GREG LOX DOLT MET WOORDEN EUROPALIA INDIA: VIER MAANDEN INDOMANIA! En ook: Nuit Blanche, Amatorski en Willis Earl Beal.
MIDDENIN DE KRANT
03 10 13
AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153
Een Rand op maat
© BART DEWAELE
BRUSSEL – Dilbeeks burgemeester Willy Segers (N-VA) pleit voor een afzonderlijk statuut voor de Vlaamse Rand. “Zo kunnen we beleid op maat beter verantwoorden tegenover Vlaanderen én Europa.”
S
egers doet zijn uitspraak in een speciaal dossier van Brussel Deze Week over de toekomst van de Rand. “We hoeven geen stad tegen de stad te maken,” zegt Segers, “maar wat we wel kunnen doen is de Rand als een afzonderlijk gebied beschouwen binnen Vlaanderen, met een apart bestuurlijk statuut. Alleen zo kunnen we op zowel het Vlaamse als op het Europese niveau onze desiderata afdwingen. Want momenteel kunnen we specifieke problemen, zoals wonen, niet meer juridisch beantwoorden of we riskeren discriminatieprocedures.” Segers doelt daarmee op Vlaamse decreten zoals Wonen in eigen
streek, dat voorrang geeft aan mensen die een bepaalde band hebben met een gemeente. Het decreet is echter in strijd met het Europees Recht, zo oordeelde het Europees Hof van Justitie nog in mei.
Limburgs provinciestadje Vilvoords burgemeester Hans Bonte (SP.A) gaat niet zo ver als zijn Dilbeekse collega, maar pleit wel voor een verregaande financiering van Randgemeenten. “Ik laat het in het midden of de Rand een afzonderlijk statuut moet krijgen, zoals mijn collega Segers voorstelt, of helemaal geen statuut. Wat ik wel vaststel, is dat ook de Vlaamse minister bevoegd voor de Rand (Geert Bourgeois
van de N-VA, red.) de Rand eigenlijk niet kent.” Bonte en Segers schetsen in het dossier binnenin deze krant enkele omvangrijke problemen waarvoor de Rand staat, zoals verarming, internationalisering en verstedelij-
“We hoeven geen stad tegen de stad te maken” king. “En dat terwijl onze financiering momenteel dezelfde is als die van een Limburgs provinciestadje,” meent Hans Bonte. “Ik bedoel dat niet denigrerend, maar Vilvoorde is in niets meer een rustig Vlaams stadje.”
Alexander D’Hooghe, uit de Rand afkomstig, maar nu werkzaam bij het prestigieuze Massachusets Institute of Technology in Boston, stelt dan weer voor om van de Vlaamse Rand een stad te maken, institutioneel los van Brussel. Volgens D’Hooghe heeft het immers geen zin meer om de directe omgeving van Brussel als platteland te zien. “Ik weet dat de geesten er misschien
nog niet rijp voor zijn, maar eigenlijk moeten Randbewoners beseffen dat ze al in een stad wonen.” BDW organiseert naar aanleiding van het dossier over de Rand ook een middagdebat in Muntpunt op 2 oktober. Dat kan u rechtstreeks volgen via brusselnieuws.be. Een kort verslag vindt u volgende week in uw krant. Christophe Degreef
Lees pagina’s 4 t/m 7: ‘De andere negentien’ en interview op pagina’s 8-9: Taalevenwicht met de Rand. ADVERTENTIE
VAN 10 TOT 14 OKT BIJ NISSAN
ADVERTENTIE
Curieus wat de toekomst jou brengt? Ga dan naar pagina 7
N° 1396 VAN 3 TOT 10 OKTOBER 2013 ¦ WEEK 40: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE
OPMERKELIJK EXTREEMRECHTS EN ISLAMISTEN: ÉÉN STRIJD BRUSSEL – De partij Islam trekt naar de gewestverkiezing met een opmerkelijke lijsttrekker: het extreemrechts kamerlid Laurent Louis (exMR, ex-PP, ex-MLD).
Steven Van Garsse
Economie > Unizo en UCM maken plan voor aantrekkelijkere winkelbuurten
‘Laat handelaars mee beslissen en mee betalen’ LAKEN – Unizo en UCM pleiten voor de oprichting van een commissie die beoordeelt of een nieuwe winkel wel past in een handelswijk. Ook ijveren beide middenstandsorganisaties voor Business Improvement Districts: handelaars en overheid die samen een plan uitwerken en betalen voor de promotie van de buurt. Brussel-Stad reageert eerder terughoudend.
U
nizo en UCM trokken afgelopen zaterdag met hun voorstellen naar de Lakense winkelbuurt De Wand. Daar vond niet alleen de Dag van de Klant plaats, er was ook een vrolijke braderie aan de gang. De Wand is een van de maar liefst 104 handelswijken in het gewest. Omdat die lang niet allemaal floreren, stelden de ondernemingsorganisaties een plan op om hun aantrekkelijkheid te verhogen. Eerst en vooral moeten de 104 handelswijken nu eindelijk eens een duidelijke identiteit krijgen, zeggen Unizo en UCM. Die moet vastgelegd
worden in het schema voor handelsontwikkeling, dat opgenomen wordt in het gewestelijk bestemmingsplan. Gevolg zou zijn dat er alleen nog handel mogelijk is in de welomschreven handelskernen. En niet zomaar eender welke handel. Unizo en UCM willen dat er ter vervanging van het nationaal comité voor de distributie, een gewestelijke commissie komt, bestaande uit schepenen van Handel, handelaars en experten. Die moet de gemeenten adviseren over de vraag of een nieuwe winkel qua aanbod en kwaliteit wel op zijn plaats is binnen een bepaalde
handelswijk. “Een H&M pas bijvoorbeeld niet in de Louizabuurt,” aldus Francine Werth van UCM. Het advies zou verplicht gevraagd moeten worden voor winkels van meer dan duizend vierkante meter, voor kleinere zou het facultatief zijn. “Het belangrijkste is dat er een richtschema komt voor elke handelwijk,” zegt Anton Van Assche van Unizo.
Uithangborden Brussels schepen van Handel Marion Lemesre (MR), die samen met enkele collega’s naar Laken was afgezakt om de braderie te openen, reageerde terughoudend. “Een commissie die beoordeelt of een winkel past of niet, kan wettelijk niet. Dat is tegen de vrijheid van handel. Alleen voor het bannen van nachtwinkels is er een wettelijke basis.” Ook een ander voorstel van de middenstandsorganisaties zag de schepen niet meteen zitten. Unizo en UCM willen dat er, naar het voor-
beeld van Kortrijk, Turnhout en Engelse steden, Business Improvement Districts ontstaan, bijvoorbeeld op de as Noordstation-Zuidstation. Handelaars en overheid werken er samen projecten en promotie-ac-
‘Een H&M past niet in de Louizabuurt’
tiviteiten uit die ten goede komen van de wijk. En ze betalen samen. Voor de bijdrage van de handelaars zou de gemeente bijvoorbeeld de belasting op uithangborden kunnen gebruiken. “Kan niet, een belasting mag nooit voor één bepaald doel aangewend worden,” zei schepen Lemesre.
DE WEEK IN BEELD DOOR IVAN PUT © IVAN PUT
Mischael Modrikamen en Rudy Aernoudt van de Parti Populaire (PP) hadden hun handen vol met Laurent Louis. In 2010 postte die op Facebook beledigende uitspraken ten aanzien van de Roma. Louis zei onder meer dat het evident is dat ze stelen en trafikeren. De uitspraak leverde hem een klacht op bij het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en een uitsluiting uit de Parti Populaire. Daarmee was de PP meteen haar enige verkozene kwijt. Vorig jaar beschuldigde Louis premier Elio Di Rupo (PS) van pedofilie en hij veroorzaakte een schandaal door met de foto’s van Julie en Melissa uit het autopsierapport van de zaak Dutroux te zwaaien. Hij is vorig jaar in staat van beschuldiging gesteld voor smaad en heling. Ook ten aanzien van de moslims liet hij zich niet onbetuigd. Hij diende een wetsvoorstel in dat het werkgevers mogelijk moet maken om werknemers te verbieden om de ramadan te volgen. Een jaar geleden vroeg hij aan de federale regering maatregelen tegen de toenemende islamisering van sommige Brusselse wijken. Precies diezelfde Louis wordt nu lijsttrekker van Islam, een partij die openlijk de Sharia predikt en van België een islamstaat wil maken. Redouane Ahrouch, Islam-gemeenteraadslid in Anderlecht, vindt dat niet zo vreemd. “Het zijn alleen idioten die niet van gedacht veranderen, hé. Ook in Engeland is een extreemrechtse politicus een islamitische partij begonnen. En daarbij: België is toch het land van het surrealisme...” Toch zijn er ook gelijkenissen. Laurent Louis en de partij Islam delen hun uitgesproken antiIsraëlische standpunten. Louis publiceerde onlangs op Facebook de volgende wetenswaardigheid: “Het zijn de zionisten die achter de holocaust zitten. Ze hebben Hitler gefinancierd en aangestuurd op de Tweede Wereldoorlog met alle gevolgen van dien. Ten bewijze: vandaag gedragen de Israëli’s zich als nazi’s ten aanzien van de Palestijnen.” Van de partij Islam wordt dan weer gezegd dat ze de steun krijgt van een sjiitische antizionistische groepering uit Iran. Op basis van het resultaat van de gemeenteraadsverkiezingen, heeft Islam zicht op een zetel in het Brussels parlement. Vraag is of dat lukt met een lijsttrekker die voordien op een blank (extreem)rechts electoraat teerde.
BDW 1396 PAGINA 2 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Enkele van de Afghaanse vluchtelingen die al zo’n drietal weken actievoeren voor een verblijfsvergunning, hebben een tijdelijk verblijf gevonden in een huis in de Elsense Neststraat. Een gordijn zorgt voor afscheiding tussen vrouwen en mannen.
BDW 1396 PAGINA 3 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
WEEKOVERZICHT WOENSDAG 25 SEPTEMBER Afghanen in Wetstraat. Afghaanse asielzoekers manifesteren bij het kabinet van premier Di Rupo. Ze vragen een verblijfsvergunning omdat ze naar eigen zeggen represailles riskeren als ze naar hun land terugkeren. De politie pakt een zestigtal mensen bestuurlijk op en zet traangas in om de groep uiteen te jagen. Ngo’s vragen tezelfdertijd dat beleidsmakers de situatie in Afghanistan, die volgens hen verslechtert, goed bestudeert.
DONDERDAG 26 SEPTEMBER Daar komt de greef. De Vlaamse regering stelt Hugo De Greef, onder meer ex-directeur van het Kaaitheater, aan om een ‘mogelijke doorstart’ van het Vlaams-Marokkaans Culturenhuis Daarkom te onderzoeken. Al sinds de oprichting in 2006 worstelt Daarkom met problemen. Voor de zomer besliste Vlaanderen dat er een tijdelijke (tweede) crisismanager moest komen. BEGROTINGSOVERSCHOT. De ploeg van Rudy Vervoort bereikt een akkoord over de begroting voor 2014. Het Brussels Gewest wil volgend jaar uitkomen op een overschot van 6 miljoen euro, beter dan gedacht. Het overschot is te danken aan gestegen belastinginkomsten, een betere economische toestand en de herfinanciering door de zesde staatshervorming.
Unizo en UCM vinden dat de handelswijken in Brussel dringend een duidelijke identiteit moeten krijgen.
Volgens Unizo bestaan hiervoor oplossingen. Van Assche: “Schaf de belasting af en maak er een retributie van. Dan kan het wel. Het komt erop aan dat, eenmaal zo’n plan goedgekeurd is, alle handelaars ook meebetalen. Niet zoals nu: de ene handelaar betaalt wel aan de plaatselijke handelaarsvereniging, de andere niet. En dan moet die vereniging braderieën en rommelmarkten organiseren om aan extra inkomsten te geraken.”
OCMW-handelspanden De middenstandsorganisaties wil-
“ “ HET WOORD
len voorts dat de handelaars hun zeg krijgen in de aanpak door de overheid van de veiligheids- en netheidsproblemen in de buurt. Van Assche: “Stad en politie stellen samen bijvoorbeeld 400 uren personeel beschikbaar: vuilnismannen, graffitiverwijderaars, stadswachten. Het buurtcomité kan vervolgens zelf beslissen hoe die ingezet worden. De behoeften van elke handelswijk zijn immers verschillend. En op die manier worden de handelaars geresponsabiliseerd.” Dan zijn er nog de leegstaande panden in de winkelstraten. Unizo en
© SASKIA VANDERSTICHELE
UCM willen dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt door panden te onteigenen of op te kopen en door in de eigen gebouwen kwaliteitswinkels te openen. “We doen ons best,” zei OCMW-voorzitter Yvan Mayeur (PS), ook aanwezig op de braderie. “Onteigenen blijft juridisch heel ingewikkeld. Maar we kopen regelmatig gebouwen op. En de eigen OCMW-handelspanden proberen we te verhuren aan kwaliteitswinkels. Maar die zijn heel, heel moeilijk te vinden.” Bettina Hubo
OPGERUIMD STAAT NET. Door die budgettaire meevaller kan extra geld gaan naar Netheid. Agentschap Net Brussel krijgt 10 procent extra middelen. Die zullen besteed worden aan meer recyclage en afvalophaling, en aan extra aandacht voor netheid in de treinstations en in wijken met een internationale uitstraling.
VRIJDAG 27 SEPTEMBER BRUSSEL VOOR DE BRUSSELAARS. Op het feest van de Franse Gemeenschap – tegenwoordig de Fédération Wallonie-Bruxelles (FWB) - zegt Waals minister-president Demotte (PS) dat Brussel aan de Brusselaars toebehoort. “IN BRUSSEL FRANS EN VLAAMS, OKE?!” Stromae, dé publiekstrekker tijdens optredens op de Grote Markt voor datzelfde feest, gebruikt zijn podium ook voor een politiek statement. “Alles goe? Spreken jullie Vlaams? In Brussel spreken we Frans én Vlaams, oké?”, brult de Brusselse zanger met Frans als moedertaal. GANG CENTRAAL IN FRIS KLEEDJE. De pas gerenoveerde gang tussen het metro- en treinstation Brussel Centraal gaat renovatiewerken weer plechtig open. De gang kreeg nieuwe verlichting en winkelruimte. Aan de muur prijkt een abstract kunstwerk van Daniel Deltour. Beliris hoestte voor de renovatie 1,6 miljoen euro op.
ZATERDAG 28 SEPTEMBER
Ik werk in de hoofdstad en ben er geboren. Maar ik zou me in Brussel geen huis als dit kunnen permitteren.” Ex-journalist en VGC-griffier Daniel Buyle woont in Leuven en legt uit waarom hij niet terugkeert (in Knack).
Elke keer als ik in Brussel ben, gaat er een shot adrenaline door mijn lijf.” Radiojournalist Jan Hautekiet woont in Leuven maar voelt zich nog altijd Brusselaar (in Knack).
Verdriettaks
Als het Brussels parlement het er mee eens is, dan moet de langstlevende partner vanaf 1 januari 2014 geen successierechten meer betalen op de gezinswoning. Voor een pand dat 500.000 euro waard is, is dat algauw een kleine 20.000 euro. Niet weinig voor wie het met een klein pensioentje en zonder spaarcenten moet rooien. De maatregel die als sinds 2007 bestaat in Vlaanderen moet verhinderen dat Brusselaars hun huis moeten verkopen om de successierechten te betalen, wat het ver-
driet nog groter maakt. Brussel kan het zich nu pas veroorloven om de verdriettaks te schrappen, zegt minister van Financiën en Begroting Guy Vanhengel (Open VLD), die de maatregel voorstelt. Het Brussels Gewest dient voor de eerste keer een begroting in evenwicht in, twee jaar vroeger dan voorzien. Er is zelfs een bonus van zes miljoen euro. Danny Vileyn
DAG VAN DE KLANT. Ondernemersorganisatie Unizo en haar Franstalige tegenhanger UCM pleiten voor sterkere handelskernen in Brussel. Ze presenteren een actieplan. LERARENUITWISSELING IN BRUSSELSE SCHOLEN. Vlaams Onderwijsminister Smet en zijn evenknie van de Franse Gemeenschap Schyns engageren zich om nog voor de verkiezingen van mei 2014 de juridische barrières weg te werken rond immersie-onderwijs. Zo moet leerkrachtenuitwisseling in het Franstalig en Nederlandstalig onderwijs een duw in de rug krijgen. De belofte wordt gedaan tijdens de presentatie van het Marnixplan van UCL-professor Philippe Van Parijs, dat pleit voor een meertalig Brussel.
MAANDAG 30 SEPTEMBER AFghanen duiken op in Heilig Kruiskerk. Een deel van de uitgeprocedeerde Afghanen vatten post in de Heilig Kruiskerk in Elsene. Maandagavond moeten ze de kerk weer verlaten. Fedasil en de ULB bieden daarop opvang aan. START DRUGSPROCES. 23 personen staan in Brussel terecht omdat ze een rol zouden gespeeld hebben bij de drugsbende die maandenlang cannabishandel op grote en kleine schaal dreef rond het Anderlechtse Lemmensplein. Het proces duurt een maand.
DINSDAG 1 OKTOBER 53 extra voorschoolse KINDEROPVANGPLAATSEN. In de voorschoolse opvang (0-3 j) komen 53 extra plaatsen vrij. Daarvoor trekt bevoegd Brussels minister Grouwels (CD&V) 500.000 euro per jaar uit. Bedoeling is dat Kind en Gezin – een agentschap van de Vlaamse Gemeenschap – later de nieuwe plaatsen overneemt. Samengesteld door Kim Verthé
MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF
BDW 1396 PAGINA 4 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
BRUSSEL EN DE RAND Over Brussel en de Vlaamse Rand is al veel gezegd, gezucht en geschreven. Het resultaat daarvan is verwarrend: volgens de ene mag je niet over een Vlaamse Rand spreken, maar eerder over een periferie. En volgens de andere is Brussel een Vlaamse stad, maar dan wel een waar je beter weg blijft. Een muur tussen de twee bestaat nog niet, bruggen evenmin. Het viaduct van Vilvoorde loopt in een brede boog om de stad. En in Dilbeek zijn alleen Vlamingen thuis. Maar wat weten wij in Brussel eigenlijk echt over de Rand, die negentien gemeenten voorbij de stad?
