10 jaar fm brussel met magnus achter de draaitafels En ook: Design September, Marni Jazz en Rosas.
04 09 14
AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153
BDW-SCHRIJFWEDSTRIJD
ZWALUW ZAZIE IS ER WEER! VREDERECHTER MARTINE MOSSELMANS BIJ DE START VAN HET NIEUW GERECHTELIJK JAAR
“Een alarmknop zou een geruststelling zijn” INTERVIEW OP P.4-5
HET WINNENDE VERHAAL VAN SARAH VAN DER MAAS OP P.20-21
UITNEEMBAAR IN HET MIDDEN VAN DEZE KRANT
AIRBNB
REGELS IN DE MAAK IN BRUSSEL. BDW NAM EEN KIJKJE IN PORTLAND LEES P.10-11
“De Tommies zijn daar” Zeventig jaar geleden werd Brussel bevrijd ADVERTENTIE
LEES P.6-7
academie Inschrijven kan tot beeldende 30 september kunsten
anderlecht + ZIE ZieBLZ. blz 4-5 xx
www.academieanderlecht.be N° 1440 VAN 4 TOT 11 SEPTEMBER 2014 ¦ WEEK 36: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE
OPMERKELIJK MENSELIJKE DRIFTEN OPEN EN BLOOT BRUSSEL – Het Paviljoen van de Menselijke Driften gaat open voor het grote publiek. De jongste decennia kreeg je de wulpse sculpturen van Jef Lambeaux alleen maar door het sleutelgat te zien. Kunstenaar Enca Caen is zopas met een petitie begonnen om het paviljoen in het Jubelpark permanent toegankelijk te maken voor het grote publiek. Om het protest kracht bij te zetten, drong hij het paviljoen binnen waar hij een naaktfoto van zichzelf liet nemen tussen Jef Lambeaux’ wemelende naaktfiguren, berichtte brusselnieuws.be. Maar de actie is niet langer nodig. Het paviljoen opent vanaf 24 september op woensdag-, zaterdag- en zondagnamiddag. Een maand later gaat het weer dicht. Volgend jaar in de lente gaat het opnieuw open. Dat is opmerkelijk. Al decennialang klinkt de roep om dit prachtig stukje Brussels erfgoed voor het grote publiek te ontsluiten. Kwatongen beweren dat het vorstendom Saoedi-Arabië, dat het paviljoen in 1967 in erfpacht heeft gekregen, de beeldenpartij liever schroomvol achter slot en grendel liet. Het paviljoen ligt ook vlak bij de Grote Moskee. Dat zou verklaren waarom het paviljoen bijna altijd gesloten is. “Dat verhaal berust op een misverstand,” zegt Bart Suys van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Eind de jaren 1980 hadden de Saoedi’s het voornemen om in het paviljoen een islamitisch museum onder te brengen, maar omdat dit onverenigbaar was met de wellustige sculpturen van Lambeaux, hebben ze hiervan afgezien. “Het was helemaal niet moeilijk om tot een overeenkomst te komen met de Saoedi’s,” zegt Suys. Dat het Paviljoen met mondjesmaat opengaat heeft te maken met praktische omstandigheden. Zo is er geen verwarming en geen sanitair in het Paviljoen. Er is ook personeel nodig om het open te houden. Het Paviljoen van De Menselijke Driften is sinds het in 1888 kortstondig de deuren opende, met mythes omgeven, aldus Suys. Zo was er de fikse ruzie tussen Victor Horta (architect van het paviljoen) en Jef Lambeaux (beeldhouwer van de Menselijke Driften). Horta had eerst een open paviljoen gebouwd, maar daar was Lambeaux niet mee gediend. Hij wou alleen zenitaal licht. Horta gaf toe en bouwde er muren rond. Dat gaf, toen al, aanleiding tot tal van speculaties. Danny Vileyn Op 16 oktober is er een Broodje Brussel in het paviljoen. Groepsbezoek is mogelijk na reservatie, www.kmkg.be
BDW 1440 PAGINA 2 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Uitgelicht > Nu ook nijpend plaatstekort in eerste en tweede leerjaar
‘Het probleem schuift altijd maar op’ BRUSSEL – Vorige week sloeg het Brussels onderwijsplatform LOP nog maar eens alarm, omdat er voor tien kinderen nog altijd geen plekje was gevonden in het eerste leerjaar. Ook Eva Vanderschueren van de Anderlechtse schoolantenne ervaart dat het elk jaar moeilijker wordt om alle kinderen aan een school te helpen. “Bij de kleutertjes lukt het niet meer.”
O
ok nu het schooljaar begonnen is, krijgt Vanderschueren nog altijd ouders over de vloer die geen school hebben voor hun kind. Samen met vijf Franstalige collega’s bemant ze het Steunpunt Schoolvragen, een gemeentelijke dienst voor schoolplichtonderwijs in de Fiennestraat. Ze is er aan de slag sinds 2009. “Toen was het nog vrij makkelijk om plaats te vinden in de gemeente,” zegt ze. Anderlecht telt dan ook een twintigtal Nederlandstalige basisscholen. “Eerst merkte ik dat de kleuterklassen helemaal vol begonnen te raken. Nu zijn ook het eerste en tweede leerjaar een groot
probleem. Het schuift dus altijd op.” De ouders die bij Vanderschueren langskomen voor een plekje, zijn doorgaans anderstalig. Ze zijn uit de boot gevallen bij de online inschrijvingsprocedure of hebben niet deelgenomen, veelal omdat ze niet op de hoogte waren of omdat ze de taal niet machtig zijn. “Maar wie de online procedure mist, heeft natuurlijk al een flinke achterstand.” Volgens Vanderschueren kiezen deze ouders echt voor het Nederlandstalig onderwijs. “Ze hebben neefjes en nichtjes in een Vlaamse school of hebben gehoord dat met Nederlands de kansen van hun kinderen verhogen.”
Maar vindt Vanderschueren oplossingen voor wie nu nog op zoek is? “Vanaf het derde leerjaar lukt het nog wel. Voor de kleinste kleuterklasjes is het onmogelijk, vooral de eerste kleuterklas. Voor die kindjes bellen we ook niet meer rond. We geven de ouders de raad de kinderen overal op wachtlijsten te zetten. Vaak blij-
EVA VANDERSCHUEREN:
“Kinderen uit Anderlecht lopen school tot in Aalst, Ternat en Roosdaal” ven die kinderen dan gewoon thuis. Ik ken er die vorig jaar uit de boot vielen voor de onthaalklas en nu opnieuw voor de eerste kleuterklas.”
Voor kinderen die naar de derde kleuterklas of het lager onderwijs moeten, gaat Vanderschueren actief op zoek. “De derde kleuterklas nemen we erbij omdat die kinderen bijna schoolplichtig zijn. Onderzoek wijst uit dat leerlingen die de kleuterklas overgeslagen hebben, later vaker mislukken.” Ze belt rond, binnen en buiten de gemeente. “In Dilbeek en Sint-Pieters-Leeuw, maar ook daarbuiten. Er gaan kinderen vanuit Anderlecht naar Aalst, Ternat en Roosdaal. Hoe verder weg, hoe meer kans, zeker als er een plaats gezocht wordt voor meerdere kinderen uit één gezin.” Op dit moment heeft Vanderschueren een plek voor alle schoolplichtige kinderen, op één geval na. Ook de bemiddelingscel van het LOP vindt wellicht een oplossing voor de tien leerplichtige kinderen die vorige week nog zonder school zaten, vermoedt LOP-voorzitster Walentina Cools. “We kregen meteen heel wat reacties van schooldirecteurs.
DE WEEK IN BEELD DOOR SASKIA VANDERSTICHELE
Gaël poseert voor een van zijn kunstwerken. Hij is naast kunstenaar ook de conciërge van de galerij in de Matongewijk, waar zijn werk hangt.
© SASKIA VANDERSTICHELE
WEEKOVERZICHT
BDW 1440 PAGINA 3 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
© SASKIA VANDERSTICHELE
WOENSDAG 27 AUGUSTUS VOKA-BOY WORDT KABINETSCHEF PASCAL SMET. ExVoka-Brussel-voorzitter Karel Lowette wordt kabinetschef van Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (SP.A). Lowette heeft een architectenbureau en heeft in de jaren 1990 al een adviseursfunctie uitgeoefend op het kabinet van toenmalig Brussels minister-president Charles Picqué (PS).
VRIJDAG 29 AUGUSTUS VLOT VLAANDEREN. De provincie Vlaams-Brabant, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Vlaamse overheid lanceren de website vlotvlaanderen.be. Op de website staan de grootste verkeersplannen van Vlaams-Brabant en Brussel gebundeld. U kan er onder meer informatie over het fietsnetwerk, de toekomstige trams in de Rand en het Gewestelijke Expressnet vinden. ISLAMITISCH ONDERWIJS SUCCESVOL. De drie bestaande Brusselse moslimscholen in Molenbeek, Schaarbeek en Etterbeek kampen met een ellenlange wachtlijst. Volgens een directrice van een school gaat het voor één school al om honderden aanvragen. Dat de drie Franstalige scholen zo succesvol zijn, zou te maken hebben met de strengheid: ze zouden volgens een andere directeur overeenkomen met “een jezuïetenschool in de jaren 1950.”
ZATERDAG 30 AUGUSTUS Maandag ging op de campus van UZ Jette de nieuwe GO-school Theodoortje open. Maar het blijft dringen voor een plaatsje in het Brussels Nederlandstalig basisonderwijs.
Ze zullen dus wel weer een stoeltje bijzetten en in bovental gaan.”
Investeren Toch noemt Cools de situatie zorgwekkend. Bij de online inschrijvingen in maart konden ruim 2.800 ouders niet terecht in de basisschool van hun voorkeur. In juni schommelde het verschil tussen vraag en aanbod nog steeds rond de 1.500. Cools: “Dat aantal is ondertussen zeker gezakt omdat er altijd plaatsjes vrijkomen, van kinderen die uiteindelijk niet komen opdagen, en omdat veel ouders zelf
“ “ HET WOORD
op zoek gaan naar een plek in het Franstalig onderwijs of in de Rand.” De LOP-voorzitster maakt zich vooral zorgen om de minder mondige ouders. Die houden hun kleuters vaak gewoon thuis. “Zo ontstaat een groep kinderen die, voor het eerste leerjaar, nooit naar school geweest is.” Cools ontkent niet dat overheden en schoolbesturen inspanningen gedaan hebben om de capaciteit uit te breiden. “Vorig schooljaar kwamen 1.100 plaatsen bij in het basisonderwijs.” Begin deze week nog opende het Gemeenschapson-
derwijs een nieuwe school aan het UZ in Jette. Maar volgens Cools gaat het allemaal niet vlug genoeg, gezien de enorme demografische groei in Brussel. “Om te voldoen aan de vraag zouden er, alleen in de kleuterklassen, zo’n 2.500 plaatsen moeten bijkomen.” De nieuwe Vlaamse onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V) wil het probleem verder aanpakken. “Er liggen middelen klaar om onmiddellijk te investeren,” zei ze maandag op tvbrussel. Bettina Hubo
Elders zou ik mijn rol helemaal anders definiëren, maar in de hoofdstad van Europa moet de directeur van De Munt een maatschappelijke rol spelen” Peter De Caluwe wil de Brusselse opera relevant maken (in DS Weekblad).
Tijdens mijn slapeloze nachten vraag ik me nog altijd af hoe wij hier levend aan zijn kunnen ontsnappen” FDF-coryfee Antoinette Spaak getuigt over haar leven in Brussel onder de Duitse bezetting als dochter van een premier in ballingschap en de arrestatie van het gezin door de Gestapo (in Le Vif).
Belfi
De start van het nieuwe gerechtelijke jaar is niet onopgemerkt voorbijgegaan. De nieuwe Brusselse procureur-generaal, Johan Delmulle, heeft tijdens zijn openingsspeech namelijk beloofd om Syriëstrijders hard aan te pakken in het rechtsgebied Brussel (ook Vlaamsen Waals-Brabant).
Concreet denkt Delmulle aan een project tussen de Brusselse federale gerechtelijke politie en het gerecht. Dat zou de naam ‘Belfi’ meekrijgen, een acroniem van ‘Belgian Fighters’. Speurders van de politie wordt opgedragen de werkloosheidsuitkeringen, OCMW-lonen, kindergelden en ziekte-uitkeringen van Syrië-strijders systematisch te controleren. Het gerecht kan vervolgens die uitkeringen stopzetten en zelfs terugvorderen. Ook vzw’s die zich inlaten met de radicale islam zouden in het vizier komen van de staat. CD
brusselse hotelsector kent goede zomer. De Brusselse hotelsector heeft zes procent meer bezoekers ontvangen dan in de zomer vorig jaar. Vooral drie weekends waren zeer succesvol: het weekend van 21 juli, het laatste weekend van juli met het muziekfestival Tomorrowland in Boom en het weekend van 15 augustus met het bloementapijt. Toen steeg de bezettingsgraad tot 95 procent, zegt VisitBrussels, de toeristische dienst van het gewest.
ZONDAG 31 AUGUSTUS anderlecht speelt gelijk tegen aartsrivaal. Paars-wit geeft een 0-2 voorsprong uit handen tegen Club Brugge. Ondanks het gelijkspel blijft Anderlecht leider met veertien punten, drie meer dan Moeskroen.
MAANDAG 1 SEPTEMBER NOORDSTATION GERENOVEERD. De werkzaamheden aan de zuidelijke voetgangersgang van het Noordstation beginnen. De eerste fase van het renovatieplan zal ongeveer een jaar duren. Er komen onder meer boetieks in de gang. Daarna worden de noordgang en de stationshal onder handen genomen. Verwacht wordt dat het vernieuwde station in 2017 klaar zal zijn. MANNEKEN PIS LACHT GEEL (maar krijgt museum). Onbekenden bekladden in de nacht van zondag op maandag Manneken Pis met gele verf. Beter nieuws voor de Brusselse topattractie: volgens Brussels schepen van cultuur Karine Lalieux (PS) komt er binnen anderhalf jaar een museum voor Manneken Pis. Dat museum komt in de Eikstraat 1, waar nu nog het huis van Traditie en Folklore is gevestigd. Door de verhuis zal het Broodhuis op de Grote Markt meer tijdelijke tentoonstellingen kunnen ontvangen. nieuwe schooljaar van start. In Jette opent Brussels minister Guy Vanhengel (Open VLD) het Theodoortje, de nieuwe school van het Gemeenschapsonderwijs op de campus van het UZBrussel. Het Lokaal Overleg Platform (LOP) toont zich intussen hoogst verontrust over het tekort aan plaatsen in het Brussels Nederlandstalig basisonderwijs.
DINSDAG 2 SEPTEMBER damien thiery blijft onbenoemd. Vlaams minister van Binnenlandse Aangelegenheden Liesbeth Homans (N-VA) laat weten dat ze Damien Thiéry (MR) niet benoemt als burgemeester van Linkebeek. Thiéry blijft daarmee de enige niet-benoemde burgemeester van een faciliteitengemeente nadat Véronique Caprasse (FDF) in het voorjaar nog door de Raad van State benoemd werd als burgemeester van Kraainem. Thiéry’s zaak werd toen afgewezen door dezelfde Raad van State. De Franstalige liberaal (ex-FDF) kan opnieuw beroep aantekenen voor de Raad van State. 20 nieuwe dieselbussen. De MIVB neemt twintig dieselbussen in gebruik ter vervanging van oude modellen. Het gaat om een eerste levering van 172. Tegen het einde van het jaar moeten alle bussen geleverd zijn, en zal de capaciteit 70 bussen hoger liggen. Samengesteld door Christophe Degreef
MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF
BDW 1440 PAGINA 4 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
LAKEN – “Het vredegerecht in Laken is mijn kindje, ik doe mijn job heel graag,” zegt vrederechter Martine Mosselmans bij de start van het nieuwe gerechtelijk jaar. “Maar met al die hervormingen en besnoeiingen wordt ons werk er niet makkelijker op. De scheiding der machten betekent ook dat justitie ons de nodige middelen moet geven.”
H
et vredegerecht van Laken, het vijfde kanton van Brussel, is momenteel gevestigd op de derde verdieping van een doorsnee flatgebouw aan de HoubaDestrooperlaan. Het is een appartement met twee grote ruimtes en een minuscule keuken, te bereiken via een piepklein liftje. “Als het zitting is, staan de burgers tot op de trap,” zegt rechter Mosselmans. De medewerkers van de griffie zitten op een kluitje in de ene ruimte. De andere kamer is omgevormd tot raadzaal. Ook het bureau van Mosselmans staat er, achter enkele boekenkasten. “Neen, ik heb hier geen eigen kantoor.” Maar dat vindt ze allemaal niet erg want er is beterschap op komst. De Regie der Gebouwen is enkele maanden geleden immers begonnen met de renovatie van het eigenlijke vredegerecht van Laken in de Fransmanstraat, iets waar Mosselmans sinds haar benoeming in 2007 voor gevochten heeft. “Het gebouw, dat dateert van begin twintigste eeuw, was compleet verloederd en ook niet toegankelijk voor mindervaliden. Als je een venster opendeed, brak het af, delen van het plafond kwamen naar beneden, de vloerbekleding en zonnewering zaten vol vlekken, de muren waren al twintig jaar niet geschilderd en er was ook geen eetruimte voor het personeel. Het gebouw straalde een verschrikkelijk oubollige justitie uit.” Mosselmans rekent erop dat ze volgend voorjaar opnieuw kan verhuizen naar het gerenoveerde gebouw. Maar honderd procent zekerheid heeft ze niet. Want er bestaat nog altijd een plan om alle vredegerechten van Brussel-Stad, dus ook dat van Laken, te centraliseren rond het Poelaertplein. “Men hoopt op die manier te besparen. Je krijgt dan inderdaad een schaalvergroting, maar ik betwijfel of het allemaal zo efficiënt wordt. Door in Laken te zitten kan je immers veel korter op de bal spelen. In huurkwesties doe ik al vlug een plaatsbezoek, eerder dan een dure expert aan te duiden. De drempel ligt hier ook veel lager. Voor vele Lakenaars is het centrum te ver. Ik merk het nu al. Sinds wij weg zijn uit de Fransmanstraat, hét multiculturele, maar ook arme hart ADVERTENTIE
Inschrijvingen tot 30 september Kinderateliers (6 tot 11) Jeugdateliers (12 tot 17) Volwassenen (vanaf 18) beeldende kunsten: beeldhouwkunst, fotokunst, interactieve media (mediakunst), keramiek, schilderkunst, tekenkunst, toegepaste grafiek (grafische vormgeving), vrije grafiek Volwassenen (vanaf 18) kunstambachten / conservatie-restauratie: glas-in-lood, hout-meubel, polychromie, schilderen, smeden, steen-beeld en textiel.
www.academieanderlecht.be info@academieanderlecht.be
van Laken, krijgen we veel minder volk aan de balie. Het vredegerecht moet absoluut naar die buurt terug. De overheid mag zich niet terugtrekken uit de achtergestelde wijken van de hoofdstad.”
“De werklast is heel hoog. En door alle besparingen is er steeds minder personeel”
Tot nu toe was u ook bevoegd voor familiezaken, meer bepaald voor dringende en voorlopige maatregelen bij huwelijksproblemen en geschillen over onderhoudsgeld. Dit valt weg nu er, sinds deze week, familierechtbanken zijn. Een goede zaak? Mosselmans: “Tot hiertoe moest je voor een scheiding langs bij de vrederechter, de rechtbank van eerste aanleg en vaak ook bij de jeugdrechtbank. Dat is niet efficiënt. Nu wordt de hele scheiding behandeld door de familierechtbank, die behoort tot de rechtbank van eerste aanleg. Ik weet alleen niet of die even laagdrempelig zal zijn, met name voor de dringende en voorlopige maatregelen. Ik vrees dat mensen vlugger een advocaat onder de arm zullen moeten nemen. Het vredegerecht staat veel dichter bij de burger.” In de plaats van de familiezaken krijgt de vrederechter voortaan het hele pakket van de wilsonbekwamen op zijn bordje.
JUSTITIE > NOG STEEDS GEEN BEVEILIGING IN BRUSSELSE VREDEGERECHTEN
‘Een alarmknop zou
een geruststelling zijn’ WIE IS MARTINE MOSSELMANS? • •
•
•
•
Geboren in 1959 Studeerde voor Maatschappelijk Werker en behaalde daarna het diploma Rechten Advocaat aan de balie van Brussel van 1985 tot 2007 In januari 2007 benoemd tot vrederechter van het vijfde kanton Brussel Woont sinds vijftien jaar in Brussel-Stad HUB
Waarmee houdt een vrederechter in Laken zich bezig. Burenruzies? Martine Mosselmans: “Dat denkt iedereen maar het klopt niet. Wij zijn weliswaar bevoegd voor erfdienstbaarheden en burgers kunnen ook naar ons komen voor een verzoening, bijvoorbeeld bij een conflict over lawaai of het buitenzetten van de vuilniszakken. Maar het gros van ons werk zijn huurkwesties en onbetaalde facturen, met name van gas, elektriciteit en telefoon. Dat soort zaken stijgt alsmaar, onder meer door de crisis. We zitten aan 5.000 à 6.000 zaken per jaar.”
Mosselmans: “Klopt. Nu doen wij alleen de voorlopige bewindvoering, toch een kleine duizend dossiers. Wanneer mensen, meestal om medische redenen, niet in staat zijn hun goederen te beheren, stellen wij een voorlopige bewindvoerder aan. Het gaat om ouderen, maar ook bijvoorbeeld om mensen die een zwaar ongeluk gehad hebben. Sommigen hebben betrouwbare familieleden, maar zeker in de grootstad zijn er velen die helemaal niemand hebben.” “In de nieuwe regeling worden wij ook bevoegd voor de verlengd minderjarigen, de onbekwaamverklaarden en de zogenaamde verkwisters. En het gaat niet alleen meer om de goederen, maar ook om de bescherming van de persoon. Bedoeling is dat hen zo weinig mogelijk autonomie ontnomen wordt. Dat wordt dus maatwerk, het betekent wel dat er tienmaal zoveel zittingen in aanwezigheid van de wilsonbekwame nodig zullen zijn. Daarvoor moet men ons dan ook de middelen geven.” Hoe ziet uw werkweek er doorgaans uit? Mosselmans: “Op maandagochtend bezoek ik de mensen die onder bewind staan, vaak in rusthuizen. ‘s Namiddags is er raadkamer waarbij zaken achter gesloten deuren behandeld worden. Dinsdagochtend zet ik de bezoeken voort en in de namiddag ga ik voor huurzaken ter plaatse kijken. Elke woensdag is er zitting in het Brugmannziekenhuis
Vrederechter Mosselmans wil straks terug naar de Fransmanstraat. “Het vredegerecht hoort in het multiculturele hart van Laken.”
BDW 1440 PAGINA 5 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
voor geesteszieken die daar gedwongen opgenomen zijn. Die vonnissen moeten de dag zelf de deur uit. Dat doe ik dus ‘s namiddags. Donderdagochtend is het dan openbare zitting, voor alle kwesties van huur en onbetaalde facturen. Dan heb ik alleen nog de namiddag en de vrijdag om alle vonnissen te schrijven. Vaak is het dan ook weekendwerk.” De werklast is dus hoog? Mosselmans: “Heel hoog. En door alle besparingen is er steeds minder personeel. Normaal zouden op de griffie acht mensen moeten werken. Ik heb er nu, met veel moeite, zes. Tot april zat ik zonder hoofdgriffier, vijf jaar lang. Ik vind dat als de wetgever een personeelskader vastlegt, de uitvoerende macht dat moet invul-
De vrederechters moeten maar mobieler worden, zo luidt het.”
ders geregeld: daar wordt sinds de hervorming onder alle vrederechters en politierechters een korpsoverste benoemd.”
