de beste verzorging zullen kunnen veroorloven. Een tweede versnelling voor diegenen die zich dat niet kunnen veroorloven en moeten beroep doen op de ‘basisdienstverlening’. Dat zo’n tweedeling in de gezondheidszorg net in een stad als Brussel, waar de armoede torenhoog is, zo duidelijk zichtbaar wordt, is schrijnend. We moeten dus snel ingrijpen en supplementen bannen. SP.A kiest daarom radicaal voor een gezondheidszorg die maximaal solidair gefinancierd blijft, en zonder supplementen, ook in eenpersoonskamers. Want iedereen verdient dezelfde zorg.

Elke Roex, Brussels parlementslid SP.A

lezersbrieven@bdw.be

BRIEVEN VAN LEZERS

BDW 1452 PAGINA 17 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Rode Draak (1)

Overgave

Vorige week publiceerden jullie een artikel over de fameuze reddingsoperatie in Congo (BDW 1451, p.8-9). Dat deden De Standaard en De Morgen ook, met het verschil dat zij terecht verwezen naar het pas verschenen boek Huurlingen, geheim agenten en diplomaten van Ludo De Witte – toch een autoriteit in verband met Congo. Ik wil hier niet een debat beginnen over het voor of tegen van een Humanitaire Interventie, maar het relativeert in elk geval de officiële berichtgeving. Ik ben er volledig voor dat men alles moet doen om landgenoten in nood te helpen. Maar ik lees bij Ludo De Witte dat de huurlingen die meevochten met de Belgische Commando’s nogal wat wreedheden hebben uitgericht bij de burgerlijke bevolking die niet nodig waren – dat noemt men met een mooi woord ‘collaterated damage’. Daarbij komt nog dat de eerste prioriteit niet draaide om mensenlevens te redden, maar om de belangen van onze haute finance veilig te stellen.

Naar aanleiding van het artikel ‘Volg iemand met een pet op’ van Bram Van Renterghem (BDW 1450, p.12): Doelloos dwaal ik rond in Brussel, en dwaal niet. Mijn ongedwongen wandelen is een ontsluitend slenteren. Meedrijvend op het ritme van de stad de platgetreden paden waarderen en verlaten. Niet azen op, maar inhaken. Niet onderzoeken, maar aantreffen. Me overgeven aan de effecten van de plekken. Me volledig verlaten op flaneren. Vanzelfsprekend en niet planmatig. Wars van elke opdracht. Gedragen door de stad.

Jos Roobaert, Sint-Jans-Molenbeek

Rody Vanrijkel, Kortenberg

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

Naar aanleiding van het artikel ‘Mensenzee van sympathie voor onze para’s’ (BDW 1451, p.8-9) over 50 jaar Reddingsoperatie Rode Draak in Congo toonde amateurhistoricus Victor Capron (75 jaar) uit Elsene - en nog alle dagen actief met researchwerk in de Albertina - ons zijn archief aan correspondentie met Congolese leiders, politici en voormannen uit de jaren 1960. Capron stuurde tijdens zijn legertijd in 1962-1963 tien brieven per dag naar de Congolese elite en hield er een jarenlange briefwisseling op na. “Van Pierre Davister, journalist (onder andere bij Pourquoi Pas en bevriend met Mobutu) en aanwezig bij rebellies na 1960 in Congo, kreeg ik deze foto’s. Hij trok die onder meer in de periode van de operatie Rode Draak,” stelt Capron, die een te lokaliseren foto toont van vermoorde zwarten, de Jeunesse-garde van de Simba’s, afgeslacht door de colonnes. Op bijgaande foto zien we (in het midden) de toenmalig jonge Belgische consulgeneraal Patrick Nothomb (nu ereambassadeur en vader van schrijfster Amélie Nothomb), met de para’s die de gijzelingsacties in de kiem moesten smoren op 24 november 1964. Het uitgesteld ultimatum van executie van Carlson door de Simba’s werd een scharnierpunt in de moeilijke operatie Ommegang. Jean-Marie Binst

Rode Draak (2)

PROTEST flits h

De Ninoofsepoort is dringend aan opwaardering toe. Dat blijkt onder andere uit het opiniestuk van enkele buurtbewoners dat u in deze krant op pagina 15 kunt lezen. Lieven Muyldermans, eveneens buurtbewoner, bezorgde ons deze protestflitsfoto, waarop iemand op stripachtige wijze duidelijk maakt dat hij niet opgezet is met de aanwezigheid van een tankstation op deze plaats.

BDW 1452 PAGINA 18 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

CINEMATEK MAAKT DVD MET 21 KORTFILMS OVER BRUSSEL

Koninklijk Paleis: Aflossing van de wacht. Onder: aanleg Noord-Zuidverbinding.

pareltjes, en boeit vooral door zijn diversiteit. “De belangrijkste thema’s die aan bod komen zijn het dagelijks leven, werk, stedenbouw en stakingen. Niet dat we daar speciaal naar hebben gezocht, de keuze stemt overeen met wat de regisseurs door de jaren heen overwegend heeft beziggehouden.”

Instorting koepel Justitiepaleis “Iconisch zijn bijvoorbeeld de beelden over de Bevrijding van Brussel in het gelijknamige filmpje van Kurlandsky en Timmerman. De Duitse soldaten slaan op de vlucht, te voet of op een kar, maar zetten wel het Justitiepaleis in brand om bezwarende documenten uit de weg te ruimen. Als kijker zie je de vreugde die er is voor het verdrijven van de bezetter, maar tegelijkertijd heerst er grote verslagenheid wanneer de koepel van het Justitiepaleis als een pudding in elkaar stort.” “Ook leuk is het filmpje Brussels Verkeer (Anoniem, 1935). Op een ludieke manier komen de

anleiding voor de dvd is de 25ste verjaardag van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Gelukkig is niet gekozen voor een propagandistische benadering. Een meerkoppige redactie van Cinematek grasduinde in de meer dan duizend films over Brussel die het Filmarchief rijk is. “Een belangrijke beperking was de duur van de film. “Die mocht niet langer dan een halfuur zijn, want anders is een compilatie op één dvd niet mogelijk”, vertelt medecoördinator Peter Van Goethem. Hij is onderzoeker aan het Rits – School of Arts en werkt aan zijn doctoraat over Screening the City, zeg maar over het filmisch geheugen van Brussel. “De documentaire De Slag om de Marollen (1969), die één uur duurt, is er dus niet bij. “Andere moeilijkheid was het verwerven van de rechten bij de nabestaanden. En dan was er ook nog het digitaliseringsproces. In totaal hebben we twee jaar gewerkt aan de dvd.” Maar niet getreurd. De dvd bevat voldoende

BRUSSEL, GEFILMDE STAD

BRUSSEL – Cinematek heeft met ‘Brussel, Gefilmde Stad’ een leuke dvd uit met 21 kortfilms. Zowat de hele twintigste eeuw passeert de revue, van de Belle Epoque tot politieke protestmarsen in de jaren 1980. Na meer dan drie uur kijken overheerst nostalgie naar vervlogen tijden.

Het Justitiepaleis krijgt het zwaar te verduren.

BDW 1452 PAGINA 19 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

TOP 3 1

Dit is de top 3 van Peter Van Goethem, medecoördinator van het dvd-project ‘Brussel, Gefilmde Stad’.

Vijf zichten op Brussel Alexandre Promio, 1897

“Dit zijn de eerste bewegende beelden van Brussel. De Belle Epoque komt er opnieuw tot leven. De maker van deze vijf kortfilmpjes draaide de straatbeelden tijdens een korte passage in België. Alexandre Promio was in dienst van de gebroeders Lumière, de Franse filmpioniers. De centrale lanen vormden toen de levensader van de tweede sterkste industriële grootmacht in de wereld. Het Beursgebouw vertaalde de triomf van de burgerij in steen.” Zijn camera registreert op statische wijze het ‘verkeer’ op de Grote Markt, aan de Sint-Goedelekathedraal, de Anspachlaan, het De Brouckère- en Beursplein. Paard en kar deelden toen de openbare ruimte met de voetgangers. Autovrije zondagen avant la lettre, als het ware.

Toto en zijn zus op stap in Brussel Anoniem, 1910

“Het kattenkwaad dat Toto en zijn zus uitsteken kan men ook zien als een alibi voor de anonieme regisseur om de moderniseringsgolf in Brussel in beeld te brengen: van de overwelving van de Zenne, de aanleg van brede boulevards naar het voorbeeld van de Parijse architect en baron Haussmann, tot de intrede van nieuwe vervoermiddelen zoals de elektrisch aangedreven tram”.