Trefwoord > Uscil estrud el exer ip estismod tate endit adit ing eu facidunt
De Rand als een droom: rustig, idyllisch en ver weg. Relegem in Asse.
© BART DEWAELE
De andere negentien BRUSSEL – De Vlaamse Rand verstedelijkt, al wil men daar niet van horen. Nochtans zijn er goede redenen om aan te nemen dat de Rand een stad wordt, zelfs een stad afzonderlijk van Brussel. Of toch niet? Men kan het zelf niet altijd benoemen. Maar dat de Rand anders is, en dat ook zal blijven, daarover is iedereen het eens. Een Brusselse krant trekt op onderzoek.
E
r was eens het verhaal van de lichtvlek aan de horizon. Een jongere groeit op, naar eigen zeggen in Brussel, terwijl hij in werkelijkheid in een gemeente daar net buiten woont, nauwelijks drie kilometer van de stadsgrens. Brussel kent hij echter niet, buiten het vijfjaarlijkse obligate uitstapje naar Manneken Pis. Waarom hij zichzelf dan tot Brussel rekent, zeker op vakantie in het buitenland? Ach, dat is toch zoveel makkelijker uit te leggen. En eigenlijk ook logisch: als je op drie kilometer van de hoofdstad woont, dan woon je er ook. Punt. Daarover moet je niet moeilijk doen. Maar dan komt de dag waarop hij in een winkel in zijn buurt in het Frans bediend wordt. Enkel in het Frans. Of de dag waarop een allochtoon op straat niet vriendelijk vraagt om weg
te gaan, want het is nu ‘zijn’ buurt. Of wanneer een overheid beslist om van vandaag op morgen lelijke kantoorgebouwen neer te zetten op een plaats die voorheen groen was. Of wanneer in de laagste graad van de school waar hij straks afstudeert steeds meer Frans en Arabisch te horen is. Wonen in de Vlaamse Rand is schizofreen, zoveel is duidelijk. Er speelt een continue strijd tussen bij de stad willen horen – de hoofdstad van Europa! – en willen houden wat er is: groen, rijkdom en geborgenheid. Die twee werelden botsen op de grens van twee gewesten, het Vlaamse, en het Brussels Hoofdstedelijke. Het eerste lijkt op platteland, maar dan met zeer veel huizen. Het tweede lijkt op een stad, maar dan met vele problemen die elders sneller opge-
lost worden. Eigenlijk zijn er geen oplossingen. Want samenwerken is toegeven, en toegeven betekent je eigenheid opgeven, of die nu stedelijk of niet-stedelijk is. En waarom moet je je eigenheid eigenlijk opgeven, wie wordt daar beter van? Schizofreen, we zeiden het al. Dus, Brussel, voor de jongere in de Rand? Een lichtvlek aan de horizon, waar van alles broeit. En omgekeerd, de Rand voor de stedeling? “Een donker gat, mijnheer, met bekrompen mensen die de stad niet aanvaarden.”
Dilbeek
Dilbeek verbrusselt
“Alles wat we hier willen doen, proberen we anders te doen dan in de stad.” Dat zegt Willy Segers (N-VA), de burgemeester van
randgemeente Dilbeek. Het zet de toon. En toch ook niet, want Segers weet zelf maar al te goed dat er tussen Sint-Jans-Molenbeek en Dilbeek bijna geen visuele verschillen meer zijn. Hoe maak je dan hard dat je anders bent? “Door duidelijk te laten merken dat we Brussel niet zijn,” zegt Segers. “Je hebt heel wat negatieve aspecten van Brussel die de grens oversteken: bevolkingsdruk, mobiliteit en ruimtelijke ordening. Slaag je er in om dat op afstand te houden, dan heb je toch een scheiding. Net in die zin zijn we een randgemeente: we ondergaan invloeden uit de hoofdstad, maar we proberen die waar het kan in goede banen te leiden. We proberen ons afvalbeleid veel beter te beheren dan het Brusselse, bijvoorbeeld. En in ons woonbeleid maken we gebruik van het VSGB, het Vlaams Strategisch Gebied voor Brussel, dat speciale reglementering toelaat die elders in Vlaanderen niet mag, zoals hoger bouwen. Als randgemeente zijn we aantrekkelijk voor stedelingen, maar we moeten men-
sen kunnen opvangen op een verantwoorde manier, en dus moeten we anders kunnen bouwen. Maar alleen in beperkte delen van Dilbeek. Elders moet vooral het groen bewaard blijven.” Maar wat heeft Brussel de Rand misdaan dat er zo achterdochtig naar de hoofdstad wordt gekeken? “Vele Vlamingen dachten na de opeenvolgende staatshervormingen en bij het ontstaan van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dat ze hun plaats hadden verworven in Brussel. Maar zelfs dat was geen zekerheid. Men moet nu toegeven dat het respect voor Nederlandstaligen nog altijd niet vanzelfsprekend is. Je bent er als Vlaming met andere woorden nooit thuis,” zegt Segers. “Het Brussels Gewest is mislukt, en wij willen er niet de gevolgen van dragen hier in Dilbeek.”
Vilvoorde
Vilvoorde en de tijdbom
Vilvoords burgemeester Hans Bonte (SP.A) gaat verder in het benoemen van de Brus-
BDW 1396 PAGINA 5 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Industrieel Frans
“Ons onthaalbeleid voor anderstaligen kan soepeler”
niet zoveel meer te zeggen heeft in de Rand. Hun mayonaise pakt niet meer. De dingen veranderen.”
Frans
Oud Frans, nieuw onthaal
Willy Segers van Dilbeek spreekt eveneens van internationalisering, niet van verfransing. Is de periode van ‘Dilbeek, waar Vlamingen thuis zijn’ dan voorbij? “Vroeger hing hier een affiche met de boodschap dat je niet geholpen zou worden als je geen tolk had,” zegt Segers. “Aan (rijke) Franstaligen die aan het loket pertinent Frans spraken kon je dan zeggen dat het tijd werd om Nederlands te leren, of om te aanvaarden dat Dilbeek Vlaams was. Dat kan je vandaag niet meer met een Afrikaan die nog maar net in dit land gearriveerd is. Die moet je eerst uitleggen waar hij terechtkomt. Dus pleit ik ervoor om anders te werk te gaan. Versta me niet verkeerd: ik wil niet zeggen dat we een meertalige regio willen worden, maar we zullen alleszins ons onthaalbeleid ietsje soepeler moeten maken. Inwoners die nieuw zijn en een andere taal spreken, maar waar we van uitgaan dat ze Nederlands zullen leren, die helpen we graag. Niet met een ‘vreemdelingenloket’, maar met bijvoorbeeld een kennismakingsgesprek waarbij we hen uitleggen waar er Nederlands kan geleerd worden en wat het betekent om in de Vlaamse Rand te wonen. Net zoals er een afwijking in Vlaanderen bestaat in de taalwetgeving inzake toerisme, moeten we er misschien voor pleiten dat dit ook kan in het onthaalbeleid. De voorwaarde is dan wel dat die gunsten uitdovend zijn,” zegt Segers. De Vilvoordse socialist Hans Bonte merkt fijntjes op dat de N-VA – tevens een coalitiepartner in Vilvoorde – ondanks haar slogans toch eerder
Dilbeek vervlaamst
Maar zowel Bonte als Segers blijven hameren op het Nederlands, al verschilt de situatie in hun beide gemeenten sterk. In Dilbeek staat het Nederlands eigenlijk niet zo erg meer onder druk. N-VA’er Segers: “Dilbeek was in de jaren 1960 voor de helft Nederlandstalig en voor de helft Franstalig. In zoverre dat Dilbeek zelfs op de lijst stond om een faciliteitengemeente te worden. Daar is dan actie tegen gevoerd, en men heeft daar vanuit Vlaanderen goed op gereageerd. Heel wat inwijkelingen uit Limburg, Antwerpen en West-Vlaanderen die toen in Brussel werkten, zijn hier komen wonen en zijn bijzonder actief geworden in het verenigingsleven. Die mensen hebben zo de vervlaamsing van Dilbeek mee gerealiseerd.” Waar Dilbeek een toonbeeld is van klassieke vervlaamsing, daar staat Vilvoorde misschien model voor de moderne vervlaamsing, of vernederlandsing. Burgemeester Hans Bonte: “Ik denk dat het succes van Vilvoorde een illustratie is van een fundamenteler gevoel dat bestaat bij een belangrijke groep Brusselaars die naar hier komen, namelijk het gevoel dat Vlaanderen gewoonweg beter is. Welvarender. En dat is zichtbaar, want de Vlamingen komen massaal pendelen naar Brussel en kunnen ’s avonds ook weer weg. Brusselaars zien het ook zelf als ze in Vlaanderen komen: het is hier schoner.” Horen we de Vilvoordse burgemeester zeggen dat de klassieke verfran-
Anne van Rooij, Atheneum Zaventem:
“De meeste leerlingen van buitenlandse origine kunnen zich Brussel niet voorstellen”
sing dan niet meer bestaat? “Ik zou durven stellen dat hoe zwakker de sociale klasse is, hoe meer gemotiveerd men is om Nederlands te leren. En dat heeft niet zozeer te maken met werkgelegenheid, maar eerder met het zich gewaardeerd en ernstig genomen te voelen. Men zegt: ‘Ah, we worden uitgenodigd naar een klas, en we krijgen daar les van iemand, en we maken er vrienden’.”
Zaventem © BART DEWAELE
Welke rol speelt die evolutie voor taal? Het is geen geheim dat de Rand vroeger te maken had met een sterke verfransing. Dat is ook een van de redenen van het ontstaan van de zogenaamde faciliteitengemeenten, zoals Wemmel, Kraainem en Wezenbeek-Oppem. Tegenwoordig zou het nogal meevallen met de verfransing, heet het, maar zou de Rand ‘internationaliseren’; andere talen nemen de vroegere rol van het Frans over, het Nederlands is in de verdringing. Hans Bonte: “Doorgaans zijn de Brusselse nieuwkomers in Vilvoorde allochtone families met een Arabische of Oost-Europese achtergrond. Hun eerste of tweede taal is het Frans. Wij krijgen dus een extra injectie aan verfransing in vergelijking met de rest van de Rand. Als je de Rand bekijkt, dan zijn er trouwens zeer veel gelijkenissen tussen gemeenten zoals Zaventem, Machelen-Diegem, Vilvoorde, Sint-PietersLeeuw en Drogenbos. Dat zijn oude industriegemeenten, die bijgevolg beter ontsloten en beter betaalbaar zijn. Er is in die gemeenten ook een traditie dat je er in het Frans overleeft. Er naar de kapper gaan, een brood kopen, dat kon allemaal in het Frans. Al moet ik toegeven dat het FDF en de ganse Franstalige politieke klasse die er mee samengaat
praktisch te werk gaat. “In de dagdagelijkse praktijk, bij politiewerk of OCMW-werk, of bij de brandweer, is het evident dat er ook in Vlaanderen in geval van acute problemen desnoods in het Russisch, Frans of Spaans kan gesproken worden. Je kan niet anders.”
Dilbeek
Willy Segers (N-VA), burgemeester Dilbeek:
© BART DEWAELE
Nederlands
© BART DEWAELE
selse problemen. “Men spreekt in Brussel soms van een tijdbom, en ik denk dat met het huidige demografi sche groeiritme de tijdbom alleen maar erger zal worden. Een van de oorzaken waarom men het niet onder controle heeft, zijn de versnipperde bevoegdheden in Brussel, en, naar ik meen, een soort mentaliteitsprobleem bij Brusselse bestuurders. De problemen worden op Vlaanderen afgewimpeld. Een voorbeeld: men bouwt de Brusselse deelgemeente Neder-Over-Heembeek vol met nieuwe appartementen om de bevolkingsgroei op te vangen. Zeer goed. Maar men voorziet er geen scholen. Neen, men zegt zelfs openlijk dat de Brusselse kinderen maar in Vilvoorde naar school moeten gaan. Met alle respect, maar dat gaat niet. Vilvoorde is historische gezien al geen rijke gemeente.” “De dualisering die ik in Brussel zie, doet mij als socialist pijn. En ik zie de dualisering en de samenlevingsproblemen toenemen. De veiligheid gaat er op achteruit, dat zeg ik niet alleen, maar ook de indicatoren, en dat heeft te maken met de bevolkingsgroei in Brussel. Er zijn dus genoeg redenen die maken dat mensen massaal uit Brussel wegtrekken. Met stip op één: veiligheid. Begrijpe wie begrijpe kan, want Vilvoorde is op dat gebied niet onbesproken. Maar men duldt niet langer dat de kinderen op de Parvis van Molenbeek rondlopen, of ’s avonds na school alleen de metro op moeten. Op nummer twee staan ruimte en faciliteiten: sport, scholen, kinderopvang. Men wil de kinderen veilig leren fietsen.” “De huizenprijzen zijn in de Rand goedkoper dan in Brussel, en dat trekt natuurlijk ook aan,” voegt Bonte er aan toe.
Hans Bonte (SP.A), burgemeester Vilvoorde:
“Hoe lager de sociale klasse, hoe gemotiveerder om Nederlands te leren”
ZaventemInternationaal
De Vlaamse Rand wordt zowaar zelfbewust, zou de conclusie kunnen zijn als u Hans Bonte en Willy Segers hoort. Maar is dat een niet al te politiek verhaal? Neen, want in de praktijk gaat het er net zo aan toe. Dat blijkt althans uit een gesprek met Anne van Rooij, die Gelijke-onderwijskansencoördinator (verder: GOK-leerkracht) is in het Koninklijk Atheneum Zaventem. Een school die het laatste decennium erg veranderd is, ja, zelfs met Brussel te maken kreeg. van Rooij: “Wij horen van onze leerlingen die uit Brussel komen vaak dat de sfeer hier in Zaventem veel minder agressief is dan in Brussel. Als Brusselaar zien ze zichzelf trouwens vaak niet, hoewel sommigen daar wel wonen. De meesten kunnen zich ook niet zo veel bij Brussel voorstellen. Ze voelen zich liever internationaal.” “Trouwens: met het verbod op de hoofddoek hebben de moslims hier geen probleem, en met het woord ‘allochtoon’ evenmin. Zo refereren ze ook aan zichzelf.” Inwijking in de Rand is dus gelijk aan internationalisering. van Rooij: “We hebben leerlingen van over de hele wereld, van Colombia tot Nieuw-Zeeland en van Albanië tot Afrika. Oost-Europeanen zijn door-
gaans redelijk goed in Nederlandse taalverwerving. Het probleem is in de meeste gevallen de thuistaal. In het weekend zouden onze leerlingen naar sportclubs of scouts moeten gaan om hun Nederlands te blijven oefenen. Daarom vragen wij van de ouders een engagementsverklaring opdat hun kinderen ook buiten de school met taal bezig zouden zijn. Nu, om eerlijk te zijn: dat engagement wordt al te vaak nog met de voeten getreden. Vrouwen van buitenlandse origine zijn doorgaans ook geëngageerder dan mannen om Nederlands te leren. En meisjes zijn ook sneller weg met de taal dan jongens.”
Zaventem
Beton gieten
“Wij horen hier op school nog altijd veel buitenlandse zinsconstructies, vooral Franse,” zegt van Rooij, zelf leerkracht Frans. “Want Frans is nog altijd een lingua franca, ook al beheersen vele buitenlandse leerlingen de taal ook niet goed.” Hoe gaat het verwerven van de Nederlandse taal dan in zijn werk in een school in de Vlaamse Rand, anno 21ste eeuw? “Als het woord aardbeving heel wat leerlingen niets zegt, begin er dan maar aan,” weet van Rooij. “De leerkracht blijft het eerste aanspreekpunt en per les zijn er hulpmiddelen met de belangrijkste begrippen die er dan worden ingehamerd. Er zijn huiswerkklassen, en die worden redelijk goed opgevolgd. Het geheim? Wij zijn al twaalf jaar met GOK-beleid bezig, en als je als school veel vrijheid krijgt om het jaar per jaar, en situatie per situatie in te vullen, dan ga je vooruit. Wij zijn blij dat we mensen zo voorbereiden op de diverse maatschappij van de toekomst.” De maatschappij van de toekomst. En toch is Zaventem geen stad. Hilde Walraevens, de directeur van het Koninklijk Atheneum van Zaventem, is geboren en getogen in de gemeente: “Wat mij stoort is dat Zaventem wordt volgebouwd met bedrijven. Het openbaar vervoer is ook alleen afgestemd op pendelaars. Dat is wat verstedelijking voor ons betekent: beton gieten. Als je dan ziet hoeveel nieuwe kantoorruimtes in de Rand leegstaan... Daar zijn woonwijken voor gesloopt.”
Beersel
Taalmiserie
Van de maatschappij van de toekomst gaan we naar duiding over het verleden. Want hoewel het ordewoord nu internationalisering is, is de periode van de pure verfransing ook nog niet zo lang achter de rug. Wie ons daar meer over kan vertellen is Roger Swalens, voorzitter van de streekvereniging Zenne en Zoniën. Die vereniging pleit al veertig jaar voor een betere ruimtelijke ordening en voor het behoud van het Vlaamse karakter in de gemeenten van de Zuidrand, zoals Sint-Genesius-Rode, Beersel en Sint-Pieters-Leeuw. Swalens: “De misvatting is dat Franstaligen Vlamingen in de Rand viseerden. Dat was het niet. Het merendeel van de Franstalige inwijke-
LEES VERDER OP P.6
BDW 1396 PAGINA 6 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
© BART DEWAELE
De Rand in Alsemberg: suburbaan.
lingen deed gewoon geen moeite om in contact te komen met het Nederlands of met Nederlandstaligen. Dat was één zaak. Die mensen leefden in een afzonderlijk universum. Dat begint nu wel stilletjesaan te veranderen.” “En dat mag wel,” gaat Swalens voort. “Vijftig jaar al zijn we met de taalmiserie bezig. Hadden de Vlamingen in 1963 gezegd dat de taalgrens gerespecteerd moest worden en dat faciliteiten bijgevolg niet konden, dan hadden we een ander verhaal gehad.” “De Vlamingen hebben alle miserie te danken aan het feit dat ze zelf altijd bereid waren om compromissen te sluiten. Dat is voor mij de kern van de zaak. Dat betekent natuurlijk niet dat je in de praktijk, in de dagelijkse omgang, niet menselijk kan zijn tegenover Franstaligen. Die houding is immers bij de meeste Randbewoners aangeboren.” Swalens is positiever over de toekomst van de Rand dan vroeger: “De situatie is anders. De administratie in Vlaanderen is Nederlandstalig, en als Vlaanderen in Linkebeek een bordje met een fietswegwijzer zet, dan is dat een Nederlandstalig bordje en dan wordt dat eigenlijk niet gecontesteerd. Men trekt zich de Franstalige gevoeligheid met andere
woorden niet meer aan. De Franstaligen beseffen ook dat ze niet meer kunnen winnen, en dat de aanhechting bij Brussel er niet komt. Trouwens: in Linkebeek willen de Franstaligen zelf niet bij Brussel horen, want ook zij zien hun dorp als een dorp buiten de stad.” “Er is er een tendens dat de Franstaligen hun kinderen naar het Nederlandstalig onderwijs te sturen. De welstellenden hebben daarbij het voortouw genomen. Zo nemen Franstaligen onbewust een groot deel van de Nederlandstalige mentaliteit en cultuur over. De volgende generaties Franstaligen zullen dus genuanceerder denken.”