Heeft de recente splitsing van het gerechtelijk arrondissement Brussel gevolgen gehad voor de vredegerechten? Mosselmans: “Jazeker. De Brusselse vredegerechten zijn weliswaar tweetalig gebleven. Tachtig procent van de zaken verloopt in het Frans. Maar daar waar de vrederechters vroeger zelf ook korpsoverste waren en dus autonoom waren, vallen we nu in Brussel onder de Nederlandstalige en Franstalige voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg. Die zouden al onze facturen moeten tekenen, het personeel evalueren, lekkages oplossen, kortom de hele
Leidt de grotere etnische diversiteit in de samenleving tot meer juridische geschillen? Mosselmans: “Je krijgt inderdaad steeds meer mensen met andere gewoonten. Maar die hebben volgens mij minstens zoveel te maken met het verschil in sociale klasse als met het verschil in culturele achtergrond. Ik krijg wel vaker mensen voor me die noch Nederlands noch Frans spreken. Dat men dat evident vindt, is raar. Ik denk dat niemand het in Frankrijk of Marokko in zijn hoofd zou halen om voor de rechter een andere taal te spreken. Ik zeg er ook altijd iets van. Soms krijg ik dan te horen dat ik racistisch ben.”
“Ik krijg steeds vaker mensen voor me die noch Nederlands noch Frans spreken. Dat men dat evident vindt, is raar.” len. Dat is scheiding der machten.” “Ook elders wordt bespaard. Nu heb ik één week per maand hulp van een toegevoegde vrederechter. Maar de toegevoegde vrederechters worden afgeschaft. En wellicht ook de plaatsvervangende vrederechters. Dat zijn advocaten die, zonder enige vergoeding, inspringen als de vrederechter niet kan zetelen, bijvoorbeeld vanwege een begrafenis.
Hebt u vaak te maken met agressie in de rechtbank? Mosselmans: “Dat valt mee, ik heb eigenlijk maar een keer slaag gehad. Op zich voel ik me niet onveilig. Maar een alarmknop zou toch een geruststelling zijn. Dat werd ons ook beloofd na de moord in 2010 op de vrederechter en griffier van het vierde Brusselse kanton. Maar de beveiliging van de vredegerechten in Brussel is nog steeds onbestaande. Ik hoop dat bij de renovatie in de Fransmanstraat nu toch een alarmknop wordt geïnstalleerd. Ik heb er nog maar eens op aangedrongen.” Bettina Hubo
organisatie van het vredegerecht moeten controleren. Maar die Brusselse rechtbanken van eerste aanleg zijn hele grote rechtbanken, de voorzitters hebben hun handen meer dan vol. Bovendien is de werking ook helemaal anders. De Brusselse vrederechters hebben dan ook een procedure aangespannen voor het Grondwettelijk Hof. Want in de andere arrondissementen is het an-
KLEINE OORLOGEN IN BEELD
Maandenlang volgde ze met haar camera Guy Rommel, vrederechter in Sint-Gillis, en de lokale bemiddelaars van Elsene. Wat haar vooral interesseerde, was de werkwijze van zowel rechter als bemiddelaars: luisteren naar alle partijen zonder meteen klaar te staan met
© VICTORIA CALLEJA
BRUSSEL – Cineaste Anne LevyMorelle, bekend onder meer van documentaires over Brussel en over het Sint-Pietersziekenhuis, leverde zopas haar nieuwste film af, ‘Casus Belli’, over de kleine oorlogen die burgers soms uitvechten over vuilnis, parking, huur, schulden en andere kwesties die het samenleven zwaar kunnen bemoeilijken.
Anne Levy-Morelle. een mening. “Heel weinig mensen doen dat nog tegenwoordig.” Ook had ze oog voor de verschillen
in aanpak. “Rechter en bemiddelaars behandelen vaak dezelfde onderwerpen, maar ze hanteren een andere methode en stijl. De rechter komt autoritair, ontzagwekkend en theatraal over, een beetje negentiende-eeuws. De bemiddelaars werken zonder enige hiërarchie, heel erg eenentwintigste-eeuws. Ze komen soms tot oplossingen die in de prakijk heel goed werken, maar hun aanpak kost wel heel veel tijd.” Levy-Morelle werkte bijna vier jaar aan de documentaire. “Een rechtbank is niet meteen de plek waar je kan binnenstappen en beginnen draaien. Je moet toelatingen vragen, ook aan de burgers. Dat is niet evident. De meesten zijn toch behoorlijk gestresseerd als ze voor de rechter moeten verschijnen.” Bettina Hubo ‘Casus Belli’, vanaf 17 september in Flagey, www.flagey.be
ADVERTENTIE
Inschrijven kan tot 30 september info@academieanderlecht.be www.academieanderlecht.be www.facebook.com/ academiebeeldendekunsten.anderlecht fabriekartistiek.tumblr.com
© SASKIA VANDERSTICHELE
Volwassenen (vanaf 18 jaar) Beeldende kunsten + Kunstambachten / conservatie-restauratie Kinderateliers (6 tot 11 jaar) Jeugdateliers (12 tot 17 jaar)
Dapperheidsplein 17, B-1070 Anderlecht T 02 523 03 71
• woensdag 10/09 (13.30 u. - 21.15 u.) • zaterdag 13/09 (9 u. - 17 u.)
Alle ateliers staan voor u open. U kan er deelnemen aan:
DEMONSTRATIES • LEZINGEN ACTIVITEITEN•WORKSHOPS (aangepaste kledij kan gewenst zijn)
Breng familie, vrienden en kennissen mee! Tot dan!
BDW 1440 PAGINA 6 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
het Justitiepaleis gaan leegroven, want de Duitsers hadden er allemaal goederen achtergelaten: schrijfmachines, schoenen, handschoenen, ... Ook waar nu het Joods Museum is, waren de Duitsers geïnstalleerd en werd er na hun vertrek geplunderd. Mijn vader was ondanks alle risico’s niet binnen te houden en is uiteindelijk ook naar buiten gegaan. Hij zei dat hij met zijn eigen ogen de Duitsers wou zien vertrekken. Bij het Justitiepaleis is hij Jacques tegengekomen, een beruchte Jood die veel andere Joden heeft verklikt. Mijn vader heeft hem toen gezegd: ‘Het wiel draait.’ Nadien is Jacques bij verstek veroordeeld. Hij is nooit meer teruggezien.”
Eau de cologne
Een uitzinnige menigte verwelkomt de geallieerde troepen tijdens de Brusselse Bevrijding.
© BELGAIMAGE
Zeventig jaar geleden > Brussel bevrijd: 3 september 1945
‘De Tommies zijn daar’ BRUSSEL – Deze week is het zeventig jaar geleden dat Brussel werd bevrijd van de Duitse bezetting. De Tweede Wereldoorlog was daarmee nog niet voorbij. Veel verzetstrijders trokken mee met de geallieerden om de rest van het land te bevrijden. Maar voor de gewone Brusselaars was de Nazibezetting tenminste voorbij.
I
n Brussel was de bevrijding een veel groter feest dan het eind van de Tweede Wereldoorlog,” zegt Inge Schneid, een van de drie ‘gewone’ Brusselaars waaraan we vroegen hoe ze zich die tijd herinneren.
Rookpluim Albert Guyaux was negen jaar en woonde in Elsene, vlakbij de kazerne. Heel de oorlog lang speelde hij in die buurt op straat en deed heel wat indrukken op. Al op 2 september zag hij hoe de Duitsers hun biezen pakten. Met karren, vrachtwagens, alles wat maar rijden kon, waren ze richting Leuven vertrokken. “Het was een vreemde dag. Aan de ene kant was alles zo rustig. Er waren geen patrouilles meer, sommige mensen hingen de Belgische vlag al uit. Maar de Gestapo was er nog wel, en ook die dag zijn er nog verzetsstrijders doodgeschoten, onder andere op de Regentschaplaan, waar een gedenkplaat hieraan herinnert. De geallieerden waren nog op meer dan 100 kilometer van Brussel. We
vroegen ons af wat er ging gebeuren. Er stond ook een trein klaar waarmee gewonde soldaten onder toezicht van het Rode Kruis terug naar Duitsland moesten gaan, maar die trein is nooit vertrokken. Hij werd geplunderd en mensen vertrokken met al het medisch materiaal en de medische apparatuur.” Wat de kleine Albert Guyaux niet kon weten, was dat er op dezelfde dag aan het Zuidstation ook een trein vol Belgische gevangenen door verzetstrijders werd bevrijd. Op 3 september trokken de geallieerden om twee uur de stad binnen: Engelse militairen en ook de brigade Piron die bestond uit gevluchte Belgische en Luxemburgse militairen. Op veel websites staat dat ze langs de Tervurenlaan binnenreden, maar dat klopt niet. Ze kwamen vanuit Doornik naar Brussel via de Bergensesteenweg. Hans Bogaerts die als twintigjarige kunststudent in Laken woonde, was bij de eersten die de bevrijders zagen. “De geallieerden kwamen de stad binnen, terwijl de
Duitse soldaten de stad nog verlieten. Ik zag hoe ze elkaar kruisten. De Engelsen lieten de Duitsers weggaan. Boven de stad zag ik een grote rookpluim uit het Gerechtshof opstijgen.” Albert Guyaux zag die ook vanuit Elsene.
‘Het wiel draait’ Inge Schneid bevond zich vlak onder die rookpluim in de Marollen, waar ze vijf eindeloos lijkende jaren als halfjoodse Oostenrijkse vluchtelinge achter de rug had. Ze moest er twee nieuwe talen leren: Frans en Brussels. Nog altijd is haar verhaal over die tijd doorspekt met echte Brusselse woorden en zinnen, flarden gesprekken die ze zich herinnert. De Duitsers werden in Brussel bijvoorbeeld ‘doches’ genoemd, en niet ‘boches’. Voor een goed opgevoed meisje uit de Weense middenstand was het volkse leven in de Marollen een cultuurschok. Toch was de Marollen volgens haar een ideale plek om zich in die tijd aan het oog van de Duitsers te onttrek-
ken. Haar vader kon piano spelen in de talrijke volkscafés, terwijl haar moeder zich bezighield met smokkelen, en ze konden rekenen op veel solidariteit van allerlei buren. Maar hun leven hing toch altijd aan een zijden draadje. Heel de oorlog lang luisterden ze elke dag naar de BBC om goed op de hoogte te blijven van de gebeurtenissen. “Vlak voor de bevrijding was het signaal van de BBC plots veel beter. De Duitsers konden de radio blijkbaar niet meer storen, dus begrepen we dat er iets op til was. En toen kwam het nieuws. Het werd van mond tot mond doorgegeven en verspreidde zich door de stad als in golven. Sinds de geallieerden in Normandië waren geland, hadden we vol ongeduld op dit nieuws gewacht, en eindelijk hadden ze dan Brussel bereikt. Maar mijn ouders beslisten dat we vooral binnen moesten blijven. We kwamen uit Oostenrijk en zodra we spraken, dachten de mensen dat we Duitsers waren. We waren al vaker mishandeld omdat we voor Duitsers werden aanzien. Dus bleven we binnen en zagen we vanuit ons raam hoe de mensen langs de Miniemenstraat terugkwamen van het Justitiepaleis, met hun handen vol dozen. Die mensen waren
Iedereen was onder de indruk van het plunderen. De familie van Albert Guyaux was zwaar getroffen door de oorlog: zijn vader kwam in 1942 met een voorgoed gebroken gezondheid terug uit krijgsgevangenschap en hun huis ging verloren in het bombardement van Elsene, Etterbeek en Evere. Toch was hij als jongen gechoqueerd door het plunderen van de medische trein. Hans Bogaerts trok tijdens het plunderen zijn stoute schoenen aan en ging zelf een kijkje nemen aan het Eeuwfeestpaleis van de Heizel. Hij kon er met eigen ogen zien wat een decadente berg goederen de Duitsers achterlieten. Hij gleed bijna uit over de condoomverpakkingen die uit grote dozen waren tevoorschijn gekomen. “In twee soorten: de gewone Sanex voor de Wehrmacht en de andere ‘tropenbestendig’ voor het Afrikakorps. Er waren ook grote flessen eau de cologne, echt Keuls water van het merk 4711. Sommige mensen dachten dat het wijn was tot ze ervan geproefd hadden. En er waren hopen postkaarten met portretten van de grote Nazihelden erop, waarschijnlijk voor de soldaten, zodat ze groeten naar huis konden sturen.”
Piano’s door het raam Meteen begonnen er ook afrekeningen. Ook dat maakte indruk op alledrie en was voor hen even beangstigend als alle andere oorlogsgeweld. “Er waren zeker mensen die voor hun daden verantwoording moesten afleggen, maar dat moest niet op die manier gebeuren”, zegt Inge Schneid. “Weerstanders van het laatste uur”, noemt Albert Guyaux ze, want de echte verzetstrijders hadden volgens hem belangrijkere dingen te doen. Vooral bij Hans Bogaerts is dit een ongemakkelijke herinnering: “Ik was kunststudent aan Saint-Luc in Schaarbeek, en die studiejaren waren eigenlijk een fijne tijd met veel films en muziek. Duitse films en muziek, natuurlijk. Mensen gingen massaal naar de cinema om te besparen op verwarming thuis. Ik heb nog een werkje dat ik in die tijd maakte: je ziet dat we ook in SintLukas toen dingen maakten die erg lijken op de Duitse stijl van toen. Het was erg te zien hoe mensen die we kenden onterecht verdacht werden en hun huizen geplunderd. Piano’s die door de ramen worden gekieperd ... mooie dingen maak je toch niet zomaar kapot.” Toch overheersten gevoelens van opluchting en vreugde. Albert Guy-
BDW 1440 PAGINA 7 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
De Adolphe Maxlaan tijdens de Bevrijding.
aux herinnert zich nog dat het bij hen in Elsene al acht uur ’s avonds was toen de geallieerden eindelijk in Etterbeek waren: ‘Opeens was er een enorm lawaai in de straten. Dat waren de tanks die aan kwamen rijden. In een klap waren de straten vol mensen. Iedereen ging uit de bol.’ In de Marollen werd de volgende dag, op 4 september, al meteen de begrafenis van Hitler geënsceneerd. Een gedenkplaat in de Voorzorgstraat herinnert nog aan die gebeurtenis, maar Inge Schneid die enkele straten verder woonde heeft het toen niet geweten. “Ik herinner me wel dat de straten werden versierd. Er werden koorden gespannen tussen de huizen, en daaraan bengelden allemaal preistokken. Waarom prei? Ze versierden de straat met wat
In de Marollen werd de begrafenis van Hitler geënsceneerd.
ze hadden. Zo waren de Marollen: prachtig op een primitieve manier. Ze hadden misschien ook radijsjes kunnen ophangen, maar vlaggetjes waren er gewoon niet. Het zag er heel feestelijk uit.”
Historische dagen Inge Schneid had ook haast om de geallieerden te begroeten. Alle mensen uit de Marollen stroomden naar de Beurs. Het was er zo druk dat ze bijna bezweek in de massa. Telkens als er iemand riep ‘De Tommies zijn daar’ ontstond er een grote deining. “Ik wou zo graag op een jeep klimmen, maar het is me niet gelukt. Ik was hen zo dankbaar voor de bevrijding.” In de buurt van Albert Guyaux gingen de oorlogsactiviteiten nog even
ALBERT GUYAUX:
“Er was een enorm lawaai in de straten. Dat waren de tanks die aan kwamen rijden. In een klap waren de straten vol mensen”
Uit het Justitiepaleis kwam een rookpluim naar boven.
verder. De geallieerden installeerden zich op het Oefenplein in Etterbeek om de stad te verdedigen. “Je moet weten dat er de dag na de bevrijding nog obussen op de stad zijn gevallen die burgers hebben gedood. Omdat ik bij de Welpen was, gingen we de Engelsen helpen om putten te graven waarin de kanonnen moesten worden opgesteld. Ze gaven ons soldatenkoeken met sinaasappelmarmelade. Zoiets hadden we nog nooit geproefd!’ Hij haalt enkele oude foto’s te voorschijn: een hemel vol vliegtuigen boven Etterbeek. “Dat is de operatie Market Garden. Bij de ULB was er een vliegveld van waaruit wel 35.000 Engelse, Amerikaanse en Poolse parachutisten Arnhem moesten bevrijden. Maar
het grondleger was nog niet in Arnhem geraakt. De Duitsers waren daar nog toen de parachutisten werden gedropt, zodat de helft van hen al waren doodgeschoten voor ze de grond bereikten.” Al wie deze historische dagen heeft meegemaakt, heeft heel wat te vertellen. Albert Guyaux schreef een boek Le bombardement d’Ixelles et d’Evere dat hij in eigen beheer uitbracht. Inge Schneid schreef haar verhaal neer in het boek Exil aux Marolles dat in 2009 bij uitgeverij Couleur Livres verscheen en een absolute aanrader is voor elke Brusselaar.
Jo Goovaerts
ADVERTENTIE
DEMENTIE in de bib 15 - 20 september 2014 Van maandag 15 tot zaterdag 20 september zetten volgende bibliotheken het thema dementie in de kijker. Op deze uren kan je er spreken met een medewerker van Expertisecentrum Dementie brOes:
JETTE ma 15 sept 14 u - 19 u SCHAARBEEK di 16 sept 12 u - 16 u MUNTPUNT di 16 sept 14 u - 17 u LAKEN woe 17 sept. 14 u - 19 u OUDERGEM woe 17 sept 14 u - 19 u SINT-JANS-MOLENBEEK woe 17 sept 14 u - 19 u
KOEKELBERG vrij 19 sept 09 u - 12 u ANDERLECHT vrij 19 sept 12 u - 17 u SINT-AGATHA-BERCHEM vrij 19 sept 14 u - 18 u WaBo (ROZENBERG) zat 20 sept 10 u - 12 u UKKEL geen contactmoment SINT-PIETERS-WOLUWE geen contactmoment Met de steun van de
ADVERTENTIE
DE NIEUWE
SPORTGIDS IS ER !
P-PRAAT Het kan zijn dat u ons soms niet gelooft, en wij hebben graag dat onze lezers kritische burgers zijn. Maar leest u maar even wat Didier Gosuin (FDF), de nieuwe Brusselse minister van Economie, in Le Soir van afgelopen weekend zegt over politiek: “Je garde un regard très critique par rapport à ce monde politique qui est quand même très artificiel. Je n’ai pas d’amitié en politique (...) Je ne passe pas mes vacances avec personne du parti car je suis très méfiant. Je reste sur mes gardes, je ne leur dois rien.” Nou, het lijkt wel of we in de persoon van Didier de Grote Prijs Politiek Pessimisme hebben gevonden. En zo gaat het nog verder in Le Soir. Zo zegt Gosuin, die al eens Brussels minister was van 1989 tot 2004 – zo lang heeft de mens moeten afzien – nog: “Je me souviens être entré en colère après un dîner d’un gouvernement bruxellois chez Bruneau. J’étais gêné, je suis parti, j’étais terriblement en colère. Ces types qui se commandaient des bouteilles à 500 euros!” Maar deze willen we u niet onthouden: “Aux éléctions de ‘89, les gens se disaient que le FDF allait disparaître car la Région avait été créée. C’était un peu une situation semblable à ces élections-ci. Et on est au pouvoir!” Uw commentator kan dus, tezamen met Didier, besluiten dat er gelukkig nog immanente gerechtigheid bestaat.
CHIEN ÉCRASÉ
VRAAG HEM AAN OP
SPORTINBRUSSEL.BE ADV_BDW_sportgids2014_125x178_DEF.indd 1
Duik samen met tvbrussel de nacht in. Laat je verrassen door grote en kleine verhalen uit de hoofdstad die anders het daglicht niet zien. Een exclusieve feel-good reeks, elke vrijdagavond op tvbrussel of online via tvbrussel.be
tvbrussel
We vragen ons dus al de hele tijd af hoe cognac orangé eruit ziet. Misschien houdt het Syriëstrijders wel tegen om op een MIVB-bus te kruipen.
29/08/14 11:03 ADVERTENTIE
De Nacht
tvbrussel.be
Af en toe is het toch lachen geblazen met onze collega’s van La Libre Belgique. Doodserieuze krant nochtans. Heel wat anders dan Le Soir, waar België iedere dag gered moet worden, Joëlle Milquet onheus moet behandeld worden tijdens een off-the-record-interview en, als dat alles mislukt, Béatrice Delvaux van stal wordt gehaald om te zeggen dat het allemaal de schuld is van de baarlijke duivel, drieletterwoord met liggend streepje. Maar dus, La Libre Belgique. Daar kan men nog eens mee lachen. Zoals vorige week toen Christian Laporte – ook een senior writer, bijna even goed als die van ons, maar geen marxist – in z’n eentje heel het vrijzinnige Brusselse establishment uitlachte toen die problemen hadden met de geaardheid van een Vlaamse homo die les wilde geven aan bloedjes van Brusselse kinderen. Iets lichtvoetiger: het artikel van deze week dinsdag in La Libre over de nieuwe MIVB-bussen. Leest u even mee: “Ces nouveaux modèles apportent une capacité augmentée et plus de confort, promet la STIB. En ce qui concerne leur look, la société de transport a opté pour des sièges en cuir d’une couleur cognac orangé.”
@tvbrussel
ADVERTENTIE
Hernieuw je abonnement op mivb.be en beleef de start van het nieuwe schooljaar met Ed Sheeran ! OP 1 AAN KO 1 BONUS TRACK GRATIS
l
WEDSTRIJ D mivbmusic .be 20 CONCERT x 2 TICKETS 2x2 M EET AN D GREETS
ED S H EER AN
NEEM DEEL AAN DE ED SHEERAN-WEDSTRIJD VAN DE MIVB EN MAAK KANS OP : • 2 x 2 meet & greets op de dag van zijn concert op 4/11 in Brussel • Tientallen concerttickets • Gesigneerde albums • En heel wat Ed Sheeran goodies: sweatshirts, armbandjes,… Waag je kans op mivbmusic.be! Daarbovenop krijg je bij elke aankoop via het nieuwe BOOTIKonline platform een gratis download van een exclusief Ed Sheeran-nummer.
www.mivb.be
BDW 1440 PAGINA 10 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
© KIM VERTHé
Economie > Airbnb test hoe het taksen kan doorstorten
Portland, waar stad en Airbnb elkaar omarmen PORTLAND – Net zoals in andere Europese hotspots zet Airbnb almaar meer voet aan de grond in Brussel. Hoteliers en regelgevers kijken ernaar met argusogen. Maar in het Amerikaanse Portland is weinig sprake meer van koudwatervrees. De stad slaat de handen in elkaar met Airbnb. Op jaarbasis zal het miljardenbedrijf van CEO Brian Chesky er de vaak ontweken toeristentaksen inzamelen bij zijn gebruikers, en zo Portlands stadskas mee spijzen. Als het in de kleine metropool meevalt, volgen andere steden. BDW ging luisteren hoe de vork er precies aan de steel zit.