Boven: Tram 59 aan het voormalige Noordstation. Midden: De brand in de Innovation. Rechts: Het Verzet in actie tijdens de Bevrijding van Brussel in 1945.

3 ken duidelijk waar het begrip Bruxellisation vandaan komt, synoniem voor wilde afbraak en stedenbouwkundige willekeur. De euforie en het vooruitgangsoptimisme van de Expo van 1958, die ook ruim aan bod komt, was toen al lang achter de rug. En dan moest de Brand in de Innovation (1967, Luc Beyer) nog komen. De beelden van het brandende grootwarenhuis van Horta, waarbij 323 mensen het leven lieten, zinderen meer dan een halve eeuw later nog na. Toch is het geen kommer en kwel op de dvd. Als er één ding duidelijk is, is dat Brussel zich opnieuw blijft uitvinden, for better or for worse. Eric Vancoppenolle

De dvd verschijnt op vrijdag 28 november en is te verkrijgen in de dvd-winkels, de betere boekhandel, in Cinematek en via de website www.cinematek.be. De prijs bedraagt 19 euro

Edmond Bernhard, 1963

“Dit is ongetwijfeld de meest experimentele film op de dvd, en was de algemene favoriet van het selectiecomité. Regisseur Edmond Bernhard had van het Ministerie van Cultuur als opdracht gekregen om een film te maken over vrijetijdsbesteding in Brussel. “Hij heeft die opdracht op een wel heel eigenzinnige wijze geïnterpreteerd. Op een heel poëtische en tegelijk bevreemdende manier benadrukt hij de leegte die overheerst op een zondagnamiddag in de hoofdstad.” Musea zijn leeg, de slaapzaal in een kostschool verlaten, er zijn militairen aan het Koninklijk Paleis die paraderen voor de aflossing van de wacht, met als enig publiek op het Koningsplein één eenzaam hondje. Zelfs de boswandeling van een koppel in het Zoniënwoud heeft iets surreëels en bedreigends tussen de kale winterbomen. De montage is gedurfd, de fotografie bijzonder geslaagd, de klankband een bevreemdend EVC juweeltje.

eerste verkeersproblemen aan bod op de centrale lanen, terwijl er naar de huidige normen nauwelijks verkeer was. Toch zie je dat de politie in de jaren 1930 niet opgewassen is tegen nieuwe fenomenen zoals auto-ongevallen of verkeersagressie. Bovendien begrijp je met dit filmpje wat voor een shock het destijds moet geweest zijn dat de openbare ruimte geen speelstraat meer was. De voetganger begon weggedrumd te worden.” Dat is trouwens het boeiendste aan de dvd: via de 21 films begrijp je beter hoe Brussel is uitgegroeid tot de complexe stad die ze nu is. Voor de architectuurliefhebbers is het filmpje over Victor Horta tegelijk een genot en een kwelling: de unieke interieurbeelden van het Volkshuis, dat in 1965 werd afgebroken, ma-

Zondag

BDW 1452 PAGINA 20 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Dichtbundel > Maarten Goethals schrijft zich hees

a een jeugd in Brugge en studies filosofie in Leuven belandde Goethals vijf jaar geleden in Brussel. Om zijn vooroordelen te testen, en om al heel snel aan de slag te gaan als journalist bij De Standaard, waar hij op de politieke redactie werkt. In die functie mag hij als ervaringsdeskundige ook regelmatig de beeldvorming over Brussel bijsturen en de politieke situatie in ‘het eeuwig grijzend wingewest’ uitleggen aan de rest van het land. Maar dat laatste doet hij ook in geschriften die langer meegaan dan krantenpapier. Goethals was één van de laureaten van de BDW-verhalenwedstrijd met Het Angeliek van Anneessens over de laatste ogenblikken van de terdoodveroordeelde gildedeken Frans Anneessens. En nu is er dus de bundel Hees, waarin hij Brussel onder meer een ‘liegend lief’ noemt en zichzelf als Brusselaar ‘een non’ en ‘een hond’. Maarten Goethals: “Voor verwende jongetjes zoals ik, die opgegroeid zijn in West-Vlaanderen, waar de enige allochtoon een nachtwinkel openhield en je grootste angst was dat je een boete zou krijgen omdat je door het rood licht de straat overstak, is Brussel ook een liegend lief. Eens je hier woont, ben je

BRUSSEL – Brusselaar en journalist Maarten Goethals debuteert deze week met de gedichtenbundel ‘Hees’. Daarin is plaats voor Brussel, België, cafébazen, koninginnen, veel vrouwen en af en toe een man.

snel af van het idee dat je elk moment het slachtoffer van een steekpartij kan worden. Maar er zijn toch nog momenten dat Brussel je zomaar in het gezicht slaat, dat je op lelijke plekken komt, geconfronteerd wordt met ‘de andere’ zoals je hem niet wil zien, of gefrustreerd geraakt om het gebrek aan een politiek-maatschappelijk project voor de stad. De ik in het gedicht noemt zich een ‘non’ omdat hij wel gelooft in het grotere geheel dat Brussel is, en

waar het samenleven redelijk vlot, ook al kennen we onze 1,1 miljoen buren nauwelijks. En een ‘hond’ omdat het beeld van het Zinneke of de straathond echt steekhoudt in een stad waarin je voor jezelf een identiteit moet geven. Of je nu uit Afghanistan of uit Brugge komt.”

Moederfiguur

Maarten Goethals: journalist, dichter en eerder dit jaar nog laureaat van de BDW-verhalenwedstrijd.

ADVERTENTIE

Journalistieke en de literaire ambities lijken elkaar voor Goethals niet in de weg te zitten. Zijn poëzie heeft geen maatschappelijk doel, en zijn werk in de Wetstraat heeft zijn vroegere politieke overtuigingen en voorkeuren eerder op losse schroeven gezet dan scherper gesteld. Toch zijn er dus die ’Belgische gedichten’, die behalve aan Brussel ook aan de legendarisch eigenzinnige cafébaas Lucas van café Amedee in Leuven, of aan de koninginnen Fabiola en Paola gewijd zijn. “Lucas was wel een flamingant, dus hij staat daartussen om hem wat te kloten. Ik snap de irrationele haat tegen België niet. Eén en ander kan inderdaad efficiënter georganiseerd worden, maar het idee dat België kapot moet, volg ik niet. Ik vind het bijvoorbeeld wel leuk om in de achtergrond van je bestaan die nationale figuren aanwezig te weten. Fabiola en Paola zijn fascinerend. De eerste erfde samen met dit land ook de rol van moederfiguur die na de dood van Astrid vacant was. De tweede zat ook al gewrongen in een huwelijk en een functie die haar moeilijk lagen. Aan het hof spelen zich nog altijd Griekse tragedies af. Ik heb er twee exemplaren naartoe gestuurd.”

ADVERTENTIE

be brusseleir

be b

be brusseleir

be b

be brusseleir

be b

goesting in ‘t Brussels

OLYMPIQUE DRAMATIQUE

AUGUSTUS ERGENS OP DE VLAKTE

goesting in ‘t Brussels

“De staande ovatie in de Bourlaschouwburg sprak boekdelen. Dit is, voor wie er naar snakt, nog eens een gewoon goed stuk: de gespleten familie voorop, vol herkenbare kwalen, die verder niet al te maatschappelijk worden, maar zeer genietbaar worden opgevoerd. Missie geslaagd.” – DE STANDAARD ****

De Marck

KVS.BE

3 > 13.12.2014

brussels volkstejoêter auteur: MICHEL ANDRÉ vertaling en regie: MARC BOBER cast: JOSY RESTIAEN CHANTAL VERMEIR KEVIN VAN DOORSLAER NIKI D’HEERE ROBERT DELATHOUWER ELIE DEVUYST FRED DE KEERSMAECKER

VERTONINGEN IN ZINNEMA VAN 30 NOVEMBER 2014 T.E.M. 1 FEBRUARI 2015 INFO EN TICKETS: 02/502 76 93 - 02/524 60 95 - WWW.BEBRUSSELEIR.BE Met de steun van de

