Issuu

MUSA YARAMIS Chaldeeuwse katholieken vinden thuis in Schaarbeek LEES P.10 DE MARX SISTERS: DE ERFENIS VAN HET KAPITAAL En ook: Hans Op de Beeck, Bas Devos en Bonom.

30 10 14

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

VERVLOEKT ZIJ DEN OORLOG VISIONAIR ‘MOLENBEEKS’ OORLOGSDRAMA UIT 1914 OPNIEUW VERTOOND LEES P.18-19

STRIPMUSEUM BESTAAT 25 JAAR INTERVIEW MET DIRECTEUR WILLEM DE GRAEVE OP P. 20

VLIEGERKAST BRUSSEL – Bijna drie maanden na het verstrijken van de beslissing van de rechtbank van eerste aanleg heeft de nieuwe Federale minister van Mobiliteit, Jacqueline Galant (MR), de stopzetting van twee vliegtuigroutes uit het plan-Schouppe/Wathelet bevolen. Daarmee zit het luchthavendossier in een impasse. Vanaf 2 november wil Brussels minister van Leefmilieu Céline Fremault (CDH) immers boetes innen als de verboden routes nog worden gebruikt. Vermits Belgocontrol, de organisatie die verantwoordelijk is voor de routes, echter 30 weken nodig heeft om de routes aan te passen, zal er hoe dan ook tot april boven Brussel worden gevlogen. Uit ons luchtvaartdossier blijkt alvast dat het planSchouppe/Wathelet gekelderd werd door politiek Brussels gemanoeuvreer. LEES PAGINA 6-7-8: ‘HET VLIEGTUIGDEBACLE’ EN EDITO PAGINA 2: ‘KAR GEKEERD’

N° 1448 VAN 30 OKTOBER TOT 6 NOVEMBER 2014 ¦ WEEK 44: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE

BDW 1448 PAGINA 2 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

En toen keerde iedereen zijn kar. Het zou een inleiding kunnen zijn bij menig politiek artikel. Maar in het geval van het luchthavendossier dat u binnenin deze krant vindt, is het zeker van toepassing. Het was de ambitie van Etienne Schouppe om te schitteren met een goede oplossing voor een aartsmoeilijk dossier, maar de schittering ontplofte in het gezicht van Schouppes opvolger, Melchior Wathelet. Wathelet werd in Brussel verweten dat hij eenzijdig aan het plan van Schouppe had gemorreld, en dat dat nadelig was voor Brussel. Terwijl Wathelet waarschijnlijk gewoon goed heeft geluisterd naar zijn collega’s binnen en buiten de federale regering, die druk op hem legden om zo snel mogelijk tot een akkoord te komen, ook al moesten daarvoor democratische procedures worden genegeerd. Hoogstens kan Wathelet dan politieke naïviteit worden verweten. Maar iedereen keerde zijn kar, en alleen Wathelet werd de kop van Jut. Wat het actiecomité Pas Question betreft, kunnen we weinig anders dan bewondering hebben voor de ijver waarmee ze de grote manco’s in het dossier uitvlooiden en in hun voordeel gebruikten. We weten natuurlijk niet zeker of Pas Question echt bezig is met een

WAUTER MANNAERT

Kar gekeerd

door Christophe Degreef

BDWVOORGROND

VAN DE REDACTIE

maatschappijproject waarin vliegen aan banden wordt gelegd ter bescherming van de Brusselaars. Het kan ook zijn dat het om een optelsom van louter lokale en individuele belangen gaat. Of wat moeten we anders denken van een comité dat prat gaat op studies die zeggen dat de waarde van vastgoed in de nieuwe overvlogen gebieden van Brussel met x procent is gedaald? Hoezeer het luchthavendossier ook communautair is, in dit geval was het vooral een Franstalig-Brusselse strijd, oostrand-faciliteiten inbegrepen. Daarbij wisselden politieke acteurs van positie, voedden ze het actiecomité-van-het-moment, en hielden ze vooral in het achterhoofd waar niét gevlogen mocht worden (‘hier’). Ook dat heeft niets met een maatschappijproject te maken, maar met plat opportunisme. En dus werd een ambitieus vliegtuigplan in geen tijd afgevoerd. Het in stand houden van de lokale Brusselse particratie was daarbij doorslaggevend. Luidt de kernvraag dan of een overheid zich mag bezondigen aan het niet volgen van procedures die het zichzelf wil opleggen? Of luidt ze dan of Brussel overvlogen mag worden? In het eerste geval zeggen we volmondig ‘neen’, in het tweede geval voorzichtig ‘ja’. Brussel mag overvlogen worden, want zolang Brussels Airport ligt waar het ligt kan men echt moeilijk anders wil men eerlijker spreiden. Willen politici dat echt niet, dan moeten ze een alternatief voorstellen. Een nieuwe luchthaven, bijvoorbeeld, ver van enige agglomeratie. Dat is pas een maatschappijproject.

Toen de keuken van Simone Scheers (l.) verbouwd werd, ging ze elke middag eten bij buurvrouw Jeanne De Neef.

Samenleving > Buurtpensioen bedreigd

‘Zonder financiering stopt het’ BRUSSEL – Het Buurtpensioen, een proefproject van informele buurtzorg dat een jaar geleden begon in Heembeek, is een succes. Toch is het voortbestaan onzeker. “Als we geen subsidie krijgen, houdt het op,” zegt initiatiefneemster Katleen Deruytter. Het model voor het Buurtpensioen komt uit Engeland. Daarbij doen buren eenvoudige klusjes zoals boodschappen, gordijnen ophangen of samen gaan wandelen, voor elkaar. Ze kunnen hun ‘werkuren’ laten registreren en opsparen voor de dag dat zij zelf hulp nodig hebben. Ook kunnen ze de gespaarde werkuren doorgeven, bijvoorbeeld aan een hulpbehoevende ouder. Dankzij de Sociale Innovatiefabriek van ex-minister Ingrid Lieten (SP.A) kreeg Deruytter de kans om het systeem een jaar uit te proberen in Neder-over-Heembeek. Na dat jaar blijken de ervaringen zeer positief. Deruytter: “We hadden gerekend op vijftien deelnemers, maar het zijn er intussen vijftig. Ook bereiken we de juiste doelgroep, met name mensen die geïsoleerd leven. De gemiddelde leeftijd is 74, de oudste deelnemer is 99.” De meest aangevraagde klusjes zijn bezoek, boodschappen en vervoer. “De eenzaamheid in de wijk is schrijnend, en veel groter dan ik besefte,” zegt Deruytter. Ook de hulpgevers doen vaak mee om met anderen in contact te komen. “Of ze doen mee omdat ze trots zijn op deze primeur in Heembeek, of omdat ze erbij willen horen.” Jeanne De Neef, 70 en alleenstaande, is een enthousiaste vrijwilligster van het eerste uur. Door het project kwam ze in nauwer contact met haar overbuurvrouw van 84. “Toen haar lekkend huis hersteld werd, heb ik elke dag voor haar gekookt en hebben we samen gegeten. Dat was heel gezellig,” vertelt De Neef, die na een wekenlang verblijf voor een knieoperatie in het ziekenhuis net terug thuis is. “Mijn buurvrouw heeft al die tijd mijn brievenbus

leeggemaakt en voor mijn kat gezorgd.” Bedoeling van Deruytter was om na het eerste jaar ook elders Buurtpensioen-antennes te openen. Om die reden hebben enkele vrijwilligers ondertussen het operationele beheer van de dienst in Heembeek overgenomen. Vele gemeenten, binnen en buiten Brussel, hebben interesse. Vooral in Brussel-Stad is de bereidheid groot om het initiatief materieel te steunen.

Partners Voorts wil Deruytter het Buurtpensioen, dat nu ingebed is in het Kenniscentrum Woonzorg, verzelfstandigen tot een duurzame onderneming. “We willen een vzw die werkt als een coöperatieve. In plaats van op zoek te gaan naar geld willen we ons vooral laten steunen in werkuren en materiaal. Dat gebeurt nu al. Studenten van UCL ontwikkelen een programma om vraag en aanbod van de klussen te matchen. En verzekeringsbedrijf Delta Lloyd Life, een van onze vele partners, wil ons zijn oude laptops schenken, de vrijwilligersverzekering regelen en ons helpen bij het organiseren van het vervoer.” Het pilootproject loopt deze week ten einde. Grote vraag is: komt er een vervolg? Behalve steun in natura heeft het Buurtpensioen een minimum aan centen nodig. Deruytter, die het afgelopen jaar voor twee dagen per week werd betaald, maar zich meer dan voltijds inzette voor het project, zoekt geld voor een fulltime coördinator, een halftijdse Franstalige medewerker en iemand voor de begeleiding bij de verzelfstandiging. Alles samen goed voor 160.000 euro. “We hopen dat de Vlaamse overheid en Europa over de brug komen. Zo niet, stopt het. In Heembeek zal het Buurtpensioen dan nog wel een tijd blijven bestaan. De vrijwilligersgroep is heel hecht en enthousiast. Maar zonder sturende kracht vrees ik dat het ook daar op termijn uitdooft.” Bettina Hubo

BDW 1448 PAGINA 3 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Stadsontwikkeling > “Brussels Planbureau is een machtsgreep van de PS”

Groen vreest solo slim van minister-president Vervoort BRUSSEL - Groen kon de nieuwe ordonnantie inkijken voor de oprichting van een Brussels Planbureau. “Die zorgt voor een absolute machtsconcentratie bij ministerpresident Rudi Vervoort (PS),” zegt Brussels parlementslid Arnaud Verstraete. De Brusselse regering wil graag vooruit met de stad en is van plan om alle strategische diensten van de administraties samen te brengen in één Brussels Planbureau. Dat zal onder toezicht komen van ministerpresident Vervoort. Het gaat om diensten van de adminstraties Ruimtelijke Ordening en Huisvesting, het Agentschap voor Territoriale Ontwikkeling, de Grondregie, delen van de MIVB, Mobiel Brussel, Leefmilieu Brussel en een aantal observatoria. Het Brussels Planbureau zal analyseren, ontwikkelingsplannen maken, de bevolking sensibiliseren en wordt ook het secretariaat van de Gewestelijke Ontwikkelingscommissie. Daarnaast richt de regering een operator op, in de schoot van de Maat-

Verstraete: “Er bestaat een plan voor de kanaalzone. Maar het is nergens te vinden.”

schappij voor Verwerving van Vastgoed, die de plannen zal uitvoeren. Arnaud Verstraete: “Je vraagt je af of de andere regeringsleden wel weten wat hier gaande is. Grote delen van hun administratie komen onder het toezicht van de minister-president. De ministers zullen alleen maar acte kunnen nemen van de beslissingen die het Brussels Planbureau neemt. Zo staat het tenminste in de ontwerpordonnantie die de regering in eerste lezing heeft goedgekeurd.”

Goede bedoelingen Volgens Verstraete is de machtsconcentratie hiermee compleet. “Vervoort zal verantwoordelijk zijn voor het uittekenen van de stad voor de komende jaren. Het is op zich goed dat de regering eindelijk vooruitgang wil boeken, maar het risico bestaat dat er onder het mom van goede bedoelingen slechte beslissingen worden genomen.” Verstraete maakt de vergelijking met de jaren 1950 en 1960 toen er met het Leopold II-viaduct en de ontwikkeling van de Noordwijk ook door enkelingen ondoordachte beslissingen zijn genomen waar Brussel nog altijd de sporen van draagt. “Ook toen waren de bedoelingen goed.” Verstraete ziet verder hoe Vervoort sowieso al de belangrijkste territoriale bevoegdheden heeft: de Haven, Stadsontwikkeling, de Wijkcontracten, Toerisme, Citydev en het onteigeningsbeleid. “Daarbij komt dat het regeerakkoord komaf maakt met de Bijzondere Bestemmingsplannen. Vraag is of er nog voldoende inspraak zal zijn van de bevolking. Neem nu het plan voor de kanaalzone. Dat is zogezegd beslist, maar is nergens te vinden. Is dat normaal? Ik denk van niet.”

Steven Van Garsse

WO I-DAGBOEK GEMAAKT VAN LOONBRIEFJES Het oorlogsdagboek van Ernest Clarysse bestond uit samengebonden loonbriefjes van de schoenfabriek waar hij werkte. Clarysse onderhield tijdens WO I een levendige correspondentie met soldaten aan het front en geïnterneerden in het neutrale Nederland. Zijn kleinzoon, KU Leuven-professor Willy Clarysse, bracht het dagboek vorige week zaterdag naar de Koninklijke Bibliotheek om het te laten inscannen. De Koninklijke Bibliotheek en Europeana 1914-1918 zullen het daarna online zetten. Beide organisaties willen ook de oorlogsverhalen van de Brusselaars levend houden en ze delen met het grote publiek. In navolging van de collectiedagen in In Flanders Fields, die in 2012 een groot succes waren, kunnen Brusselaars (en anderen) op 5 en 6 december tussen 10 en 16 uur hun documenten laten inscannen op de zesde verdieping van de DV Koninklijke Bibliotheek. FOTO: © SASKIA VANDERSTICHELE

BDW 1448 PAGINA 4 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Uitgelicht > Meer plaatsen beschikbaar in winteropvang

‘Dit is een stap vooruit’ BRUSSEL – De nieuwe Brusselse regering lijkt het te menen met de opvang van daklozen deze winter. Pascal Smet (SP.A) en Céline Fremault (CDH) kondigden samen 1.241 plaatsen aan, en de komst van een nieuw centrum voor de permanente opvang van gezinnen. Armoedeorganisaties zijn voorzichtig positief.

e Brusselse regering is de crisis in de winteropvang van vorig jaar duidelijk niet vergeten. Er worden dit jaar 29 procent meer bedden ter beschikking gesteld aan daken thuislozen. Naast de 206 opvangplaatsen die het hele jaar open zijn, zijn er vanaf 1 november 865 extra bedden beschikbaar in de Koningsstraat (350), de Troonstraat (115) en op het Solvayplein (400). Voor die laatste locatie zou de federale regering wel nog met 1,2 miljoen euro over de brug moeten komen. Als het echt koud wordt, gaan er nog eens 150 opvangplaatsen open in twee privégebouwen (een ervan is het Belgacomgebouw in de Borrensstraat in Elsene) en 20 bedden in containers, voor daklozen met honden. In de Jan Blockxstraat in Schaarbeek heeft de Brusselse regering dan weer een pand gekocht, waar na renovatie 150 opvangplaatsen permanent beschikbaar zijn. Daar zullen vooral dakloze gezinnen met kinderen worden ondergebracht, zo-

als de families die nu al maanden in de Troonstraat verblijven. Smet en Fremault, bevoegd voor Bijstand aan Personen in de GGC, stelden hun plan voor samen met

bij Samusocial was sowieso al niet best; de vzw had een kritische financiële doorlichting gekregen, en Peraita, toen directrice, was onder vuur komen te liggen omdat ze te veel zou verdienen. Dit jaar lijkt de samenwerking tussen Samusocial en de regering heel wat harmonieuzer te verlopen. Enkel het federale geld voor de 400 plaatsen aan het Solvayplein lijkt nog een vraagteken. “Wij vragen 1,2 miljoen euro, een gelijkaardig

“De uitspraak van Theo Francken is een soort van psychologische oorlogsvoering tegenover de 40.000 sans-papiers in deze stad”

onze verantwoordelijkheid. De concrete invulling daarvan volgt nog.” Ook armoedeorganisaties is de harmonieuze communicatie niet ontgaan. Het Brussels Platform Armoede reageert voorzichtig positief. “Dit is toch een stap vooruit,” zegt coördinator Bart Peeters. “De vraag blijft wel hoe alles op het terrein zal verlopen. Bovendien zijn er ook elk jaar problemen met de veiligheid en de hygiëne in de opvangcentra. Dat zal voorlopig niet verbeteren, want de regering geeft prioriteit aan extra plaatsen. Dat houden we dus in het oog.” Het Platform hoopt ook op snel overleg tussen daklozenorganisaties en Samusocial, dat ze vorig jaar nog Solosocial noemden wegens een gebrek aan communicatie en duidelijkheid.

Sans-papiers welkom

Samusocial-voorzitster Pascale Peraita. Op zich al een stijlbreuk met vorig jaar, toen de start van de winteropvang meermaals moest worden uitgesteld. Brussel en federaal staatssecretaris Maggie De Block (Open VLD) schoven de zwarte piet naar elkaar door, en Samusocial weigerde enkele dagen lang de opvang te starten omdat er een handtekening ontbrak. De stemming

bedrag als vorig jaar”, zegt Smet. “Brussel is klaar om ook aan het Solvayplein te starten, het federale niveau hoeft enkel de financiering te voorzien.” Bij het kabinet van staatssecretaris Elke Sleurs (N-VA) houden ze zich voorlopig op de vlakte. “Het akkoord met Brussel is door de vorige staatssecretaris gesloten,” zegt Valerie Reeckmans. “Maar wij nemen zeker

Deel van het probleem vorig jaar was ook de toestroom aan mensen zonder papieren in de winteropvang. Zij maken een kwart van de gebruikers van de nachtopvang uit. Smet benadrukte dat zij welkom blijven: “Mensen zijn mensen, we gaan daar geen onderscheid in maken.” Vraag blijft hoe het probleem van dakloze mensen zonder papieren structureel kan worden aangepakt. Heel wat gezinnen met kinderen bijvoorbeeld blijven te lang in de

noodopvang omdat zij zonder papieren niet naar een reguliere woning kunnen worden begeleid. “Het politieke klimaat is er niet naar om meer opvang voor sans-papiers te vragen,” zegt priester Daniel Alliët, die al jaren met mensen zonder

DE WEEK IN BEELD DOOR SASKIA VANDERSTICHELE Fanny Regaert luistert vaak naar FM Brussel. Toen de laborante hoorde dat ze via Brusselnieuws. be een taart kon winnen, surfte ze meteen naar de website. Het geluk was aan haar zijde. En zo genoten ook Regaert en haar collega’s van de politiezone Brussel HoofdstadElsene mee van de tiende verjaardag van Brusselnieuws.be. “Het was een zeer lekkere taart,” aldus een opgetogen Regaert.

BDW 1448 PAGINA 5 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

WEEKOVERZICHT

WOENSDAG 22 OKTOBER Nieuw winterplan voor daklozen. Voor de komende winter stelt Brussel 1.241 opvangplaatsen beschikbaar voor daklozen, 29 procent meer dan vorig jaar.

DONDERDAG 23 OKTOBER 10 miljoen euro Nederlandstalig onderwijs. Op initiatief van minister Guy Vanhengel (Open VLD) besliste het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie om 10 miljoen euro te investeren in het Nederlandstalig onderwijs. Het geld zal onder meer dienen om nieuwe schoolinfrastructuur op te bouwen. Goossens en Op de Beeck verlaten KVS. In 2016 zullen artistiek leider Jan Goossens en zakelijk leider Danny Op de Beeck de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) verlaten. Vijftien jaar lang stonden ze aan de leiding van het theaterhuis. De beslissing houdt geen verband met de recente besparingen op Vlaams niveau. Goossens en Op de Beeck willen de KVS de komende jaren nog door de moeilijke besparingen leiden.

VRIJDAG 24 OKTOBER Ook besparingen bij federale wetenschappelijke instellingen. De biculturele instellingen, zoals Bozar en de Muntschouwburg, zijn niet de enige die in 2015 drastisch inleveren. Ook de federale wetenschappelijke instellingen moeten besparen. Zo verliezen de Koninklijke Bibliotheek, het Instituut voor Natuurwetenschappen en het Jubelparkmuseum elk bijna 1 miljoen euro. Nieuwe expertisestudie in zaak Aquiris. De rechtbank van eerste aanleg vraagt een nieuwe expertisestudie aan in de zaak tussen de Brusselse Maatschappij voor Waterbeheer (BMWB) en Aquiris, uitbater van waterzuiveringsstation Brussel-Noord. Omdat het afvalwater vuiler was dan verwacht, moest Aquiris aanpassingen van 41 miljoen euro doen en dat bedrag eist Aquiris nu van BMWB. Uit de nieuwe studie zal blijken hoe vervuild het afvalwater precies is en of Aquiris recht heeft op de terugbetaling. Om 150 extra opvangplaatsen voor dakloze gezinnen te creëren heeft de Brusselse regering een pand gekocht in de Jan Blockxstraat in Schaarbeek.

papieren werkt. “Er moeten zelfs meer mensen uitgezet worden, dat zei de nieuwe staatssecretaris Theo Francken meteen.” “Die uitspraak is een soort van psychologische oorlogsvoering tegenover de 40.000 sans-papiers in

“ “ HET GETAL

deze stad. Zij zijn daardoor bang om naar de opvang te gaan. In Holsbeek kunnen ze bijvoorbeeld terecht, op voorwaarde dat ze na een maand het land verlaten. Daar hebben ze natuurlijk bedden teveel. Mensen durven niet komen of verdwijnen

na 27 dagen weer in de anonimiteit. Het enige wat we kunnen bekomen zijn die plaatsen in de winteropvang. Daar hoeven ze tenminste niets te tekenen.”