I
n de bosrijke Amerikaanse staat Oregon, langs de westkust en in de schaduw van Seattle, ligt Portland, daar waar doorgewinterde fietsers, DIY’ers, biologische tuinboeren, veganisten, foodtruckers en innovatoren voorrang krijgen. De stad meet zichzelf het imago van buitenbeentje aan. De officieuze stadsleuze ‘Keep Portland Weird’ prijkt wit op enkele zwarte gevelmuren. Portland heeft de crisisjaren doorgeslikt en is aan het boomen. De bouwsector en het zakenleven bereiken nieuwe hoogtes en de hotelsector gaat het voor de wind. De populaire Amerikaanse televisiereeks Portlandia geeft de toeristische sector een duw in de rug en ook
de opkomende deeleconomie krijgt zuurstof.
Gastkoppel Een zomerse zondagavond, eind juli. In de residentiële buurt Laurelhurst zoeken we naar het huis van Susan Carter en Bob Low. Sinds ‘Sue’ en Bob tijdens verbouwingswerken enkele jaren geleden hun onderbenutte studioruimte herontdekten, bieden ze de lege ruimte aan voor korte huurperiodes via Airbnb. “Plots kregen we mensen over de vloer van overal, van Florida tot Amsterdam,” zegt Bob. “De meesten wilden ook specifiek in onze buurt verblijven, wegens vrienden of familie of voor een kort werkverblijf. Hier zijn na-
melijk weinig hotels. En toegegeven, een extra cent bijverdienen, was voor ons een aanlokkelijk idee.” Maar na een tijd diende een buur een klacht in. “Buren zijn vaak bang dat er parkeerproblemen rijzen, of dat er vreemden in de buurt komen,” betreurt Sue. Het koppel zocht uit hoe zich in regel te stellen. Dat bleek allerminst eenvoudig. “Ik vroeg op hoeveel het zou kosten om een kortetermijnverhuurlicentie te bekomen,” vertelt Bob. “Aangezien we in een residentiële buurt wonen, bleek dat onmogelijk. Toch zijn er een aantal b&b’s in onze buurt. Na grondiger research vernam ik dat het wel mogelijk was om een b&blicentie te bekomen, mits het betalen van enkele duizenden dollars en afhankelijk van enige goodwill van de buren. We vonden de regels voor kortetermijnverhuur complex en disproportioneel, en zijn naar het stadsbestuur gestapt.”
Nieuwe wetgevende code Sue en Bob rekenden de stad voor
ADVERTENTIE
Susan en Bob vormden mee regels rond toeristische logies in Portland.
dat het aantal verblijven ‘bij de locals’ via sites zoals airbnb.com of vrbo.com de afgelopen jaren minstens verdriedubbeld was, en dat
de autoriteiten jaarlijks een hoop inkomsten misliepen wegens geen adequaat vergunningsysteem. “Begin 2013 heb ik de som gemaakt,”
BDW 1440 PAGINA 11 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
In Portland mocht Airbnb, pionier in de deeleconomie, mee in het verhaal stappen. “Toen Airnbnb-medewerkers opvingen dat we aan de code werkten, zijn ze naar ons gekomen. Zij stelden voor om de toeristentaks (in Portland 6 procent op de adver-
In Portland verzamelt Airbnb sinds 1 juli de toeristentaksen.
+59%
+169%
+174%
Het aantal Airbnb-accomodaties in Brussel steeg tot ruim 3.000. Dat zijn er zo’n 60 procent meer dan afgelopen zomer.
Het aantal reizigers dat naar Brussel komt en in een Airbnb-accomodatie verblijft, is op een jaar tijd fors gestegen, met 169 procent.
Het aantal Brusselse reizigers dat Airbnb gebruikt, is tegenover vorig jaar bijna verdriedubbeld, of toegenomen met 174 procent.
tentieprijs van een verhuureenheid, nvdr.) in te zamelen bij de Portlanders die hun woning openstellen via hun site. ‘Prima’ dachten wij, want zo hoeven wij als overheid niet achter elk individu aan te gaan. En ook Airbnb plukt vruchten. Het bedrijf groeit, investeerders staan te popelen, maar tegelijkertijd hangen meerdere rechtszaken boven hun hoofd wegens oneerlijke concurrentiepraktijken. Dan moet je als be-
drijf proactief zijn,” aldus Grumm. Het in Portland ingezamelde bedrag kan oplopen tot een jaarlijks bedrag van een miljoen dollar (= 750.000 euro), een som die Portland integraal wil investeren in betaalbare huisvesting. De stad kampt immers met een groeiend probleem van daklozen. Naast takseninzameling engageert Airbnb zich in Portland ook om huisvesting te helpen voorzien bij rampen of om nieuwe
BRON: AIRBNB
Shared City Initiative
© KIM VERTHé
zegt Bob. “Toen waren er zo’n 1.500 toeristenkamers in Portland. Daarvan hadden er 20 een licentie. De 1.480 andere vertegenwoordigden samen een misgelopen verblijfstaks van zo’n 1,7 miljard dollar (=1,3 miljard euro).” Het stadsbestuur was wakker geschud en besliste het juridisch vacuüm op te heffen. Sinds deze zomer heeft Portland een wettelijk kader voor kamerverhuur voor korte termijn in residentiële wijken. In augustus is zopas een eerste code goedgekeurd voor eengezinswoningen; een tweede code voor multifamiliale wooneenheden volgt. “Elke huiseigenaar die zijn woning bewoont, kan voortaan maximaal twee kamers verhuren. Eenmalig betalen ze een bedrag van 180 dollar (= 137 euro) voor een licentie, die elke zes jaar vernieuwd moet worden. De aangifte gebeurt tweejaarlijks. Na de aanvraag controleert een inspecteur op de nodige veiligheidsvereisten, zoals een rook- en koolmonoxidedetector, elektriciteitsvoorzieningen en nooduitgangen. Als alles in orde is, kan je aan de slag,” legt Matt Grumm, beleidsmanager van commissioner Dan Saltzman, bevoegd voor huisvesting, uit.
buurten te promoten bij toeristen. Grumm koestert echter geen illusies. “Zelfs met deze nieuwe code zullen nog altijd etablissementen op websites circuleren die illegaal zijn. Maar wij werken sinds jaar en dag ‘klachtengedreven’: pas bij een klacht, gaan inspecteurs aan de
slag. Dat zal voorlopig niet wijzigen. De inspanning van exhaustieve controles weeg niet op tegen wat het oplevert. Maar intussen betaalt iedereen voortaan wel de verblijfsbelasting via Airbnb of andere verhuurwebsites.” Kim Verthé
QUID BRUSSEL?
Airbnb-gastheren, namen het soms niet nauw met brandveiligheid, verzekering, hygiëne of allerlei lasten. Voor de verkiezingen keurde het Brussels parlement daarom een ordonnantie goed voor toeristische logies. Doel was om het allesomvattend aanbod duidelijker te regelen. Die ordonnantie wordt nu omgezet in uitvoeringsbesluiten. Ministerpresident Rudi Vervoort (PS), sinds de laatste staatshervorming bevoegd voor toerisme, zegt dat die afhandeling ‘prioritair’ is, net als de overdracht van de zogenaamde ‘hotel city taks’ van gemeente- naar gewestniveau. Het is die citytaks die Airbnb in Portland inzamelt. Zou dit op termijn ook in Brussel kunnen? “Er zijn geen contacten noch plannen in die zin. Airbnb staat trouwens nog ver van het implementeren van dat systeem in de grote steden,” bemerkt Olivier Poelaert van B&Brussels. “Maar er is naast de toeristentaks natuurlijk ook nog het fiscale luik”, herinnert hij eraan. Uitbaters worden geacht btw te betalen op geleverde diensten zoals ontbijt en belastingen op onroerende inkomsten. KV
De Brusselse hotelsector kampt eerder met een overaanbod, daar waar in Portland de hotelmarkt in zijn geheel groeit. Reguliere hoteliers zijn er daar meer van overtuigd dat ze een ander publiek lokken. Tegenover de 17.000 officiële Brusselse hotelkamers bestaan zowat 5.000 kamers in de zogenaamde ‘parahotellerie’, zegt Rodolphe Van Weyenbergh van de Brusselse Hotelfederatie. “We zien een anarchistische evolutie.” De sector beklemtoont dat ze de concurrentie niet weg wil, “maar ze moet loyaal zijn.” Als voor alle logies de kwaliteitsnormen transparant geregeld zijn, volgt een eerlijke fiscaliteit, klinkt het. Grootste bekommernis is de reiziger beschermen, zegt de sector.
Regels in Brussel ‘prioritair’ In Brussel heerste lang een juridisch vacuüm. Iedereen kon kamers verhuren. Zolang je je etablissement geen ‘hotel’ noemde, golden geen voorwaarden. Nieuwe spelers, zoals uitbaters van Aparthotels maar ook
ADVERTENTIE
Iedereen welkom!
Ateliers Vanaf 11 september 2014
Aanbod workshops Qi Gong Begeleiding Badema Wekelijks op woensdag 12.30 u. - 13.30 u.
Textiel - Breien Begeleiding Dagmara Elke donderdagnamiddag 14.00 u. -16.00 u.
Van Verhalende Fotografie tot Film
Percussie en muziek Begeleiding Matias Iedere donderdagavond 18.00 u. - 20.00 u.
eater - Hedendaagse dans Begeleiding Noelia Iedere donderdagavond 18.00 u. - 20.00 u.
Begeleiding Inge Iedere donderdagavond 18.00 u. - 20.00 u.
Info 02/242 36 02 - brussel@deMens.nu - Volg ons op Facebook - www.deMens.nu
Brussel
Brussel
Deel nam kost e: eloo s
BDW REGIO
BDW 1440 PAGINA 12 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Leefmilieu > Actievoerders La Plaine zetten de strijd tegen de bouwwoede voort
‘De kettingen liggen al klaar’ tot zeven verdiepingen. Drie gebouwen, middenin de campus, die niets met de universiteit te maken hebben. En dat is nog maar het begin: er komen in totaal tien gebouwen. “Ik heb me na de vergadering onmiddellijk bij het comité aangesloten,” zegt Gomez. Ook buurtbewoners en verenigingen hebben zich aangesloten. “Het beste bewijs dat onze acties breed gedragen worden,” zo gaat Gomez voort, “is de 5.000 euro die we van verenigingen, studenten en buurtbewoners gekregen hebben om een advocaat in te huren.” Deze week begint het actiecomité opnieuw met geld in te zamelen en persberichten te versturen, ook een papieren petitie staat op de agenda. “We hebben de media nodig,” zegt Gomez. “Er zijn mensen die over onze acties lezen en met eigen ogen willen zien waartegen we protesteren, mensen die ons eerst zegden: ‘eigendom is eigendom, de promotor doet wat hij wil’, maar na een bezoek toch van mening veranderen.” “De dag dat de bulldozers aanrukken, staat een massa mensen klaar om zich aan bomen vast te ketenen,” zo belooft Gomez ons.
Protectionisme Actievoerder Gustavo Gomez: zowel ULB’er als buurtbewoner.
© BART DEWAELE
BRUSSEL – Het actiecomité La Plaine herneemt de strijd tegen het volbouwen van de groene ULB-campus. “We hebben een lijst klaar met mensen – studenten en buurtbewoners – die bereid zijn om zich aan bomen vast te ketenen,” zegt actievoerder Gustavo Lucena Gomez.
D
e ULB ligt er vredig bij op de laatste donderdagochtend van augustus. Er schijnt een waterig zonnetje, het grasperk is nat, de sfeer is vredig. Op minder dan tien minuten stappen van de Fraiteurbrug is er amper lawaai van het nochtans helse verkeer te horen en het uitzicht is prachtig. Wat een luxe om je hier als student tijdens de middagpauze of een springuur neer te vlijen. “Maar niet alleen studenten genieten van deze groene long,” zegt Gustavo Lucena Gomez. “Ook buurtbewoners hebben ze ontdekt.” Een bejaarde dame met witte poedel komt langs. Het lijkt alsof Gomez ze besteld heeft. Voor we aan ons gesprek beginnen wil Gomez een en ander duidelijk maken: de acties van het comité La Plaine zijn niet gericht tegen de ULB, en evenmin tegen de promotor. Gomez: “De ULB had het recht
om haar terreinen te verkopen en de promotor – die 50 miljoen euro neergeteld heeft voor de terreinen – volgt de logica van het kapitalistisch systeem waarin we leven: winst maken.” Het zal op het einde van ons gesprek duidelijk worden: de acties van La Plaine, inclusief het beroep bij de Raad van State, richten zich tegen de gemeente Elsene. Ook stelt het comité zich vragen bij de houding van Leefmilieu Brussel, dat zich onthield op de overlegcommissie. Een milieuadministratie die zich niet verzet tegen het volbouwen van een groene zone die te boek staat als belangrijk voor de biodiversiteit: Gomez heeft het er moeilijk mee om niet te denken dat er sprake is van politieke druk. Terwijl Gomez zijn erg gestructureerde uiteenzetting presenteert, groet hij keer op keer de – weliswaar schaarse – voorbijgangers. “Straks
wordt het hier veel drukker,” zegt hij. Gomez is al negen jaar aan de
lang gebeurde er niets. Er verschenen weliswaar bordjes met ‘privéeigendom’, maar omdat de ULB de terreinen verder onderhield letten de studenten zelfs niet meer op de bordjes. Tijdens onze wandeling laat Gomez een paar van de bordjes zien. Tot er drie jaar geleden een eerste
GUSTAVO GOMEZ:
“Onze acties worden breed gedragen, in een mum van tijd schonken sympathisanten ons 5.000 euro”
ULB verbonden, eerst vijf jaar als student fysica, de laatste vier jaar als doctorandus. “Ik woon sinds drie jaar ook in de buurt, ik spreek als ULB’er én als buurtbewoner,” zegt hij. De ULB heeft de terreinen al in 2007 verkocht aan vastgoedoperator Immobel, toen al wilden studenten de verkoop verhinderen, maar de verkoop ging door en jaren-
keer een stedenbouwkundig attest werd aangevraagd. Gomez: “Toen hebben studenten fysica en biologie een actiecomité opgericht. Bij de oprichtingsvergadering – in open lucht – waren meer dan honderd belangstellenden aanwezig.” De studenten waren verontwaardigd dat er op een terrein met rijk en erkende fauna en flora drie gebouwen komen van zes
Het actiecomité wordt protectionisme verweten, studenten en personeel die niet zouden willen dat er aan hun bevoorrechte omgeving wordt getornd. En deze prachtige omgeving, deze campus, is natuurlijk wel een voorrecht en een bijkomende troef om internationale studenten en onderzoekers aan te trekken. Gomez: “Deze groene ruimte is niet alleen belangrijk voor de biodiversiteit, ze is ook een belangrijke recreatieve zone voor studenten, ULB-personeel, buurtbewoners en scouts.” Maar ook: “Er komen luxeappartementen, daar hebben de universitaire gemeenschap noch de buurtbewoners iets aan.” En last but not least: “De mobiliteit is zeer slecht bestudeerd: de appartementen dateren duidelijk van de tijd dat er sprake was van kantoren voor de Europese Commissie op de Deltasite, en toch worden er nog altijd appartementen voor Europese ambtenaren gebouwd.” De gemeente Elsene beroept zich op het Gewestelijk Bestemmingsplan en het eigendomsrecht. Maar dat is volgens Gomez al te kort door de bocht: “Jij mag in je tuin die je eigendom is toch ook geen toren van 35 verdiepingen bouwen?” Danny Vileyn
© BAS SMETS
BDW 1440 PAGINA 13 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
De gemeente geeft de omwonenden de kans om feedback te geen.
Sint-Gillis > Bas Smets laat winnend ontwerp zien
Het Voorplein zoals het wordt Landschapsarchitect Bas Smets heeft in februari al de wedstrijd voor de heraanleg van een verkeersvrij Sint-Gillisvoorplein gewonnen. Nu worden drie dagen lang de ingediende projecten tentoongesteld. De heraanleg komt een stapje dichterbij. Het Sint-Gillisvoorplein heeft al vele jaren de naam een van de gezelligste pleinen van
Brussel te zijn, zeker ‘s zomers als het plein verkeersvrij is en de terrassen vol. Jammer genoeg was het plein niet permanent autovrij. Dat wordt nu anders, normaal moeten de werken voor het nieuwe plein in 2016 beginnen. Maar eerst moet er nog ‘gemasseerd’ worden. Bas Smets legt het winnend ontwerp nu voor aan de politie en de brandweer, marktkramers, de pastoor en de omwonen-
den. “Na de expo kunnen we de feedback van de omwonenden nog meenemen in het project,” legt Smets uit. Het wedstrijdvoorstel moet met andere woorden nog een finaal ontwerp worden. Heel opvallend is dat de bomen die nu het plein sieren verhuizen naar het pleintje voor de kerk en het Jasonplein. Bas Smets: “Het probleem met de bomen is dat ze nooit voldoende teelaarde kunnen hebben, ze hebben veel te weinig wortels, ze kunnen niet groot worden op schaal van het plein.” Bas Smets is er bovendien van overtuigd dat de gebouwen rondom het plein zonder bomen veel meer tot hun recht zullen komen. Bas Smets heeft het plein ingedeeld in vijf stroken die doorlopen tot aan de kerk. De vijf zones zullen telkens een hoogteverschil hebben van een tiental centimeter. De vijf stroken zijn ook een middel om het plein te structureren. De caféterrassen kunnen zich één of twee stroken toeëigenen, idem dito voor de markt en als er evenementen plaatsvinden kunnen ze desgevallend het hele plein toeëigenen. Bas Smets wil overigens de blauwsteen opnieuw gebruiken, maar hij wil de stenen – nu 20 centimeter op 20 – wel in tweeën zagen. Danny Vileyn De tentoonstelling Sint-Gillisvoorplein laat het ontwerp zien van de vier deelnemende architecten, laureaat Bas Smets heeft het zijne meer in detail uitgewerkt. Opening en presentatie op donderdag 4 september om 18 uur in het Volkshuis, Sint-Gillisvoorplein 37A. Naast Bas Smets en burgemeester Charles Picqué tekent ook bouwmeester Olivier Bastin present. De tentoonstelling loopt tot en met zondag 7 september van 10 tot 18 uur.
Moestuin bis voor Krakeel BRUSSEL – De sociale woonwijk Krakeel krijgt een collectieve moestuin. Buurtbewoners willen intussen de eigen moestuin een beetje verder nog steeds niet verlaten. Buurtbewoners hebben enkele maanden geleden een terreintje in gebruik genomen op de hoek van de Huidevettersstraat en de Krakeelstraat. Als protest tegen de bouw van vier sociale woningen (zie BDW 1438) hebben ze er een moestuin geïnstalleerd.. De sociale huisvestingsmaatschappij Brusselse Haard reageert nu op wat ze noemt een ‘illegale kraakactie.’ In een communiqué doet ze de plannen uit de doeken voor de volledige relifting van de sociale woonwijk Krakeel. Gevels krijgen een isolatie, er komen nieuwe liften en collectieve lokalen en kleine woningen worden vergroot. Jammer genoeg verdwijnen hierdoor enkele sociale woningen. De Brusselse Haard wil die gedeeltelijk compenseren met de vier sociale woningen, waar de bewoners zich tegen verzetten. Tegelijk plant de Brusselse Haard meer groen tussen de woonblokken. Zo ging gisteren een collectieve moestuin open. Die zou de illegale moestuin moeten vervangen. Maar daar willen de buurtbewoners niet van weten. Er is een overleg aangekondigd met Brussels minister van Wonen Céline Fremault (CDH), “maar daar hebben we intussen weer niets meer van gehoord,” aldus actievoerder Laurent. SVG
ADVERTENTIE
Wanneer herinneringen vervagen, blijft de muziek. Een ontroerend portret van mensen, mensen die leven met dementie. Doorheen de vier seizoenen volgen we de bewoners van Huis Perrekes in hun dagelijkse leven, gedragen door elkaar en hun omgeving. ‘Feel my love’ gaat over liefde en loslaten. Het is een film die kijkt naar wat er nog is, niet naar wat verloren ging. Op een lichte toon wordt het alledaagse leven van mensen met dementie in beeld gebracht, met muziek als rode draad. Regie Griet Teck Productie Wild Heart Productions Co-producenten Huis Perrekes & Canvas Met de steun van het VAF
dinsdag 16 september 2014 Muntpunt Brussel MUNT 6, 1000 BRUSSEL 17.30 u ontvangst met een hapje en een drankje 18.00 u vertoning van de film 19.15 u nabespreking met regisseur Griet Teck 20.00 u einde Inschrijven voor 12 september via broes@dementie.be
BDW 1440 PAGINA 14 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Mobiliteit > Kwinten Lambrecht heeft enkele tips voor Villo
Schouders recht, opgeheven hoofd en trappen maar BRUSSEL – Enkele weken geleden stond in deze krant letterlijk te lezen dat het slechte weer Villo heel wat parten heeft gespeeld. Welnu, de weerman mag niet de schuld krijgen van een falend, maar potentieel sterk merk, vindt Kwinten Lambrecht, die heel wat suggesties voor het deelfietsensysteem heeft.
BDWOPINIE Ik moet op een afspraak zijn. De volgende bus is er pas over een kwartier en er is geen metrostation te bespeuren, zoals wel vaker in Brussel. Ik spring op een Villo deelfiets, maar dan begint het te regenen... Teleurgesteld parkeer ik de fiets en besluit te voet verder te gaan. “Eureka, het ideale scenario”, moeten ze bij Villo gedacht hebben, “laten we regenachtig België als hoofdreden geven voor het slabakkende gebruik van onze service.” Fietsen is in Brussel de snelste manier om je te verplaatsen van A naar B. Met Villo hoef je je geen zorgen te maken over je fietsslot, en hoef je die verdomde heuvel niet meer op te
te maken, ofwel te experimenteren met semi-elektrische fietsen. Al blijft dat waarschijnlijk een toekomstdroom.