BDW 1452 PAGINA 21 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Naast de twee koninginnen zijn er nog vrouwen: een paar keer de moeder (en één keer de vader) en vooral (voorbije) geliefdes. In die gedichten toont het ‘ik’ zich onder meer ‘tastend’, ‘wroetend’, ‘aangedaan’‚ ‘verdwaald’, ‘vermalen’, ‘verbannen’, ‘verzand’, ‘verwond’, en ook ‘hees’. Niet toevallig luidt het motto dat fi losoof Emil Cioran voor de bundel mocht leveren ‘Hem bekoort alleen de kracht die hem vermorzelt’. “De verhouding tussen ouder en kind is moeilijk. Een kind is de veruitwendiging van de ouder, maar tegelijk een individu met een eigen statuut. Een voortzetting waarmee de ouder de toekomst openbreekt, maar ook het levende bewijs van het feit dat de ouder zelf nu naar zijn einde staart. Er zit een niet te overbruggen afstand tussen de twee, wat ook voor het kind moeilijk is. Het

wordt gevormd door mensen waarvan hij de betekenis niet kan vatten, want je kent de grondgevoelens van je ouders niet. Ze zijn tegelijk een rustpunt en een enigma.” “En vrouwen blijven ook vreemde wezens. Niet dat je er als man aan kapot gaat, zoals Bataille zou zeggen, maar ik ben wel gefascineerd door wat Emmanuel Levinas schrijft over de grijpende beweging van de hand van de man, die door de vrouwelijk borst wordt afgeleid tot een streling. Het is die beweging die ik in deze bundel heb proberen te evoceren of materialiseren. Tot ik er hees van werd.” Michaël Bellon Maarten Goethals, Hees, uitgeverij Vrijdag, 64 blz., 16,50 euro, www.maartengoethals.be

Brussel

Barok. Brokkenparcours. Getaande totem. Stad van averij –mijn liegend lief. Met je gaten, je gestolen onaf geheim. Jij: de genode nacht. Ik lijf je in als lot en lieveling. Met je namen ontnomen mond, ontstoken stem. Ik heb je verneem je: armer, zieker, voller. En meer en minstens. Nu nog nors, lijzig, lastig. Eeuwig grijzend wingewest. Zwart van steen en ommuurd. En ik? Ik ben een non, de hond aan de deur doofstom, ongehoord –gebaar me, reik mij aan.

ADVERTENTIE

Sociale Verhuurkantoren (SVK)

zonder risico en zonder zorgen

Verzekerd verhuurbeheer

Onderhoud van uw woning

Nick Trachet

Amarant

“Je vindt amarant wel in muesli’s en ‘gezonde’ koekjes of in een voedermix met te veel suiker, maar moeilijker puur”

Verhuur uw woning

a Gegarandeerde huur elke maand

moderne Westerse gezondheidsfreaks dit pseudograan weer bovenhaalden. Vandaag kan u amarant hier en daar in ‘natuurwinkels’ vinden. Ik heb wat moeten zoeken om hele zaadjes te vinden want in die winkels vind je ook steeds meer verwerkte, vermengde en verstopte ingrediënten. Je vindt amarant wel in muesli’s en ‘gezonde’ koekjes of een voedermix met te veel suiker, maar moeilijker puur. Gebruik puur amarantzaad zoals rijst, of beter nog zoals quinoa, als u daar beter mee vertrouwd bent. De zaadjes zijn nog kleiner dan die van die rijstmelde. Dat geeft problemen bij het spoelen, want je moet daar echt een fi jne zeef voor gebruiken. Ik strooide getooste zaadjes over mijn ontbijt, lekker notig van smaak en krokant onder de tand. Tijdens dat roosteren in een droge pan, gaan de zaadjes poffen, als micro-popcorn. Oorspronkelijk zijn ze bruin, daarna worden ze plots wat groter en wit. Grappig. In Mexico maakt men er een soort noga (turron) mee. Waar de Mexicanen een verbod kregen op allegria, voerden de kolonialen het wel in Afrika in als krachtvoer voor de plaatselijke bevolking. Daar had het gewas immers geen religieuze context. De BRUSSEL EN DE WERELD Afrikanen hadden ook geen handleiding gekregen en merkten al spoedig dat amarant vooral een lekkere CULINAIR ONTDEKT bladgroente is. Afrika werd dus gespecialiseerd in ‘bladamarant’, waar Amerika eerder de ‘zaadamarant’ ging ontwikkelen eenmaal het taboe was verdwenen. En via het groen kwam ik bij dit multiculturele voedsel terecht. Ik had trek in bladgroente. Kool zijn we hier alweer wat beu, voor spinazie en andijvie is het laat in het seizoen. Ik liep langs een Afrikaanse winkel in de buurt. Daar liggen wel vaker originele groenten voor de toog en ik wou eens wat nieuws ontdekken. Ik Amarant was voor mij in de eerste plaats een vond deze planten. De verkoper prevelde een Afrikleur. Het stond als kleurstof vermeld op drankkaanse naam die ik al even snel weer vergat, maar flessen. Later, toen de E-nummers werden uitge- ik dacht wel te weten dat het een vorm van amarant deeld, kreeg amarant nummer E123 opgeplakt. moest zijn: die ovalen bladeren, die kegelvormige opDat is een synthetische kleurstof “bereid uit bouw die lijkt te leiden naar waar bloemen ooit een gediazoteerd naftylaminesufonzuur”, zo lees ik. aar zullen vormen. O, en het zou tumoren bij ratten veroorzaken. Nu bestaan er heel wat soorten amarant, zoals hoger geschreven, er zijn er met kleurige bladeren, waarPoëtischer was de vermelding in het gedicht van onder rode amarantkleur. Er zijn er meerkleurige, er Jan Van Nijlen over het station van Kalevoet in oor- bestaat zelfs een opvallende sieramarant, de Jozefslogstijd: mantel (Joseph’s coat), die voor de kleur van de bladeren wordt gehouden in de tuin: geel, rood en groen Nog steeds zit de stationschef op zijn troon tegelijk. Men zou die evengoed als sla kunnen eten. en bladert in een overbodig boek Ik naam het frisse tuiltje mee naar de keuken en liet zijn amaranten pet, nutloze kroon, het even in een vaas staan, ook dat lukt. Vervolgens vuil en verkleurd, ligt ergens in een hoek. behandelde ik het als spinazie. Dat is niet zo gek, want spinazie behoort tenslotte ook tot de amaranAmarant is de dus de kleur van de NMBS-stations- tenfamilie! Ik heb er de grootste stengels afgesneden, chefspet. Of beter was, want die pet is ondertussen de groente grondig gespoeld en dan kletsnat in een aangepast aan de moderne tijd en niet meer rozepaars. Maar amarant is ook eten. Amaranthus is een plantengeslacht dat wereldwijd voorkomt, zowel in de gematigde streken als in de tropen. Er bestaan honderden soorten van en ook nog veel hybriden. Iets wat botanici een ‘moeilijk plantengenus’ noemen. Ik zal mij dus niet op het gladde terrein van de verschillende soorten wagen, maar weet dat het meestal eenjarige planten zijn die tot dezelfde familie behoren als de biet en de rijstmelde (quinoa). Amarant zou in een van de oudste en belangrijkste landbouwgewassen zijn geweest voor de Azteken en Inca’s. Het was voor die eersten een heilige plant die opgedragen werd aan de oorlogsgod Huitzilo- hoge pot met wat olie gegooid, teentje look erover gepochtli. De zaden, die groeien in grote (amarant), perst en een deksel erop. Even omscheppen, enkele rode bloempluimen, zijn bijzonder voedzaam en minuutjes en klaar. Peper en zout kunnen erna nog. bevatten veel eiwitten waaronder vooral het es- Wel, beste lezers, dat was best lekker. De smaak sentiële aminozuur lysine. Het was dus krachtvoer doet wat aan snijbiet denken, een zoete grondsmaak, voor krijgers. Met het meel van de piepkleine zaad- maar deze plant is veel fi jner, zowel letterlijk als fi jes werden poppen gekneed die de godheid voor- guurlijk. Hij ziet er, eenmaal gestoofd, ook smakestelden. Hier en daar schrijft men dat dat gebeurde lijker uit dan echte spinazie. U moet het zeker eens met het bloed van geofferde mensen. Die koeken proberen. Smakelijk. werden dan gedeeld opgegeten door de gelovigen. De Spaanse conquistadores vonden dat niet leuk. nick.trachet@bdw.be Ze verboden de teelt van de amarant, die in Aztekentaal huautli en in het Spaans allegria heet en dat De hele reeks nalezen? wondervoedsel leidde een kwijnend bestaan tot de www.brusselnieuws.be/trachet

a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

BDW 1452 PAGINA 22 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Fotografe Eva Szell (foto links) laat zich inspireren door schaduwen en reflecties. Fotografe Jacqueline Mills vangt beelden tijdens dagdagelijkse excursies (rechts).