Goele De Cort

ZATERDAG 25 OKTOBER Groenen keuren afvalplan af. Het afvalplan van staatssecretaris voor Netheid Fadila Laanan (PS) kan niet rekenen op de goedkeuring van Ecolo en Groen. Het plan voorziet onder meer dat het restafval een keer per week wordt opgehaald in plaats van twee keer. Volgens de oppositiepartijen zijn de arme Brusselaars, die thuis niet voldoende plaats hebben om hun afval bij te houden, benadeeld.

ZONDAG 26 OKTOBER Al 100.000 bezoekers voor Expo WO I. De tentoonstelling 14-18: dit is onze geschiedenis lokte al 100.000 bezoekers, dit weekend niet meegeteld. De expo in het Legermuseum (Jubelpark) is de grootste herdenkingstentoonstelling in België.

MAANDAG 27 OKTOBER

Dit is het begin van een ware culturele black-out.” Peter de Caluwe, intendant van De Munt, over de loodzware besparingen die de federale regering de culturele instellingen oplegt.

De Brusselse regering wil het Reyersviaduct afbreken om het enkele tientallen meters verderop opnieuw op te bouwen, maar dan in de vorm van een tunnel.” Isabelle Pauthier (Arau) verzet zich tegen de miljoenenverslindende autoen tramtunnel onder het Meiserpein (rtbf.be).

45.059

In 2012 telde de Vlaamse zorgverzekering 47.193 Brusselse leden. Uit recente cijfers blijkt dat dat aantal gedaald is tot 45.059. Het aantal Brusselse leden is de voorbije jaren opvallend kleiner geworden. In 2009 waren in totaal 51.535 Brusselaars lid van de zorgverzekering, een groot verschil met het huidige aantal. De daling is het gevolg van verschillende factoren. Zo

zijn Brusselaars niet verplicht lid te worden, in tegenstelling tot in Vlaanderen. Dat het aantal Vlamingen in Brussel daalt heeft ook te maken met sterfgevallen en een tanende interesse tout court. Bovendien verdubbelt de Vlaamse regering de bijdrage voor de zorgverzekering. Door het bedrag te verhogen hoopt minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) het verhoogd aantal zorgbehoevenden tegemoet te komen. Leden betalen voortaan 40 à 50 euro in plaats van 25 euro. Voor lage inkomens is het bedrag van 10 naar 20 euro gestegen. DB

5.000 werklozen dreigen uitkering te verliezen. Op 1 januari riskeren 5.000 werklozen hun werkloosheidsuitkering te verliezen. Dat is een gevolg van een maatregel van de regering-Di Rupo, die besliste de inschakelingsuitkering van mensen die onvoldoende hebben gewerkt na drie jaar te schrappen. De druk op de OCMW’s wordt hierdoor groter. Woningen in kantoorgebouw Evere. Leopold, het rode kantoorgebouw in Evere, wordt omgebouwd tot tweehonderd woningen. Met dit reconversieproject gaat projectontwikkelaar Matexi in op de stijgende vraag naar huisvesting. Er zullen ook collectieve ruimtes komen waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten.

DINSDAG 28 OKTOBER controle taalwetgeving faciliteitengemeenten wordt strenger. Vlaams minister van Bestuurszaken Liesbeth Homans (N-VA) gaat het naleven van de taalwetgeving in de gemeenteraden van de faciliteitengemeenten strenger controleren. Een ambtenaar zal hiervoor aanwezig zijn op de raden en verslag uitbrengen. 3% meer kinderen in nederlandstalig onderwijs. Het Nederlandstalig onderwijs haalt een nieuw record van 42.129 leerlingen, zo blijkt uit de septembertelling. Dat is 3 procent meer dan vorig jaar. De Vlaamse Gemeenschapscommissie gaat extra plaatsen creëren in het basisonderwijs en nieuwe campussen bouwen voor het secundair onderwijs om die stijging op te vangen. Samengesteld door Dylan Belgrado

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF

BDW 1448 PAGINA 6 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

het vlieGtu hoe het plan-schouppe/wathelet ontploFte DOOR CHRISTOPHE DEGREEF ILLUSTRATIES: WAUTER MANNAERT

BRUSSEL – Het vliegtuigplan-Schouppe/Wathelet bestaat niet meer. De Brusselse rechtbank van eerste aanleg oordeelde eind juli dat het moest worden aangepast omdat een aantal routes uit het plan illegaal waren. Daarmee dreigt de broodnodige federale vliegwet er niet te komen. Meer nog: het was jarenlang de bedoeling om het plan slinks in te voeren. Dat blijkt uit onze reconstructie van een rot dossier.

december 2008, enkele dagen voor het ontslag van de regering-Leterme I. Toenmalig staatssecretaris van Mobiliteit Etienne Schouppe (CD&V) slaagt erin om in de ministerraad een akkoord te sluiten over de luchthaven. Het zogenaamde ‘luchthavenakkoord’, al snel het ‘plan-Schouppe’ genoemd, verrast vriend en vijand door zijn omvang: het is een helder akkoord, waarmee de ministerraad voor eens en voor altijd de problemen rond de geluidsoverlast en de nachtvluchten rond de luchthaven wil oplossen. Het plan-Schouppe moet namelijk resulteren in een vliegwet, die de uitbating van de luchthaven limiteert en consequente vliegroutes vastlegt. Voor eens en voor altijd, want als de vliegwet er komt, moet er een hele procedure worden opgestart met een veiligheidsstudie, een impactstudie en een capaciteitsstudie, wil men de vliegroutes ooit nog veranderen. De reden van deze wet en strenge procedure, zo staat ook in de ministeriële afspraak, is dat zonder wet een minister of de Raad van State een te grote appreciatiemarge heeft om de impact van nieuwe vliegroutes in te schatten. Met andere woorden: komt iemand tegen een vliegroute in opstand, een actiecomité bijvoorbeeld, dan kan een minister of de Raad van State te eenvoudig worden beïnvloed om een vliegroute te veranderen, waardoor een onevenwicht ontstaat en andere buurtbewoners van rond de luchthaven potentieel meer last zullen hebben van vliegtuiglawaai. Aan die willekeur wordt dus een einde gemaakt. Als er een vliegwet komt, welteverstaan. Maar de politieke realiteit is weerbarstig. De regering Leterme-I valt, en wordt opgevolgd door de regering Van Rompuy, die bijna een jaar aan het regeringsroer blijft. In november 2009 komt Leterme opnieuw aan de macht. Hij blijft aan tot de lente van 2010, wanneer de regering opnieuw valt.

e-mail van milQuet In februari 2010 herinnert Schouppe zijn collega’s eraan dat er een akkoord werd gesloten twee jaar eerder. Dat akkoord wordt integraal overgenomen, en uitgebreid, want iedereen is er nog altijd van overtuigd dat de oplossingen in het akkoord de beste zijn. Ook de in de federale regering aanwezige ‘Brusselaars’, Joëlle Milquet (CDH), Laurette Onkelinx (PS), Didier Reynders (MR), Guy Vanhengel (Open VLD) en Steven Vanackere (CD&V) zijn daarvan overtuigd. Tijdens de voorbije twee jaren is er een werkgroep belast met de evaluatie van nieuwe vluchtroutes. Concreet samengevat: de luchthaven zal ‘logischer’ worden gebruikt, wat wil zeggen dat er hoofdzakelijk zal worden opgestegen vanop de zogenaamde banen 25R en 25L, en van daar zal worden gevlogen naar enkele nieuwe luchtvaartroutes. Te weten: de zogenaamde ‘bocht naar links op 2.200 voet’ ter vervanging van de korte bocht op 1.700 voet, en een aantal andere routes die het kanaal Brussel-Charleroi zullen volgen. Die laatste routes zullen hier verder ‘de kanaalroute’ worden genoemd, voor het leesgemak. Waarom zijn deze nieuwe routes nodig? Wel, het plan-Schouppe be-

looft dat de hinder van de luchthaven zoveel mogelijk ‘gespreid’ moet worden. Dat wil zeggen dat er vanaf nu meer boven Brussel zal worden gevlogen, want Brussel werd door eerdere spreidingsplannen meestal redelijk ontzien, ten nadele van de oostelijke en noordelijke rand van de stad. Dat het oostelijke deel van de stad intens wordt overvlogen steekt vooral vicepremier Joëlle Milquet, want zij identificeert zich met de kiezers aldaar. Milquet doet er dan ook alles aan om meer verkeer boven het centrum van Brussel te sturen. Sterker nog: onmiddellijk na de ministeriële vergadering zal zij een e-mail rondsturen in de oostrand waarin zij trots besluit dat er eindelijk een oplossing is gevonden voor de overlast in ‘haar’ streek. Milquet schrijft nochtans ook dat haar partij alle bewoners van rond de luchthaven beschermt. Zij somt ook alle nieuwe routes op, ook die-

Joëlle Milquet (CDH) stuurde in 2010 een e-mail rond waarin ze trots aankondigde dat er een goed akkoord was gesloten

gene waarvan ondertussen geweten moet zijn dat ze meer vliegverkeer boven Brussel inhouden. Na de vergadering vertrekt er ook een bericht uit de kanselarij van de eerste minister. Daarin staat dat de voorstellen die tijdens de vergaderingen gedaan zijn, worden goedgekeurd. En dat bijgevolg het voorontwerp van vliegwet naar de Raad van State mag worden gestuurd voor advies.

ecolo op de hooGte Maar twee maanden later valt ook de regering Leterme-II. De daaropvolgende regeringsvorming is de langste ooit van dit land. Pas in december 2011 legt Elio Di Rupo de eed af als nieuwe premier. In zijn regering worden opnieuw enkele Brusselaars opgenomen, met name Laurette Onkelinx, Steven Vanackere, Didier Reynders en Joëlle Milquet. Milquet wordt minister van Binnenlandse Zaken en krijgt bij haar bevoegdheid een staatssecretaris, Melchior Wathelet, dan 34 jaar oud. Wathelet komt uit Verviers in de provincie Luik en geldt als een rijzende ster binnen het CDH. Zoon van zijn gelijknamige vader, die in de jaren 1980 en 1990 belangrijke federale ministerposten in handen had. Wathelet junior doet zijn best om niet zomaar ‘zoon van’ te zijn: deze advocaat met master in Europees recht aan een Britse Universiteit aanvaardt van CDH-voorzitter Benoît Lutgen het belangrijke staatssecretariaat Mobiliteit en Energie. Wathelet moet binnen de regering een tegengewicht bieden voor de ‘Brusselse’ Joëlle Milquet. Het is geen geheim dat de strekking-Lutgen binnen het CDH niet op bijster goede voet staat met de strekking-Milquet. Van Milquet krijgt Wathelet echter een luchtvaartspecialist op zijn kabinet geplaatst: Philippe Touwaide, die voor Milquet het luchthavenakkoord onderhandelde. Touwaide kent zijn dossiers, maar heeft de naam nogal eigengereid te zijn.

Belangrijk om te vermelden is nog dat het regeerakkoord van Di Rupo-I belooft om zowel de akkoorden van december 2008 als de akkoorden van februari 2010 uit te voeren. Wathelet begint aan zijn ambt, werkt zich in, en zal in de lente van 2012 al een belangrijke vliegroute instellen. Meer bepaald een deel van de kanaalroute, die de zogenaamde Chabertroute vervangt, en die pal over het centrum van Brussel leidt. In de loop van het jaar begint het in Brussel ook door te sijpelen dat er een en ander is veranderd, en er nog meer op komst is. Eind 2012 zal Brussels milieuminister Evelyne Huytebroeck (Ecolo) in het Brussels parlement haar vrees uitspreken over het plan-Schouppe, ondertussen omgedoopt tot plan-Wathelet. Uit die parlementaire verslagen blijkt dat Ecolo alvast goed op de hoogte was van de uitvoering van het plan, en er altijd een vrees voor heeft gehad. Het is dan ook al geweten dat Brussel meer zal overvlogen worden wanneer de bocht naar links wordt aangepast. Ecolo zegt echter dat de strenge Brusselse geluidswetgeving - die dan al tot boetes voor luchtvaartmaatschappijen heeft geleid er gelukkig nog is. Maar als Ecolo - geen federale regeringspartij - zo goed op de hoogte is van de plannen, dan moeten de federale regeringspartijen dat zeker zijn. De PS, bijvoorbeeld, die in Brussel de minister-president levert, en op federaal niveau met ‘Brusselaar’ Laurette Onkelinx goed vertegenwoordigd is.

ps wil akkoord Uit verschillende notulen van de Interkabinettenwerkgroep (IKW) blijkt dat de nieuwe vliegroutes

BDW 1448 PAGINA 7 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

INFOGRAFIEK: PETER DHONDT/BDW

uiGdeBacle INFOGRAFIEK: PETER DHONDT/BDW

De vliegsituatie boven Brussel zoals ze grosso modo voor 6 februari 2014 bestond. Rechts zien we de korte bocht naar links, in het midden de kanaalroute (die voor 2012 de route Chabert was). Beide routes kunnen ook nu nog gebruikt worden en zijn niet verboden door de rechtbank.

Dezelfde kaart, maar dan met wijzigingen na 6 februari 2014. De korte bocht naar links is behouden, en wordt bijgestaan door een lange bocht naar links die boven Etterbeek, Oudergem en Watermaal-Bosvoorde leidt. Ook de kanaalroute is drukker geworden, onder andere met een bocht naar links boven Drogenbos (tweede vliegtuig van links te beginnen). De twee middelste routes op de onderste kaart zijn eind juli 2014 geschrapt door de Brusselse rechtbank van eerste aanleg.

herhaaldelijk bediscussieerd zijn bij de federale ministers. In een notule van een vergadering uit juni 2012 blijkt bijvoorbeeld dat er protest is van een vertegenwoordiger van een liberale minister over de strenge Brusselse geluidsnormen, die de economische activiteit op de luchthaven niet ten goede komen. De vertegenwoordiger van Laurette Onkelinx repliceert daarop ferm dat de Brusselse normen ‘incontestable’ zijn en niet op het federale niveau moeten worden bediscussieerd. Het probleem wordt dus wel degelijk aangekaart en de PS weet uiteraard dat de strenge Brusselse geluidsnormen in tegenspraak zijn met het luchthavenakkoord. De luchtvaartspecialist van Wathelet, Touwaide, besluit de vergadering door te zeggen dat de vluchtprocedures “onder de vorige regering in de koelkast zijn gezet, en dat de vliegwet moet worden beschouwd als de voltooiing van het luchthavendossier.” Een andere vertegenwoordiger weet daarop dat de procedures om de vliegroutes te veranderen “maar procedures zijn, en er dus vooruit kan worden gegaan met de basiswet, die toegepast zal worden met de nieuwe procedures.” Tijdens dezelfde vergadering wordt er ook gemeld dat de in het luchthavenakkoord voorziene bocht naar links op 2.200 voet niet kan worden ingevoerd. Belgocontrol ontwaart namelijk een veiligheidsprobleem omdat vliegverkeer elkaar dan zou kunnen kruisen tijdens het opstijgen. Belgocontrol stelt daarop een nieuwe bocht voor, die naast de bestaande bocht op 1.700 voet naar het oosten ook op 1.700 voet naar links draait, maar eerst naar het zuiden koerst, over Etterbeek, Oudergem en Watermaal. Deze zogenaamde ‘brede’ bocht naar links wordt zonder protest goedgekeurd door de ministers. Tijdens die vergadering wordt wel nog gemeld dat er “een beetje” langer over Brussel zal worden gevlogen, en er dus een potentieel conflict met de Brusselse geluidsnormen in de lucht hangt. Waarop de PS dus zegt dat die normen niet onderhandelbaar zijn, maar dat er wel

LEES VERDER OP P. 8

BDW 1448 PAGINA 8 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

VERVOLG VAN P. 7 een federaal akkoord moet komen. Een jaar later zegt Melchior Wathelet tijdens een IKW-vergadering dat de akkoorden van februari 2010 nochtans zonder (definitieve, eigen toevoeging, CD) consensus over de vliegwet voor advies naar de Raad van State zijn gestuurd, evenals naar de gewesten. De Raad van State heeft geoordeeld dat vluchtprocedures een algemene beleidsmaatregel zijn, en dat de federale overheid verantwoordelijk is voor het vastleggen van vluchtroutes.

Gosuin wil kanaalroute

25R meer te kunnen gebruiken, ook als de windrichting- en snelheid niet echt rechtvaardigt dat die banen worden gebruikt. Daardoor wordt de oostrand ontzien, voor de MR net als voor het FDF electoraal belangrijk terrein. De MR zal in februari 2014 trouwens ook een pamflet verspreiden waarin ze stellen dat ze Melchior Wathelet hebben aangepord om het luchthavenakkoord eindelijk uit te voeren. Dat heeft geholpen, zo weet de partij, “want onze gemeente (Sint-PietersWoluwe) kent sindsdien veel minder landingen op piste 01.” Er wordt dan dus al minder over de oostrand gevlogen. En dat is belangrijk nieuws in het verkiezingsjaar 2014. Maar laten we nog niet op de zaken vooruitlopen.

Wathelet legt timing uit

Ondertussen staat Wathelet onder steeds grotere druk om de luchthavenakkoorden door te voeren. Zo krijgt hij in de zomer van 2012 een officieel schrijven van Oudergems burgemeester Didier Gosuin (FDF) in de bus. Gosuin is ongerust over de vooruitgang van het dossier. Hij merkt op dat baan 02 (nu 01, CD) vaak wordt gebruikt, waardoor Oudergem intensief wordt overvlogen. Maar sterker nog: hij schrijft ook dat de korte bocht naar links op 1.700 voet “een echte snelweg is voor vliegtuigen, en dat die korte bocht - die vliegtuigen over de oostrand stuurt - moet worden ‘opgeblazen’, zoals in de luchthavenakkoorden is voorzien.” Met andere woorden:

Didier Gosuin (FDF) stuurde aan op het gebruik van de kanaalroute om het zuiden en oosten van Brussel te ontzien

vliegtuigen moeten meer worden gespreid, zoals het luchthavenakkoord voorziet, over de noordrand, en met een langere bocht naar links. Gosuin eist ook dat de bestaande routes voor zwaar vliegvervoer vervangen worden door de kanaalroute, boven Molenbeek en Anderlecht dus. Ook de MR is zenuwachtig. In 2013 zal vicepremier Didier Reynders (MR) tijdens IKW-vergaderingen vragen dat er een akkoord over de windnormen op de luchthaven komt. Die windnormen moeten worden aangepast zoals voorzien in het akkoord van 2008-2010, om de starten landingsbanen 25L en

Ook bij andere partijen groeit in 2012 en 2013 de ongerustheid over de uitvoering van het plan-Schouppe/Wathelet. Melchior Wathelet beantwoordt in de commissie Verkeer van het federaal parlement in oktober 2013 vele vragen van ongeruste parlementsleden. Vooral van Vlaams Belang en N-VA. Hij somt in die commissievergadering een timing op over de invoering van het akkoord. “De Chabertroutes en de opstijgroute vanaf baan 19 (eerder

20, CD) werden in 2012 al gewijzigd. Op 9 januari 2014 zullen de nieuwe opstijgroutes vanaf baan 25R via de noordrand, in de richting van Chièvres via Brussel en de ring, van kracht worden; op 6 februari 2014 zal dat het geval zijn voor de nieuwe opstijgroutes vanaf baan 25R en 25L, en voor de jumbojets overdag en ’s nachts (de verdere uitbreiding van de kanaalroute, CD), alsook voor de bocht op 1.700 voet voor de vliegtuigen die overdag opstijgen in oostelijke richting, zonder over het baken van Huldenberg te vliegen (de brede bocht naar links, CD),” zegt Wathelet. En hij voegt er nog aan toe: “De volledige uitvoering van de akkoorden, zowel die van 2008 als die van 2010, gebeurt in alle transparantie en in overleg met alle belanghebbenden. De ombudsdienst van de luchthaven zal worden versterkt, er zal een onafhankelijke autoriteit voor de controle op de geluidsoverlast in het leven worden geroepen. En de wijze waarop de luchtvaartprocedures worden uitgewerkt, zal wettelijk worden vastgelegd.” N-VA en Vlaams Belang zijn niet

onder de indruk, CD&V en FDF wel. Wathelet heeft in het parlement een hechte timing gegeven, en zal er zich in 2014 ook aan houden. Eigenlijk is op dat moment bijna heel het luchthavenakkoord uitgevoerd, en staan nog maar weinig obstakels de stemming van de vliegwet in de weg. Alleen over de windnormen en over het vliegverkeer richting Leuven bestaat dan nog onenigheid, maar uit goede bron weten we dat er toen onder de federale regeringsleden vooral optimisme heerste over de vliegwet.