Stadssnelwegen Data zijn het nieuwe goud, wordt door technerds van Google en Facebook geopperd. Gelijk hebben ze, door middel van data analyses kunnen problemen worden opgespoord en opgelost. De MIVB bijvoorbeeld analyseert het Mobib-gebruik op al haar lijnen om zo de voertuigfrequentie of het tijdsschema aan te passen. Bij Villo hebben ze dat nog niet zo goed begrepen. De Zuidmarkt, een evenement dat altijd op hetzelfde moment plaatsvindt, wordt overstelpt met deelfietsen tussen 8 en 14 uur. Iemand moet toch zien dat station Kunst-Wet leeg
vrij straat om te ‘spieken’ bij andere steden en van de best practices te leren. Sinds de lancering van de New York Citi Bikes in 2013 is het concept een bloeiend succes. Maar ook dichter bij huis in Lyon, de stad die vaak vergeleken wordt met Brussel, ziet de situatie er helemaal anders uit. De fietsen zijn licht, het netwerk bereikbaar en het abonnement is geïntegreerd in de Lyon City Card, de toeristenpas van de stad. Ook al eens aan toeristen proberen uitleggen hoe Villo nu precies werkt? Well, actually…
Terwijl ze in Antwerpen nota bene op een wachtlijst moeten staan voor een ‘Velo’, stagneert het gebruik ervan in Brussel. Is Villo wel cool genoeg? Neen, de fietsen zien er niet hip uit. Dus moet je je als organisatie of/en Gewest afvragen hoe je meer mensen op de deelfiets krijgt. Brusselaars moeten fier zijn op de fiets waar ze op rijden. JCDecaux moet z’n stoute schoenen aantrekken door bijvoorbeeld een ontwerpwedstrijd te organiseren voor een hippe stadsfiets. Of waarom vragen we Bonom – de graffitikunstenaar
- niet om bepaalde stations te voorzien van een knap laagje verf? Van positief vandalisme gesproken. Aan creativiteit geen gebrek in Brussel, en wat schoon is wordt bemind. Uiteraard kan één organisatie alleen het Gewest niet doen fietsen. Brussel heeft een heuse infrastructuurachterstand opgelopen doorheen de jaren, door gebrekkige Gewestplanning maar ook door het njet van gemeentebesturen – zo getuigt de late introductie van Villo in een aantal ‘gegoede’ gemeenten. Voor heel wat inwoners is fietsen tout court geen optie, ze hebben schrik. Ikzelf ben ook bang; van de scheldpartijen, de optrekkende auto’s, de ongeduldige chauffeurs en de stadssnelwegen. Het Gewest heeft een heuse achterstand weg te werken op vlak van zachte mobiliteitsvoorzieningen en Villo kan hierbij een grote rol spelen. Mobiliteit staat niet stil, mobiliteit doet een stad leven. Wanneer ook de deelfiets er de brui aan geeft, wordt Brussel een werkstad en geen leefstad. Dus, Villo, schouders recht, opgeheven hoofd en trappen maar. Kwinten Lambrecht, Brussel-Stad www.lambyk.com
KWINTEN LAMBRECHT:
“Probeer Villo maar eens te bellen in het weekend of na de kantooruren wanneer je lek bent gereden in Ter Kamerenbos: computer says no” sjokken achteraf. Deelfietsen wakkeren in vele steden een beweging aan die veel verder reikt dan enkel fietsen as such. Villo biedt inwoners een milieuvriendelijk alternatief dat er tevens voor zorgt dat publieke ruimte totaal anders wordt ervaren en genoten. De slechte staat van de fietsen daarentegen is een vaak voorkomend probleem. Voor velen klinkt het waarschijnlijk niet onbekend in de oren dat er wel eens een pedaal afbreekt, een spatbord hapert, een zadel naar beneden schuift, een rem tegen het wiel blijft plakken. Na een slechte ervaring op weg naar bijvoorbeeld Kunst-Wet of het Park van Vorst weet je het wel: de volgende keer terug met het openbaar vervoer. À propos, je moet al Planckaert-kuiten hebben om met de Villo-tank een heuvel te trotseren. Daarom lijkt het aangewezen om ofwel de fietsen minder zwaar
is (en blijft) op werkdagen vanaf 16 uur? Ook wanneer een station al een twee dagen leegstaat, wordt het dan geen tijd om het te hervullen? De data van duizenden Villogebruikers, en hun routes, zijn gratis te raadplegen en toch slaagt men erin om er geen gebruik van te maken. Probeer Villo maar eens te bellen in het weekend of na de kantooruren wanneer je lek bent gereden in Ter Kamerenbos: computer says no. Ook de Facebookpagina, een medium waar meer en meer mensen gebruik van maken om gehoord te worden, was in augustus met vakantie, zo stond te lezen. Daar gaan als digital native mijn haren van rechtstaan. Volgens Benjamin Barber, politicoloog en stadsonderzoeker, komen innovaties zoals deelfietsensystemen voort uit communicatie en niet zozeer op basis van wetgeving. Dit zou betekenen dat het Villo zo
Als een station twee dagen leegstaat, moet het worden bijgevuld, vindt Kwinten Lambrecht.
© ANJA GALICIA
BDW 1440 PAGINA 15 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
BDWOPINIE
BRIEVEN VAN LEZERS lezersbrieven@bdw.be
© IVAN PUT
tikt Duits in Brussel. Schepen Karine Lalieux las twee zinnen in haar toespraak in het Nederlands; haar adjunct sprak geen enkel woord Nederlands. Toen ik haar vroeg of ze dit een tweetalige toespraak vond en ze door haar houding de Vlamingen schoffeerde kon ze enkel “Ja, ja” zeggen. Geen van de andere (Nederlandstalige) persjongens of -meisjes vond het nodig mij te beamen of eveneens een opmerking te maken. Ga met zulke gasten naar de oorlog - of in ’t verzet. Slechts één dame durfde mij tijdens de rondleiding aan te spreken en een verwijzing te maken naar de figuur van Karel Van de Woestijne waar zij noch ik iets van terugvond op deze tentoonstelling. Karel Van de Woestijne schreef van 20 augustus 1914 tot 21 november 1918 zeer interessante en gedetailleerde verhalen over het dagelijks leven in Brussel en werd terecht uitvoerig aangehaald in een artikelenreeks in Brussel Deze Week.
Menselijke driften door Danny Vileyn
Karel Adams, Gent © IBART DEWAELE
Plaatstekort
© ARCHIEF LACA
Er is in Brussel dus geen plaats voor 479 Nederlandstalige leerlingen. Bruno De Lille zei op tvbrussel dat de fout uiteraard bij de Vlaamse regering ligt: voor Groen geldt dat al wat Vlaams is, vals is. Waarom niet eens voor de eigen Brusselse, gemeentelijke stoep vegen? 22 procent van de Brusselse jongeren loopt school in het Nederlandstalig onderwijs. Welk percentage van de Brusselse gemeentelijke onderwijscapaciteit wordt ter beschikking gesteld van de Nederlandstaligen? Schattingen (want de Brusselse voogdijoverheid weigert cijfers ter beschikking te stellen) spreken van maximaal 10 procent. Mochten de Brusselse gemeentebesturen tegemoetkomen aan de Vlaamse vraagzijde (22 procent), dan zou er zich in Brussel geen Vlaams plaatstekort voordoen. Waarom zwijgen bepaalde Brussel-Vlaamse politici zo hardnekkig over dit zogenaamde ‘plaatselijk deficit’? Inhakken op de Vlaamse Gemeenschap moet hun gebrek aan politieke moed verdoezelen. Wanneer start het College van de Vlaamse Gemeenschapscommissie trouwens de reeds meermaals aangekondigde studie over het ‘gemeentelijk deficit’ tegenover de Vlamingen bij de 19 gemeentelijke besturen? Graag een eindverslag voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Guido Ghekiere, Brussel-Stad
Brussel tikt Duits Woensdag 20 augustus 2014 ben ik naar de persconferentie geweest over de tentoonstelling 14-18 Brussel
Matonge Met veel enthousiasme heb ik het artikel gelezen in verband met de vuiligheid en de geluidshinder die nu stilaan zullen verdwijnen. Mag ik u erop wijzen dat er toch enkele details van groot belang zijn. De naam ‘nachtbar’ zegt eigenlijk alles. Voor zover ik weet, gaan mensen vooral ‘s avonds of ‘s nachts naar zo’n plek om te zuipen en om aan de drugs te zitten. Soms eens om te dansen, wat veel lawaai met zich meebrengt. Wat naïef van u om deze bars te willen sluiten ‘s nachts. De kwestie van de vuiligheid wordt meestal veroorzaakt door de klanten zelf die uit de nachtbars op weg naar huis al hun smerigheid wegsmijten. Wij nodigen u uit om hier eens rond te kijken – ik wil zelfs het initiatief nemen om voor gids te spelen, als inwoner van de buurt. Vooral een mooie uitstap naar de Napelsstraat, Edinburgstraat, Ernest Solvaystraat en last but not least: een stuk van de Waversesteenweg. Deze straatnamen zijn al lang veranderd in ‘Ammoniakstraten’. Ik dacht dat wildplassen ook een misdaad was? Het is tijd dat die straten hun gewone naam terugkrijgen. En zoals in het artikel van vorige week vermeld stond: we wachten er al vijfentwintig jaar op... Ik wens mezelf en iedereen die dit al 25 jaar moet verduren: niet meer kunnen slapen, schoenen met uitwerpselen aan, vuiligheid naar huis moeten brengen enzovoort, nog een lang en een gelukkig leven toe.
Julianna Szekeres, Elsene
SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.
Het Paviljoen van de Menselijke Driften van Kunstenaar Jef Lambeaux in het Jubelpark blijft niet langer dicht voor het grote publiek. Dat is een goede zaak: de bevolking moet een belangrijk kunstwerk - eigendom van de overheid - kunnen aanschouwen. Nog belangrijker echter is dat velen ervan overtuigd waren dat het paviljoen om religieuze redenen gesloten bleef en zou blijven. Dat zou uiteraard onaanvaardbaar zijn geweest. Die ‘mythe’ is nu ontmaskerd. Het paviljoen ligt op een boogscheut van de Grote Moskee op een lap grond die Koning Boudewijn in 1967 voor een eeuw in bruikleen heeft gegeven aan het Saoedisch Koningshuis. Kwatongen beweerden zelfs dat de bruikleen Boudewijn, die niet erg op bloot gesteld was, goed uitkwam. In de jaren 1980 waren er plannen om een museum voor islamitische kunst in het paviljoen onder te brengen. En zoals ook de twee andere monotheïstische godsdiensten heeft ook de islam het niet erg op bloot begrepen. Lambeaux en islamitische kunst bleken onverenigbaar. Eenmaal het Jubelpark zijn afdeling islamitische kunst had vernieuwd, kan het paviljoen in theorie opnieuw open. Maar ondertussen was het paviljoen danig verloederd en bleef de aangekondigde restauratie uit. Wat de speculaties alleen maar deed toenemen. Zoals het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten terecht opmerkt, is de beeldengroep in Carraramarmer sinds de oprichting in 1887 met mythes omgeven. Jef Lambeaux beschouwde De Menselijke Driften als zijn meesterwerk. Over het paviljoen dat er rond moest gebouwd worden botste hij echter met Victor Horta. Horta bouwde een open paviljoen zonder voorgevel, Lambeaux wou een gesloten paviljoen met alleen zenitlicht. Twee ego’s botsten. Lambeaux kreeg zijn zin. Allicht heeft de katholieke pers de vrijzinnige Lambeaux ongewild geholpen. In de katholieke pers werd de wulpse beeldengroep ‘een obsceen abattoir’ genoemd, een ‘marmeren bordeel’ ook en een ‘demonische kontkneder’. Het paviljoen gaat mondjesmaat open, dat zou met praktische beperkingen te maken hebben. Drie namiddagen per week is niet veel, maar het is een begin. De opening wordt alvast een test om te kijken of de mythes die het paviljoen omgeven zich gaan vertalen in een niet te beheersen toevloed van bezoekers. Maar nog belangrijker is dat De Menselijke Driften niet langer aan het oog van kunstliefhebbers onttrokken worden. Zo hoort dat. Ook als de wulpse lijven zich in de buurt van een religieus gebouw, weze het nu moskee, synagoge of kerk bevinden. Een open samenleving als de onze verdraagt niets anders.
WAUTER MANNAERT
BDW 1440 PAGINA 16 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK
Jeroen Roppe: “Als radiozender willen we fris, funky en Brussels zijn.”
© BART DEWAELE
Media > Stadsradio FM Brussel bestaat 10 jaar
Van Prince tot Stromae ELSENE – FM Brussel schopte het tien jaar geleden van studentenradio tot heuse stadsradio. Om dat te vieren is er op 6 september een grote fuif in het Flageygebouw. In de aanloop daarnaar vroegen we nethoofd Jeroen Roppe naar de tien meest markante momenten van het voorbije decennium van 98.8 FM.
H
et begon in de Dansaertstraat, omstreeks het jaar 2000, toen Brussel Europese culturele hoofdstad was. Enkele studenten van het Rits besloten om
een radiozender te beginnen. Na vier jaar echter groeide de ambitie om verder te gaan. FM-Brussel-hoofd Jeroen Roppe vertelt: “Ik presenteerde en producete in 2004 verschil-
lende programma’s bij Studio Brussel, maar het project van de Rits-studenten kwam me ter oren. Op twee maanden tijd kon ik een ploeg samenstellen, en de politieke wereld was ook
meteen mee. Als locatie werd voor het Flageygebouw gekozen, van oudsher geassocieerd met radio, maar ook om de band met de andere Vlaams-Brusselse media tvbrussel en BDW te benadrukken. Maar het verhaal van FM Brussel laat zich nog het best vertellen aan de hand van tien markante momenten:
BDW 1440 PAGINA 17 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
© FM BRUSSEL
vond het feest plaats in het Flageygebouw. Overal stond toen volk, er kon niemand meer bij, maar sommige feestgangers gooiden toen hun inkombandjes van de eerste verdieping naar beneden zodat andere mensen toch nog binnen konden.” Het festival Couleur Café is een terugkerende vaste waarde voor ons. We willen graag zo aanwezig mogelijk zijn in de stad, en Couleur Café is ook zo’n gelegenheid om in de verf te zetten wie we zijn. De allereerste keer dat we op het festival aanwezig waren, in 2005, moesten we ons behelpen met een gammel tentje als studio. Maar dat is zo’n succes geworden – artiesten kwamen en gingen en amuseerden zich met ons, live tijdens de uitzending - dat we toen doorhadden dat we een volwassen radiozender waren geworden.” “Een stadszender moet snel zijn, en dus hebben we een systeem van vliegende reporters met brommertjes die snel ter plaatse zijn bij gebeurtenissen. Bij de treinramp in Buizingen in 2010 waren we als eerste ter plaatse, en hebben we de eerste getuigenissen verzameld, wat niet slecht is voor een kleine radiozender. Ook bij de sluiting van VW Vorst waren we snel bij.” “Misschien niet echt een vastomlijnd moment, maar ik zou elke dag dat we na het werk met de FM-Brussel-ploeg afzakken naar ons stamcafé markant willen noemen. Door de jaren heen is de ploeg altijd heel hecht geweest, ook al zijn de mensen van het eerste uur tien jaar ouder dan in de wilde jaren. Na tien jaar hebben we ook een goede balans tussen ervaring en jong talent weten te creëren.”
Zomer 2010: Stromae laat vanop de FM-Brussel-bus het Flageyplein vollopen.
“Wat brengt de toekomst? Het zal toch eens gebeuren dat mensen meer radio zullen luisteren op het internet dan via FM”
“Op Couleur Café 2005 hadden we een tent als studio. Toch vonden de artiesten automatisch de weg naar ons. Toen beseften we dat we volwassen waren geworden”
Jeroen Roppe: “Een van de hoogtepunten van onze radiozender is het optreden van Stromae hier op het Flageyplein, in de zomer van 2010. Stromae hield toen een gastoptreden op onze FM-Brussel-bus, en in een mum van tijd stond het Flageyplein afgeladen vol. Dat was een magisch moment. We zullen Stromae altijd als ambassadeur voor onze radiozender beschouwen. Hij staat symbool voor wat we als radio willen zijn: fris, funky en Brussels. De liefde is ook wederzijds, want we waren het eerste Vlaamse station dat hem heeft opgepikt.” “Ik rij niet veel met de auto, maar als ik rondrij dan luister ik graag naar andere radiozenders, en wissel ik graag af. Zo herinner ik me een moment enkele jaren geleden waarop ik letterlijk op elke zender die ik opzette een voormalige medewerker van FM Brussel hoorde presenteren. Daaruit bleek heel concreet dat we een opleidingscentrum zijn voor jong talent.” “Aan onze sportpresentator Tom Coninx hebben we altijd veel gehad, veel gekke momenten ook. Zo herinner ik me het volksfeest dat tijdens een rechtstreekse uitzending in
Een stadsradio kan niet zonder acties. Daarbij denk ik aan onze ‘Brussel helpt’, waarbij we geld inzamelen voor het goede doel. Vaak is dat een succes: ik herinner me nog dat we eens radio’s voor Congo hebben verzameld, en na afloop met een gigantische berg radio’s zaten die we zelfs niet meer verscheept kregen.” De zanger en muzikant Prince is op een speciale manier verweven met FM Brussel. Het allereerste nummer op onze radio was van Prince. En op de ene of de andere manier zijn we er altijd in geslaagd om aanwezig te zijn tijdens zijn ‘geheime’ optredens na zijn grote concerten in Brussel. Toen hij in de Botanique een afterparty gaf, waren we er, en in het casino Viage was zelfs de hele ploeg van FM Brussel er.” “Om af te ronden breng ik graag de verkiezingsshows van de voorbije jaren als markante momenten naar voren. We zijn er toen vaak in geslaagd als eerste de resultaten voor Brussel binnen te hebben.”
FM Brussel tonight, met Tom Barman, in het Flageygebouw.
het Schaarbeekse café Saint-Alice losbrak toen we enkele Brusselse sportgrootheden hadden uitgenodigd, zoals Eddy Merckx en de voormalige Brusselse voetbalvedette Jacques Teugels.”
Als stadsradio organiseren we geregeld FM-Brussel-tonight-fuiven op toffe locaties. We hebben kunnen feesten in Muntpunt voor het verbouwd werd, en in het voorjaar van 2007 konden we eens een thuismatch spelen: toen
Wanneer we vragen wat we de komende tien jaar van FM Brussel mogen verwachten, dan denkt Jeroen Roppe vooral aan de technologische omwenteling. “Het einde van de FMbandbreedte als radiodrager is al lang aangekondigd, maar blijft voorlopig uit. Het gebruik van internetradio via de kabel neemt evenwel toe, en in de toekomst zal het toch eens gebeuren dat meer mensen via internet naar de radio luisteren dan via FM. Ik kan me niet voorstellen dat dat niet eens zou gebeuren. Maar in België blijft men voorlopig zweren bij bandbreedte. We zullen zien.” Christophe Degreef FMBrussel geeft op 6 september het verjaardagsfeest ‘10YEARS1LOVE’ in het Flageygebouw. Met onder meer Magnus en Rim-K. Toegangsprijs: 15 euro. Info en tickets op www.fmbrussel.be
BDW 1440 PAGINA 18 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Design > Iconische ringen van juwelenontwerpster Reniers in ING-Cultuurcentrum
Geen dame van kleine prulletjes BRUSSEL – Zwijgen is goud. Christa Reniers past het slot van de uitdrukking als gegoten. De juwelenontwerpster heeft de wereld rondom haar graag geruisloos. Liever dan haar kleine sculpturen te duiden of te verkopen trekt ze zich terug in een atelier. Reniers twintigjarige carrière heeft twintig iconische ringen opgeleverd, nu te bewonderen in het ING Cultuurcentrum.
The Power of Objects
In gedachten heeft Christa Reniers wekenlang één voor één weer al haar ringen aangetrokken. “Twintig exemplaren kiezen uit mijn collectie was niet simpel. Koos ik de klassiekers, of de best verkopende? Zo zijn er ringen zijn waar ik erg achter sta, maar die minder goed over de toonbank gingen omdat ze minder toegankelijk zijn.” De Ball Cascade overleefde het strenge oog en oordeel van de eenkoppige jury, net als de Cube Cascade, de 3 Some Polished, en de Nails 4, die Reniers draagt op de dag van het interview. “Deze ring heb ik nog maar twee jaar geleden gemaakt. De laatste ontwerpen vind ik vaak beter. Misschien omdat ik op de andere wat ben uitgekeken?”
Van 4 september tot 11 januari brengen Mad Brussels en ING België vijfentwintig actuele Belgische designers bijeen rond hun meest iconische ontwerpen in ‘The Power of Objects’. Onder de exposerende namen bevinden zich naast Christa Reniers ook onder meer zilversmid Nedda El-Asmar, keramist Piet(er) Stockmans en de Brusselse scenograaflichtkunstenaar Luc Vincent. De tentoonstelling geeft een inkijk in het Belgische hedendaagse design én in zijn marktwaarde: welke zijn de iconische ontwerpen, welke de economisch meest rendabele en welke de absolute bestsellers?
Droomjuweel Sinds haar eerste juwelenlijn uit 1994 in .925 sterling zilver omarmt Reniers abstracte vormen. Zonder voorontwerp noch schets boetseert ze intuïtieve vormen, eerst in was en vervolgens in edelmetaal. Thema noch seizoen kan haar in een richting dwingen. De veelvuldige bolletjes uit de beginperiode liet ze achterwege. Nu zoekt ze de basisvorm “verder”. Waar dat is, kan Reniers moeilijk vatten in woorden. “Ik heb steeds verdergebouwd.” Organische vormen absorbeerden in de loop der jaren iets meer structuur. Slechts eén enkel sieraad is om technische verdwenen uit het oeuvre, een ander omdat het volgens haar te vaak gekopieerd werd. In het ING Cultuurcentrum zweeft Reniers ringenselectie in blokken van plexiglas, onbereikbaar als goudwindes onder een bevroren vijveroppervlak. Acht van de blokken waren deze zomer al te zien in de Nightshop in Knokke. “Doorheen
het plexiglas kan je de ringen langs alle kanten goed bekijken. De Single Rough Gemstone, een ring met een ruwe bergkristal, is erbij. Als je het juweel langs de voorkant bekijkt, ontglipt de kristal je. Langs een andere kant schittert hij wel. Dat heeft iets magisch.”
Gutfeeling
Christa Reniers: “Ik verbaas me over de sentimentele waarde die mensen hechten aan juwelen.”
© SASKIA VANDERSTICHELE
Voor de maker zelf verdwijnt de magie van een juweel doorgaans naar de achtergrond. “Ik verbaas me over de sentimentele waarde die mensen hechten aan juwelen. Ik draag mijn
BDW 1440 PAGINA 19 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
ontwerpen meestal wel een tijd, maar allemaal zijn ze door datzelfde maakproces gegaan, waardoor ze gedemystifieerd zijn.” In haar ontwerpatelier heeft Christa Reniers telkens zichzelf in gedachten. Haar modus operandi kent geen routine. “Ik krijg inspiratie van mooie dingen: architectuur, binnenhuisinrichting, kledij. Ik ga rondwandelen in de stad en er vor-
“ In België bestond in de jaren 1980 enerzijds het dure, klassieke segment en anderzijds de ‘fashion jewelry’. Maar er was wel een markt voor zilver”
men zich beelden. Ik schrijf niets op, alles zit in mijn hoofd. Ik hoef ook niet naar het buitenland te gaan voor inspiratie. Ik reis in mijn hoofd.”
Kunst versus markt Reniers drijfveer ligt voor het grijpen, onthult ze. Het is dat buikgevoel, die alomherkenbare goesting om iets nieuws aan te trekken, waardoor je je dat bedrieglijk tikkeltje mooier en aantrekkelijker voelt. “Als ik zelf zin heb om mijn afgewerkte juweel te dragen, weet ik dat het goed zit.”
Reniers is klein begonnen. Eind de jaren 1980 runde ze een bescheiden juwelenzaak met andermans, buitenlands werk. Gaandeweg bracht ze eigen creaties binnen bij de gieter. Die eerstelingen hadden vorm gekregen aan de keukentafel van haar ex-schoonvader, tandarts op rust. “Van hem kreeg ik wassen staafjes en een oud bakelieten freesapparaatje. Ik ben gaan experimenteren en boetseren. Het waren heel simpele en organische ontwerpen.” “In België bestond op dat moment enerzijds het dure, klassieke segment, de ‘haute joaillerie’, en anderszijds de ‘fashion jewelry’. Daar zat niets tussenin. Er was een markt voor zilver.” Een grote bestelling van Rue Blanche was de katalysator. Maar het pad van een designer loopt niet altijd over rozen, schrijft Reniers op haar website. De doornen zijn de zakelijke en fi nanciële perikelen, zegt ze beslist. “Ik denk liever niet terug aan mijn begintijd. Tijdens de Golfoorlog kwam geen kat over de vloer in de winkel. Verschrikkelijk.” Het zakelijke liet ze tijdens haar hele carrière over aan een ander: lange tijd bestierde haar ex-man de zaken, sinds kort een investeerder en een marketingteam. Of juweelontwerpen tot slot soms als minderwaardige kunst wordt beschouwd? “Ik ervaar dat men aan architecten bijvoorbeeld weleens vraagt om iets buiten hun vakgebied te ontwerpen. Juwelenontwerpers krijgen zelden zo’n opdracht. Zodra je dingen maakt die niet uniek zijn, word je in een commerciële hoek geduwd.” En dat is nu net waar de expo Power of Objects op wil inzoomen. Kim Verthé
The Power of Objects, van 4/9 tot 11/9, ING-Cultuurcentrum.