Parijs
Brusselse zwans
Maar de wrevel ten opzichte van Brussel blijft wel voelbaar bij Swalens. Waarom? “Kijk, ik heb hier een kaart van Parijs bij me. Mijn dochter heeft twaalf jaar in die stad gewoond, en ik ken de Franse hoofdstad bijgevolg goed. Parijs is een uniforme, geordende stad. Alles daarbuiten is niet-Parijs, maar Île-de-France. Ik bedoel: de stad is gepland. Ik heb Parijs zien evolueren, en ik heb gezien hoe men industriële wijken heeft gerenoveerd op korte tijd. Hoe lang duurt zoiets in Brussel? Is de rommel in centrum Brussel ondertussen al opgeruimd? Neen.” “Ik wil dus niet negatief zijn over steden, maar wel over de politiek in
Brussel. Wat heeft een Charles Picqué op twintig jaar tijd gebracht? Dat is mijn kritiek. En wat doet men met kritiek? Kent u de Brusselse zwans? U weet wel: de Brusselse bonhomie, die zichzelf niet al te serieus neemt. Wel, ik zeg u: de Brusselse zwans is gevaarlijk. Alles is grappig, alles is tof, maar alleen de Brusselaars mogen zelf zwanzen. Wie als buitenstaander kritiek op Brussel heeft, die wordt net met veel misprijzen bejegend.” Is het echter niet normaal dat een stad uitbreidt, en dat daar ook problemen bij horen? Swalens: “Men zegt dat Brussel uit zijn voegen barst, onder meer door migratie. Maar toch is het altijd de Vlaamse pendelaar die er te veel aan is. Want die komt overdag van de stad profiteren en gaat ‘s avonds lopen. Slotsom is dan altijd dat Vlaanderen altijd de stad moet helpen. Brussel wil de problemen exporteren naar het ommeland. Ik vind dat geen gepast antwoord,” pareert Swalens. Maar dan. “Kijk, ik ben het volmondig eens met iedereen die zegt dat we op termijn anders zullen moeten gaan wonen, meer geconcentreerd en met meer collectieve voorzieningen. Maar dat geldt ook voor de stad. Een stad uitbreiden gaat net tegen die geest in. Want men maakt het probleem erger, men vernietigt de open ruimte. Kijk maar naar Haren en Neder-Over-Heembeek. Men koopt daar gewoonweg tijd.”
© BART DEWAELE
VERVOLG VAN P.5
zich lenen tot passieve recreatie. De gemeentebesturen moeten op hun hoede zijn. Vroeger waren de dingen vanzelfsprekend. Een landweg was een landweg en bleef een landweg. Nu moet je die wegen beschermen. Je krijgt met andere woorden een soort artificiële landelijkheid. Dat is nu al het geval. Wil de Rand groen blijven, dan zal het van zulke maatregelen moeten komen, want uiteraard heeft Vlaanderen een groot deel van de verstedelijking zelf in de hand gewerkt.”
Groen
Roger Swalens, vzw Zenne en Zoniën:
“Het platteland bestaat niet meer, open ruimte nog wel”
De voorzitter van Zenne en Zoniën wil echter niet gezegd hebben dat zijn strijd er een is van stad tegen platteland. “Het platteland, dat bestaat niet meer. Er is open ruimte, waar af en toe nog aan landbouw wordt gedaan. En er zijn landschappen die
Uplace-Rand
Dat is ook de mening van de Vilvoordse burgemeester Hans Bonte: “Wat ik Vlaanderen verwijt, is dat men zelf voor verstedelijking zorgt en dat de zogenaamde ‘groene’ Rand niet meer groen is door onze eigen schuld. Uplace is daar een voorbeeld van: men gaat met een projectontwikkelaar in zee, omdat men om communautaire redenen een Brussels winkelcentrum voor wil zijn. Dat is toch absurd. Trouwens: het VSGB voorziet nog drie Uplaces in hetzelfde gebied, er is ruimte voor 150.000 vierkante meter winkelruimte. Groene Rand, zei u?” En dan zijn er stedenbouwkundige geesten buiten de politiek die dan maar meteen zeggen dat de Vlaamse Rand beter een aaneengesloten stad moet worden, alleen zo kan men er toegepast beleid voeren. Dat
BRUSSEL EN DE RAND © BART DEWAELE
is althans de mening van landgenoot Alexander D’Hooghe, stedenbouwkundige aan het prestigieuze Amerikaanse Massachusets Institute of Technology. Volgens D’Hooghe heeft het geen zin meer om de Rand als platteland te zien. “Ik weet dat de geesten er misschien nog niet rijp voor zijn, maar eigenlijk moeten Randbewoners beseffen dat ze al in een stad wonen.”
Rand-Stad
Modern
Gek genoeg pleit D’Hooghe niet voor een verstedelijking omdat De Rand de rand is van Brussel, maar net omdat de Rand als autonome stad zelf beter kan fungeren. “Niet om Brussel tegen te gaan, maar omdat we nu eenmaal met een ingewikkelde institutionele situatie zitten in België. De Vlaamse Rand als deel van Brussel zien is geen optie. Maar de Vlaamse Rand als een moderne stad wel.” D’Hooghe werd onlangs nog opgemerkt op een studiedag van de N-VA, niet meteen de partij die pleit voor de verstedelijking van de Rand. Toch geeft Dilbeeks burgemeester Willy Segers (N-VA) een ongewilde eigen draai aan D’hooghes these wanneer hij stelt dat de Vlaamse Rand een afzonderlijk statuut moet krijgen. “We hoeven geen stad tegen de stad te maken,” zegt Segers, “maar wat we wel kunnen doen is de Rand als een afzonderlijk gebied beschouwen binnen Vlaanderen, met een apart bestuurlijk statuut. Alleen zo kunnen we op zowel het Vlaamse als het Europese niveau onze desiderata afdwingen,” weet Segers. “Want momenteel kunnen we onze problemen, zoals de woonproblematiek,
niet meer juridisch beantwoorden of we riskeren discriminatieprocedures.” Een soortgelijk geluid bij Hans Bonte van Vilvoorde. “Ik laat het in het midden of de Rand een afzonderlijk statuut moet krijgen, zoals mijn collega Segers voorstelt, of helemaal geen statuut. Wat ik wel vaststel, is dat ook de Vlaamse minister bevoegd voor de Rand (Geert Bourgeois van de N-VA, red.) de Rand eigenlijk niet kent. Bijgevolg moeten we altijd afzonderlijk voor middelen bedelen. Ik heb eerder de uitdagingen geschetst waar we voor staan, en dus zou het wenselijk zijn als de Rand structureel meer financiële middelen zou krijgen. Nu is onze financiering gelijk aan die van een Limburgs provinciestadje. Ik bedoel dat niet denigrerend, maar Vilvoorde is in niets meer een rustig Vlaams stadje.”
Vilvoorde
Syrische Rand
Bonte is burgemeester van een stad die afgelopen zomer vaak in het nieuws kwam, en wel negatief. Hoewel Vilvoorde een metamorfose heeft ondergaan van grauwe industriestad naar opgeknapte provinciestad vluchtten er een tiental Vilvoordse jongeren weg naar Syrië om een vreemde strijd te gaan uitvechten. Leest u even de woorden van Hans Bonte mee, wanneer hij geconfronteerd wordt met de vraag hoe hij daar tegen aankijkt als burgemeester. “Wat er nu gebeurt in Syrië, daar word ik echt bang van. Niet alleen voor het land, maar ook voor het in brand vliegen van de wereld. Het is onredelijk. Het is uitzichtloos, want je weet dat zoiets besmette-
lijk werkt. Het heeft zijn effect in de Arabische regio, het heeft zijn effect rond de landen waar de Arabische lente ontstaan is, en het heeft effect tot in een stad als Vilvoorde. En dat allemaal door iets wat je niet kan verklaren omdat het per definitie irrationeel is. De motivatie die ‘mijn’ jongeren hebben om als belangrijkste stap in hun leven naar Syrië te trekken om in het aanschijn van hun God zelfmoord te plegen is het ergste, want het reduceert de mens tot iets volstrekt irrationeels.” In dat opzicht bestaat de strijd tussen stad en platteland inderdaad niet meer, zou de conclusie van het verhaal kunnen zijn. Wat begon als een verhaal van een lichtvlek aan de horizon, is het duidelijke verhaal geworden van, stadsvlucht, armoede, (on)veiligheid, maar ook van internationalisering en een niet-aflatende strijd om het Nederlands in onze contreien te behouden. Als we Hans Bonte mogen geloven, is dat laatste zelfs een van de redenen waarom Brusselaars in de Rand willen komen wonen. Het Nederlands is in zijn logica niet alleen een taal, maar ook – en vooral – een breed maatschappijmodel, gekoppeld aan werk, er bij horen, veiligheid en netheid. Zo gezien zijn de Syriëstrijders de uitzondering die de regel bevestigen. Christophe Degreef
Aansluitend bij deze Randspecial organiseerde BDW het debat 'Brussel en de Rand: een gedwongen huwelijk?' in het Literair Salon van Muntpunt.
ADVERTENTIE
de school van morgen / L’école de demain
ga in gesPrek met diaLogueZ aVeC PasCaL smet organiseert de school van morgen, een reeks gespreksavonden met minister van onderwijs Pascal Smet. Ontdek wanneer hij langskomt in uw buurt en stel hem al uw vragen. organise l’école de demain, une série de soirées-débat avec le ministre de l’enseignement Pascal Smet. Découvrez quand il passe dans votre quartier: 07/10 08/10 15/10 16/10 21/10 22/10 24/10
19.30 19.30 19.30 19.30 19.30 19.30 19.30
Vorst – GC Ten Weyngaert Ukkel – GC Candelaershuis St-Gillis – GC De Pianofabriek Jette – Atelier 340, De Rivierendreef 340 St-Agatha-Berchem – GC De Kroon Ganshoren – GC De Zeyp Koekelberg – GC Platoo
PasCaL smet Vlaams minister van onderwijs Ministre flamand de l’Enseignement
CURIEUS ORGANISEERT DIT DEBAT IN ALLE BRUSSELSE GEMEENTEN. HET VOLLEDIGE OVERZICHT VIND JE OP:
WWW.CURIEUS.BE/BRUSSEL
BDW 1396 PAGINA 8 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
BRUSSEL EN DE RAND
Eddy Frans van vzw de Rand ziet ‘ontnederlandsing’ als een uitdaging
Taalevenwicht met de Rand WEMMEL – Een kwarteeuw lang zagen gemeentelijke en gewestelijke politici met gemengde gevoelens de Rand verfransen. Niet opgewassen tegen het uitdijen van Brussel? Eddy Frans, directeur van vzw de Rand, ziet het net als een prikkel om het taalbad Nederlands nog meer te stimuleren. Vreemde moedertalen zijn een feit – in heel Vlaanderen trouwens – maar de kennis van het Nederlands blijft essentieel om lokaal en economisch te functioneren.
tuurlijke oefenkansen, die verder in Vlaanderen evident zijn, minder voor handen zijn bij de bakker of de sportclub.” Ja, ik kon voor een brood niet in het Nederlands terecht bij de
M
et een vaste stek in en bij geme en sc h apscent r u m De Zandloper in Wemmel werkt vzw de Rand aan haar missie: een verdraagzame leefgemeenschap nestelen die het Vlaamse karakter van de regio versterkt. Zijn daar redenen toe, horen we graag van Eddy Frans, die geen problemen ziet, maar enkel ‘uitdagingen’. Voelt u de grens tussen Brussel en de Rand vervagen? Frans: “Die grens vervaagt en vervaagt niet. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft duidelijk een bestuurlijke gewestgrens. Dat betekent dat we aan deze zijde resoluut de kaart trekken van het Nederlands, zoals in gans Vlaanderen. Wel gebeurt die promotie niet op een agressieve maar eerder op een uitnodigende manier. En ja, er is ook een vervagende grens, die zelfs verder reikt dan de negentien gemeenten rond Brussel. Wat doe je met Halle dat geprangd zit tussen Brussel en Wallonië? Trouwens, de Vlaamse Rand heeft als afbakening nog weinig relevantie als we het over de ontnederlandsing hebben, die uitdaging spoort veel breder.”
En zijn er parallellen tussen de Rand en Brussel wat betreft initiatiefneming? Frans: “Ons project www.taalblad. be (een e-zine voor wie Nederlands leert) heeft 27 procent anderstalige abonnees uit Brussel, en het zijn geen leerkrachten. Toch een voorbeeld van de geografische spreiding. De vervaging van de grens speelt ook daar. Mijn collega van het Huis van het Nederlands in Brussel werkt net als vzw de Rand rond taalpromotie. Onze belangen en strategieën zijn gelijklopend. Neem nu het Brusselse project Patati Patata, waarbij twee mensen samen activiteiten beleven met het Nederlands als gemene oefentaal. Wij hebben ons daarbij aangesloten, omdat dit ook zinvol is voor Randbewoners. Niet voor niets is ook ‘promotie’ van het Nederlands iets wat in het integratie- en inburgeringsbeleid concrete vormen moet krijgen. Al blijft het in de Rand een dubbele uitdaging omdat de na-
bakker in hartje Wemmel. Frans: “De realiteit – de huidige populatie van de Rand - is wat ze is, en is alweer een uitdaging. Ik bedoel daarmee dat dertig jaar terug (vzw de Rand bestond nog niet, red.) het beleidsmatig nog uitdrukkelijk de bedoeling bleek om de ‘Vlaamse Rand’ te blijven bevolken met Vlaamse mensen. Ondertussen heeft de realiteit aangetoond dat het beleid de migratiebewegingen moeilijk tot nauwelijks kan beïnvloeden. Vandaag zien we de gevolgen van de verfransing én van de internationalisering van de negentien gemeenten van de Rand. Het aantal nationaliteiten in de faciliteitengemeenten en de brede Rand is bijzonder groot, het zorgt voor een ontnederlandsing. Anderzijds merk ik dagelijks bij de nieuwkomers in de Rand, dat ze de kennis van het Nederlands wel erkennen als taal voor sociale promotie en sociale mobiliteit.” Hoe wil vzw de Rand daarmee omgaan? Frans: “Door maatschappelijke participatie, of noem het met een gedateerd maar goed woord: gemeenschapsvorming. In de eerste plaats gebeurt dat door stimulering van het Nederlands via het onderwijsnet. Een onderwijs, dat net als het Nederlandstalig onderwijs in Brussel, heel succesvol is. Er moet daar kwalitatief omgesprongen worden met de opvang van anderstaligen. Daarnaast heb je - verwijzend naar je voorbeeld van de Wemmelse bakker - de situatie dat als je uit de formele structuren van het Nederlands als voertaal stapt, je ook voldoende kansen moet aanreiken om de Nederlandse taal in de praktijk te spreken.” Het komt er dus op neer om oefenkansen aan te reiken om het Nederlands te spreken. Frans: “In de Rand zijn de oefenkansen minder groot dan elders in Vlaanderen. Stimuli aanreiken blijkt niet evident. Neem het voorbeeld van de speelpleinwerking, eigenlijk de perfecte omgeving waar Nederlandstaligen en anderen elkaar ontmoeten. De monitoren moeten gewapend zijn om in een sfeer van openheid echt taalstimulerend aan de slag te gaan. Alle vrijetijdsactiviteiten hebben in de Rand een dubbele uitdaging, enerzijds hun werking en anderzijds het taalstimulerend optreden.”
Eddy Frans: “In het verenigingsleven zien we wel minder Franstaligen, maar er worden zeker mogelijkheden geboden voor anderstaligen.”
© SASKIA VANDERSTICHELE
De Rand blijkt het groene slaapdorp van het Brussels Gewest. Is daar wel een intentie tot deel uitmaken van het maatschappelijk leven, zoals van de lokale verenigingen? Frans: “In het verenigingsleven zien we wel minder Franstaligen, maar er worden zeker mogelijkheden geboden voor anderstaligen. Het project Bijt in je Vrije Tijd (bijna in elke gemeente van de Rand) zet precies de deur open voor interesse van anderstaligen in het verenigingsveld. Per kleinschalige activiteit komen daar makkelijk een twintigtal mensen op af. Ik weet dat het overkomt als druppels op… Maar als vzw de Rand blijf ik er toch in geloven dat we in onze slaapdorpen kunnen in-
zetten op een groter sociaal weefsel. Je maakt me niet wijs dat iemand voor alles en nog wat ‘buiten’ zijn slaapdorp gaat.”