Pas Question Op 6 februari 2014 voert de staatssecretaris de brede bocht naar links in. Brussel wordt dus meer overvlogen, want de brede bocht beschrijft een traject boven Haren en Evere en draait ongeveer ter hoogte van Schaarbeek-Vorming naar links af. Er wordt dan richting Watermaal gevlogen, over Schaarbeek, Etterbeek en Oudergem. In die gemeenten komt ook het verzet op gang, dat culmineert in het burgercomité ‘Pas Question’, een hersenspinsel van een softwareontwikkelaar uit Elsene. Pas Question trekt vooral rijkere burgers aan die plots met vliegtuiglawaai geconfronteerd worden op plaatsen waar voorheen (bijna) geen vliegtuigen vlogen. Bijna, omdat vliegroutes in werkelijkheid niet echt afgebakend zijn zoals op een kaart, maar afhankelijk van het type route vijf (!) tot één kilometer mogen afwijken. In tegenstelling tot de heldere kaarten die officieel bestaan, is vliegen in werkelijkheid onvoorspelbaar. Men kan niet exact (op straatof wijkniveau, CD) op voorhand inschatten waar een vliegtuig zal vliegen of manoeuvreren. Bovendien gaat het tuig zo snel dat eer er een correctie is uitgevoerd, er al honderden meters is doorgevlogen. Brussel is ook niet zo groot. Het protest van het goed georganiseerde Pas Question is zo vernuftig - sociale media, veel gevoelige informatie - dat de actiemachine al gauw op de radar van de politici komt. Politici die ondertussen volop in campagnemodus zitten, want het zijn immers verkiezingen eind mei 2014. Brussels MR-parlementslid Vincent De Wolf, Didier Gosuin en Evelyne Huytebroeck roeren zich en vallen het CDH frontaal aan. Omdat ook het CDH wordt geviseerd door Pas Question, rept de Federale Overheidsdienst Mobiliteit - Wathelets administratie dus - zich begin april om een studie te bestellen bij de Université Libre de Bruxelles. Achter de rug van Melchior Wathelet.

De studie moet dienen om te objectiveren wat eigenlijk al duidelijk is: dat er veel meer over Brussel wordt gevlogen, en zelfs over dichtbevolkte gebieden, waardoor er meer mensen potentieel last hebben van vliegtuiglawaai. De conclusie van de studie, een maand later, is dan ook duidelijk: 405.000 mensen worden overvlogen bij de nieuwe bocht naar links, en bijna 400.000 voor de kanaalroute. Terwijl er bij routes over de oosten noordrand samen ‘maar’ ongeveer 270.000 mensen worden overvlogen. Vooral de oostrand krijgt daarbij minder vluchten te verwerken, 13 procent van alle opgestegen vliegtuigen tegenover 50 procent eerder. De noordrand heeft ongeveer hetzelfde aantal vluchten als voor de aanpassingen. In de ULB-studie wordt gewag gemaakt van het feit dat er boven dichtbevolkt gebied wordt gevlogen, wat in tegenspraak is met het luchthavenakkoord. Er staat namelijk letterlijk in het luchthavenakkoord: de concentratie boven dichtbevolkt gebied wordt zoveel mogelijk vermeden. Maar het is slechts een van de vele punten van het akkoord, dat een totaal evenwicht beoogt. Over die zin blijft er tot op de dag van vandaag dan ook een interpretatieverschil bestaan. Wat heeft voorrang op wat, of heeft niets voorrang?

Geen wet, niet wettelijk

En dan komen we bij de kern van de zaak: een nog fundamenteler probleem dat de ULB-studie aanhaalt, is dat er onduidelijkheid bestaat over hoe de nieuwe vluchtroutes van Wathelet moeten worden ingevoerd. In het akkoord van 2010 staat namelijk “dat de ministerraad de staatssecretaris de opdracht geeft om de wijzigingen aan te brengen aan de vliegprocedures waarbij de procedure wordt gevolgd die opgenomen is in het voorontwerp van wet over het exploitatiekader van BrusselNationaal.” Die procedure voorziet een impact-, capaciteits- en veiligheidsstudie, evenals de oprichting van een onafhankelijk controleorgaan. Met andere woorden: de veranderingen die Wathelet heeft aangebracht moeten, ook al zijn ze in een akkoord gegoten, worden bestudeerd in procedures die ook voor het publiek raadpleegbaar zijn. De akkoorden van 2008 zeggen echter niet met zoveel woorden dat dat moet voor de nieuwe vluchtroutes. Ook daarover blijft er onduidelijkheid bestaan, maar het staat wel in het akkoord van 2010. Pas Question krijgt alleszins extra vleugels door de ULB-studie, en op 24 mei wordt het CDH electoraal afgestraft. Joëlle Milquet geeft op tv Wathelet live het genadeschot: “Zonder de fout

van Melchior Wathelet zouden we de verkiezingen gewonnen hebben,” zegt Milquet. Na de verkiezingen wordt Wathelet van het dossier gehaald. Zijn opvolgster en partijgenote Catherine Fonck moet vanaf juli de meubels redden en een oplossing vinden. Die oplossing wordt aangereikt door de Brusselse rechtbank van eerste aanleg. Eind juli vonnist de rechter, op vraag van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dat de kanaalroutes en de brede bocht naar links moeten worden geschrapt.

Schouppe: ‘procedure volgen’ Bij het ter perse gaan is het zeker dat de regering-Michel I af wil van het plan-Wathelet en terug wil keren naar de situatie van voor 6 februari. Daarmee bestaat het plan-Wathelet niet meer, want boven Brussel vliegen was volgens het plan nu eenmaal nodig voor het ‘logisch’ gebruik van de luchthaven. Het Brussels Gewest kan vanaf 31/10 dwangsommen eisen voor elk vliegtuig dat nog een van de geschrapte routes gebruikt. Etienne Schouppe zegt dat het voor de kanaalroute niet verplicht was om de nieuwe procedure te volgen, omdat die al onderhandeld was en vast onderdeel uitmaakte van het luchthavenakkoord. Maar voor de lange bocht naar links had Wathelet dat wel moeten doen. Schouppe: “Omdat Wathelet de bocht op 2.200 voet heeft aangepast naar 1.700 voet betreft het een verandering van mijn plan. En dat moet gecontroleerd worden door een impactstudie, een veiligheidsstudie en een capaciteitsstudie.” Wathelet zelf heeft altijd volgehouden dat iedereen hem voorhield dat de aanpassingen van het planSchouppe niet onderhevig waren aan de nieuwe procedure, omdat ze net deel zouden gaan uitmaken van de nieuwe vliegwet. Uit geen enkel document dat wij konden inkijken blijkt dat de kwestie tijdens de onderhandelingen voor een breuk

tussen Wathelet en zijn federale collega’s heeft gezorgd: iedereen wilde in de eerste plaats dat er een vliegwet kwam. Wathelet wil alleszins niet officieel reageren. Hoe het ook zij; mocht de bocht naar links op 2.200 voet hebben bestaan, dan zou Brussel ook overvlogen worden, al zou het traject anders zijn. Die bocht zou door politici verkocht worden als volstrekt legitiem. Misschien. De wetenschap dat genoeg mensen wisten waarmee ze bezig waren, duidt alleszins op een collectieve verantwoordelijkheid voor het mislukken van het plan-Schouppe/ Wathelet. Als men dat nu ook zou toegeven...

Christophe Degreef

ADVERTENTIE

BDW 1448 PAGINA 9 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Mobiliteit > Factuur beloopt nu al 27 miljoen euro

Reyers zet andere werven in wachtrij BRUSSEL - Iedereen is voor de afbraak van het Reyersviaduct. Fractievoorzitter Jef Van Damme (SP.A) is zelfs ronduit euforisch: de afbraak van Reyers wordt een mijlpaal in de geschiedenis van Brussel. Zelfs de MR, die de auto zeer genegen is, is voor. Maar Marion Lemesre (MR) heeft wel bedenkingen. “De wegen van de hel zijn met werven geplaveid,” citeert Marion Lemesre (MR) de Amerikaanse romancier Philip Roth. Vanop de oppositiebanken van het Brussels parlement is ze niet helemaal gerust in de voortgang en goede afloop van de afbraak. Zo is recent ontdekte asbest meteen goed voor vertraging en een meerprijs van één miljoen euro. Hiermee beloopt het prijskaartje intussen al 27 miljoen euro, btw inbegrepen.

Eeuwigdurende werven zijn niet alleen een gesel voor auto en openbaar vervoer, maar ook voor handel en economie, weet Lemesre. Minister van Openbare Werken en Verkeer Pascal Smet (SP.A) beseft dat 27 miljoen euro veel geld is in de ogen van de modale Brusselaar, maar dat is volgens hem nu eenmaal de prijs. De vrees van sommige parlementsleden dat andere openbare werken zullen worden uitgesteld, is terecht. Smet: “We hebben altijd veel projecten inzake openbare werken, dat bewijst dat we de stad willen verbeteren. In dit stadium kunnen we nog niet zeggen welke werken in de tijd zullen worden gespreid. Maar zo gaat dat altijd, we moeten voortdurend keuzes maken.” Danny Vileyn

WEES WIJS, BELEG IN GRIJS. ✓ ■

Hoogkwalitatief project in de zorgsector

✓ ■

Gegarandeerde en geïndexeerde huurinkomsten

✓ ■

Vast huurcontract voor 27 jaar

Geen extra kosten of beheer

✓ ■ ✓ ■

Gunstig btw-tarief van 12%

✓ ■ ✓ ■

Meerwaarden op grond en gebouw

Geen risico op leegstand

P-PRAAT Ze gaat nog gelijk krijgen, Laurette Onkelinx, als ze zegt dat ze het gestamp van laarzen in de nieuwe federale regering hoort. Het is immers de wens van de N-VA om het leger in te zetten in de steden als er een hoog dreigingsniveau is. Daarover schreven we al eerder, dames en heren, maar het blijkt dus niet alleen een folietje van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon te zijn, maar een breed gedragen idee binnen de regering. En er buiten, ook in Brussel. Etterbeeks MR-burgemeester Vincent De Wolf en zijn Ukkelse collega en partijgenoot Armand De Decker vinden het leger inzetten helemaal niet zo’n slecht idee. Hun opponenten van de PS, met name Brussels burgemeester Yvan Mayeur en zijn Luikse evenknie Willy Demeyer, zijn er dan weer niet zo voor te vinden. “Cette mission, c’est l’affaire de la police, qui possède l’expérience nécessaire. A chacun son métier. Je n’aime pas le mélange des genres,” zegt Mayeur in La Libre Belgique. Wacht eens even, er rinkelt een belletje... Had Laurette Mitraillette het leger ook ooit niet eens beloofd in Brussel? Wel ja, in 2011, een eeuwigheid geleden. Na een staking van de MIVB vond Onkelinx het ook nodig om stampende laarzen in te zetten op de metro, omdat de privéagenten van de openbare vervoersmaatschappij te bang waren. Wat zouden we daarop kunnen zeggen? Mélange des genres? Wie het laarsje past, trekke het aan. Verder kunnen we melden dat het laarzengestamp ook het Centre Démocrate Humaniste bereikt heeft. Een Kraainemse schepen van die partij zou op Facebook de Holocaust hebben ontkend. En in Evere is een man tot PS-schepen benoemd die iets zou hebben gedaan met een monument van de Armeense genocide. Beetje verf op gegooid en zo. Ook daar gestamp, dus. Maar het ene laarzengestamp zal ongetwijfeld niet het andere zijn.

CHIEN ÉCRASÉ Kranige baasjes van dat comité La Plaine, die tegen de bomenkap aan de ULB zijn. Gingen zelfs tot aan het Brusselse parlement om hun zaak te bepleiten, en eisen dat minister-president Rudi Vervoort (PS) er sofort een stokje voor zou steken, voor die luxeappartementen op de universiteitscampus. Dit nadat ze zich vorige week al aan de bomen hadden vastgeketend. Als we La Dernière Heure mogen geloven, is de meerderheid van de jonge demonstranten echter lid van Ecolo of van de PVDA. Ach, de jeugd en idealen... Schoon toch... Het komt ons natuurlijk niet toe om te zeggen dat in de gemeenteraad van Elsene, waar de ULB dus ligt, de eerste partij in de oppositie zit en daar de tweede partij ‘kleinburgerlijk’ noemt wanneer die het waagt te komen protesteren voor het behoud van de auto, waarop extreemlinks de nette Ecolo-leden dan maar uitjouwde. Dat zeggen zou voor heibel zorgen in het linkse kamp en zou de gemeenschappelijke idealen snel tenietdoen. Ach, idealen. Bij Rudi Vervoort zijn ze alleszins zoek. Vervoort antwoordde de bomendemonstranten “Nous sommes dans un état de droit. A partir du moment où les permis sont délivrés légalement, personne ne peut s’opposer à l’avancement d’un projet.” Geen ideaal dat daar tegen opgewassen is. Maar de chien écrasé van de week is natuurlijk Milquet. Volgens een onderzoeksjournaliste van La Capitale heeft de minister van Onderwijs van de Franse gemeenschap een mannetje gedropt als hoofd van het economaat in het atheneum Serge Creuz in Molenbeek, ook al was die plaats voor iemand anders voorbehouden. Iemand die, als we La Capitale mogen geloven, competenter was. Echter, de nieuwe facility manager stond tijdens de jongste verkiezingen op de CDH-lijst, en haalde flink wat stemmen. Milquet ontkent echter, en zegt dat haar mannetje gewoon beter is om de primo-arrivants in de technische richtingen te begeleiden. Enfin, ze hebben er voor gestaakt in Serge Creuz.

0% 0 s 1 urd d e rhu e R ve

Les Azalées. Dé belegging van de toekomst. Investeren in de sector van de Belgische rusthuizen is niet enkel interessant voor grote financiële groepen. Ook voor particulieren biedt deze sector heel wat voordelen. Daarom trekt Skyline Europe de markt van de Belgische rusthuizen open en brengt deze zorgeloze belegging rechtstreeks naar de particuliere belegger.

Contacteer ons voor meer informatie: bel 02 679 00 00 of surf naar belegingrijs.be

vastgoed met visie

BDW 1448 PAGINA 10 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Religie > Priester Musa Yaramis van de Chaldeeuwse gemeenschap

‘Het doet ons pijn dat hier kerken worden gesloten’ ETTERBEEK/SCHAARBEEK - De Chaldeeërs vormen met hun vijftienhonderd leden een minderheid binnen de katholieke kerk in Brussel. Ze namen zopas hun intrek in de Sint-Teresia van Avilakerk in Schaarbeek. “We kwamen naar het Westen omdat we hier in alle vrijheid ons geloof kunnen beleven,” zegt priester Musa Yaramis. Niets is wat het lijkt binnen de Chaldeeuwse gemeenschap. Ze behoren sinds 1553 tot de katholieke kerk, maar sommige van hun priesters zijn getrouwd. En dat is perfect volgens het boekje. Ze komen uit het Oosten, maar noemen de Syrisch-Orthodoxe kerk ‘westers’. Een kwestie van geografie. Ze zijn afkomstig uit Turkije, Irak, Syrië of Iran, en spreken Aramees, de taal die Jezus sprak. De patriarch zetelt in Bagdad. Net als bij de Yezidi wordt hun geloof zwaar op de proef gesteld in het door de terroristen van IS bezette gebied. “Sommige Chaldeeërs kiezen ervoor om moslim te worden, om hun vel te redden. Of worden verplicht om zich tot de islam te bekeren. Of ze vluchten naar Iraaks Koerdistan. IS wil alle christelijke godsdiensten vernietigen. Het is een catastrofe,” zegt priester Musa Yaramis in zijn eenvoudig appartement in Etterbeek, waar kruisbeelden en Christus-iconen staan. Hij draagt een Romeinse boord, spreekt vlot Turks, Italiaans en Frans en draagt zijn missen op in het Aramees. “Een deel van de Chaldeeërs is in de jaren dertig naar België gekomen. Ze waren op de vlucht voor de slachtpartijen van het Ottomaanse rijk. Later zijn in Simele duizenden Chaldeeërs uitgemoord. Een tweede migratie naar België vond plaats in de jaren zeventig. De eerste priester was Antun Göral. Hij leidde misvieringen in de Sint-Joostkerk. Het verklaart waarom veel Chaldeeërs in Sint-Joost zijn gaan wonen. De gemeenschap is geleidelijk gegroeid en uitgezwermd.”

Antiklerikalisme Sinds begin juli hebben de Chaldeeërs een nieuwe stek: de Sint-Teresia van Avilakerk, niet ver van het Meiserplein in Schaarbeek. Die was leeg komen te staan. Yaramis: “We zijn onze bisschop Mgr. Léonard heel dankbaar dat hij ons deze kerk ter beschikking heeft gesteld. We voelen er ons echt thuis. We hebben nu een kerkgebouw dat we niet langer moeten delen met een andere ge-

Chaldeeërs, een volk in de diaspora. Musa Yaramis: “België is nu ons vaderland.”

loofgemeenschap. En bovendien is de kerk gebouwd in een oosterse stijl (feitelijk neoromaans, SVG), en goed gelegen.” Op zaterdagavond celebreert Yaramis er een mis in de katholieke rite, voor het handvol Franstalige katholieken dat er nog rest. Op zondag is er een viering van anderhalf uur in het Aramees. Dan komen honderden Chaldeeuwse gezinnen uit Brussel en omstreken samen. Yaramis: “Onze migratie heeft geen klassieke grondslag. We zijn niet

naar België gekomen om economische redenen,” zegt Yaramis. “Of omwille van het klimaat (lachje), maar om ons geloof in volle vrijheid te kunnen beleven, op een plek waar nog katholieken zijn.” Het is voor de Chaldeeërs dan ook moeilijk te vatten dat de westerlingen van hun geloof zijn afgevallen. “Ik ken de oorzaken wel,” zegt Yaramis die in Brussel, Parijs en Rome theologie studeerde. “Het toegenomen materialisme en individualisme. Veel Europeanen heb-

ben zich teruggeplooid in hun eigen comfort. Daar komt bij dat België een geschiedenis van antiklerikalisme kent.”

