Issuu

FREDERIK DEFLO, ANTIQUAAR VAN HET IVOREN AAPJE

KRIS DANE: BRUSSELS SINGER-SONGWRITER IN VOLLE BLOEI En ook: Festival des Libertés, Peeping Tom en Spinvis.

16 10 14

“DE ZEGE VAN HET BOEK IS ZEKER”

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

VOOR GESLOTEN DEUREN

LAKEN – De musea van het Verre Oosten gingen een jaar geleden om veiligheidsredenen dicht, maar nog steeds komen heel wat toeristen naar de Van Praetlaan. Daar moeten ze op een printje lezen dat het Chinees Paviljoen, de Japanse Toren en het Museum voor Japanse Kunst ‘tot nader order’ gesloten zijn. Het paviljoen en de rode pagode blijven nog enkele jaren dicht, zo vernam Brussel Deze Week. Het kleine Museum voor Japanse Kunst, in het vroegere koetshuis, zou mogelijk wel eind 2015 weer opengaan. Gesloten ‘tot nader order’. Lees meer op pagina 12. HUB

ZIJ HEBBEN TOCH OOK VOOR MIJ GEZORGD?

DE BRUSSELSE TOP 100 VAN FM BRUSSEL

RUSTHUIZEN EN MOSLIMS: EEN DOORBROKEN TABOE? P.6

BILLIE KAWENDE EN UMAN IN DE STUDIO P.18

BRUSS.2

BRUSSELS IN SHORTS

GRAFISCHE KORTVERHALEN: DE LAUREATEN GEBUNDELD P.24

N° 1446 VAN 16 TOT 23 OKTOBER 2014 ¦ WEEK 42: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE

door Danny Vileyn

Verschroeide aarde “De regering-Michel I is de heruitgave van het horrorkabinet met de Antwerpse burgemeester als conservator,” zo klonk het bij de anders minzame Rudy Demotte (PS), minister-president van de Franse Gemeenschapsregering. Het oorspronkelijk horrorkabinet was de regering-Martens-Gol uit de eerste helft jaren 1980. Een regering waar de loontrekkenden met indexsprongen en een hard besparingsbeleid de prijs betaalden voor een slabakkende economie en een piekende werkloosheid. Eerste minister Charles Michel (MR) antwoordde in dezelfde stijl als Rudy Demotte: “Het was deze coalitie of de chaos. De socialisten kozen ervoor om te wachten tot de aarde helemaal verschroeid was en een terugkeer van de PS onvermijdelijk.” De gezwollen retoriek komt dezer dagen niet uit de lucht gevallen. En dan hebben we het nog niet over het collaboratieverleden en het extreemrechts verleden van een deel van de Vlaamse Beweging waarmee de federale N-VA-minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon en staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken geconfronteerd werden. Een verbale uitschuiver en aanwezigheid op het ver-

WAUTER MANNAERT

BDWVOORGROND

VAN DE REDACTIE

jaardagsfeest van de 90-jarige oprichter van het extreemrechtse en gewelddadige VMO geven de oppositie munitie. Links eist het ontslag van Francken. Dat (Franstalig) links Charles Michel zou proberen te pakken via de Vlaams-nationalistische N-VA mag niet verbazen. Net zoals het evenmin mag verbazen dat N-VA-voorzitter Bart De Wever verklaarde de socialisten nooit meer terug te willen zien. Politiek is conflict. De PS zit voor het eerst in een kwarteeuw op de federale oppostiebanken, terwijl ze in de gewesten en gemeenschappen in de regering zit. Dat betekent dat de PS op een dag wel zal moeten praten met N-VA-ministers op belangrijke departementen, zoals Binnenlandse Zaken. En vice versa. Het land moet bestuurd worden en dat vereist meer dan verbale uithalen. De files en de mobiliteitsknoop rond Brussel zijn maar één voorbeeld. Die moet opgelost worden door de federale, de Brusselse én de Vlaamse regering samen. Een versnelde invoering van het GEN, zoals de regering-Michel I belooft, is zeer nodig, maar zal niet volstaan. Er zijn gewoon te veel auto’s. En dat is slecht voor de luchtkwaliteit, voor het zenuwstelsel en ook voor het bedrijfsleven, dat te veel tijd verliest. Of de regering-Michel I de meest asociale is sinds Martens-Gol, zal over vijf jaar blijken. Het is een legitieme regering met een uitgesproken werkgeversretoriek. Alleen moet ze ophouden met te proclameren dat er geen alternatief is. Als er geen alternatief is, dan kunnen de politici naar huis en de technocraten aan het werk. Die gedachte is pas beangstigend.

BDW 1446 PAGINA 2 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

MEDIA > MICHEL TUBBAX, NIEUWE CEO VLAAMS-BRUSSELSE MEDIA

‘Papier is nog altijd belangrijk’ BRUSSEL – Op 1 januari 2015 is de nieuwe vzw Vlaams-Brusselse media een feit. Daar hoort ook een nieuwe baas bij. Begin november treedt Michel Tubbax aan als CEO van tvbrussel, FM Brussel, brusselnieuws.be, Agenda en BDW. Tubbax (58) groeide op in Leuven, studeerde aan de Vlaamse Economische Hogeschool in Brussel, werkte onder anderen voor het reclamebedrijf BBDO, de carrièrewebsite Stepstone en was ook bij Roularta Media actief. Hij woont in Grimbergen, maar heeft een zwak voor Brussel. Michel Tubbax: “Mijn carrière situeerde zich totnogtoe in de privésector, met winst maken of beurswaarde creëren als voornaamste doelstelling. Bij de Vlaams-Brusselse Media wordt me vooral gevraagd om kwaliteit af te leveren. Wat me in deze nieuwe job aantrekt is het feit dat ik een mandaat gekregen heb om in alle vrijheid, maar ook in overleg met de hoofdredacteurs, beslissingen te nemen zodat onze missie succesvol ingevuld wordt.” Bent u politiek actief? Tubbax: “Neen, absoluut niet. Ik heb sympathie voor mensen en ideeën, maar ik ben een pragmaticus. De raad van bestuur zorgt voor het politieke luik van de VlaamsBrusselse media.” Wat is uw visie op de VlaamsBrusselse media? Tubbax: “Eerst en vooral: als iets

goed werkt, behouden we het. Gelezen, bekeken en beluisterd worden, dat is het allerbelangrijkste. Ik zou daarbij willen benadrukken dat ik papieren media nog altijd belangrijk vind: mensen willen de tijd nemen om diepgaand nieuws tot zich te nemen. Een krant als BDW is uitermate geschikt voor diepgang, en brengt die nu al.” “Wel moet informatie sneller en vrijer binnen de Vlaams-Brusselse media circuleren. Er komt dus meer samenwerking tussen de verschillende media. Persoonlijk vind ik het model van de VRT goed. Daar zijn ook verschillende media, en toch zijn die allemaal complementair. De Vlaams-Brusselse media worden idealiter ook zo’n huis van vertrouwen.” Wat met reclame? Tubbax: “Een vijfde van de inkomsten van de Vlaams-Brusselse Media komt uit reclame. Dat wil niet zeggen dat we broodschrijvers worden: de schotten tussen journalistiek en reclame blijven waterdicht.” Hoe kijkt u naar Brussel? Tubbax: “In New York, maar ook in Leuven en Gent heeft beleid ervoor gezorgd dat die steden erbovenop kwamen. Persoonlijk denk ik dat Brussel ook zo’n beleid nodig heeft, en dat de stad meer op mensenmaat moet gemaakt worden. Ik fiets zeer graag, maar durf het nog niet goed in Brussel (lacht).”

BDWVOORGROND

BDW 1446 PAGINA 3 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Economie > Bedrijven langs kanaal voor keuze: moderniseren of vertrekken

Interbeton wil gebouwen delen met crèche of sportzaal

BRUSSEL – Interbeton, bekend van de betontoren langs het kanaal, wil zijn bedrijfsgebouw met de grond gelijkmaken. In de plaats komt een grotere constructie die gedeeld wordt met een crèche, sportzaal of andere stadsinfrastructuur. Interbeton, inmiddels onderdeel van de groep Heidelberg Cement, is al ruim vijftig jaar aanwezig in het Vergotedok. De kanaalzone is momenteel echter in volle verandering. Het Brussels Gewest heeft ervoor gekozen om van het gebied een stedelijke mix van wonen, vrije tijd en economische activiteit te maken en nam daarvoor de Franse architect Alexandre Chemetoff onder de arm. De talrijk aanwezige bouwbedrijven is intussen de wacht aangezet: ofwel moderniseren ofwel vertrekken. Zo ook Interbeton. Het bedrijf heeft te horen gekregen dat zijn betontoren de buurt stoort. Met name de promotoren van het UP-site-flatgebouw hebben erop aangedrongen dat de toren aangepakt wordt. Bij Interbeton heeft men de boodschap begrepen: “Als wij hier willen voortwerken, en dat willen we heel graag, kunnen we dat niet meer doen zoals 25 jaar geleden,” zegt manager Thierry De Bonnet.

Interbeton heeft te horen gekregen dat zijn betontoren de buurt hindert.

Interbeton gaat dan ook zijn hele site langs het kanaal hertekenen en heeft daartoe een wedstrijd gelanceerd onder studenten van de Brusselse architectuuropleidingen, met

name Luca, Loci, VUB, ULB en La Cambre Horta. Eerst en vooral moeten ze de betontoren beter integreren in het stadsbeeld, bijvoorbeeld met een

artistieke aankleding. De Bonnet: “Ik vind onze toren mooi, maar ik kan me voorstellen dat anderen er anders over denken. Het is een oude dame. Ze moet opnieuw sexy wor-

den.” Voorts moeten de studenten manieren verzinnen om de geluidsen stofoverlast van het betonbedrijf te beperken. “Wij beantwoorden wel aan alle normen, maar het kan beter,” zegt De Bonnet. De derde opdracht is om het kantoorgebouw te hertekenen. “Ons gebouw heeft een vloeroppervlakte van 800 vierkante meter. Nu de hoofdzetel verplaatst is, is het te groot geworden. We hebben genoeg met de helft.” Daarom wil Interbeton het afbreken. “In de plaats gaan we een groter gebouw neerzetten, van bijvoorbeeld 1.600 vierkante meter. Wij zullen maar een klein deel gebruiken. De rest kan een andere rol hebben, een crèche bijvoorbeeld, of een sportzaal. Als de functies goed gescheiden worden, is er veel mogelijk. Aan de architectuurstudenten vragen we om de noden van de buurt in kaart te brengen en ideeën te lanceren.” Een jury, met onder meer de bouwmeester en kanaalplanner Chemetoff, zal het beste idee kiezen. De Bonnet verzekert dat het voorstel uitgevoerd wordt. “De wedstrijd moet volgend jaar in juni afgerond zijn. Ten laatste in 2016 willen we met de werken beginnen. Het budget is al vrijgemaakt.” De huidige concessie van Interbeton aan het kanaal loopt tot 2026. De Bonnet wil met de haven wel de afspraak maken dat het betonbedrijf zeker in het Vergotedok zal kunnen blijven tot de nieuwe investeringen afgeschreven zijn. “Voor ons is deze plek van strategisch belang. Tachtig procent van ons materiaal, 370.000 ton per jaar, komt via het water hartje Brussel in. Op die manier ontlasten wij de stad van een deel van het zware vrachtverkeer.” Bettina Hubo

STAD BRUSSEL KEURT WIJKCONTRACT JONCTION GOED

Stad geeft treinsporen vensters BRUSSEL – De gemeenteraad heeft het wijkcontract Jonction goedgekeurd. “De noord-zuidverbinding is een litteken in de stad. We willen dat herstellen,” zegt schepen Ans Persoons (SP.A). De Marollen bereik je doorgaans vanuit het Noorden (Centraal Station) of het Zuiden (Hallepoort), veel minder vanuit het Westen (Stalingradlaan). De sporen aan het station Kapellekerk vormen nog steeds een aanzienlijke barrière, ondanks de zes tunnels eronder. Daar wil het wijkcontract Jonction wat aan doen. “Die fysieke grens moeten we opengooien,” zegt schepen Ans Persoons. “Dat kan. Er zijn voorbeelden uit het buitenland. Wat er met Récyclart aan de ene kant van de sporen is gedaan, moet ook aan de andere kant mogelijk zijn.” Niet toevallig beschouwt het nieuwe wijkcontract de beiden kanten

van de sporen als één (park)gebied. Die moet een eigen identiteit krijgen, zegt Persoons. “Er zijn al twee elementen die een begin van urbane identiteit geven: het skatepark en Recyclart. Daarnaast is er het cultureel centrum Brigitinne. Die stedelijke en culturele identiteit moeten we nu verderzetten in de hele wijk.”

Mistroostig Onder de sporen bevindt zich meer dan 3.000 vierkante meter aan ruimtes, waar Récyclart slechts een deel van inneemt. Persoons wil die beter benutten. Dat is geen sinecure omdat er schotten tussen de ruimtes zitten, en omdat Infrabel eist dat de hoogste brandveiligheid in acht wordt genomen. Met geld van het wijkcontract, en mogelijk ook van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) moet dat wél mogelijk zijn. Zo plant de Stad Brussel er

bijvoorbeeld een geprofessionaliseerd repair-café. Er zijn buitenlandse voorbeelden voorhanden: de Metallwerkstatt in Zürich bijvoorbeeld. Tegelijk worden de zes tunnels opgewaardeerd met street art. “Dat hoeft niet om klassieke graffiti te gaan,” zegt Ans Persoons, “we kunnen bijvoorbeeld de gewelfde plafonds aanpakken.” Een andere belangrijke ingreep komt er aan de esplanade rond de Brigittine-woonblok, sociale woningen van de Brusselse Haard. De vlakte, groter dan de Grote Markt, oogt vandaag mistroostig. Het is een no man’s land waar zwervers kamperen, met een verlaten stadsmoestuin en grote plassen door een verstopte afvoer. “En omdat het er onveilig en onaangenaam is,” zegt Persoons, “sluiten de huurders van de gelijkvloerse studio’s hun rolluiken. Nu moet je weten dat die woningen maar langs

De wijk aan de Kapellekerk moet één identiteit krijgen.

één kant ramen hebben. Die mensen leven dus in het donker, terwijl de gebruikers van de esplanade op rolluiken aankijken die vol graffiti staan.” “Ons plan is om die ruimtes terug open te gooien. Er een winkeltje in onder te brengen, of een wijkatelier.” Persoons haalt de mosterd bij de Deense stedenbouwkundige Jan Gehl die gelooft dat de stad baat heeft bij intermenselijk contact.

Mensen moeten elkaar kunnen zien, elkaar aanspreken in plaats van geïsoleerd naast elkaar te leven. “De esplanade moet daarom een plek worden waar mensen elkaar ontmoeten,” zegt Persoons. Het totale budget van het wijkcontract Jonction bedraagt 25 miljoen euro en zal gespreid over zes jaar worden geïnvesteerd. Steven Van Garsse

BDW 1446 PAGINA 4 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Uitgelicht > Brussel afwezig in federaal regeerakkoord

Didier Reynders helemaal alleen BRUSSEL - De regering-Michel I telt maar één Brusselaar. Ook over Brussel zelf valt in het regeerakkoord bitter weinig te vernemen. Helemaal onlogisch is dat niet: de zesde staatshervorming hevelt grote bevoegdheden naar de gewesten over. Het wordt vooral uitkijken naar de samenwerking tussen de federale regering en het Brusels Gewest. Een eerste analyse.

e vorige federale regering telde op haar hoogtepunt vijf Brusselaars, dat was nooit gezien. Nu is er één Brusselaar, Didier Reynders, die nog altijd niet helemaal als hoofdstedeling wordt gepercipieerd. Een verstrooide collega van een Franstalige krant situeerde hem vorige week in Luik waar hij net als Laurette Onkelinx (PS) vandaan komt. Reynders wordt naast minister van Buitenlandse Zaken ook bevoegd voor Beliris – een samenwerkingsakkoord tussen de federale regering en het gewest – en de Federale Culturele Instellingen. In het regeerakkoord geen woord over Beliris dat toch een mooie aanvulling, (goed voor 125 miljoen euro per jaar, dv), is op het gewestelijk beleid. Het is Laurette Onkelinx die vijftien jaar lang haar stempel heeft gedrukt

op Beliris. De keuzes die Beliris gemaakt heeft zijn wel niet onomstreden, te veel kleine projecten die niets

recht, zijn stempel willen drukken. Overeenstemming bereiken met de centrumlinkse Brusselse regering

Meer nog dan met Beliris kan de MR met het GEN zijn stempel drukken op de hoofdstad en wijde omgeving.

met de internationale uitstraling van Brussel te maken hebben, zo heette het op een bepaald moment. Te veel prestigeprojecten, luidde het even daarvoor. Hoe de verhoudingen tussen de cassante Reynders en de Brusselse regering gaan verlopen, is koffiedik kijken. Reynders zal, te-

– PS,CDH en SP.A willen de federale regering te vuur en te zwaard bestrijden – zal geen eenvoudige klus zijn. Maar vijf jaar elkaar de duvel aandoen moeten we nu ook niet verwachten: in de Stad Brussel is een PS-MR-coalitie aan de macht en dat geldt voor nog vijf andere Brusselse

gemeenten. Gemeenten die niet allemaal even goede vriendjes zijn met de regering-Vervoort II. Bovendien zal Reynders als minister van Buitenlandse Zaken ook andere katten te geselen hebben.

Sociaal-economisch Nog voor de inkt van het regeerakkoord droog was, liet de Brusselse dienst voor arbeidsbemiddeling Actiris al weten dat ze de verplichte gemeenschapsdienst die Michel I oplegt niet zag zitten. Die verplichte gemeenschapsdienst klinkt stoer, maar wat lezen we in het regeerakkoord? “De gewesten krijgen de mogelijkheid om langdurig werklozen die een aangeboden gemeenschapsdienst weigeren, te schorsen.” De gewesten beslissen dus of ze al dan niet ‘werkonwilligen’ schorsen. Onze prognose: van heel die gemeenschapsdienst komt in Brussel niets in huis. Stukken belangrijker voor Brussel met zijn 100.000 werklozen en tienduizenden steuntrekkers is de passage over de ondersteuning van de lokale besturen en de OCMW’s. “Armoedebestrijding is prioritair een taak van de lokale besturen en OCMW’s. De regering erkent de 0CMW’s en lokale besturen in hun rol van regisseur van het armoedebeleid. De regering zal dus de ondersteuning van de OCMW’s blijven garanderen.” En dan komt een merkwaardige zin: “Een eventuele verhoging van het aantal leeflooncoëfficienten ten gevolge van nieuwe sociaal-economische hervormingen zal dus gevallend leiden tot bijkomende compensatiemiddelen voor de OCMW’s.” De zin kan zowel vooruitziend als ‘cynisch’ bestempeld worden. De regering voorziet nu al dat haar beleid brokken zal maken. Niet dat de armen er de komende jaren slechter zullen aan toe

zijn dan de voorbije jaren, maar de verwachtingen zijn wel dat hun aantal zal toenemen. Ook bij de nieuwe regering. Maar de kans is groot dat het in Brussel en de Rand over andere onderwerpen gaat, of liever één onderwerp: de vliegtuigen. Het is Jacqueli-

DE WEEK IN BEELD DOOR JO VOETS Haoua Ali Ibrahim uit Niger is dertien jaar. Als negenjarige werd ze uitgehuwelijkt aan een man uit haar dorp. Twee jaar later ging ze onder zijn dak wonen, om te poetsen en te koken dacht ze, maar de man wilde ook meteen al met haar naar bed. Ze wist te vluchten en ging met haar tante hulp zoeken bij Plan. Een team van Plan Niger overtuigde Haoua’s vader om het huwelijk te laten ontbinden. Sindsdien woont het meisje weer bij haar ouders en gaat ze opnieuw naar school. Vorige week getuigde ze in het federaal parlement naar aanleiding van Plan Belgiës campagne tegen kindhuwelijken.