© BART DEWAELE
BDW 1396 PAGINA 9 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
P-PRAAT
De cultuur- en gemeenschapscentra in de Rand mikken toch hoofdzakelijk op een Vlaamse programmatie. Frans: “Al zijn het in de eerste plaats Vlaamse cultuurtempels, ik zie geen tegenspraak inzake publiek. Er zijn verschillende niveaus van instap. Als je het theater in de Westrand (Dilbeek) en het CC Strombeek-Bever ziet, dan lijkt de drempel voor anderstaligen groot. Maar staar je hier niet blind op. Die programmering maakt de hoofd-
Brussel en de Rand > Eén fanfare, twee gewesten
“De Vlaamse Rand heeft als afbakening geen relevantie meer als het om ontnederlandsing gaat; die uitdaging spoort veel breder”
moot niet uit. Het grootste aanbod is gericht op het verenigingsleven en sportbreed. Getuige Ezelsoor, de boekenkaftdag in Kraainem, Sint-Genesius-Rode en Wemmel. Er kwamen honderden mensen op af, die alle mogelijk talen spraken. Ik denk dat ze een schitterende indruk hebben overgehouden aan wat de Nederlandstalige uitstraling van ons gemeenschapscentrum was en bovendien maakten ze kennis met andere ouders en buren. En ja, Brussel blijft naast de deur, maar er is ‘ook’ het lokale dat sterk speelt in de identiteitsbeleving van anderstaligen.” Blijven er dan nog drempels om niet met het Nederlands vertrouwd te geraken in de Rand? Frans: “Overal, in de Rand of Brussel, blijft het zo dat elke anderstalige zelf uitmaakt of hij de stap zet of niet naar het Nederlands. Een taal leren vraagt altijd om een inspanning. Een motivatie om het niet te doen, is soms ver te zoeken, zeker als iemand een (economische) toekomst voor zich uit wil leggen. Wel botsen we voortdurend op de grote in- en uitstroom in de Rand. In Drogenbos, met 5.000 inwoners, passeert enorm veel migratie. Daar is het dus niet evident om resultaten te boeken met trajecten van integratie, opbouw van het sociale weefsel en taalverwerving. Maar zelfs al wil iemand geen Nederlands leren, dan nog blijft het onze taak als Nederlandstaligen te zeggen – en niet met het vingertje – dat in Vlaanderen de gemeenschappelijke taal moet gekend zijn door wie er woont. Gelukkig is er de jonge generatie, die in ons onderwijs overal Nederlands meekrijgt. Op zijn minst verstaan en spreken zij het Nederlands. Voor ons is dat voldoende om in een sociale context te functioneren.” Jean-Marie Binst
Toeteren over de grenzen heen WOLUWE/KRAAINEM – De fanfare Kunst & Vrijheid en de Koninklijke Muziekkring van Stokkel spelen al sinds jaar en dag samen. Voor de liefhebbers van kopermuziek in Stokkel (Brussel) en Kraainem (Vlaanderen) bestaan de gewestgrenzen niet. Meer nog: ze repeteren samen. “Dat heeft vooral een prozaïsche reden,” zegt Carla Dejonghe (Open VLD), zelf een niet onverdienstelijke saxofoonspeler. “De harmonie van Stokkel heeft sinds lang geen repetitielokaal meer. Zolang ik er al speel, repeteren de fanfare en de harmonie sa-
men, in Kraainem. Stokkel en hoog-Kraainem ligt ook vlak bij elkaar, hé.” Daarbij komt dat de repetitiekosten voor de dirigent verdeeld kunnen worden. Voor de rest zijn de Vlaamse en Brussels muzikanten in niets van elkaar te onderscheiden, want ze zijn voornamelijk ... internationaal. “Dat heeft nog een extra voordeel,” zegt Dejonghe. “Als de dirigent een opmerking maakt in het Duits, dan weten we dat de Duitse saxspeler een fout heeft gespeeld. En wordt de berisping in het Engels gemaakt, dan is het de Britse klarinettist.” SVG
Dat Mädchen toch. Bij nacht en ontij met een pot witte verf op de Poincaré- en Zuidlaan een fietspad kalken. En dat terwijl de stad Brussel eerst een mobiliteitsstudie wil laten uitvoeren om misschien ooit te overwegen of fietspaden al dan niet wenselijk zijn. Nee, wij hebben het al zo vaak bezongen: de daadkracht van Brussels Vervoersminister Brigitte Mädchen Grouwels (CD&V) kent werkelijk geen grenzen. Brussels mobiliteitsschepen Els Ampe (Open VLD) moet groen gelachen hebben toen ze deze week op dinsdag ontwaakte en door het venster van haar BMW plots fietsers binnen een eigen rijvak zag. Nu ja, de weg is eigendom van Birgie, niets aan te doen voor Ampe dus. Wel zijn wij onszelf verplicht mee te geven dat Grouwels naast een fietspad ook haar kiescampagne op gang lijkt getrokken te hebben. Het is al lang geleden dat we nog iets over Charles Picqué gehoord hebben. De voormalige PS-minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geniet van zijn welverdiende rust in het gemeentehuis van Sint-Gillis. En dan moet je altijd opletten, want als je op rust bent, begin je ofwel zelf uit de biecht te klappen, ofwel doen anderen dat over jou. Zo ook Merry Hermanus, de voormalige Jetse probleemschepen en PS-krokodil, in Le Vif. Volgens Hermanus was er in de jaren 1990 beslist dat Yvan Mayeur, nu OCMW-voorzitter van de stad Brussel, Brussels vice-voorzitter van de PS zou worden. Picqué ging daar eerst mee akkoord, tot in de nacht voor de definitieve beslissing de twijfel moet toegeslagen hebben bij Picqué, en hij, volgens Hermanus dus, gezegd moet hebben dat Mayeur hem schrik inboezemde.
ADVERTENTIE
Maar de beste van Hermanus gaat over Philippe Moureaux. Toen Hermanus minister van Brusselse Zaken dreigde te worden, moet Moureaux daar tegengegaan zijn, omdat “twee krokodillen in dezelfde poel niet konden.” Waarop Hermanus in Le Vif: “Tja, ik kon hem geen ongelijk geven.”
CHIEN ÉCRASÉ NMBS – Er duiken kranten op in treinen van en naar Brussel waarop mensen leuke tekeningetjes achterlaten. Die actie is het gevolg van een oproep op twitter - u weet wel, dat moderne relatiegedoe voor mediamensen - voor “lachende gezichten, voor positiviteit, en tegen de verzuring” in de trein. NMBS II – Ooit was er een tijd dat mensen nog gewoon de trein namen in stilte, verdiept in hun krant, hun gedachten of in het landschap buiten. Daar was toen niets mis mee. Dat was ook de tijd waarin de treinen min of meer op tijd reden, maar misschien zien wij hier een verband dat er geen is. Enfin, tegenwoordig neemt u dus de trein – van of naar Brussel, maar ook daarbuiten – en moet u lachen en de zonnegroet brengen terwijl de trein zich in beweging zet, knielen voor de kaartjesknipper en tegen uw medepassagiers zeggen hoeveel u van hem/haar houdt. Bij dat laatste wel opletten dat u nergens van beschuldigd wordt. Zo niet: u bent een zuurpruim, foei! Ons dunkt dat het om verdoken reclame van de NMBS voor de NMBS gaat. Dat scheelt hem alweer wat consultancykosten. Als ze zo voortdoen dan treffen we binnenkort nog bedelende consultants aan op de trein. BELEVING – Dat doet ons denken aan die NMBS-Holdingmarketeer die ons ooit eens zei: ‘In het station komen moet al een belevenis op zich zijn.” Echt gebeurd.
Philippe, de grootvader van striptekenaar Wauter Mannaert, had als jeugdheld Johnny Weissmuller en overwoog om circusacrobaat te worden. Een carrière in de Brusselse bouw bracht echter meer dan genoeg spanning en avontuur. Met de anekdotes van Philippe als rode draad, wordt de beruchte Brusselse stedenbouw van de jaren 1950 tot nu tegen het licht gehouden. Vandaag: Expo ’58 (aflevering 1 van 3). © WAUTER MANNAERT WORDT VERVOLGD VOLGENDE WEEK
ADVERTENTIE
BDW REGIO
BDW 1396 PAGINA 12 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Deze week in de Masuistraat > Groene promenade moet stadsvernieuwing inluiden
Wandelen waar vroeger de Zenne liep geen zwaar gefundeerde asfaltlaag. Veel verbeelding is niet nodig om zich voor te stellen hoe de Zenne hier vroeger liep. De voormalige bedding is begrensd door hoge muren: de achtergevels van huizen, scholen, industriële panden, garages en een moskee. Dat is meteen een van de heikele problemen. Veel eigenaars hebben de achterkant verwaarloosd. Muren zijn in verval, op sommige plekken blijkt de achtertuin een handige stortplaats. Het zal zaak zijn om hier een kwalitatieve verbetering aan te brengen. Liefst van al moeten die gebouwen zich terug naar de oude Zennebedding ‘openen’, maar het is niet eenvoudig om eigenaars hiervan te overtuigen. “Veel eigenaars vrezen voor inbraak,” zegt Rachelle Rubert. “Dus houden ze hun muren liever dicht.” Gelukkig kunnen in het kader van het wijkcontract ook gebouwen worden aangekocht zodat de overheid de bebouwing aan de oude Zenneoever zelf in de hand kan nemen. Zo verdwijnt alvast één industrieel pand voor een nieuwbouwproject met restaurant en woningen.
Twee brugpijlers
Hier liep vroeger de Zenne, begrensd door fabrieken en ateliers. Over enkele jaren komt er een promenadepark met New Yorkse allures.
BRUSSEL / SCHAARBEEK – De Masuiwijk krijgt een promenadepark: het Zennepark. “Dit moet een nieuwe groene long worden,” zegt minister van Leefmilieu Evelyne Huytebroeck (Ecolo).
D
e Masuiwijk is een van de meest unheimliche van Brussel. De buurt ligt van de stad afgesloten. In het zuiden door de Noordwijk, in het oosten door een spoorviaduct, in het westen door het Kanaal en in het noorden door de site van Sibelga. Mensen die er wonen komen hun wijk nauwelijks uit, zo blijkt uit onderzoek en de buurt vertoont alle kenmerken van de somberste kansarmoede: kleine woningen, grote gezinnen, huisjesmelkers, veel verhuisbewegingen, weinig eigenaars en nauwelijks groen. Daar moet, met het duurzaam wijkcontract Masui, verandering in komen. Zopas is de bouwvergunning aangevraagd voor de aanleg van een nieuw promenadepark met New Yorkse allures. Het park van in totaal 1,6 kilometer lang en 1 hectare groot moet een groene schakelverbinding vormen tussen het Gaucheretpark en het ko-
ninklijk domein aan de overkant van het kanaal. Er wordt zeven miljoen euro geïnvesteerd. Voor het ontwerp werd het Franse architectenbureau La Compagnie du Paysage onder de arm genomen. Minister Huytebroeck (Ecolo) neemt ons mee naar een stuk ongerept groen achter een gesloten deur in de Masuistraat. Van op straat zie je niets. Het is namelijk de plek waar de straatvegers hun karretje parkeren. Achter de deur verschijnt een uniek groen gebied met een indrukwekkende fauna en flora. Het is een deel van de oude Zennebedding waar de stad Brussel in de jaren 1980 een parkje had gepland. Het ging in 1984 dicht omdat het onveilig was. Sindsdien wordt het nauwelijks nog gebruikt, tenzij af en toe door een stadsschool. Het is een oase van rust, midden in een drukke eerder vuile wijk. Bijzonder: niemand weet wie eigenaar is. De federale regering, zo lijkt het.
“Maar eigenlijk maakt dat niet zoveel uit,” zegt Rachelle Rubert van Leefmilieu Brussel, “want er is een akkoord onder alle overheden om het gebied opnieuw open te stellen voor het publiek.” La Compagnie du Paysage stelt een
© DIETER TELEMANS
vrij eenvoudige aanleg voor, met veel lage groene planten, en af en toe een hogere boom. De grond zal 30 centimeter worden opgehoogd om de zwaar verontreinigde bodem te verstoppen. De promenade zal worden afgewerkt met een lichte structuur in hout of beton. De Zenne stroomt er al lang niet meer, maar er ligt wel een rioolstelsel onder dat bij grote regenval het overtollige water moet opvangen. De buizen verdragen
La Compagnie du Paysage stond in voor het ontwerp.
Aan de overkant van de Masuistraat loopt de eveneens afgesloten Zennebedding verder. De eerste meters liggen vol met blikjes en vuil dat door mensen over de omheining wordt gegooid. Hier valt nog meer op hoe de voormalige Zenne meanderend door de wijk liep en er meer dan honderd jaar geleden een economische functie vervulde. Enkele honderden meters verder staat er pardoes een betonnen gebouw over de bedding. Het is een depot dat nog niet zo gek lang geleden gebouwd is in snelbouwstenen. Zonder bouwvergunning. Geen haan die er naar kraaide. Het gebouw moet uiteraard afgebroken worden. Rubert: “Nu is het hier tamelijk proper, maar dan had je het voordien moeten zien. We hebben hier tonnen vuil moeten wegslepen, tot autokarkassen toe.” De groene promenade stopt niet aan de Koninginnenlaan. De Zennebedding botst er jammer genoeg op de Sibelgasite, maar met een klein omwegje zal het park uiteindelijk uitkomen aan het kanaal. Daar plant Leefmilieu Brussel een passerelle zodat de groene schakel richting koninklijk park compleet is. De fiets- en voetgangersbrug zal gestut worden door twee ongebruikte negentiende-eeuwse brugpijlers. De eerste fase van de werken aan het park is voorzien voor juni 2014. Steven Van Garsse
BDW 1396 PAGINA 13 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Sint-Pieters-Woluwe > Podiumkunsten in het cultureel centrum
Ganshoren > Oppositie verontwaardigd over eedaflegging Nacima Zid
Maandag is theaterdag
Frauderende socialiste toch in gemeenteraad
Het cultureel centrum geeft maandag de aftrap van het Nederlandstalig theaterprogramma met De Idioot van Dostojewski. Hoe rijk het Nederlandstalig theateraanbod van KVS en Kaaitheater ook is, soms is het interessant om verder te kijken. Bijvoorbeeld Sint-Pieters-Woluwe, waar vzw Kunst en Cultuur jaarlijks een mooie affiche in elkaar bokst. Maandag 7 oktober kan je Koen De Graeve en Charlotte Vandermeersch (Lazarus) aan het werk zien in een bewerking van De Idioot van Dostojewski. Die andere Rus, Anton Tsjechov komt op 18 november aan bod met Hunkerig, een stuk van De Spelerij van Peter De Graef. Nog een klassieker
uit het theaterrepertoire is Strindberg. Het Ongerijmde brengt op 11 januari een bewerking van zijn stuk Spooksonate, met Danny Timmermans en Jenne Decleir. Er mag ook gelachen worden. Bijvoorbeeld op 20 januari wanneer de legendarische tv-serie Fawlty Towers op de planken wordt gebracht. Verder ook ambiance op 25 november met Sinatra, met teksten van Jo Van Damme, en op 16 december wanneer Patrick Riguelle en Jan Hautekiet Franse chanson brengen. Het is maar een greep uit het aanbod. Wie een abonnement van tien voorstellingen neemt, SVG betaalt slechts 60 euro. Meer info op www.woluwe1150.be/kunstencultuur
Anderlecht > Gemeente komt met nieuw netheidsplan op de proppen
Netheidsovertreders strenger aangepakt © JO SNOECKX
Een kalender met repressieve acties tegen netheidsovertreders, hogere boetes en een betere samenwerking tussen de gemeentediensten Openbare Reiniging en Groene Ruimten, dat zijn de actiepunten in het nieuwe netheidsplan van de gemeente Anderlecht. Zoals gebruikelijk zet de gemeente ook in op het informeren en sensibiliseren van haar bewoners. Zo krijgen scholen die hun afvalberg verkleinen een label Nette School en is ook een affichecampagne voorzien waarop de voornaamste inbreuken geïllustreerd worden en welke boete de overtreder riskeert. Bewoners kunnen op hun beurt de gemeente informeren over de aanwezigheid van een sluikstort via het groene nummer: 0800-9-1070.
Repressieve acties
TELEXREGIO
Die boetes zijn niet van de poes. Vooral taggers en graffitispuiters dreigen een zware financiële kater over te houden als ze op heterdaad betrapt worden. Per bekladde vierkante meter zullen ze 500 in plaats van 40 euro betalen. Ook de boete op het achterlaten van bouwafval wordt veel strenger. De gemeente belooft ook repressieve acties
In april moest Nacima Zid (LB/PS) ontslag nemen als Ganshorens OCMW-raadslid omdat ze veroordeeld was wegens sociale fraude. Afgelopen donderdag legde ze de eed als gemeenteraadslid af. Zid vervangt de PS’er Roger Scheepmans, die in juli overleed en die bijna 40 jaar gemeenteraadslid was. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in oktober haalde ze 238 stemmen, net niet genoeg om in de gemeenteraad te zetelen. De PS stuurde haar dan maar naar de OCMWraad. Niet voor lang echter. Toen in maart bekend raakte dat Zid door de arbeidsrechtbank veroordeeld was wegens sociale fraude, moest ze onder druk van haar partij ontslag nemen. Zid had ten onrechte ruim 20.000 euro aan leefloon opgestreken en moest dit terugbetalen aan het Ganshorense OCMW. Donderdag trad de 39-jarige Zid opnieuw toe tot het politieke toneel. Zid was eerste opvolgster op de Lijst van Burgemeester Michèle Carthé (PS) en dus mocht zij Scheepmans vervangen. Dit tot grote verontwaardiging van de oppositie. ProGanshoren probeerde donderdag de eedaflegging te verhinderen, maar dat liet burgemeester Hervé Gillard (MR) niet toe. Omdat hij de nodige heisa verwachtte,
had hij twee politieagentes post laten vatten in de zaal. Chantal de Saeger (ProGanshoren) kwam niet aan het woord. Voor ProGanshoren gaat het om een ethische kwestie. De Saeger: “Het OCMW staat onder voogdij van de gemeente. Hoe kan iemand die sociale fraude gepleegd heeft zetelen in de gemeenteraad?” Marina Dehing-van den Broeck (ProGanshoren) betreurde bovendien het feit dat de ‘doodeerlijke’ socialist Roger Scheepmans, “die zich steeds voor zijn medemens heeft ingezet, door zo iemand vervangen wordt.” Ecolo-Groen sloot zich bij de kritiek van ProGanshoren aan. “In onze partij zou het niet waar geweest zijn,” zei Alain Beeckmans. HUB
ADVERTENTIE
Brusselbazaar.be Wie zich niet aan het netheidsplan van de gemeente houdt, riskeert grote boetes.
uit te voeren. Ook wie de vuilniszak te vroeg of te laat buitenzet of het voetpad onvoldoende onderhoudt, riskeert een boete, al zullen de gemeentediensten eerst vriendelijk waarschuwen met een kartonnen kattebelletje op de vuilbak te plaatsen met: laatste waarschuwing! De netheidsdiensten zullen hiervoor nauw samenwerken met de groendienst en de politie. Een gewaarschuwd man is er twee waard. Bruno Schols
EERSTE SPADESTEEK VOOR PASSIEFBIBLIOTHEEK Zondag is de eerste steen gelegd van een gloednieuwe Nederlandstalige bibliotheek in Sint-Pieters-Woluwe. Het bibgebouw komt op de Grote Prijzenlaan, vlakbij het atheneum en Mater Dei en wordt gefinancierd door de VGC en de gemeente. Die tellen er 2,6 miljoen euro voor neer. Het is volgens de gemeente de eerste bibliotheek die aan de passiefnormen voldoet. Eind 2014 moet het gebouw klaar zijn. SVG
SCHAARBEEK GAAT PARKEERPLAATSEN DELEN 116 parkeerplaatsen in gebouwen van de gemeente en het OCMW zullen buiten de kantooruren worden opengesteld voor buurtbewoners. De parkeerplaatsen kunnen voor korte tijd worden gehuurd, of in een abonnementsformule. Mobiliteitsschepen Denis Grimberghs (CDH) hoopt dat bedrijven het voorbeeld zullen volgen. Ze kunnen hiervoor rekenen op een belastingsvermindering. SVG
Voor de Brusselse jeugd! Zoek je een jeugdhuis? Heb je een vraag waarmee je nergens terechtkunt? Of zit je boordevol energie die je kwijt wil? Op Brusselbazaar.be vind je info over Brusselse activiteiten, verenigingen, feestjes, musea en nog zoveel meer. In de vakanties of tijdens het schooljaar: er is altijd wel iets leuks te doen. Ontdek dus snel de laatste nieuwtjes voor kinderen en jongeren in Brussel!