Salafisten Yaramis vindt dat jammer, en hij is dan ook erg tevreden dat de katholieke kerk in Brussel dankzij zijn gemeenschap terug opleeft. En dat hij een kerk uit de handen kan houden van de vastgoedpromotie. Want het bisdom heeft overwogen om de kerk aan het Meiserplein te laten desa-

craliseren. “Het doet ons pijn om te zien dat zoveel kerken in Brussel gesloten worden,” zegt Yaramis. Maar wie zijn de Chaldeeërs? Yaramis: “Ze werkten aanvankelijk in de confectie. Later ook in de horeca, de bouw of als kruidenier. Maar er zijn intussen ook artsen, politieagenten en advocaten. Het bewijst dat onze gemeenschap zich wil integreren. België is nu ons vaderland.” “We hebben ook vier priesters: een in Antwerpen, twee in Mechelen, en ikzelf in Brussel. Die in Mechelen zijn getrouwd. Dat wij mogen huwen, is typisch voor de religies van het Nabije Oosten, en is op zich ook te verdedigen. Die oosterse doctrine zegt dat je ofwel tot een gemeenschap van religieuzen behoort, bijvoorbeeld als monnik, ofwel tot een gezin, wat ook een gemeenschap is. In het katholieke geloof is daar een derde categorie aan toegevoegd: de celibataire priester die noch tot een religieuze, noch tot een familiale gemeenschap behoort.” Toch blijft het voor westerlingen vreemd om de oriëntaalse en katholieke traditie, met alles wat er aan vasthangt, vereenzelvigd te zien in één gemeenschap. Yaramis is het daar niet mee eens. “Het MiddenOosten is de bakermat van het christendom. Onze huidige liturgie is een van oudste van het christendom. Daarnaast moet je weten dat de kerken in de eerste eeuwen na Christus niet uniform waren. Dat is in zekere zin logisch. Het geloof staat niet los van een bepaalde cultuur, maar integreert er zich in.” “Ook vandaag willen we ons katholiek geloof beleven binnen onze oosterse tradities. Daar zit geen contradictie in. Ons geloof is een rijkdom voor de katholieke kerk. Zo hebben we in augustus, samen met andere oosterse kerken en met het aartsbisdom een gebedsviering gehouden in de Basiliek van Koekelberg voor de slachtoffers van de godsdienstvervolging in het Midden-Oosten. Er namen drieduizend gelovigen aan deel.” De spanningen die de Chaldeeërs meemaken in het Midden-Oosten, bestaan nauwelijks in Brussel. Nochtans lopen hier ook salafisten rond. Yaramis: “Ja, maar die kom je zelden tegen. Ofwel heb je persoonlijk contact met iemand, maar dan zorgt dat contact ook dat je elkaar respecteert, ofwel zijn het vluchtige contacten.” En toch. “Ik geef ook godsdienst in een Franstalige katholieke school in Schaarbeek. Mijn leerlingen zijn haast allemaal moslim. Vroeger gaf dat aanleiding tot conflicten - er zitten soms integristen onder mijn leerlingen, en het gebeurt ook vandaag nog dat moslimmoeders mij de hand niet willen schudden.” “Maar tegelijk is het ook interessant als ik mijn Turkse en Marokkaanse leerlingen vertel dat ik Turk ben maar tegelijk een katholieke priester. En dat ik niet tot het katholicisme ben bekeerd. Wat ze in eerste instantie nauwelijks kunnen geloven. Ik kan natuurlijk niet in hun hoofd kijken. Het is niet ondenkbaar dat sommigen er wel extreme ideeën op nahouden, maar Syriëstrijders hebben we gelukkig nog niet gehad op de school.” Steven Van Garsse

BDW 1448 PAGINA 11 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

digitaal terrein Je hebt kaarten, en je hebt digitale terreinmodellen. Een kaart kan niet zonder. Maar wat is een digitaal terreinmodel (DTM)? Een DTM geeft de hoogte mee van een bepaald gebied, gemeten vanaf het maaiveld. Van op de grond dus. Dit in tegenstelling tot een hoogtemodel, dat rekening houdt met huizen en bomen. Terreinmodellen worden gemeten vanaf een fictief nulpunt, dat zich onder Ukkel bevindt (maar dus in werkelijkheid niet bestaat, want Ukkel is een van de hoogste punten van Brussel). Een DTM wordt gemaakt met behulp van een radar in een vliegtuig, of met behulp van foto’s of digitale beelden. Het

is een methode om op een topografische kaart hoogtelijnen mee te geven, daar waar dat vroeger gebeurde door waterpasmetingen. Wat zien we op bovenstaand DTM? In feite is de bovenstaande ‘kaart’ een representatieve weergave van het reliëf in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Meteen wordt duidelijk waar de Zennevallei ligt: het is de brede groene strook die schuin door Brussel loopt, van linksonder tot rechtsboven. In die Zennevallei zien we enkele belangrijke door de mens gemaakte uitstulpingen. Wat dacht u bijvoorbeeld van het kapstokje aan de linkerrand van de vallei, net voor de vallei een bocht naar rechts maakt? Dat is Thurn & Taxis, compleet met afgedankte spoorlijn. De lijnen die u voorts

op de kaart ziet, zijn eveneens spoorlijnen. We zien ongeveer halverwege de Zennevallei, tegen de rechterrand, de spoorlijnen ondergronds gaan in de noord-zuidverbinding. En net onder het grote plateau (bruin) in het centrum van de kaart zien we de spoorlijn naar Luxemburg de Elsense Graystraat overbruggen. Een echte kloof. U moet het maar eens in het echt bekijken. Voorts: het zuiden van Brussel is, zoals we weten, heuvelachtiger (bruinroder) dan het noorden. Op dit model lijkt Brussel wel heel bergachtig. Wat is de brede bergrivier rechts onderaan de kaart dan? De vallei van de Woluwe, grilliger dan de Zennevallei. Tot slot nog een bergopdracht, om het af te leren: vindt u de skiberg in Anderlecht?

CD Dit was de laatste kaart van het NGI die we publiceren. We nemen even een rustpauze, en daarna zijn we er terug met Brusselse luchtfoto’s. Alle kaarten van onze reeks kunt u vinden bij het Nationaal Geografisch Instituut. Meer info op facebook.com/NGIIGN of op 02-629.82.82.

BDW REGIO

BDW 1448 PAGINA 12 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Deze Week op het Jacques Brelplein > ‘Dit moet plek voor kansarme én welgestelde buren worden’

Rotsblokken maken plaats voor hippe designbanken een heel grote inkomensongelijkheid. De enen wonen in de cité, de anderen in lofts. Maar de openbare ruimte moet worden gedeeld. We willen de bewoners van de torens wat meer laten opschuiven richting Barbeton en het Dansaertpubliek richting torens.” In juni werd bij de buurtbewoners gepeild naar hun wensen voor het parkje: een plek voor ontmoeting en rust, zo bleek. Ook was er veel vraag naar groen en naar meer kleur.

Cirkels

De rotsblokken op het Jacques Brelplein aan de Papenvest werden eind jaren negentig neergezet. Nu gaat het parkje op de schop.

BRUSSEL – Meterslange designbanken en kleurige cirkels op de grond in plaats van de huidige rotsblokken. Op die manier hoopt Brussel-Stad van het Jacques Brelplein een plek te maken waar het hippe volkje uit Barbeton en de kansarme bewoners van les cinq blocs elkaar ontmoeten. Geen evidente opgave.

et Jacques Brelplein aan de Papenvest. Er zijn maar weinig plekken in Brussel waar de uitersten van de grootstad zo zichtbaar zijn. Aan de ene kant heb je de sociale woontorens van de Brusselse Haard, les cinq blocs: vijf grauwgrijze, dichtbevolkte flatgebouwen uit de jaren zestig die al een eeuwigheid aan renovatie toe zijn. Aan de andere kant, richting Dansaertstraat, Barbeton van horecagoeroe Frédéric Nicolay. Het café lokt sinds de opening twee jaar geleden een hip publiek, vaak Nederlandstaligen en expats, naar de Papenvest. Het proces van gentrificatie zal nog versterkt worden als over twee jaar het MAD opengaat. Het Mode and Designcentrum krijgt immers niet alleen een ingang langs de Nieuwe Graanmarkt, ook op de Papenvest is er een toe-

gang met grote vitrine gepland.

Ontstaan pleintje De Jacques Brelsquare zelf dan. Het plein is tamelijk recent. Heel lang was hier een soort openluchtparking, gebruikt door de politie en de wegendienst. Tien à vijftien jaar geleden nam de Stad het hele terrein onder handen, met geld van het vroegere Aardgasnatuurfonds en het wijkcontract Papenvest. Er kwam een sportveldje, er werden woningen gebouwd en er werd een nieuw straatje gecreëerd, de Yvonne Jospastraat. Naast het sportveld werd een cirkelvormig parkje gemaakt: dolomiet op de grond, in het midden enkele op elkaar gestapelde blokken blauwe steen en rondom een laag muurtje. Kinderen en jongeren komen er graag klimmen of hangen. Naast het parkje werd nog een hon-

dentoilet neergezet. En een kunstwerk van Pierre Rulens, een gestileerde kerstbol op een sokkel, die in

versmald en het trottoir overal verbreed. “De mensen rijden hier als gekken. Het is een echte racebaan,” zegt schepen van Wijkcontracten Ans Persoons (SP.A). “Dit moet een wandelpromenade worden, een vervolg van de promenade in de Kaaienwijk.” Ook het parkje met de rotsblokken

“We willen de bewoners van de torens laten opschuiven richting Barbeton en het Dansaertpubliek richting torens” 1998 dienst gedaan had als kerstversiering op de Grote Markt. In het kader van het wijkcontract Bloemenhof wordt de hele omgeving van het Jacques Brelplein nu opnieuw aangepakt. Alleen aan het sportveld wordt niet geraakt. Dat werd deze zomer helemaal heraangelegd en geluidsarm gemaakt. Om te beginnen wordt de Papenvest

gaat op de schop. Volgens Geneviève Balasse, coördinator van het wijkcontract, is het niet uitnodigend. “Het grind op de grond is vies en vol onkruid, de rotsblokken zijn gevaarlijk, het muurtje is te koud om op te gaan zitten. Logisch dat de buurt hier niet samenkomt.” En dat is juist wat het wijkcontract beoogt. Balasse: “In deze wijk is er

Daarom zullen de rotsblokken verdwijnen. Net als het muurtje, het kunstwerk en de canisite. In plaats daarvan worden op de grond twee cirkels in geel- en okerkleurig asfalt gemaakt. Daaromheen worden drie meterslange, houten banken geplaatst, waarop alles samen zo’n zestig mensen kunnen zitten, liggen of werken. Designer Lucile Soufflet, die eerder al stadsmeubilair ontwierp in Molenbeek en Anderlecht, tekende ze op vraag van het MAD. Aan de andere kant van het sportveldje, tegen de sociale blokken aan, komen dezelfde cirkels op de grond en wordt een soortgelijke bank neergezet. “Op die manier ontstaat er een link,” zegt Balasse. Afgelopen donderdag konden de buurtbewoners in een tentje op het plein alle plannen inkijken, ook de plannen voor de opfrissing van de woontorens, die eerder dit jaar al werden goedgekeurd door het schepencollege. De torens worden niet gerenoveerd – dat moet de Brusselse Haard doen, niet het wijkcontract maar krijgen kleuraccenten, extra groen en er komen twee speeltuintjes en een fietsparcours. Heel wat omwonenden, vooral hogeropgeleide jonge ouders, hielden halt om de ontwerpen door te nemen. Er waren veel enthousiaste reacties, maar ook vragen en kritische bemerkingen. Zo vonden sommige passanten dat een heraanleg van de buurt weinig zin heeft zolang de torens zelf niet grondig aangepakt worden. “Het is een schande hoe die mensen daar moeten wonen,” zo klonk het. Of zoals een Brusselse Zwitser uit de wijk het verwoordde: “Ik weet niet of de heraanleg van het parkje nu het meest urgent is. Mijn dochter speelt trouwens altijd op de rotsblokken. En ik betwijfel of hippe banken het contact met de bewoners van de torens zullen vergemakkelijken.” Bettina Hubo

BDW 1448 PAGINA 13 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

ADVERTENTIE

Over twee maanden verhuizen alle Nederlandstalige boeken van de Beeckmansstraat naar De Zeyp.

Ganshoren > Uitbreiding De Zeyp uitgesteld

‘Dan beginnen we met de bib in twee oude lokaaltjes’ Omdat de subsidies uitblijven, is de geplande uitbreiding van gemeenschapscentrum De Zeyp uitgesteld. In de aanbouw moet ook de nieuwe Nederlandstalige bibliotheek onderdak krijgen. Schepen René Coppens (Open VLD) wil niet langer wachten en begint alvast in twee oude lokaaltjes van De Zeyp met de bib. Ganshoren is de laatste gemeente in ons land met een tweetalige bib. Die bevindt zich in de François Beeckmansstraat. Ze telt 20.000 Franstalige boeken en 10.000 Nederlandstalige, die nog handmatig worden uitgeleend. Terwijl in de meeste Brusselse gemeenten de afgelopen decennia een Nederlandstalige bib werd opgericht, was er in Ganshoren nooit veel animo voor de splitsing. “Dat had niets te maken met antiVlaamse gevoelens. Men vond een tweetalige bib wel praktisch,” zegt Coppens, al veertien jaar schepen van Nederlandstalige cultuur. Ook zelf zette hij lange tijd niet echt vaart achter het dossier, onder meer omdat er niet meteen een goede locatie werd gevonden. Maar doordat de bibliotheek niet gesplitst is, wordt ze noch aan Vlaamse, noch aan Franstalige zijde erkend. Hierdoor loopt de gemeente flink wat subsidies mis. Met een erkende Nederlandstalige bib zou Ganshoren van Vlaanderen een kleine 50.000 euro krijgen voor personeelskosten en van de VGC ook een subsidie voor digitalisering. Bovendien heeft de gemeente dan recht op een cultuurbeleids-

coördinator, betaald door de Vlaamse overheid. Coppens zag zijn kans schoon toen er plannen werden gemaakt voor de uitbreiding van De Zeyp. Die is in de eerste plaats bedoeld om een volwaardig lokaal dienstencentrum te kunnen uitbouwen. Afgesproken werd dat de bib op de tweede verdieping een ruimte van 275 m2 krijgt. De nieuwe Nederlandstalige bib blijft gemeentelijk. Zo zal Ganshoren jaarlijks 27.500 euro huurgeld betalen aan de VGC, die de eigenaar wordt van de nieuwe ruimte in De Zeyp. Bedoeling was dat de bouw in 2013 zou starten en begin volgend jaar af zou zijn. Maar er zit een kink in de kabel: de subsidies van VIPA voor de bouw van het lokaal dienstencentrum zijn wegens besparingen uitgesteld. Coppens verwacht dat de werken niet voor 2016 zullen beginnen. Daarom wil hij vanaf januari van start gaan met een kleine Nederlandstalige bibliotheek in een biljartlokaal en vergaderzaaltje op de eerste verdieping van De Zeyp. De erkenning is ondertussen aangevraagd. “Het wordt een kleine bib, we hoeven niet alle romans te hebben, we kunnen focussen op strips en jeugdboeken. En we hoeven niet alle dagen open te zijn,” stelt hij. “Het geeft ons ook de tijd om rustig over te schakelen op het Bruno-uitleensysteem.” Coppens rekent er wel op dat de bib voor het einde van deze bestuursperiode haar intrek in de nieuwbouw zal kunnen nemen. Bettina Hubo

Schaarbeek > Buitenlanders ontsnappen niet langer aan boetes

‘Wielklem plaatsen werpt vruchten af’ De gemeente Schaarbeek heeft dit jaar al bij meer dan honderd wagens een gele wielklem gezet. In haar ijver om parkeerretributies te innen stootte de gemeente op het probleem van wagens met een buitenlandse nummerplaat. “Die verzamelen soms tot honderd retributies zonder er ook maar één te betalen,” zegt Marc Weber, woordvoerder van Schaarbeek. Het gemeentebestuur wou hier met wielklemmen paal en perk aan stellen. Het was hiervoor wachten op een federale beslissing, maar sinds januari zijn wielklem-

men tegen recalcitrante autobestuurders legaal. “We plaatsen er zeker niet overdreven veel,” zegt Weber. “We hebben maar drie wielklemmen. Het grote voordeel is dat de overtreder verplicht is om zich te komen identificeren, en zo niet langer aan de parkeerboetes kan ontsnappen. Ondertussen doet de tamtam zijn werk. Volgens parkeerbeheerder Rauwers zijn er steeds minder buitenlandse chauffeurs die het parkeerreglement aan hun laars lappen.” Steven Van Garsse

De Vlaams-Brusselse Media bundelen vijf sterke mediamerken in de hoofdstad: tvbrussel, FM Brussel, Brussel Deze Week, AGENDA magazine en brusselnieuws.be Binnen de marketingafdeling, die al deze merken ondersteunt, zijn we op zoek naar een enthousiaste

Marketing (M/V) Medewerker GA DE CHECKLIST AF OM TE ZIEN OF JIJ DE PERSOON BENT DIE WE ZOEKEN!

❏ ❏ ❏

Je hebt een eerste geslaagde werkervaring achter de rug

❏

De organisatie van evenementen en regelmatig weekendwerk schrikken je niet af, je hebt ook een rijbewijs B

❏ ❏

Je bent leergierig en stressbestendig, open én creatief

❏ ❏

Je hebt affiniteit met Brussel

Je steekt graag de handen uit de mouwen en bent iemand die werk ziet en opneemt Wanneer je met verschillende taken tegelijk bezig bent, slaag je er in het overzicht te bewaren

Een opleiding marketing of communicatie en met grafische programma’s overweg kunnen zijn een plus Technische handigheid is een troef.

Zie je jezelf aan het werk gaan in een boeiende en gevarieerde mediaomgeving? Dan word jij misschien binnenkort onze nieuwe collega! Stuur je sollicitatiebrief voor 17 november naar kristel.de.wolf@tvbrussel.be

ADVERTENTIE

safety.mivb.be

568 zonnepanelen op gemeentegebouwen Het gemeentebestuur van Jette heeft 568 zonnepanelen laten plaatsen op het dak van vijf gemeentelijke gebouwen. De panelen werden geïnstalleerd en betaald door een privéconsortium, een primeur in het Brussels gewest. Eind april besloot schepen van Energiebeheer Bernard Van Nuffel (Ecolo-Groen) om zonnepanelen te plaatsen op enkele gemeentegebouwen. Hij liet onderzoeken welke daken het meest geschikt waren, qua stevigheid en oriëntatie. Vijf gebouwen werden geselecteerd, alle met een flink elektriciteitsverbruik: twee scholen, een crèche, het administratief centrum en het technisch centrum. Tegelijkertijd werd de zoektocht gestart naar een bedrijf dat de zonnepanelen op eigen kosten wilde plaatsen en onderhouden. Want de gemeente heeft zelf geen geld voor dergelijke investering. Uiteindelijk kwam men uit bij Blue Tree, een consortium van twee be-

drijfjes, dat voor de investering de steun kreeg van de burgercoöperatieve Energiris. De panelen, die intussen geplaatst zijn, zullen jaarlijks ongeveer 132.000 kWh hernieuwbare energie produceren. Het gros zal ter plaatse, door de gemeentegebouwen, gebruikt worden. De rest mag Blue Tree op de markt verkopen. De door de zonnepanelen opgewekte energie zal goed zijn voor dertig procent van het elektriciteitsverbruik van de vijf gebouwen. In ruil voor de installatie en de energie zal de gemeente de komende tien jaar een vaste, jaarlijkse vergoeding aan Blue Tree betalen. “Maar die ligt beduidend lager dan de huidige elektriciteitskost van de gebouwen. Dankzij deze constructie ziet de gemeente haar energiefactuur dus dalen zonder te moeten investeren,” zegt Véra Larock, medewerkster van Van Nuffel. “Bovendien is het propere, groene energie.” Bettina Hubo

Evere > Ali Ince (PS) vervoegt het gemeentebestuur

Schepencollege breidt uit Het schepencollege in Evere telt opnieuw negen leden. Ali Ince (PS) legde vorige week de eed af. Ince, voormalig uitbater van een krantenwinkel in Helmet en voordien daklegger, krijgt de bevoegdheid Openbare Reinheid. Die neemt hij over van Fatiha Saïdi (PS). Evere zat al meer dan een jaar met een schepen minder omdat de bevoegdheid van titelvoerend burgemeester Rudi Vervoort (PS), nu minister-president, was overgenomen door schepen Pierre Muylle (PS). Het gemeentebestuur heeft beslist om haar college terug tot haar

maximale getalsterkte te brengen. Ali Ince is gemeenteraadslid in Evere sinds 2006 en is ook bestuurslid bij Brutele en Sibelga. In 2003 kwam hij in opspraak omdat hij protesteerde tegen een monument ter herdenking van de Armeense genocide. SVG

BDW REGIO

Jette > Privéconsortium betaalt zonnepanelen

BDW 1448 PAGINA 15 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

De impact van de arme bevolking blijft zwaar wegen op de financiën van Anderlecht.

Anderlecht > Gemeente blijft financieel in gevarenzone

1,2 miljoen euro overschot op begroting 2013 In crisistijden gaat het de gemeente Anderlecht financieel voor de wind. Zo boekt ze dit jaar 1,2 miljoen euro overschot op haar begroting van 2013. Toch als het over de vaste uitgaven gaat, want voor investeringen - die niet in de gewone begroting zijn opgenomen - staat er nog een rekening open van 25 miljoen euro. De financiën waren lange tijd het zorgenkind voor de gemeente Anderlecht. In 2007 stond de gewone begroting voor 21 miljoen euro in het rood en kreeg Anderlecht van het Gewest een financieel begeleidingsplan opgelegd. Tegenover financiële steun stond een strak begrotingsbeleid dat nu haar vruchten lijkt af te werpen. 1,2 miljoen euro boekte Anderlecht op de begroting van 2013. Over de jaren heen wordt zelfs een gecumuleerd overschot van 1,7 miljoen euro gehaald. Al is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Zo komen eenmalige investeringen nooit in de gewone begroting terecht, omdat het uitgaven zijn die over meerdere jaren worden afgeschreven. Of om het in mensentaal te verwoorden: in een jaar dat een gezin een huis en een auto koopt, zal het haar totale schulden die het daarvoor maakte ook niet allemaal in dat jaar in het gezinsbudget opnemen, maar spreiden. Al is die buitengewone begroting wel niet min.