Giovanni Cao (links) fotografeert vrienden met het speelgoed van hun jeugd. Nikoletta Racz zet objecten van vroeger en nu samen (rechts).

FOTOTENTOONSTELLING > RETROGRAPHY IN SINT-GORIKSHALLEN

ZWART-WIT, VOL OF WARS VAN NOSTALGIE BRUSSEL – We zien de wereld in kleur, nu eens door een roze bril, soms wat zwartgallig, zelden zwart-wit. Wat als de werkelijkheid plots gereduceerd wordt tot alleen nog gradaties van grijs? Acht Brusselaarsfotografen onderzochten die vraagstelling. Hun werk is te zien op de fototentoonstelling Retrography.

cht fotografen, acht persoonlijke esthetische keuzes. Atef Haikal, Andrea Cruz, Eva Szell, Giovanni Cao, Jacqueline Mills, Jochen Beck, Nikoletta Rácz en Ola Jezowska-Minárik hebben twee zaken met elkaar gemeen: allen zijn ze in Brussel gestrand, vaak als expat, en geen van hen is voltijds of professioneel als fotograaf aan de slag. De ene is al meer ontloken of bedreven in het vak dan de andere. Hoe ze zich onderscheiden van het leger amateurfotografen dat enorm is aangedikt sinds fotografie als medium in een digita-

le wereld zo toegankelijk is? “Er is een verschil tussen snapshotbeelden, die iedereen kan maken, en beelden waar een creatief denkproces achter zit,” zegt Michael Chia, fotograaf en organisator van de tentoonstelling. Michael Chia is afkomstig uit Singapore en is zelf inwijkeling in Brussel. Hij liet lang geleden een job in de luchtvaartsector achter zich om zich volledig op fotografie, zijn passie, te storten. Vandaag geeft hij workshops – veel deelnemers aan de tentoonstelling Retrography leerde hij op die manier kennen – en brengt hij fotografen met verschillende achtergronden samen voor tentoonstellingen. Hoewel digitale fotografie ook in Chia’s werk niet meer weg te denken is, blijft hij verknocht aan zijn klassieke analoge camera en de bijhorende filmrolletjes. “Digitale fotografie heeft de manier van fotograferen drastisch veranderd. Met analoge fotografie schoot je minder plaatjes, maar de output was vaak wel kwali-

tatiever.”

Acht keer retrografie Een regendag. Brusselse kasseien waar je met je hoge hakken op balanceert. Uit een alledaagse wandeling als deze haalt schilderes en fotografe Jacqueline Mills haar visuele ideeën. Jochen Beck fotografeert dan weer de letterlijke en figuurlijke va-et-vient van het expatmilieu, waar het loslaten van vriendschappen en de nostalgie daarrond deel van uitmaken. De foto’s van Eva Szell zijn dan weer een letterlijke vertaling van het woord retrografie: ze legt als het ware met terugwerkende kracht schaduwen en reflecties vast. Ze noemt haar beelden zelf “oefeningen in ruimtelijk bewustzijn.” Giovanni Cao laat zich leiden door de nostalgische sfeer die zwart-witprenten oproepen. Hij gaat op zoek naar speelgoedobjecten. Welke emoties wekt het op als je als volwas-

sene terug je favoriete speelgoed van vroeger ter hand neemt? Gio graaft in de jeugdherinneringen van zijn vrienden, en linkt hun volwassen persoonlijkheid aan wie ze als kind waren. Via beelden wil hij de speelvogels in hen naar buiten lokken. Nikoletta Rácz, al als tiener bezig met fotografie, houdt vast aan het adagium “oud wordt nieuw.” Alle trendy spullen van vandaag voelen verbazend vertrouwd aan. Mensen die zich laten omringen met retro-objecten doen dat uit nostalgie, of om te connecteren met een verleden waar ze geen deel van uitmaakten. Nikoletta fotografeert objecten die vandaag nog steeds functioneel zijn, maar die het slachtoffer zijn geworden van de industriële en technologische revolutie waar we met zijn allen in sneltempo door razen. Sommige objecten dienen tot niets anders meer dan tot pure decoratie. De fotografe plaatst de ‘gedegradeerde’ objecten naast of tegenover hun moderne opvolgers. Niet alle beelden op de tentoonstelling zijn in Brussel, of in België, geschoten. Andrea Cruz’ leidmotief is de ontdekking van Brazilë door de Portugezen. Brazilië en Portugal krijgen dan ook de hoofdrol in haar prenten. Atef Haikals stokpaardje is landschapsfotografie. En sinds de komst van instantfotografie en postproductiesoftware houdt Ola JezowskaMinárik tot slot vast aan de kwaliteiten van het analoge fotografische proces: traagheid, mysterie, onvoorspelbaarheid en imperfectie. Ze zoekt naar poëzie in het toeval en ze neemt je voor Retrography mee op een lange tocht langs de kust. Kim Verthé De expo Retrography loopt in de SintGorikshallen van 1 tot en met 30 december. Elke dag gratis toegang van 10 tot 18u. Vernissage (vrije toegang) op 5 december.

BDW 1452 PAGINA 23 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Artists in residence Béla Bartók in Boedapest

Avant-garde en het platteland Boedapest zelf was pas in 1873 ontstaan uit een samenvoeging van de stadsdelen Boeda, Pest en Oboeda en poogde vòòr de Eerste Wereldoorlog als tweede hoofdstad van de dubbelmonarchie het kosmopolitische intellectuele leven in Wenen te evenaren. Bartók had een dubbelzinnige relatie met de stad. Enerzijds profiteerde hij van Boedapest als kruispunt van culturen om kennis te maken met nieuwe muzikale voorbeelden en zijn eigen internationale carrière te lanceren. Anderzijds was Bartók hard voor het stadsleven: “De geur van de stedelingen! Verachtelijk! Ik was op een trouwfeest in een dorp. Die perfecte jongelingen vol leven, die gezichten die stralen van vreugde, die naïviteit en natuurlijkheid! Als ik nog eens in Pest ben, zal ik de vergelijking nog eens maken tussen deze boeren en de gemiddelde Hongaarse intelligentsia. Voor deze laatsten heb ik een groeiende, bijna pathologische haat ontwikkeld.” Bartók hield daarom afstand van het stadsleven. Het Bartók Museum dat gevestigd is in het huis waar hij de laatste jaren voor zijn emi-

BRUSSEL – Béla Bartók werd op 25 maart 1881 geboren in Nagyszentmiklós vandaag op Roemeens grondgebied, maar toen deel van de enorme Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie. Vanaf 1899 genoot de getalenteerde Bartók een opleiding aan de academie in Boedapest.

gratie naar de Verenigde Staten verbleef, ligt dan ook in de groene heuvels van Buda, buiten het centrum. Maar Bartóks liefde voor het rurale leven kwam natuurlijk vooral tot uiting door het baanbrekende onderzoek naar volksmuziek waar hij in 1905 samen met collega Kodály Zoltán aan begon. Hij zag die volksmuziek als een uitdrukking van het Hongarije waar hij trots op kon zijn, en als een waarachtig antidotum tegen het intellectuele leven in Budapest, dat ondanks de kosmopolitische ambities zijn perifere rol niet kon overstijgen.