BDW 1396 PAGINA 14 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
De gemeenteraad heeft de rekeningen van 2012 goedgekeurd. Die zien er, zoals verwacht, rampzalig uit. Met de uitgaven valt het mee. Die zijn volgens schepen van Financiën Denis Grimberghs (CDH) onder controle. Er werd vorig jaar 214 miljoen euro uitgegeven. Het schort vooral bij de inkomsten. Er was op 210 miljoen gerekend. Het blijkt maar 188 miljoen euro te zijn. De inkomsten uit de personenbelasting zakken van 19,6 miljoen (2011) naar 17,1 miljoen euro (2012). Dat lijkt erop te wijzen dat de gemeente verder verarmt. De inkomsten uit de onroerende voorheffing zijn nog pijnlijker. In 2011 kon 38,5 miljoen euro worden geïnd. Vorig jaar was dat nog maar 23 miljoen euro. Dat heeft vooral te maken met een belastingsvermindering van 13 miljoen euro die de gemeente moet toekennen na een
BDW REGIO
Rampzalige rekeningen geschil met een belastingplichtige. Daar komen nog eens 3 miljoen euro minder inkomsten bij omdat Belgacom een proces heeft gewonnen tegen de gemeente Schaarbeek. “Ook de volgende jaren zullen we die inkomsten niet kunnen inschrijven,” waarschuwt Grimberghs. De gemeente Schaarbeek sluit de rekeningen 2012 af met een deficit van 25,3 miljoen euro. De gemeente Schaarbeek doet nu een aanvraag bij het solidariteitsfonds van het Brussels Gewest om de gemeentekas te spijzen. “Maar daar staat wel wat tegenover,” zegt begrotingsschepen Michel De Herde (FDF). “Het betekent dat we structurele maatregelen zullen moeten treffen om de gemeentefinanciën onder controle te krijgen.” De gemeente Schaarbeek staat al langer onder voogdij van het Gewest en werkt met een saneringsplan. Dat zal aangescherpt moeten SVG worden.
Jette > PS wilde hem uit partij zetten
Errazi breekt met fractie PS’er Mohammed Errazi zetelt voortaan als onafhankelijke in de gemeenteraad. Stemmentrekker Errazi lag sinds het begin van de legislatuur in de clinch met de Jetse PS. De partij besloot uiteindelijk om de man uit de partij te zetten. “Hij kwam negen maanden niet opdagen op de gemeenteraad en zette zich niet in voor de partij,” zegt David Lefé-
© SASKIA VANDERSTICHELE
Schaarbeek > Tekort van 25 miljoen euro in 2012
bure, voorzitter van de PS in Jette. “Ook toonde hij zich tijdens de verkiezingscampagne deloyaal tegenover andere PS-kandidaten.” Daarom startte de partij een procedure op die in oktober tot zijn uitsluiting zou leiden. Errazi heeft niet zolang gewacht en stapte zelf uit de fractie. Bij de verkiezingen haalde hij 1.426 stemmen, na lijsttrekster Mireille Hermanus het hoogste aantal. HUB
Jette en Ganshoren zijn tegen een GEN-halte aan de Tentoonstellingslaan.
Jette/Ganshoren > Twee moties tegen GEN-halte aan Tentoonstellingslaan
‘Geen halte Ganshoren-Expo aub’ Zowel in Jette als in Ganshoren stemde de gemeenteraad afgelopen week een motie tegen het plan van de Brusselse regering om een GEN-station te maken aan de Tentoonstellingslaan. In Ganshoren gaf de motie aanleiding tot een staaltje partijpolitiek armworstelen. De oppositie trok aan het kortste eind. Jette en Ganshoren zijn al langer heftig gekant tegen de wens van minister van Vervoer Brigitte Grouwels (CD&V) om een GEN-halte te maken aan de Tentoonstellingslaan, ter hoogte van de spoorwegbrug. Jaren geleden was daar ook een halte van de spoorlijn naar Dendermonde. De Brusselse regering wil nu dat de NMBS en Infrabel ‘Ganshoren-Expo’ heropenen. Reizigers van de toekomstige tram 9 (naar het UZ) zouden dan op die plek kunnen overstappen op de trein en vice versa. Intermodaliteit is immers de boodschap.
Maar Ganshoren en Jette zien alleen bezwaren: er woont bijna niemand, er zou geen sociale controle zijn, er is geen parkeerplek, er zouden tientallen tuinen moeten onteigend worden en vlakbij ligt het station van Jette dat voorbestemd is als intermodaal knooppunt. Beide gemeentes zien meer heil in een halte aan de Negen Provinciënlaan, vlakbij de drukbevolkte sociale flatgebouwen. In Jette werd de door de LBJ voorgestelde motie uiteindelijk een unanieme motie van de hele gemeenteraad. In Ganshoren daarentegen maakte de meerderheid van burgemeester Hervé Gillard (MR) van de gelegenheid gebruik om de oppositie te kleineren. Het voorstel van ProGanshoren, waarachter de hele oppositie zich had geschaard, werd weggestemd. Waarna de meerderheid onaangekondigd op de proppen kwam met een soortgelijke motie. Uit verontwaardiging weigerde de oppositie te stemmen. Bettina Hubo
ADVERTENTIE
TRISTERO Reset
DE MUNT/LA MONNAIE, ROSAS & KAAITHEATER STELLEN VOOR
[BE]
WO 2, DO 3, VR 4 & ZA 5/10 20:30 KAAISTUDIO’S
Hilarisch theater over het leven zoals het is in een krantenwinkel.
KAAITHEATER & KAAISTUDIO’S 2 FIJNE ADRESSEN IN BRUSSEL
ROSAS Rosas danst Rosas [BE]
DI 8, WO 9, DO 10 + ZA 12/10 20:30 KAAITHEATER Herneming van een dansklassieker, 30 jaar na de wereldpremière.
CINDY VAN ACKER/ COMPAGNIE GREFFE[BE/CH] Drift
VR 18 & ZA 19/10 20:30 KAAITHEATER Dansduet geïnspireerd door de verschillende betekenissen van het woord drift.
PREMIERE
JAN DECORTE/BLOET & COMP. MARIUS[BE] Shylock DO 7, VR 8 & ZA 9/11 20:30 KAAITHEATER
Decorte zet The Merchant of Venice van Shakespeare naar zijn hand.
Elsene > Mobiliteitsschepen Caroline Desir tot MIVB:
‘We moeten praten’ Caroline Desir (PS) is de nieuwe schepen van Mobiliteit en Huisvesting in Elsene. Zij vervangt Pierre Lardot, die met pensioen gaat. Enkele vragen.
teren naar de omwonenden en de handelaars die al enkele jaren met werkzaamheden worden geconfronteerd?” “Waarom zou het niet mogelijk zijn om tezamen met het Gewest een totaalvisie op de Elsense mobiliteit te ontwikkelen? Als de MIVB daar mee over wil nadenken, graag.”
U wilt beter samenwerken met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Maar hoe staat u tegenover een tram 71 op de Elsensesteenweg? Caroline Desir: “Het Elsens schepencollege heeft akte genomen van de plannen van de MIVB om op de Elsensesteenweg een tram aan te leggen en wij hebben daar enkele bezwaren bij. Zo vragen we ons af of het verstandig is om de tram te beperken tot aan de Naamsepoort. Mensen die naar het stadscentrum willen, zullen dan twee keer moeten overstappen op de metro. En op de Elsensesteenweg moet alles natuurlijk opnieuw heraangelegd worden als er een tram komt. Dat terwijl de steenweg net nieuw asfalt en voetpaden gekregen heeft.” “Maar ik ben me ervan bewust dat de huidige situatie met bus 71 slecht is voor de MIVB. De drukste lijn van het gewest rijdt zich vast in het verkeer. Dat gaat niet meer.”
Dat klinkt toegeeflijker dan het standpunt van uw collega’s. Desir: “Mijn standpunten zijn die van het schepencollege. Totnogtoe ben ik niet overtuigd van de voordelen van een tram 71. Maar, ik herhaal, ik wil wel praten.” “De PS is aan de macht in het Gewest én in Elsene. Dan kan je niet altijd projecten van het Gewest dwarsbomen.”
Begrijp ik dat u een tram het voordeel van de twijfel wil geven? Desir: “Het is nog te vroeg om over definitieve standpunten te spreken. Met het huidige tramplan zullen we vele bijkomende problemen creëren in Elsene. Ik wil wel luisteren naar de MIVB. Maar u begrijpt toch ook dat het schepencollege moet luis-
Ik heb de indruk dat de PS in Elsene zachter is dan coalitiepartner MR. Desir: “Misschien moeten we onze argumenten beter uitleggen aan het Gewest. Dat is productiever dan de deur dicht te slaan. Maar denkt u maar niet dat met Caroline Desir alles plots zal veranderen (lacht).” Staat u achter het standpunt van uw college dat er idealiter een metro in Elsene komt? Desir: “Het zou goed zijn moest het Gewest dat bestuderen. Maar momenteel is dat geen prioriteit voor hen. Eerst is Schaarbeek aan de beurt, en dat begrijp ik.” “Vergeet niet dat de recente werkzaamheden aan de Elsensesteenweg ook eerst geëvalueerd moeten worden. Dat hebben we afgesproken met het Gewest. Gaat de MIVB soms niet een beetje te snel?” CD
© SASKIA VANDERSTICHELE
BDW 1396 PAGINA 15 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
De nieuwe ramenwand zorgt voor een direct contact met de straat.
Sint-Jans-Molenbeek > Basisschool Vier Winden gerenoveerd en uitgebreid
‘Buurt ziet nu wat hier gebeurt’ De Molenbeekse Vier Windenschool werd grondig verbouwd. De VGC betaalde het gros van de kosten. De gebouwen uit de jaren 1950 werden onder handen genomen door de architecten van Plan A. Ze knapten de lokalen op en richtten het gebouw anders in zodat er nu plaats is voor veertig leerlingen extra. Vier Winden kreeg er, na het vertrek van de Franstalige secundaire school, ook de derde verdieping bij. Daar is nu een turnzaal, met mooi zicht op Molenbeek. De lagere school zit op de tweede verdieping, op de eerste verdieping vind je de kleutertjes, de leraarskamer en een groendak. Op de benedenverdieping werd een polyvalente zaal gemaakt waar de leerlingen ‘s middags ook hun boterhammetjes opeten. Na de uren wordt de zaal gebruikt door verenigingen uit de buurt: zo geeft Centrum West er een circusatelier en organiseert de Vereniging van Marokkaanse Jongeren er huiswerkklassen. De enorme ramenwand zorgt voor een direct contact met
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Voor de levering van Brussel Deze Week en Agenda op de distributiepunten zijn wij op zoek naar een
TAKEN
MEDEWERKER DISTRIBUTIE (m/v)
WIJ BIEDEN
Geïnteresseerden sturen voor 14 oktober 2013 een brief met motivatie en cv naar: Brussel Deze Week vzw, algemeen directeur Marijke Vandebuerie, E. Flageyplein 18, 1050 Brussel of via e-mail naar marijke.vandebuerie@bdw.be.
• • • •
PROFIEL
Brussel Deze Week vzw is uitgever van de weekbladen Brussel Deze Week en Agenda. De krant is dé marktleider voor nieuws over Brussel. Het meertalige (N, F, E) uitmagazine Agenda is dé gids door cultureel Brussel. Beide kennen een ruime verspreiding in en rond Brussel en in een aantal grote Vlaamse steden.
• • • •
de straat. “In het begin was er enige twijfel binnen de school of dit wel kon in een toch niet zo veilige wijk. Maar we merken nu dat het heel fijn is dat de buurt ziet wat hier gebeurt. Het zorgt ervoor dat je gerespecteerd wordt,” zegt directeur Dirk Letens. Hij is blij met zijn gerenoveerde school, die niet alleen mooier en groter is, maar ook meer comfort biedt: geen buitengeluiden meer dankzij het driedubbel glas, nieuw sanitair, een ventilatiesysteem, een smartboard in elke klas. Aanvankelijk was het de bedoeling om een passiefschool te maken. Letens: “Dat is niet gelukt omdat we het gebouw, dat aansluit op andere panden, niet luchtdicht kregen. Maar het is zeer energiezuinig.” De renovatie heeft een kleine vier miljoen euro gekost. Drie miljoen kwam van de VGC. “Willen we de Brusselse kinderen, ouders en leerkrachten tonen dat we in hen geloven, dan moeten we massaal investeren,” zei Brussels minister Guy Vanhengel (Open VLD). Bettina Hubo
Decor De Grie www.decordegrie.be
Opmaak routeplanning. Snelle en betrouwbare levering van Brussel Deze Week én Agenda. Zorgen voor een goede zichtbaarheid van de publicaties op de distributiepunten. Opvragen en doorgeven van feedback i.v.m. oplage.
• •
U hebt minstens een humanioradiploma. U bent vlot in de omgang, commercieel aangelegd en stressbestendig. U werkt gedreven, zelfstandig en nauwgezet. U bent graag op de baan, heeft een goed oriëntatievermogen en bent minimum 3 jaar in het bezit van een rijbewijs. U vindt makkelijk uw weg in Brussel en woont bij voorkeur in de regio. U bent perfect tweetalig Nederlands/Frans.
• • •
Een boeiende baan in een dynamische ploeg. Een deeltijdse opdracht (28u30) van onbepaalde duur. Een vaste verloning met extralegale voordelen. Brussel Deze Week
Raamdecoratie schilder- en behangwerken AUMALESTRAAT 93-95, 1070 ANDERLECHT Tel.: 02/521.61.59
BDW 1396 PAGINA 16 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
voor Brusselaars. Maak er een corridor tot het kanaal (en tot de overkant, Neder-over-Heembeek) van voor Harenaars, een groene long waar alle inwoners uit de buurt van kunnen profiteren. Geachte heer Vervoort, geachte heer Thielemans, maak er alstublieft geen industriezone van, maar geef ons de zuurstof die we nodig hebben! Indien Park Spoor Noord te ambitieus is voor de hoofdstad van ons land, ga dan een paar kilometer verder in Vilvoorde kijken. Daar maakt men wel werk van de ontwikkeling van de kanaalzone.
2.
Ontwikkel een intermodaal knooppunt. Er is een enorm potentieel voor duurzame ontwikkeling. Trek de toekomstige Metro Noord door tot in Haren. Allicht maakt u door de nabijheid van het MIVB-depot zelfs efficiëntiewinsten op die manier. De afstemming van Metro Noord met de spoorlijnen 26 (Mechelen-Halle) en 36 (LeuvenBrussel) via de stations Haren en Haren-Zuid biedt niet enkel de Harenaar groene mobiliteit, bovendien is het een bijzondere oplossing voor Vlaamse pendelaars. De investering meer dan waard!
3.
Ontwikkel Schaarbeek-Vorming tot een spraakmakende groene ruimte, stelt Kristof Devuyst voor.
© IVAN PUT
Haren > Kristof Devuyst schrijft open brief aan beleidsmakers
Haren en de Brusselaars HAREN – Naar aanleiding van enkele recente berichten over Haren (het protest tegen verstedelijking, de komst van de supergevangenis, etc.) schrijft Harenaar Kristof Devuyst een open brief aan minister-president Rudi Vervoort, Brussels burgemeester Freddy Thielemans en andere Brusselse beleidsmakers.