WEEKOVERZICHT

BDW 1446 PAGINA 5 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

WOENSDAG 8 OKTOBER Geldtekort voor buitenschoolse opvang. De sector van de buitenschoolse opvang heeft te weinig financiële middelen en kan hierdoor niet investeren in infrastructuur en meer geschoold personeel. Dat probleem kwam aan het licht nadat De Standaard een opiniestuk publiceerde van een moeder wier kleuter ongestoord kon weglopen uit de buitenschoolse opvang in Laken.

DONDERDAG 9 OKTOBER Schaatsen op het Muntplein. De schaatspiste van Winterpret verhuist van de Vismarkt naar het Muntplein. Dat zou de overlast voor de inwoners rond de Vismarkt moeten verminderen. Asbest aangetroffen op Reyersviaduct. Op het Reyersviaduct in Schaarbeek is asbesthoudende verf aangetroffen en dat kan de afbraakwerken van het viaduct vertragen. De ontmanteling van asbest vraagt immers een milieuvergunning. Bovendien zal het probleem de kosten van de afbraak doen stijgen.

VRIJDAG 10 OKTOBER Reynders bevoegd voor Beliris. Didier Reynders (MR) wordt bevoegd voor de federale investeringspot voor Brussel, Beliris. Met een budget van 125 miljoen per jaar investeert Beliris vooral in openbare werken zoals de vernieuwing van de gang van het Centraal Station en de toekomstige metrolijn Noord. Treinellende houdt passagiers uren vast. Zo’n 150 treinreizigers zitten drie uur vast tussen Schaarbeek en Vilvoorde. De ellende begint nadat een frontale botsing tussen twee treinen nipt kon worden vermeden. Waarom de treinen in tegengestelde richting op hetzelfde spoor reden, is nog niet precies geweten.

ZATERDAG 11 OKTOBER Stad plant slimme parkeermeters. Marion Lemesre (MR), bevoegd voor het parkeerbeleid in Brussel, wil in de loop van volgend jaar de huidige parkeermeters vervangen door ‘intelligente’ meters. Met die meters kan de Stad de controle van bewonerskaarten efficiënter uitvoeren en tarieven vanaf een afstand aanpassen. Bovendien kunnen sporadische gebruikers via SMS het parkeergeld betalen.

De leden van de regering-Michel I, met vooraan vicepremier Kris Peeters (CD&V) en premier Charles Michel (MR), wandelen samen van het Koninklijk Paleis naar de Wetstraat.

ne Galant uit Jurbise, in de buurt van Mons, en volgens de krant Le Soir uitdaagster van Elio Di Rupo, die de klus moet klaren. De Franstaligen schijnen blij te zijn dat een Waalse de bevoegdheid heeft. Maar was de consequente Melchior Wathelet (CDH) ook geen Waal? Hij werd ge-

“ “ HET WOORD

slachtofferd door zijn eigen partij. Galant en bij uitbreiding de MR kunnen met Mobiliteit wel hun stempel drukken op Brussel en de wijde omgeving, meer dan met Beliris. Met het versneld invoeren van het GEN, bijvoorbeeld. Dat staat trouwens ook in het regeerakkoord. Met een

besparing van 2,1 miljard euro bij het spoor wordt dat evenwel geen simpele oefening. Om nog maar te zwijgen over de treinproblemen in de Brusselse Noord-Zuidverbinding.

Danny Vileyn

De chef van een eengemaakt korps zou te veel macht krijgen. Welke burgemeester zou zich daaraan kunnen meten?”

BRUSSEL AFZEWIG IN FEDERALE REGERING. Vandaag legt de regering Michel I de eed af bij koning Filip. Opvallend is dat de regering maar één Brusselaar telt en dat de stad weinig voorkomt in het regeerakkoord.

ZONDAG 12 OKTOBER 700 mensen tegen inkomens onder armoedegrens. Circa 700 manifestanten trekken van Brussel-Noord naar het Europakruispunt. Ze eisen inkomens en uitkeringen boven de armoedegrens en betogen ook tegen andere plannen uit het nieuwe regeerakkoord, zoals besparingen in de gezondheidszorg en de invoering van de verplichte gemeenschapsdienst. Rommelmarkt op Thurn & Taxis. Vanaf vandaag wordt het Havenstation op Thurn & Taxis elke tweede zondag van de maand ingenomen door Puces d’Hiver, een grote rommelmarkt met daarnaast eten en drank.

MAANDAG 13 OKTOBER Minister-president Rudi Vervoort (PS) gelooft niet dat een eengemaakt Brussels politiekorps een goed idee is (in Het Nieuwsblad).

Vlaanderen heeft twee keer het FDF verwekt: in 1963 en in 1968” Volgens historicus Vincent Dujardin liggen de taalwetten van 1963 en ‘Leuven Vlaams’ aan de oorsprong van de oprichting van het francofone FDF (in Le Soir).

LaMiLo

Sinds enkele weken rijden in Brussel bestelwagens rond van CityDepot. Ze leveren goederen in de binnenstad. Het initiatief kadert in het Europese LaMiLo-project, oftewel Last Mile Logistics. LaMiLo ijvert voor een efficiënte en duurzame distributie van goederen in de steden. Bedoeling is om het

aantal leveringen met grote, vervuilende vrachtwagens in de binnenstad zoveel mogelijk te vermijden. Samen met LaMiLo zette het Brussels gewest een proefproject op, dat vorige week voorgesteld werd. CityDepot uit Hasselt en het Antwerpse logistieke bedrijfje TriVizor voeren het uit. CityDepot neemt de goederen in naam van de handelaars in ontvangst in het TIR-centrum en vervoert ze vervolgens, met cargofietsen en andere ecologische voertuigen, naar de binnenstad. Bettina Hubo

Vader die baby vergat vrijgesproken. De vader die in juli 2012 zijn dochter in de auto vergat vooraleer naar zijn werk te gaan, is vrijgesproken. Het meisje stierf door uitdroging, maar de vader wordt niet vervolgd omdat vergetelheid volgens de rechter iets onbewusts is. De vader wordt daarom beticht van onvrijwillige doodslag.

DINSDAG 14 OKTOBER Brusselse regering bespaart 300 miljoen. De Brusselse regering bereikt een akkoord over de begroting van 2015. Om de begroting in evenwicht te brengen, is een besparing van 300 miljoen euro nodig. Van Driessche stapt op bij Muntpunt. Ann Van Driessche verlaat haar positie als directrice bij Muntpunt en wordt diensthoofd Marketing, Communicatie en Evenementen aan de Vrije Universiteit Brussel. Haar vertrek bij Muntpunt komt als een verrassing aangezien ze er nog maar sinds 1 maart 2012 actief was als directrice. Samengesteld door Dylan Belgrado

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF

BDW 1446 PAGINA 6 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

SAMENLEVING > RUSTHUIZEN EN DE MOSLIMGEMEENSCHAP, EEN DOORBROKEN TABOE?

‘Zij hebben toch ook altijd voor mij gezorgd?’ TEKST: HOUDA BEN AZZOUZ BEELD: SASKIA VANDERSTICHELE

BRUSSEL – Het paradijs ligt onder de voeten van je moeder, dat is tenminste wat de islam zegt. Voor moslims is dus de moeder, maar ook de vader heilig. Hen stuur je dan toch niet naar een rusthuis? Door de vergrijzing zal de nood aan rusthuizen groter worden, ook bij de moslimgemeenschap. Maar de voorstanders van rusthuizen zijn schaars en verwachten veel tegenwind.

e vieren dit jaar de vijftigste verjaardag van de Turkse en Marokkaanse migratie in België. Tijdens de vieringen wordt de eerste generatie in de bloemetjes gezet met tentoonstellingen over het hele land, waar hun getuigenissen en herinneringen in de kijker worden gezet. Maar diezelfde generatie wordt oud en de moslimgemeenschap moet nu ook rekening houden met een vergrijzing die bij de autochtonen al decennia aan de gang is. Het probleem is niet dat er geen opties zijn voor de ouder wordende moslims, maar eerder dat er veel taboes geankerd blijven in hun cultuur. Het taboe gaat dan niet enkel over het geslacht van de verpleegster, dat conform moet zijn met het geslacht van de patiënt, maar vooral over rusthuizen. Rusthuizen blijven een no-gozone voor moslims. En de wei-

nigen die hun weg naar een rusthuis vinden, hebben vaak niemand die voor hen kan zorgen. Slechts één percent van de bewoners van een Vlaams rusthuis is allochtoon en moslims maken daar amper deel van uit.

Taboe of traditie? Voor moslims is het taboe vaak te verklaren door een eeuwenoude traditie. “Het zijn voornamelijk mensen die opgegroeid zijn in een scheiding van de twee geslachten”, zegt Redouane Ben Driss, klinisch psycholoog en psychotherapeut bij het Centrum voor Geestelijke Gezondheid Brussel, Steunpunt cultuursensitieve zorg. “De familie staat centraal en een oude persoon wordt enkel bijgestaan door de familie. Zulke tradities zijn nog steeds actueel in islamitische regio’s. Als iemand anders tussenkomt in de zorg van de

ouderen, dan lijkt dat een bemoeienis of controle op hun familiaal leven.” Toch is er naast de schaamte van de omgeving ook nog een persoonlijke gêne. ”Het eerste taboe dat het meest gelinkt is aan schaamte, is het aanraken van het lichaam. Dat ligt nog moeilijker bij een vrouw. Zelfs al is de aanraking niet seksueel getint, het blijft een vorm van overtreding van een diepe culturele grens van de oudere. Zelfs kinderen mogen bepaalde lichaamsdelen van hun ouders niet zien, laat staan verpleegsters,” zegt Ben Driss. Het verschil tussen de lichamelijke en de geestelijke zorg is groot. Volgens Ben Driss zouden de ouderen gemakkelijker communiceren met iemand van het andere geslacht. “Het is de moederlijke of vaderlijke kant van een verzorger die daar de reden voor is.” Een ouder is dus niet per se gekant tegen externe zorgen, maar het zijn vooral de kinderen die het daar moeilijk mee hebben. “De ouder wordt ook amper geconsulteerd door zijn kinderen eens hij zorgbehoevend wordt. En als zijn mening toch wordt gevraagd, is de peer pressure zo groot dat hij een antwoord zal geven dat conform blijft met de algemene mentaliteit.” “De cultuur van moslims is een patriarchale

cultuur en de mening van de vader is heel belangrijk,” zegt Ben Driss. “Het is heel moeilijk voor de vader als men beslissingen in zijn plaats begint te nemen. Het is alsof we zijn autoriteit, zijn mening, ontnemen; alsof we hem levend begraven. Toch zeggen de ouderen niets omdat ze machteloos zijn.” Ouderenzorg in een rusthuis overschrijdt dus vele grenzen. Naast de lichamelijke en culturele, wordt de patriarchale structuur van de moslimgemeenschap verwaarloosd. Vaders verliezen hun vetorecht, moeders worden door onbekenden verzorgd, kinderen laten hun ouders vallen. Het lijkt een nachtmerriescenario voor gelovigen.

Een islamitische oplossing De islam is natuurlijk geen voorstander van een rusthuis. De ouders zijn heel belangrijk en het is de taak van een kind om voor hen te zorgen eens het nodig is. In de Koran kan je lezen: “… betoon vriendelijkheid jegens de ouders. Indien één hunner bij u een hoge leeftijd bereikt of beiden doen dit, zeg dan nimmer tot hen ‘foei’, noch stoot hen af, doch spreek tot hen een welgevallig woord. En wees teder voor hen in erbarming. En zeg: ‘Mijn Heer, ontferm

BDW 1446 PAGINA 7 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

u over hen daar zij mij opvoedden toen ik jong was’” (soera De Nachtelijke Tocht, De Kinderen van Israël 23:24). “Dat vers uit de Koran zit vol lessen en regels die we moeten onthouden en die we moeten uitoefenen. Het zegt ons hoe goed we moeten zijn voor onze ouders. Het vraagt ons om weldoenend te zijn. Het benadrukt ook het feit dat eens ze oud worden, we zelfs niet tegen hen mogen zuchten of hen bedroeven,” legt Abdelkader Dahmichi ons uit. Hij is imam in het Islamitisch Centrum van België. “De zorg van onze ouders aan een andere persoon toevertrouwen, terwijl we het perfect zelf kunnen, is dus niet toegestaan.” “Er blijven wel gevallen waar het niet anders kan. Sommige ouders hebben bepaalde ziektes en hebben heel speciale zorgen nodig. Ze hebben permanent een medische omgeving nodig en vaak zijn de kinderen niet opgeleid om voor zo’n mensen te zorgen. Je ouders in een gemedicaliseerd rusthuis onderbrengen omdat er geen andere oplossing bestaat, maakt ook deel uit van de goedheid tegenover de ouders”, nuanceert Dahmichi. Hij maakt daarmee deel uit van de meest gematigden over deze kwestie. Hij maakt plannen voor ‘Nos bien-aimés’, een rusthuis voor moslims. De filosofie van het rusthuis ‘Nos bien-aimées’ is nog steeds gebonden aan de regels van de islam. “Degene die denkt dat hij er zijn ouders kwijt kan omdat ons rusthuis toch aan de noden van moslims voldoet, vergist zich. Als er personen geïnteresseerd zijn, dan wordt er een enquête gedaan en moet er een gegronde reden bestaan. Anders worden ze geweigerd.” Hoewel het rusthuis aan de regels van de islam voldoet, blijkt iedereen welkom te zijn. “Als ik het over een rusthuis voor moslims heb, dan betekent het niet per se dat nietmoslims niet welkom zijn. We plakken er het woord ‘moslim’ op zodat elke moslim beseft dat hij daar de vrijheid krijgt om zijn religie uit te oefenen. Zelfs een jood kan een plaats krijgen om te kunnen bidden en we sluiten zeker niet uit dat we een kleine kapel te voorzien.” De moslims krijgen alle nodige faciliteiten. Halal-voedsel, een gebedsruimte, een imam die wekelijks voor het vrijdaggebed langskomt en benodigdheden zoals rolstoelen, om senioren gemakkelijker te laten bidden. In het rusthuis worden de mannen gescheiden van vrouwen, koppels krijgen de mogelijkheid om samen te wonen en er worden ruimtes voor familiale gelegenheden voorzien. Dokters, verpleegsters of mantelzorgers mogen hun hoofddoek blijven dragen en wij leggen het accent vooral op het medische gedeelte van het rusthuis. Dit initiatief doet velen hopen dat het taboe doorbroken is. Toch is de werkelijkheid anders. “Het is een mooi project en ik hoop dat het niet het laatste is. Maar je moet weten dat zelfs in onze gemeenschap de meningen verdeeld zijn. Er zijn voorstanders van het project, maar de meerderheid is tegenstander. Ik nodig hen uit om de realiteit met eigen ogen te zien. De situatie is schrijnend. Ik heb soms het gevoel dat die mensen niet op de hoogte zijn van wat er werkelijk gebeurt.”

Een te traag beleid De initiatieven die we gezien hebben, komen vaak uit dezelfde hoek: die van de moslims zelf. Het beleid blijkt geen echt antwoord te vinden. Els Nolf, antropologe en beleidsmedewerkster interculturalisering in de Brusselse Welzijns- en Gezondheidsraad, legt uit. “In België en vooral aan Vlaamse kant leeft het idee dat in allochtone groepen aan mantelzorg wordt gedaan en dat er dus geen noden zijn. Maar als iedereen zo blijft denken en de eerste generatie migranten blijft zwijgen, dan komt er geen verandering.” Vlaams parlementslid Elke Van den Brandt

BRAM GILLES, BILOBAHUIS:

“We merken dat een rusthuis niet overwogen wordt door moslims en willen die drempel doorbreken”

(Groen) vindt ook dat er iets moet veranderen. “In Brussel is er veel aandacht voor de vorming. Er worden veel kinderen geboren en dat zorgt voor grote uitdagingen. Daardoor is er veel minder aandacht voor de vergrijzing. Die is trager dan in Vlaanderen en binnen die vergrijzing is er een enorme verkleuring. Heel veel Brusselse 65-plussers zijn niet in België geboren.” Van den Brandt organiseerde een colloquium om na te gaan welke aanpassingen in het beleid nodig zijn. “We concludeerden dat die mensen een ander verleden hebben, maar dat de problemen en de uitdagingen die ze ervaren daar niets mee te maken hebben. De senioren met een andere origine hebben veel meer last van ouderdomskwalen omdat ze veel langer in de armoede hebben geleefd en een veel moeilijker levenstraject hebben afgelegd. Anderzijds zijn er factoren zoals cultuur, taal, afkomst en daar moet je rekening mee houden. Je moet dus zorgen dat er een goede ouderenzorg is, dat die gekend is en dat de culturele drempel niet te hoog ligt.” Volgens het parlementslid kan een rusthuis zich vlug aanpassen. “Soms kun je met kleine aanpassingen ervoor zorgen dat ook allochtone ouderen erin kunnen. Vaak is het geen grote aanpassing om ook een halal maaltijd aan te bieden. Dat zijn redelijke aanpassingen die je als rusthuis kunt doen om ervoor te zorgen dat je een beetje diversiteit in je instelling hebt.” Maar de idee van een diversiteitsbeleid wordt, volgens Van den Brandt, niet unaniem ondersteund door de zorgsector. “Als overheid is het dan belangrijk om te zeggen dat ze dat moeten doen. Dat kan je doen door bijvoorbeeld enkel een erkenning te geven als men leert omgaan met diversiteit.” Els Nolf ziet ook niet snel veranderingen gebeuren. “De zorgsector heeft een behoorlijke weg af te leggen voor ze kan spreken van een zorg die aangepast is aan andere doelgroepen. Hij is op dit moment eigenlijk nog altijd een behoorlijk witte sector. Niet in personeel, raar maar waar, maar wel in patiënten, manier van doen en toegankelijkheid.” Ik denk dat Vlaanderen niet kan omgaan met haar multiculturele samenleving,” vervolgt Els Nolf. “De overheid staart zich blind op het idee van integrale multiculturele hulpverlening. Men vindt dat iedereen in een rusthuis terecht moet kunnen. Dat is op zich een mooi principe, maar het beleid heeft een hekel aan alles wat categoriale acties zijn. Terwijl je soms, denk ik, gewoon categoriale acties moet doen. Zeker met die bepaalde groep ouderen.” Psycholoog Redouane Ben Driss heeft daar een andere mening over. “Zo bewandelen we de weg naar communitarisme. Ideaal zou zijn dat we multiculturele rusthuizen hebben. We moeten een openheid bewaren. Het is niet omdat we moslims zijn, dat wij niet open kunnen zijn. Een moslim moet, volgens

mij, een open geest hebben en zijn instellingen moeten openstaan voor iedereen.” Els Nolf ziet daar toch een probleem in. “Het gevaar is dat integraal werken betekent dat iedereen zich zal moeten aanpassen. Dat je een soort platte mix krijgt. Dat kan niet de bedoeling zijn, de bedoeling is net dat verschil een plaats krijgt. Je kunt grote rusthuizen wel in leefgroepen opdelen, maar zet in kleine rusthuizen geen vijftig nationaliteiten, dat lukt gewoon niet.” Volgens Ben Driss ligt de oorzaak van het groeiende communitarisme bij het ontvangende land. “Monoculturele rusthuizen bestaan al bij joden. De oorzaak daarvan is dat de ontvangende samenleving niet op tijd de noden van allochtonen beantwoordt. Dat is een feit. Het is niet alleen door het taboe dat de zaken niet vooruit gaan, maar ook omdat onze maatschappij veel achterstand oploopt.” Els Nolf ziet daar een andere reden voor. Ze sluit niet uit dat de visie van de overheid tekortschiet, maar ook moslims spelen daar een rol in. “Wat ik er moeilijk aan vind, is dat de moslimgemeenschap afwezig blijft in het debat. Er zijn wel individuen die erover nadenken, maar een debat mis ik. Het debat wordt gevoerd door mensen die er niets mee te maken hebben.”