En toch kan je Bartók geen enggeestig en traditionalistisch nationalisme verwijten. Hij verzamelde om te beginnen ook volksmuziek van Slovaakse, Roemeense, Bulgaarse, Moldavische, en zelfs Algerijnse en Turkse oorsprong. En hij zag het zowat als zijn levenswerk om die volkstraditie in een heel eigen stijl te verbinden met de universele klassieke muziek. Niet door ze te kopiëren, maar door de vitaliteit en de ritmes ervan te integreren. Dat lukte uiteindelijk toen hij het modernisme van onder meer Stravinsky en Schönberg op-

pikte. Het was dus met een combinatie van zeer internationale avant-garde en zeer regionale tradities dat hij uiteindelijk afrekende met het afgeleefde negentiende-eeuwse artistieke leven van de dubbelmonarchie. Dat neemt niet weg dat Bartók niet blij was met de manier waarop Hongarije na de Eerste Wereldoorlog gedecimeerd werd en daarna met nazi-Duitsland ging sympathiseren. In 1940 trok hij met tegenzin naar Amerika, waar hij in 1945 overleed. Uiteindelijk was het de Belgische priester en musicoloog Denijs Dille die in de jaren 1960 in Boedapest het archief van de componist beheerde, op vraag van het communistische regime dat Bartók aarzelend terug in de armen sloot. In 1988 werd ook zijn lichaam gerepatrieerd, en bijgezet op het Farkasréti kerkhof in Budapest. Misschien is het niet onaardig om te vermelden dat op dat moment Hongaarse nationalistische krachten van op het platteland (bezorgd om Hongaarse minderheden in het buitenland en gekant tegen de Sovjetlakeien in Boedapest) als eerste democratiserende krachten in het Oostblok enige liberalisering bedongen, en daarmee ook de eerste scheur in het IJzeren Gordijn veroorzaakten. In augustus 1989, ruim twee maanden voor de val van de Muur, migreerden er immers al Oostblokkers naar het westen via de geopende grensovergangen tussen Hongarije en Oostenrijk. Opnieuw lag zo ruraal nationalisme ten grondslag aan een internationale doorbraak. Misschien liggen kosmopolitisme en nationalisme, zelfbewuste stedelijkheid en plattelandstrots wel op dezelfde fluctuerende waardenschaal, waardoor ze elkaar ook onverwacht ondersteunen. Michaël Bellon www.brusselnieuws.be/inresidence

ADVERTENTIE

Van harte Brussel tvbrussel in Vlaanderen

In het weekoverzicht van tvbrussel geeft Yasmina je een hartelijke blik op Brussel. Met z’n grote en kleine verhalen, telkens vanop een bijzondere locatie. De Week van tvbrussel, elke zaterdag op Elke zondag op

BDW 1452 PAGINA 24 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Danièle Zucker: “Ik tracht niets te begrijpen. Ik onderzoek misdaden. Alle beschikbare informatie snijd ik in kleine stukjes. Ik moet begrijpen hoé een dader tewerk is gegaan, niet waarom. Ik moet geen empathie hebben.”

DANIÈLE ZUCKER, ANALISTE VAN MISDADIG GEDRAG

‘Iedereen zou een psychopaat moeten herkennen’ BRUSSEL – Ze straalt de présence en jeugdigheid uit van een topactrice, maar ze houdt zich liever bezig met de meest duistere kant van een mensenleven. Profiler Danièle Zucker ontleedt en analyseert menselijk gedrag. Psychopaten, verkrachters en moordenaars zijn haar studieobjecten. “In mijn strijd tegen verkrachting wil ik voor mijn dood toch enkele zaken, hoe klein ook, wijzigen.”

erst een sprong in de tijd, aan de andere kant van de oceaan. In het Amerika van de jaren 1950 stelt psychiater J. Brussel het allereerste daderprofiel op van de ‘Mad Bomber’, de bommenlegger die sinds jaren New York in zijn greep houdt door bommen achter te laten bij de grootste energieleverancier van de stad. Hij stuurt ook dreigbrieven naar de politie, theaters en bioscopen. De politie zit met de handen in het haar en vraagt hulp aan J. Brussel, tijdens de Koreaanse Oorlog hoofd neuropsychiatrie in het leger en al bij de FBI werkzaam als profiler voor de contraspionage. Via gedragsanalyse concludeert Brussel dat de dader een blanke vijftiger en vrijgezel moet

zijn. Uit woorden uit zijn brieven, zoals dastardly deeds (lafhartige daden) leidt de psychiater af dat de dader Engels heeft geleerd uit boeken uit de Victoriaanse tijd. Het gebruik van bommen moet wijzen op zijn Oost-Europese origine. Dat hij daardoor wellicht katholiek is, en veel waarde hecht aan familie, niet geïnteresseerd is in vrouwen, en dus wellicht niet gehuwd maar samenwonend met een familielid. Brussel beschrijft zelfs welk soort jas de dader zal dragen bij zijn arrestatie - een jas met een dubbele knopenrij, dichtgeknoopt, omdat dat type jas in die tijd gedragen wordt door mensen die opgezet zijn met zichzelf. Onwaarschijnlijk? Wanneer de dader – Georges Metesky, een vierenvijftigjarige vrijgezel

die met zijn twee oudere zussen samenwoont – gearresteerd wordt in Connecticut, draagt hij, jawel, een jas met een dubbele knopenrij, dichtgeknoopt. Sindsdien heeft profiling een hoge vlucht genomen in Amerika. In België zijn de profilers nog steeds op enkele handen te tellen. Danièle Zucker is een van hen.

Verkrachting als specialisatie Dat Zucker dag-in-dag-uit het gedrag van misdadigers zou gaan bestuderen, had ze twintig jaar geleden niet voor mogelijk gehouden. Vijftien jaar lang stond de filosofe en doctor in de klinisch psychologie aan het hoofd van het crisiscentrum en de psychiatrische spoeddienst van het Sint-Pietersziekenhuis in Brussel. Ze ving er getraumatiseerde slachtoffers op, onder meer van verkrachting. Maar de dienst was tegelijk een toevluchtsoord van gewelddadige patiënten en patiënten-daders. “Ik heb daar véél gezien, maar ik wist toen nog niets van crimineel gedrag. Ik was naïef.” Op de spoeddienst ging Danièles aandacht al-

maar meer uit naar slachtoffers van verkrachtingen. Ze bouwde psychotherapeutische zorg voor hen uit, en vroeg meer samenwerking met politie en parket. Het vertrouwen groeide en Zucker werd aangesteld om zowel slachtoffers als daders van seksuele agressie aan expertises te onderwerpen. Om zichzelf te bekwamen, klopte ze aan bij Roy Hazelwood, ex-FBI-agent en grondlegger van de profiling-techniek in de VS. “Sinds die intensieve opleiding was ik nooit meer dezelfde. Tijdens mijn eerste trainingsweek dicht bij Washington vroeg ik me af wat ik er te zoeken had. Ik ploegde van ‘s ochtends tot ‘s avonds door video’s en verslagen van de meest gruwelijke daden. Ik leerde over de meest walgelijke fantasieën. Ik durfde haast de straat niet meer op. Overal zag ik potentiële daders. De tweede week heb ik een klik kunnen maken, die ik tot op vandaag niet begrijp.”

Profiling Profilers kennen we vooral van crimiseries op televisie. Maar het werkelijke beroep heeft

BDW 1452 PAGINA 25 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Strijd tegen verkrachting

de onderzoeksrechter en de politie, soms op vraag van een familie start een profiler vanop een compleet duister spoor. Hij of zij is vanaf dan veroordeeld tot dikke dossiers, gerechtsverslagen, getuigenrapporten en plaatsen van delict. “Ik ben gelukkig heel erg gedisciplineerd.” Danièle werkt meticuleus, analytisch, als een wetenschapper. “Ik zou net zo goed astrofysicus kunnen geworden zijn.” Over de wetenschappelijke waarde van profiling zijn de meningen verdeeld. Zo’n vier jaar geleden werkte Danièle Zucker voor de Bende Van Nijvel. De toenmalige procureur des Konings in Charleroi, Christian De Valkeneer, deed haar analyse in de pers af als ‘intellectuele oplichterij’, ook al had hij toegegeven het rapport niet gelezen te hebben. Een mokerslag, maar Danièle Zucker zegt dat ze de scepsis in België rond profiling gewoon is. “In elke beroepscategorie lopen charlatans rond, maar daarom zijn niet alle profilers kwakzalvers.”

DNA VAN VERDACHTEN? Mocht Danièle Zucker de wetten stellen in de strijd tegen verkrachting, dan zou ze de nieuwe DNA-wet, die bepaalt wie een stukje DNA moet afstaan na veroordeling, nog uitbreiden. Zucker zou stalen laten afnemen van àlle veroordeelden, behalve van daders van verkeersdelicten. Ze zou zelfs nog een stap verder gaan en ook een DNAdatabank van verdachten aanleggen. “Een dader wiens zaak in Brussel geseponeerd is, kan nu ongestoord herbeginnen in Gent. Maar als ik dat opper, word mijn voorstel afgeschoten als reactionair, haast fascistisch. In de meeste Europese landen bestaat zo’n verdachtendatabank nochtans. En ja, uiteraard moet zo’n databank voldoen aan bepaalde criteria.”