BDWOPINIE Er is de laatste tijd één en ander te doen geweest rond dit dorp in de stad, dit vreemd stukje grootstedelijkheid. Het recente verzet van haar inwoners tegen verregaande verstedelijking werd lustig opgepikt door de Brusselse media. De realiteit, namelijk de schromelijke onderinvestering in het welzijn van haar inwoners raakt er helemaal door ondergesneeuwd. Dat we, als laatste der dappere Galliërs, weerwerk willen bieden tegen de Brusselse kolonisator is onvoldoende genuanceerd. Daarom wil ik, als geboren Harenaar én Brusselaar, enkele richtingen aangeven voor de ontwikkeling van Haren. Tegelijkertijd wil ik behoedzaam blijven. Vooraleer alternatieven voor te stellen wil ik eerst hetgeen me verontrust in de verf zetten. De concentratie fijn stof (zo berichtte
De Standaard op 14/08) is zorgwekkend. De kans op overschrijding van de daggrenswaarde in het meetstation van Haren is de grootste van heel België. Hiermee treedt de overheid haar eigen regels met de voeten. Meer zelfs, de overschrijdingen zijn strijdig met de Europese wetgeving en de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Niettemin blijft het Brussels Gewest doof voor oplossingen. Concreet, de nieuwe NAVO-site, de ‘humane’ supergevangenis, de ontwikkeling van Schaarbeek-Vorming tot een industrieel walhalla (ondanks haar naam ligt deze zone in werkelijkheid quasi volledig op Harens grondgebied), de komst van het JUTS-project en Decathlon in Evere en de komst van Uplace aan de gewestgrens (en dan breng ik het banengebruik van de luchthaven dat wonderlijk keer op keer in ons nadeel uitdraait nog niet in rekening), zullen niet zomaar tot een toenemende verkeersstroom, maar wel tot een verkeers-
Kristof Devuyst:
“Wij zijn niet tegen verstedelijking, maar hebben wel een hekel aan het neerploffen van onvoldoende overdachte nederzettingen”
Naar duurzame woonprojecten op basis van een alternatief wijkcontract. Er is inderdaad nog veel ruimte voor verstedelijking in Haren. Geachte heer Thielemans, geachte heer Vervoort, ontwikkel in dialoog! Sluit een engagementsverbintenis, waarbij u garandeert dat de verdere verstedelijking van Haren op basis van duurzame woonprojecten zal verlopen. Wij zijn niet tegen verstedelijking, maar hebben wel een hekel aan het neerploffen van onvoldoende overdachte nederzettingen. Maak uw engagementen formeel door middel van een transparante engagementsverbintenis.
en milieu-infarct leiden. Een dorp in de stad? Onze electorale macht is te klein om effectief weerstand te bieden tegen al deze plannen van stedelijke, gewestelijke en federale vertegenwoordigers die onze gezondheid fnuiken. Het leidt tot een democratisch deficit. Het is niet zomaar een wanbeleid, maar wel een non-beleid van losse en vervuilende projecten zonder overkoepelende visie. Eerder dan al deze plannen aan te vechten willen velen zich afscheiden van het Brusselse juk. Daarom wil ik u enkele concrete alternatieven voorleggen voor de ontwikkeling van Haren. Daarbij wil ik de ingezette verstedelijking van ons dorp niet uit de weg gaan, integendeel, maar wil ik wel enkele duurzame alternatieven aanwijzen.
4.
1.
Geachte heer Vervoort, Geachte heer Thielemans, Geachte beleidsmakers, Niemand vraagt naar compensatie voor Haren. Integendeel. Dit is een vraag om visie!
Geef ons zuurstof! Geachte heer Vervoort, geachte heer Thielemans, het is nog niet te laat en er zijn nog mogelijkheden. De ontwikkeling van de site van Schaarbeek-Vorming is een kans voor gewestelijke en grootstedelijke politici. Bent u ooit buiten de gewestelijke grenzen gaan kijken? Heeft u al gehoord van Park Spoor Noord? Was dat ook geen rangeerstation? Ontwikkel Schaarbeek-Vorming tot een spraakmakende groene ruimte
Investeer in onze jeugd en onze ouderen. Ik stel vast, kijk maar naar de bevolkingsstatistieken van BISA, dat ons dorpje jonger en jonger wordt. Maar geeft u onze jeugd wel voldoende kansen? Wanneer geeft u hen bijvoorbeeld een modern voetbal- en basketbalpleintje in het centrum van Haren? Ook onze ouderen hebben terechte zorgen. Zij weten niet waar ze hun levenseinde zullen moeten doorbrengen. Er zijn geen ouderenvoorzieningen in de buurt, waardoor vele ouderen hun laatste dagen eenzaam slijten in ver afgelegen rusthuizen die moeilijk bereikbaar zijn voor familieleden. Geachte heer Thielemans, Geachte heer Vervoort, investeer alstublieft in onze jeugd en in onze ouderen. Ze verdienen beter!
Hoopvol uw antwoorden afwachtend, Kristof Devuyst, Vrijwilliger-bestuurder bij GC De Linde (ten persoonlijken titel)
BDW 1396 PAGINA 17 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
BRIEVEN VAN LEZERS lezersbrieven@bdw.be
Fietsterreur Wat is dat toch met fietsers die op het voetpad fietsen? Zowel in smalle als in brede straten (de weg tussen het Koninklijk Paleis en het Warandepark), in drukke en rustige buurten (de Vrijwilligerslaan in Sint-PietersWoluwe) en zelfs in straten die een fietspad aan beide zijden hebben (Loxumstraat). Als je er een opmerking over maakt krijg je het “de quoi je me mèle” waar men in Brussel een patent op heeft. Slaat overigens nergens op, want in de openbare ruimte mag je toch verwachten dat iedereen die ruimte op een correcte manier gebruikt. Er was ook een kerel die op het voetpad fietste omdat hij niet van kasseien hield en nog een dame die zei “maar ik ben toch voorzichtig?” Mogen auto’s straks ook op het voetpad als ze maar voorzichtig zijn? Het zou geweldig zijn als Brussel een echte fietsstad zou worden, maar dit kan enkel als ook de fietsers rekening houden met andere weggebruikers. Tijdens de autoloze zondag in Brussel blijf ik thuis of trek ik weg uit Brussel, want als er één dag is waarop je door een fietser omver gereden kan worden, dan is het wel op die dag.
Hildegard Vandromme, Brussel-Stad
Bombardement Etterbeek Bij het lezen van de artikelen over het bombardement op Etterbeek (BDW 1392, p.10-11), kwamen ook bij mij droevige herinneringen naar boven. Toentertijd woonden wij in de Helmetwijk in Schaarbeek, in de buurt van de Heilige Familiekerk. Ik was veertien toen de benedenkant van de Helmetsesteenweg een zwaar bombardement onderging. Ik denk dat het in maart 1944 was. Helmet was niet strategisch gelegen, het gasthuis op de Lambermontlaan was een militair gasthuis van de Duitsers. Er waren veel rode kruisen op de daken. Er vielen veel slachtoffers en veel huizen werden vernietigd. Mijn ma en ik waren boodschappen aan het doen en zijn gevlucht in de tunnel onder de Lambermontlaan. Het was afschuwelijk om naar huis te gaan. We hebben over lijken moeten stappen. Tegelijkertijd was er ook een bombardement op de Masui- en de Jolystraat in de buurt van het Noordstation. Het doelwit waren de spoorwegen naar Antwerpen, Gent en Dendermonde. Het station zelf werd niet getroffen, maar er vielen heel wat burgerslachtoffers. Mijn klasmakker J. Huys is daar om het leven gekomen (met een deel van het huishouden). We gingen naar school in de Josaphatstraat. Er werd een plechtige dienst gehouden in de school. Ik was de vaandeldrager, gezien hij mijn makker was. Dit alles gebeurde bijna 70 jaar geleden. Zijn er nog Schaarbeekenaren die de gebeurtenissen beleefd hebben, en die er misschien over willen spreken? Jean Vignier, Jette
Autoloze zondag In mijn wijk (Vorst, Hoogte 100) was autoluwe zondag een groot succes: kinderen en tieners hadden hun elektronische speelgoeden voor één keer geruild voor hun fiets of voor een skateboard. Pubers hadden een skateboardpiste langs het Dudenpark aangelegd. Alles verliep op een rustige manier: de politie was discreet en haar aanwezigheid was niet echt nodig, behalve voor fietsers die in de slechte richting reden. Enkele straten verder – in de Timmermansstraat – hadden een paar buurtbewoners een straatbanket georganiseerd. Ook de duiven waren tevreden: zij kregen een rustige toegang tot de macadam en konden nieuwe plekken ontdekken zonder
gestoord te worden door wagens of vrachtwagens. Kort samengevat: voor één keer kreeg de stad een heel ander gezicht. Alle macht aan het volk, aan de kinderen en aan de duiven! Philippe De Clerck, Vorst
Wat wel en niet kan Zo’n dertig jaar geleden, toen het nog kon zonder bij elk uitstapje ons leven in gevaar te brengen, hebben mijn man en ik verscheidene landen bezocht. Onder andere Turkije, Marokko, Egypte en zelfs Thailand. Elke keer als we een tempel of moskee bezochten en onze schoenen moesten uitdoen, gehoorzaamden we. Soms moesten we iets op ons hoofd dragen, dan deden we dat ook. En wij waren geen vreemden die in dat land geld gingen verdienen, maar integendeel toeristen die daar veel geld uitgaven. Toch hadden we veel eerbied voor het land dat ons ontving. H. de Bruyne, Etterbeek
Diabolotoeslag De diabolotoeslag naar de luchthaven – een extraatje bovenop de normale ticketprijs – bedraagt 4,44 euro. En die toeslag stijgt jaarlijks. Ter vergelijking: met een ‘key card’ (tienrittenkaart voor korte afstanden) kost een treinrit naar de luchthaven 2 euro, vanuit elk van de 28 stations in het Brussels Gewest. De bijkomende toeslag weegt dus zwaar door, temeer omdat 85 procent van de vliegtuigpassagiers Brussel als bestemming heeft. Oorzaak: Infrabel heeft er de middelen niet voor, dus werd een constructie opgezet met een private partner die een mooi rendement op zijn investering wilt. Overigens ontvangt deze partner 0,5 procent van de tariefontvangsten van de NMBS: de prijs voor elk treinkaartje werd dus een half procent duurder. Verder betaalt Infrabel jaarlijks negen miljoen euro als huur voor de infrastructuur. Toch zijn er alternatieven voor deze diabolotoeslag. De ‘Airport Line’ van de MIVB is een expresverbinding (30 minuten) tussen de luchthaven en de Europese wijk en kost 4 euro of 2,7 euro met een tienrittenkaart. Nog goedkoper kan het met De Lijn: de buslijnen 272 en 471 verbinden de luchthaven met het station Brussel-Noord aan de gewone lage tarieven. De toekomstige tramverbindingen zijn zeker niet voor morgen: reeds tien jaar geleden was daar sprake van in het kader van het ‘Brussel-Brabantnet’; de laatste actualisering dateert van 2009. Helaas beschikt noch De Lijn, noch de Vlaamse overheid over voldoende middelen. Of de opening van de Josaphattunnel een ‘reuzenkans’ betekent, valt af te wachten. De Europese wijk heeft zo een snellere verbinding, en mogelijk ook treinreizigers vanuit Namen. Over de bediening van de luchthaven met de Thalys kunnen we kort zijn: die is beperkt tot één rit vanuit Paris-Nord, vertrek om 6u22 en retour om 9u48. Het lijkt me dus onwaarschijnlijk dat de luchthaven ‘een sleutelrol kan spelen in het mobiliteitsvraagstuk’. Jo Verwimp, Asse
Rechtzetting In het interview met Vlaams minister voor Toerisme en Inburgering Geert Bourgeois (N-VA) (BDW 1394, p.4-5) sloop een fout tegen het Frans. Juist is natuurlijk: ‘Ah, monsieur Bourgeois, on va vôter pour votre parti; c’est tel parti qui nous faut.’ In het stuk ‘N-VA flirt met stedenbouw’ schreven wij dat Johan Van den Driessche Brussels N-VA-voorzitter is. Dat is niet juist: Van den Driessche is gemeenteraadslid in Brussel-stad. Onze excuses.
SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.
BDWOPINIE Kuregem door Danny Vileyn Inter-Environnement Bruxelles (IEB) heeft schoon genoeg van de trendy cafés die de hoofdstad ‘overspoelen’. IEB is de Franstalige tegenhanger van de Brusselse Raad voor het Leefmilieu (Bral). IEB heeft ongelijk. In het jongste nummer van het lijfblad luidt het misprijzend: “Er doet een legende de ronde: sommige van die cafés zouden de magische kracht bezitten om afgeleefde wijken uit de vergetelheid te halen. Die cafés zouden kwaliteiten hebben die andere handelszaken niet bezitten.” U raadt het al: IEB heeft het over de cafés en restaurants – en binnenkort over Bot Kamp, een gamingcenter met 120 spelcomputers, 40 lescomputers en plek voor evenementen – van horecabobo Fréderic Nicolay. En met een vleugje cynisme: “Men wil ons laten geloven dat het opzetten van nieuwe trendy cafés het unieke werk is van eenzame helden en ondernemers.” Niemand moet Fréderic Nicolay sympathiek vinden, maar hij is er wel in geslaagd om het Sint-Goriksplein en de Dansaertstraat in Brussel-Stad en het Albertplein in Vorst nieuw leven in te blazen. Zonder de Bar du Matin was het Albertplein een troosteloze plek waar de wonden die de aanleg van de metro geslagen heeft, nooit geheeld waren. Nu is het een trendy plek waar de klanten zich bij zomerweer verdringen om net niet op straat pinten te pakken. En nog bereid zijn om hun drankjes aan de toog te gaan halen. Nicolay slaagt er met andere woorden in om een sfeer te creëren en om Brusselaars en nietBrusselaars ook naar niet-evidente plekken te lokken. En daar heeft deze stad grote behoefte aan, aan creatieve ondernemers die ook helpen het straatbeeld te hertekenen. Dat Nicolay zijn kansen grijpt, kan je hem niet verwijten. En bovendien heeft hij het caféaanbod diverser gemaakt. IEB verwijt de politici ook dat ze het Nicolay niet al te moeilijk te maken. Dat Nicolay zich, zoals iedereen die onderneemt, aan de regels moet houden, is evident. Maar waarom zou de overheid creatieve ondernemers niet mogen steunen? IEB verwijt Nicolay tevens dat zijn cafés de vastgoedprijzen de pan doen uit rijzen en dat hij bijdraagt tot de elitisering van de wijken. Dat raakt kant noch wal. (Het eerste deel van) de Dansaertstraat is er de jongste kwarteeuw weliswaar op vooruitgegaan, maar een Square des Milliardaires – de geprivatiseerde straat aan het einde van de Louizalaan – is het nog lang niet, en moet het ook niet worden. Natuurlijk is Nicolay geen Robin Hood, maar er zijn buurten waar hij best eens mag passeren. In het Anderlechtse Kuregem, bijvoorbeeld.
WAUTER MANNAERT
© HENRY VAN DE VELDE - SABAM BELGIUM 2013
Toppers in art deco en nouveau BRUSSEL - Voor de zevende maal richt de vzw Voir et Dire Bruxelles de Art Nouveau en Art Deco Biënnale in.
VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK
Muziek > Het wonderjaar 1966 in Schaarbeek
The Rolling Stones in de Velodroom © HERMAN SELLESLAGS
Gedurende vier weekends in oktober zetten private eigenaars van architectonische pareltjes hun deuren open voor het publiek. Hotel Solvay, zonder meer Horta’s topjuweel, doet terug mee. Elk weekend komt een andere wijk aan de beurt, met een vijftiental adressen die zelden of nooit toegankelijk zijn. Uitzonderlijk doen ook moeilijk toegankelijke instellingen mee: het artdecopand van de The British International School of Brussels (architect Jules Libois), de Kroatische Economische Kamer (met Van Eetveldebureau) of de Kanselarij van de Franse ambassade. Gidsen zorgen overal voor geschiedkundige uitleg over het pand en het interieur. Verder zijn er begeleide fiets- en wandelcircuits over het thema. Ook met de bus is er een parcours. Voor het eerst organiseert de Biënnale een beurs van objecten en meubels in art-nouveau- en art-decostijl, met en voor erfgoedrestaurateurs en met een expertisemoment. De beurs vindt plaats op zondag 6 oktober, in School 13 in de Roodebeeklaan. De Biënnale kon niet voorbijgaan aan het 150ste geboortejaar van Henri Van de Velde. Zij biedt dan ook een uitzonderlijke kans om binnen te geraken in heel wat huizen van de architect, te beginnen met zijn Nouvelle Maison in Tervuren (12 en 13/10) en het Huis De Bodt (12/10). Verder gaan op 26 en 27 oktober de deuren open van Villa Bloemenwerf, het Huis De Brouckère dat hij bouwde in samenwerking met Van Rysselberghe, de bootstijlwoning Wolfers en het Huis Otlet, dat om zijn Van de Veldeinterieur geprezen wordt. Jean-Marie Binst
BDW 1396 PAGINA 18 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Reservaties: www.voiretdirebruxelles.be en bij BIP, Koningsstraat 2, Brussel, 02-563.63.99
ADVERTENTIE
De backstage van het sportpaleis: Brian Jones, Bill Wyman en Keith Richards. Pas na lang aandringen mocht Herman Selleslags een foto maken.
Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap
✆ 0800-15045
alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30
Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be
SCHAARBEEK – The Rolling Stones staan vijftig jaar op de planken, maar hun eerste concert voor een groot publiek in België vond op 27 maart 1966 plaats, en wel in Schaarbeek. Een tentoonstelling met foto’s van Herman Selleslags brengt die illustere dag in herinnering.
D
e Stones waren al eerder op Belgische bodem geweest. In 1964 maakten ze hun opwachting bij Nonkel Bob en Tante Terry in het Amerikaans Theater voor een televisieoptreden in Tienerklanken. Dat was enkele weken na het roemruchte concert in het Kurhaus in het Nederlandse Schevenin-
gen waarbij fans de zaal kort en klein hadden geslagen. Het beeld van The Rolling Stones was gevestigd: ze gingen door voor rebellen en herrieschoppers. Het was dan ook uitkijken naar het eerste échte Belgische optreden van The Rolling Stones voor een groot publiek. De platenfirma had
voor de nodige pomp and circumstances gezorgd. De Stones kwamen per helikopter toe op de helihaven in de Noordwijk, waarna ze, omringd door bodyguards, met limousines naar het sportpaleis in Schaarbeek werden gebracht.
Groen haar Fotograaf Herman Selleslags was erbij voor het weekblad Humo maar de verwachte volkstoeloop bleef uit. “Er waren nauwelijks 250 fans aan de helihaven,” schreef Humo. “En tweetot vierduizend tieners (volgens de stoutste
© HERMAN SELLESLAGS
BDW 1396 PAGINA 19 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
In 1964 hadden fans in Scheveningen het Kurhaus kort en klein geslagen. De Brusselse politie stond paraat maar het concert in Schaarbeek in 1966 bleef er één zonder incidenten.
speeld in de doorbraak van de Stones. De groep was in die periode aan het vervellen van een bluesgroep die voornamelijk covers speelde, weliswaar met een origineel geluid, tot een rockgroep met steengoede eigen nummers. In Schaarbeek werd (I Can’t get no) Satisfaction gebracht, de eerste internationale hit van de hand van Mick Jagger en Keith Richards en enkele weken na het optreden in Schaarbeek kwam Aftermath uit, nog altijd een van de beste Stonesplaten en de eerste lp waar alleen Jagger/Richards-nummers op stonden.