Thuiszorg, een oplossing? Het taboe bij moslims is volgens Nolf iets dat het debat rond rusthuizen vertraagt. “Zeker bij de Marokkaanse of Turkse ouderen. Die groepen willen het woord niet nemen. Maar ook: waar zitten de andere grote debaters? Waarom gaat de tweede generatie het debat niet aan? Of de imams? Het blijft windstil. Terwijl het onderwerp dringend behandeld moet worden.”

Voor Els Nolf heerst er niet enkel een taboe op rusthuizen. “Ook over de thuiszorg wordt er niet gesproken. Je komt soms in situaties waar er veel te lang gewacht wordt om professionele zorg te in te schakelen. Want er heerst niet enkel een taboe op of een weerstand tegen rusthuizen, maar ook tegen thuisverpleging door een stroeve communicatie of door het verschil in gender tussen verzorger en patiënt.” Thuiszorg lijkt voor sommigen toch de oplossing. Karim Madai, die een dienstenchequebedrijf heeft, bedacht een thuiszorgproject voor moslims. Hij regelt poetsvrouwen en verpleegsters aan huis voor senioren. “Zo creëer je een sfeer van vertrouwen. Sommige poetsvrouwen werken al jaren bij dezelfde persoon en maken nu deel uit van de familie. We zorgen ook bijvoorbeeld dat als een oudere enkel Berbers spreekt, dat de poetsvrouw ook Berbers spreekt. Dat doen we met veel plezier. Het is zelfs aanbevolen want een misverstand kan zware gevolgen hebben. Het project van Madai is ook financieel veel voordeliger dan een rusthuis. “Als je een goed rusthuis wilt met een bepaalde kwaliteit, kom je gemakkelijk aan 2.000 euro per maand. Als je bij ons iemand zou nemen die 100 uur per maand bij je ouders werkt, en dat is al immens veel, dan kom je aan minder dan 900 euro. Een verpleegster die aan huis komt bij gepensioneerden, moet je niet betalen omdat haar diensten door de ziekteverzekering worden betaald. Het is financieel veel gemakkelijker en je behoudt jouw autonomie en gewoontes. Je behoudt de vrijheid die je in een rusthuis verliest.”

LEES VERDER OP P. 8

ADVERTENTIE

Nederlandstalig Jezuïetenonderwijs in hartje Brussel

Sint-Jan Berchmanscollege

OPENDEURDAG Zaterdag 18 oktober 2014 • 13.30 uur - 18.00 uur Wil u weten wat ons college te bieden heeft aan jongens en meisjes vanaf 12 jaar? Breng dan een bezoek aan ons college en maak o.a. rond 15.00 uur het optreden van ons jeugdkoor mee. Alle inlichtingen betreffende inschrijvingen kunnen op deze opendeurdag verkregen worden. Zie hiervoor ook onze website www.sint-jan-brussel.be Voor meer info: Sint-Jan-Berchmanscollege, Ursulinenstraat 4, 1000 Brussel tel 02/5120370 fax 02/5126475

BDW 1446 PAGINA 8 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

VERVOLG VAN P. 7 Madai bedacht dit project omdat hij het tekort aan ouderenzorg bij de moslimgemeenschap voelde. Toch vindt hij dat een rusthuis enkel als laatste optie gebruikt moet worden. “Ik zou persoonlijk nooit mijn ouders naar een rusthuis brengen. Zij hebben toch ook altijd voor mij gezorgd? Het blijft dus mijn taak om voor hen te zorgen, dit is geankerd in mijn cultuur en in mijn religie. Het feit dat moslims vaak grote families hebben, helpt ook. Het is gemakkelijker om de taken onder de broers en zussen te verdelen.”

Uit het isolement geraken Thuiszorg blijkt een alternatief te zijn, maar isolement blijft een groot probleem in de moslimgemeenschap. België telt meer dan 620.000 moslims en niet alle moslims zijn Marokkaans of Turks. Er bestaan ook bekeerden die geen familie of kinderen hebben. Sommige Marokkanen en Turken leven gescheiden van hun kinderen die in Marokko of Turkije wonen. In die situatie zit Ben N. Hij kwam in de jaren 1960 naar België, maar zijn familie bleef in Marokko. Toen Ben op pensioen ging, had hij iets nodig om uit het isolement te geraken. “Ik kan thuis niet blijven nietsdoen. Als ik mij verveel, dan word ik zot,” vertelt hij met een glimlach. Om zich niet te vervelen, ging hij naar het Bilobahuis. Dat is een huis waar ouderen samenkomen, koken, hun gevoelens delen tijdens praatgroepen of zelf theater spelen. “Ik hou van mensen die mij veel leren. Ik had dus aan een vrouw gevraagd of ze geen plaats kende waar ik actief kon blijven en ze stelde mij het Bilobahuis voor. Ik kom hier al drie jaar regelmatig over de vloer. Het is een goede plaats!” Als we over jongeren van vandaag en hun relatie met hun ouders spreken, wordt Ben heel melodramatisch. “De eerste migranten verschillen veel van de jongeren van vandaag. Zelfs al hadden zij familie en moesten ze de hele dag werken, toch zorgden ze voor hun ouders. De jongeren van vandaag bezoeken hun ouders zelfs niet meer. Terwijl de ouders veel moesten doorstaan zodat hun kinderen goed zouden opgroeien en konden studeren. Een moeder blijft voor haar zoon zorgen, zelfs al is hij 40 jaar en heeft hij zelf kinderen.” Je zou nooit vermoeden dat de kinderen van Ben aan de andere kant van de Middellandse Zee wonen. Hij blijft ontzettend vrolijk. “Ik zie hen vaak, maar ik kan niet voorgoed naar Marokko terugkeren omdat de zorgsector daar heel slecht is. Iemand die een ongeval krijgt of diabetisch is, moet heel lang op hulp wachten. Ik wil dat niet en daarom blijf ik hier.”

Toen Ben op pensioen ging, had hij iets nodig om uit het isolement te geraken. Om zich niet te vervelen, ging hij naar het Bilobahuis. Dat is een huis waar ouderen samenkomen, koken, hun gevoelens delen tijdens praatgroepen of zelf theater spelen.

senioren naartoe kunnen die het moeilijk hebben en een bepaalde zorg nodig hebben, maar die zich niet thuisvoelen in een rusthuis. “Het idee van rusthuizen wordt als zeer negatief ervaren, zeker binnen de verschillende culturen hier in de wijk. Een rusthuis is echt het toonbeeld van een asociale samenleving. En dat willen ze niet,” vertelt Bram Gilles, coördinator van het Bilobahuis in Schaarbeek. “Wij willen huisvesting bieden aan senioren, waardoor ze in hun eigen wijk kunnen blijven wonen, maar waar ze wel het comfort krijgen dat ze thuis niet hebben.” Voor Gilles is het Bilobahuis een tussenweg om langzamerhand het taboe het doorbreken. “We merken dat een rusthuis vandaag helemaal niet overwogen wordt door moslims. We willen die drempel doorbreken. Ik zou voor mijn cultuur ook falen als ik mijn ouders niet kan verzorgen. Maar op een gegeven ogenblik kan het niet anders.” De vraag die we ons in het begin stelden was of een bestaand taboe doorbroken was. Het antwoord op die vraag lijkt moeilijker te vinden dan gedacht. Een opname in een rusthuis is bespreekbaar geworden, maar het blijft een uitzondering die door velen nooit overwogen wordt. Rusthuizen vormen een aspect van de Westerse samenleving waar moslims hun principes niet in terugvinden. Als ze het wel overwegen en als ze op zoek gaan naar een oplossing, hebben ze te kampen met veel tegenslag. Niet alleen van moslims zelf. Het beleid lijkt ook niet op eenzelfde lijn te liggen met de actoren binnen de moslimgemeenschap en er is nog steeds geen debat gaande om tot een oplossing te komen. De rusthuizen zien nog steeds geen nut in het veranderen van hun aanbod, commercieel is het voor hen nog niet interessant genoeg. Het taboe blijkt dus te bestaan, maar aan twee kanten. Moslims hebben het moeilijk om de zorg van hun ouders aan iemand anders toe te vertrouwen, maar de sector en het beleid wil er ook niet aan denken. Er wordt nog niet voldoende naar een oplossing gezocht.

Het taboe doorbreken Als we Ben naar zijn kinderen vragen, dan verandert zijn discours en straalt zijn gezicht. “Oh mijn kinderen, ik hou zoveel van hen. Ze zijn super, godzijdank! Vooral mijn kleinkinderen. Als ik naar Marokko ga, kan ik niet zonder hen! Zij hebben een goede opvoeding gehad en dat is heel belangrijk. Alles begint bij de opvoeding. Als ik in België een week niets van mij laat horen, dan bellen ze mij en vragen ze of alles goed met mij gaat. Hun moeder heeft hen goed opgevoed, ze was een bijzondere vrouw.” “Maar ik ken mensen die helaas niet de zorg krijgen die ik krijg. Ze worden buitengegooid door hun vrouw of kinderen, zelfs bij de Marokkanen. Die persoon leeft dan buiten en heeft niets meer. Zulke problemen bestaan in onze gemeenschap en ik vind het ontzettend spijtig. Het is een schande.” Het Bilobahuis zou volgens Ben een oplossing zijn voor hen. “We hebben activiteiten, we zijn in groep en het voelt hier goed.” Biloba probeert dus een plaats te creëren waar

Isolement blijft een groot probleem bij, en al zeker bij oudere moslims.

Houda Ben Azzouz

Houda Ben Azzouz studeerde zonet met dit artikel af aan de Erasmus Hogeschool Brussel, afdeling journalistiek

BDW 1446 PAGINA 9 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Syriëstrijders bijvoorbeeld – aangepakt worden.” U hebt het al begrepen: Scholliers wil ongelijkheid kunnen meten, wat de filosofen over ongelijkheid geschreven hebben, vindt hij mooi maar interesseert hem niet echt. Het boek begint met de Kuznetscurve. Simon Kuznet was een Rus die in 1922 naar New York emigreerde waar hij een doctoraat in de economie behaalde. Kuznet verbond economische groei – destijds en nu nog altijd als positief gezien – met aanvankelijk een stijgende inkomenskloof – vaak maar niet altijd als negatief gezien. In een latere fase zou de ongelijkheid afnemen. Helemaal vanzelf, zonder overheidsingrijpen. Er zijn zoveel decennia later twee Kuznetstheses, een harde en een zachte. De zachte, met overheidscorrecties, krijgt vandaag meer aandacht, zegt Scholliers.

maken natuurlijk deel uit van de bevoorrechte groep, en de afstand tussen hen en bescheiden inkomens en zeker laaggeschoolde – te vaak werkloze allochtonen – is bijzonder groot en lijkt toe te nemen. Echter, ook in het (recente) verleden herbergde Brussel een elitaire groep – weliswaar niet zo internationaal – die een inkomen, bezit en consumptiepatroon had die schril afstaken tegen deze van de gewone mensen. Geografisch – hoogstad en laagstad – bestond de sociale segregatie al in de achttiende eeuw en wellicht zelfs eerder. Voegt deze ongelijkheid iets toe aan de bestaande ‘gewone’ Brusselse ongelijkheid? Ja, maar neem de Eurocraten weg, dan zou er volgens mij wellicht niet veel veranderen aan de structuur van de ongelijkheid in de stad. Sommige economen zouden zelfs argumenteren dat de aanwezigheid van Eurocraten in Brussel een ‘tricke down’-effect heeft: hun inkomen en consumptie genereert werk en inkomen voor anderen.” Geschiedenis van de ongelijkheid van Peter Scholliers is geen evident boek. Het bevat cijfers, tabellen, theorieën en verhalen. Een aanrader voor iedereen die door de praatjes van (de meeste) economisten heen wil kijken.

Elitaire groep

Hoe kijkt Scholliers aan tegen de ongelijkheid in de hoofdstad van Europa met zijn royaal betaalde eurocraten en zijn meer dan 20 procent werklozen? Scholliers: ‘Eurocraten’

Geschiedenis van de ongelijkheid van Peter Scholliers is uitgegeven bij Epo, telt 214 blz. en kost 29,9 euro.

Geschiedenis > Professor Peter Scholliers (VUB) over meten is weten

Ongelijkheid ≠ ongelijkheid Elke historicus is een kind van zijn tijd, ook historisch onderzoek moet maatschappelijk relevant zijn. “Een onderzoeker houdt rekening met de vragen die er in de samenleving gesteld worden,” zegt Scholliers. Zo zegt Thomas Piketty dat de ongelijkheid toeneemt, de Oeso zegt een klein jaar later dat ze afneemt. Wie heeft er gelijk? Dit voorbeeld laat duidelijk zien dat de onderzoeksvragen mee de resultaten bepalen. En dat is nu het originele van Peter Scholliers’ boek. Het gaat over de wijze waarop ongelijkheid in de negentiende en twintigste eeuw is onderzocht en welke bevindingen dat opleverde. Scholliers: “De wereld is de jongste decennia heel erg veranderd, er is een enorme voor-

BRUSSEL – De Franse economist Thomas Piketty waarschuwt ervoor dat grote ongelijkheid de democratie in gevaar kan brengen. VUB-historicus Peter Scholliers is het daar volmondig mee eens: “Extreme ongelijkheid eindigt bij Hitler.” Scholliers leert ons in zijn nieuwe boek kritisch kijken naar het meten van ongelijkheid.

uitgang geboekt. Een voorbeeld: op een bepaald ogenblik bedroeg de groei in China 8 procent, hier bij ons 0,6 procent. De ongelijkheid tussen landen en continenten neemt af, de ongelijkheid binnen landen neemt echter toe.” Piketty en de Oeso hebben allebei gelijk. Scholliers volgt meer dan 30 onderzoekers die ieder een andere maat-

staf hanteerden om de ongelijkheid te meten: inkomen, bezit, koopkracht, levensverwachting, gelijke kansen en lichaamslengte. Scholliers: “Het inkomen is het eerste criterium, maar niet het enige. Onze sociale zekerheid kost bijvoorbeeld zeer veel geld, maar we koesteren het zeer terecht. Op voorwaarde dan wel dat de misbruiken – geld voor

ADVERTENTIE

TALENT WERKT 11 OKT-6 NOV OP WEG NAAR DE JUISTE JOB INFO/COACHING/LABO/DEBAT/NETWERKING GRATIS

arabel

Danny Vileyn

BDW 1446 PAGINA 10 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Wie omhoog kijkt kan versteld staan van de zwermen trekvogels in dit seizoen, zoals de spreeuwen in de Dansaertstraat (niet op 4/10).

Natuur > Brussel boekt nieuw record bij vogeltrektelling

Exodus boven de stad HAREN – Op de Europese vogeltrekteldag Eurobirdwatch van 4 oktober werd een spectaculaire exodus van trekvogels over Brussel genoteerd, met records in aantallen en soorten. BDW stond vroeg paraat op de bouwgrond van de nieuwe gevangenis en nam deel aan de waarnemingen van groepen witte kwikstaarten, kauwen en aalscholvers.

‘M

van de weersomstandigheden regelmatig in het voor- en najaar trektellingen gedaan van migrerende vogels, tijdens Eurobirdwatch staan 23.000 tellers in 40 landen paraat. In België worden 64 telposten bemand om de vogeltrek te registreren, gecoördineerd door Natuurpunt en Aves-Natagora. Nieuw is het systeem van WhatsApp-groep (28 telposten), waarmee de tellers elkaar te velde de bijzondere trekbewegingen en vogelsoorten kunnen doorgeven, geïntroduceerd door coördinator Koen Leysen. “Vorig jaar werden zeldzame soorten nog snel met een sms-watervalsysteem naar de waarnemers doorgeseind; nu kan iedereen zich gelijktijdig over de ‘vaststellingen’ via mobiel internet informeren, en een trek volgen,” weet Leysen. Het voordeel van de gsm-applicatie is dat migraties preciezer over de regio’s heen te volgen

zijn (zie trektellen.be). Dankzij een laatste warme zomerse dag van 4 oktober en een gunstige wind wordt een record van 280.221 overtrekkende vogels genoteerd, waarvan 145 verschillende soorten. Voor Brussel staat één man bij dag en dauw op het hoogteplateau van de Keelbeekweg klaar: Maurice Segers, bijgestaan door uw BDW-reporter van dienst. Vanaf de middag helpt een andere Brusselse teller: Benoit De Boeck. Alle waarnemingen van 07.20 tot 12.00 uur worden ingevoerd op trektellen.be en het veldwerkvermoeden wordt bevestigd: het is een topdag voor de zanglijster (480) en de witte kwikstaart (128). Met een nieuw Brussels record, respectievelijk 480 en 128 exemplaren. De keuze van panoramische telpost is dan ook goed gekozen, want de groene rand van het gewest spreekt heel wat vogelsoorten aan die niet

post op de Kruiskouter te Relegem. waar men een uitstekend zicht heeft op de skyline van Brussel. Hier ontstond ook het idee om de vogeltrek in Brussel te onderzoeken. Daar was nooit onderzoek naar verricht. Vandaar dat ik op zoek ben gegaan naar geschikte plaatsen in Brussel.” Segers probeerde de meest uiteenlopende locaties uit: de Grote Markt, de Warande, het Poelaertplein, de esplanade van het Rijksadmini© JEAN MARIE BINST

ijn dag kan niet meer stuk,” koert teller Maurice Segers wanneer zes grote zilverreigers overvliegen. Volgende zondag, 19 oktober, vindt een tweede (nationale) simultaantelling van ‘vliegende vluchtelingen’ naar het zuiden plaats. Zevenhonderd vinken, 295 spreeuwen, 126 veldleeuweriken en 25 boomleeuweriken, 198 kieviten, 90 graspiepers en 174 kauwen: de 2.296 exemplaren (23 soorten) trekvogels die over Brussel vliegen op Eurobirdwatch-dag sterken de statistieken. Met nog twee plaatselijke en één trekkende torenvalk, een buizerd, drie sijsjes, twee grote, gele kwikstaarten, zes groenlingen en vooral 43 aalschovers – die nemen toe in Brussel – waren de vogels opmerkelijk actief boven de Keelbeekweg in Haren, de enige telpost in het gewest. Al worden vooral in functie

over de centrumhoogbouw willen. Iedere soort heeft zijn eigen vliegmoment: zanglijsters zijn heel vroege jongens (na 9 uur zijn ze Brussel voorbij), akkervogels verkiezen over velden te vliegen en bosvogels over bomen. De roofvogels wachten de warmere namiddag af. “In Brussel vliegen aalschovers altijd rond het middaguur over,” weet Maurice Segers. “Samen met Michel Janssens bemande ik gedurende jaren de tel-

Maurice Segers aan de Keelbeekweg, randje Haren.

BDW 1446 PAGINA 11 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

stratief Centrum, het Vergotedok, de Thurn & Taxis-site, het Park van Laken, de Keelbeekweg in Haren,... “In Brussel zijn er officieel geen telposten, een enkeling doet het op het dak van het BIM, een ruglijder bij zijn woonst tegen het Brugmannhospitaal (Heymbosch),” weet Segers. “Hoewel deze telposten sterke beperkingen hebben, blijkt tot mijn grote verrassing dat trekvogels toch over stedelijk gebied vliegen, hetzij in kleinere aantallen dan aan de Rand van Brussel waar mogelijk stuwing plaatsvindt en er zich interessante ‘corridors’ voordoen. Bovendien wordt ieder jaar tijdens de trek wel een onverwachte soort in de hoofdstad gespot: kleine

MAURICE SEGERS:

“Ik denk dat vogels de stedelijke biotoop mijden, omdat het hun broedplaats en voedselplaats niet is”

zilverreiger, lepelaar, grauwe kiekendief, visarend, smelleken, goudplevier, regenwulp, visdief, velduil, duinpieper, pestvogel en klapekster. Problematisch is het gebrek aan panoramazichten in Brussel, zonder verstoring door hoogbouw. Bovendien denk ik dat vogels de stedelijke biotoop mijden, omdat het hun broedplaats en voedselplaats niet is. Akkervogels als leeuweriken voelen zich er verloren, al bevestigt de uitzondering de regel. Eigenaardig genoeg vliegen er weinig roofvogels over de stad.”