Elke kleine verandering in de geesten moedigt Danièle Zucker aan. De antiseksismewet bijvoorbeeld, ook al twijfelt ze aan de praktische uitwerking ervan. Of de nieuwe DNA-wet uit 2011, waar Zucker mee voor gestreden heeft en die de lijst van veroordelingen waarvoor iemand een DNA-staal moet afstaan, uitbreidt. Ook daders van inbraak met diefstal of mensensmokkel moeten voortaan een staaltje genetisch materiaal inleveren. Een verbetering volgens Danièle, maar nog niet voldoende (zie kaderstuk) “Een studie uit Groot-Brittannië leert dat 82 procent van de verkrachters al gekend staat bij de politie. Waarom? Omdat verkrachters meestal niet enkel verkrachten, maar ook andere misdaden plegen. Ze plegen fraude, diefstal met geweld, hold-ups, enzovoort. Het is voor hen haast een manier van leven. Want verkrachten gaat nooit over seks. Het gaat altijd over macht.” Danièle heeft nog meer ideeën om in de strijd tegen verkrachting te werpen. Zo zijn labo’s die DNA-stalen onderzoeken momenteel duurder dan in het buitenland. Met billijkere prijzen gaan automatisch meer stalen onderzocht worden. Bovendien moeten politiemensen en rechters beter opgeleid worden om met daders om te gaan. Maar ook aan de opvang van slachtoffers schort volgens Danièle nog heel wat. Naar het voorbeeld van Parijs pleit ze voor traumacentra op sommige spoeddiensten, waar specialisten beter zijn getraind om bijvoorbeeld sporen van dwang te herkennen. “Want dat is het moeilijkste. In de rechtbank is het vaak woord tegen woord.” Kim Verthé De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet

Isabelle Pouget schreef een handig boekje over De Munt.

‘Een gedeelde liefde voor De Munt’ BRUSSEL – Met een gids over de Koninklijke Muntschouwburg heeft de verbrusselde Parisienne Isabelle Pouget een gat in de toeristische publicaties geledigd. Haar ‘guide d’accès’, zoals ze het werkje zelf noemt, snuistert langs alle functies van het gebouw en alle beroepen in de ateliers. Eens wat anders dan de lijvige dossiers die ze voor de media schrijft, als de intendant het nieuwe seizoen voorstelt. Waren er al niet genoeg boeken over De Munt? Isabelle Pouget: “Vooral dikke en uitvoerig gedocumenteerde boeken, ja. En geschreven voor de grote liefhebbers en kenners van opera. Maar voor een zeer breed publiek was er nog niets op de markt. Vandaar deze kleine gids. De operazaal teert nog steeds op ‘un public installé dans la vie’, ondanks alle moeite die we doen om jongeren te bereiken. Bij de rondleidingen die ik aan jongeren gaf, kreeg ik alsmaar de vraag: ‘Heeft u geen handig boekje over De Munt’?.” Hoe legt u een complex kunstenhuis uit? Pouget: “In ons onderwijssysteem krijgt muziek amper aandacht. Dat betekent dat vele volwassenen analfabeet blijven op het vlak van historische muziek en opera. Vandaar dat ze hun kinderen ‘onverschillig’ dom houden op dat vlak. Eigenlijk komen

enkel de kinderen wiens ouders muziekliefhebbers of muzikanten zijn. Velen hebben het dan plots over hun verbazing en fascinatie over iets waar ze het bestaan niet van kenden. Ik heb geprobeerd om in mijn teksten zo eenvoudig mogelijk alle deelaspecten van het grote bedrijf uit de doeken te doen. De geschiedenis van het gebouw, de salons en ateliers, het repertoiresysteem en het creatieproces, de beroepen – van dirigent en en regisseur tot zanger: het komt allemaal beknopt met illustraties aan bod. Maar ook een project als ‘De Munt op het scherm’, het studiebureau, de machinerie, de rekwisieten en de hele financiële onderneming of publiekswerking en vrijwilligersen mecenaswerking leg ik ‘verstaanbaar’ uit.” Wat denkt u extra mee te geven met de handige gids? Pouget: “Het is verbazend om te zien dat iedereen die hier lang werkt, persoonlijk ‘zwaar investeert’ in deze grote fabriek. Het gaat om een gedeelde passie, zelfs een gedeelde liefde voor De Munt, die in alle diensten herkenbaar is, of het nu bij de kapsters of op het secretariaat is. Ik heb geprobeerd om dit tastbaar te maken.” Jean-Marie Binst Het verhaal van de Munt, Snoeck (Ned.) en Mardaga (Fr.), 144 blz., 19,95 euro.

BRUSSEL HELPT (WIE EENZAAM IS). Op 24 november gaat de solidariteitsactie Brussel Helpt van start. Brussel Helpt is een samenwerking tussen FM Brussel en Muntpunt. De actie draait rond eenzaamheid en de bedoeling is om geld in te zamelen voor de Brusselse Lokale Dienstencentra. Het slotevenement is een benefiet in Muntpunt op 13 december. n SUBBACULTCHA ZOEKT REDACTEUR ELEKTRONISCHE MUZIEK. Het onafhankelijke muziek- en cultuurplatform Subbacultcha is op zoek naar een redacteur die zich wil specialiseren in elektronische muziek voor het magazine en de website. Wie interesse heeft, mailt naar kasper-jan@subbacultcha.be, voor 10 december. n BENEFIET ‘BAZAAR DE NOËL’. Association Femmes d’Europe organiseert op 29 november een benefietavond ‘Bazaar de noël’: 50 kraampjes met boeken, speelgoed, juwelen, een rommelmarkt, en een tombola. De opbrengsten gaan naar de humanitaire projecten van de organisatie, die zich op kleine schaal inzet voor onderwijs, opleidingen en gezondheid voor vrouwen en kinderen. Het benefiet vindt plaats in Espace Beaulieu (Beaulieulaan 5 – 1160 Brussel) van 10 tot 18 uur. Info: www.assocfemmesdeurope.eu. Samengesteld door Dylan Belgrado

CULTUUR KORT

“Lees er niet in voor het slapengaan,” zegt ze aan mensen die ze haar boek Profiling. Hoe

“Je wordt geen verkrachter van de ene dag op de andere. De eerste verkrachting wordt meestal gepleegd rond de leeftijd van 14 jaar”

Serieverkrachters

een dader zichzelf verraadt toestopt. Het boek is voor Danièle een manier geweest om komaf te maken met misverstanden rond profiling. “Ik heb het geschreven voor speurders, maar ook voor het brede publiek. Ik vind dat iedereen een psychopaat zou moeten herkennen,” zegt ze luchtig. Zucker stoort zich ook aan de vooroordelen die overeind blijven als het over seksuele misdaden gaat. “Mensen, ook vrouwen, gaan er te vaak van uit dat een verkrachting een uit de hand gelopen seksueel spelletje is. Voor de rechter is het meestal het woord van de ene tegen het woord van de andere. En zo worden zaken geseponeerd.” Dagelijks dienen in België acht tot tien slachtoffers van seksuele agressie een klacht in. Studies wijzen uit dat dat maar een topje van de ijsberg is, en dat in 90 procent van de gevallen geen aangifte wordt gedaan. Bovendien scoort België bijzonder slecht als het gaat om het vervolgen van daders: slechts 4 procent wordt effectief vervolgd. De veroordeling is haast altijd met uitstel. Maar, waarschuwt Danièle Zucker, bijna elke verkrachter is een serieverkrachter. “Je wordt geen verkrachter van de ene dag op de andere. Het begint meestal op jonge leeftijd, met fantasieën of folteren van dieren, gewelddadig gedrag onder broers of zussen, of brandstichting. De eerste verkrachting wordt meestal gepleegd rond de leeftijd van 14 jaar. Wanneer een dader voor het eerst gepakt wordt op zijn twintigste, gaat hij uiteraard aan de ondervragers zeggen dat het zijn eerste keer is, wat natuurlijk niet klopt.” Ook therapie is volgens Danièle Zucker haast altijd een doekje voor het bloeden. Bovendien komen verkrachtingszaken voor de correctionele rechtbank, terwijl ze volgens Danièle in een assisenhof thuishoren, waar de straffen doorgaans strenger zijn en de verjaringstermijn langer. “Zo geef je als maatschappij de foute boodschap, namelijk dat seksuele agressie uiteindelijk niet zo erg is. Want ja, ze is er toch niet dood van, hé? En er was toch geen bloed.”

weinig van doen met de helden-hoofdrolspelers die via een reeks gedachtenflitsen, toevalstreffers en inzichten bij een glas whisky in het holst van de nacht de meest complexe moordzaken ontrafelen. De job van een profiler is eenzaam. Hij of zij wordt pas ingeschakeld als de klassieke onderzoeksmethodes falen om de dader te vinden. Soms in nauwe samenwerking met

BDW 1452 PAGINA 26 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

Roller derby > Anne-Sophie Lescrenier trekt naar wereldkampioenschap in Dallas

‘Schrik? Ken ik niet’ BDWSPORT

BRUSSEL – Roller Derby verovert begin december voor even het Amerikaanse Dallas. Dertig ploegen uit alle uithoeken van de wereld komen er samen om te bepalen wie de sterkste is. Team Belgium telt vier speelsters van de Brussels Derby Pixies, waaronder Anne-Sophie Lescrenier (25), beter bekend als Todestrieb. Ze is klaar om haar volle gewicht in de schaal te werpen.