Bluesgroep België leek in 1966 nog niet écht vertrouwd met de massahysterie die de Stones in de buurlanden wel veroorzaakten. Het publiek was, op een handvol fans na, voor het overgrote deel netjes en gereserveerd. De politie was in groten getale aanwezig, maar dat bleek achteraf niet echt nodig. De Stones hielden desalniettemin graag hun imago van onaantastbare rocksterren in stand. Ze lieten zich niet gemakkelijk benaderen. Selleslags wou backstage foto’s maken. Dat mocht aanvankelijk niet. Na flink wat weerkwerk heeft Selleslags uiteindelijk toch unieke beelden kunnen maken. Het concert in het Sportpaleis mag dan misschien op muzikaal vlak geen topper geweest zijn, het heeft achteraf gezien wel een rol ge-
zicht op het Josaphatpark. Uiteindelijk zou maar één van de twee torens gebouwd worden: de Brusiliatoren. Steven Van Garsse
En het Sportpaleis zelf? Dat zou nog maar een jaar blijven staan. Het gebouw had geschiedenis geschreven. Het werd in 1913 gebouwd. Rex-leider Léon Degrelle hield er donderpreken. De Zesdaagse van Brussel werd er gereden en Marcel Cerdan kwam er boksen. Met het optreden van de Rolling Stones in maart 1966 was het bijna over en uit. De televisie had zijn intreden gedaan. Mensen bleven thuis. Het Sportpaleis rendeerde niet meer. Het gebouw ging begin 1967 tegen de vlakte om er twee hoge woontorens te bouwen met
‘ALLES ES JUST’
© HERMAN SELLESLAGS
verwachtingen) in het Sportpaleis.” Onder het publiek ook artiesten van het Decca-label als Liliane Saint-Pierre, die haar haar groen had laten verven. Maar een groot succes kon je de opkomst niet noemen. De zaal kon meer dan tienduizend man bevatten. De dag ervoor hadden The Rolling Stones, tijdens hun optreden in Den Bosch in Nederland, al blijk gegeven van slecht humeur door de magere opkomst: ze speelden netjes hun set, maar geen seconde meer. In het Schaarbeekse Sportpaleis speelden ze een halfuurtje. En bisnummers bleven uit. “Ze waren helemaal niet ruw en rauw,” zegt Little Jimmy die die dag in het voorprogramma speelde. “Dat zorgde mee voor de ontgoocheling. Ze waren proper, droegen jasjes, een das en polootjes met hoge kraag.”
Tijdens het festival ‘Alles es Just’ op 4, 5 en 6 oktober staan er geleide bezoeken op het programma die de geschiedenis van het Sportpaleis belichten. Er kan ook een bezoek worden gebracht aan de Stokerij Fovel en in de Ateliers Vogler zijn de originele prints van Herman Selleslags te bewonderen aangevuld met memorabilia van het eerste The Rolling Stones concert in België.
‘Alles es Just’ is ontstaan als eerbetoon aan de Schaarbeekse volksfiguur Pogge. In het café Aux Tros Rois worden vijf kostuums tentoongesteld van Manneken Pis. Die houden allemaal verband met gastronomisch Brussel. Zaterdag 26 oktober krijgt Manneken Pis voor één dag een origineel Poggekostum aangemeten. Meer info op www. allesesjust.be The Rolling Stones (hier Bill Wyman) kwamen in stijl aan op de Helihaven in een helikopter van Sabena.
MEER FOTO’S VAN THE ROLLING STONES OP P.20-21
BDW 1396 PAGINA 20 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Bovenste rij (v.l.n.r.): Keith Richards, Mick Jagger en Bill Wyman op de planken in het Sportpaleis - The Rolling Stones in november 1964 in het Amerikaans theater voor het programma Tienerklanken - Fans in het Sportpaleis. De politie houdt een oogje in het zeil.
Onderste rij (v.l.n.r.): Peter Welch & his Jets speelden een van de voorprogramma’s. - Nonkel Bob interviewt Mick Jagger in de Martinitoren in 1964 - Persconferentie in de Martinitoren in maart 1966. Š HERMAN SELLESLAGS
BDW 1396 PAGINA 21 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
BDW 1396 PAGINA 22 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
BRUSSEL – ‘Belgian solutions’ was en is een hilarische, immer groeiende Facebookpagina waarop de Duitse Brusselaar David Helbich en heel wat volgelingen ondertussen een duizendtal foto’s hebben gepost met ‘Belgische oplossingen’ voor problemen die er soms niet eens zijn. De beelden tonen een lange stoet van absurde toestanden, bricolage, bochtenwerk, plantrekkerij, knip- en plakwerk van particulieren en overheidsinstanties. Om te lachen en soms ook om te huilen. Verschillende Europese media pikten het project al op en nu wordt Belgian solutions ook een boek. De foto’s spreken voor zich, maar Helbich praat toch nog een woordje mee.
Hoe Brusselaars de wereld verbeteren FOTO’S: DAVID HELBICH
1. Toen ik in Brussel aanbelandde ben ik veel beginnen wandelen. Ik kwam uit steden die sterk gedefinieerd waren. Amsterdam is totaal gefascineerd door zichzelf en koestert voortdurend de verschillen met de rest van Nederland en van de wereld. Freiburg is een kleine mooie Duitse stad met een hele mooie verhouding tussen natuur en stedelijkheid. Als je dan in Brussel komt, snap je op een hele mooie manier niks meer. Je bent nog op hetzelfde continent, maar alle categorieën worden opengegooid, je indeling van de wereld klopt plots niet meer. Dat heeft mij heel erg gefascineerd.
2. Ook visueel vond ik Brussel interessant. Ik ben altijd al met fotografie bezig geweest en begon digitale foto’s te nemen om de stad te begrijpen. Die foto’s werden een soort dagboek, want dat is de manier waarop we fotografie tegenwoordig gebruiken: we schrijven niet meer op wat we gedaan hebben, maar maken foto’s en tonen die aan elkaar. We bevriezen verhalen in een beeld. Omdat we zoveel foto’s nemen verrijken we ons geheugen. Tegelijk nodigen sociale media ook uit tot gestes van mededeelzaamheid.
4. Ik neem foto’s sinds 2006 en vanaf 2008 deelde ik ze in fotoalbums op Facebook. Ik zou trouwens heel veel kunnen vertellen over de grillen van Facebook. Ik ben een fan, maar ik haat het ook. Toen ik een titel zocht voor een fotoalbum kwam ik op de een of andere manier op Belgian solutions. Ik ben blij met die titel omdat hij veel reacties losmaakt, en omdat hij minder concreet of beperkend is dan epicfail, uglybelgianhouses of thingsfittingperfectlyintootherthings. Belgian solutions is breder, en chaotischer, en past dus ook beter bij Brussel en België.
3. Ik voeg geen inhoud toe aan de stad, alleen vorm. Ik frame de werkelijkheid. Toeristen dwalen dikwijls in sneltempo door een stad, terwijl je je juist beter integreert als je een tijd lang niet beweegt. Als je tien minuten blijft staan op een hoek die je niet kent, neem je eerst de sfeer van het geheel op, daarna begin je details op te merken, en op een bepaald moment zie je ook de Belgian solutions. Het hele project kijkt ook een beetje met een ironische blik naar die obsessie van mij om details uit de werkelijkheid te lichten. De humor zit vaak niet alleen in de situatie zelf maar ook in het feit dat ik nerd genoeg ben om alles per se te fotograferen en te delen. Ik hoop eigenlijk dat ik met de publicatie van het boek een beetje van die obsessie af geraak.
5. Wat deze pagina zo spannend maakt, is dat mensen zelf foto’s uploaden. Ik haal zelden foto’s weg. Alleen als mensen duidelijk zaken van een andere site kopiëren, of als ze de pagina gebruiken als een forum voor hun klachten om wat misgaat in de stad. Ik beschouw wat we tonen niet als failures maar echt als solutions. Het is een liefdesverklaring. Echte ongelukken vind ik ook oninteressant. Iets dat omvergereden is, wordt pas interessant als het er twee weken later nog ligt. Nog beter is het als ongelukken in de architectuur een permanent karakter krijgen. Zo is één van de oer-belgian solutions de gevel van het Brusselse stadhuis waar de opeenvolging van bouwperiodes zeer onhandig is gecamoufleerd. Ook de plek waar de Zenne onder de grond verdwijnt staat symbool voor een bepaalde houding die er zelfs in slaagt om een rivier te negeren.
6. Belgian solutions gaat over de vrijheid van de individuele beslissing en de overwinning van de praktijk, over de poëzie die in een bepaalde constellatie kan schuilen, maar vaak ook om een conflict van twee verschillende visies: op een gegeven moment wordt iets gebouwd om een bepaalde reden, daarna volgt een ingreep omdat er een nieuwe nood ontstaat, maar de oude toestand wordt niet verstopt. Brussel is een stad waar je ontzettend veel ‘sporen’ aantreft. Je kan gek worden als je ziet hoeveel er kapot is gemaakt en hoe de sterkste partij hier altijd wint - want Brussel is geen anarchistische stad, maar juist een stad met veel verborgen krachten. Maar je blijft wel altijd zien hoe de dingen zijn ontstaan. Het is een groeiende stad.
BDW 1396 PAGINA 23 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Educatie > Samenwerking bibliotheken, Brusselleer en HUB
‘Cultuur van kinderen naar school brengen’ SCHAARBEEK – Een op tien personen kan niet of zeer moeizaam in een van de landstalen lezen of schrijven. Om daar wat aan te doen financiert de Koning Boudewijstichting jaarlijks een reeks projecten om de ongeletterdheid tegen te gaan. Dit jaar staat alles in het teken van de leesrugzakjes met als doel ouders en kinderen samen van een boek te laten genieten.
7. Een bekende foto uit de beginperiode van Belgian solutions toonde een trap die nergens naartoe leidde. Ooit hoorde bij die trap een ingang die is weggehaald, terwijl men de trap liet staan omdat het te veel geld en werkuren zou kosten om die ook nog weg te halen. Zo werd die trap een tribune voor jongeren en hangjongeren. Maar ondertussen heeft iemand er weer een nieuwe deur op aangesloten. Belgian solutions gaat ook over de complexiteit van die materiële kant van de maatschappij. België is in die zin ‘additief’ terwijl Duitsland en veel andere landen ‘divisief’ zijn: zij werken met een geheel waarbinnen eventueel een verschil gecreëerd kan worden. In Brussel wordt opeengestapeld tot de toren soms in elkaar stort. Men gaat bovendien relax om met dat dreigend gevaar. Dat heeft negatieve kanten, maar de mensen kunnen tenminste iets toevoegen. Terwijl Duitsers dat alleen kunnen als het binnen een gegeven kader past. Je hebt er dan ook niet het gevoel dat je de wereld kan veranderen, behalve als je een vandaal wordt. De steden daar zijn immers al af en helemaal doorgepland. Die bestaande regels ontslaan de mensen ook van de verantwoordelijkheid als er iets misloopt. In Brussel moet je zelf veel nadenken. Wie daar niet van houdt wordt hier niet gelukkig.
Bpost is al vijftien jaar de geldschieter van het Fonds voor Alfabetisering en zal ook dit jaar per verkochte kerstzegel een cent aan het fonds schenken. Een bewuste keuze voor onze nationale briefbezorger, want het is niet alleen frustrerend om een brief niet of slechts heel moeizaam te kunnen lezen en te begrijpen, het leidt ook tot een belangrijke sociale achterstand die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Een van de initiatieven die het fonds dit jaar steunt is het leesrugzakjesproject En ze lazen nog lang en gelukkig, een samenwerking tussen Nederlandstalige bibliotheken, basiseducatiecentrum Brusselleer en de le-
rarenopleiding van de HUB. Bedoeling is om ouders en kinderen aan te zetten om samen te lezen. Ze krijgen daarvoor de ondersteuning van een kleuteronderwijzer(es) in spe. Gemeenteschool De Kriek in Schaarbeek is een van de deelnemende scholen aan het boekenrugzakjesproject. Net als vele andere Brusselse scholen spreekt de meerderheid van de kinderen er thuis een andere taal dan het Nederlands. Brusselleer geeft er aan een tiental ouders Nederlandse les om de ouders vertrouwd te maken met de onderwijstaal. “Net als onze ouderpraatcafé en koffiemoment is het een manier om de ouders bij de schoolwerking te betrekken,” zegt directeur Tineke Debuyst. “We maken dankbaar gebruik van boeken. Vorig jaar hebben we nog een sprookjesbuffet gehouden waar ouders een sprookje in hun moedertaal vertelden dat voor de toehoorders vertaald werd. Zo willen we de cultuur van de kinderen en de ouders naar de school brengen.” Bruno Schols
ADVERTENTIE
8. Belgian solutions bevat ook foto’s uit andere landen, want ook in Duitsland of elders handelt men soms op dezelfde manier. Maar toch minder. Eigenhandig een verkeersbord aanpassen met een stukje tape zou in Bremen, waar ik vandaan kom, niemand doen. Daar zou men heel lang gaan zoeken naar het juiste bordje. Men is daar niet per se fan van de overheid, maar men voelt wel constant dat ze aanwezig is. In Brussel zijn vijf parlementen maar is niemand de baas. Er is dus meer zelforganisatie. Men heeft ook niet zo’n beeld van hoe het land er moet uitzien, zoals men dat in Frankrijk bijvoorbeeld wel heeft. Ik vind het meestal een verademing om elders ook Belgian solutions te vinden. Maar dikwijls valt het tegen. “In Italië hebben we veel van dat soort dingen,” hoor ik dan, maar uiteindelijk komen daar weinig foto’s vandaan. Ik denk dat dat komt omdat je toch nog altijd een contrast nodig hebt tussen de solutions en de ‘normale’ toestand. Een solution is dus een uitzondering.
Broodje Brussel Culturele middagpauzes in het Museum van de Stad Brussel
VAN BROODHAL TOT MUSEUM VAN DE STAD 8 en 10 oktober 2013 om 12.30u De rondleiding is gratis! Toegang museum: € 4
David Helbich is een Duitse kunstenaar die ondertussen al elf jaar in Brussel woont. Hij studeerde muziek en filosofie in Amsterdam en in Freiburg. Hij bracht in juli de field-recording-cd Outcuts uit, doceert aan de dansschool Parts muziekanalyse en probeert de combinatie van choreografie en muziek ook in soundwalks, audiogidsen, field en stadschoreografieën. Belgian solutions van David Helbich wordt uitgegeven door MER. Paper Kunsthalle en wordt op 5 oktober om 22 uur voorgesteld in de Beursschouwburg in het kader van ‘Focus Work Hard/Play Hard’
MEER INFO OP WWW.BELGIAN-SOLUTIONS.BE
Museum van de Stad Brussel, Grote Markt - 1000 Brussel www.museumvandestadbrussel.be T. 02 279 43 50
BDW 1396 PAGINA 24 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
© ADAM POPO. COURTESY OF GALERIE BAUDELAIRE
© BETH MOON. COURTESY OF PH NEUTRO GALLERY
© ANNEMIE AUGUSTIJNS
Links: Met haar werk ‘Een salon van horizontalen en verticalen’ won Annemie Augustijns in 2013 de prijs van Bozar en Nikon. Boven: Cécile Schall wil de bezoekers laten kennismaken met de artistieke kwaliteiten van de fotografie, zoals hier geïllustreerd in het werk van Beth Moon. Rechts: ‘Billen’ zoals deze vormen dit jaar de rode draad. Onder: De prestigieuze galerij Paris-Beijing uit Brussel toont onder meer dit familieportret van Liu Bolin. © COURTESY OF GALERIE PARIS-BEIJING
Fotografie > Galerijen, musea en privéverzamelaars bundelen krachten op Fotofever
‘Brussel is sexy’ Z
eker sinds de opkomst van de digitale fotografie en de smartphone schiet iedereen continu plaatjes. Daardoor leunt het medium dicht aan bij onze leefwereld, maar tegelijk zorgt dat ervoor dat het soms te veel als vanzelfsprekend beschouwd wordt en te weinig als kunst. En daar wil Cécile Schall met Fotofever verandering in brengen. “Ik geloof zelf erg sterk in de fotografie, en wil mensen aanmoedigen om foto’s te verzamelen en op die manier fotografen te steunen, zodat ze hun artistiek werk kunnen verderzetten. Want daaraan dankt de fotografie haar technische, inhoudelijke en artistieke diversiteit. Net als bij beeldende kunst is het belangrijk om foto’s in het echt te zien, om de emotie die ze teweeg kunnen brengen te voelen,” stelt Schall.
Om liefhebbers volledig onder te dompelen in de fotografie nodigt Schall naast galerijen uit heel de wereld enkele institutionele partners uit. Zo presenteren de drie belangrijkste Belgische musea, namelijk het Antwerpse Fotomuseum, de Brusselse Bozar en het Musée de la Photographie uit Charleroi, er jong talent. Daarnaast kan het publiek de collectie van ABN Amro en ook de privéverzameling van Alexandre Dupouy ontdekken, die met ‘billen’ een bijzonder thema heeft. “Dat thema vormt eigenlijk de rode draad doorheen de hele beurs. Zo vroegen we bijvoorbeeld ook aan een aantal bekende artiesten om een Klippan van Ikea met dat thema in gedachten onder handen te nemen. Die zetels worden na de beurs bij Cornette de Saint-Cyr (een veilinghuis uit Parijs met een bijhuis in Brussel, red.)
voor het goede doel geveild,” vertelt Schall.
© SAARTJE VAN DE STEENE
BRUSSEL – Aangezien ze zelf uit een familie van fotografen komt, zit de liefde voor fotografie bij Cécile Schall in de genen. Om die liefde door te geven richtte ze Fotofever op, een platform dat mensen hun kennis van de fotografie wil bijspijkeren.