P-PRAAT

brusselnieuws.be viert 10e verjaardag

Zo, we moeten dus tot ons 67ste werken. Niet dat uw commentator het daar moeilijk mee heeft, neen, maar we begrijpen wel dat u zal zuchten als u verneemt dat u nog niet van ons af bent. De wereld zal vergaan, de NMBS zal geen cent meer krijgen, de euro zal vervangen worden door een nieuwe munteenheid, de Johan, maar uw commentator blijft altijd bestaan. Trouwens, is het u ook opgevallen hoe snel ze bij de N-VA hun hol hebben verlaten? Maandenlang niets gehoord van die partij, tot op het punt dat we er zelfs aan twijfelden om Child Focus te bellen. En dan, tadaam, een handvol Vlaamsnationalisten op belangrijke ministerposten. Moet deugd hebben gedaan, dat half jaar retraite. Niets is sterker, dan de stilte. Jan Jambon, om de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken niet nader te noemen, wil zelfs het leger inschakelen bij een terrorismedreiging. Dat zegt hij in La Libre Belgique. Uw commentator vindt dat geeneens een slecht idee, maar wil u voor de volledigheid nog informeren dat België zich momenteel in een terrorismedreiging bevindt. U kan dus gerust van Jan eisen dat hij dat leger per direct het bevel geeft om in de straten van Brussel de wacht te houden. Ach, zolang het Flageyplein een safe haven wordt, kan het ons eigenlijk allemaal niet zoveel schelen. Maar door al dat gedoe rond de nieuwe regerinva, pardon, regering zouden we vergeten dat er een nieuwe politieke beweging in dit land is opgestaan. Movement X, luidt de naam, en de oprichter, Dyab Abou Jahjah genaamd, spreekt zijn volgelingen aan met ‘broeder’. We zouden nog iets kunnen zeggen over het logo van Movement X, dat een beetje op dat van die olijkerds uit Irak lijkt, maar dat verband leggen zou niet netjes zijn. Niet dat ze bij X volgelingen van IS zijn, verre van, maar uw commentator denkt dat dat leger van Jan toch niet te lang meer op zich moet laten wachten. Je weet maar nooit, met een voorzitter die boekjes uitgeeft waarin hij burgeroorlogen in steden voorspelt.

CHIEN ÉCRASÉ

Kapvlaktes Vorig jaar noteerde Segers (op 31/10) 1.319 spreeuwen, 2.900 vinken, 266 veldleeuweriken, 260 houtduiven en een maand vroeger 12 buizerds. “Tof waren de 6 (4 + 2) grote zilverreigers die de loop van het kanaal volgden op 4 oktober,” kirt Segers. “Op enkele kilometers daarvandaan werden zelfs grote aantallen van deze prachtige vogel opgetekend: 47 stuks in Kruiskouter (Relegem), een absoluut landelijk record, Het is al enkele jaren dat deze soort in België aan een forse opmars bezig is.” Of de Brusselse trektellers genoeg mankracht hebben, is een delicaat gegeven. Segers: “Andere locaties zouden in de toekomst regelmatig bemand moeten worden zoals het landelijke Neerpede (Anderlecht), de Woluwevallei en de kapvlaktes in het Zoniënwoud. Tellingen in de meest diverse biotopen zal immers andere resultaten opleveren en de kennis van de vogeltrek over het Brussels Hoofdstedelijk Gewest verruimen.” Maar Segers is blij met wat was: zijn top twee aan graspiepers en kieviten in Haren. “Al heb ik hier ooit op vier uur tijd honderd vliegtuigen zien overvliegen.” Jean-Marie Binst

ADVERTENTIE

Sinds een paar weken is er een nieuwe kastesysteem bij de Vlaams-Brusselse Media ingevoerd, waarbij journalisten worden ingedeeld naargelang het nieuws dat ze brengen. Snelnieuwsjournalisten heten tegenwoordig ‘0-nieuwsers’, en die van uw geliefde krant ‘7-nieuwsers’. Daartussenin zweven dan nog de ‘1-nieuwsers’. De cijfers geven aan welke mate van urgentie het nieuws heeft, met een 0 voor snelnieuws en een 7 voor traag nieuws. Eigenlijk waren we bij de krant liever 8-nieuwsers, of nog beter, 10-nieuwsers geweest, maar goed, een mens kiest dat soort dingen niet. De nieuwe indeling heeft al voor grappige taferelen gezorgd op de werkvloer: sinds enige tijd vinden wij de 0-nieuwsers in een permanente staat van opwinding, terwijl uw 7-dienaren zich nog vaker dan vroeger afvragen waar al die herrie voor nodig is. De nieuwe orde heeft al tot de nodige fantasie geleid, trouwens. Zo gaan er stemmen op om de evolutie van de Vlaams-Brusselse media te verfilmen in een soort intelligent-dystopische sciencefictionprent, waarbij de trage 7-nieuwsers onder de dictatuur leven van de 0-nieuwsers, in een wereld die wordt gedomineerd door een 24-uurs mediadirectoraat, het Ministerie van Snelle Waarheid (MinSneW) genaamd. De 0-nieuwsers op hun beurt stellen een dystopisch YouTube-filmpje voor waarin de 0-nieuwsers worden uitgebuit door een papieren aristocratie van 7-mensen, de jaarringkring genaamd. Beide verhalen lenen zich tot een sequel, dus wat er ook gebeurt, we zitten goed. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Heerlijk nieuws! Tien jaar geleden verscheen het allereerste artikel op brusselnieuws.be. Dat decennium vol nieuws uit de hoofdstad willen we graag met u vieren. Surf daarom snel naar onze site en maak kans op heerlijke prijzen…

BDW 1446 PAGINA 12 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Laken > Chinees Paviljoen en Japanse Toren blijven komende jaren dicht

Gesloten ‘tot nader order’ Het Chinees Paviljoen en de Japanse Toren, onderdeel van het Jubelparkmuseum (KMKG), zijn nu al een jaar dicht ‘om veiligheidsredenen’. En ze blijven de komende jaren gesloten, zo vernam Brussel Deze Week. Alleen het koetshuis, dat sinds 2006 het Museum voor Japanse Kunst herbergt, zou eind 2015 weer opengaan.

van het Jubelparkmuseum. Volgens hem kan het Museum voor Japanse kunst wel sneller open. De Regie is nog op zoek naar een firma die de destijds in China vervaardigde dakpannen kan fabriceren. Suys: “Het duurt wellicht nog een jaar voor de pannen er liggen. Maar dit geeft ons de tijd om de publieks- en personeelsvoorzieningen in orde te brengen. Het Museum kan de site levendig houden. Maar het is niet

og steeds lokken de Musea van het Verre Oosten – het Chinees Paviljoen, de Japanse Toren en het Museum voor Japanse kunst – heel wat Chinezen en andere buitenlanders naar de Van Praetlaan. Daar aangekomen moeten de toeristen op een printje lezen dat de musea ‘tot nader order’ gesloten zijn. Vorig jaar in oktober bleek dat de versierde houten nok van het dak van het Chinees Paviljoen vervaarlijk doorboog. De Regie der Gebouwen, die de musea beheert, besloot het Paviljoen meteen te sluiten. Alleen het park eromheen bleef toegankelijk. De nok werd helemaal afgebroken en de twee loggia’s werden onderstut. Uit de stabiliteitsstudie die de Regie voor de drie musea liet maken, bleek dat er ook een probleem was met de Japanse Toren, aan de overkant van de straat. Een betonnen stutbalk onder de pagode bleek rot. Dus ging ook de Japanse Toren dicht. En de magnifieke Japanse tuin. Ten slotte werd ook het Museum voor Japanse Kunst, dat enigszins verscholen achter het Chinees Paviljoen ligt, gesloten. Er waren enkele dakpannen verdwenen, maar het grote probleem is dat het museumpje geen ticketbalie, koffiehoek, bookshop en andere publieksvoorzieningen heeft, en ook geen kantoortje voor het personeel. “Heel jammer dat ook het Museum dicht moest,” zegt Nathalie Vandeperre, conservator Verre Oosten van het Jubelparkmuseum. “Het was nog maar van 2006 open en we hadden zo hard gewerkt aan de expo’s. In 2012 toonden we de prenten van Utamaro, in 2013 was er Hokusai. De bedoeling was om dit jaar verder te gaan met Hiroshige, maar dat kon dus niet meer. Op dit moment wordt de belangrijke collectie Japanse kunst nergens getoond.” De lichtgevoelige prenten, samoerai-wapenrustingen en lakwerkdoosjes werden meteen weggehaald uit het koetshuis en opgeslagen in het depot van het Jubelparkmuseum. Ook het exportporselein uit de Japanse toren en het Chinees paviljoen werd in veiligheid gebracht. Het porselein in de vitrines is immers slecht bestand tegen het geklop en geboor dat ge-

CONSERVATOR NATHALIE VANDEPERRE:

“Op dit moment wordt de Japanse kunst nergens getoond” gezegd dat het permanent open zal zijn. Misschien doen we het net zoals met het Paviljoen van de Menselijke Driften: alleen open als het zomertijd is.” De Musea van het Verre Oosten werden begin vorige eeuw gebouwd op initiatief van Leopold II, die op de Wereldtentoonstelling in Parijs de Tour du Monde van architect Alexandre Marcel had gezien. De Japanse Toren deed de eerste jaren dienst als handelsmuseum voor Oosterse exportproducten, het Paviljoen was bedoeld als restaurant, maar kreeg nooit die functie. “De waarde van deze musea ligt, behalve in de collecties, in de gebouwen zelf,” zegt conservator Vandeperre. “Ze zijn een mooi voorbeeld van het exotisme in de kunst. In de negentiende eeuw en ook daarvoor waren chinoiserieën en japonaiserieën wel meer in trek. Maar ze hadden meestal te maken met vrije tijd en tuinarchitectuur. De paviljoentjes en pagodes die werden neergezet waren heel vergankelijk en zijn bijna overal verdwenen. Dat ze hier nog overeind staan, is heel bijzonder.” Bettina Hubo

ADVERTENTIE

De Japanse Toren: wegens een rotte stutbalk nog een hele poos gesloten.

paard gaat met restauratiewerken. Maar wanneer zal er gewerkt worden en wanneer gaan de musea weer open? “Wij hangen af van de Regie,” zo klonk het het afgelopen jaar in het Jubelpark. Intussen circuleerde ook het gerucht dat de musea van het Verre Oosten misschien wel niet heropend zouden worden. Immers: het Jubelparkmuseum, dat zelf in een erbarmelijke staat verkeert, kampt door besparingen

met een flink tekort aan personeel. Maar zopas maakte de Regie haar planning bekend. Voor het Chinees paviljoen zal in de loop van volgend jaar een studiebureau gekozen worden, dat minstens een jaar nodig zal hebben voor het onderzoek naar de restauratie. De werken zelf zullen dus ergens in 2016 beginnen. Een jaar later zou het Paviljoen dan open kunnen. De reparatie van de betonnen balk

in de Japanse Toren zou volgend jaar gebeuren, maar daarna moeten ook de verwarming, elektriciteit en verlichting aangepakt worden. En er is het plan om het kostbare Japanse lakwerk op een van de etages van de pagode te restaureren. Voor de vier andere verdiepingen is voorlopig geen geld. “Het Chinees Paviljoen en de Japanse Toren blijven dus een hele tijd dicht,” zegt Bart Suys, woordvoerder

Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

 02/463.58.58 alle werkdagen van 9 tot 12u30 uitgezonderd donderdag van 14 tot 17u.

Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be

BDW 1446 PAGINA 13 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

ADVERTENTIE

Elsene > Rekeningen 2013 vertonen (beetje) beterschap

Frans beleid, sociale vooruitgang Schepen van Financiën Viviane Teitelbaum (MR) beloofde bij haar aantreden beterschap voor de Elsense financiën. De actualiteit pleit in haar voordeel: de gemeente ziet haar tekort op de rekeningen 2013 verkleinen. Vorig jaar werden de rekeningen afgesloten met een tekort van acht miljoen euro, dit jaar is dat zes miljoen euro. “Een netto verbetering,” vindt Viviane Teitelbaum, die in 2012 aantrad. “In 2015 wil ik een evenwicht nastreven. We moeten koste wat kost vermijden dat onze rekeningen onder gewestelijke voogdij worden geplaatst.” Om de gemeente minder geld te laten uitgeven heeft Teitelbaum gesneden in enkele gemeentediensten. Zo werden de personeelskosten van Elsene verminderd door uittredend personeel niet te vervangen. Niemand werd evenwel naakt ontslagen. Ook werd de kinderopvang

duurder gemaakt. Teitelbaum gaat er echter prat op om niet te veel te besparen. “Elsene biedt veel aan zijn inwoners aan: vier theaters, een beschermde begraafplaats, een gemeentelijk museum... Dat kost handenvol geld, maar bestaat om historische redenen. Ik kan niet van vandaag op morgen beslissen om dat allemaal te schrappen, en ik zou het ook niet willen, want ik kies voor een groot aanbod. Elsene werkt zo. We moeten ook nog leven.” Wanneer gevraagd of dat past binnen de liberale ideologie – de MR is de grootste politieke fractie in Elsene en levert volgend jaar de burgemeester – antwoordt Teitelbaum: “sociale vooruitgang is anders wel liberaal.” Of de fi nanciën van Elsene in 2015 beter zullen zijn, valt af te wachten. Ook al omdat het nieuwe gemeentehuis nog moet gebouwd worden, een hoge kost voor de gemeente. CD © UBER & KOSHER

Pendel je elke dag naar Brussel? Neem dan even de tijd om de stad rondom jou te ontdekken. Met z’n grote en kleine verhalen. In Brussel Deze Week vind je elke week boeiende achtergrond bij het nieuws uit de hoofdstad en omgeving. Neem de krant gratis mee uit een display in de stad, of mail naar abo@bdw.be

Met de steun van de

Stijn speelt ten dans, onder meer in Novanoïs.

Schaarbeek > Huiskamers open op Salon Bombardon

adv BDW 146x234>3versies.indd 3

ADVERTENTIE

De bühne van de buren Bouw een podium in de huiskamer en nodig de ruime buren uit voor een pittige voorstelling. Het is een formule die altijd werkt. Salon Bombardon heeft er in Schaarbeek intussen een patent op. In het weekend van 17, 18 en 19 oktober vindt de tiende editie plaats van Salon Bombardon. Om dat te vieren heeft de dienst Cultuur van Schaarbeek een extraatje in petto. Wie een voorstelling bijwoont mag vrijdag gratis naar een party in Novanoïs met dj’s Stijn en Alex. Maar voor en na de electro-beats stellen zeven Schaarbeekse gezinnen hun huiskamer open voor een fl inke portie cultuur. Zo is er exotisch dreampop met Soldier’s Heart. De groep werd vorig jaar bedacht met De Nieuwe Lichting-prijs van Studio Brussel. Ze speelden eerder al op de Gentse

5/10/14 22:01

ST AT OP S T T3 E 0N W OV EK EM E BE N ! R

Feesten en Les Nuits Botaniques. Thomas Hauert is een vaste danswaarde bij het Kaaitheater en voert nu voor Salon Bombardon zijn voorstelling op de Sonatas and Interludes for Prepared Piano van John Cage op, in huiskamerversie. Verder is er nog het Toine Thys Trio (jazz), Sherman (Pop), Andy Fierens & Antoine Boute (Rock’n Roll Poëzie) en Janne Desmet (Comedy theater). Schaarbeek koos zorgvuldig de locaties uit, zodat u zich meteen kan laten verrassen door woonkamers waar u anders wellicht nooit belandt. Steven Van Garsse Salon Bombardon van 17 tot 19 oktober. Het volledig programma staat op www.salonbombardon. wordpress.com. Reserveren is verplicht. Info 02-240.34.99, culture@schaerbeek.irisnet.be.

e x p o - t i t a n i c . b e

PALEIS 2, BRUSSELS EXPO

BDW 1446 PAGINA 14 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

open voor een bouwvergunning. De buurtbewoners zijn ongerust. Ze kunnen hun opmerkingen wel kwijt op de overlegcommissie maar vragen zich af of die inspraak wel zin heeft. “Het is een megalomaan project van burgemeester Rudi Vervoort (PS), die nu minister-president (mp) is van het Gewest. Datzelfde gewest moet de bouwvergunning afl everen. We zijn kansloos,” zo klinkt het. Vijf buurtbewoners namen een advocaat onder de arm. Ze hebben intussen al 200 handtekeningen voor een petitie. Ze verzetten zich tegen het ‘afschaffen’ van de Onze Lieve Vrouwlaan, het schrappen van vijftig parkeerplaatsen, en het doodlopend maken van de Edouard Deknoopstraat. Verder willen ze niet dat er bomen gekapt worden noch dat er een speelpleintje komt in het parkje. Wat zeker klopt is dat, door de herinrichting van de openbare ruimte, het doorgaand verkeer geen kans meer krijgt. Vraag is waar die stroom auto’s heen moet. Volgens Livia De Bethune (Sum) blijkt uit een mobiliteitsstudie dat dit geen noemenswaardige problemen oplevert. “Het gaat om lokaal verkeer.” Er is ook kritiek op de ‘toren’ in het nieuwe bouwproject, van zeven bouwlagen. “Een toren zou ik het niet noemen,” zegt De Bethune. “het gebouw heeft variabele hoogtes, om de aanblik minder monolithisch te maken. Aan de pleinkant telt het gebouw de meeste bouwlagen, maar die zijn daar ook verantwoord.”

Evere > Buurtbewoners tegen autoluw Onthaalsquare

‘De mp krijgt toch gelijk’ De gemeente Evere dient een bouwaanvraag in voor een complete makeover van de Onthaalsquare. Die wordt autoluw. Buurtbewoners nemen een advocaat onder de arm. “Een straat afschaffen, dat doe je niet zomaar.” Iedereen zal het er wel over eens zijn dat de buurt rond de Onthaalsquare beter verdient. Er is het non-descript parkje aan de Haachtsesteenweg, wat verder een terreintje waar auto’s kriskras parkeren, en het constant af- en aanrijden van auto’s vlak bij Clairvivre, de gemeenteschool van Evere is ook niet meteen een zegen voor de buurt. De kinderen moeten geregeld oversteken naar ontspanningsruimtes een eindje verder en hebben er nauwelijks ademruimte. Het ontwerpbureau Sum tekende een volledig nieuw autoloos plein voor de school en het architectenbureau ARJM vervangt een huizenblok aan de Edouard De Knoopstraat door een complex met winkels, een sporthal, een refter en vijftig woningen. Donderdag komen de plannen op de overlegcommissie. Het terreintje aan de Haachtsesteenweg waar auto’s Na een positief advies ligt de weg kriskras door elkaar parkeren.

25 ADVERTENTIE

14:00 - 19:00

live optredens

van dialoog’

v.u.: Eric Verrept, leidend ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.