ADVERTENTIE
Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Gemeente Watermaal-Bosvoorde
BERICHT VAN OPENBAAR ONDERZOEK Het College van Burgemeester en Schepenen deelt mee dat : het ontwerp van wijziging van het bijzonder bestemmingsplan zone 2 sector “Bezemhoek” aan het openbare onderzoek wordt onderworpen van maandag 1 september 2014 tot dinsdag 30 september 2014. Technische uitleg of inlichtingen kunnen worden verkregen bij het gemeentebestuur, waar de documenten ter inzage liggen op volgend adres : Dienst Stedenbouw Hooghuis 1ste verdieping A. Gilsonplein, 2 1170 Brussel van maandag tot vrijdag van 9u00 tot 12u00 en op maandagavond van 17u30 tot 20u00. De inlichtingen of technische uitleg worden verstrekt door de Heer Th. STEINFORT en Mevrouw I. VANDEN EYNDE op dinsdagvoormiddag van 9u00 tot 12u00. Opmerkingen of klachten moeten bij het College van Burgemeester en Schepenen uiterlijk op 30 september 2014 worden gericht op volgend adres : College van Burgemeester en Schepenen Dienst Stedenbouw Antoine Gilsonplein, 1 1170 Brussel. Deze opmerkingen of klachten kunnen vóór deze datum mondeling worden gericht aan de aangestelde ambtenaar of persoon op volgend adres : Dienst Stedenbouw Hooghuis 1ste verdieping A. Gilsonplein, 2 op dinsdag voormiddag van 9u00 tot 12u00.
1170 Brussel
Eenieder die tijdens het openbaar onderzoek opmerkingen en bezwaren maakt, kan vragen om door de overlegcommissie te worden gehoord. Te Watermaal-Bosvoorde, op 26 augustus 2014. Vanwege het College, De Gemeentesecretaris, (g) Etienne TIHON
De Burgemeester, (g) Olivier DELEUZE
Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT
Palm “Van Palm blijfde kalm.” Het was onze leuze wanneer we op zaterdagavond op kroegentocht trokken. Dit uitgaansmantra werd dan meestal vervolgd met “van Lamot wëdde zot en van Krüger nog vrüger.” Die twee laatste biermerken, respectievelijk uit Mechelen en Eeklo, verdwenen in het begin van de jaren 1990, opgeslokt door wat nu Anheuser-Bush InBev heet (en toen nog gewoon Artois en Piedboeuf ). Maar Palm bleef de storm van de overnames doorstaan, tot woede van de grote slokop uit Leuven overigens. Daarom heeft dit biermerk iets sympathieks. Het getuigt van een familiale koppigheid om ongebonden verder te gaan. Hier geen internationaal stroomlijnen en grootschalige efficiëntie maar lichtvoetigheid, wendbaarheid en respect. Nochtans is Palm niet echt een origineel bier. Het behoort tot de familie van de spéciales belges. De officiële geschiedenis van deze bierstijl vertelt dat ze werd uitgevonden in 1904 tijdens een wedstrijd om het Belgische bier van hoge gisting te veredelen zodat het de concurrentie kon aangaan met importbieren. Het resultaat werd voorgesteld op de wereldtentoonstelling van Luik in 1905. Eigenlijk ging het toen al om een soort stroomlijnen. Voordien deed iedere brouwer maar wat. Veel van die bieren moeten niet te zuipen zijn geweest. Men was brouwer van vader op zoon, een job die meestal werd gecombineerd met dat van boer, horeca-uitbater en/of burgemeester van het dorp. Misschien ook nog met de kolenhandel, want de brouwer bezat meestal als enige in het dorp een vrachtwagen. Ook in de andere landbouwtakken veredelde men gewassen en verving met oude dieren door sneller groeiende, meer melk- of vleesaanzettende en lucratievere rassen. Als iedereen hetzelfde maakt, is dat handig voor de industrie en de groothandel, dacht men. Waarom dan niet voor bier? Vanuit Bohemen (Tsjechië) was een nieuwe bierstijl komen overwaaien, de pils. Die had zoveel succes dat pils ook vandaag goed is voor 90 procent van de bieromzet in België. Men had er andere installaties voor nodig, en dus grote investeringen. ‘Onze’ hoge gistingbieren hadden daar niet van terug.
En toen kwam de oorlog. Tijdens het verzet van het Belgische leger in augustus 1914 werd de brouwerij van Steenhuffel verwoest (door Belgische kanonnen, nota bene). Andere brouwerijen verloren hun koperen installaties aan de Duitsers, sommige mochten onder toezicht blijven brouwen, want soldaten zijn notoire bierdrinkers. Na de oorlog ploegde Arthur Van Roy al zijn middelen in een nieuwe brouwerij in Steenhuffel om zo snel mogelijk terug aan de slag te kunnen. Maar daardoor miste hij de trein van de pilsbieren. Gelukkig woedde er in ons land een ‘anglomanie’. Alles wat Brits is, was ‘in’ (in 1944 zou dat nog eens gebeuren) en de spéciale belge lijkt op Engelse ale: amberkleurig, van gecarameliseerde mout, met zachte, aromatische hop. Dat is de echte reden waarom die bieren zijn blijven bestaan. Bij vieren zoals De Koninck en De Ryck, denken we niet meteen aan Newcastle of Birmingham, maar andere brouwerijen staken de Engelse vergelijking niet weg: Horse ale, Ginder ale, Op-ale... Die laatste twee bewijzen dat onze bevolking het Engels niet echt onder de knie had. Waar men pale ale moet uitspreken als ‘peel eel’, zei heel België ‘pellel’. Ginder ale wordt uitgesproken zoals in de uitdrukking: “hier nog niet maar ginder al wel.” De Steenhuffelse spéciale werd Palm. Ik heb mij lang afgevraagd hoe ze aan die naam kwamen – er groeien weinig palmbomen in Brabant – maar het gaat hier om “de palm van de overwinning.” Die overwinning heeft de brouwerij uiteindelijk te danken aan de folkies. In het begin van de jaren 1970 wou de jeugd weg van de industriële eenheidsworst, er werd op blikken fluitjes gewhistled en op banjo’s gekrabd. Bij folkoptredens hoorden ouderwetse, bijna vergeten bieren. De Belgische biercultuur begon open te bloeien. Daarvoor dronk iedereen het bier van eigen streek uit gewoonte, vanaf de folkjaren ging men op zoek naar bijzondere bieren die van elders kwamen, naar diversiteit. Palm sloeg aan. In 1974 wees Alfred van Roy zijn neef Jan Toye aan als zijn opvolger. Deze Jan was toen allicht nog een halve hippie, want hij heeft nog maar pas de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en noemt zichzelf ‘delegerend bestuurder’. En Palm wordt vandaag verkocht over de grenzen, tot in de VS toe. Ook daar wil men steeds meer variatie in het bier. Een mooi verschijnsel is de Dobbel Palm, een zwaarder brouwsel dat enkel in de herfst op de markt ver-
“ Volgens Jan Toye is de moderne consument op zoek naar authenticiteit: producten met een verhaal. Ik verdien mijn boterham door zulke verhalen verder te vertellen” schijnt. Mensen hebben dat graag, zo’n bier met een seizoen om naar uit te kijken. Het is zoals met de maatjes en de verse noten. Palm Belgian Craft Brewers, die ondertussen ook brouwerijen Rodenbach en Gouden Boom onder hun vleugels hebben en meedoen met lambiekbrouwer Frank Boon, hebben pas een microbrouwerij bijgebouwd in Steenhuffel (‘Den Hoorn’) om nog andere, nog meer experimentele bieren bij de liefhebbers te brengen. Volgens Jan Toye is de moderne consument op zoek naar authenticiteit, dat betekent producten met een verhaal erachter. Daar zijn ze mee bezig. En ik verdien mijn boterham door zulke verhalen verder te vertellen. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet
BDW 1440 PAGINA 20 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
DE LAUREATEN VAN DE BDW-VERHALENWEDSTRIJD
Zwaluw
Eerste plaats: Sarah van der Maas uit Middelburg (NL) ILLUSTRATIE: BRAM ALGOED
T
© SASKIA VANDERSTICHELE
erwijl de trein puffend en piepend vaart minderde om onder één van de ijzeren bogen door station Brussel-Zuid binnen te rollen, had Louis de Vreese zijn rug naar het raam toegekeerd en deed alsof hij las. Hij droeg een pak dat hem te klein was, het spande om zijn schouders en knelde bij de kraag. Een zweetdruppel kriebelde in zijn nek. Hij boog zijn hoofd en negeerde de drang om naar buiten te kijken.
‘Meneer, mag ik u erop attenderen dat we gearriveerd zijn?’ Stram stond de conducteur naast zijn bank, zijn stem klonk beleefd maar de borstelsnor onder zijn neus maakte een geërgerd sprongetje. Toen zag hij de houten kruk die tegen het raam geleund stond. ‘Och, excuseer. Ik wist niet dat...’ Louis maakte een afwerend gebaar en hees zich overeind. Hij greep de kruk en hinkte naar de deur. De conducteur liep achter hem aan, als wilde hij er zeker van zijn dat hij de trein echt zou verlaten. ‘Oorlogswond?’ vroeg hij plotseling. De kruk maakte een slingerbeweging, maar Louis herstelde zich snel. De meidagen, bedoelde hij natuurlijk. Hij knikte. Niet eens zo erg gelogen dit keer. De conducteur tikte aan zijn pet. ‘Het zijn zware tijden,’ zei hij, terwijl hij de deur openhield. Louis stapte het perron op. Een trein arriveerde, spoog een nieuwe lading mensen uit. Hij liet zich meevoeren met de massa, zonder omkijken, richting de uitgang. Vier tramhaltes later stond hij voor de deur van een bescheiden etagewoning en liet de sleutel in het slot knarsen. De muffe koelte van het schemerige trappenhuis kwam hem tegemoet.
Hij duwde het luik open en klom naar boven. De zolder was verlaten. In het halfduister zag hij een matras, een hoopje kleren en een geopende koffer, maar niets wat op een dertienjarig jongetje leek. Louis schraapte zijn keel. Misschien was de jongen bang en had hij zich verstopt. ‘Meir? Er is geen gevaar. Ik kom van André, ik ben degene die...’ Ja, wie was hij eigenlijk? Iemand die voor eten moest zorgen en niet van plan was zich verder ergens mee bemoeien? Iemand die voor zijn land zou willen vechten in plaats van noodgedwongen kinderoppas te spelen? Nog steeds kwam er geen antwoord. Waar was dat joch gebleven? Hij liep op het openstaande dakraam af en stak zijn hoofd naar buiten. De stad strekte zich voor hem uit, een eindeloze akker aan huizenrijen met hier en daar een opschietende torenspits.
Om hem heen kwamen de mensen overeind, grepen naar hun koffers, drongen in de gangpaden. Ze stroomden door de deuren, een wriemelende massa stadsmieren die over het perron uiteenwaaierde en verdween in de gereedstaande treinen of de hoge stationshal. Louis staarde strak naar zijn krant en bleef zitten. De sleutels in zijn broekzak prikten in zijn been. Een kans, had André het genoemd. Een kans om terug te gaan naar Brussel, om toch iets voor het vaderland te doen zonder de voortdurende confrontatie met alles wat hij in één klap was kwijtgeraakt. ‘Je bent daar nodig, Louis,’ had hij hem bij het afscheid gezegd. Nodig? Hij vertrok zijn mondhoeken. Hier was hij even nodig als de verlaten zwaluwnesten die tegen de steunbalken van de stationsoverkapping waren aageplakt. Ooit was dit misschien zijn thuis geweest, maar nu was de stad enkel nog een leeg omhulsel, een plaats waar hij niet hoorde en niet wilde zijn. Nutteloos.
Louis tikte tegen het luik. Het bleef stil. ‘Meir?’ Geen reactie.
BINNENKORT EEN BOEK? De negentienjarige studente Geschiedenis aan de Universiteit Leiden Sarah van der Maas (19) uit Middelburg in Nederland is de winnares van de eerste schrijfwedstrijd van Brussel Deze Week. In haar vrije tijd neemt van der Maas wel vaker deel aan schrijfwedstrijden, waarvan ze er al enkele won. Af en toe schrijft ze zelfs verhalen van 50.000 woorden of meer. Daarenboven wordt van der Maas begeleid door een uitgever, dus wie weet komt er binnenkort een boek van. KL
Dof bonkte zijn kruk op de versleten loper terwijl hij de treden beklom. Op de derde verdieping haalde hij opnieuw zijn sleutels tevoorschijn en stapte het appartement binnen. De gordijnen waren dichtgetrokken. Stoffige stralen zonlicht vielen door de kieren op de meubels, die afgedekt met witte lakens tegen de muur stonden. In één ervan meende Louis de contouren van een bankstel te herkennen. Een pijnlijk steken in zijn been deed hem zich afvragen waarom hij niet eerst naar de woning was gegaan die André voor hem had gehuurd, of, beter nog, de eerste trein terug had genomen. Hij liep naar de slaapkamer, opende de deuren van een grote inloopkast en tastte met de derde sleutel tussen de naden van de achterwand. Een droge klik. De wand gaf plots mee. Erachter leidde een steil trappetje naar het zolderluik.
Er klonk geritsel boven hem en zijn blik vloog omhoog. ‘Meir! Kom voor de donder van dat dak af!’ De schoenen boven zijn hoofd bewogen onwillig, maar zakten toch naar beneden. Ze werden gevolgd door twee dunne benen met rafelige kousen. Lenig liet Meir Fortuyn zich door het raam glijden en bleef staan, zijn armen over elkaar geslagen en een uitdagende blik in zijn koolzwarte ogen. ‘Ben je gek geworden?’ foeterde Louis. ‘Heel Brussel kon je zien zitten! Wat voerde je uit daarboven?’ Meir zweeg. ‘Wat nou als iemand je gezien had?’ ‘Er zijn twee schoorstenen. Niemand kan me zien.’ Hij liet het klinken als een feit, niet als een verdediging. Zijn “wie-doet-me-wat-blik” irriteerde Louis mateloos. ‘Doe je dit wel vaker?’ Meir haalde zijn schouders op. Even stonden ze zo tegenover elkaar, als in een wedstrijd armpjedrukken zonder elkaar aan te raken. Louis was de eerste die er genoeg van had. Het was een lange dag geweest, zijn been deed pijn en waar maakte hij zich eigenlijk zo druk om? Zou híj zich hele dagen op een zolder laten opsluiten? Hij deed een stap naar voren en stak zijn hand uit. ‘Louis de Vreese.’ Meir bleef staan, zijn armen nog steeds stijf over elkaar. ‘Heb je iets te eten?’ Louis liet zijn hand zakken en snoof. ‘Hoor ‘ns jochie, als jij niet...’ Hij werd onderbroken door een angstaanjagend
geloei dat plotseling door het open raam naar binnen dreef. Luchtalarm. Op slag verdween de donderwolk die tussen hen in had gehangen en een moment later hingen ze samen uit het raam om naar de hemel te turen. Er was nog geen vliegtuig te zien, maar dat kon nooit lang duren. Louis trok Meir, die alweer het dak op wilde, aan zijn blousje naar beneden. ‘Geen tijd voor die grappen. We moeten naar een schuilkelder.’ Meir keek hem even verbaasd aan en schudde toen met een geamuseerd lachje om zijn mond het hoofd. ‘Wat?’ vroeg Louis verward. ‘Oh, wacht. Natuurlijk niet.’ Onderduikers meenemen naar een publieke schuilplaats -hij kon inderdaad wel een paar uur slaap gebruiken. Hij liet zich op de matras zakken en leunde tegen één van de zolderbalken. Het huilen van de sirene vermengde zich met het brommen van vliegtuigen. ‘Bij dat raam weg, verdraaid!’ Meir trok zijn wenkbrauwen op en plofte in een hoek neer. Harder brulden de motoren. Even waren ze zichtbaar, een zwerm aasgieren aan de strakblauwe lucht. Minutenlang groeiende stilte. Toen begon het doffe dreunen, één, twee, vijf keer. De ruiten trilden. Niet dichtbij, evenmin ver weg. Meir vloog alweer op het raam af, het grootste gevaar was geweken. Ze zouden terugkomen. Maar niet vandaag. Louis liet een half brood en een fles water bij Meir op de zolder achter. Morgen zou hij proberen iets fatsoenlijks te bemachtigen, maar nu wilde hij naar huis en een bed om op te liggen. Nadat het sein veilig was gegeven, haastte hij zich naar beneden. Buiten was het een drukte van belang. Mensen stroomden uit de kelder verderop in de straat en hokten samen op de stoep. Een scherpe schroeilucht zweefde tussen de huizen. Louis liep op de tramhalte af en sloot aan bij een groepje mensen dat zich daar had verzameld. Hij tikte een meisje op de schouder. ‘Weet u wanneer de eerstvolgende tram gaat?’ Ze draaide zich om. ‘Oh, dat kan nog wel even duren. De stroom is uitgevallen, alles staat stil. U kunt maar beter gaan lopen, als u... Oh!’ Ze had zijn kruk in de gaten gekregen en gaf een verschrikt gilletje. ‘Het spijt me! Ik zag niet...’ ‘Geeft niet.’ Haar onthutste blik maakte plaats voor een nieuwsgierige. ‘Is dat pas gebeurd?’ ‘Een maand terug. Auto-ongeluk,’ ant-
BDW 1440 PAGINA 21 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
© BRAM ALGOED
Als door de bliksem getroffen stond hij stil. De tram belde luid. ‘U staat op de rails, wilt u ogenblikkelijk aan de kant gaan?’ Gedachteloos deed hij een stap achteruit. De tram passeerde, begon vaart te maken. Toen kwam hij tot zijn positieven. Hij greep zijn kruk en begon zo goed en zo kwaad als het ging achter het rijtuig aan te hollen. ‘Wacht! Alstublieft, stop!’ Piepend kwam de tram weer tot stilstand. De bestuurder tikte geïrriteerd met zijn pijp op de gashendel. ‘M’neer, ik geloof niet dat u begrijpt...’ ‘Het spijt me,’ hijgde Louis, en hees zichzelf naar binnen. ‘Maar rijdt u nu maar verder. Snel, alstublieft.’ Zodra het station in zicht kwam, schoot hij overeind. Nog voor de tram helemaal stil stond wipte hij er al uit. Hij pakte zijn kruk stevig beet en zette het op een rennen. Het pad af, tussen de pilaren door, de hal in, naar de perrons. Zijn ogen vlogen langs de sporen. Een trein liep leeg, mensen dromden samen en benamen hem het zicht. Hij worstelde zich een weg door de massa heen. Zijn been stak, zijn adem joeg in zijn keel. Waarheen? Hij naderde het einde van de hal. Nog één perron was er over. De trein was net vertrokken, een handjevol mensen slenterde weg. Op het achterste bankje bleef iemand zitten. Een ineengedoken figuurtje met een grote koffer naast zich, dat niet opkeek toen Louis op hem af kwam lopen, dat nauwelijks zijn hoofd optilde toen hij tegenover hem stond. Louis liet zich naast hem op het bankje zakken. Er blonken sterretjes voor zijn ogen, en hij wist niet of hij opgelucht moest zijn of vreselijk kwaad.
woordde Louis kortaf. Hij maakte zich los van de groep en liep terug naar de voordeur. Toen hij het luik naar de zolder opendeed, zag hij Meirs gezicht over het randje van het raamkozijn gluren, als een panter die zijn prooi beloert. ‘Ben je hier alweer?’ vroeg hij argwanend. ‘Sterker nog, ik blijf hier,’ zei Louis met een grimmig lachje. ‘En als je niet als de bliksem naar beneden komt, doe ik het raam dicht en slaap ik vannacht op jouw matras!’ Meir koos eieren voor zijn geld en dus lag Louis die nacht op de sofa, volledig gekleed, het witte laken als een deken om zich heen getrokken. Een zwerver in z’n eigen stad, bedacht hij, terwijl hij naar de vochtplekken in het plafond staarde. Buiten sloeg de klok één uur. Toen hoorde hij iemand praten. Het geluid kwam van boven en drong door de kieren tussen de planken de kamer in. Geruisloos sloeg Louis het kleed van zich af. Hij opende de kast en legde zijn oor tegen het luik. Eén stem. Meir. Behoedzaam duwde hij het luik op een kier. Maanlicht viel door het dakraam naar beneden. Tegen de muur lag een tengere schaduw te mompelen in zijn slaap. ‘Vliegeren’ ving Louis op, en: ‘Sjabbat’. Toen plots, met een stem zo helder alsof hij klaarwakker was: ‘Niet boos zijn papa, ik kon er niks aan doen, eerlijk niet. Miel z’n moeder zei dat ik niet naar buiten mocht voor de soldaten weg waren, maar ik heb ‘r getrapt hoor papa, zó tegen haar been, maar ze hielden me tegen en toen waren de auto’s weg. Maar ik wil hier niet blijven papa, ik wil naar jullie toe. Ik hoor toch bij jullie en ik verveel me suf hier en het kan toch niemand hier iets schelen wat ik doe.’ Stilte. Meir woelde in zijn bed, even dacht Louis dat hij wakker was geworden van zijn eigen stem, maar toen slaakte hij een diepe zucht en mompelde: ‘En
weet je, de kat van de buren hè, die dikke... Ha...’ Louis liet het luik zakken. Zachtjes daalde hij het trapje af, sloot de kastdeur en strekte zich opnieuw uit op de bank. Die lag nog even oncomfortabel en het laken was nog altijd veel te dun, maar op één of andere manier leek het duister in de kamer een stuk minder zwaar nu hij besefte dat hij niet de enige zwerver in dit huis was. Een beetje stijf maar een stuk uitgeruster liet Louis zich de volgende ochtend van de bank glijden. In zijn jaszak vond hij twee platgedrukte boterhammen. Opeten of met zijn gastheer boven delen? Hij aarzelde. Meir sliep vast nog. Er klonk tenminste geen enkel geluid vanaf de zolder. Maar toen dacht hij aan zijn eigen appartement, hoe stil het er zou zijn en hoe lang hij er nog als een gekooide vogel zou moeten doorbrengen. Dus stak hij de ene boterham in zijn mond en ging met de andere de trap op. Een flinke roffel op het luik leverde geen reactie op. Toen hij daarop toch maar binnenkwam, was het bed leeg en het raam open. Hij stak zijn neus de frisse ochtendlucht in. ‘Meir! Als je ontbijt wilt, moet je naar beneden komen!’ Geen antwoord, geen geschuifel. Wat mankeerde die jongen? Hij trok zijn hoofd terug en keek de zolder nog eens rond. Het klopte niet, er miste iets.... De koffer. Even staarde hij met een diepe frons tussen zijn wenkbrauwen naar de lege plek aan het voeteinde van de matras. Toen klemde hij zijn lippen op elkaar. Meir en zijn spullen waren weg. Nog geen vierentwintig uur duurde zijn carrière als kinderoppas en zijn eerste en enige klant had de benen genomen. Louis aarzelde niet lang. Zo snel als hij kon,
hinkte hij de trappen af. Buiten keek hij vertwijfeld om zich heen. Waar moest hij in vredesnaam beginnen met zoeken? In de stroom van fietsers en voetgangers ontdekte hij een drietal jochies, die een paar deuren verderop aan het knikkeren waren en daar zo te zien al een tijdje mee bezig waren. Hij liep op hen af. ‘Hebben jullie misschien een jongen langs zien komen? Iets ouder dan jullie, donker haar, een rode blouse en een grote koffer bij zich.’ Ze schudden collectief het hoofd, maar hun ogen begonnen te glimmen. ‘Is ie een boef?’ vroeg de grootste. ‘Komen we nou in de krant?’ wilde zijn broertje weten. ‘Wat heb jij met je been gedaan?’ vroeg de kleinste. ‘Van de Beurs afgesprongen,’ gromde Louis, en hij rolde zo dreigend met zijn ogen dat ze snel de benen namen. In zijn maag begonnen woede en onrust een partijtje te knokken. Wat bezielde Meir om ervandoor te gaan? Wat als hij hem niet meer terugvond? Wat als ze hem oppakten? Aan de overkant van de straat stond een tram op het punt om weg te rijden. Toen de bestuurder hem aan zag komen, bleef hij nog even wachten. Louis zette één voet op de treeplank. ‘Is hier misschien een jongen ingestapt vanochtend? Zwart kuifje, grote koffer?’ De man zoog aan zijn pijp. ‘Er stappen hier zoveel jongens in, m’neer. Wilt u meerijden of niet? Mijn passagiers wachten.’ Louis schudde zijn hoofd. Zijn gedachten waren alweer ergens anders. Waarheen? Wat moest een jodenjongen zonder familie en onderdak in Brussel? Waarom was hij weggelopen van de mensen die hem wilden helpen? Waarom... Ik wil hier niet blijven papa, ik wil naar jullie toe.