‘E

en groep meisjes die in elkaar vliegen? Dat moest wel iets voor mij zijn,” vertelt Todestrieb met een glimlach. “Al was mijn eerste kennismaking met roller derby nogal pijnlijk. Ik had de sport via een reportage op ARTE en de film Bliss leren kennen, en had het geluk dat twee vriendinnen mee aan de wieg stonden van de Brussels Derby Pixies. Toen zij me de basis aanleerden als eerste kennismaking ben ik hard gevallen. Resultaat: een pijnlijk staartbeentje waardoor ik zowat een maand last had bij het zitten.” Ondanks de pijn trok ze toch naar de Fresh Meat Day van de Pixies. Dat is een rekruteringsessie waar het nieuwe ‘vlees’ gewikt en gewogen wordt. Todestrieb werd goed bevonden en maakt sinds 2011 deel uit van de Brusselse ploeg. “Aanvankelijk was er nog heel wat schaafwerk nodig, hoor. Ik had wel wat gerolschaatst toen ik klein was, maar tijdens die eerste trainingen leek ik meer op een eend op rollers (lacht). Daar is snel verbetering in gekomen, net als in mijn conditie.” “Ik had aanvankelijk wat bedenkingen bij het beoefenen van een ploegsport, en dan ook nog eens met een groep meisjes. Ik geef toe dat ik soms even denk: help! (lacht). Maar 90 procent van de tijd is het echt wel leuk.” Dat het meteen klikte tussen Todestrieb en roller derby is geen toeval. De sport wordt wel eens omschreven als rugby op rolschaatsen en is zeker niet voor doetjes. En laat de Brusselse nu net een grote fan zijn van stevige fysieke contacten. “Ik ben iemand die haar agressiviteit op de ene of de andere manier moet kunnen uiten. Je vindt me al sinds mijn vijftiende in moshpits op metalconcerten, ik had dus al wat ervaring. Schrik? Dat ken ik niet. Mijn kracht is mijn sterkte, ik vlieg er altijd in. Dat heeft een grote rol gespeeld in mijn ontwikkeling. Heel wat meisjes durven niet echt in contact te gaan omdat ze schrik hebben om zich pijn te doen. Mijn functie in de ploeg is dan ook vooral de aanvallen van de tegenstander afblokken.” “Mijn bijnaam is Todestrieb. Dat betekent doodsdrift, een term die ik tijdens mijn studies psychologie heb geleerd. Ik vond het wel passen. Het is niet verplicht om een bijnaam te hebben, maar de meeste meisjes hebben er wel een.”

Zumbales Naast Lescrenier staan er ook dames in de ploeg die slanker en meer op finesse spelen. Want, vergis u niet, in roller derby vindt iedereen zijn plaats. Je hoeft dus niet van kop tot teen gespierd te zijn om het te kunnen spelen. De Brussels Derby Pixies hebben een ideale mix en plukken daar de vruchten van. “We hebben altijd onze goede sfeer kunnen

Anne-Sophie Lescrenier: “Ook al eindigen we laatste, ontgoocheld zullen we niet echt zijn omdat we ons best gedaan hebben.”

“We zijn een competitieve groep, niet de zumbales van dinsdagavond, hé” behouden en daarvoor benijden heel wat ploegen ons. Voor de trainingen en wedstrijden staan we te zingen en grapjes te maken, maar eens we onze strijdkreet uitroepen, is het pure ernst. Die combinatie van plezier en focus is goed en heeft er mee voor gezorgd dat we momenteel derde staan in het klassement.” “Bij roller derby doe je geen half werk. Je moet ervoor gaan, naar de trainingen komen en je inzetten voor de club. Dat heeft zelfs al voor relatieproblemen gezorgd. We zijn een competitieve groep, niet de zumbales van dinsdagavond, hé.”

JAAR VAN DE BEVESTIGING? Anne-Sophie Lescrenier koestert de droom om met de Pixies het Flat Track Roller Derby Championship te spelen, een competitie waar de beste ploegen ter wereld aan deelnemen. “Momenteel zijn we als ploeg nog ‘apprentice’, maar we zouden binnenkort ‘confirmed’ moeten worden,” vertelt de Brusselse. “Eens je die status hebt, is het zaak om zoveel mogelijk wedstrijden te winnen en op te klimmen in de ranking. Indien we als ploeg en als land de komende tien jaar blijven groeien, dan zie ik ons dat niveau wel halen. Maar daarvoor moeten we ons met dezelfde overgave blijven inzetten.”

Geen eendagsvlieg Die inzet houdt ook in dat iedereen helpt bij het beheer van de vzw. Todestrieb zegt elke dag wel op de ene of andere manier bezig te zijn met de Pixies. Het levert haar heel wat ervaring op vlak van organisatie op. De clubs reizen bijvoorbeeld regelmatig om in het buitenland matchen te spelen. “Je merkt wel dat er tijdens de Fresh Meat days af en toe meisjes komen die eigenlijk wat foto’s willen nemen op hun rollers en er leuk willen uitzien. Maar zij

houden het niet langer dan twee weken uit.” Ronddartelende meisjes die alleen geïnteresseerd zijn in hun looks, zullen niet te vinden zijn in Dallas. Daar vindt van 4 tot en met 7 december het wereldkampioenschap roller derby plaats. Voor Todestrieb een droom die uitkomt. “Toen de nationale ploeg werd opgericht, was het duidelijk mijn ambitie om erbij te horen.

Ongeveer een jaar geleden werd een eerste selectie gemaakt voor het wereldkampioenschap, in mei volgde de definitieve. Ik herinner me dat ik in een vergadering zat en op mijn gsm zag dat ik erbij was. Ik heb mij moeten inhouden, maar achteraf was er toch even een uitbarsting van geluk.” “Mijn trainingsregime is niet speciaal opgevoerd. Ik train nog steeds twee à drie keer met de Pixies en maandelijks een keer met de nationale ploeg. Ter plekke zullen we ongetwijfeld gebruik maken van de fitness in het hotel, maar er staat nog niet echt iets vast.” De dames trekken van 1 tot 9 december naar Dallas met twintig speelsters, drie trainers, een manager en een fotograaf. Die hele delegatie staat volledig zelf in voor het financiële plaatje en de organisatie. Ze zitten in een poule met Griekenland, Italië en Australië, en hopen vooral tegen hun Europese tegenstrevers iets te rapen. “Winnen tegen Australië is zowat onmogelijk want zij zijn zeer sterk, net als de Verenigde Staten. Zij zijn volgens mij nu al bijna zeker van de wereldtitel. De sport staat er al veel verder dan bij ons.” “Het is voor ons vooral zaak om ervaring op te doen. We gaan volop onze kans en zien wel. Ook al eindigen we laatste, ontgoocheld zullen we niet echt zijn omdat we ons best zullen gedaan hebben. Ik denk dat dit WK er voor zal zorgen dat meisjes die met roller derby zijn begonnen, zullen doorbijten.”

Tim Schoonjans

BDW 1452 PAGINA 27 - DONDERDAG 27 NOVEMBER 2014

@MaxDeZeeuw Missing my wife!