Want zonder dat ‘boekhoudkundige mechanisme’ zou er sprake zijn van een verlies van om en bij de 25 miljoen euro. Een resultaat waar de oppositie uiteraard liever naar verwijst dan het begrotingsoverschot waarvoor begrotingsschepen Fabrice Cumps (PS) zich graag op de borst klopt. Het resultaat is gedeeltelijk te danken aan de gewestelijke financiële steun die de gemeente van het Brussels Gewest geniet, maar ook aan een betere opvolging van de inkomsten en uitgaven en een strikt beheer van de aanwervingen hebben aan het positieve resultaat bijgedragen.

OCMW-audit Toch is Anderlecht nog lang niet uit de gevarenzone. De gemeente blijft kampen met de impact van een arme bevolking, en dat weegt zwaar op de financiën. Zo liet het OCMW van Anderlecht dit jaar nog een tekort van 3,9 miljoen euro optekenen, een uitgave die nota bene wel binnen de gewone begroting valt. Volgens Cumps is dit tekort te wijten aan de federale overheid die een minder groot deel van de sociale hulp voor haar rekening nam dan voorzien. De OCMW-audit die nu gaande is, zou ervoor moeten zorgen dat door efficiëntere processen deze kost op termijn verlicht.

Bruno Schols

Sint-Agatha-Berchem > Druk programma voor 100 jaar WO I

Geen straatnaamborden, wel muziek, films en expo Heel wat straatnamen in Berchem verwijzen naar lokale heldhaftigen of notabelen uit de Grote Oorlog. Begin dit jaar werd aangekondigd dat in die straten een toelichtende herdenkingsplaat komt. De platen zijn eerstdaags klaar, maar de ceremoniële inhuldiging laat volgens de gemeente nog enkele maanden op zich wachten. Tot 11 november stelt de Oude Kerk haar deuren open voor de herdenkingstentoonstelling België in oorlog 14-18. De gemeente toont er een archief dat het Europa

van de belle époque in beeld brengt aan de hand van memorabilia, collectiestukken, documenten en gereconstrueerde decors. Het moet jongeren een beeld geven van de gruwel die de jeugdige soldaten van toen moesten doorstaan. Ook heeft gemeenschapscentrum De Kroon een thematisch programma klaar voor november. De avond van de filmvertoning Maudite soit la guerre in cultuurcentrum Le Fourquet (zie openingsstuk Vadrouille, JMB) brengt GC De Kroon in samenwerking met

Cinematek een van de betere, controversiële films van Charlie Chaplin op het scherm (6 november om 20u30). Het gaat om Shoulders arms (1918), met de tramp Chaplin in de loopgraven. Voor de pianobegeleiding van de stomme film is Noah Vanden Abeele te gast, de vaste begeleider voor de klanksfeer van de stomme films van Cinematek en lesgever aan de Muziekschool van Berchem. Verder zijn de Brusselse muziekgroep Emballage Kado en regisseur en gelegenheidsvoorlezer Marc Bober

gevraagd om Zeet ee den ourlog, hun straatliederenprogramma over 14-18, te brengen in De Kroon (8 november om 15u). Ook de Brusselse pianiste Thérèse de Malengrau neemt met pianowerk van Debussy, Kodàly, Bartók, Schönberg en andere ‘componisten van de Grote Oorlog’ deel. Voor elk stuk zal ze het verband tussen de componist en de oorlog toelichten (23 november om 11u in de Oude Kerk). Jean-Marie Binst

BDW 1448 PAGINA 16 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

BDWOPINIE Stedenbouw > Eerste participatietraject in Brusselse geschiedenis opgezet rond centrale lanen

1,2 miljoen verschillende meningen In de documentaire The human scale onderzoekt de Deense architect Jan Gehl hoe we steden op mensenmaat kunnen bouwen. Steden die hun openbare ruimte zo inrichten dat mensen elkaar tegenkomen en niet ontlopen, met de straat als huiskamer en het autovrije plein als centrum voor menselijke interactie in al haar vormen. Steden waar bewoners actief nadenken en mee beslissen over hoe die gedeelde ruimte eruit moet zien. Wanneer in de documentaire de heraanleg van Times Square aan bod komt, zegt een betrokkene: “We are very opinionated in NYC. There are 8,4 million different opinions about what should be done.” In Brussel is het niet anders: er zijn heel veel verschillende meningen over wat er met de centrale lanen moet gebeuren. Dat is een goede zaak: de betrokkenheid van de Brusselaars bij hun stad is groot. Het stelt ons wel voor een uitdaging, want al die meningen hebben het recht om gehoord worden. In een stad op mensenmaat is participatie een evidentie. Het zorgt ervoor dat mensen zich de publieke ruimte toe-eigenen. Om te slagen moet participatie aan vier voorwaarden voldoen: kwetsbaarheid, openheid, representativiteit en een duidelijk omlijnd kader. n Even monkeys can fall from trees. Zelfs experten kunnen zich vergissen. Er schuilt heel wat waarheid in dit Japanse spreekwoord. Participatie vraagt dat beleidsmakers en architecten zich kwetsbaar opstellen: ze moeten er oprecht van overtuigd zijn dat de mening van ‘de mensen’ een meerwaarde kan zijn voor hun project, dat het de kwaliteit van de plannen kan verbeteren. n Participatie vraagt een openheid van geest van iedereen die deelneemt aan het proces. Openheid om te luisteren en respect op te brengen voor de mening van een ander en te beseffen dat het eigen grote gelijk niet haalbaar is. Daarom

BRUSSEL - Om een stad op mensenmaat te realiseren is het belangrijk om ook naar de mening van de bewoners te luisteren. Daarom zet de Stad-Brussel een participatietraject op rond de centrale lanen. Bovendien zal burgerparticipatie de komende jaren alleen maar toenemen.

deelnemers werden gekozen door loting, net zoals bij de G1000 van David Van Reybrouck. Omdat niemands mening belangrijker is dan die van een ander. Naast de werkgroepen zetten we gedurende twee weken onze tent op langs verschillende locaties op het parcours. Een eerste sessie is al achter de rug, een volgende loopt van 3 tot 10 november. Op de terreinateliers kan iedereen terecht. Alle opmerkingen worden er genoteerd en verwerkt.

Informatiekiosk

Hoe de plannen er nu uitzien, zal koning auto op de centrale lanen plaats moeten maken voor fietsers, voetgangers en terrasjes. Iedereen is nu uitgenodigd om zijn mening over die plannen te geven.

is het belangrijk om mensen met uiteenlopende meningen samen te brengen. n De grootste uitdaging voor elk participatieproject is zorgen voor een representativiteit van de deelnemers. Op inspraakvergaderingen is de hoger opgeleide blanke middenklasse ruim vertegenwoordigd. Participatie is enkel succesvol als je erin slaagt om ook die mensen te horen die niet naar klassieke vergaderingen komen, maar van wie de mening over hun leefomgeving even zwaar weegt als die van u en mij. n Om de participatie goed te laten verlopen is een duidelijk afgelijnd kader nodig. Zonder kader leidt participatie enkel tot frustratie. In het geval van de centrale lanen heeft het stadsbestuur beslist dat een groot deel autovrij wordt. Dat staat vast. De participatie gaat over de inkleding en het gebruik van de openbare ruimte. Over de heraanleg van de centrale lanen wordt al twintig jaar gediscussieerd. Vandaag zit het dossier in een stroomversnelling. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het project geen vertraging oploopt en de bevolking toch geraadpleegd wordt? Geen participatie organiseren is uitgesloten. Alle opties openlaten ook:

ANS PERSOONS:

“Burgerparticipatie is een cruciale, maar moeilijke oefening”

als we van een wit blad vertrekken, duurt het participatietraject makkelijk een jaar of meer. We kozen ervoor om burgerinspraak te organiseren én vooruitgang te boeken zodat de eerste spade zo snel

mogelijk de grond in kan. We beginnen niet van een wit blad, maar van een masterplan waarin SumProject de technische vereisten uitlegt, en een eerste voorstel van inrichting formuleert. De centrale lanen zijn immers aan vele beperkingen onderworpen: zo laat de ondergrond maar op bepaalde plekken het planten van bomen toe. Het masterplan zorgt voor de nodige achtergrondkennis om constructief na te denken over het project. Het is de eerste keer in de geschiedenis van de Stad-Brussel dat een dergelijk participatietraject wordt opgezet. Artgineering, een gespecialiseerd bureau uit Rotterdam, is aangeduid om het in goede banen te leiden. Op het startmoment waren er meer dan 250 aanwezigen. Dat is geen werkbaar aantal om tot een diepgaand debat te komen. Daarom kozen we ervoor om zes werkgroepen te organiseren van elk tien deelnemers, aangevuld door terreinexperten zoals een vertegenwoordiger van een daklozenorganisatie. De

In een volgende fase wordt het voorontwerp voorgesteld aan het publiek en wordt uitgelegd hoe de opmerkingen die naar voren zijn gekomen tijdens de participatie al dan niet in de plannen zijn geïntegreerd. In 2015 starten we met informatieacties om het voorontwerp zo goed mogelijk toe te lichten en mensen de mogelijkheid te geven tijdens het openbaar onderzoek te reageren. Na de toekenning van de bouwvergunning wordt een informatiekiosk op de centrale lanen voorzien waar mensen de plannen kunnen raadplegen. Burgerparticipatie is een cruciale, maar moeilijke oefening. Uiteindelijk moeten er knopen doorgehakt worden. Sommige opmerkingen van bewoners zullen vertaald worden in de plannen, andere niet. Brussel is niet anders dan New York: ook hier zijn er 1,2 miljoen verschillende meningen over wat er met de centrale lanen moet gebeuren. We mogen blij zijn dat zoveel Brusselaars zich betrokken voelen. Het toont aan hoe belangrijk het is voor een stad ‘op mensenmaat’ om naar haar bewoners te luisteren. Burgerinspraak zal de volgende jaren nog aan belang toenemen, zowel in een spontane vorm zoals tijdens picknick the streets als in een officiële, door de overheid opgestarte vorm. Het woord is aan u. Ans Persoons (SP.A), schepen Brussel-Stad, bevoegd voor Wijkcontracten en Participatie

Op woensdag 29 oktober is Ans Persoons een van de gasten in Studio de stad (Canvas, 21.30 uur). Eerst kijken de gasten samen naar ‘The human scale’, daarna gaan ze in debat over hoe de ideale stad eruit moet zien. Wie de aflevering gemist heeft, kan ze via Net gemist nog een hele week herbekijken. Op 9 november wordt de documentaire over het Brusselse luik van Atelier De Stad uitgezonden op Canvas om 20.40 uur. Meer informatie vindt u op www.atelierdestad.be.

BDW 1448 PAGINA 17 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Cultuur > Museum aan kanaal biedt gedroomde kans op stadsontwikkeling

Cultuur (met grote C) of oppositie (met kleine o)?

zouden elkaar kunnen versterken en zo voor de nodige adrenalinestoot kunnen zorgen die deze omgeving een nieuw elan moet geven. De kanaalzone heeft het potentieel om een nieuwe, bruisende cultuurwijk van Brussel te worden. Dit kan Brussel ongetwijfeld na-

tionaal en internationaal mee(r) op de kaart zetten. Een nieuw museum voor moderne en hedendaagse kunst moet naast een visitekaartje voor Brussel ook verankerd zijn in de Brusselse samenleving. Het federale regeerakkoord bevestigt dat de federale kunstcollectie één en ondeelbaar is. Maar betekent dit dan automatisch dat een gedeelte ervan niet elders mag worden tentoongesteld? Dan kunnen we misschien ook maar beter stoppen met het uitlenen van collecties aan buitenlandse musea? Volgens ons is het perfect mogelijk om voorlopige tentoonstellingen te organiseren tot de bestaande federale musea zijn gerenoveerd. Wij streven niet naar een exclusief nieuw project dat investeren in de infrastructuur van bestaande musea uitsluit. Voor ons is het overduidelijk een en-enverhaal. Investeren in nieuwe projecten zoals dit is opportuun en moet natuurlijk samengaan met het renoveren van bestaande gebouwen, zoals het federale regeerakkoord voorziet. De kelders en opslagruimten van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten puilen uit van waardevolle werken. Het zijn allen

Doelgericht Om dit te bereiken stellen wij een efficiënte en constructieve samenwerking voor tussen onder andere het Brusselse en federale niveau. Het spreekt voor zich dat we met betrekking tot deze investering niet zomaar over één nacht ijs mogen en kunnen gaan. De knowhow die de gemeenschappen hebben om een museum te organiseren en de kennis die het Brussels gewest heeft opgebouwd wat betreft de noden en behoeften van een stad maken van een intensieve en maximale samenwerking een must. Het Brussels regeerakkoord kan hierbij een goed uitgangspunt zijn. Het is essentieel dat het budgettaire plaatje blijft kloppen. De Brusselse begroting moet steeds in evenwicht blijven en daar zullen wij ten allen tijde loyaal mee over waken. Ook wat betreft de samenwerking met de partners en de buurt zullen wij streven naar maximale duidelijkheid en transparantie. Dat er voldoende tijd voor overleg genomen wordt en men afspraken en beslissingen goed overweegt, lijkt ons puur een kwestie van goed bestuur. In tijden van besparing moeten we de middelen voor cultuur doelgericht en weloverwogen inzetten, of het nu gaat over Brussel of pakweg Ruisbroek.

Bianca Debaets, Brussels Staatssecretaris (CD&V) Paul Delva, Fractieleider CD&V Brussels Parlement Brigitte Grouwels, Brussels Parlementslid & Senator (CD&V) Joris Poschet, Vlaams Parlementslid voor Brussel (CD&V)

De omgeving van het kanaal is toe aan een weldoordachte en hedendaagse opwaardering. Meer zelfs: de buurt geeft ons de gedroomde kans op een gedurfde stadsontwikkeling. Een boost die de hele wijk ten goede kan komen. En daar is cultuur niet alleen belangrijk als project op zich. Het kan tevens een trigger zijn voor andere evoluties. In dat verband tonen studies aan dat dergelijke culturele hotspots vaak een hefboom voor de buurt betekenen op economisch en maatschappelijk vlak. Ruimer dan de invulling van het Citroëngebouw bevindt er zich op de site al een Brussels bastion van de podiumkunsten, het Kaaitheater. Beide

BRUSSEL – Dallas, aflevering 358. Daar zouden we al aanbeland zijn in de zogenaamde ‘soap museum hedendaagse en moderne kunst’ in Brussel. Dat beweren tenminste twee N-VA’ers in een recent opiniestuk. Ze onderkennen de noodzaak aan een nieuw project voor de kanaalzone maar geven geen enkel concreet voorstel. Wij, Brusselse CD&V’ers, kiezen resoluut voor de uitbouw van een nieuw museum aan het kanaal.

parels van ons erfgoed en patrimonium, en ze moeten dan ook getoond en gezien worden. Ze verdienen onze aandacht.

PROTEST flits h

De Vereniging Vlaamse Jeugddiensten (VVJ) voerde op vrijdag 24 oktober actie aan het kabinet van Vlaams minister van Jeugd Sven Gatz (Open VLD). De VVJ overhandigde er een ketting bestaande uit meer dan 6.000 kaartjes met reacties en bezorgdheden van kinderen, jongeren en jeugddiensten over de geplande besparingen in het lokaal jeugdbeleid. Een delegatie van de VVJ werd ontvangen op het kabinet van minister Gatz. Zie je deze week ergens een opvallende actie? Mail je foto met wat info erbij naar protestflits@bdw.be. Wij zoeken het voor je uit. Vergeet je naam en woonplaats niet te vermelden.

BDW 1448 PAGINA 18 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

(vlnr.) Oorlogspiloot Adolf Hardeff droomt van zijn liefde Lidia. Luitenant Leliënvoort steelt haar hart. En voor de film ging een molen in vlammen op.

Film > Visionair ‘Molenbeeks’ oorlogsdrama van Alfred Machin uit 1914 opnieuw vertoond

Vervloekt zij den oorlog BRUSSEL - Op het toppunt van zijn carrière realiseerde cineast Alfred Machin in de Studio Pathé in Sint-Jans-Molenbeek de stomme langspeelfilm ‘Maudite soit la guerre’. In vele opzichten blijft het een profetische vliegeniersfilm aan de vooravond van WO I. Luchtaanvallen waren op dat moment nog visionair, maar tijdens de oorlog zijn sommige van de stuntpiloten van Machin effectief in het leger gestorven. De geverfde film is een restauratiesnufje van het Belgisch Filmarchief en wordt nu in Brussel op twee locaties vertoond met (andere) live muziek.

ngetwijfeld is het in Brussel ontstane en ook grotendeels gefilmde Vervloekt zij den oorlog (1914) de mooiste prent om de huisdrama’s van de Grote Oorlog te beleven. Al gaat het om een liefdesfilm met patriottisch karakter en een volledig verzonnen oorlogsverhaal tussen twee fictieve landen. De maker is een illustere pionier van de Belgische cinematografie: regisseur Alfred Machin

(1877-1929). Aan Machin wordt de opstart van de filmindustrie in ons land toegeschreven, anno begin vorige eeuw. Zijn werk in de filmwereld zou voorgoed uit de herinnering zijn verdwenen, mocht Brussels filmtheoreticus Eric de Kuyper in 1995 geen monografie over Machin - met ruim 150 filmtitels - hebben geschreven. Waarom is Machin dan vergeten? Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog

wordt de Fransman Machin, die vooral zijn Brusselse films op de kaart zette, opgeroepen door zijn thuisland, Frankrijk. Hij moet in het Franse leger de veldverslaggeving filmen, en reist af. Nadien keert hij nooit meer terug naar Brussel. Mogelijk ook daardoor hinkt onze hele filmindustrie vijftig jaar achterop, tot de ‘overheidssteun’ van de jaren ‘60. Bovendien heeft Machin na de Grote Oorlog in Nice nooit

meer de succesfilms kunnen maken die hij eerst in Parijs, dan in Volendam (Nederland) en uiteindelijk bij het Molenbeekse Karreveldkasteel (waar zijn studio was) heeft gedraaid.

Niet vertoond De langspeelfilm Vervloekt zij den oorlog mag als zijn Belgische kroonproductie worden gezien. Maar amper twee maanden na de realisatie start de Grote Oorlog. Frankrijk censureert de film, en ook in België wordt hij niet vertoond. Mogelijk was de prent te inventief, want de oorlogsvoering in de lucht zoals Machin die uitvond voor deze film, was ongezien - vliegtuigen dienden voor de post, verkenning en cartografie. Machin liep als het ware de technieken voorop, die in 14-18 werden

BDW 1448 PAGINA 19 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

toegepast. De bewaarde Hollandse filmkopij, in kleur maar onvolledig en van slechte kwaliteit, en de volledige maar gehavende versie uit het Belgisch Filmarchief zijn nu dankzij Cinematek hoogtechnisch gerestaureerd en gedigitaliseerd tot één kopij met Nederlandse ondertitels. “Pathé had de intentie om de Brusselse oorlogsromance op wereldschaal uit te brengen,” weet filmconservator Bruno Mestdagh van Cinematek. “Maar de profetische, pacifistische 28 mm-productie was geen lang leven beschoren. Meteen censureerde de Franse overheid de film, als te beladen en niet patriottistisch genoeg. Enkel in het neutraal gebleven Nederland was hij, met groot succes, te zien in de jaren 1914-1918.”

productie in België op de sporen te zetten, het distributieagentschap Belge Cinéma bestaat dan drie jaar. Tot voor de bouw van de bioscoopzalen (1908) blijft het in ons land bij schuchtere particuliere pogingen om films te maken. Het aanbod is tot dan een gevarieerd filmprogramma met onder meer documentaires, komedies en korte gimmicks. Als artistiek manager en regisseur van de Belge Cinéma Film van Pathé draagt Machin sterk bij aan de realisatie van korte (10 minuten) en lange films, die de interesse prikkelen van de Belg. Bij het Karreveldkasteel, waar een hangar als studio dienstdoet, houdt Machin een particuliere zoo. Met kooidieren die hij uit Afrika meebracht: van apen tot een luipaard.”

per enkele maanden voor de oorlog uitbreekt. Machin moet Karreveld echter verlaten voor de Service Cinématographique de l’Arméé de Terre, die hem gevechten doet volgen en filmen. Zijn afgang in Nice moet hij 1929 bekopen met de dood - vermoedelijk door zijn luipaard Mirza.