19:00 - 22:00

FM Brussel dance party

25 OKTOBER 2014

Het Comité Brussel Centrum, dat de bewoners van de Vismarktbuurt verenigt, is ‘voorzichtig positief’ over het gesprek over Winterpret met burgemeester Yvan Mayeur (PS), dat maandagavond na lang aandringen plaatsvond. Het Comité nam begin dit jaar advocate Griet Cnudde onder de arm, die eerder de Antwerpse Sinksenfoor en Tomorrowland aanpakte, omdat het geen gehoor kreeg bij het Brusselse stadsbestuur over de organisatie van Winterpret. Dat evenement zorgt al jaren voor veel ergernis in de buurt. De bewoners eisten dat de kerstmarkt ingekort en uitgedund zou worden, dat de kwaliteit naar omhoog ging en dat de overlast werd aangepakt. Mayeur weigerde met de buurtbewoners te onderhandelen zolang ze met juridische procedures dreigden. Nadat het Comité de geplande dagvaarding on hold had gezet, beloofde de burgemeester dat er ‘na Pasen’ overleg zou zijn. Uiteindelijk moesten de bewoners tot afgelopen maandag wachten voor ze opnieuw ontvangen werden. De verontwaardiging hierover bij het Comité was bijzonder groot en advocate Cnudde werd opnieuw ingeschakeld. Maar op de vergadering van maandag kregen de bewoners een aantal maatregelen te horen, die hen positief stemmen: de schaatsbaan ver-

dansvoorstellingen

DANSFEEST

Steven Van Garsse

Brussel-Stad > Buurt voorzichtig positief over Winterpret

o.a. The Dipsy Doodles, The Glam Cats, BlueBird Ladies, On The Roof, Nosotros Tango Club & Amigos ragga - hiphop - breakdance

www.vgc.be

JAAR VGC ‘Eindelijk een begin MUNTPLEIN MUNTPUNT

De Piepkes, Shakedown Tim & The Rhythm Revue, The Blue Heathens Jazz Band

huist naar het Muntplein zodat de chalets op de Vismarkt meer lucht krijgen, er komen meer toiletten, er worden geen chalets geplaatst op de parkeerplaatsen en de standhouders krijgen elders plek voor hun bestelwagens zodat bij het plein nog parkeerplaats is voor bewoners. Ook zal de buurt samen met de organiserende vzw BME bekijken of de open afbraak niet sneller kan. En heel misschien stopt Winterpret volgend jaar op 1 januari. “Een positief begin,” zegt Jo Struyven van het Comité. Maar er blijven heikele punten. “Het Rad staat nog steeds te dicht bij een fl at, de chalets staan nog steeds met de rug naar de huizen en het blijft een markt van saucissons en tartiflettes in plaats van een kerstmarkt met eigen Brusselse specialiteiten.” Bettina Hubo

BDW 1446 PAGINA 15 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Sint-Joost-ten-Node > Nieuw commissariaat tegen 2017

Ratten weg, politie komt eraan De lokale politie van Zone Noord moet de IBM-toren verlaten en heeft een nieuwe plek gevonden even verderop in de Weidestraat. Daar komt een gloednieuw politiecommissariaat, annex woningen. Het is een strategische plek, vlakbij het Noordstation en de drukke Brabantstraat. Bovendien wordt met dit nieuwbouwproject een stadskanker weggewerkt in de prostitutiebuurt, waar de braakliggende terreintjes veelal door afval en ratten worden ingenomen. De politiezone werkt samen met het hotel Chao Chow Palace dat een deel van de sokkel van haar gebouw afstaat. Daardoor kan de ingang van het politiecommissariaat aan de Brabantstraat komen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het kleine wijkcommissariaat aan het Liedtsplein, komt hier een volwaardig commissariaat dat alle basisdiensten verzamelt: onthaal, interventies, lokale recherche, wijkteams, jeugdbeschermingsdienst, verkeerspolitie en een dienst sociale

wetgeving en leefmilieu. Er zullen honderd agenten onderdak krijgen en het commissariaat zal 24 uur op 24 uur open zijn.

PPS-constructie m het commissariaat mooi in de O wijk te integreren worden er, aan de kant van de Weidestraat, zeven woningen gebouwd. En de hoek met Plantenstraat wordt vervolledigd. De lege huizen die er nu staan verdwijnen. De kostprijs van het project is niet min: 8,5 miljoen euro. Om het betaalbaar te houden wordt beroep gedaan op een PPS-constructie (design, build, fi nance). Het bouwbedrijf Jacques Delens en het architectenbureau ADE Architects sleepten de opdracht in de wacht. Zopas is de bouwaanvraag ingediend. De politiezone verwacht een vergunning tegen de lente van 2015. Goed twee jaar later zou het gebouw moeten klaar zijn. Met de komst van het nieuwe politiecommissariaat verdwijnt een stadskanker in de rosse buurt.

Unie Vrijzinnige Verenigingen vzw - Brand Whitlocklaan 87, bus 9 - 1200 Sint-Lambrechts-Woluwe

ADVERTENTIE

Onze deur staat voor je open. Nu ook ‘s avonds. Iedereen is welkom in een huisvandeMens. Onze deur staat tijdens de week voor je open van 9u tot 16u30 en nu ook één avond tot 20u. Heb je nood aan een luisterend oor? Wens je een vrijzinnig humanistisch geboortefeest, een trouw- of rouwplechtigheid? Ben je op zoek naar fijne activiteiten? Zoek je info over, bijvoorbeeld, euthanasie of een wilsverklaring? Of wil je vrijwilliger worden? Onze deur staat altijd voor je open en onze dienstverlening is volledig kosteloos.

Waar en wanneer? Brussel, Sainctelettesquare 17 op donderdag

Bezoek ons op www.deMens.nu

Steven Van Garsse

BDW 1446 PAGINA 16 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

BDWOPINIE toegelicht werd, maar evenmin beschikbaar is. Het systematisch betrekken van alle belangengroepen bij de inspraak wordt evenmin gerespecteerd. De keuze van de deelnemers aan de inspraakrondes is beperkt, het participatiebureau heeft geen inventaris gemaakt van de vele betrokken belangengroepen, de belangen werden grofweg beperkt tot bewoners, handelaars en bezoekers. Er valt wat te zeggen voor het bij lot aanduiden van de deelnemers aan de werkgroepen. De vele rechtstreeks betrokken en machtige belangengroepen zoals stedelijke en gewestelijke diensten, politie, openbaar vervoersmaatschappijen en dergelijke zitten niet mee rond de tafels en riskeren alle mooie dromen van de naïeve deelnemers achteraf van de tafel te vegen. Wat zal men bijvoorbeeld doen met de insteken van verschillende handelaarsbelangengroepen? De culturele wereld waar de burgemeester in de eerste algemene vergadering duidelijk veel van verwacht om deze stadsas mee te animeren is ook niet zo homogeen. En hoe gaat men de jongeren betrekken? De jeugd van Brussel woont in de laagstad in Anneessens en over het kanaal.

Locomotief

Zo zal het Beursplein er volgens een simulatie bijliggen na de heraanleg van de centrale lanen. Marcel Rijdams pleit voor voldoende inspraak van alle betrokken partijen.

STEDENBOUW > MARCEL RIJDAMS OVER (GEBREK AAN) INSPRAAK OP DE CENTRALE LANEN

Nood aan permanent informatiecentrum BRUSSEL – Enkele belangrijke principes van inspraak en participatie worden in het dossier van de centrale lanen met de voeten getreden, zegt architect-stedenbouwkundige Marcel Rijdams. Brussel heeft volgens hem nood aan een permanent informatiecentrum rond belangrijke projecten.

e stad startte een participatiecampagne rond het verkeersvrij maken van de centrale lanen van De Brouckère tot Fontainas. Het college heeft de duidelijke politieke wil om het project snel te realiseren, heeft een ‘masterplan’ goedgekeurd en voor participatiebegeleiding een gespecialiseerd bureau ingeschakeld. Het college en de burgemeester heb-

ben de limieten en beperkingen van de inspraak duidelijk vastgelegd. Het participatiebureau Artgeneering stelt een strak participatiescenario voor. Een eerste fase startte met de ‘kick off’ op maandag 29 september en eindigt met een tweede algemene vergadering in december. Terreinbezoeken zijn er in de eerste week van oktober en de eerste week van november en workshops of, zo ver-

onderstellen we, de eigenlijke discussiemomenten voor de door het lot aangewezen participanten, vinden plaats van 13 tot 24 oktober. In april of mei 2015 start een tweede fase met naam ‘Mock Up’, waarmee wellicht bedoeld wordt dat men het voorontwerp aanschouwelijk zal uitbeelden zodat wij er ons in kunnen inleven. Ondertussen worden er ook muurkranten voorzien en de plannen zullen vanaf januari via de website te raadplegen zijn. Enkele belangrijke principes van inspraak en participatie worden genegeerd. Ten eerste het recht op informatie. Bij een geloofwaardige participatieaanpak moeten alle deelnemers beschikken over dezelf-

de informatie zowel wat de technische randvoorwaarden betreft – hier de problemen die de metro en de ondergrond met zich meebrengen – als wat de intenties van de overheid betreft, hier het reeds door het College goedgekeurde masterplan dat vandaag niet publiek beschikbaar is. Het studiebureau Sum Project ontwikkelde voor de heraanleg van de centrale lanen een project met gedetailleerde informatie over de historische, functionele en ruimtelijke context, maar deze wordt niet publiek gemaakt. Het argument dat de voorstellen de participanten te veel zouden beïnvloeden is op zijn minst betuttelend. Idem voor de participatiemethodiek die wel mondeling

Permanente kwaliteitsvolle informatie is er evenmin. Brussel heeft nood aan een permanent informatiecentrum rond belangrijke projecten zoals de heraanleg van de Nieuwstraat, de Biertempel in de oude beurs, het Fontainaspark, de Ninoofsepoort, de heraanleg van de grote pleinen zoals het Rogierplein en Grondwetplein (de Zuidmarkt), de publieke woningprojecten, de grote privéprojecten en de wijkcontracten. Meestal bestaan er van al deze projecten uitgebreide presentatieplannen, maquettes en een 3D-voorstelling inclusief videosimulaties. Waarom houdt Brussel Participatie zich enkel met de lokale wijkfora onledig? Het kan geen excuus zijn dat projecten de gemeentegrens overschrijden, het mag geen excuus zijn dat overheidsinstanties niet altijd vlot samenwerken (vb Stad en MIVB), men kan zich ook niet verbergen achter het gebrek aan initiatief van het Gewest. BrusselStad moet als locomotief en belangrijkste gemeente zijn verantwoordelijkheid nemen. Goede participatie is niet alleen een democratische zorg maar ook een garantie van efficiëntie en duurzaamheid. De procedures gaan sneller met minder Raad van State als er naar iedereen geluisterd wordt. De oplossingen die samen gedragen worden gaan ook langer mee, want ze worden beter gerespecteerd omdat ze beantwoorden aan de verwachtingen van de gebruiker.

Marcel Rijdams architect-stedenbouwkundige voormalig OCMW-raadslid Ecolo 2001-2013

Berlijnse bol

Het paars van Anderlecht

Het artikel over de Berlijnse bol (BDW 1444, p.19) van Nick Trachet heb ik met veel genoegen gelezen. Aangezien ik in 1935 in Noord-Berlijn geboren werd, wil ik een beetje informatie toevoegen aan het artikel. Mijn beide grootmoeders zijn ook in Berlijn geboren en hun moeders ook. Dat wil zeggen dat ik mij als kind hun ‘savoir-faire’ nog heel goed herinner. De bollen werden toen nog in smout gebakken. Met een soeplepel werd een stuk deeg geschept, waar met de vinger pruimenconfituur in werd geduwd en dan in de frituur werd geworpen. Na het bakken werd de ruwe bol in grof kristalsuiker gedraaid. Guten Appetiet! De gebakken bol was ruw, donkerbruin en een beetje groter dan een ei. Het product heeft niets te maken met de industriële bol met vanilPfannkuchen lecrème. eten was altijd een heel conviviaal gebeuren. Curryworst bestond niet, dat is een naoorlogs product. Een dicke Berliner bestond wel, zoals beschreven werd, maar met mosterd. Berliner Bulette is een in smout gebraden boulette met paneermeel, het gehakt werd gemengd met ajuin. Friet bestond niet, wel aardappelen in smout gebakken. Dat was voor de oorlog. Tijdens de oorlog werd het jammer genoeg allemaal wat minder, zoals Trumpf en Stolberg Schokolade.

Met veel plezier lees is doorgaans de wekelijkse rubriek Estafette. In het stuk De stamvader verdient een standbeeld (BDW 1444, p. 25) van David Steegen was ik wel wat ontgoocheld over de laatste zin van volgende paragraaf: “Paars en wit werden gekozen als clubkleuren. De ene beweert dat de kleuren van de katholieke godsdienst aan de grondslag liggen van die keuze, de andere stelt dat de kleuren geïnspireerd zijn op het kleed van Prinses Elisabeth (…). We hopen dat de tweede uitleg de juiste is.” Waarom hoopt u dat de tweede uitleg de juiste is? Wat zou er überhaupt mis zijn met de eerste uitleg? Om volledig te zijn, paars is niet de kleur van de katholieke godsdienst maar een van de vier hoofdkleuren die gebruikt worden tijdens de liturgie (naast groen, rood en wit). Paars wordt gebruikt tijdens de Vastentijd en de Advent en wordt gedragen bij uitvaartdiensten en op Allerzielen. Paars is de kleur van boete en soberheid. De politiek correct denkenden hebben het nu op de moslimfobie. Is voornoemde passage van de tekst op zich echter geen verdoken vorm van christenfobie, die helaas alom aanvaard wordt in bepaalde kringen? Mocht daarin het woord ‘katholieke’ door “moslim’ vervangen worden, was het kot zeker te klein geweest. Het verloochenen en bashen van onze christelijke roots die vorm gegeven hebben aan onze beschaving, vind ik zeer spijtig. Als katholiek hoop ik op wat meer respect van uwentwege, ook al was u daar zich vermoedelijk niet direct van bewust.

Leopold Vodak, Brussel

lezersbrieven@bdw.be

BRIEVEN VAN LEZERS

BDW 1446 PAGINA 17 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Frédéric Dubois, Etterbeek

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

PROTEST flits h

Een vleermuis boven de Tentoonstellingslaan op de grens tussen Ganshoren en Jette? Het burgercollectief Expono vindt een halte op het traject van het Gewestelijk Expressnet (GEN) op die plek nutteloos en duur. Ze kozen de vleermuis als symbool omdat de halte de natuurzone Natura 2000 bedreigt. Hun devies is een citaat van Berthold Brecht: “Degene die vecht kan verliezen, degene die niet vecht, heeft al verloren.” Meer info op www.expono.be Protesteer je zelf ook of zie je ergens een opvallende actie? Mail je foto met wat info erbij naar protestflits@bdw.be. Wij zoeken het voor je uit. Vergeet je naam en woonplaats niet te vermelden.

BDW 1446 PAGINA 18 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK Muziek > Billie Kawende en Uman nemen voor FM Brussel een cover op

‘Een tijdloze top 100 maakt muziek onsterfelijk’ ELSENE – Op 9 oktober stond Studio 2 in het teken van Brusselse muziek. Twee Brusselse artiesten, Billie Kawende en Uman, hebben er een cover opgenomen van hun favoriete Brussels track. Die worden op FM Brussel uitgezonden naar aanloop van de Brusselse Top 100 op 1 november. “Je zou versteld staan van het aantal hits die in Brussel gemaakt zijn.” © TINA HERBOTS

oor de vierde editie van de Brusselse top 100 heeft FM Brussel een ‘specialleke’ voorzien: twee jonge Brusselse bands kregen op 9 oktober toegang tot Studio 2 in het Flageygebouw om een cover op te nemen van een Brusselse klassieker. De stralende jongedame van Congolese origine Billie Kawende bracht haar eigen interpretatie van Daydream van Wallace Collection, terwijl de geboren en getogen Brusselaar Uman hulde bracht aan TC Matic met een cover van Elle adore le noir. De covers werden opgenomen in het warme kader van de houten Studio 2 en zijn tot en met 1 november te horen op 98.8. Brussel Deze Week was erbij en had een boeiend gesprek met Kawende en Uman over muziek, Brussel en artistieke inspiratie. Om terug te gaan naar de roots van Billie Kawende moeten we Brussel verlaten, een paar duizend kilometer naar het zuiden. De “Afrikaanse zangeres”, zo bestempelt de 26-jarige zangeres zichzelf. Ze was nog baby toen haar Congolese ouders zich in Brussel vestigden, maar haar kindertijd beleefde ze net buiten de hoofdstad, in Meise. “Ik ben steeds in Brussel naar school gegaan, op de kunsthumaniora in Laken, en later is het ook hier dat mijn carrière van start ging. Vorig seizoen was ik artist in residence in de AB en voor de muziek, de hiphop-scène en mijn vrienden was het ook in Brussel te doen.” Het zijn trouwens haar optredens in Brussel die haar als artieste gevormd hebben. “Ik was altijd nerveus als ik in Brussel moest optreden, want dat is als thuis spelen, wat een stress! (lacht) Brussel heeft me getoond dat ik echt mezelf kan zijn en dat heeft me gesterkt in mijn zelfvertrouwen.” Uman had Brussel niet nodig voor zijn zelfvertrouwen. De man straalt van vertrouwen en dit is zijn stad. Hij is hier een soort ‘superster

van de underground’ sinds zijn dagen als rapper bij De Puta Madre en raggamuffin bij Bass Culture Sound System. Sindsdien gooit hij het over een akoestischere boeg, met reggae en sinds kort ook Franse chanson. “Ik ben intussen geen jonge knaap meer die tegen de schenen stampt en op straat luider gaat roepen dan de rest om gehoord te worden. Ik hang tegenwoordig vaker in een salon met vrienden, vandaar mijn artistieke evolutie richting Franse chanson.” Wat niet verandert, is het belang van het woord, dat zowel in rap als in chanson centraal staat.

Crossover

Billie Kawende bracht een cover van ‘Daydream’ van Wallace Collection.

Uman vat zijn 25 jaar in de muziek samen als een crossing career. “Ik wil geen nicheartiest zijn. Ik heb vele invloeden en wil me niet beperken tot één genre. Sinds 15 jaar ben ik solo-artiest en daarin doe ik graag mijn goesting.” Haar goesting doen, dat is ook wat Billie Kawende doet. Zij groeide op in een muzikale familie, haar vader is muzikant en haar moeder koorzangeres. “I breathe music,” zo verwoordt ze het zelf. Als vijfjarige stond ze voor het eerst op podium: het was liefde op het eerste gezicht. “Als kind wist ik al wat ik wilde doen en ik heb dat proberen waar te maken, met heel wat ups and downs.” In juli kwam haar eerste single Under my wings uit die airtime kreeg op FM Brussel, en opvallend is dat Kawende het meermaals over de radiozender heeft als ze over haar jonge carrière spreekt. “FM Brussel heeft me altijd gesteund. Door mijn muziek te draaien, interviews af te nemen of gewoon te vragen hoe het gaat, waar ik mee bezig ben. Positieve energie die je verder helpt! Maar ik had nood aan structuur rond mij. Ik heb altijd alles alleen gedaan, daardoor heb ik de plezante maar ook de duistere kanten van de muziekindustrie leren kennen.” Voortaan kan ze rekenen op de professionele ondersteuning van het label Billionary Bros, die tegen het jaareinde haar eerste EP uitbrengt. Om dat album te maken was de piano Ka-

BDW 1446 PAGINA 19 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Uman in de studio van FM Brussel, met een cover van ‘Elle adore le noir’.

Uman: “Ik wil geen niche-artiest zijn. Ik heb vele invloeden en wil me niet beperken tot één genre”

Stemmen maar!