ESTAFETTE > KEN LAMBEETS

Een omnisportheld op het erepark

SPORT KORT

De sportdienst van de Vlaamse Gemeenschapscommissie blijft BRUSSEL LOOPT uitbouwen. Vorig jaar werd de loopgids uitgebracht waarin allerhande tips, programma’s en andere interessante informatie werd gebundeld voor potentiële en actieve lopers. Sinds kort wordt de Facebookpagina van Brussel Loopt ook actief gebruikt. U leest er bijvoorbeeld waar het leuk lopen is, wat de Brusselse loopclubs van plan zijn, enzovoort. Een must voor zowel beginnende als ervaren lopers. n Komende zaterdag zorgt de MEETING VAN DE ENTENTE voor de nodige loopactie. Het brengt atleten van de verschillende Brusselse atletiekclubs samen aan het sportief centrum La Woluwe. Vanaf 14 uur zullen deelnemers het in verschillende leeftijdscategorieën tegen elkaar opnemen op de zestig meter en de zestig meter horden. n Voor dansactie moet u nog

De projecten die gesteund worden zijn uiteenlopend, maar kaderen steeds in de strijd tegen aids. Zo wordt dit jaar bijvoorbeeld de holebifoon gesteund, die een nieuwe zichtbaarheidscampagne lanceert waarmee het de moeilijkheden wil aankaarten die mensen met hiv ondervinden om hun status al dan niet bekend te maken. Of ook nog een project in Bujumbura (Burundi) dat onder meer gemeenschappen wil sensibiliseren rond aidspreventie, betere hygiëne, enzovoort. “We beweren natuurlijk niet dat we met het geld een remedie zullen vinden voor aids, maar de projecten die we steunen bieden toch een echte steun. En dat is aandoenlijk om te zien.” Zondag worden 250 à 300

Wip eens binnen

mensen verwacht in het zwembad Victor Boin (Wipstraat 38 in Sint-Gillis). Zowel zwemmers als toeschouwers zijn van harte welkom om binnen te wippen en het goede doel te steunen. “Tussen 12 en 18 uur zullen zes baantjes gebruikt worden om de lengtes af te leggen. De zwemmers laten zich sponsoren en proberen zoveel mogelijk geld bij elkaar te rapen. Al wil ik meteen ook zeggen dat het niet uitmaakt of iemand al dan niet goed zwemt. Het belangrijkste is langskomen en deelnemen, of gewoon de zwemmers komen steunen. Er zal ongetwijfeld – zoals bij elke editie – heel wat sfeer zijn.” “Volgend jaar organiseren we de twintigste editie van Swim For Life. Wat het dan gaat worden is nog een groot vraagteken, maar er zal wel iets specialer uit de bus komen.” Tim Schoonjans

“Zowel op vlak van opbrengsten als wat betreft aantal deelnemers gaat het al sinds onze eerste editie in 1996 in stijgende lijn,” vertelt Bruno Olislaeger, voorzitter van BGS. “Die 450.000 euro hebben we niet alleen met Swim For Life ingezameld, maar ook met activiteiten als Badminton For Life, Sing For Life, enzovoort. Al is de zwemmarathon wel het voornaamste evenement.”

BRUSSEL – 450.000 euro zamelde Brussels Gay Sports (BGS) de afgelopen negentien jaar in, voornamelijk met Swim For Life. Komende zondag zullen opnieuw heel wat baantjes getrokken worden om zoveel mogelijk geld bijeen te rapen.

Zwemmen voor het goede doel

Brussel. Om de oorlogsmiserie te vergeten, stort hij zich op allerlei sporten. Hij sluit zich aan bij zwemclub Royal Brussels Poseidon. Maar liefst tien keer na elkaar wordt hij Belgisch kampioen zwemmen op de 100 meter vrije slag, drie keer neemt hij deel aan de Olympische Spelen. Als beloning voor zijn zwemprestaties mag Van Schelle later samen met architect Michel Polak het naar verluidt prachtige zwembad van het Brusselse Résidence Palace ontwerpen. In de winter doet Martial aan bobsleeën, en ook dat doet hij met verve: op de Winterspelen van 1936 in Garmisch-Partenkirchen wordt hij samen met Max Houben negende. In de viermansbob eindigen de Belgen zelfs op de vijfde plaats. Terloops is Martial een van de pioniers van basketbal in ons land. En als avontuurlijke ziel neemt hij in 1933 en 1938 deel aan de legendarische Gordon Bennett Cup voor ballonvaarders. Naast een uitzonderlijk sportman is van Schelle ook een vernuftig zakenman. In het begin van de jaren 1930 is hij eigenaar van twee Brusselse ijsbanen, waar hij succesrijke ijsgala’s en ijshockeywedstrijden organiseert. Net zoals Cyrille Van Hauwaert, Philippe Thys, Georges Heylens en andere sporters hem dat voor- of nadeden, heeft Van Schelle ook zijn eigen sportwinkel in Brussel: Van Schelle Sports, in de Lokumstraat aan het Centraal Station. Als toetje opent hij een keten van snelschoenmakerijen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bespioneert Van Schelle de bezetter, heeft hij een clandestiene radiozender en betaalt hij voermannen om vluchtelingen naar GrootBrittannië te smokkelen. Op 15 januari 1943 wordt hij aangehouden en overgebracht naar het Fort van Breendonk, waar het regime van een concentratiekamp heerst. Twee maanden later wordt hij ter plekke gefusilleerd, samen met enkele leden van zijn verzetsgroep. De executiepalen staan er nog. AE

SWIM FOR LIFE TEGEN AIDS

De Nationale Schietbaan, een aangenaam stukje groen op een boogscheut van de VRT-toren, was in de eerste plaats een plek waar schutters van de Garde Civique en van het leger schietoefeningen hielden, en een mekka voor Brusselse amateursporters, lang voor er van Lionel Cox sprake was. Maar de Schietbaan heeft ook een gruwelijk kantje: tijdens de Tweede Wereldoorlog werden er heel wat verzetshelden gefusilleerd. Youra Livschitz bijvoorbeeld, een van de drie mannen die erin slaagde om in april 1943 in Boortmeerbeek een transport naar Auschwitz tot stand te brengen. Op dodenherdenking bezoek ik de plek in het gezelschap van een doorgewinterde historica en een verloren gelopen Antwerpenaar. We wandelen langs de 365 kruisjes. Achter iedere naam schuilt het verhaal van een mensenleven, dat vast veel wendingen heeft gekend: vaak vervelende, altijd verrijkende. Op sommige graven liggen verse bloemen, geschonken door een Brusselse gemeente of een buitenlandse ambassade. Op enkele tombes hebben voorbijgangers stenen gelegd: een Joods gebruik. Op een van de kruisjes lees ik de naam ‘Martial Van Schelle’. Van Schelle wordt in 1899 geboren in Merksplas als zoon van een Amerikaanse moeder en een Brusselse vader, die allebei voor het Rode Kruis werken en in hun vrije tijd varkens en kippen fokken. Martials ouders reizen vaak en al op jonge leeftijd ontdekt Van Schelle de Verenigde Staten. Daar bevindt hij zich tijdens het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, in het gezelschap van zijn moeder. Die laatste besluit om alleen terug te keren naar Europa en koopt een ticket voor de Lusitiana, een schip dat tijdens de overtocht getorpedeerd wordt door de Duitsers. Martials moeder overleeft de aanslag, maar overlijdt niet veel later aan een zware longontsteking. De nog piepjonge Martial neemt dienst in het Amerikaanse leger en is deel van het eerste front dat de oversteek naar Frankrijk maakt. Na de oorlog vestigt Van Schelle zich in

Het leven van een topsporter kan hard zijn. Basketbalspeler Maxime De Zeeuw verzilverde zijn uitstekende seizoen bij Antwerp met een transfer naar het Italiaanse Virtus Roma, waar hij een sterk seizoenbegin kent. Zijn vrouw verhuisde aanvankelijk met hem mee, maar verblijft tijdens de laatste weken van haar zwangerschap in België. De rijzige Brusselaar zit dus alleen in Rome en zal zijn wederhelft wellicht pas terugzien bij de bevalling. En dan gebeurt het wel eens dat je heimwee hebt. TS

Eindredacteur Ken Lambeets houdt van literatuur en van echte sporten

swimforlife.bgs.org

wachten tot 11, 12, 13 en 14 december; maar wat voor actie! RED BULL FLYING BACH is een show waarin klassieke muziek en breakdance gecombineerd worden. De verbazende danspassen worden verzorgd door dansers van Flying Steps, een Duits breakdancegezelschap dat in het verleden onder meer vier keer wereldkampioen is geworden. Acht dansers, live begeleid door een pianist, zullen het Koninklijk Circus op stelten zetten tijdens een zeventig minuten durend spektakel. Alle nodige informatie staat op www. redbull.com. n Zondag zullen er in de omnisportzaal Neerstalle (Zwartebeekstraat 23 in Ukkel) wellicht ook wat lichamen in het rond vliegen, maar dan minder sierlijk. In de IRIS NATIONAL JUDO TEAMS TROPHY worden ploegen van vijf mannelijke judoka’s tegenover elkaar gezet in drie categorieën: U15, U18 en U23. De eerste deelnemers worden vanaf half één gewogen. TS

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE François Bettens (a.i.). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).