“Machin hield er bij zijn studio aan Karreveld een private Afrikaanse zoo op na, waarvan de dieren als acteurs van pas kwamen. Mogelijk is hij door zijn luipaard Mirza gedood”

Minnesmart Waarover Vervloekt dan gaat? Over het dubbele liefdesverhaal van Lidia Motzel, tweemaal onmogelijk gemaakt door de vervloekte oorlog. Eerst moet een inwonende en smoorverliefde piloot, Adolf Hardeff en vriend van haar broer, terugkeren naar zijn land dat een oorlog start. Later komt die bij vluchtbeschie-

Als Machin in 1912 in Brussel strandt, heeft hij al naam gemaakt voor zijn werkgever Pathé Frères in Parijs (Vincennes). Als dertigjarige regisseur uit het Frans-Vlaamse Blendecques recruteerde Pathé hem voor unieke opdrachten. Tot tweemaal toe reist Machin naar Afrika, waar hij exotische opnames van de fauna en het lokale leven draait. Hij kende het continent al van zijn legerdienst. Van zijn eerste reis van twaalf maanden van Caïro (Nijl) tot het Victoriameer houdt hij slechts twintig films over, de rest overleefde het tropische weer niet. Hij draait er vooral jachtopnames: Chasse à l’hippopotame sur le Nil Bleu (1908), of films over de panter, leeuw, buffels en zelfs de struisvogelkweek in Egypte.

Karreveldkasteel Dan krijgt zijn loopbaan een koerswijziging richting Brussel. De politiek van Pathé - die naast de opkomende Italiaanse en Deense huizen de dominante wereldspeler was - is er bij het begin van de twintigste eeuw op gericht om in alle landen productiehuizen op te starten. Daar moeten lokale films gemaakt worden, geënt op de cultuur van het land. Machin wordt naar Nederland gestuurd, waar hij zijn legendarische molenfilms draait, zoals De vervloekte molen (1909). Al is die wel gedraaid in de streek van Gent. En educatieve films als Les porcelaines de Delft of Coiffures et types de Hollande. Mestdagh: “In 1911 krijgt hij de opdracht om een eerste professionele

tingen op het land van zijn geliefde om. Ook haar broer sterft in de oorlog, door toedoen van Hardeff. En de laatste ‘verschrikkelijke tijding’ komt bij haar verloving met luitenant Leliënvoort: ‘minnesmart duurt het leven voort’. Alles is heel suggestief bij Machin: twee landen die niet bestaan, vrienden die beiden sterven door de vijandelijkheden van twee landen, en contrasterende scènes, zoals het huiselijk geluk van toen (in pastelkleuren) en oorlogsscènes en branden (in rode kleur). Met onder meer sequenties als huistaferelen, de art-nouveauvilla van de Hardeffs, het tuinhekje van Villa Lisely, de herberg met piloten, de cavalerie, vliegtuigen in de lucht en brandende zeppelins. Machin introduceerde speciale effecten als ‘visuele ballonnen’ die gedachten, herinneringen en verschijningen (zie eerste foto) insinueren. Eigenlijk vormen ze de voorloper van de flashback. Alles afgewerkt, weliswaar traag als film, maar altijd verrassend. En de live muziekbegeleiding waarvoor nieuwe composities werden gecreëerd doet de sfeer extra trillen.

Het slagveld zoals de regisseur het zich voorstelde. De Afrikaanse migranten op vier poten worden ingezet als acteurs in Machins films. Zo wordt in Saïda a enlevé Manneken Pis (1913) de luipaard als ontvoerder van Manneken Pis ingezet, het dier liep daarvoor tot in de Stoofstraat. Machin draait in Molenbeek een film

per maand, vooral sociale drama’s en komische films, soms zelfs met ondertiteling in het Brussels dialect. Maar ook films over hondenkarren in het Belgische leger. Zijn kroonjuweel wordt de 50 minuten durende Vervloekt zij den oorlog: klaar voor de zalen in juni 1914, am-

Jean-Marie Binst

Op 6 november om 20u30 met live begeleiding in CC Le Fourquet, Kerkplein 15, Sint-Agatha-Berchem, 7 euro, 02-469.26.75. Op 17 november om 20u met Ensemble 2e2m in Bozar, Ravensteinstraat 23, Brussel, 12/16 euro, 02-507.82.00.

BDW 1448 PAGINA 20 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

“Als we nog lang wachten, zal er veel verloren gaan. Want stripauteurs sterven, en niet alle erfgenamen delen de passie”

Om de 25ste verjaardag van het Stripmuseum te vieren maakte Pieter De Poortere deze ludieke tekening.

Strips > 25-jarig Stripmuseum past voor nostalgie

’Hoe het medium ook evolueert, wij surfen mee’ BRUSSEL - Sommige verjaardagen zijn alleen goed voor taart. Anderen schudden je wakker. Het Belgische Centrum voor het Beeldverhaal grijpt haar 25ste verjaardag aan voor een naamsverandering en de vernieuwing van alle permanente tentoonstellingen. “We gaan ons niet vastklampen aan de gouden jaren van de Belgische strip,” zegt directeur Willem De Graeve.

e naamsverandering is het minst spectaculaire gedeelte van de make-over naar aanleiding van de 25ste verjaardag. Al jaren gebruikt zowat iedereen Stripmuseum voor wat officieel Het Belgische Centrum voor het Beeldverhaal was. Voortaan is de roepnaam ook de echte naam. “Onze stichters vonden museum een oubollig, negatief woord dat niet paste bij een dynamisch, levendig medium als de strip. Maar Het Belgische Centrum voor het Beeldverhaal bleek een pro-

blematische naam. Bij taxichauffeurs deed het geen belletje rinkelen terwijl ze blindelings de weg wisten naar ‘het stripmuseum’. Van een centrum weet de toerist niet wat hij mag verwachten en zelfs de term beeldverhaal is verwarrend. We waren eigenlijk al lang een museum, en daar komen we nu ook voor uit,” zegt De Graeve. Gaat er achter de naamsverandering ook een koerswijziging schuil? Een museum organiseert tentoonstellingen en lokt bezoekers. Een centrum doet meer. Wat met jullie bibliotheek, de conservatie en jullie rol als platform voor de sector? Willem De Graeve: “Alleen de naam verandert. We zijn een van de grootste openbare stripbibliotheken in Europa. We hebben bijna geen aankoopbudget maar de Belgische uitgeverijen en sommige buitenlandse schenken ons een exemplaar van elk nieuw album en aanvaarden

schenkingen van oude strips. Zie je die meneer daar zitten? Die loopt hier stage om een stripbibliotheek in Cuba te beginnen. We zijn een referentiebibliotheek.” “Voor conservatie en digitalisering van stripplaten hebben we anderhalve persoon in dienst. We hebben een depot van 8.000 originele platen, de meeste in bruikleen. Eigenlijk zijn het er zelfs 16.000 want onlangs hebben we alle platen van George van Raemdonck - een pionier van de Belgische strip - gekregen. Hij tekende Bulletje en Boonestaak in 1922, dus nog voor Hergé Kuifje tekende.” Waar vinden jullie als privémuseum de middelen? De Graeve: “Wij mogen dit gebouw van de Regie der Gebouwen kosteloos gebruiken. En van de besparingen zullen we geen last hebben want wij zijn een van de weinige musea in het land die zelfbedruipend zijn. We zijn wel vragende partij om vaker een

partner te zijn voor ondernemingen en overheden die iets rond de strip doen. Er zijn geen tien stripmusea in de wereld. Wij hebben knowhow en ervaring.” “Minister van Cultuur Sven Gatz heeft ons al bezocht. Als de Vlaamse regering het Vlaams erfgoed wil conserveren, kan ze bij ons terecht. Dit is een cruciaal moment. Als we nog lang wachten, zal er veel verloren gaan. Stripauteurs sterven en de erfgenamen delen hun passie niet altijd. De tekeningen komen op de markt, de prijzen kelderen en alles raakt versnipperd. Binnen twintig jaar kunnen we misschien geen expo rond Willy Vandersteen meer organiseren.” De kwaliteit van de tentoonstellingen fluctueert. Onvermijdelijk als je er elf per jaar organiseert? De Graeve: “Ja. We hebben niet alles in de hand. Voor de nieuwe Peyo-ruimte en het nieuwe Pieter De

Poortere-auditorium (met animatiefilms en cartoons rond Boerke, NR) kregen we veel hulp van enthousiaste partners. Maar dat is niet altijd het geval. Sommige uitgeverijen of tekenaars zien het nut van een expo niet in en willen niet alles uitlenen. Ook de curator speelt een rol. Sommigen zijn echte kenners maar vergeten dat ze niet alleen voor de happy few werken. Anderen hebben soms minder voeling met hun onderwerp. Het programma voor 2015 ligt vast. We kunnen niet met zekerheid zeggen dat het allemaal prachtige tentoonstellingen worden. Al hopen we dat natuurlijk wel.” Met 198.511 betalende bezoekers behoren jullie tot de best bezochte musea van Brussel. In 2013 kwam meer dan 80% uit het buitenland. Welke conclusie verbinden jullie aan dat percentage: nog meer inzetten op toeristen of proberen om meer Belgen aan te spreken? De Graeve: “Daar is geen debat over gevoerd. We wisten dat we veel buitenlanders over de vloer kregen maar niet dat het er zoveel waren. Dat heeft ons ertoe aangezet om de vaste tentoonstellingen eindelijk eens te vernieuwen. Maar we beseffen dat we de Belgen niet mogen vergeten. Ons feestweekend was gericht op het stripmilieu en de mensen uit Brussel en omgeving. We zoeken een evenwicht. We houden er rekening mee dat sommige bezoekers niets van strips kennen, sommige alles en de meesten een beetje.” Het Marc Sleen Museum daarentegen lokt geen 20.000 bezoekers per jaar zoals gehoopt maar slechts 8.000. De Graeve: “We steken veel energie in het promoten van het Marc Sleen Museum. Maar de vraag die altijd terugkomt is: wie is Marc Sleen? Uit een audit van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bleek dat 90 procent Nero en Marc Sleen niet kennen. Jammer maar 500 bezoekers per maand zijn wel 500 bezoekers per maand. De helft zijn buitenlanders die Marc Sleen voor het eerst ontdekken. Het is een nichemuseum maar zo moeten er toch ook zijn? Duur is het museum niet. Als er een probleem is, steekt iemand van ons de straat over.” Waar staan jullie over 25 jaar? De Graeve: “We willen geen nostalgisch museum worden. We gaan ons niet vastklampen aan de gouden jaren van de Belgische strip. Alles evolueert. Veel auteurs werken intussen volledig digitaal en hebben geen originele platen meer. Mensen beginnen mondjesmaat strips te lezen op tablet of smartphone. Misschien zijn er binnen 25 jaar geen papieren strips meer. Het zijn spannende tijden. Maar hoe het medium ook evolueert, wij surfen mee.” Niels Ruëll

www.stripmuseum.be

BDW 1448 PAGINA 21 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

ADVERTENTIE

MEER DAN 60 CONCERTEN EN COLLOQUIA!

BRUSSELS PHILHARMONIC Desert Music, Steve Reich (Bozar)

REBOTINI & ZANÉSI (Recyclart)

LINT Spectra Ensemble, Chris Ware (Théâtre Marni)

Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT

NACHT VAN HET KWARTET Balanescu,Béla,Tana... (Botanique)

KRONOS (AB) | GRAHAM FITKIN (Volkshuis) NATIONAAL ORKEST VAN BELGIË (Conservatorium)

GRM - PRÉSENCES ÉLECTRONIQUE BRUXELLES Biosphere, Hildur Gu∂nadóttir... (La Raffinerie) ENSEMBLE MUSIQUES NOUVELLES (Bozar & Hallen van Schaarbeek)

ICTUS (Bozar)

Brussel Deze Week

ADVERTENTIE

Sociale Verhuurkantoren (SVK)

Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen

a Gegarandeerde huur elke maand a

Verzekerd verhuurbeheer

a Onderhoud van uw woning

a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

Italiaans Heeft Benito Mussolini de oorlog gewonnen? Dat was de gedachte die me bij mijn bezoek aan Berlijn inviel. Het is verbluffend hoeveel restaurants er een poging doen om Italiaans te lijken. Soms is het zoeken naar een Duits restaurant, daar tussen al die Italiaanse clichés. Bij nader inzien zijn veel van die restaurants slechts Italiaans bij naam, maar dat wijst er toch op dat een Italiaans uithangbord eters aantrekt! Maar bij ons is dat toch ook zo? Eigenlijk niet helemaal. Ik haalde er de website Resto.be bij. Ik weet niet hoe zij aan hun adressen komen, maar ik vermoed dat ongeveer alle restaurants van de stad er in staan. Dat blijken er dan 2.057 te zijn of tien keer meer dan in heel West-Vlaanderen (alle andere provincies tellen er nog minder). Van die Brusselse eethuizen noemen er 342 zichzelf Italiaans. Dat is minder dan Franse restaurants (472), maar Frans is dan ook een zeer rekbaar begrip. Iedere kok die ik ken, heeft bewondering voor Auguste Escoffier, maar dat was al lang geen Franse keuken meer. De eerstvolgende etnische restaurantgemeenschap zijn de Chinezen met “slechts” 72 vermeldingen. Hoe moeten we die passie voor Italiaans eten verklaren? Zonder enige twijfel door de migratie. Toen de Italianen naar de mijnen van Marcinelle of Genk trokken, brachten zij hun keuken mee. In het zog van de kompels kwam een hele groep van avonturiers, echtgenotes en kinderen mee, die een grote toegevoegde waarde zouden leveren met mensen zoals Adamo, Rocco Granata of de familie D’Onofrio. Maar ook importeurs, want ook al in de jaren vijftig hadden die gemeenschappen hun eigen winkels en cafés. Voor ons, Noorderlingen, is Italië altijd mythisch geweest, omwille van keizers, pausen en artiesten of omwille van het zachte klimaat. In de zeventiende eeuw wordt een reis door Italië langs alle belangrijke antieke monumenten, de zogenaamde Gran Tour, voor de rijke Britse jongelui een absolute must. Er ontstaat een stroming door: het toerisme. De Italianen zijn dus het eerste Europese volk dat, naast pelgrims, ook welgestelde turisti zag langskomen. In de jaren ‘60 droop Italië uit de popmuziek: “Capri, c’est fini”, zong Hervé Vilard. “Azzurro”, antwoordde Adriano Celentano. En in elk baancafé beukte “Am blauwen Gardasee” uit de luidsprekers. De naoorlogse Duitsers stortten zich

massaal op het land “wo die Zitronen blüh’n”. Ik vond Italië daarom eerst een plek voor gepensioneerden, tot de traditionele Romereis in de Retorica mij de ogen opende. Ik sprak er enkele oude Italianen in Laken over aan. Het eerste Italiaanse restaurant in Brussel zou Dal dottore (Bij de dokter) zijn geweest, in de Linnéstraat bij het Lazarusplein. Het bestaat nog steeds (Le Docteur), maar niemand wou het aanraden. In diezelfde Noordwijk waren ook andere pioniers, zoals Ines en Veronese in de Rivierstraat. Onder de “toeristische” Italianen vernoemen we graag het chique Trattoria aan de Louizapoort. De meeste van die restaurants waren uitgebaat door Napolitanen. En dat is de reden waarom wij de Italiaanse keuken zijn gaan associëren met spaghetti en tomatensaus. Ook pizza is Napolitaans, maar dat is een recenter verschijnsel. Al verklaart dat nog altijd niet het succes van Italiaanse restaurants bij niet-Italianen. Vanaf het ogenblik dat (na de sixties) heil en gezondheid plots van eten moest komen in plaats van pilletjes, was de migrantenkeuken van het schiereiland de eerste om in het visier te komen. Wat zij zagen, was de cuccina povera: armemenseneten. Vandaag willen voedingsgoeroe’s de mediterraanse keuken verheffen tot een van de gezondste ter wereld. De werkelijkheid is enigszins anders. Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog was de voedingssituatie in Italië ronduit belabberd. De helft van de bevolking leefde op maïspap (polenta), de andere op rijst. Pasta was een feestmaaltijd. Vis was duur en kwam vaker gezouten uit IJsland dan uit de Adriatische zee. De levensverwachting van de gemiddelde Italiaan is beginnen stijgen sinds hij minder en minder mediterraans eet. Aan de andere kant zeiden ze mij in Italië dat het land zowat de hoogste incidentie van diabetes heeft van heel Europa, vooral door al die pasta die de toeristen hen leerden eten. En als de Italiaanse keuken nu eens een uitvinding was van de migranten? Om de wereld te regeren? Mussolini heeft gewonnen. Een mooi voorbeeld: de spaghetti carbonara. Men vindt niet één bron voor dit recept terug die dateert

“De levensverwachting van de gemiddelde Italiaan is beginnen stijgen sinds hij minder en minder mediterraans eet”

van voor de oorlog. Het duikt op in Rome tijdens de bevrijding door de Amerikanen en de GI’s waren er zo enthousiast over dat ze naar huis gingen met de boodschap dat ze de “ware” Italiaanse keuken hadden ontdekt. Bedel een ei en wat spek bij de bevrijder. Kook fabrieksspaghetti al dente in gezouten water. Bak kleingesneden spek uit in een koekenpan, eventueel met een gesnipperd ajuintje erbij. Meng de hete spaghetti met de spekjes (en het vet), voeg een lepel kookvocht toe, kluts een ei en roer het door de pasta, doe er veel zwarte peper op en een beetje peccorino. Eccolo, de échte Italiaanse keuken. Op de menukaart vond je vroeger de pasta trouwens altijd onder het hoofdstuk “soep”. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet

ADVERTENTIE

BDW 1448 PAGINA 22 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

mst o k e o t r de a a n s i eroep b re t e h dek en ont kind. van uw - 2028 -

Siebe, sterrenchef en eigenaar van ‘Le petit Knokke’.

BRUSSEL - Lucas Catherine is een man met een missie. Dat weten we. Ook in zijn nieuwste boek ‘Brussel. Van renaissance tot republiek’ laat hij zijn liefde voor de Arabieren en zijn afkeer van de katholieke machthebbers blijken. Een boek over de woelige zestiende eeuw.

OUDERS WELKOM 18-21/11

BruSSeLS expo pALeIS 10 - HeIZeL

Di 18/11: 9 - 12u., 13 - 16u.

De Vlaamse Gemeenschapscommissie organiseert van 18 tot 21 november 2014 een studiekeuzebeurs in paleis 10 van Brussels expo, Belgiëplein 1, 1020 Brussel. u ontdekt er de studierichtingen van het Nederlandstalig secundair onderwijs in Brussel, net als de vele beroepsopties in de toekomst. ouders zijn elke dag welkom. op donderdag 20 november blijft de beurs ’s avonds open tussen 17 en 20 uur. Medewerkers beantwoorden er graag al uw vragen.

Woe 19/11: 9 - 12u. Do 20/11: 9 - 12u., 13 - 16u., 17 - 20u.

- 2014 Siebe, houdt van koken.

Literatuur > Lucas Catherine schrijft tegengeschiedenis

www.ontdekjetoekomst.be

Vrij 21/11: 9 - 12u.