Billie Kawende in de studio met technicus Abdi.

wende’s rechterhand. “Ik ben geen pianist, maar toch zeer gehecht aan mijn piano, hij is als mijn beste vriend die me alle melodieën ingefluisterd heeft. Voor inspiratie tap ik uit verschillende vaten: gospel was thuis een religie, ik ging veel naar de kerk. Op school heb ik jazz leren kennen en hiphop kwam er door mijn broers en zussen. De laatste jaren kwam daar ook elektronische muziek bij,” vertelt Kawende. “Op de EP ga ik back to the basics: akoestisch met een snuifje electro.”

Belgitude Toen FM Brussel Uman contacteerde om een cover naar keuze te maken, heeft hij de kans

ik hier nu. Om de track te coveren, heb ik niet veel geluisterd om niet al te veel beïnvloed te worden. Ik heb enkel de akkoorden genomen en ben gaan zingen. Ik heb er een een electroversie van gemaakt, zweverig, heel simpel eigenlijk.”

gegrepen. “Ik was al geflatteerd dat mijn nummers weerhouden waren in de lijst, en een cover maken leek me een interessante uitdaging. Je ne m’étais jamais donné à l’art de la reprise.” Uman heeft niet lang moeten nadenken om bij Arno en TC Matic uit te komen. “Het is de muziek waar ik naar luisterde toen ik jonger was. Arno is een emblematische artiest die een vorm van belgitude vertegenwoordigt, tussen Oostende en Brussel. Hij is wat punk in geest, heeft iets rebels in zich,” vertelt Uman. “Elle adore le noir toont een gelijkenis met Libertango van Grace Jones, een soort cold wave reggae, zonder de warme tropische sfeer, reggae op zijn Brits uit de jaren 1980.

Daaruit heb ik inspiratie geput voor de cover.” “Wallace Collection, hoe oud is dat weer?” vraagt Kawende retorisch als we toetsen naar haar motivatie om deel te nemen aan de Top 100. “Dat zijn voorbeelden voor mij. Het is door die tops dat muziek verder blijft leven, dat ook boodschappen verder leven, een cultuur, een manier van zijn, van denken. Een top 100 brengt dat van generatie naar generatie over, alle stijlen en artiesten door elkaar. Daar wil ik ook deel van uitmaken, want dat vergaat niet.” Daydream heeft ze niet gekozen voor de melodie maar omwille van de titel zelf. “Ik ben een echte dagdromer. Dankzij het dromen ben

De covers dienen als smaakmaker voor de Brusselse top 100. Luisteraars kunnen vanaf nu stemmen via de website van FM Brussel. “Er zijn veel meer Brusselse liedjes en muzikanten dan je zou vermoeden. Veel van die nummers zitten in ons collectief geheugen zonder dat je het beseft,” zegt organisatrice Nadia Scheys. FM Brussel heeft een longlist samengesteld waaruit gekozen kan worden. Vorig jaar bestormde Stromae de top met maar liefst drie plaatsen in de top 10 waarvan Formidable op 1. In 2012 stond Ne me quitte pas van Jacques Brel op één en het jaar daarvoor was het Dans les yeux de ma mère van Arno. Wil je vers bloed in de top 100 of wil je net deze gevestigde waarden bevestigd zien? Surf dan naar fmbrussel.be om je stem uit te brengen. Tvbrussel was ook bij de opnames om ze in klank en beeld vast te leggen. Die videoclips zijn te zien op de website en Facebookpagina van FM Brussel. De Brusselse top 100 wordt op 1 november van 12 tot 18 uur uitgezonden op FM Brussel, gepresenteerd door Chantal De Smedt. Tot dan is er op de radio ook een Brusselse top 100 quiz om je kennis over Brusselse muziek te testen. Dagelijks zijn er AB-cheques te winnen. Meer info op www.fmbrussel.be

Benjamin Tollet

BDW 1446 PAGINA 20 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Hoe alle kadasterplannen van België verkleind en samengesmeed werden, vertelden we u vorige week met behulp van een kaart van de gemeente Jette. Deze week tonen we u hoe de eerste topografische kaart van België er uit zag. Met behulp van de gemeente Ukkel. De eerste topografische uitgave van België dateert van 1865. Zoals u op bovenstaande kaart ziet, is er

UKKEL met reliëf, 1865

behulp van een waterpas. In 1865 was Ukkel nog een plattelandsgemeente, en Sint-Job een dorpje. De Koninklijke Sterrenwacht –

aan de oorspronkelijke werkdocumenten (die werden opgesteld op basis van de kadasterplannen, weet u nog) heel wat toegevoegd. Uiteraard moesten alle kadasterplannen nagemeten worden op het terrein om te zien of ze het landschap nog accuraat weergaven. Dat was een taak voor Genietroepen van het leger. Voor het eerst kwamen er ook hoogtelijnen op een kaart voor die het reliëf weergaven, en werden ‘gemeten’ met

naast Zandberg op de kaart – bestond nog niet, maar was nog een kale heuvel. Wel was er al sprake van het Ter Kamerenbos (midden bovenaan, met vijver), dat vier jaar eerder was aangelegd. En daaronder het Zoniënwoud, de grote groene vlek, die al verdacht veel leek op zijn huidige vorm. De Vanderkinderenstraat – de bijna horizontale rode lijn bovenaan de kaart – was er in 1865 nog maar net, en toen nog louter een verbinding tussen het gehucht Vleurgat en de Alsembergsesteenweg, met nauwelijks huizen. U ziet wel goed hoe langs die Alsembergses-

Meer info en kaarten: facebook.com/NGIIGN of 02-629.82.82. De kaarten van deze reeks zijn verkrijgbaar bij het NGI.

teenweg toen al sprake was van lintbebouwing. En lintbebouwing betekent in dit land... verstedelijking.

BDW 1446 PAGINA 21 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

BDW 1446 PAGINA 22 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Theater > Senioren gooien zich op cultuur

BRUSSEL – Ouderen hebben tijd en ervaring, zegt Ivan De Naeyer, directeur van het Seniorencentrum. Het centrum ging met veel plezier in op de uitgestoken hand van muziektheater Pantalone en theatergezelschap Peeping Tom.

e bezoekersruimte van een rusthuis, de muren zijn in een kil blauw geschilderd. Het echte leven moet duidelijk elders gezocht worden. De actie gebeurt ondergronds, tussen het rijk van de levenden en de doden zit de vader die zich steeds meer lijkt te onttrekken aan de wereld. Dat is kort samengevat waarover het in Vader van Peeping Tom gaat. De Spaanse kwaliteitskrant El Pais noemde het stuk ‘adembenemend, hard, mooi en onvergetelijk.’ Het stuk wordt opgevoerd in de KVS. Verrassend? Patrick De Coster, woordvoerder van de KVS: “We werken al lang samen met Peeping Tom, we hebben ook al coproducties gehad. Peeping Tom is even Brussels én internationaal als Wim Vandekeybus. Het is voor ons voor de hand liggend dat Vader in de KVS wordt opgevoerd.”

Carrizo en Chartier Het waren Gabriela Carrizo en Frank Chartier die in 2000 Peeping Tom hebben opgericht. Peeping Tom beweegt zich tussen hedendaagse dans en theater. De wereldpremière van Vader was eerder dit jaar in mei in Theater im Pflalzbau in het Duitse Ludwigshafen. De cast wordt in iedere stad aangevuld met tien lokale ouderen. Brussel werkt hiervoor samen met het Seniorencentrum. Na Brussel trekt Peeping Tom ook naar andere steden in Vlaanderen en elders. Ivan Denayer is best tevreden met de uitnodiging: “We willen ouderen in Brussel po-

sitief naar buiten laten komen.” Uitgezonderd Peeping Tom werkt het Seniorencentrum ook samen het muziektheater voor kinderen Pantalone. Ivan Denayer: “Pantalone heeft ons gecontacteerd, ze krijgen ook grootouders met kleinkinderen over de vloer. Ze vroegen zich op een bepaald ogenblik af: zit hier niet meer in? De samenwerking is organisch gegroeid. Pantalone brengt zeer professioneel, zeer pakkend muziektheater.” Ivan Denayer heeft twee weken geleden het stuk Gelukkig Genoeg bijgewoond. Tijdens de pauze kregen ouderen en kinderen elke een halve prentbriefkaart over vakantie aan zee. Ze moesten elkaar zoeken en vertellen over vakantie aan zee.” Maar Ivan Denayer zegt ook: “Ik geloof heel erg in samenwerking, maar dat is uiteraard niet onze hoofdactiviteit.” De woordvoerder van Pantalone, Johan Vreys, was onder de indruk van de dialoog kinderen-ouderen. De prentbriefkaarten die gebruikt zijn heeft Pantalone gevonden op het Vossenplein. Het was verrassend horen hoe ouderen en kinderen heel anders naar de voorstelling keken.” Pantalone werkt niet alleen samen met het Seniorencentrum, maar ook met de Groep Intro die ouders met een kind met een handicap bevraagt, en met de Kunstjeugdbeweging Bazart. Pantalone alleen een artistieke invulling geven is gewoon te duur. Kinderen blijven de doelgroep, maar Pantalone wil zich ook richten tot mensen met een handicap en senioren. Maandelijks is er

De cast van Peeping Tom wordt in iedere stad aangevuld met tien lokale ouderen. Brussel werkt hiervoor samen met het Seniorencentrum.

aan het Martelaarsplein een activiteit voor kinderen en ouderen. De snoezelruimte waarvoor Pantalone 13.500 euro zoekt moet ten dienste staan van kinderen en ouderen, van kinderen met een handicap en van ouderen die dementerend zijn. Snoezelen is een samentrekking van snuffelen en doezelen, een snoezelruimte moet een plek zijn die openstaat voor iedereen, waar je stil kan worden of bij live mu-

ADVERTENTIE

ziek de zintuigen kan laten werken. Johan Vreys: “Het geld hebben we (nog) niet, we hopen met growfunding zoveel mogelijk geld bijeen te krijgen om de inrichting van de

snoezelruimte te betalen. We hopen dat de growfunding een signaal zal zijn voor de overheid om ons te ondersteunen.” Danny Vileyn

Gelukkig Genoeg te zien is nog te zien op 24 november 2014 om 10 uur in Gemeenschapscentrum Opweule in Sint-Lambrechts-Woluwe, 10 euro. ‘Vader’ van Peeping Tom speelt in de bol van de KVS op 23, 24, 25, 29, 30 en 31 oktober. www.kvs.be, www.pantalone.be, www.seniorencentrum.be

BDW 1446 PAGINA 23 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Een uitverkochte Ancienne Belgique.

Muziek > AB lanceert Europees muziekplatform

Liveurope steunt jonge Europese bands BRUSSEL – In samenwerking met 13 buitenlandse concertzalen lanceert Ancienne Belgique (AB) Liveurope, een platform dat het programmeren en promoten van ontluikend muzikaal talent in Europa wil stimuleren. Veel concertzalen vinden het belangrijk om onbekend talent te programmeren omdat ze een grote rol kunnen spelen in de bekendmaking van de jonge bands. Desondanks programmeren weinig concertzalen onbekende buitenlandse groepen. Om dat te veranderen, schenkt Liveurope ﬁ nanciële bonussen aan zalen die internationale ontluikende groepen in hun programma opnemen. De Europese Commissie steunt Liveurope door het platform de komende drie jaar

500.000 euro per jaar toe te kennen. AB-directeur Dirk De Clippeleir initieerde het platform en ging met Olivier Toth, CEO van Rockhal in Luxemburg, op zoek naar Europese concertzalen die deel wilden uitmaken van Liveurope. De andere zalen zijn onder meer A83 (Boedapest), Nouveau Casino (Parijs), Blå (Oslo) en Melkweg (Amsterdam). Aangezien de AB initiatiefnemer is, zal de concertzaal het platform coördineren. Dankzij Liveurope zullen er in de toekomst meer jonge groepen uit verschillende Europese landen op het podium van de AB staan en gaan onbekende Belgische groepen makkelijker in het buitenland kunnen optreden. Dylan Belgrado

ADVERTENTIE

Sociale Verhuurkantoren (SVK)

Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen

a Gegarandeerde huur elke maand a

Verzekerd verhuurbeheer

a Onderhoud van uw woning

a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

Gember kende men vroeger in Europa als gedroogd kruid. Dat er subtiele verschillen bestaan in de geuren van verschillende zingiberachtigen kon men wel vermoeden, maar in de Westerse kruidenindustrie was dat uiteraard niet belangrijk, alle subtiliteit was er na een bootreis naar Europa wel af. Er bestaat dus meer dan gember alleen, en zelfs binnen één gembersoort zijn er verschillen naargelang de plek waar hij werd gekweekt. Maar boesenbergia is botanisch nog net iets anders dan echte gember ( Zingiber officinalis). In kookboeken wordt hij wel eens vingerwortel genoemd ( finger root) omdat de wortelstokken op vingers lijken die uit een ouder stuk wortel groeien. In Indochina heette deze specerij p etits doigts. ‘Chinese sleutels’ ( Chinese keys) is ook een leuke, het product lijkt wel wat op een sleutelbos en ‘gewone’ galanga wordt ook vergeleken met een sleutel, omdat de vorm doet denken aan een ouderwetse loper, voor wie wat verbeelding heeft dan toch. Die andere wortelstok (met stukken bladstengel er nog aan) is dus zo’n ‘gewone’ g alanga, in dit geval de zogenaamde kleine galanga, Alpinia galanga. In kookboeken wordt die ook wel laos genoemd. Dat betekent dat er ook een grote galanga bestaat, maar BRUSSEL EN DE WERELD die lag hier nu niet in het schap ( Alpinia officinaCULINAIR ONTDEKT rum). Verder bestaat er nog een Kaempheria galanga (valse galanga) en nog tal van andere soorten. Voor wie nu met vragen zit: Engelbrecht Kaempher was een Duitse botanicus uit de tijd van Louis Quatorze en Alpina een Italiaan van nog honderd jaar vroeger. O, en kurkuma en zedoar zijn ook planten van de gemberfamilie. Het wordt zoveel dat mijn geschreven bronnen elkaar beginnen tegen te spreken. Ze weten het ook niet goed meer. Er bestaan dan ook letterlijk honderden soorten gemberachtigen, die vaak ook zeer mooie bloemen geven en ook nog eetbare wortelstokken hebben. Maar het is tijd om te proeven: De Alpinia is stevig Mijn aandacht werd deze keer getrokken door en gaat niet door de lookpers, zoals dat met gemkleine verpakkingen in het koelschap van de Chi- ber wel lukt. Hij heeft een dun rozig velletje en wit nese supermarkt. Het leek wel een tuincentrum, wortelweefsel. Raspen is de beste manier om hem met worteltjes en scheuten. te verwerken. De smaak is meer peperig dan die van gember, en de geur is fl oraal, zoals een roos. De Kleine schaaltjes en zakjes: dat kunnen geen groen- boesenbergia is dan weer aardser, neigend naar kurten zijn, het moet een condiment of kruid zijn, als kuma, maar met meer scherpheid dan die laatste. het al geen medicijn is. Ik koop van elk een zakje. In het ene schaaltje zitten vingerige, gelige worteltjes of beter: wortelstokjes. Maar ik koop ze voor de naam alleen al: Boesenbergia rotunda. Nog goed dat die naam erbij stond, want verder las ik alleen maar rhizome, wortelstok dus. Waar het voor moet dienen, geen idee. Het lag naast een zakje met nog een wortelstok erin, maar iets herkenbaarder: Alpinia galanga, Beide zijn planten uit de familie van de Zingiberaceae, de gemberfamilie dus. Boesenbergia, wat een bijzonder klinkende naam! Ik kwam er achter dat de plant genoemd is naar Walter en Clara Bösenberg. Wat dat koppel gedaan had om een plantengenus naar zich benoemd te krijgen? Gewoon de zus en schoonbroer zijn van Otto Kuntze. Die laatste is een apart geval. Kuntze (1843-1907) was het soort wetenschapper waar Duitsland een patent op lijkt te hebben. Hij kreeg een vorming als kruidenier, drogist, wat in die tijd nog echt het bereiden van ‘droge waren’ Iemand noemt de geur medicinaal. Hij is wel minder omvatte. Zo iemand moet dus goed planten leren stevig en lijkt van textuur wel wat op een worteltje. kennen en hij was er zo door gepassioneerd dat hij Beide kruiden/specerijen worden voornamelijk in in 1867 al een wandelfl ora voor de omgeving van curry’s verwerkt in de Indonesische en Thaise keuLeipzig schreef. Ondertussen verpoederde hij ver- ken. In het zuiden van China wordt vingerwortel der kamille en maakte hij zonder twijfel ook Keuls ook gebruikt, maar dan uitsluitend als medicijn. aWater. Otto Kuntze opende in 1868 zijn eigen fa- waarschijnlijk ligt daar zijn oorsprongsgebied. G briek van Ätherischen Ölen und Essenzen en kon langa dook al op in onze middeleeuwse keuken als na vijf jaar al gaan rentenieren. Een zeldzaam geval galgant of galigaan. Maar dat was uiteraard nooit van de wetenschapper als succesvol ondernemer, of vers. Nu kunnen we er vrijelijk mee experimenteren. was het omgekeerd? In ieder geval maakte hij daar- Naar het schijnt wordt boesenbergia eerder bij vis gena een wereldreis om overal planten te verzamelen. bruikt. Smakelijk. Hij heeft als eerste Europeaan deze plant benoemd. Ontdekt niet, want zonder enige twijfel heeft hij nick.trachet@bdw.be ze op een of andere Chinese of Vietnamese markt opgepikt. Hij was immers professioneel geïnteres- De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet seerd in kruiden en geuren.

Nick Trachet

Boesenbergia & galanga

“Kuntze heeft als eerste Europeaan de ‘boesenbergia’ benoemd. Ontdekt niet, want zonder enige twijfel heeft hij ze op een of andere Chinese of Vietnamese markt opgepikt”

BDW 1446 PAGINA 24 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

De Frans-Deense Mikkel Ørsted Sauzet neemt de Gesùkerk, die lang werd bezet door daklozen en mensen zonder papieren, als inspiratiebron. De kerk wordt een luxehotel.

Hotelkamers decor van grafische verhalen De Leuvenaar Stedho (Steven D’hondt) begeeft zich in de wereld van Alice in Wonderland.

“Chique hotels, anonieme hotels, rendez-voushotels, banale, sleezy, stijlvolle en krakkemikkige hotels. In de hotelkamers werd de liefde bedreven, een moord gepleegd, de eenzaamheid gevoeld, naar buiten gestaard. In de gangen van de hotels ontstonden woeste achtervolgingen, bizarre ontmoetingen, ruzies. Er was passie in de lift en champagne in de lobby.”

Kapstok In het voorwoord van de kortverhalenbundel Bruss.2, Brussels in Shorts roept illustratrice Judith Vanistendael (die zelf geen grafic novel voor Bruss.2 verzorgde, red.) treffend enkele associaties op die kunnen horen bij de gedachte aan hotellobby’s en -portieren in een grootstad als Brussel. Meer dan

BRUSSEL - Maak een grafisch kortverhaal van twaalf pagina’s en laat een van de personages een bestaand Brussels hotel aandoen. Zo sprak literatuurhuis Passa Porta pen en potlood aan van stripauteurs in binnen- en buitenland voor de tweede editie van ‘Brussels in Shorts’. Het werk van tien laureaten vormt nu de bundel ‘Bruss.2’.