‘Hoe lang zit je hier al?’ vroeg hij uiteindelijk. ‘Drie uur.’ Meirs stem klonk toonloos. Louis trok een rimpel in zijn voorhoofd. ‘Dan is die trein al drie keer vertrokken!’ Meir knikte. Zijn schouders maakten een ongecontroleerde beweging. Opnieuw stilte, opgevuld door het lawaai van de stationshal. Een trein verderop liet sissend stoom ontsnappen ‘Je wilde je familie gaan zoeken, in Duitsland.’ Meir knikte. Louis zocht naar woorden. ‘Omdat je je schuldig voelt. Omdat jij hier nog bent, terwijl zij misschien wel... in moeilijkheden zijn.’ Een korter knikje, gevolgd door een onderdrukte snik. ‘Maar je durfde niet.’ Naast hem dook Meir nog verder in elkaar. Zijn schouders schokten nu wild heen en weer en er drupten tranen langs zijn knieën, en Louis sloeg zijn arm om hem heen en vergat even dat hij een verzetsman was en geen kinderoppas en helemaal niet tegen huilende jongetjes kon. Ze zaten op het dak, naast elkaar. Meir had Louis zelfs omhoog geholpen toen hij worstelde met zijn kruk en nu zaten ze op zijn plekje tussen de schoorstenen dat, eerlijk was eerlijk, onzichtbaar was vanaf de straat. Onder hen ging de stad haar eigen gang, likte haar wonden en vierde het begin van een nieuwe lentedag. ‘Weet je,’ zei Louis. Hij zocht naar woorden. ‘Soms is het juist heel dapper om ergens te blijven waar je eigenlijk niet wilt zijn.’ Er was nog veel meer wat hij zou willen zeggen, maar hij was niet zo’n prater en ergens voelde hij aan dat Meir hem zo ook wel begreep. Meir snoof en wierp hem zijn gebruikelijke cynische puberblik toe, maar Louis lachte. Er klonk gekwetter boven zijn hoofd. Hij keek omhoog, waar de lucht was opengetrokken. Tussen de wolken door dook een zwerm vogels. De zwaluwen keerden terug naar Brussel. n
BDW 1440 PAGINA 22 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
© RECTOVERSO/BIB.PECHERE
Verrassingen alom in de zes hectare park en hoogstamgaard van de Religieuzen van de Eucharistie.
Open tuinendag > Tuinen in Feesttooi gluurt over de Rand
Aha-erlebnis in unieke tuinen BRUSSEL/LINKEBEEK/VOSSEM - De Brusselse open tuinendag biedt meer dan ooit een hele hoop inspiratie. In een te gek besloten hofje nemen natuurschilderingen in trompe-l’oeil u bij de neus. Een typische stadstuin in schoenendoosformaat toont haar facelift: vóór en na. En een 12 hectare grote René Pechèretuin, nu het staatsdomein van de Amerikaanse ambassadeur bij de Navo, laat u ontstressen terwijl militairen u in het oog houden. Het is niet zeker dat u een en ander ooit nog te zien zult krijgen. een lapje grond wel heeft,” stelt coördinator Gaspard Jedwab van de Bibliothèque Pechère. En er is wel wat dat tot de verbeelding spreekt.
© RECTOVERSO/BIB.PECHERE
W
Schijnperspectief Een tuintje hoeft geen botanisch pareltje te zijn van vijftig jaar oud, zoveel is duidelijk. Soms zijn het architecten die een stempel hebben gedrukt, vaak in afspraak met de vrouw des huizes met groene vingers. Doorgaans zijn het ook leuke ontwerpen van kunstzinnige tuinliefhebbers, die het typische schoendoosterrein (uniek voor Belgische steden) met te hoge muren en dus vochtig en te schaduwrijk, hebben aangepakt als een handige kabouter. Neem nu de te gekke tuin in de Uurplaatstraat (Sint-Joost), ooit eigendom van dialectauteur George Garnir (‘t Es tof in den hof). De kunst van de illusie wordt er levendig gehouden door een medewerker van De Brusseleir die trompe-l’oeils op de tuinmuren schilderde, waardoor
Zwembad © RECTOVERSO/BIB.PECHERE
ie dacht dat Brusselaars niet bereid zijn om over de tuinmuur te laten gluren, heeft het mis – u mag op zondag 7 september zelfs naar binnen. De zevende editie van Tuinen in Feesttooi blijft trouw aan het basisconcept. In de eerst plaats worden unieke private tuinontwerpen van landschapsarchitect René Pechère in situ gelicht. En met uitbreiding, dit jaar, drie tuinen van de miskende tuinarchitect Zoé Salmon. Zij is als ontwerpster bijzonder omdat ze het asfalt achter een hoedenfabriek omploegde tot een weelderige gemeenschapstuin (Vorstsesteenweg, Sint-Gillis). Andere thema’s onder de veertig oases van groen, waar u enkel na afspraak met begeleiding toegang toe krijgt, zijn tuinen met grote biodiversiteit (zeg maar het hedendaags model) en bewaarde parken met een tuinbouwverleden. “Voor de rest staan vooral typische stadstuinen in de kijker, om de stedeling te laten zien welk potentieel
er diverse dieptezichten en schijnperspectieven ontstaan: wat is echt, wat is droomtuin? Dat een beetje fantasie tot groots plezier leidt, bewijst ook de af braak van een trieste loods (Werktuigkundestraat, Anderlecht), waardoor er ruimte kwam voor een pittig tuintje, nu zonnig geverfd en beplant met leiperen. Terug naar de thema’s: biodiverse tuinen, parken met horticultuur (kwekerij en hovenierskunst) en inventieve concepten van landschapsarchitect Pechère en Salmon. Onder het tiental tuinen met grote biodiversiteit valt het landschapspark van de Zusters van de Eucharistie op, sinds 1870 een kloosterdomein van zes hectare op een heuvel (Leopold Wienerlaan, Bosvoorde). De site is om zijn zeldzame biotopen beschermd en vormt een klassiek voorbeeld van de ‘besloten mysterietuin’ vol verrassingen. Er zijn sier- en moestuingedeeltes, grasen weilanden, kastanjedreven en een enorme hoogstamboomgaard met veertig oude appelaars. In een kapel in het bos ligt de stichtster van de orde, Anne de Meeüs, begraven. Met wat geluk hoort of ziet u hier de steenuil (Athene noctua), die minder nachtvogel is dan zijn soortgenoten. Er worden vijf rondleidingen van een uur gepland.
De terugkeer van de natuur na een olievlekverleden.
Ook parken met een tuinbouwkundig verleden zijn niet ver te zoeken in de stad. Zij staan in de schijnwerper omwille van het Jaar van de Flora 2014-2015 en het 350ste herdenkingsjaar van het Brusselse hoveniersgenootschap Confrerie van de heilige Dorothea. Gaspard Jedwab: “We gaan wandelen door drie historisch significante tuinbouwdomeinen, gegidst door de beheerders van die parken. Het gaat om de Kruidtuin met interessante collectiebewaring, de botanisch belangrijke Tuinen van de Bloemist in Laken en het parkje Tenbosch –
vroeger een private dendrologische tuin, met prachtige bomen. Ook de Pechère-rotstuin en het geheel van de tuinbouwschool Redouté-Peiffer (campus Coovi) worden toegelicht.” Wij raden u enkele klassiekers aan om u tegen te zeggen: de creaties van René Pechère, groot Belgisch landschapsarchitect met internationale renommee. Gezien bij vorige edities het bezoek aan zijn tuinen direct volgeboekt was, worden enkele van die private tuinen opnieuw opengesteld. Maar er zijn ook twee unieke nieuwkomers bij, en wel in de directe Rand van Brussel, in Linkebeek en Vossem (Tervuren). In Linkebeek krijgt u uitzonderlijk toegang tot een typische Pechère. Langsheen de woning ligt een deel geïnspireerd op het strakke concept van de zeventiende-eeuwse tuin, met rozen- en grintperken omzoomd met buxushaagjes. De rest van de grote tuin is eerder romantisch geconcipieerd, en landschappelijk interessanter door de verrassingseffecten. Jedwab: “Een leuke anekdote is de latere aanleg van het zwembad, lager gelegen in de tuin. De nieuwe eigenaar van het landhuis wist oorspronkelijk niet dat hij een Pechèretuin had. Hij nam contact op met onze bibliotheek om meer te vernemen, en zo brachten we hem bij Pechère die toen als negentiger in een seniorie woonde. Pechère bleek meteen geïnteresseerd om met de eigenaar een kijkje te nemen, waar het zwembad in ‘zijn stijl’ zou kunnen aangelegd worden. En zo kwam het dat hij, veertig-vijftig jaar nadat hij de tuin tekende, een schets maakte voor het tuinzwembad. Toen de eigenaar vroeg wat zijn schuld was, antwoordde Pechère ‘niets, service après vente’.” Nog uitzonderlijker vinden we een parktuin in Vossem, ooit het Huys ter Voer van Côte-d’Or-magnaat Jean Michiels, en dertien hectare groot. De rondleiding duurt dan ook anderhalf uur, en wordt streng bewaakt. Sinds 1983 is het park de residentie van de ambassadeurs bij de Navo, en de onthulling van de site is dus een unicum. Zowel het huis als de tuinen, de lange gaanderijpergola, de weilanden en lusthofjes werden getekend door het bureau Pechère, met Berry Jacquemotte en Jacques Boulanger-Français als belangrijkste medeontwerpers. U tuimelt van de ene verrassing in de andere: ommuurde oases met een kindertuin, een Geheime tuin. een Kamperfoeliepaviljoen, een Rhodospad, een Beschouwende tuin, kruidentuin, boomgaarden en een tennisveld... De grootsheid van het open landschap wordt onderlijnd door het vergezicht op de Vossemse velden, met het kerkje op de achtergrond. Anderhalf uur aan feeërieke beleving, waarbij u het alziend oog van Big Brother vergeet. Opgelet: verboden op de grond te spugen. Jean-Marie Binst De inschrijvingsmodaliteiten zijn wat complex, maar give it a try. Info: Bibliothèque Pechère, 02-642.24.84 en tuineninfeesttooi.bvrp.net
BDW 1440 PAGINA 23 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Artists in residence Gillis Rombouts in Brussel
Een fictief stadsgezicht Naar verluidt zien veel mensen het Broodhuis aan voor stadhuis, hoewel de toren van het echte stadhuis toch echt wel boven de rest uittorent. Er is dus iets aan het Broodhuis dat de mensen aanspreekt. Indien u ook in dat geval bent, moet u er misschien nog maar eens binnen stappen. In het Museum van de Stad Brussel dat er gevestigd is, loopt momenteel de tentoonstelling Brussel tikt Duits, maar je kan er sowieso altijd terecht voor een kleine bijles over de Brusselse geschiedenis. Ons oog viel er onlangs op een klein schilderij dat hangt in een van de zaaltjes op de gelijkvloerse verdieping. Panorama van Brussel rond 1655-1660 is van de hand van Gillis Rombouts (Haarlem 16301678) en toont inderdaad een gezicht op Brussel in de zeventiende eeuw. Sinds 2008 behoort het tot de verzameling van het museum. Het doek toont de stad, gezien vanuit Obbrussel, het gehucht waaruit Sint-Gillis ontstond. Je krijgt de stad dus te zien vanaf het zuiden, met op de voorgrond de weg naar Alsemberg, die vertrok bij de Hallepoort. Dat zicht is nogal ongewoon, omdat Brussel meestal werd afge-
© V. Godfrind
BRUSSEL – In het Broodhuis op de Grote Markt hangt een klein maar alleraardigst schilderijtje dat een zicht biedt op Brussel anno 1655. De schilder is Haarlemnaar Gillis Rombouts, maar het is niet zeker of die ooit in Brussel geweest is.
Het ‘Panorama van Brussel’ van Haarlemnaar Gillis Rombouts hangt in het Broodhuis.
beeld vanuit de westkant. Zoals in het bekende Gezicht op Brussel van Jean Baptiste de Bonnecroy uit 1664 dat in het bezit is van de Musea voor Schone kunsten. Of zoals het grote Panorama van Brussel uit 1690 van Theàdoor Van Heil, dat in dezelfde kamer in het Broodhuis hangt als het schilderij van Rombouts. Deze twee laatstgenoemde schilderijen dateren uit
ADVERTENTIE
BRUSSELAARS,
dezelfde periode, maar zijn respectievelijk geschilderd vanuit een fictief gezichtspunt in Molenbeek (de Bonnecroy) en vanaf de hoogte van Koekelberg.
derij dan een stadsgezicht. Van de Brusselse laagstad zijn van links naar rechts de Hallepoort, de toren van het Stadhuis, de Kapellekerk en de Sint-Michiel-en-Sint-Goedelekerk te zien. Op het hoger gelegen deel staan de torens van het paleis van Nassau, het hertogelijk paleis en de kerk van Sint-Jacob-opde-Koudenberg. Maar een betrouwbaar document afleveren was niet de bedoeling van Rombouts. Hoewel schilders ook reisden om dergelijke landschappen in de regio vast te leggen, lijkt het er erg op dat Rombouts gebruik maakte van gravures en schetsen van bossen, struikgewas, huizen en stadsprofielen die circuleerden in de Haarlemse ateliers. Rombouts schilderde duidelijk liefst natuur, wat er eveneens toe bijdraagt dat het schetsmatige, zwak aangezette Brussel op de achtergrond bijna bijzaak wordt. Ook de wandelaar en de wassende vrouw op de voorgrond staan er voor de sfeer. Het zou dus goed kunnen dat de schilder hier nooit geweest is, en dat wat later de Alsembergsesteenweg zou worden er toen helemaal niet zo uit zag. In zekere zin toont het schilderij een ideaalbeeld dat vandaag de dag nog altijd bestaat: een plek waar zowel de stad als het groen nabij zijn. In de huisjes op de voorgrond, wil ook vandaag nog iedereen wonen. Om ‘s morgens te voet door het groen naar het werk in de stad te vertrekken. Hoewel het schilderij van Rombouts niet van zo’n hoge kwaliteit is, trekt het aan omdat het de toestand evoceert zoals die was voor ons collectieve erftrauma opliepen: het verdwijnen van de ongerepte natuur ten voordele van immer uitbreidende bebouwing.
Collectief erftrauma
Michaël Bellon
Het schilderij van Rombouts is helemaal anders. Eigenlijk is het meer een landschapschil-
www.brusselnieuws.be/inresidence
ADVERTENTIE
FOTOTENTOONSTELLING 25 JAAR VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE 1989–2014
NEDERLANDSTALIG DEELTIJDS KUNSTONDERWIJS IN BRUSSEL SCHRIJF JE IN VOOR 30 SEPTEMBER! Wil je graag leren tekenen, aquarellen maken, beeldhouwen of etsen? Een opleiding fotografie volgen? Of liever leren zingen, een muziekinstrument bespelen of noten lezen? Hou je van dansen of acteren? Schrijf je dan snel in aan een van de Brusselse Nederlandstalige academies voor BEELDENDE KUNSTEN of voor MUZIEK, WOORD EN DANS. Dan kan nog tot 30 september.
Fotografie: Frederik Buyckx
bij je Vraag ing in v ij r insch mie ook e d a c a ifieke de e spec naar d arden voor a voorw inderd verm f. tarie
Je vindt het volledige aanbod en contactinfo van de academies op 13 SEPTEMBER–11 OKTOBER 2014
MAANDAG–VRIJDAG: 10.00–20.00 UUR ZATERDAG: 10.00–18.00 UUR
MUNTPUNT MUNT 6 1000 BRUSSEL WWW.VGC.BE
www.onderwijsinbrussel.be. Liever een brochure met het aanbod? Bel naar 02 563 04 50 of kom langs bij: Vlaamse Gemeenschapscommissie, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel.
BDW 1440 PAGINA 24 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Jamila Si M’Hammed: “Niets is mooier dan een kunstenaar die zichzelf blootgeeft.”
© MARC GYSENS
Jamila Si M’Hammed, psychiater-psycholoog, feministe
‘ Vechten tegen het glazen plafond’ ANDERLECHT – Je hoeft niet groot van gestalte te zijn, om een groot mens te zijn. Een grote vrouw. Jamila Si M’Hammed is daar een wandelend voorbeeld van. Psychiater-psycholoog, kunstschilder. En feministe: als voorzitster van het Belgisch Comité ‘Ni putes, nu soumises’, voert ze onverdroten strijd voor de gelijkheid der seksen, tegen het glazen plafond.
J
amila woont in Anderlecht. Met haar zoontje van negen, Basil. We ontmoeten haar in De Markten, op een steenworp van haar praktijk. Ze is net terug van een weekje Tanger, Marokko. Waar ze opnieuw aanknoopt met haar roots. Een ervaring die tegelijkertijd bitter en zoet was. “Ik heb er tot mijn vijfde geleefd, wilde – al was het slechts voor even – de draad weer opnemen, de voetsporen van mijn ouders zoeken. Die twee mooie mensen die me zoveel jaren geleden naar België hebben gebracht. Hun
laatste rustplaats heb ik helaas niet gevonden. De herinnering blijf ik echter koesteren.” “Zoet was dan weer de hernieuwde kennismaking met de geuren, de kleuren, de straten van mijn prille jeugd. Al is het daar niet al rozengeur en maneschijn. Zo deed het me pijn aan het hart te zien hoe het Gran Teatro Cervantes, een erfenis van de Spanjaarden uit 1913 met een prachtige art-decogevel, langzaam aan het wegkwijnen is. Bij gebrek aan echte politieke wil om het te renoveren. Spijtig, omdat het een voetafdruk blijft van het internationale
Tanger dat – en dan vooral in de jaren 1940 en 1950 van de vorige eeuw – lang een internationale vrijhaven was. Een vrijhaven die allerlei gelukzoekers aantrok, excentrieke miljonairs, spionnen, speculanten, maar ook vaandeldragers van het toenmalige culturele leven. Zoals Paul Bowles die er The Sheltering Sky schreef, Matisse, Jack Kerouac, Tenessee Williams...”
Feministe avant-la-lettre Tanger kan je een beetje vergelijken met Brussel. Brussel draagt eveneens de rijkdom van zoveel invloeden uit binnen- en buitenland met zich mee, met een bruisend cultureel leven. Jamila kwam er in 1967 toe. “Mijn vader had als eerste de oversteek gemaakt, om in de bouw te werken. Van het moment dat hij een stevige voet aan grond had, heeft hij ons laten overkomen. Binnen het bestek van de Belgisch-Marokkaanse verdragen,
waarvan onlangs de vijftigste verjaardag werd gevierd. Iets wat ik in mijn hart draag, zeker als administrator en stichtend lid van L’Espace Magh. Dat is een vrijdenkend cultureel centrum, dat alle Mediterraanse culturen wil verenigen en de eer genoot om de manifestaties voor de viering van de vijftigste verjaardag van de Belgisch- Marokkaanse verdragen te coördineren.” “Brussel en België hebben ons een toekomst gegeven, een inkomen waarvan vader in Marokko enkel maar kon dromen. Maar het is jammer genoeg wel ten koste gegaan van zijn gezondheid. Omdat toentertijd in de bouwsector nog werd gewerkt met stoffen die erg toxisch zijn, onder meer in verf. Het heeft hem uiteindelijk het leven gekost, hij is jong gestorven.” “Het Brussel waarmee ik als kind heb kennisgemaakt was niet zo multicultureel als het
BDW 1440 PAGINA 25 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
nu is. De mensen hier waren nog niet echt aan nieuwkomers gewend. Maar ik heb het geluk gehad bij leerkrachten terecht te komen, die uit zichzelf het belang begrepen om de ouders bij het schoolparcours te betrekken. Zeker als het om nieuwkomers ging. Zelfs als ze de taal van hun nieuwe land niet spraken of ongeletterd waren, zoals de mijne. Leerkrachten die op hun tijd vooruit waren als het op intercultu-
“Het Brussel waarmee ik als kind heb kennisgemaakt was niet zo multicultureel als nu. Gelukkig kwam ik terecht bij leerkrachten die het belang begrepen van het betrekken van ouders bij het schoolparcours” rele bemiddeling aankomt. Bedankt mevrouw Eloot, bedankt mijnheer Jacques Dunckelman. De contacten, die verliepen met een vertaler als tussenpersoon, hebben ongetwijfeld bijgedragen tot het welslagen van mijn schoolparcours.”
Bruxelles ma belle “Hartverwarmend was ook de manier waarop mijn moeder – eigenlijk een feministe zonder het zelf te beseffen – dat verhaal mee heeft ingevuld. Ze had nooit de kans gekregen om te studeren, door toedoen van haar schoonmoeders. Schoonmoeders, jawel, want mijn grootvader was polygaam. Dat al haar kinderen zich door studies zouden kunnen ontwikkelen, was een hartenwens. Een feministisch instinct, dat ik blijkbaar in mijn genen heb meegekregen. En waarvoor ik dankbaar ben.”
‘Ni putes, ni soumises’ Vechten voor de gelijkheid der seksen, vechten voor een evenwaardig respect binnen cultuurverschillen. Dat is wat Jamila Si M’Hammed doet als voorzitter van het Belgisch Comité ‘Ni Putes, ni soumises’. “Het gaat niet om het halen van het eigen gelijk, wel om het gevecht voor het recht op respect. Van welke ideologie je ook bent. Gelijkheid binnen de democratische waarden. Iets waarvoor we eveneens vechten is een Ministerie voor Vrouwenrechten. Er is er al één in Wallonië, ik hoop dat op federaal vlak het voorbeeld wordt gevolgd. Kijk bijvoorbeeld naar de inschrijvingsrol van de ULB. De vrouwen zijn daar in de meerderheid als het aankomt op economische studies, rechtenstudies, medische studies. Maar toch blijft er dat glazen plafond.”