ADVERTENTIE

r jaa Na 14 20

GEMEENTEHUIS VAN SCHAARBEEK donderdag 6 november, 18u00 SCHAARBEEK - Colignonplein - Gratis Bezoek samen met het Willemsfonds, Schepen Adelheid Byttebier en gemeenteraadslid Quentin van den Hove het Gemeentehuis van Schaarbeek, oftewel “Le Paleis Communal” zoals Henri Bergé het noemde. Dit monumentaal gebouw in Vlaamse Neorenaissancestijl werd in 1887 geopend en is absoluut een bezoek waard. We bezoeken er tevens de tentoonstelling “METAMORFOSES”. Deze expo vertelt ons het verhaal van drie eeuwen stadsontwikkeling in Schaarbeek. Het verhaal van hoe een klein plattelandsdorp in drie eeuwen een gemeente van 130.000 inwoners is geworden. Inschrijven kan via johan.basiliades@vldbrussel.be of 0495/21.05.01 KERKHOF AAN DEN DIEWEG zaterdag 8 november, 14.00 u. UKKEL - Dieweg, ingang van de begraafplaats - Gratis Op het kerkhof aan de Dieweg in Ukkel graaft men sinds lang geen nieuwe graven meer, al vormt het graf van striptekenaar Hergé één van de weinige uitzonderingen op die regel. Toch is het kerkhof om velerlei redenen een bezoek waard. Je hebt er een prachtig uitzicht op de vallei van de Geleytsbeek, een groot deel ervan diende als Joods kerkhof en de met groen overwoekerde graven maken van deze wandeling een surrealistisch gebeuren. Neem samen met Brussels volksvertegenwoordiger Stefan Cornelis deel aan dit bezoek, schrijf je in via laurentvanderelst@hotmail.be of 0476/29.09.83 DE BRANDWEERKAZERNE dinsdag 18 november, 10.00 u. BRUSSEL - Helihavenlaan 15 - Gratis Op 18 november trekken we naar de Helihavenlaan om kennis te maken met de Brusselse brandweer. De stafkazerne stelt voor het Willemsfonds uitzonderlijk haar deuren open. Kom samen met Brussels parlementslid en schepen Els Ampe deelnemen aan een geleid bezoek in de kazerne en raak vertrouwd met het reilen en zeilen van de brandweer in een grootstad. Deze rondgang met een woordje uitleg is de uitgelezen kans om het indrukwekkend materieel en de voertuigen van de brandweer van dichtbij te beschouwen. Inschrijven kan via laken@ willemsfondsbrussel.be of 02/549.65.24 ENERGIECENTRALE VAN DROGENBOS woensdag 3 december, 14.00 u. DROGENBOS - De Bruyckerweg 1 - Gratis Wil je te weten komen hoe energie wordt opgewekt in een stoom- en gascentrale? Dan is dit bezoek zeker iets voor jou. We krijgen tijdens dit bezoek aan de energiecentrale van Drogenbos deskundige uitleg van een gids van Electrabel en we nemen een kijkje in o.a. de machinezaal, de controlezaal en de koeltoren. Inschrijven voor dit geleid bezoek kan via hans.vanrompaey@willemsfonds.be of 0472/59.42.02 (minimumleeftijd voor dit bezoek is 16 jaar)

‘De boeren van Olen’ behoren samen met het oudtestamentische ‘Mozes en de brandende braamstruik’ tot de spannendste verhalen van mijn lagere schooltijd. ‘De boeren van Olen’ verhalen hoe Karel V het boerendorp bezocht en er koud bier in een stenen kruik zonder oren aangeboden kreeg. Met een gênante overhandiging, de keizer weet-u-wel, als gevolg. Ook toen de keizer bij het vierde bezoek een kruik met drie oren aangeboden kreeg, liep het mis: de waard - of was het de waardin, er doen meerdere versies de ronde - hield de kruik vast met twee oren. Daarbij was het derde oor naar zich toe gericht, en niet naar de keizer. Lucas Catherine kiest voor de waardin: bij het vierde bezoek greep Keizer Karel naar het derde oor tussen haar borsten. Keizer Karel, ook gekend als man in wiens rijk de zon nooit onderging, was een geile, ziekelijke, oorlogszuchtige machtswellusteling. Daarmee is de toon van het boek gezet. Er passeren wel meer historische figuren die volgens onze leraars destijds respect verdienden. Erasmus van Rotterdam, de man van het Erasmushuis in Anderlecht, was zo iemand. Want voor Lucas Catherine is Erasmus de vulgaire ideoloog van de oorlog tegen de Turken. Over de huwelijksreis van Karel met de dochter van de Portugese koning meldt Lucas Catherine dan weer dat het Spaanse Cordoba indruk maakte: “Dankzij de Arabieren waren de straten er allemaal geplaveid. Dat kenden ze toen niet in Spanje, zelfs niet in Brussel, op enkele kasseiwegen na die nu nog altijd ‘steenwegen’ genoemd worden.”

Brusselse republiek Lucas Catherine schrijft boeiende bladzijden over de republiek Brussel (1577-1585). Hier past zijn stijl uitstekend bij het onderwerp. Over de rederijker en ‘burgemeester’ van Brussel schrijft hij: “Van Cooninxloo is een extravagant figuur. Het verhaal gaat dat telkens als hij Sint-Michiel op de toren van het stadhuis zag, hij vloekte en dreigde de heilige neer te halen.” De sfeer in de zestiende eeuw wordt nog het best weergegeven in een van de vele geuzenliederen: Want g’lyck de paerden syn geschapen om te ryden, De vleugels om de locht met vleugels te doorsnyden, De Visch tot swemmen, end’ tot jock en ploeg den Os. Soo mede wy oock om te wesen vry en los. Catherine heeft het in zich om tegengeschiedenissen te schrijven, dat leidt soms tot verrassende invalshoeken en boeiende bladzijden, maar bijwijlen ook tot een pamflettaire stijl. Dat is zijn keuze. Storend zijn wel grappigheden als de stelling dat Karel V een allochtoon van de tweede

Albrecht Dürer tekende onder meer de dieren in het Warandepark dat toen aan het Zoniënwoud grensde. Bruegel was een visueel getuige van Karel V in Brussel.

generatie was: die doen zijn historisch graafwerk oneer aan. Danny Vileyn Brussel. Van renaissance tot republiek van Lucas Catherine is uitgegeven bij Epo, telt 208 bladzijden en kost 19,90 euro. Het boek is mooi geïllustreerd.

ADVERTENTIE

Handicap & informatie ADVERTENTIE

Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

 02/463.58.58 alle werkdagen van 9 tot 12u30 uitgezonderd donderdag van 14 tot 17u.

Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be

BDW 1448 PAGINA 23 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

Artists in residence Andersen, Eriksen, Jacobsen in Kopenhagen

BRUSSEL - Sorry Kopenhagen, maar we willen het toch nog eens over jullie Kleine Zeemeermin hebben. Het standbeeld van de Kleine Zeemeermin is een geslaagd werkstuk van de Deense beeldhouwer Edward Eriksen. Zoals wel meer sculpturale naakten ziet het er alvast door de ogen van een man charmant en aantrekkelijk uit. Verder beantwoordt het ook aan het beeld dat Hans Christian Andersen van de tragische sprookjesfiguur had geschetst: haar lichaamshouding drukt tegelijk zoekend verlangen als gedwee gedragen teleurstelling uit.

Lezing Wellicht heeft u de extreemfeministische samenvatting van dit sprookje uit 1837 al eens gehoord. In ruil voor de liefde van haar droomprins verliest de meermin haar tong. Om aan een stel benen te komen, wordt haar vissenstaart op pijnlijke wijze gespleten met een zwaard (daar hoeven we geen tekening bij te maken). Zelfstandig staan en zeker dansen op die benen kost heel veel pijn. En als de prins dan toch nog met iemand anders trouwt (wat hij natuurlijk doet), krijgt het meisje in ruil voor haar driehonderdjarige leven als meermin niet het eeuwige leven waar ze als mens recht op dacht te hebben, maar de definitieve doodstraf door oplossing in koud zeewater.

Volgens deze lezing kan je je dochter de lectuur van het sprookje best besparen, en haar maar beter onmiddellijk vertellen dat ze voor al haar dwaze romantische dromen sowieso afhankelijk is van mannelijke goedwil, en dan wellicht nog stilzwijgend zal moeten betalen met bloed, afwijzing en een miserabel leven. Volgens een andere lezing streeft de Kleine Zeemeermin juist ten koste van alles en onafhankelijk van haar familie haar eigen droom na, en kiest ze ervoor als volwaardig mens in het leven te staan in plaats van aan haar poezelige voetjes gebonden te liggen.

Het is mijn bescheiden mening dat beide interpretaties niet ongegrond maar wel onvolledig zijn. Wie het sprookje leest, kan niet anders dan besluiten dat Andersen sympathie koestert voor de zeemeermin die haar horizon wil verruimen. Hij gaat alleen nogal ver in zijn waarschuwing aan alle aspirant-kleine zeemeerminnen onder de lezeressen, om geen al te grote opofferingen te doen ten gunste van onbetrouwbare sujetten zoals die arme verwarde prins. Andersen is als een vader die zijn dochter gelijk geeft als ze zegt dat de wereld niet rechtvaardig in elkaar zit, maar te laf is om haar bij te staan in de strijd om daar iets aan te willen veranderen. Het sprookje faalt dus in zijn poging emancipatorisch te zijn en haalt er uiteindelijk nog wat godsvrucht bij om de rollenbevestiging te doen slikken.

Kwetsbaar standbeeld Verder is het natuurlijk vervelend dat wat voor een verhaal over een meisjesdroom moet doorgaan, draait rond een cultuurhistorische mannenfantasie als de zeemeermin, die haar slachtoffers geen andere keuze laat dan te zwichten voor haar verlokkingen. De zeemeermin is voor de behoeders van patriarchale maatschappijmodellen nog altijd de perfecte metafoor (het kleffe cliché van de ‘natte droom’ willen we zelfs in deze context niet gebruiken) om de verantwoordelijkheid

van intergeslachtelijk onheil bij de vrouw te leggen. In dat verband willen we nog even de oorsprong van het standbeeld van de Kleine Zeemeermin schetsen. Het werd in 1909 bij Eriksen besteld door de rijke brouwerszoon en kunstmecenas Carl Jacobsen van de Carlsbergbrouwerij. Jacobsen moest niet zoveel moeite doen om te krijgen waar hij van droomde dan de Kleine Zeemeermin. Toen hij zodanig gecharmeerd raakte door de Deense ballerina Ellen Price in een theaterbewerking van het sprookje, vroeg hij haar gewoon of ze voor een beeld ervan wilde poseren. Hoewel je Price op een Youtube-filmpje van meer dan honderd jaar oud vrolijk kan zien huppelen, rijst toch het vermoeden dat ook haar voeten nog een beetje pijn zullen gedaan hebben bij het dansen. Toch wilde Price uiteindelijk niet naakt poseren vanwege het publieke karakter dat het beeld zou krijgen. Daardoor stond de vrouw van de beeldhouwer uiteindelijk model voor het lichaam van de Kleine Zeemeermin. De danseres leende wel haar gezicht. Jacobsen deed het beeld vervolgens ‘cadeau’ aan de Denen, alsof die er zo naar hadden verlangd. Dat alles maakt het standbeeld, meer nog dan andere iconische beelden of kunstwerken zoals Manneken Pis of de Nachtwacht, intrinsiek kwetsbaar (voor vandalisme), en intrinsiek geschikt voor protestacties. Want de Zeemeermin mag dan reikhalzen naar wat onbereikbaar is, zelf is ze dat dus niet. Er is al geopperd om haar wat verder in het water te zetten, maar je kan haar nog altijd makkelijk aanraken, verminken, onthoofden of gebruiken voor politieke acties, die niet zelden met vrouwenrechten te maken hebben. Michaël Bellon www.brusselnieuws.be/inresidence

ADVERTENTIE

Naar dezelfde school als broer of zus? a naar de school tussen 3 november 2014 en 17 november 2014 Basisonderwijs - Broer/zus 2015 - 2016

e Voor all kinderen 3 in 201 geboren er of vroeg

Heeft uw kind een broer of zus die al ingeschreven is in een school? Dan heeft uw kind voorrang in die school. U gaat naar de school tussen 3 november (9 u.) en 17 november 2014 (14 u.) om uw kind met voorrang in te schrijven. Ook kinderen van personeel van de school hebben voorrang in deze periode. Andere kinderen moet u aanmelden tussen 5 januari en 30 januari 2015 via www.inschrijveninbrussel.be.

Tip: Heeft uw kind voorrang? Verzamel nu al de nodige documenten. Hebt u vragen over de inschrijvingsprocedure in het Nederlandstalig basisonderwijs en secundair onderwijs voor het schooljaar 2015-2016? Alle info vindt u op www.inschrijveninbrussel.be (of 02 553 30 20).

Deze campagne is een initiatief van de Vlaamse Gemeenschapscommissie, het LOP Brussel BaO en het LOP Brussel SO in het kader van gelijke onderwijskansen.

BDW 1448 PAGINA 24 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

AUTO’S DOEN HET WERK

DAMIEN LESCA, FIETSKOERIER VOOR ZWARE VRACHTEN

‘Geef mij maar het Belgische klimaat’ SCHAARBEEK – Wie aan een fietskoerier denkt, ziet in eerste instantie een lefgozer die zich, met een rugzakje op de schouders, razendsnel een weg baant door het verkeer. Om ergens een enveloppe af te leveren, of een pakje. Dat het ook anders kan, bewijst Dioxyde de Gambettes/GO2. Die fietskoerier is gespecialiseerd in zware vrachten, en bedient intussen de negentien gemeenten. Vijf jaar geleden werd het bedrijf opgericht door Damien Lesca, een nieuwe Brusselaar.

amien Lesca is opgegroeid nabij de Jura, in een voorstadje van Lyon. Sinds een tiental jaren woont hij in Brussel. Met dank aan de liefde. “Mijn vrouw is Mexicaanse, maar ik heb haar leren kennen in Polen. Toen ze de kans kreeg om naar hier te komen, heb ik geen seconde getwijfeld en ben ik haar gevolgd.” “Met Brussel was het liefde op het eerste gezicht. Tegelijkertijd vond ik het doodjammer om te zien dat de stad dag in dag uit als het ware wordt lamgelegd door koning auto. En dus werd de militant in mij wakker, de fietser in mij wilde revolteren. Zo is, beetje bij beetje,

het idee gegroeid voor Dioxyde de Gambettes/ GO2. Ook mijn activiteiten binnen het verenigingsleven droegen daartoe bij. Want tijdens die activiteiten ervaarde ik dat je per fiets meer kan vervoeren dan je op het eerste gezicht voor mogelijk houdt. Zelfs zware vrachten, al heb je dan wel een kleine aanhangwagen nodig.” Als je privé een vracht van firma A naar B kan brengen, dan kan dat ook voor professionele doeleinden, dacht Lesca. En dus begon hij zich in de materie te verdiepen. “Zo ben ik tot de vaststelling gekomen dat in zowat elke grote Europese stad fietskoeriers bestaan, die zware vrachten tot een goed einde brengen. Van

Londen over Amsterdam tot Kopenhagen. Ze vervoeren zonder enig probleem een koelkast, zetel of tafel. Tot 100 kilogram of meer. Meer en meer nemen ze zelfs hele verhuizingen voor hun rekening.”

20 ton CO2 vermeden Het was even zoeken, net zoals voor iedereen die ervan droomt als zelfstandige aan de slag te gaan. Maar vijf jaar geleden waagde Lesca een sprong in het diepe. Op hoop van zegen. Als logo voor zijn bedrijfje koos hij een rustine, een plakkertje voor een lekke band. Dioxyde de Gambettes, ‘dioxide van benen’, is een knip-

“Twee jaar geleden hadden we het hard. Een pak sneeuw, en fietspaden die niet te berijden waren. Toen was enige improvisatie vereist. Maar waar een wil is, is er steeds een weg. En dus rijden we bij uiterst barre omstandigheden ’s ochtends een uur later uit. Waardoor we kunnen profiteren van het ‘werk’ van de automobilisten die in de file hebben staan aanschuiven. Want hun uitlaatgassen doen, in combinatie met het gestrooide zout, de sneeuw smelten. Zo maken ze onbewust de weg voor ons vrij. En voor de rest: een stel goede wanten, benen in beweging en dan komt de warmte vanzelf.”

oog naar de CO2-uitstoot van auto’s. En hoewel Lesca’s initiatief misschien slechts een pleister op de wonde is, helpen alle beetjes om onze stad leefbaarder te maken. “Op vijf jaar tijd hebben we bijna 120.000 kilometer afgelegd, per fiets in plaats van met de auto. Goed voor bijna twintig ton CO2 die niet in de atmosfeer is terechtgekomen. We hebben beweging geschapen in een omgeving waar beweging al te dikwijls een ijdel woord is.” “Oorspronkelijk ben ik begonnen met één fiets. Als ik er nu op terugkijk, weet ik niet of ik me er opnieuw aan zou wagen. Maar als je aan iets begint, dan wil je je doel bereiken. Nu zijn we met zijn vieren voltijds actief, en doe ik deeltijds een beroep op studenten die het initiatief genegen zijn of op andere zelfstandigen die bereid zijn op tijd en stond in te springen. Aan interesse is er alvast geen gebrek. Met de dag begin ik zelfs meer en meer te denken aan de volgende stap. We zijn klaar om een versnelling hoger te schakelen. Want het is een niche, en een met veel toekomst. Al blijft het wel knokken. 7 op 7, en 24 op 24.”

BDW 1448 PAGINA 25 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

twee wielen toch door. Met alle risico’s van dien weliswaar. Maar angst heeft Lesca nooit gekend. “We hebben het voordeel dat we met grote fi etsen rijden, die - zeker als ze geladen zijn - goed zichtbaar zijn in het verkeer. Daardoor houdt de automobilist met ons meer rekening dan met de zoveelste stadsfi etser. Zo heb ik al geregeld meegemaakt dat een vierwieler zijn voorrang afgeeft – iets wat nog steeds niet evident is in Brussel – als ik met een zware

3 VRAGEN AAN MATHIEU FRANCE

Op schattenjacht met de smartphone

“Voor ik als fietskoerier begon, had ik amper of nooit last van een verkoudheid. Nu is bronchitis twee à drie keer per jaar mijn deel”

Koffiepauze Hoe het begonnen is? Met het afl everen van fl yers en dergelijke voor klanten uit het verenigingsleven, en met bestellingen voor kleine zelfstandigen zoals opticiens, tandartsen of apothekers. “Beetje bij beetje zijn we zichtbaarder geworden, en hebben we bijvoorbeeld Actiris, de FGTB en Amnesty International als vaste klant kunnen binnenhalen. Ook bij bedrijven en politici begint de interesse te groeien. Enkele jaren geleden waren die deuren nog gesloten. Intussen zijn ze opengegaan, omdat wij met onze twee benen en twee wielen sneller zijn dan de automobilist op zijn vier - bovendien vervuilende - wielen. Over sommige trajecten doet een auto bijna twintig minuten, en wij amper een minuut.” “Een minuut tegen ons gezapig tempo, want bliksemsnel zijn we niet. Dat kan ook niet anders als je enkele tientallen kilogram de heuvels van Brussel met je benen moet opduwen. Maar we zijn nog steeds sneller dan koning auto. Effi ciënter ook. Omdat we nooit vast komen te zitten, we vinden steeds wel een uitweg. Zodoende kunnen we onze klanten verzekeren dat we – onder gelijk welke omstandigheden – een pakket, of een lading binnen een welbepaalde tijd afl everen. Ik heb ook steeds geweigerd met gps te werken. In plaats daarvan hebben we onze eigen trajecten uitgewerkt. Op eigen houtje, soms met tips van les collèges du pédale. Want een gps houdt geen rekening met veranderende verkeersomstandigheden, met de aard van de vracht die je vervoert. Je kan in een auto zoveel power en technologie steken als je wil, maar als het verkeer vastzit, dan zit het vast.”

Bronchitis En als het verkeer vastzit, dan laveer je er op

“ Aanvankelijk had ik mezelf voorgenomen: twee jaar Brussel, niet langer. Een dronkemanseed, laten we het daar op houden. Want in pakweg Madrid zou ik niet hetzelfde kunnen of willen doen. Daar is het ‘s winters extreem koud, en tijdens de zomer veel te warm. Geef mij dus maar het Belgische klimaat. Want op enkele uitzonderingen niet te na gesproken zijn de weersomstandigheden hier nooit echt extreem.” “Bovendien voel ik me hier goed, en mijn gezinnetje ook. Brussel heeft me ontegensprekelijk verrijkt. Het is een stad die constant in beweging en verandering is. Neem bijvoorbeeld de Gulden Vlieslaan, met het nieuwe commercieel centrum. Drie weken was ik er niet gepasseerd met mijn fi ets. In die tijdspanne is het straatbeeld er enorm veranderd: de funderingen hebben plaatsgemaakt voor een heel nieuw gebouw.” “Tegelijkertijd heb je het Brussel dat het oude Brussel blijft. Waar alles elke dag zijn gangetje gaat. Het Brussel met zijn gekende ijkpunten. Waar een mens zich als bewoner vertrouwd mee kan voelen, waar je kan netwerken op zoveel verschillende vlakken. Professioneel of privé, en van hoog tot laag. Er zijn dan ook plekken genoeg waar ik even kan verpozen onder vrienden bij een kop koffi e tussen mijn ‘gevechten’ in het verkeer door. En Brussel in de zomer, dat is de kalmte zelf. Al is het de hoofdstad van Europa. Het is een ideale periode om de stad opnieuw te ontdekken.” Karel Van der Auwera www.dioxyde-de-gambettes.com De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet

BRUSSEL - Mathieu France is de bedenker van Figibox, een nieuwe applicatie waarmee gebruikers geheime boodschappen kunnen verstoppen. De applicatie werd in september gelanceerd en is intussen zo’n 2.000 keer gedownload. Figibox is beschikbaar in verschillende talen en werkt in meer dan 40 landen, waaronder Japan, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. Wat is Figibox precies? France: “De naam is een samenstelling van de woorden fysiek, digitaal en box. Met de applicatie kan je fysieke of digitale boodschappen verstoppen op een locatie naar keuze. Die boodschappen kunnen privé of publiek zijn. Ik heb veel bewondering voor applicaties zoals Geocaching, maar vond het jammer dat je geen digitale informatie kan verstoppen. Met Figibox is dat wel mogelijk, en je kan de informatie over de landsgrenzen heen ontdekken. Je kan daarnaast ook persoonlijke en emotionele boodschappen delen.” “Het unieke aan de applicatie is dat je pas toegang krijgt tot de informatie op het moment dat je je op de aangeduide locatie bevindt. In die zin kan je met Figibox als het ware op schattenjacht gaan. Daarnaast wou ik ook een applicatie ontwikkelen die de gebruikers toelaat op een creatieve manier informatie te delen. Ze kunnen zowel de locatie van hun publieke of private boodschappen kiezen, als bepalen hoelang de boodschap beschikbaar blijft. Die boodschap kan via video, tekst, foto of een link worden gedeeld. De mogelijkheden zijn dus eindeloos.”