BDW 1446 PAGINA 25 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Artists in residence Willy Vandersteen in Aberdeen

De strip als publireportage BRUSSEL – Je zou denken dat Suske en Wiske in die honderden avonturen die ze al hebben meegemaakt al talloze wereldsteden bezocht hebben, maar eigenlijk valt dat tegen. Er was Antwerpen natuurlijk, Amsterdam, Brussel, en nog wat andere steden, maar voor de rest is het bilan vrij mager. Wel hebben onze vrienden ooit een straffe wereldreis gemaakt in het spoor van hun schepper.

sappige appetizers voor scenaristen dus, die hotelkamers. Brussels in Shorts is een project van literatuurhuis Passa Porta, dat op literaire wijze wil bijdragen aan de uitstraling van Brussel, ook wel eens het mekka van de strip genoemd. Net zoals bij de eerste editie, toen de Oude Graanmarkt of het SintKatelijneplein als kapstok moesten worden gebruikt, werden acht deelnemers geselecteerd. Onder hen zes Belgische namen, met onder andere het duo Laure Allain & Michaël Olbrechts, maar ook internationale tekenaars onder wie bijvoorbeeld de Zwitserse Gwénola Garrère, die ondertussen wel al tien jaar in Brussel woont.

Toekomstig luxehotel Ook onder de laureaten is de FransDeense Mikkel Orsted Sauzet (zie tekeningen links) die verhuisde naar Brussel om de stripwereld te verkennen en hier beeldende kunsten te studeren. Voor Bruss.2 liet hij zich inspireren door wat lang het schuiloord was van daklozen en mensen zonder papieren: de Gesukerk in Sint-Joost. In november vorig jaar werden de bezettende bewoners uit het klooster gezet om plaats te ruimen voor een toekomstig luxehotel. De Naamse Fabienne Loodts (zie tekeningen hierboven) laat haar graphic novel dan weer starten in en rond Hotel Continental, in de schaduw van het Zuidstation. Kim Verthé Bruss.2 - Brussels in shorts, uitgeverij Oogachtend, 128 pagina’s, 19,95 euro

De Naamse Fabienne Loodts (1982) laat haar graphic novel starten in en rond Hotel Continental, in de schaduw van het Zuidstation.

Het is natuurlijk arbeidsintensief om steden als decor te gebruiken in strips, dat zal er wel mee te maken hebben. Ten tweede was er die Teletijdmachine: waarom zich nog louter ruimtelijk verplaatsen als je ook door de tijd kan reizen? Zo kwamen Sus en Wis in de tijd van Willy Vandersteen veel vaker in rurale, prestedelijke gebieden terecht, waar zij als oer-Vlamingen wellicht ook het best gedijden. Toch was Vandersteen zelf een reiziger in het diepst van zijn gedachten. Dat is wellicht het best van al te zien in het album De Gouden Cirkel, nummer 118 in de rij. De Gouden Cirkel, een soort stipversie van Reis om de wereld in tachtig dagen, heeft een eenvoudig en toch ook weer beladen scenario. Aan de rode draad in het verhaal hangt het leven van professor Barabas, die bij de ontwikkeling van zijn methode om radioactieve straling te neutraliseren zelf radioactief is geworden. Alleen met de capsules die hij tijdens een wetenschappelijk congres aan zijn collega’s in het Verre Oosten heeft uitgedeeld, kan hij nog gered worden. In de jacht op die verspreid geraakte capsules stappen Suske, Wiske, Lambik, Jerom en Sidonia op een gestroomlijnde Lockheed Constellation van KLM, waarmee ze respectievelijk in Keﬂavik in IJsland, Alaska, Tokyo, Manilla, Hong Kong, Bangkok, Calcutta, Benares en Cairo belanden. Op een gegeven moment zijn ze plots ook in Aberdeen, maar dat blijkt niet de Schotse havenstad, maar een historisch en toeristisch havendistrict in Hong Kong te zijn. Van al die steden en hun hinterland zijn letterlijk en figuurlijk wat postkaarten te zien. Je vangt een glimp op van de toen pas voltooide Tokyo Tower en de piramides van Gizeh terwijl Vandersteen ook van de gelegenheid gebruik maakt om te tonen hoe sumo-worstelaars en heilige koeien eruitzien. Ondertussen groeit er ook nog een geranium op het hoofd van de bestraald geraakte Lambik en een margriet op het hoofd van Wiske. Waardoor je je afvraagt wat Vandersteen bezielde. Wel, er was iets. Vandersteen bezondigde zich met De Gulden Cirkel eigenlijk aan een publireportage. Voor wie zich al eens heeft afge-

In De Gouden Cirkel vliegen Suske en Wiske met KLM. Maria Rosseels en Willy Vandersteen kregen in ruil een vliegreis aangeboden.

vraagd waarom er in Sus en Wis al eens met de KLM wordt gevlogen in plaats van met Sabena: dat is je reinste product placement. Niet weg te zappen en dus zijn tijd ver vooruit. In 1959 kreeg de krantengroep waar De Standaard en Het Nieuwsblad toe behoorden van KLM namelijk een reis aangeboden naar het Verre Oosten. De vlucht in de Constellation vertrok vanuit Amsterdam, legde exact hetzelfde traject af als Sus en Wis, en heette ook De Gulden Cirkel. De kranten

besloten twee artiesten de reis te laten maken. De Antwerpse journaliste en schrijfster Maria Rosseels, bekend van onder meer Dood van een Non, en Willy Vandersteen. Een aantal weken lang deden Rosseels en Vandersteen in de krant verslag van hun reis met teksten en tekeningen. Rosseels bundelde die later in het boek Oosters cocktail. Vandersteen, die voor deze reis zelfs de afwerking van het eerste Rode Ridder-album Het gebroken zwaard aan zijn medewerkers had

overgelaten, gebruikte zijn schetsen uiteindelijk ook nog in De Sissende Sampan en De wilde weldoener. Maar De Gouden Cirkel lag het dichtst bij het reisverslag. Onderaan pagina 47 portretteert Vandersteen trouwens zichzelf als ‘dwaze toerist’ op een Indische olifant. Michaël Bellon

www.brusselnieuws.be/ inresidence

ADVERTENTIE

VLIEG NAAR LISSABON EN PORTO

VANAF €34,99

BOEK OP VUELING.COM Alleen directe vluchten, belastingen inbegrepen. Kosten voor extra diensten zijn niet inbegrepen. Er kunnen kosten worden berekend voor gebruik van credit cards en debetkaarten. Aanbieding is geldig zolang de voorraad strekt. Alle voorwaarden zijn van toepassing. Meer informatie op www.vueling.com

BDW 1446 PAGINA 26 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Frederik Deflo: “Ik verkoop oude, versleten boeken. Je kan dat bijna als een Freudiaanse vadermoord zien.”

FREDERIK DEFLO, ANTIQUAAR VAN HET IVOREN AAPJE

‘De zege van het boek is zeker’ BRUSSEL - Wie rust wil vinden in de drukke stad moet af en toe eens aanlopen bij het Ivoren Aapje, bij uitstek het gezelligste antiquariaat van Brussel. Frederik Deflo: “De mensen komen naar deze stad en vertrekken na verloop van tijd. De boeken blijven haperen. Ik geef ze onderdak, een nieuw zetje in de rug.”

e koffie loopt, sigarettenrook kringelt naar het hoge plafond, de boeken zwijgen. Af en toe klinkt er klassieke muziek. En helemaal achterin ontwaar, je, meestal achter een kloeke roman, Frederik Deflo. Als zat hij in zijn woonkamer. Het is een herkenbaar beeld voor wie af en toe, aan de Begijnhofkerk Het Ivoren Aapje binnenstapt, waar je terecht kan voor tweedehandse Nederlandstalige klassiekers, een Duits filosofisch werk of een Engelstalige poëziebundel. “Het Ivoren Aapje bestaat vijftien jaar,” vertelt Deflo. “Ik heb in De Slegte gewerkt in Antwerpen maar ook voordien al was ik door boeken begeesterd. Het boek is mijn levensthema, al de rest is er slechts een variatie op.” “Een tweedehandsboekenwinkel beginnen was het overtreden van een verbod. Mijn vader was een verwoed verzamelaar van boeken, op een bijna geniepige manier. Hij liet in de tuin een bijgebouw zetten om zijn boeken in op te slaan. De boeken moesten beschermd worden

voor de blik van de anderen. Er kwam geen zonlicht doorheen. Dat oefende een enorme aantrekkingskracht op me uit.” “Hij kocht alleen nieuwe boeken, en legde die keurig op stapeltjes. De boeken hadden iets erotisch. Ze waren een soort harem. Maar ze moesten maagd blijven. Hij had natuurlijk zin om die boeken te lezen. Dan ging hij naar de bibliotheek. Hij las nooit zijn eigen boeken. Dat zou zijn boeken alleen maar beschadigen. De leesplooi was het ergste wat een boek kon overkomen.” “En wat doe ik? Ik verkoop oude, versleten boeken. Je kan dat bijna als een Freudiaanse vadermoord zien. Wees gerust: er is geen bloed gevloeid (lacht).” “Voor mij is het boek een wereld. Een wereld om in rond te zwerven, waar toekomst, heden en verleden één zijn. Maar het is niet dé wereld. Dat moet je altijd voor ogen houden. Anders kan het tot bovarysme leiden. Daar heb ik wel eens last van gehad. Je gaat dan mensen als figuranten beschouwen. Je ziet ze niet

“Wij sterven, maar het boek overleeft. Soms op een spectaculaire manier” in hun appel, in hun dagelijkse roep. Je komt dan in een schijnwereld terecht waarin alleen het mooi geformuleerde van tel is en de rest een grauwe afspiegeling van de werkelijkheid. Wie een wereld verwart met de wereld gaat het tastbare minachten. De enige manier om hieraan te ontsnappen is om het leven te leven, om mensen te ontvangen, hier in mijn boekenwinkel.” “Deze boekenwinkel is tegelijk de vrucht van een mislukking. Ik ben namelijk een mislukte verzamelaar, in tegenstelling tot mijn vader die een geslaagd verzamelaar was. Op een bepaald moment had ik geen middelen. Dus vroeg ik me af: hoe kan ik aan boeken raken? Ik koop een boekenwinkel! Dan komen de boeken vanzelf. Ik heb dat in Antwerpen gedaan, in 1992, in de Nationalestraat. Maar ik maakte natuurlijk de beginnersfout om de boeken voor mezelf te

houden. Na een jaar had ik een mooie collectie boeken, maar ook een mooie collectie schulden. Daarna ben ik naar Brussel gekomen.” “Nu maak ik van mijn hart een steen. Romans hou ik niet bij. Die keren toch terug. Meer en meer koop ik boeken van mensen die diezelfde boeken hier hebben gekocht. Zo kocht ik onlangs een mooie collectie van een overleden klant van mij. Een groot deel had hij hier gekocht. Dat weet ik, want hij had het in zijn boeken geschreven. Wij sterven, maar het boek overleeft. Soms op een spectaculaire manier.” Maar zou het niet kunnen dat precies het boek op sterven na dood is? “Neen. Dat nooit. De boekenverkoop keldert, boekenwinkels moeten sluiten, maar dat is een tijdelijk fenomeen. En natuurlijk is er een campagne tegen het boek. Universiteiten, bibliotheken zitten verveeld met het boek. Het boek stoort hen. Ik las een interview met de bibliothecaris van Muntpunt (in BDW, SVG). Ze zei: ‘We zetten het boek nu met de cover naar voor op de plank. We moeten keuzestress vermijden.’ Alsof de lezer een dwaas is. Dat is de organisatie van de onwetendheid.” “Ik ben gecontacteerd door academici die met lede ogen moesten aanzien hoe hun universiteit boeken in de container gooide. En als ze

BDW 1446 PAGINA 27 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Paradoxaal genoeg krijgt in een digitale wereld het tweedehandsboek misschien juist een extra glans? “Ja. Ik zie hoe jongeren verbaasd staan te kijken naar al die boeken. Ze raken de kaften aan met hun door hun smartphone misvormde duimen – aan de duim zie je het generatieverschil. Ze staan voor de kast: wat een mooi boek, wat een aantrekkelijke vormgeving. Die verbazing is bemoedigend, want zoals iedereen weet: de verwondering is het begin van de wijsheid.” “Er is nog een ander groot verschil tussen de digitale en de echte wereld. Op het net koop je wat je zoekt, in Het Ivoren Aapje koop je wat je niet zoekt. Het boek nodigt uit. Serendipiteit is hier alom.” Waar komen uw boeken vandaan? “Mijn routes zijn zeer voorspelbaar. Je vindt me steeds langs dezelfde wegen en pleinen. Ik ga vaak naar het Vossenplein. Het is een herkenbaar verhaal. Grootvader sterft. Wat te doen met zijn duizend boeken? De erfgenamen halen er een paar boeken uit, over tuinieren bijvoorbeeld, en laten een vide-maison komen. Die boeken komen op het Vossenplein terecht. Karrenvrachten. Elke dag. Ik breng ze terug in het circuit.” De collectie boeken zegt vaak iets over de overleden eigenaar... “De boekencollectie is de afspiegeling van de ziel. Maar niet altijd. Ik ken iemand die zeer goede boeken koopt. Niet uit belangstelling maar omdat hij weet dat iemand die hij bewondert dezelfde boeken heeft. Hij imiteert. Hij heeft een zeer interessante collectie, maar ze is leeg. Maar bij de meeste boekenliefhebbers loopt het wel goed hoor...” Waarom bent u naar Brussel getrokken? “Brussel is de som van alle steden die je verlaten hebt. Brussel is een verdwijnpunt van

SPELEN MET HET IVOREN AAPJE “Het Ivoren Aapje is een roman van Herman Teirlinck, een echte Brusselaar, geboren in Molenbeek. Dit is de eerste stadsroman, “Een roman van Brusselsch leven”, gepubliceerd in 1908. Het boek speelt zich in de buurt van het Begijnhof af, waar mijn boekenwinkel gevestigd is. Het is een langdradig, misschien wat verouderd verhaal maar goed leesbaar. Het thema van het boek is de ondergang van een bourgeois, in de traditie van Thomas Mann en Louis Couperus. Er komt een kwaadaardig personage in voor, die de hele tijd met een ivoren aapje in zijn hand speelt, terwijl hij zijn slachtoffers demoniseert.” “Ik wou voor alles een Nederlandstalige naam voor mijn boekenwinkel. Niet omdat ik flamingant ben maar omdat ik al die Engelse namen zeer ergelijk vind: Brussels Philharmonic, Brussels Bookshop, Be Post Brussels...”

België. Vroeg of laat komt de Vlaming of de Waal hier terecht. Je kan hier als een balling leven. Zo ben ook ik hier terechtgekomen. Dat heeft ook kwalijke gevolgen, want niemand identificeert zich met de stad. Brussel is een transitzone. Wie hier woont, pleegt roofbouw op de stad.” “Maar de anonimiteit is wel aangenaam. Ik woon hier bijna twintig jaar. Het heeft ook met mijn levensthema te maken. Brussel is een stad van boeken. Omdat het zo internationaal is, en omdat mensen hier vaak maar een korte tijd verblijven. Ze laten de balast achter. De mensen gaan weg, maar de boeken blijven. Hongaren die hier in de de jaren 1960 kwamen, Spanjaarden in de jaren 1970,... De mensen trekken verder, de boeken blijven haperen. En ik geef ze onderdak. Een nieuw zetje in de rug.” “Maar tegelijk is mijn betrokkenheid bij de stad erg klein. Ik ken deze stad helemaal niet goed.” Maar wel de stadsbewoner, uw klant. “Mijn ideale klant is de vrijgezel van zestig met zijn kleren in een mand, die de televisie eruit heeft gegooid. Maar dan nog mag je van een vaste klant niet verwachten dat hij hier elke maand langskomt. Hoogstens enkele keren per jaar. De verkoop van tweedehandsboeken is een traag proces. Ik heb onlangs nog een boek verkocht waar ik nog de prijs in Belgische frank had geschreven.” “Er komen de laatste tijd wel erg veel jongeren langs. Dat komt omdat ik in een boekje ben opgenomen voor jeugdtoerisme. Ik sta er vermeld als The Romantic Bookshop. En dan komen die Amerikaanse meisjes binnen, met hun grote ogen, en vragen ze me: “Wat is uw meest romantische boek?” Dan neem ik wel eens Schopenhauer – dat ìs romantiek, hé. Maar meestal eindigt het bij de zusjes Brontë.” “Klanten vragen me: raad me een boek aan. In het begin probeerde ik hen een winkeldochter aan de man te brengen (een boek dat maar niet verkocht raakt, SVG). Die staan bij mij op de bovenste plank. Maar tegenwoordig probeer ik hun vraag au sérieux te nemen. En dan geef ik ze Elsschot. Die schreef dunne boekjes.” “Of ze vragen me: heeft u alles gelezen? Gisteren nog een Mexicaans meisje. Alsof je aan bakker zou vragen: heb je al je brood opgegeten.”

protesteren klinkt het: alles staat toch op het net. Het net is proper, en je wint enorm veel ruimte op de koop toe. Ruimte waarvoor? Ik zou het niet weten.” “De zege van het boek is zeker. Als de elektriciteit uitvalt, steek je een kaars aan en lees je verder.”

Ilke Froyen (rechts): “Literaire reflectie op mens en maatschappij wordt alleen maar pertinenter.”

De wereld achter de deur BRUSSEL – Het internationale literatuurhuis Passa Porta is dit seizoen aan zijn tiende jaargang toe. Dat wordt gevierd met een speciaal programma van tien evenementen, dat deze donderdag begint, en een orgelpunt krijgt als van 26 tot 29 maart het Passa Porta Festival plaatsheeft. Ilke Froyen heeft de tien jaar van op de eerste rij meegemaakt als programmator. Tot het einde van het seizoen neemt ze bovendien de taken over van de vorige directrice Sigrid Bousset, die naar het Vlaamse kabinet van Cultuur vertrok.

Voor het echte antiquariaat, de eerste drukken, moet men niet in het Ivoren Aapje zijn... “Neen. Bibliofielen zijn bekrompen mensen. Ze zetten hun boeken achter glas. Het zijn vervelende mensen omdat ze nooit tevreden zijn. Van de ene op de andere dag veranderen ze van verzamelobject. Ik heb iemand gekend die alleen boeken van Jeroen Brouwers kocht. Gesigneerde dingen, gelimiteerde oplages. Dan leg ik die boeken voor hem opzij, en dan zegt hij mij plots: ‘Nu verzamel ik alleen nog Arnon Grunberg.’” “Het zijn wispelturige mensen die boeken als een investering zien. Je kunt met hen alleen over cijfers praten. Ze gokken op een auteur waarvan de boeken volgens hen over tien jaar veel waard zullen zijn, terwijl ze andere auteurs openlijk minachten.” “Zo heb je de Elsschot-maffia. Er is een georganiseerde club, het Elsschotgenootschap, die overal tentakels heeft en de collectioneursdrift voedt waardoor de prijzen voor werk van Willem Elsschot astronomische proporties beginnen aan te nemen. Wat doet een antiquaar vandaag? Hij zoekt Elsschot! Daar kan je roem mee oogsten. Maar zo word je slachtoffer van je klanten. Ik wil eigenlijk precies het omgekeerde. Dat de klanten... euh.. het slachtoffer zijn van mij (lacht)...” Steven Van Garsse

U maakte de oprichting van Passa Porta mee. Kan u de ontstaansgeschiedenis ervan nog eens schetsen? Ilke Froyen: “Ik werkte vanaf 2002 al voor Het Beschrijf dat in 1998 was opgericht om literatuur in Brussel een plek te geven. Er kwam toen weinig literatuur op de podia en de Nederlandstalige culturele partners die in Brussel met literatuur bezig waren, werkten erg versnipperd. Paul Buekenhout heeft toen voor synergie gezorgd met de organisatie van het literaire stadsfestival Het Groot Beschrijf, en om dat festival te verankeren is Het Beschrijf opgericht. Toen er dan sprake van was om ook een permanent literatuurhuis te creëren wilden we de meertaligheid en meerstemmigheid van Brussel daar permanent in laten doorklinken en zijn we met Entrez Lire in zee gegaan. We vonden in de Dansaertstraat een centrale plek, met die lange gang waardoor de naam Passa Porta is ontstaan: je moest de deur voorbij, passer la porte, om de plek te bereiken waar we tussen de boeken onze activiteiten organiseren. Want Passa Porta is ook een boekhandel met een literair aanbod, waar je de boeken van de auteurs die we uitnodigen meteen kan vinden in verschillende talen. Het is mooi om te zien dat de verschillende Brusselse publieken zich daar mengen en hoe bijzonder ook de grote internationale auteurs het vinden om hun boeken er in verschillende talen te signeren. Brussel is voor hen zo een beetje de wereld in het klein.”