Brussel noemt Jamila de stad die haar toegelaten heeft de mens te worden die ze is. Om de wereld te ontdekken. Waar ze zich kan ontspannen door het ongemeen rijke culturele aanbod. “Niets is mooier dan een kunstenaar die zichzelf blootgeeft.” Een cultureel aanbod waar Jamila in haar vrije tijd op bescheiden wijze een steentje aan bijdraagt als kunstschilder. “Al mijn bakens bevinden zich hier: privé, intellectueel, professioneel, artistiek. Bruxelles, ma belle. Ik kan het niet genoeg herhalen. Alles ligt hier binnen handbereik. Ik geniet er ook enorm van om te mogen zien dat het kosmopolitische opgang maakt, steeds meer, dat openheid minder en minder een ijdel woord wordt. Nederlandstaligen, Franstaligen en mensen van over de hele wereld tonen elke dag opnieuw dat er een manier te vinden is om samen te leven, zonder elkaar de kop in te slaan, zelfs als je het niet met elkaar eens bent. Noem het gerust een model voor de rest van de wereld. Zoals, bij uitbreiding, België dat is. Door de volwassen manier waarmee het omgaat met de democratische waarden.”
ADVERTENTIE
INVESTEER VLAKBIJ DE NAVO VOOR EEN HEMELS RENDEMENT.
Maagdenvlies Jamila is ongetwijfeld zelf ook een meerwaarde voor onze stad. Ze heeft haar praktijk als psychiater-psycholoog, werkt als verantwoordelijke voor het crisiscentrum in het Centre Médical Enaden, een ontwenningscentrum. Ze is ook trots op haar rol binnen de interculturele bemiddeling. “In 1997 heb ik mee aan de basis gestaan van dit initiatief in de Iris-ziekenhuizen. Het heeft er mee toe geleid dat ik in 2002 de Clinique de l’Exil heb opgericht in het Sint-Pietersziekenhuis. In 2007 heb ik spijtig genoeg de handdoek moeten gooien, vanwege de crisis en budgettaire besparingen. De lessen die ik onderweg heb geleerd, waren echter onbetaalbaar. Onder meer de impact van het feit dat geneeskunde van cultuur tot cultuur kan verschillen. Dat een ziekte niet dezelfde betekenis heeft in de ene cultuur als in de andere. Hier in België is ziekte het teken van een dysfunctie van het lichaam. Voor de Afrikaanse cultuur, bijvoorbeeld, kan het betekenen dat er een vloek op je rust. Ik ben dankbaar dat ik tegen zo’n vooroordelen heb kunnen vechten in het kader van de toegankelijkheid van een ziekenhuis. Dat ik de kans heb gekregen patiënten een alternatief aan te bieden voor bezoeken bij de Imam, bij de genezers en tutti quanti...” Wat Jamila echter vooral heeft getroffen, dat zijn het aantal certificaten van maagdelijkheid die haar daar in de loop der jaren werden gevraagd. Voor huwelijken binnen de Moslimcultuur. “Het is hallucinant. Want het ongeschonden maagdenvlies bij vrouwen, voor de eerste penetratie, is min of meer een mythe. Zeker 50 procent van alle meisjes wordt tegenwoordig geboren zonder volledig maagdenvlies, zelfs velen zonder maagdenvlies. Toch wordt die mythe in stand gehouden door een patriarchale maatschappij, tegen alle medische bewijzen in. Met alle gevolgen van dien voor miljoenen jonge vrouwen. Het houdt me zo hard bezig dat ik de laatste hand aan het leggen ben aan een boek: La Virginité, cette imposture scientifique. Het is voor mij een queeste geworden.” “Onwetendheid, vooroordelen, het in stand houden van absurde tradities. Vreselijk is het. Vreselijk omdat het binnen bepaalde culturen mannen toelaat om de seksualiteit van de vrouwen te controleren, te bepalen. Een angstregime. Stel je voor: een meisje warm water doen drinken omdat ze lesbisch is. En dan heb ik het nog niet gehad over de besnijdenis van meisjes. Een barbaarse praktijk die nog steeds leeft. Een marteling is het, die de rest van het leven van zo’n meisje bepaalt, die haar de kans ontneemt om echt vrouw te zijn.” Karel Van der Auwera De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet
GENÈVE PARK: EEN PERFECTE INVESTERING, NU AL EEN VERHUURSUCCES
Investeerders kennen de vele voordelen van Evere. Deze gemeente is een zeer gegeerde woonplaats bij een internationaal huurderspubliek dankzij de vele Europese instellingen, internationale bedrijven en uiteraard de NAVO. Laat Europa voor u werken en profiteer van de kapitaalkrachtige expats die Genève Park huisvest.
Meer info? Bel ons op 02 679 00 00 of surf naar genevepark.be.
vastgoed met visie
BDW 1440 PAGINA 26 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
Atletiek > De Brusselse Atletiek Vereniging maakt dit jaar haar 35ste rondje vol
‘Die ambiance, dat is typisch BAV’ BDWSPORT
BRUSSEL – Een sportclub moet een plek zijn waar je je goed voelt, een plek waar je met plezier tot het uiterste gaat. De Brusselse Atletiek Vereniging (BAV) is daar een mooi voorbeeld van. In haar 35-jarige bestaan heeft de club de focus enigszins verschoven van het competitieve naar het recreatieve, maar één ding is een constante: de uitstekende sfeer. 1978: de Belgische atletiekbond wordt gesplitst in een Vlaamse Atletiek Liga (VAL) en een Ligue Belge Francophone d”Athlétisme (LBFA). De Brusselse clubs kiezen bijna allemaal om zich aan te sluiten bij de LBFA, op eentje na: de Brusselse Atletiek Vereniging, die in 1979 het daglicht ziet. “De club werd opgericht door een groep mensen die vonden dat een Vlaamse atletiekvertegenwoordiging in Brussel nodig was,” vertelt erevoorzitter Stefaan Sonck (57). “Dankzij een samenwerking met de Vrije Universiteit Brussel kon de club gratis gebruik maken van hun piste, in ruil mochten studenten gratis aansluiten en nam de club de kleuren van de universiteit aan.” “Een atletiekvereniging in de hoofdstad oprichten was niet gemakkelijk, maar toch werd de club dankzij heel wat enthousiasme en steun van Vlaamse atletiekverenigingen uitgebouwd. De kernwoorden waren tijdens de beginjaren atletiek, competitief en Vlaams. Er werd door de club vrij snel een Guldensporenmeeting in het leven geroepen, in de periode rond 11 juli. In die tijd was het Vlaamse karakter nadrukkelijk aanwezig.” De competitieve, voornamelijk volwassen groep diversifieerde door de jaren heen naar een verzameling sporters van alle leeftijden, met een groot deel recreanten. Dat recreatieve aspect wordt steeds belangrijker voor de club en is zelfs uitgegroeid tot een troef. “Mensen van allerlei slag, van verschillende niveaus, trainen samen zonder dat er kliekjes worden gevormd. Ik hoor van ex-leden dat ze nergens de goede ambiance van ‘den BAV’ hebben teruggevonden. Dat is een troef die we moeten koesteren, ook een beetje uit noodzaak door de afwezigheid van absolute toppers.” “Het is vandaag moeilijker om amateur te zijn. Vroeger waren er heel wat meetings waar iedereen, atleten van alle niveaus, zijn kans kreeg. Er is in de sport een algemene drang om prestaties op te drijven door te professionaliseren. Niet alleen de atleten, maar ook de begeleiding. Volgens mij is dit voor een deel de doodsteek van atletiek als massasport. Wij vormen daar een beetje een uitzondering op.”
Puur natuur Dat BAV aanvankelijk een competitief ingestelde club was, is niet onlogisch. In een tijd waarin straatlopen en joggings amper werden georganiseerd, waarin atleten als Gaston Roelants en Karel Lismont topprestaties leverden, werd dat gewoon verwacht. En ze deden dat niet slecht: BAV’er Andrew Reets staat met zijn 10.40 op de honderd meter nog altijd in de Belgische top tien aller tijden, Olivier De Smul sprong over twee meter, etcetera. “Het is fantastisch om mee te maken hoe een atleet dat doet: als een amateur trainen en toch zo’n prestaties neerzetten, puur natuur. Al waren we een paar jaar geleden wel onaangenaam
De trainingen van BAV gebeuren voornamelijk gezamenlijk. Iedereen keert achteraf tevreden naar huis.
verrast toen een ex-atlete werd betrapt op het nemen van doping. Ze had bij ons al bewezen dat ze een goede atlete was en zette in Engeland, waarnaar ze verhuisd was, sterke prestaties neer. Blijkbaar kon dat alleen dankzij
“Er is in de sport een algemene drang om prestaties op te drijven door te professionaliseren” een speciaal middeltje. Zeer dom van haar.” De trainingen van BAV zijn voornamelijk gezamenlijk, al zonderen de jongere leden en specifieke groepen (de sprinters bijvoorbeeld) zich wel regelmatig af. Iedereen keert achteraf tevreden naar huis, ook dat is volgens Sonck typisch BAV. “Dat kan ik alleen maar beamen,” zegt voorzitster Tine Deckers (27). “Ik ben nog maar een paar jaar bij de club, maar de sfeer en vriendschap tussen de leden viel me meteen op. Het is meer dan een atletiekclub. Heel wat mensen hebben een verkeerd beeld van atletiek, ze denken dat het gewoon wat rondjes lopen is. Maar wie het eens probeert, zal net als ons snel gebeten worden door de microbe.” De club staat open voor iedereen die het eens wil uitproberen. Dankzij steun van de VGC en de vele vrijwilligers slagen ze er in het lidgeld
FEESTSCHOENEN STAAN KLAAR Tijdens het weekend van 13 en 14 september viert de Brusselse Atletiek Vereniging haar 35ste verjaardag. Te beginnen met een aflossingswedstrijd die zaterdag, vanaf vier uur ’s namiddags, wordt gehouden op de atletiekpiste van de VUB. “Daar zullen huidige en ex-leden aan deelnemen,” zegt Stefaan Sonck. ‘De ploegen zullen uit vijf lopers samengesteld zijn met verschillende profielen: jongeren, ouderen, bestuursleden, etc. Na de wedstrijd is er een receptie. Zondag gaan we met 26 leden helpen op de Special Olympics in Mol. Dat toont nog maar eens waar BAV voor staat: in geen tijd was onze lijst gevuld.”
goedkoop en zo de drempel laag te houden. In ruil sluit men aan bij een club die zowel de beginner als de competitieve atleet bedient. “We hebben een tweede werking in Anderlecht (aan het Jesse Owensstadion, red.) waar we regelmatig start-to-runsessies hebben georganiseerd en wellicht nog gaan organiseren. Daar wordt dinsdag getraind, aan de VUB zijn we op woensdag en vrijdag actief. We werken ook samen met het Zoniën Athletics Team, wiens
© MARC GYSENS
competitieatleten bij ons zijn aangesloten.” “We tellen honderdvijftig à tweehonderd aangesloten mensen. Op de training aan de VUB zijn de volwassenen gemiddeld met veertig en de jongeren met dertig. Dat is dan zowel een ketje van zeven jaar als een dame van ruim in de zeventig. Het is een heel divers publiek. De goede samenstelling van de trainingen speelt daar zeker een rol in.”
Huisdichter Het Vlaamse karakter van de club is nog aanwezig, maar dan vooral in de communicatie naar de leden en onderling. En niet eender welke taal: in elk clubblad staat bijvoorbeeld een schrijfsel van huisdichter en secretaris Chris van San. BAV is volgens de bestuursleden de enige Nederlandstalige atletiekclub van de hoofdstad, samen met Atlemo. Zonder de vele joggingclubs mee te rekenen, uiteraard. Al valt er op training uiteraard ook wel andere talen als Spaans, Engels te horen. “Als we er in slagen om wekelijks twee à drie trainingen aan te bieden, af en toe een evenement op poten te zetten, de sfeer goed en het lidgeld laag te houden; dan kunnen we alleen maar tevreden zijn,” besluiten de bestuursleden. “Het blijft moeilijk om atletiek, op het spitsuur, in Brussel, als Nederlandstalige club aan te bieden. Dat zijn factoren die het moeilijker maken, maar we zullen er alles aan doen om de komende 35 jaar even mooi te maken als de eerste.” Tim Schoonjans www.brusselseav.be
BDW 1440 PAGINA 27 - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014
ESTAFETTE > KEN LAMBEETS
@Sevy2708 #TopSporterDefensie Toma Nikiforov verliest in de 3de ronde van M. Pacek (SWE)
De allereerste Rode Duivel
Emotie valt er in deze korte tweet niet te bespeuren, maar het zal ongetwijfeld met de nodige ontgoocheling gepost zijn. Ontgoocheling over het wereldkampioenschap van de Belgen, die geen enkele medaille hebben kunnen halen. Voor Nikiforov was het zijn eerste WK en door sterke prestaties eerder dit seizoen werd wel wat van hem verwacht. Hij geraakte uiteindelijk niet verder dan de derde ronde, maar met zijn 21 jaar heeft de Brusselaar nog een mooie toekomst voor zich. TS
28 november 1868, Schaarbeek. Constant Jenatzy, eigenaar van de eerste rubberfabriek van België, krijgt een zoon. Vele jaren later studeert Camille Jenatzy af als ingénieur en électricité. In 1897 emigreert hij naar Parijs, om elektrische auto’s te ontwerpen die voornamelijk als taxi’s worden gebruikt. Om meer reclame te maken voor zijn bedrijf, neemt Jenatzy deel aan de uitdaging van het blad La France Automobile om het snelheidsrecord op te voeren. Dat staat eind december 1898 op naam van graaf Gaston de Chasseloup-Laubat. Jenatzy bouwt zelf een elektrische (!) auto met de toepasselijke naam ‘Jamais Contente’, waarmee hij begin januari 1899 het record scherper stelt tot 66,6 kilometer per uur. De furieuze Chasseloup-Laubat verbreekt nog diezelfde dag het record opnieuw. Op 27 januari perst Jenatzy 80,35 kilometer per uur uit zijn karretje. Een goede maand later doet Chasseloup-Laubat een ultieme poging. In een rechtstreeks duel met Jenatzy, klokt hij af op 92,78 kilometer per uur. Jenatzy is in zijn eer gekrenkt. Hij blijft verder sleutelen aan zijn anderhalve ton zware, vier meter lange obus op vier wielen. Op 29 april 1899 om drie uur wordt de lange weg van het landbouwpark van Achres, nabij Parijs, vrijgemaakt. Met vliegende start doet de Jamais Contente precies 34 seconden over één kilometer: een ge-
Brussels Cycling Classic
Daar zijn de snelle mannen BRUSSEL – De koers strijkt zaterdag terug neer in onze hoofdstad. De Brussels Cycling Classic is sinds de editie van vorig jaar nadrukkelijker aanwezig in de stad en kan de ambitie om hier een Tourstart te organiseren kracht bijzetten.
zigd, al is er wel een lus van vijftien kilometer na een eerste passage aan het Koning Boudewijnstadion. De fans aan de finish krijgen dus een extra doortocht van de renners, en ze kunnen alles volgen op een groot scherm.”
Groot scherm De nieuwe organisatoren hertekenden het monument Parijs-Brussel (de vroegere naam van de wedstrijd) enigszins en kunnen nu voortbouwen op de stevige basis die ze vorig jaar hebben gelegd. “Het Jubelpark blijft uiteraard de startplaats: een prachtige plek waar de mensen rustig kunnen flaneren tussen de bussen van de ploegen. Ook de prachtige finish, aan het Atomium, is een zekerheid.” “Het zwaartepunt van de wedstrijd zal dit jaar wat meer rond Tervuren liggen, met de Huldenberg en de Smeysberg. De laatste vijftig kilometer blijven grotendeels ongewij-
SPORT KORT
Naito Gym organiseert zaterdag op het Muntplein de eerste editie van de MUAYTHAI SUMMER PARTY. Vanaf 14 uur volgen gevechten in verschillende disciplines (Thaiboksen, kickboksen, full contact, etc.) elkaar op. Dit evenement is volledig gratis. n Ook de prestaties van onze rugbyploegen verdienen de nodige aandacht. Vorig seizoen won Bosvoorde de beker van België en het mag daarom de SUPERCUP spelen, zaterdag om half zeven. Ze nemen het op tegen landskampioen ASUB Waterloo. De wedstrijd wordt in Waterloo gespeeld. n Kinderen en jongeren, van 0 tot 16 jaar oud, moeten zaterdag naar het Kerkplein in SintAgatha-Berchem trekken. Daar organiseert GC De Kroon BOEMBOUM! Van 13 tot 18 uur wacht hen de ene activiteit na de andere. De allerkleinsten kunnen bijvoorbeeld in de babybox met snoezel- en speelpark terecht, de iets ouderen kunnen slackline en capoeira
Van de Brussels Cycling Classic terug een ‘echte’ klassieker te maken is en blijft de ambitie. Daarvoor rekenen de organisatoren ook op een sterk deelnemersveld, en met elf à twaalf World Tourploegen die terug naar Brussel afzakken zijn ze uiteraard zeer tevreden. “We hebben dit jaar wat meer concurrentie van de Ronde van Spanje, maar we hebben terug een paar toppers kunnen strikken, zoals Greipel, Démare en Meersman. Dit is altijd al een wedstrijd voor sterke, snelle mannen geweest. Alles staat klaar om er terug een topeditie van te maken.” “In de toekomst zouden we graag nog wat meer het centrum in trekken, maar daarvoor zal nog wat tijd en lobbywerk nodig zijn. We kunnen de ambitie van Alain Courtois (Brussels schepen van Sport, red.) om een Tourstart in Brussel te organiseren een duwtje in de rug geven. Wij kunnen het ideale project zijn om als voorbeeld te dienen.” Tim Schoonjans www.brusselscyclingclassic.be
uitproberen. Onder meer de Brussels Boxing Academy en Circus Zonder Handen zullen voor de nodige expertise zorgen. Deze namiddag vol plezier kost 1 euro. Meer info op www.gcdekroon.be. n Indien u liever eerst uw conditie wat opbouwt, dan kunt u vanaf 3 september (tot en met 29 oktober) terecht in het Elizabethpark en de VGC Sporthal in Koekelberg. Jong (vanaf 14 jaar) en oud kunnen er elke woensdag (van 18.30 tot 19.30 uur) en zaterdag (van 13.00 tot 14.00 uur) terecht voor FITFREE: een gevarieerd beweegprogramma met oefeningen en spelvormen die als doel hebben de uithouding, kracht en lenigheid te verbeteren. Het programma kost 20 euro, meer informatie vindt u op www. foyer.be. n Vilvoorde is dit jaar de focusgemeente van het GORDELFESTIVAL, dat nu zaterdag een mooi aanbod fiets- en wandelroutes aanbiedt. Alle informatie op www. gordelfestival.be. TS
Eindredacteur Ken Lambeets houdt van literatuur en van echte sporten
©LES ARCHIVES BLEUES
Tijd en lobbywerk “De editie van 2013 was absoluut geslaagd,” vertelt Nicolas Denys van Flanders Classics, die de koers sinds vorig jaar organiseert. “Met Greipel, Degenkolb en Bouhanni op het podium kunnen we zeker niet klagen. De wedstrijd leverde ook heel wat mooi helikopterbeelden van Brussel op, een aantrekkelijke vorm van citymarketing.”
middelde van 105,882 kilometer per uur. Volgens ooggetuigen passeert er precies een stille kogel, die rijwind noch stofwolken veroorzaakt. Chasseloup-Laubat zal het snelheidsrecord nooit meer aanvallen. In juli 1902 neemt Jenatzy deel aan de Ardennenwedstrijd, waar hij door een verkeerd manoeuvre met volle snelheid het bos in raast. De auto wordt compleet uit elkaar gereten, maar Jenatzy overleeft. Uit die tijd dateert de bijnaam de Rode Duivel: Jenatzy rijdt als een gek en heeft rode haren, inclusief sikje. Aan het stuur van een Mercedes wint de Rode Duivel vier jaar later de prestigieuze Ierse Gordon Bennett Cup. In 1909 haalt hij in Oostende ruim 200 kilometer per uur. Nog eens vier jaar later, op 13 december 1913, is Jenatzy op een jachtpartij in het Luxemburgse Habay-la-Neuve met een van zijn beste vrienden, Alfred Madoux, directeur van de Brusselse liberale krant L’Etoile Belge. Bij valavond verschuilt Jenatzy zich in de struiken om het geluid van een everzwijn na te bootsen. Madoux schiet meteen. Hij treft Jenatzy dodelijk in zijn zij. Camille Jenatzy en zijn vader Constant liggen naast elkaar begraven op de hier al vaker aangehaalde Begraafplaats van Laken. De Jamais Contente staat voor eeuwig geparkeerd in het Musée de l’Automobile in Compiègne, niet ver van Parijs.
Camille Jenatzy in zijn ‘obus op vier wielen’.
REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 20 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 30 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Anne Burger, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Lisa Decrick: 02-226.45.41, 0474-67.03.84, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). VORMGEVING Peter Dhondt. REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Bram Van de Velde, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE François Bettens (a.i.). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).
Z azie VOOR KETTEN VAN 9 TOT 13 JAAR
SEPTEMBER 2014
© FOTO: SASKIA VANDERSTICHELE
? P I H R E S I WAT N E S P I T T R X-PE A R T X E L E E V NIEUWS
ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014 - PAGINA 2
© ILAH
Zazie zit in een nieuw kleedje. Op deze eerste pagina’s kan je voortaan altijd een portie nieuws lezen: uit Brussel, maar ook uit de hele wereld. Zo blijf je up-to-date. Verder in Zazie vind je langere reportages. Deze keer gaat het over ‘snapchatten’ en andere trends. Want in Brussel wonen véél trendsetters. Ook de Zazie-X-perten kwamen iets vroeger uit vakantie terug. Hun koffers zitten vol tips voor jullie: over boeken, films, enzovoort. Veel leesfun!
Dwarskij k
Gloednieuw(s)
ZAZIE © KIM VERTHÉ
STADSLEGENDES
De man die het metrokaartje opat
‘
Aurore Van de Winkel weet alles over stadslegendes. Ze onderzoekt waar ze vandaan komen en wat ze betekenen.
Deze stadslegende bestaat sinds het einde van de jaren 1980. Het verhaal circuleerde in Frankrijk en Zwitserland. Daarna is het in België beland. Dit verhaal is bedoeld om te laten zien dat je niet zomaar iemand mag beledigen.’
Is je leraar of lerares een echte ster vooraan in de klas? Dan kan je op hem/haar stemmen als ‘Beste Brusseleraar’.
Misschien ken je je leraar nog niet goed. Het nieuwe schooljaar is nog maar net gestart. Maar vind je nu al dat jouw leraar of lerares de beste is? Dan kan je voor hem of haar stemmen: op www.bestebrusseleraar.be. Je kan voor de hele klas een cultuurprijs van Bozar winnen. © BRAM TACK
Een kwade, oude vrouw nam een keer de metro. Er was nog maar één plaats, naast een zwarte meneer. Ze had er niet echt zin in. Maar moest toch naast hem zitten. Ze begon tegen hem te klagen: ‘Je hebt zeker geen werk! En je hebt ook nog het beste plaatsje bij het raam genomen!’ Toen de kaartjesknipper kwam, haalde de vrouw haar kaartje tevoorschijn. Ze was er zeker van dat de man naast haar geen kaartje had. Maar de man had haar wel door. Heel snel nam hij haar kaartje. En hij at het op! Toen de controleur kwam, kon hij zijn eigen kaartje laten zien. Maar de vrouw had toen geen kaartje meer! Ze schaamde zich erg. Toen probeerde ze uit te leggen wat er was gebeurd. Maar niemand geloofde haar.