Hoe gaat het ontwikkelen van zo’n applicatie in zijn werk? France: “Eerst heb France: ik het concept bedacht. Daarna ben ik met mijn idee naar Linitix gestapt, een Brusselse start-up die gespecialiseerd is in het ontwikkelen van applicaties. Samen met de programmeurs van Linitix heb ik de applicatie ontwikkeld. Die werd getest door 280 betagebruikers voor ze voor het grote publiek werd gelanceerd. In totaal heeft de ontwikkeling vier maanden geduurd.” Hoe ziet u de toekomst? France: “Ik geloof in een rooskleurige toekomst. De applicatie was tot nu toe enkel beschikbaar voor iPhone, maar ik heb een investeerder gevonden die de ontwikkeling van de Android-versie wil fi nancieren. Daardoor zullen mensen met een iPhone binnenkort ook boodschappen kunnen sturen naar iemand met een andere smartphone, en omgekeerd. Dat is een belangrijke stap. Daarnaast willen we aandacht besteden aan onze intussen 1.200 geregistreerde gebruikers. We willen hen helpen met hun vragen en tonen hoe ze een kwalitatieve Figibox kunnen maken. Daarnaast streven we ernaar dat ook het aantal gebruikers blijft toenemen, want daardoor kan de applicatie op inhoudelijk vlak groeien.” Dylan Belgrado

JONGERENREDACTIE TVBRUSSEL ZOEKT NIEUW TALENT. Brusk, de jongerenredactie van tvbrussel, is op zoek naar een nieuwe reporter met een interesse voor media en een passie voor Brussel. Wie zich kandidaat wil stellen, kan een voorstellingsfi lmpje en een cv opsturen naar brusk@tvbrussel.be. Kandidaten moeten tussen 18 en 23 jaar oud zijn, en hun kandidatuur voor 21 november insturen. Meer info op www.facebook.com/brusktvbrussel ■ OPROEP KANDIDATEN CURATING THE STATION. Naar aanleiding van hun samenwerking lanceerden de vzw’s Recyclart en Jeunesse et Arts Plastiques een oproep naar curatoren, collectieven, galerieën en kunstenaars om een tentoonstelling te ontwerpen voor de ruimtes van het station Brussel-Congres. Aangezien de ruimte in eerste instantie nog altijd een station is, moeten de kandidaten er rekening mee houden dat ze hun concept afstemmen op een publieke ruimte zonder continue bewaking. De tentoonstelling zal van 29 januari tot 1 maart 2015 lopen, en er is een productiebudget van 2.000 euro vrijgemaakt. Kandidaturen kunnen tot 24 november 2014 worden ingediend. Meer informatie vindt u op www.recyclart.be of via 02-507.82.25. DB

CULTUUR KORT

lading een helling oprijdt. Vooral wanneer alles geblokkeerd is, wordt het voor ons erg gevaarlijk. Dan zijn de mensen achter het stuur bezig met hun smartphone of autoradio, lezen ze hun dagblad, en hebben ze voor wat het verkeer betreft hun automatische piloot ingeschakeld. Ook agressiviteit loert steeds om de hoek. Maar daar kunnen we mee leven.” “Meer moeite heb ik met de luchtvervuiling, iets waar we met GO2 op onze eigen bescheiden manier tegen vechten. Voor ik eraan begon, had ik amper of nooit last van een verkoudheid. Nu is bronchitis twee à drie keer per jaar mijn deel. Ik wil het niet dramatiseren, maar als een journalist me vertelt dat er jaarlijks ongeveer tienduizend Brusselaars sterven als rechtstreeks gevolg van de ongezonde leefomstandigheden, dan begin ik toch even na te denken. Of zelfs ook twee of drie keer.”

BDW 1448 PAGINA 26 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

ze geen vaste stek, af en toe heeft ze wat werk om iets bij te verdienen. Het zijn allemaal oplossingen op korte termijn, want haar toekomst is nog steeds onzeker. “Mijn advocate heeft beroep aangetekend tegen het besluit dat ik terug naar Ethiopië moet. Een viertal maanden geleden heeft ze me gezegd dat het

“Mijn advocate heeft beroep aangetekend tegen het besluit dat ik terug naar Ethiopië moet. Maar ze heeft me gezegd dat het tot drie jaar kan duren eer we antwoord krijgen”

Loopster Messy Hailesilassie heeft zich laten opmerken tijdens de halve marathon van Brussel, toen ze die in 1 uur en 27 minuten uitliep.

Lopen > Messarat ‘Messy’ Hailesilassie kan mits kansen tot Belgische top behoren

BDWSPORT

‘Ik droom ervan voor België te lopen’ BRUSSEL – Brussel heeft sinds kort zijn eigen Messy. Neen, geen voetballer, maar een 26-jarige loopster uit Ethiopië die iedereen verbaasde tijdens de halve marathon van Brussel. Messarat ‘Messy’ Hailesilassie haalde zonder al te veel training het podium en wordt door kenners aanzien als een rastalent. Maar ze zit met zorgen: de race om papieren te krijgen is lang en uitputtend.

“Als jong meisje was het voor mij evident om dagelijks meer dan een uur te lopen,” vertelt Messy. “Mijn school en de winkels waren nogal veraf en van auto’s was geen sprake. Ik verplaatste me dus altijd al lopend. Al vond ik dat niet erg. Ik ben namelijk gek op sport.” Lopen was dus eerst en vooral een noodzaak, maar de kleine Messarat bleek er ook aanleg voor te hebben. Haar leraars zagen een meisje met talent en motiveerden haar door te vertellen over grote Ethiopische atleten als Tirunesh Dibaba. Maar Messy kon door allerhande extrasportieve problemen nooit echt doorzetten. Die zorgden er ook voor dat ze drie jaar geleden besloot naar België te komen. Over de juiste omstandigheden heeft ze het liever

ATLEMO POLIJST RUWE DIAMANT De prachtprestatie van Messy Hailesilassie is niet onopgemerkt voorbijgegaan. De Molenbeekse atletiekclub Atlemo wil zeer graag professioneel met haar werken. “Aan haar vloeiende stijl zie je dat Messy talent heeft, maar onder meer qua techniek kan ze nog veel verbeteren,” zegt Raf Wyns van Atlemo. “Dat Messy de halve marathon in 1 uur en 27 minuten loopt, toont dat ze een brede basis heeft. Maar die tijd kan nog veel beter. Met mijn trainerservaring schat ik dat daar vijftien minuten af kunnen, en dan behoor je tot de Belgische top.Kan het nog sneller - en dat sluit ik zeker niet uit - dan behoor je tot de internationale top.”

niet – “daar is mijn advocaat mee bezig” –, over haar tijd in het opvangcentrum voor asielzoekers in Kapellen wel. “Ik besloot er om ’s ochtends vroeger op te staan om te gaan lopen. Mijn vraag om bij een club aan te sluiten werd aanvankelijk afgewezen, maar na een paar maanden kon ik me via een kennis toch ergens inschrijven. De coaches merkten er meteen dat ik een goede loopster ben, maar ik kon er niet doorgroeien omdat ik het opvangcentrum moest verlaten.” “Ik werd naar het gesloten asielcentrum van Arendonk overgebracht en verbleef er in zeer moeilijke omstandigheden. Ik lag er bijvoorbeeld in een grote kamer zonder verwarming, het was er zo koud! Achteraf ben ik nog even teruggekeerd naar Kapellen, maar ik kreeg de boodschap dat ik verplicht terug moest naar Ethiopië. Ik maakte me op dat te doen, maar uiteindelijk ben ik bij mensen buiten het asielcentrum terechtgekomen. Dat was via Somaliërs waarmee ik bevriend was geraakt.”

Vriendelijke Gazellen Messy logeert sindsdien afwisselend bij verschillende kennissen. Aanvankelijk was dat in Vlaanderen, maar een jaar geleden besloot ze naar Brussel te komen. Ook hier had en heeft

tot drie jaar kan duren eer we een antwoord krijgen. Eerlijk gezegd begin ik daardoor de moed wat op te geven. Zelfs drie dagen zijn lang voor mij…” Ondanks al die moeilijkheden bleef de Ethiopische lopen. Ten eerste om zich te verplaatsen: als ze de weg kent, stapt of loopt ze. Maar ook omdat het haar voldoening geeft. “Het helpt me om even de stress te vergeten. Via een persoon die me helpt op juridisch vlak heb ik een paar maanden geleden Les Gazelles de Bruxelles ontdekt. Ik beschouw de mensen daar ondertussen als vrienden, ik voel me heel goed als ik met hen loop.” Les Gazelles de Bruxelles is een krachtenbundeling van verschillende organisaties en zorgt ervoor dat iedereen de kans krijgt om te lopen. Het is een gezellige club waar aan een gezapig tempo wordt gelopen. Messy nestelde zich er tijdens de trainingen altijd bij de mannengroep, maar het was pas toen Raf Wyns van Atlemo haar aan het werk zag tijdens de Leopold II-jogging, dat haar talent werd opgemerkt. Tijdens de afgelopen halve marathon van Brussel maakte iedereen kennis met haar. “Voor mij is het normaal om bij de groep te blijven, ik ga niet voorop beginnen te lopen. Ik loop gewoon graag, zonder op te vallen.” “Een tweetal weken voor de halve marathon kreeg ik te horen dat ik kon deelnemen. Ik ben meteen extra beginnen te trainen want ik had de ambitie om top drie te lopen. Toen ik ter plaatse kwam, stelde ik mijn doel bij tot top tien. Wat een massa! Maar ik ben toch op het podium geraakt. Tot aan de zesde kilometer was ik de beste, tot de latere winnares de wedstrijd in handen nam. Na twintig kilometer begon ik moe te worden en vreesde ik terug te vallen, maar gelukkig heb ik standgehouden.” Op welke plaats Messy uiteindelijk eindigde, is niet echt duidelijk. Op het podium stond ze tweede, in de einduitslag staat ze pas derde. Maar hoe dan ook, deze prestatie was fantastisch en zou het startsein kunnen zijn van een grote carrière. Als die papieren in orde komen. “Ik ben ervan overtuigd dat ik, als ik in goede omstandigheden kan trainen, een kampioene kan worden. Dat is mijn doel. Ik heb het gevoel dat ik me nog niet bewezen heb. Ik droom ervan voor België te lopen. Als ik de kans krijg, zal ik nog veel meer laten zien. Als ik de kans krijg.” Tim Schoonjans

Les Gazelles de Bruxelles vertrekken elke vrijdag om 17u45 in de Felix Vande Sandestraat 15 in Koekelberg voor de training. Meer informatie vindt u op www.lesgazellesdebruxelles.be.

BDW 1448 PAGINA 27 - DONDERDAG 30 OKTOBER 2014

@judofrance Bronze medal for @GnetoAstride http://www.judoinside.com/judoka/85162 at the #worldjuniors2014 in Miami after defeating Tena Sikic. 3 medals for France now.

ESTAFETTE > BRAM VAN DE VELDE

Hoera voor de huurfiets

Drie medailles voor Frankrijk, en geen enkele voor België op het afgelopen wereldkampioenschap judo voor junioren in Miami. Toch leverde Nica Antonis een knappe prestatie. De judoka van Crossing Schaarbeek staat zeventigste op de wereldranglijst maar eindigde op het WK zevende in de klasse tot 52 kilogram. In de kwartfinales verloor ze van de regerende wereldkampioene, Mako Uchio. Tijdens de herkansingen was de Française Astride Gneto, het nummer twee van de wereld, te sterk. TS

EK voor Mannekenfish SINT-PIETERS-WOLUWE – Brussels Gay Sports (BGS) organiseert voor de derde keer op korte tijd een groot evenement. Deze keer is het hun waterpolosectie, Mannekenfish, die uitpakt met een druk bezocht tornooi.

om de sport te ontdekken. Waterpolo is niet zo gemakkelijk om te volgen als toeschouwer, maar het is wel tamelijk spectaculair en zeer fysiek. Eigenlijk lijkt het wat op rugby in het water. Er gaat geen tornooi voorbij of iemand loopt een blauw oog of bloedneus op.”

“Het is de eerste keer dat dit tornooi ons land aandoet,” vertelt Philippe De Wulf, die zich bezighoudt met de organisatie. “Het behoort tot een Europees circuit dat elk jaar in een andere stad wordt georganiseerd. Je kunt het zien als het Europees kampioenschap voor LGBT (lesbian, gay, bisexual and transgender).” Het programma is, zoals we ondertussen van BGS gewoon zijn, een combinatie van intensief sporten, feesten en wat cultuur. Het eigenlijke tornooi gaat zaterdag van 9 tot 18 uur door in het zwembad van Sportcity, in Sint-Pieters-Woluwe. “We verwachten tien à twaalf ploegen die zowat 140 spelers zullen meebrengen. Die komen zowel uit Parijs als Londen, Kopenhagen of Amsterdam.” “’s Ochtends worden de poulewedstrijden afgewerkt, in de namiddag zijn er de eindrondes. Ik zou de mensen die een kijkje willen komen nemen, aanraden eerder ’s namiddags te komen. Het is een goede gelegenheid

Nog geen competitie

SPORT KORT

De Brusselse studenten beginnen stilaan op dreef te geraken en kunnen dus zeker een verzetje gebruiken. Daarvoor kunnen ze sinds kort aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) terecht om er de FIT-O-METER 2.0 uit te proberen, die er is gekomen dankzij een samenwerking met de sportdienst van de VGC en Bloso. Het systeem uit de jaren 70 is onder handen genomen: het biedt nieuwe uitdagingen die zijn gebaseerd op inzichten van de moderne trainingsleer. Wie deze gratis toegankelijke fitnesstraining in de openlucht wil uitproberen, moet aan de campus oefenplein zijn. n De Fit-O-Meter is alvast een aanrader voor studenten die meedingen naar de SPORTTROFEE. Die ging vorige week van start en laat studententeams het hele academische jaar lang strijden in tien verschillende sportdisciplines. Bijna elke week staat

Mannekenfish zet met dit tornooi zijn geslaagde debuut in de verf. Er heerst altijd een goede sfeer tijdens de trainingen, en op sportief vlak gaan het niveau en de prestaties crescendo. “De resultaten die we behalen op tornooien gaan inderdaad in stijgende lijn. Onze spelersgroep is een combinatie van ervaren mannen en beginners. Ik schat dat we in de derde afdeling zouden kunnen meedraaien, maar momenteel is het niet onze bedoeling om ons in te schrijven voor een competitie. Want dan wordt er verwacht dat je elke week een match speelt, en dat is nog wat te intensief voor ons.” “We zijn op 2,5 jaar tijd gegroeid van zes tot 25 spelers en het loopt lekker. Ik kan alleen maar wensen dat we die positieve vibe behouden.” Tim Schoonjans

Rogierplein. Ik kijk op mijn horloge. Het is bijna een half uur geleden dat ik een grijsgeel fietsje uit zijn paal aan de Heizel heb geklikt. Ik voel een druppel zweet langs mijn hals naar beneden stromen om later geabsorbeerd te worden door mijn T-shirt. En voor me ligt de Kruidtuinlaan klaar om bedwongen te worden door mezelf en mijn gehuurd, 24 kilogram zwaar rijtuig. De fietsen van fietsdeelsysteem Villo zijn verre van de lichte berggeitjes waarmee Contador en co de flanken van de Mont Ventoux opdartelen. Maar wie zich met een Villootje een weg baant door Brussel, kan overal en op elk soort fiets uit de voeten. Zonder te veel reclame te willen maken voor de reclame-exploitant die Villo uitbaat: ik ben fan. Met 25 ontleningen in de maand oktober mag ik van mezelf zeggen dat ik een fervent Villogebruiker ben. Van Villo, maar ook van fietsdelen in het algemeen. Ik probeerde de rode fietsjes in Antwerpen ook al eens. Van Antwerpen-Centraal naar het destijds pas geopende Museum Aan de Stroom ging dat toen erg vlot. Of dat aan de fiets of aan het horizontale karakter van de Scheldestad lag, laat ik in het midden. Vorig jaar heb ik ook een half dagje rondgefietst op een Boris Bike in Londen. De Boris Bike, of Barclays Cycle Hire zoals het systeem officieel heet, is een stevige zwarte fiets met opvallend dikke banden, die toch lichter en wendbaarder is dan zijn Brusselse evenknie. Volgend jaar zet ook Gent de stap. In de lente van 2015 moeten daar de eerste fietsstations in het straatbeeld verschijnen. Daarmee worden de Stroppendragers de vierde stad in het land om huurfietsjes in de straten neer te planten, na Antwerpen met Velo, Namen met Li Bia Velo en onze hoofdstad met Villo. Dat de huurfiets in Gent steeds teruggebracht zal moeten worden naar het station waar de gebruiker hem heeft ontleend is een minpuntje.

Toch is het bericht over fietsdelen in Gent het beste wat ik vorige week in de krant las. Ik gebruik ze privé, maar nog meer professioneel. Radio maken durft nogal een sedentair beroep te zijn. Kranten doornemen, interviews voorbereiden, plaatjes draaien. Neem het van mij aan: je hoeft jezelf er niet voor in het zweet te werken. En ik heb er voor minder weten uitbuiken. Gelukkig valt er buiten de redactiemuren veel te beleven, waardoor ik regelmatig mijn knusse bureaustoel moet verlaten. Het regionale karakter van de zender maakt dat de te bereizen afstanden zelden de tien kilometer overschrijden. Zoals vorige week donderdag. Afgelopen weekend streek wijnbeurs Megavino neer in Brussel. Ik had daags voor de opening een afspraak voor een kort onderhoud met de organisator. Ik repte me dus naar de Heizel. De MIVB beloofde me, in combinatie van bus en metro, het traject te voltooien in 43 minuten. Maar ik liet de kans niet liggen om tijdens de werkuren wat aan mijn conditie te sleutelen. Ik klikte precies 37 minuten later een fiets in een paaltje en stond even later op tijd – en licht bezweet – voor mijn gast. Die 37 minuten hebben me wel een halve euro gekost. Villo rekent een kost aan voor verplaatsingen van meer dan 30 minuten. Dat kan een reden zijn om langere afstanden toch met de auto of het openbaar vervoer te doen. Maar ik zie het altijd als een race tegen de tijd. Een tijdrit van Flagey naar – in dit geval – de Heizelpaleizen. Ik heb verloren. Maar het gevoel om met opgepompte quadriceps een interview af te nemen is best die halve euro waard. Villo is zo de best vertegenwoordigde fitnessketen van het gewest. En helemaal niet zo duur als de andere spelers op de markt.

Bram Van de Velde is presentator op FM Brussel en actief vrijetijdssporter

www.waterpolobrussels.be

er op woensdag een nieuwe uitdaging op het programma. n Studenten die zich liever volledig focussen op volleybal moeten eveneens aan de VUB zijn, want daar gaan op 5 november tussen 10 en 18 uur de VLAAMSE STUDENTENKAMPIOENSCHAPPEN VOLLEYBAL door. n Op diezelfde campus wordt van vrijdag 7 tot zondag 9 november de grote jaarlijkse STAGE georganiseerd van de Japan Karate Association Vlaanderen. Zij beoefenen de karatestijl shotokan. Informatie over de uren, de lesgevers en de prijzen vindt u op www.jka-vlaanderen.be. n Wie het meer voor MIXED MARTIAL ARTS heeft, moet zeker eens een kijkje nemen op de Facebookpagina van Tarec Saffiedine. De Brusselaar vecht in de Amerikaanse topcompetitie UFC en is momenteel in het land om verschillende stages te geven, in en rond Brussel.

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE François Bettens (a.i.). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).