De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet

Welke specifieke evenementen uit de afgelopen tien jaar vatten voor

u de werking van Passa Porta mooi samen? Froyen: “Zo zijn er heel veel. Ik vind het altijd weer bijzonder als auteurs en lezers hier samenkomen. Iemand als Nadine Gordimer (Zuid-Afrikaanse Nobelprijswinnares) is een naam in de boekenkast maar ook een persoon waarmee we hier een ervaring hebben gedeeld, en zo kan ik er natuurlijk nog veel opnoemen. Ik heb zelf ook goede herinneringen aan de avond met Hanif Kuresihi en Hari Kunzru (beide Britse schrijvers met Indische roots) die pas voor het eerst met elkaar in contact kwamen toen ze hier in 2004 mee Passa Porta openden. Maar ik denk ook aan de vele schrijfopdrachten, bijvoorbeeld voor de Europese Grondwet in verzen, Vers Brussel of Brussels in shorts. Want Passa Porta wil ook de creatie stimuleren.” Waarnaar mogen we uitkijken in de nabije en iets verdere toekomst? Froyen: “Op het einde van het seizoen gaan we samen nadenken op welke manier Passa Porta in de toekomst zijn rol nog kan intensifiëren. Want literaire reflectie op mens en maatschappij wordt in onze hoofdstad van Europa alleen maar pertinenter. Dat zal al blijken als de Braziliaanse auteur Bernardo Carvalho donderdag in zijn openingslezing een fictieve en gelaagde tekst brengt over de ultieme roman van de toekomst, en als later op de avond in de Beursschouwburg een hele reeks internationale auteurs het over hun band met Brussel hebben. In ons verjaardagprogramma kijk ik onder meer uit naar de Read & Meet met Sandro Veronesi (12/11) waarbij de lezers met de auteur in gesprek kunnen gaan, en natuurlijk ook naar de komst van de Portugees António Lobo Antunes (14/11). En tijdens het Passa Porta Festival Now and then met als thema de tijd zullen we weer in de hele stad aanwezig zijn.” Michaël Bellon Tien jaar Passa Porta, 16.10>10.12. Op 16 oktober: openingslezing (20u, Passa Porta) & Schrijvers over Brussel (21u15, Beursschouwburg), Passa Porta, A. Dansaertstraat 46, Brussel, 02-226.04.54, info@passaporta.be, www.passaporta.be

BDW 1446 PAGINA 28 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

Voetbal > Michel Sablon stond mee aan het roer van opmars van Belgisch voetbal

BDWSPORT

‘Heizel voldoet gewoon niet meer’ BRUSSEL – Het Europees kampioenschap voetbal zal in 2020 vier keer halt houden in Brussel. Waar? In een nog te bouwen stadion, dat momenteel nogal wat tegenstand oproept. Michel Sablon (67) was verantwoordelijk voor de stadions tijdens Euro 2000 en ziet geen andere oplossing dan een nieuwe tempel.

Michel Sablon was tijdens Euro 2000 technisch directeur van de Belgische voetbalbond. Maar zijn carrière was veel rijker dan dat. Hij begon op het veld en speelde ei zo na in eerste klasse. “Ik was bij Merchtem topschutter in derde klasse en had een precontract getekend bij Beveren,” vertelt Sablon. “Maar twee maanden daarna liep ik een zware beenbreuk op en was mijn carrière gedaan. Ik was 26. De club liet me niet vallen en stelde me aan als jeugdcoach.” Omdat Sablon geen halve zaken doet, schreef hij zich in aan de trainersschool, wat toen nog niet verplicht was. Hij eindigde er drie jaar op rij als laureaat en kreeg een job aangeboden bij de ploeg die de nationale U14 en U15 begeleidde. Ondertussen was hij ook nog eens trainer geworden van de eerste ploeg van Merchtem, die na een omkoopschandaal naar eerste provinciale was gezakt. “Ik ben met hen naar derde klasse gestegen om vervolgens definitief te vertrekken naar de voetbalbond. In 1985 vroegen ze me om hoofdtrainer van de nationale jeugd te worden.” “Op tien jaar tijd hebben we er veel uitgebouwd: de algemene organisatie, de trainersschool, de kwaliteit van de jeugdploegen, enzovoort. Waar onze jongeren vroeger vooral tegen landen als Cyprus en Malta speelden, dan is dat sinds de jaren 1990 vooral tegen toppers als Duitsland en Frankrijk.” Ook onze Rode Duivels groeiden. Sablon was assistent-bondscoach en was actief op de wereldkampioenschappen in 1986, 1990 en 1994. “In Mexico gaf ik al de trainingen. Ook voor de keepers, hé. Onze trainersstaf telde toen maar zes man. Het is nog steeds een plezier om de spelers van toen tegen het lijf te lopen.” “Ik zal nooit vergeten hoe op het einde van de match tegen USSR (4-3 gewonnen, red.) de stadionklok uitviel. En het was al zo spannend! Dat WK was een toppunt in mijn carrière, de uitschakeling tegen Engeland in 1990 was een dieptepunt. Ik had net het lijstje van de strafschopnemers gemaakt met Guy Thys toen de goal viel. De ontgoocheling in de kleedkamer was enorm.”

Heizel afbreken Sablon ruilde in 1995 het veldwerk voor de functie van technisch directeur, op vraag van bondsvoorzitter D’Hooghe. Die zag in hem de geknipte persoon om de nieuwe uitdagingen aan te pakken, zoals de vorming van trainers die steeds professioneler werd. Maar net toen Sablon ingewerkt raakte, sleepten de Lage Landen Euro 2000 in de wacht. “Vanaf 1996 heb ik daar vier jaar aan gewerkt, samen met Alain Courtois en twee Nederlandse evenknieën. Zij waren zeer pragmatisch en projectmatig, maar als er iets misliep

Michel Sablon: “Eigenlijk moet het Koning Boudewijnstadion afgebroken worden en heropgebouwd worden. De faciliteiten voldoen echt niet meer.”

“We hebben de hele fysionomie van het jeugdvoetbal veranderd” en er een creatieve oplossing nodig was, was het aan de Belgen (lacht). Het was een fantastische periode.” “Ik heb ook meegewerkt aan het binnenhalen van het EK. Dat was dan mensen proberen te overtuigen met argumenten. Ik ben sinds 1994 actief bij de UEFA en kwam daarvoor in mijn beginjaren regelmatig in de vroegere Oostbloklanden, waar ik heel wat kennissen aansprak. We haalden het EK binnen omdat we een goed project hadden, daar was geen geld mee gemoeid. We hadden ook heel wat sympathie omdat we het met twee landen organiseerden, waarmee we voor een precedent hebben gezorgd.” Sablon was verantwoordelijk voor de stadions in België en Nederland. Zorgen dat ze aan de vele eisen voldeden en de noodzakelijke werken laten uitvoeren. Bij onze Noorderburen werd daar het nodige kapitaal voor uitgetrokken, bij ons daarentegen… “Eigenlijk hadden de Belgische stadions, waaronder het Koning Boudewijnstadion, een upgrade moeten krijgen zoals de stadions in

VOOR ALLES EEN OPLOSSING Michel Sablon heeft geen rol gespeeld in het binnenhalen van de drie groepsmatchen en de achtste finale van het Europees kampioenschap 2020. Maar hij heeft uiteraard een eigen mening. “De bouw van een nieuw stadion vind ik positief. Het zou ondenkbaar zijn mocht Brussel niet één van de deelnemende steden zijn.” Het te bouwen stadion lokt heel wat kritiek uit. “Ik vind het zonde dat het altijd zo lang moet duren in België. Laat ons beslissen en uitvoeren, dat jarenlang getalm en heel die rompslomp van vergunningen en dergelijke is geen goede zaak. Wat de financiering betreft: het gaat toch over privégeld? Voor parkeergelegenheid zijn er genoeg technische mogelijkheden. Ik denk dat er hier ook niet-sportieve belangen spelen.”

Nederland en later Duitsland. Maar hier is alleen het minimum gedaan om te voldoen aan de criteria. De steden moesten de investeringen doen en hadden de nodige middelen niet.

Met 50 procent extra investeringen hadden we stadions gehad die nu nog echt in orde zouden zijn. De Nederlanders hebben dat gedaan en dat zie je vandaag duidelijk.” “Maar zelfs al hadden we die investeringen gedaan, dan was het Koning Boudewijnstadion nog altijd te min om Euro 2020 te ontvangen. De eisen liggen zeer hoog. Eigenlijk moet dat stadion afgebroken worden en heropgebouwd worden. Het voldoet gewoon niet meer.”

Opleiding hervormd Het aardige financiële spaarpotje dat Euro 2000 uiteindelijk opleverde, werd door bondsvoorzitter D’Hooghe opzij gezet om te investeren in zaken als jeugdwerking. Daar plukken we vandaag nog steeds de vruchten van, met onder meer de successen van onze Rode Duivels. “Anderhalf jaar hebben we gewerkt aan onze nieuwe visie van de opleiding. We hebben onder meer de trainersschool helemaal vernieuwd met de vandaag gekend diploma’s (UEFA A, UEFA pro, etc.), we hebben de jeugdcompetities hervormd, enzovoort. Jaarlijks gaf ik een tachtigtal presentaties bij clubs overal te lande om dat uit te leggen.” “Dat was mijn grootste verdienste. Die nieuwe visie heeft een zeer grote impact gehad, ook bij de nationale jeugdploegen. Ik ben in 2012 als een tevreden man met pensioen gegaan. Maar ik zit nog altijd in het voetbalwereldje, hoor.” Tim Schoonjans

BDW 1446 PAGINA 29 - DONDERDAG 16 OKTOBER 2014

@RedBullBe Will @SergeLawson dictate his law in #Helsinki? #bcone Serge Lawson draait al jarenlang mee aan de top van de breakdancescène en won eerder dit jaar (al voor de vierde keer!) de Belgische Red Bull BC One Cypher. Daarmee veroverde hij ook een plaats in de West-Europese finale, die afgelopen zaterdag in Helsinki plaatsvond. In zijn strijd met de vijftien beste B-boys uit de regio liet de Brusselaar opnieuw heel wat indrukwekkende moves zien, maar hij slaagde er niet in om de competitie te winnen. Het was de Fransman Tonio die de titel op zak stak. TS

EL RUSS

SPORT KORT

N, B PPE

sus kost 55 euro, meer informatie vindt u op www.cultuurcentrumbrussel.be. n En als u toch op die website bent, kunt u een kijkje nemen naar het aanbod danslessen FLAMENCO dat gemeenschapscentrum De Rinck uit Anderlecht vanaf deze week aanbiedt. Zowel jongeren (van negen tot twaalf jaar), beginners als halfgevorderden vinden er een cursus op maat. De lessenreeks voor jongeren kost vijftig euro, de drie andere reeksen kosten zestig euro. n Anderlecht verwelkomt vrijdag en zaterdag ook dansfestival ON THE ROOF. In Zinnema vinden op zaterdag (vanaf 11.30 uur) dansworkshops voor volwassenen en kinderen plaats, zijn er spannende battles, is er een open podium en ook nog een danscinema. Maar vooral: tijdens dit evenement gaat dansvoorstelling If Unlayered in première. De show wordt op vrijdag (om 19u30 en 21u30) en zaterdag (om 17u30, 19u30 en 21u30) vijf keer opgevoerd. Informatie over uren en prijzen vindt u op www.zinnema.be. TS

“We blijven in het ongewisse over de toekomst van het stadion. Tijdens de laatste persconferentie spraken de betrokken personen de ambitie uit om het Europees kampioenschap atletiek in 2022 binnen te halen. Omdat er voor zo’n EK ook een opwarmingsstadion moet zijn, zou er dan nog een stadion met een vijfduizendtal zitjes gebouwd worden, ergens anders op de Heizelvlakte. Maar er staat nog helemaal niets vast.” Het verdwijnen van het Koning Boudewijnstadion zou dus een klap zijn voor de Belgische atletiekwereld, maar vooral voor de Brusselaars zou het een kleine ramp zijn. “De Brusselse atletiekwereld zou de grootste klap incasseren. Het zijn de organisatoren van competities en de mensen die er dagelijks komen die de grootste slachtoffers zullen zijn.” Tim Schoonjans

A CH

DE BRUSSELS ACERTA EKIDEN laat de geruchten over het verdwijnen van de Heizel niet al te veel aan haar hart komen. Komende zondag zal de aflossingsmarathon het record van de editie van 1.500 deelnemende teams proberen te verbreken. Teams van zes lopers lopen samen 42,195 kilometer. De start en de finish liggen aan het Koning Boudewijnstadion, het parcours leidt de lopers naar en door het Park van Laken. De Chiquita Kids Run van één kilometer start op de middag, de aflossingsmarathon om één uur. Alle informatie op www.acertabrusselsekiden.be. n Indien u liever op wieltjes sport en eens wat nieuws wilt ontdekken, dan moet u vanaf zaterdag 18 oktober in gemeenschapscentrum Den Dam in Oudergem zijn. Daar wordt vanaf dan wekelijks een cursus SKIKE, ofwel Nordic Cross, georganiseerd. Dat is langlaufen op wieltjes. Deze combinatie van skaten en biken biedt een training voor het hele lichaam. De cur-

EK atletiek 2022

S ND

Al die gasten hebben een piste nodig.” Behalve infrastructuur biedt het Heizelstadion de Brusselse atletiek ook een uithangbord waarmee het in het buitenland kan uitpakken. “Dat de Brussels Grand Prix goede atleten aantrekt, is voor een deel omdat de competitie in dit stadion plaatsvindt. Het is gewoon een belangrijke aantrekkingspool, een mythische plek waar een aantal prestigieuze records zijn gebroken.”

met toeristische informatie. Nooit twijfelen, altijd lezen. De schaatsbaan ‘Royal Skating’ werd, zo lees ik terwijl de regen van mijn hoofd afdruipt, in 1877 gebouwd naar een ontwerp van architect Gérard Maréchal. Voor het dak van hout en ijzer ontleende hij zijn inspiratie aan de grote Victor Horta. Hier kwam de bourgeoisie des©M ON UM EN tijds dus de benen strekken, TE op een ijzig thé dansant. Mijn honger is nog niet gestild. Terug thuis zoek ik bij een hete kop thee meer informatie op over de Royal Skating. Achter de kleine gevel schuilt een groot verhaal, zo blijkt. In 1905 is er van de schaatsbaan al geen sprake meer. De Royal Skating is op dat moment een opslagplaats van de wapenfabriek van Herstal. Enkele jaren later komt het gebouw in handen van racekampioen Théodore Pillette, die er als importeur wagens van Bugatti en Mercedes verkoopt. Pillette staat bekend als de eerste Belgische deelnemer aan de legendarische 500 mijl van Indianopolis. Met een niet erg begenadigde bolide eindigt hij er op de vijfde plaats. Pilette overlijdt op 38-jarige leeftijd in een auto-ongeval in Luxemburg. Na zijn dood nemen zijn zoon André, kleinzoon Teddy en achterkleinzoon John de fakkel over. In de jaren 1960 racet André in de Formule 1, zijn laatste Grand Prix is die van België van 1964. Teddy komt eerst uit in de Formule 5000, in de VDS-kleuren van graaf Rodolphe van der Straten. Met Chevron en Lola verovert hij Europese titels. In 1974 debuteert hij in de Formule 1 aan het stuur van een Brabham, later een BRM. Achterkleinzoon John neemt sinds 1995 deel aan Belgische en Europese cups. Honderdentien jaar racegeschiedenis achter een kleine gevel: grote vangsten komen altijd onverwacht. Maar niet toevallig tijdens een wandeling. LA

BRUSSEL – De geruchten dat de Heizel afgebroken zou worden, raakt de Brusselse atletiekwereld in het hart. Het is niet alleen een fantastisch uithangbord, maar ook een plek waar atleten dagelijks over de vloer komen. “Je kunt je toch niet inbeelden dat de hoofdstad van Europa geen stadion met een atletiekpiste zou hebben,” stelt Jean Halewyck, directeur van Brussels Athletics. “Iedereen weet dat de Memorial Van Damme er jaarlijks plaatsvindt, maar er gebeurt nog veel meer. Onze Brussels Grand Prix wint bijvoorbeeld steeds maar aan bekendheid en behoort nu tot de top honderdvijftig van atletiekmeetings, wereldwijd. Je hebt uiteraard ook nog de Belgische kampioenschappen, wedstrijden als de Brussels Ekiden; noem maar op.” Het Koning Boudewijnstadion is vooral bekend voor die sportevenementen, maar voor heel wat Brusselse atleten is het hun thuisbasis. De plek waar ze dagelijks trainen. “Om en bij duizend atleten van topclub Excelsior trainen op de Heizel. Zij organiseren er ook verschillende atletiekcompetities. Zonder stadion zou Excelsior wellicht leeglopen. Daarnaast komen er dagelijks ook studenten sporten, onder meer de leerlingen van de lerarenopleiding lichamelijke opvoeding van atheneum Karel Buls.

Net als fietsen in de Vogezen is wandelen een medicijn voor de ziel, het helpt om je gedachten op orde te krijgen. De vermaarde filosoof Immanuel Kant wandelde volgens de overlevering iedere dag een uurtje, begeleid door zijn huisknecht. Adriaan Van Dis schreef met De Wandelaar een treffende roman over wandelen in Parijs, Teju Cole kuiert in Open Stad door de straten van New York en, jawel, Brussel. Het zal niet verbazen dat Philippe Thys, de drievoudige Tourwinnaar uit Anderlecht die wel vaker in deze columns opduikt, ook een fervent wandelaar was. Na een doorgedreven training en een middagdutje trok hij er in de namiddag te voet op uit, om zijn hoofd leeg te maken en zijn gedachten te structureren. Via ’t Eiland bij de Zennebroeken slenterde hij over het Sas van ’t Rad naar het pachthof van Aa, de Zuunbeek en zelfs tot in Negenmanneke. Het heeft hem verdorie geen windeieren gelegd. Het derde jaargetijde leent zich perfect tot een lange wandeling door de stad. Staat het ergens mooier verwoord dan op de achterflap van David Van Reybroucks stadsroman Slagschaduw? “Nergens is de regen wanhopiger dan in Brussel.” Of zoals mijn leraar geschiedenis destijds wel eens zei: “Het regent, en alles wordt nieuw.” Een van mijn favoriete wandelbuurten bij slecht weer is de wijk tussen de Charleroisesteenweg en de Louizalaan, waar de bourgeoisie en de aristocratie vanaf het midden van de negentiende eeuw kwam wonen, toen het stadscentrum te klein en te onhygiënisch werd. Het lijkt alsof iemand een douchekop voor mijn gezicht houdt wanneer ik langs artnouveaupareltjes als Hôtel Tassel en Ciamberlani slenter, en wegdroom hoe ik zelf een art-nouveaupand bezit. Ook in de Veydtstraat tuur ik naar de huizenrij. Mijn oog valt op een gevel die lager is dan alle andere gevels. Het blijkt een kunstgalerij. Voor het gebouw staat een bordje

‘Zoveel meer dan de Memorial’

Kleine gevel, groot verhaal

AFBRAAK STADION RAMP VOOR ATLETIEK

ESTAFETTE > KEN LAMBEETS

Eindredacteur Ken Lambeets houdt van grote literatuur en kleine wandelingen

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE François Bettens (a.i.). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.

ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).