ZAZIE NIEUWS
Is je leraar de beste?
ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014 - PAGINA 3
TURKIJE
SYRIË DAMASCUS
ISRAËL
©WWW.B-UNIFORME.BE
LIBANON
IRAK
JORDANIË
In Syrië is er oorlog. Waarom gaan Belgen er dan naartoe? Ze willen meevechten met ‘IS’ (=Islamitische Staat). Maar ‘IS’ begaat gruwelijke misdaden.
Een jongen uit Molenbeek (Younes, 13) zette in augustus foto’s uit Syrië op Facebook. Hij is in Syrië omdat zijn oudere broer hem ermee naartoe nam. Younes poseert met een geweer. Vecht hij mee met ‘IS’? Younes’ ouders zijn verschrikkelijk bezorgd. En zo zijn er nog andere Belgen in Syrië...
Oorlog in Syrië
Vanaf 1 september moeten de jongens en meisjes van het Guy Cudell-lyceum een uniform dragen. Gedaan met pronken met dat nieuwe felgekleurde T-shirt of die frivole rok. Maar een vlek op je trui zie je dan lekker niet meer. Sinds deze week dragen leerlingen van de Guy Cudell-school allemaal een blauwe trui, een wit T-shirt of hemd en een blauwe broek of rok. De schepen van Onderwijs van de gemeente Sint-Joost vindt het een goed idee. Hij denkt dat iedereen op school daardoor minder de verschillen tussen rijke en armere jongeren zal zien.
Elke maand richt Zazie haar schotelantenne op een thema, geplukt uit het wereldnieuws. Deze maand: ziek zijn in Afrika. © TERESA SDRALEVICH
Maar in Syrië is het nu heel gevaarlijk. Er is al meer dan drie jaar oorlog. Er stierven al bijna 200.000 mensen. De oorlog is zo begonnen: mensen kwamen vreedzaam op straat, net zoals in andere Arabische landen (bijvoorbeeld Egypte). Veel Syriërs riepen uit dat ze een nieuwe president wensten. Een president die ze zelf kunnen kiezen! Want hun president (Bashar-al-Assad) vonden ze een dictator, en corrupt.
Schooluniform in Sint-Joost ZAZIE NIEUWS
ZAZIE NIEUWS
Strijd in Syrië
Wapens
Wie � ‘IS’? ‘IS’ betekent ‘Islamitische Staat’. ‘IS’ heeft nu veel macht in Syrië, maar ook in Irak. ‘IS’ interpreteert de koran heel radicaal (=streng). Wie meevecht voor ‘IS’, wil een islamitische staat (=een kalifaat) stichten. De ‘kalief’ is dan de baas over het politieke leven. Maar ‘IS’ wil dat de kalief ook mag beslissen over de religie. In zo’n kalifaat hebben mensen weinig vrijheid. Wie bijvoorbeeld niet gelooft zoals ‘IS’, krijgt de doodstraf. Daarom vermoordt en onthoofdt ‘IS’ nu zoveel mensen. Heb je vragen hierover? Mail naar zazie@bdw.be
Schotelantenne
Maar Assad wilde niet weg. Hij doodde veel burgers die op straat protesteerden. Na drie jaar oorlog is Assad nog altijd de president. Veel Syriërs kozen dan maar voor een strijd met wapens. Er ontstonden veel gewapende groepen die tegen Assad vechten. Maar er was niet één leider. Sommige groepen zijn extreem religieus, zoals ‘IS’.
Ebola
Dat is een hele besmettelijke ziekte. Je krijgt er hoge koorts van. Wie ebola heeft, mag andere mensen niet meer aanraken. Het virus verspreidt zich via zweet of bloed. Mensen sterven vaak aan ebola. Tijdens de zomer is er veel over de ziekte gepraat. Want in West-Afrika is er momenteel een epidemie (=plaag). Eind deze zomer waren al 1.300 mensen gestorven aan ebola. Dokters zetten alles op alles om de ziekte te stoppen. In België kan je makkelijk naar de dokter als je ziek bent. We hebben veel dokters en goede
ziekenhuizen. Dat is niet altijd zo in Afrika, waar dorpen ver van de stad liggen. En de autowegen zijn er vaak slecht en hobbelig. Veel Afrikanen kunnen ook geen dokter betalen. Daar bestaat niet zo’n systeem zoals bij ons: de ‘sociale zekerheid’. Dat wil zeggen: alle Belgen, gezond én ziek, stoppen elk jaar samen geld in één grote pot. Wie naar de dokter moet, krijgt geld terug uit die pot. Wie niet ziek wordt, krijgt natuurlijk niets terug. Maar zo helpt iedereen wel de zieke ‘pechvogels’.
ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014 - PAGINA 4
© SASKIA VANDERSTICHELE
Wordt er met Snapchat gepest? Lu: Dat kan niet, denk ik. Want je stuurt enkel foto’s naar vrienden. Je moet eerst ‘ja’ klikken op een vriendschapsverzoek. Gebruiken jullie nog andere apps? C: Ja! Ik gebruik Viber. I: WhatsApp. Lu: Messenger van Facebook. Sturen jullie Snapchats naar onbekenden? I: Neen. Ik stuur alleen iets naar schoolvrienden of neven en nichten. La: Soms vraagt iemand die ik niet ken naar mijn profiel op Snapchat. Bijvoorbeeld via Facebook, Skype of Draw Something. Dan zeg ik: ‘Ik geef je dat niet.’
SNAPCHAT. SNAP JE? Sms’en en bellen? ‘Dat kost geld. Wij praten met elkaar via SnapChat,’ zeggen Célia (11), Laetitia (12) en Luca (12). ‘We sturen elkaar gekke bekken,’ lacht Ilona (12). Zazie chatte eens goed met het viertal, en snapt het nu helemaal! Snapchat iedereen tegenwoordig? Luca (Lu): Ik denk het niet. Sommige vrienden hebben geen gsm. Mijn broer gebruikte eerder Snapchat dan ik. Meer meisjes dan jongens zitten op Snapchat, denk ik. Dames, wat is er dan zo cool aan Snapchat? Laetitia (La): We sturen foto’s en video’s naar elkaar.
Of we zeggen ‘slaapwel’ aan elkaar. Célia (C): In het begin snapte ik niet hoe je vrienden moest toevoegen, en zo. Maar na een tijd ben je helemaal mee. Je kan kiezen hoe lang de ander jouw foto’s kan zien. Lu: Drie minuten. Meisjes samen: Neen, drie seconden!!! Lu: Bij video’s kan het langer. Ilona (I): Je kan foto’s bewaren met een screenshot. Ik doe dat bijna nooit. Behalve als het een mooie foto is. Vinden jullie het leuk als alles snel weer verdwijnt? C: Als het lelijke foto’s zijn, vind ik dat niet erg! (lacht) I: Vaak zijn ze grappig. Hoeveel Snapchatvrienden hebben jullie? Koor: Vijftien, tien, twintig… Minder dan op Facebook. La: Er zijn veel problemen met Facebook, zoals pesten.
Hoe weet je zeker dat je die persoon niet kent? I: Je voelt dat. Iemand heeft soms een rare profielfoto, waar je bang van wordt. C: Of hij of zij spreekt in een andere taal, zoals in het Engels: ‘Hello, can I see you on skype?’ Dan blokkeer ik die. Sturen jullie soms sexy foto’s? La: Ja (giechelt), soms om te lachen onder vrienden. Maar dat is niet om écht sexy te doen. I: Ja, ik grap soms ook. Dan tuit ik mijn lippen en zet ‘sexy’ erbij. Maar dat is het, hoor. Ik doe niet aan… hoe zeg je dat?... seksuele foto’s. Als je Snapchat, is het dan alsof je écht bij elkaar bent? La: Ik vind dat niet helemaal hetzelfde. Stel dat ik een foto trek van mijzelf met mijn haar in de wind. Mijn vriend kan via Snapchat de wind niet voelen. Met iemand praten in het echt, is toch beter. Bedankt voor de babbel! Kim Verthé
rs e t t e s d n e r T : ‘Op - Mar t in N E P P E ST school zijn er nu
de hele nsen die n tien me misschie n v riend van Ee steppen. eerste, daarna e d s a Niet me w egonnen. t, b k o o ik ben en he ensen do keiveel m heel leuk.’ is maar het k
a: ‘I TAAp Lov-erKaal twhoeorrinden op. ra a d op die ik v in Woorden r in o o h et, of het intern mers of op um muziek n het Vaak zijn . ie telev is oorden.’ Engelse w
? p i h r e s i Wat IA FOTO: SASK
VANDERST
ICHELE
Zazie vroeg het aan trendwatchers
Ken jij d e nieuwst e Linda V modetrends? Ze is sty an Waesberge we list Zazie-re en geeft mod l! eraad. porter R u l a do mee in haar kle ok even erkast.
je wat doe R: M a a r d o e m e? cies in d s op? e d r n p e r t k je schrif ten r Hoe mer W): Doo VW: Tijd V L (L e Rula (R): g r e eel m mee te n Waesb volgen. V gen mij o a r te v s e ll a Linda Va hoots. . en ends zijn aan fotos rig te zijn tr n e ie e g d lp s t e w a h die u tw nie de kleren onbew us k un st n a n e d D te e k . e n w o le el z n oe Ik mense zoek zove van aanv Ik e . n ti a n s v e e s w s ts k a ie che et erbij p Dat is een te an Belgis ineren m v l b e n m o e v o r c e le g k te je grijk. nds mogelijk d ik belan ng zijn om is om tre a in b v t te a t D ie . rs moet n ont werpe jezelf. Je ensen k me t m o o je volgen. t a wa a r d e komt land. Ho R : I s he t e b e d o pping’. ppen? t in de m rsonal sho e gaat sho ‘p t e e R: Jij ben h at en. Ze nt werper : Klopt! D Ant werp o it e W d u V o e L ? m t m a a d d, die n! Vaak ik een d stal in een v rien drie feeste oals mee atst hielp l z a e , L w n a r a o g LVW: Via o e v ig kennen. ig g leren nod niet goed is toevall k l t e a d s a D s h . u s r a B w . Het ensen die ssel goed m u t r e . B h n n e n e v ij k z het le al lang en ten! oon hier w ? Ik n e lles te we r a le s m k r o e lf k p e r a nv ont we st er p je z is ook mij list. Echte R: Ont w m ijn Po y s t t a a s J d n e ik b t a en, ik Ik v ind d LVW: Ne en talent. e jk li e m a d oog. hebben n l een goe a r o o v b e Ik h niet heb.
Kettenklets
ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014 - PAGINA 6
Billen bloot
ZAZIE
@Ilona: ‘BIM’
@LUCA: ‘STYLE’
‘BIM’ (spreek uit: biem) betekent zoiets als ‘poef’. Je kan het bijvoorbeeld gebruiken als je gelijk hebt in iets. Bijvoorbeeld: ‘Ha, ik had gelijk op de toets voor fysica en jij niet. BIM.’ Of: ‘Ik heb iets lekkerder gegeten dan jij. BIM.’ Je kan met je hand dit gebaar erbij maken.
‘STYLE’ (spreek uit: stielé) roep je uit als iets cool of tof is, bijvoorbeeld als een vriend een nieuw spel heeft ontdekt op Play Store.
@Laetitia: ‘ALZ’
@Célia: ‘LOL’
‘ALZ’ (spreek uit: aleiz) betekent gewoon ‘oké’. Als iemand je uitnodigt om mee naar de cinema te gaan, kan je zeggen: ‘ALZ’.
‘LOL’ gebruik je meer in berichtjes. Het betekent ‘grappig’. Maar je kan het ook gebruiken als iets niet grappig is.
Poepmassage ‘We waren op reis in Nepal. Onze mama had een idee: voor elk een massage na een stevige wandeling. We dachten dat de masseuse enkel onze rug zou doen, maar ze masseerde ook onze poep,’ lacht Oskar. ‘Twee uren lang,’ vult Kasimir aan.
Stond jij onlangs ook met je billen bloot? Vertel ons over je grappige fratsen of gênante avontuur, op zazie@bdw.be. Wie weet kom jij wel in Zazie!
ZAZIE
Groeten uit mij n kamer
Hugo (9). Woont in Belém (Brazilië) Hallo. Ik deel mijn kamer met mijn zus. Ze is drie jaar (een weetje: ze is geboren in België). Dat is wel fun. Maar ik vind het niet leuk als ze mij ‘s morgens vroeg wakker maakt.
DE TIP VAN MAX (12): ‘Volg de Witte auto’ 'Je denkt eerst: 'Dat is maar een saai filmpje'. Maar dat is niet zo. Je moet het geluid goed hard zetten.' Heb jij een goede YouTubetip voor andere Brusselse ketten? Mailen maar, naar zazie@bdw.be!
Wat � er leuk aan je kamer?
Ik heb niet veel speelgoed in mijn kamer. Dat ligt allemaal in een andere kamer: de ‘rommelkamer’. In mijn kamer hou ik het meest van mijn PS3 (Play Station 3) en van mijn PSVita. Ik heb dat net gewonnen, en ik weet dat het duur is.
Wat � speciaal aan jouw land?
Het warme weer. In Brazilië is het op sommige plekken heet, zoals in Belém. Maar elders is het koud, zoals in het zuiden van het land. Soms valt daar zelfs sneeuw.
Wat � jouw droom?
Mijn droom is om ergens te wonen waar het sneeuwt. Ik wil in een huis wonen met een hond. Liefst zou ik voetballer worden, om Brazilië te helpen om de wereldbeker te winnen.
ZAZIE MAGAZINE - DONDERDAG 4 SEPTEMBER 2014 - PAGINA 7
X-PERTS Zazie-redacteurs vertellen over hun favoriete boek, film, fashiontip of dierennieuws van de maand: kwam jij nog ideeën te kort??
Sien (13), de verhalenverslindster En ik dan? Dat is een boek van Ingrid Kluvers. Zij was jaren de hoofdredactrice van het in Nederland erg populaire meisjesblad Tina. Het boek is het vervolg op Droomtuin, dat in 2012 bekroond werd met de Jonge Jury Debuutprijs. Je hoeft niet eerst Droomtuin gelezen te hebben, want je bent direct helemaal mee. In En ik dan? gaat het over Joop, een 13-jarig meisje dat twee vaders en twee moeders heeft. Ze is het kind van een lesbisch koppel en een homokoppel. Al die ouders wonen samen in één groot huis, haar vaders langs de ene kant en haar moeders langs de andere kant. Ze is enig kind en soms vindt ze het echt lastig met die vier ouders die zich overal mee bemoeien. Als ze via Facebook de Franse Emma leert kennen, chat ze elke dag met haar, en schrijven ze mails. Ze beseft dat ze Emma leuk vindt, héél leuk zelfs. De zus van één van haar beste vrienden ligt in het ziekenhuis, en als ze ontdekt dat Emma voor even in Amsterdam is, spreken ze af in het parkje voor het ziekenhuis. Stilletjes aan wordt ze verliefd op Emma, maar ze zwijgt in alle talen over Emma tegen haar ouders en
haar BFF’s Mees en Juul. De drie vriendinnen gaan samen naar een zeilkamp, waar Emma instructrice blijkt te zijn. Niet veel later begint Joop te twijfelen over wat Emma van haar wou: vriendschap, of was het iets anders? Het antwoord op die vraag verandert heel haar leven… Ik vind het echt een leuk boek, ook omdat het spannend is doordat ze moet geheimhouden dat ze verliefd is op Emma, want ze wil liever niet zoals haar ouders zijn. Ik had nog nooit een boek gelezen over dit onderwerp. Het verhaal zit wel heel goed in elkaar. Ik heb het in één ruk uitgelezen en ik vind het een echte aanrader voor kinderen vanaf 12 jaar. Het was voor mij echt de perfecte vakantielectuur.
win! Win je graag dit boek? Zazie geeft drie exemplaren weg! Mail 'boek' naar zazie@bdw.be, en vermeld zeker je naam, leeftijd en adres.
Mateo (10), de dierenvriend Dag beste mensen. Hier is mijn eerste artikel voor dit schooljaar. Ik ga het hebben over het meest bijzondere dier dat ik tot nu toe heb ontdekt: het beerdiertje. Je kan het over de hele wereld vinden. Ze kunnen overleven in – 270°C tot + 250 °C. Het diertje heeft een vochtig klimaat nodig, behalve de beerdiertjes die in het mos leven. Zij kunnen de droogte weerstaan en verschrompelen dan
tot een zakachtige vorm (zie foto). Het beerdiertje heet zo omdat het beweegt zoals een beer en vingers heeft die op klauwen lijken. Bij ons vind je het terug in de zee en in de bossen. Het beerdiertje kan van 0,1 tot 1,5 millimeter groot, euh … klein zijn. Het is transparant en het heeft een kop, een mond en acht poten met daaraan drie vingers. Zijn lichaam is bedekt met een dunne flexibele, maar
Eline (12), de cinefiele The fault in our stars. Als grote fan van het boek The fault in our stars van John Green, kon ik niet wachten tot de film uit was. Het boek en de film zijn razend populair bij jonge tienermeisjes en worden druk besproken op de sociale media. De trailer van de Amerikaanse film is al meer dan 27 miljoen keer bekeken en het aantal likes op Facebook is amper bij te houden. De quote ‘Okay? Okay’ duikt overal op: op T-shirts, notitieboekjes, zonnebrillen, rugzakken en zelfs schoenen. Het verhaal gaat over een 17-jarig meisje met longkanker. Hazel vult haar dagen met kijken naar het tv-programma America’s next top model en het lezen en herlezen van An Imperial Affliction. Dat boek van Peter Van Houten (het bestaat niet echt) gaat over een meisje met kanker dat op het einde sterft. Hazel zou graag weten wat er achteraf met de andere personages gebeurt en stuurt wel duizenden brieven naar de schrijver. Die blijven onbeantwoord. Gus, een leuke jongen uit de praatgroep, stelt Hazel voor om de schrijver in Amsterdam op te zoeken. De vraag is of Hazel dat wel nog aankan. De film is heel Amerikaans. Dat merk je niet alleen aan de uitdrukkingen maar ook aan de manier waarop de personages nadenken, bijvoorbeeld over wat er na de dood gebeurt. Maar de film pakt je. Hou de zakdoekjes maar klaar. Door de film zijn hoofdrolspelers Shailene Woodly en Ansel Elgort heel bekend. Ik vind het boek nog net iets beter dan de film maar dat neemt niet weg dat je hem moet gezien hebben.
Rula (12), de modemeid
toch sterke huid die hij afwerpt bij het groeien. Bij een ruimteexperiment zijn er een aantal beerdiertjes de ruimte in geschoten in een soort kooitje. Daar konden ze de koude en de kosmische straling tien dagen lang overleven. Alleen de UV-straling (in de ruimte is die straling duizendmaal sterker dan op aarde) bleek het DNA van de cellen bij veel diertjes te beschadigen. Een aantal van hen overleefde het echter. Dat zou kunnen aantonen dat het leven is ontstaan in het heelal en dan op aarde is gekomen.
Flamingo. Flamingo’s, ja dat is de nieuwe trend sinds deze zomer. Die vrolijke roze vogels die zo graag op één been staan. Waarom flamingo’s? Ze hebben een leuk zomers kleurtje en zien er exotisch uit. Zo moet vakantie toch zijn? Je kan ze overal wel vinden: op pulls, T-shirts, shorts en flodderbroeken. Op zwemkledij komen ze ook vaak terug. En op accessoires zoals ringen, kettinkjes en sjaaltjes.
STOP DIE EZELSOREN
ZAZIE
Uitkij k
DOOR ALEX DEFORCE
COURT CIRCUIT
Nieuw schooljaar = nieuwe boeken = kaften!! Een saai klusje, zeg je? Op de boekenkaftnamiddagen van Ezelsoor maken ze er een fijne boel van. Je krijgt mooie vellen kaftpapier. Je kan ook ontdekken welke activiteiten in het Nederlands je kan doen tijdens het nieuwe schooljaar. Place to be: Huis van Culturen (Molenbeek), woe 3 september, 13u30 tot 17u. Of woe 10 september in buurthuis Chambéry (Etterbeek), zelfde tijd. GRATIS. Op zaterdag ook op andere plekken: www.ezelsoor.info.
Loop je graag buiten de lijntjes? Gooi je liever de regels om? Rep je dan maar naar Court Circuit in Kuregem. Op woensdagmiddag 17 september (14u - 18u) veranderen de hallen van de Abattoir in de allercoolste speelplaats. Je kan er kruipen en klauteren over relingen en lijnen, en samen een spannend spel uitvinden! Ook in het weekend van 19 tot 21 september kan je erheen klimmen, na 16u. GRATIS. Meer weten? www.festivalkanal.be.
WANNEER? 3 + 5 + 10 SEPTEMBER
WANNEER? 17 + 19-21 SEPTEMBER
GELUKKIG GENOEG
DOBBER MEE OP ZEE
win! Houden jij en je oma of opa van rijmpjes en spelletjes en verhalen vanop een zomers strand? Gelukkig Genoeg is een theatervoorstelling met veel muziek van Pantalone. Voor wie? Voor kinderen, ouders én grootouders. Waar? Bij muziektheater Pantalone, Martelaarsplein 10. Hoe laat? 11u en 15u. Info op www.pantalone.be.
WANNEER? 21 SEPTEMBER
WANNEER? 28 SEPTEMBER
Elke maand zoekt een Zazie-X-pert naar een toffe, geheime, mooie of coole plek in de stad. Raad jij als eerste waar de X-pert deze maand staat? Dan win je misschien wel deze hippe koptelefoon.
staat Emile?? TIP: Emile houdt van strips win! Waar Mail het antwoord naar zazie@bdw.be + naam, leeftijd en adres!
© SASKIA VANDERSTICHELE
De koptelefoon
Win 1 combiticket voor 3 (jezelf + één ouder + één grootouder). Mail 'gelukkig' naar zazie@ bdw.be. Vermeld je naam, leeftijd en adres!
Mis jij de zee soms? Spelen op het strand van de Belgische kust. Of dobberen op een bootje in Italië. Ken je de sprookjes over de diepe zee? In Bozar tonen ze eind september kortfilms over de zee (The Sound of the Sea). Vanaf 6 jaar, in het Frans en Nederlands. Met live muziek! Meer info: www.bozar.be.
rk te w afgewe u jo n a v o ina: t een fot bookpag e c Piep! Pos a f e z n rant! tje op o ongerenk vogelkas .j ie z a Z / .com Facebook
Zazie is een maandelijkse bijlage bij Brussel Deze Week en is gratis. Concept en samenstelling: Kim Verthé (kim.verthe@bdw.be, 02-226.45.59). Vormgeving: Peter Dhondt. Tekeningen: Ilah, Teresa Sdralevich, Wauter Mannaert, Alex Deforce, Kim Verthé. Redactie: Kim Verthé, Jasmijn Post. Eindredactie: Kim Verthé. Foto’s en cover: Saskia Vanderstichele. X-perts: Sien, Eline, Mateo, Rula. Contact met Zazie? zazie@bdw.be. Like! facebook.com/Zazie.jongerenkrant. Adverteren? lisa.decrick@bdw.be. Abonnement: abo@bdw.be. Verantwoordelijke uitgever: BDW, Anne Brumagne, Flageyplein 18, 1050 Brussel.
Volgende Zazie op 2 oktober! www.brusselnieuws.be/zazie