Openheid van geest Drie jaar geleden lanceerde Schall haar concept in Parijs, intussen vindt ook in Brussel de tweede editie plaats. “Toen ik voor de Affordable Art Fair werkte, heb ik de gebouwen van Thurn & Taxis ontdekt. Ik vind ze ronduit fantastisch, ook al omdat hun industriële look zo mooi contrasteert met de fotografie. Bovendien hou ik erg van Brussel. De stad ligt in het midden van Europa en is erg kosmopolitisch. Creativiteit en cultuur zijn hier sterker vertegenwoordigd dan in Parijs, en met Agenda heb je daarvoor een prima gids. Bovendien vind ik dat de mensen hier opener van geest en enthousiaster zijn, waardoor het aangenamer is om iets te organiseren. Tot slot wonen hier ook meer verzamelaars, wat Brussel nog extra aantrekkelijk maakt voor galerijen. Kortom, Brussel is gewoon sexy voor de kunstsector,” lacht Schall. Een van die internationaal beroemde galerijen, die zich recent in
De jonge Gentse Saartje Van De Steene mag haar fotoreeks zowel in Brussel als Parijs tonen.
Brussel vestigde en deelneemt aan Fotofever, is Galerie Paris-Beijing. Ze tonen werk van onder meer Martin Parr en Liu Bolin. Daarnaast nemen aan deze Brusselse editie een tiental andere Belgische galerijen deel, zoals Arthus en Emilie Dujat uit Brussel en Baudelaire en
Nunc contemporary uit Antwerpen. Jong talent stimuleren is voor Schall een van de topprioriteiten. Daarom vraagt ze aan alle galerijen om minstens één kunstenaar van onder de veertig jaar te tonen, en organiseert ze samen met Fetart een namiddag waarop jonge fotografen hun portfolio kunnen voorleggen aan een professional. Bovendien riep Schall de zogenaamde fotoprize in het leven, die een jonge fotograaf de kans geeft om tentoon te stellen op Fotofever in Brussel en Parijs. Uit alle pas afgestudeerden van de Europese kunstacademies koos een professionele jury, met onder meer Jan Hoet, het werk van Saartje Van De Steene van het Gentse KASK. Vooral haar nauwkeurige omgang met de technisch moeilijke collodon-techniek viel bij de jury in de smaak. Voor haar fotoreeks You can get lonely out here and your visit is like a good medicine leefde de jonge fotografe vier maanden bij de Lakota-stam in Dakota, wat erg gevoelige portretten opleverde. “Om de bezoekers een beter inzicht te geven in zo’n technische procédés en allerlei andere termen hebben we een gidsje gemaakt,” vertelt Schall. “Zodat ze het medium beter leren kennen, en ook meer gaan appreciëren.” Elien Haentjens Fotofever, van 4 tot 6 oktober in Thurn & Taxis, www.fotofeverartfair.com
BDW 1396 PAGINA 25 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
In het boek wisselen foto’s en citaten van schrijvers elkaar af.
Cultuur > De kracht van ver-beelding
Poëtische evocatie uit grot van Ali Baba BRUSSEL –De afgietselwerkplaats van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis is een heerlijke plek. Je wandelt er in een nirwana met historische figuren en dieren. In de 19de eeuw bestonden er twee Afgietselwerkplaatsen: één in het Jubelpark, één in het Paleis der Academiën. Vandaag nog is de afgietselwerkplaats publiek toegankelijk en kan je er afgietsels kopen tegen zeer democratische prijzen. Een van de succesnummers is de voet van Hercules, te koop voor 160 euro. Ook uitgeefster Carine Cuypers, die eerder al een boek schreef met titel Het Paviljoen van de Menselijke Driften, is gefascineerd door de afgietselwerkplaats. In een fraai boekje wisselen nostalgische foto’s af met citaten van schrijvers en beeldend kunstenaars. Luister naar Oscar Wilde: “Sommige kunstwerken wachten op ons en blijven lang onbegrepen omdat ze antwoorden geven op vragen die nog niet worden gesteld, want vra-
gen komen vaak pas veel later dan antwoorden.” Naast het citaat van Wilde prijkt een foto die doet denken aan de kelder van een Engels kasteel dat al eeuwenlang zijn geheimen weet te bewaren. Wat ons bij Gustave Flaubert brengt: “De mensen zijn varkens, zoveel is zeker, en leven is een smerig beroep. (...) De enige manier om het bestaan te verdragen is je door literatuur, kunst en schoonheid te laten bedwelmen als door een eeuwige orgie.” Cuypers weet in haar boek de ambiance van het museum – sommige zalen zijn een heuse grot van Ali Baba en worden ook zo genoemd – goed te vatten. Ideaal is om eerst naar de afgietselwerkplaats te trekken en ‘s avonds bij een glas wijn het boek door te nemen. D e kracht van ver-beelding van Carine Cuypers telt 96 bladzijden en kost 24,95 euro. Het is onder andere te koop in de afgietselwerkplaats. Meer info op www.caracarina.be.
Danny Vileyn
ADVERTENTIE
Sociale Verhuurkantoren (SVK)
Verhuur uw woning zonder risico en zonder zorgen
a Gegarandeerde huur elke maand a
Verzekerd verhuurbeheer
a
Onderhoud van uw woning
a Hulp bij renovatie a Fiscale voordelen
www.fedsvk.be 02 412 72 44
Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT
Wortelpeterselie Wortelpeterselie is culinair in opgang. Het is een groente of kruid dat misschien ooit wel met de Hanzen meereisde en nog in de traditie voortleeft in Gent. Zaterdagochtend op de markt in de niet zo groene Rand rond Brussel. Er staat een groot groente- en fruitkraam met veel volk. Dit is geen kraam voor volkse huismoeders, maar eerder voor culinaire villabewoners en topchef-watchers. Tropische vruchten, bijzondere aardappelen en verse kruiden. Achter het half dozijn verkopers zie ik ‘peterseliewortel’ liggen. “Het is toch geen pastinaak, hé?”, vraag ik wanneer mijn nummer valt. “Neeneen,” zegt de jonge verkoper uitdrukkelijk en enthousiast, “het is peterseliewortel uit Frankrijk.” Peterselie behoort tot de familie van de selder ( Apiaceae). Vroeger noemden we die plantengroep de Schermbloemigen ( Umbelliferen), maar ook biologen veranderen al eens van gedacht en woordgebruik, mettertijd verdwenen zo ook de Lipbloemigen (nu Lamiaceae), de Kruisbloemigen ( Brassicaceae) en zelfs de grassen of Gramineae (nu Poaceae). In die Selderfamilie zitten nog andere belangrijke keukeningrediënten, zoals de wortel, venkel, koriander en de eppe (maggiplant). Peterselie is tweejarig. De bladeren staan het eerste jaar in een kring of rozet tegen de grond. Met het zonlicht versterkt de plant gedurende dat eerste jaar zijn wortel om er reserves in op te slaan. In het tweede jaar schiet de plant op en gaat ze bloeien en zaad vormen. Na de voortplanting sterft de peterselie af. De natuur kan wreed zijn. Maar door dit systeem hebben deze planten ernstige dikke wortels ontwikkeld. Denk weerom aan de wortel, maar ook bijvoorbeeld aan de knolselder of de Roomse kervel. Dat peterselie belangrijk is in onze keuken hoef ik u niet te vertellen. Het gehakte groen gaat bijna overal bij, vooral op het laatste moment. Wij kennen platte peterselie, die we nu met de mediterrane keuken associëren, maar eigenlijk de oorspronkelijke banale vorm was. In onze traditie werd er meer gekrulde peterselie gebruikt, in zoverre dat de wetenschappelijke naam van de plant P etroselinum crispum is. Petroselinum, daar horen we petrus, steen in, selinon zou een oude naam zijn voor selder en crispum betekent krullend: krullende steenselder, dus. In de tijd van Linné, toen de planten en dieren hun wetenschappelijke naam kregen (achttiende eeuw), vond men het krullen dus al een belangrijk kenmerk van de peterselie. Er bestaat trouwens ook een dubbelgekrulde en een gevederde peterselie – die laatste noemen ze ook va-
renpeterselie. Peterselie kan sterk verschillen van smaak, waarbij de platte meer grasachtig en de dubbelgekrulde soms machtig zoet kan smaken. Dat er ook een wortelpeterselie bestaat, weet ik pas sinds het boek N orth Atlantic Seafood van Alan Davidson (1979). Dat boek gaat over vis en hoe ermee gekookt wordt in Europa en Noord-Amerika. Toch wijdt hij een paragraaf aan wortelpeterselie, omdat hij deze groente ook zo eigenaardig vindt. Waarom het niet in elke tuin groeit, kan hij moeilijk begrijpen. Want ooit was het een veel voorkomende groente in heel Europa, schrijft hij. Ik trok er jaren geleden op uit om wortelpeterselie te vinden. Omdat ik las dat het vooral in Oost-Europa werd gebruikt, trok ik naar de buurt van het slachthuis waar er toen net winkels voor de nieuwe EU-lidstaten begonnen op te duiken. Bij een indrukwekkende Hongaarse madame vond ik ‘Hamburgpeterselie’. Het waren droge stukjes peterseliewortel in een doosje. Ik heb ze thuis gebruikt om bouillon mee te trekken en ja, dat leek wel wat. Maar het laatste jaar duikt wortelpeterselie steeds vaker op in de kookrubrieken. En het wordt duidelijk dat de groente ook traditioneel gebruikt wordt in Scandinavië en de Baltische staten. Ik schrijf groente, want die wortels worden gebruikt als een echte groente, niet zomaar als iets waarvan we wat over het eten strooien. In de oude Belgische keuken is er één gerecht waar expliciet gevraagd wordt om peterseliewortel, en dat is Gentse Waterzooi. Cauderlier (1876) geeft wellicht het oudste recept voor kippenwaterzooi uit de geschiedenis en zijn versie wordt vooral met peter-
“De peterseliewortel die ik op de markt kocht, smaakte echt heerlijk. Gewoon rauw in schijfjes, geraspt over een wortelslaatje. Een smaak met klasse” seliewortel en beschuit (om te dikken) aangemaakt. Er worden geen andere groenten vermeld, op wat ajuin na. Iedereen denkt hier aan de wortels van een gewone peterselieplant, maar allicht gaat het hem om wortelpeterselie. Heel het recept straalt trouwens de geest uit van labskaus, de traditionele zeemanskost aan boord van de schepen, gemaakt van water, vis, beschuit en wortelgroenten. Dat woord is van oorsprong Baltisch en het gerecht wordt geserveerd van Sint-Petersburg tot Liverpool. Wortelpeterselie hoort daarin thuis. De peterseliewortel die ik op de markt kocht, smaakte echt heerlijk: gewoon rauw in schijfjes, geraspt over een wortelslaatje. De smaak bevindt zich tussen die van knolselder en echte peterselie en is véél lekkerder dan de overzoete pastinaak. Een smaak met klasse! Een roomsoep van wortelpeterselie moet heerlijk zijn, een stoemp van aardappelen en wortelpeterselie ook. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet
BDW 1396 PAGINA 26 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Benedicto Cieza: “Brussel is een gedroomde plek om te werken. Niet alleen omdat de dans hier zo prominent in beeld is, ook omdat het zo centraal in Europa is gelegen. Een ideale uitvalsbasis.”
© MARC GYSENS
Benedicto Cieza, Billy Elliot achterna
‘Ballet, de ruggengraat van alle dansdisciplines’ ELSENE – “Brussel is mijn stad, ik woon hier doodgraag. Het is het mekka van Europa wat dans betreft. Maar spijtig genoeg ligt de focus, bij de culturele autoriteiten, bijna volledig op de hedendaagse dans. Ballet, het wordt blijkbaar als ouderwets aanzien. Terwijl in mijn ogen traditie niet hetzelfde betekent als voorbijgestreefd, dood zijn.” Benedicto Cieza, leeft en ademt al meer dan 30 jaar dans, ballet.
C
iezo is Spanjaard, al is hij in België geboren. “Mijn vader werkte als kompel in de streek van Charleroi. Kort na mijn geboorte werd hij door ziekte gedwongen vervroegd met pensioen te gaan. In zijn ogen had ons gezinnetje in België niets meer verloren, Spanje lonkte. Een dorpje in Toledo waar ik ben opgegroeid.” “Ik woon nu al bijna twintig jaar in Brussel, maar ik heb nooit werk gemaakt van het aannemen van de dubbele nationaliteit. Spanje was mijn thuis, ik dacht nooit meer naar Bel-
gië weer te keren. En toen het dan toch zover was, werd het mañana, morgen: papierwerk , administratie, het is nooit mijn sterkste kant geweest. Laat me zeggen dat ik Spanjaard van geboorte ben, dat mijn cultuur Spaans is, maar dat ik geen spatje nationalistisch bloed door mijn aderen heb stromen. Ik voel me Spanjaard, ik voel me Belg, het papiertje doet er niet toe.”
Mijn zoon, ballet? Met dansen is Benedicto Cieza begonnen toen
hij 14 was. Een Billy Eliot-verhaal. “Daarvoor had ik steeds aan artistieke gymnastiek gedaan. Niet dat ik per se wilde dansen, het waren de hormonen die opspeelden: ik wilde indruk maken op een meisje dat balletlessen volgde. Moeilijk was de overstap niet, de basisopleiding van beide disciplines is een beetje gelijklopend. Dansen bleek een coup de foudre. Van bij het begin was ik compleet en definitief verkocht. Het meisje heb ik nooit mogen kussen, neen. Ze is ook geen danseres geworden, werkt nu als verkoopster in een schoenenwinkel.” “Dat ik ballet deed, durfde ik thuis niet te zeggen. Een maand lang heeft mijn vader gedacht dat het geld voor een fitnessabonnement was. Ballet was allerminst hot in Spanje in die jaren, voor jongens was het al helemaal not done. Toen ik dan uiteindelijk vader toch eens durfde uit te nodigen voor een optreden, was hij in alle staten. Mijn zoon in een strak ballet-
pak? Onwetendheid ook die speelde: een man die aan ballet doet, die zal wel gay zijn, zeker? Voor hem was het dan ook kiezen of delen: stoppen met dansen en thuis mogen blijven wonen, of kiezen voor de dans en mijn plan te trekken. Ik heb voor het laatste gekozen en ben naar Madrid vertrokken. De weg die ik koos was allerminst de makkelijkste, maar het heeft me de nodige motivatie gegeven om te vechten voor hetgeen waarvan ik hield. Achteraf bekeken was het een zegen, ik denk niet dat ik zou gestaan hebben waar ik nu sta. Ondertussen is mijn vader al lang bijgedraaid. Schaamte en woede hebben bij hem plaats gemaakt voor fierheid.”
Lessen doorgeven In Madrid heeft Cieza een doorgedreven opleiding gevolgd, is hij vijf jaar lang verbonden geweest aan het gezelschap van de school. Daarna heeft hij even zijn horizonten verlegd
BDW 1396 PAGINA 27 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
“Toen ik uiteindelijk vader toch eens durfde uit te nodigen voor een optreden, was hij in alle staten. ‘Mijn zoon in een strak balletpak?’” doorgeven aan de volgende generatie, het geeft veel voldoening. Het leven is gelaagd en kent zoveel etappes: omarm het, aanvaard het en geniet ervan.” “Ik heb nu zelf een balletschool, waar ik lessen geef aan volwassenen. Mensen die steeds hebben gehouden van dans, het een beetje uit het oog verloren zijn en er op hun manier opnieuw willen van genieten. Ook al zijn hun fysieke mogelijkheden met de jaren beperkter geworden, hun motivatie is roerend en motiverend. Ik heb ook mijn eigen bescheiden gezelschap, Cieza Dance, waarin ik actief ben als choreograaf, dansers rond mij verenig wanneer de gelegenheid zich aanbiedt. Mijn laatste creatie was geïnspireerd door Het portret van Dorian Gray van Oscar Wilde. Een creatie waarmee we getoerd hebben in België, Italië en Spanje. Verder hebben we veel gewerkt rond de neo-klassieke dans, een men-
3 VRAGEN AAN ANANTA ROOSENS
geling van tango, ballet en moderne dans.” Het lesgeven, daarin gaat Benedicto nu ook een stap verder. “Ik heb de kans gekregen de gewezen studio en verblijfplaats van Maurice Béjart te betrekken. In de Greepstraat, naast de Munt. Een studio waar we een professionele opleiding bezorgen aan jongeren van 7 tot 18 jaar. Artistiek directeur is Melina Martinez, gewezen ster van het Ballet van de XXste Eeuw, van wie ik nog les heb gekregen. Melanie wil een beetje het werk van Béjart verder zetten, ik ben haar adjunct. Het is een gedroomde locatie, dankzij de connecties die ik in 23 jaar Brussel heb opgebouwd, heb ik het plaatje rondgekregen.”
Tango met een bult BRUSSEL – De Brusselse topvioliste Ananta Roosens stelt zaterdag de debuutplaat van La Sièste du Dromadaire voor bij Muziekpublique. Deze eigenzinnige tangoband brengt de Afrikaanse percussie terug waar ze thuishoort: in het tangosalon waar ze aan de basis ligt van de sensuele swing. “Als violist kun je in tango echt vuil spelen.”
Wijze raad 23 jaar Brussel, 23 gelukkige jaren. “Een gedroomde plek om te werken is het met de jaren gebleken. Niet alleen omdat de dans hier zo prominent in beeld is, ook omdat het zo centraal in Europa is gelegen, een ideale uitvalsbasis. Zowel privé als professioneel heb ik me onmiddellijk als een vis in het water gevoeld. Brussel, België, ze hebben me zoveel meer geboden dan Spanje. Spanje dat toch enigszins geïsoleerd is binnen Europa als het op dans aankomt. Zeker in de jaren 1990 toen ik net kwam kijken. Ik heb lang in Madrid gewoond, een tijdje in Parijs. Ik heb in Londen gewerkt, in Milaan. Metropolen met al hun voordelen en hun nadelen. Brussel heeft die voordelen eveneens, maar veel minder de nadelen. Klein in oppervlakte, groot in uitstraling. En met minder stress. Minder stress in het leven van alle dagen, minder stress in het werk. De mensen hier zijn zoveel meer relaxed, zoveel opener dan wat ik in Madrid heb gekend. Ook het kosmopolitische is een enorme troef, zeker op cultureel vlak. Het weer, dat neem ik er op de koop bij. De zon die draag je tenslotte mee.” “Brussel is ook het mekka van Europa wat dans betreft. Spijtig genoeg ligt de focus bij de culturele autoriteiten bijna volledig op de hedendaagse dans, wordt ballet een beetje links gelaten. Wat klassieke muziek betreft is er wel degelijk het respect, wat ballet betreft veel minder. Terwijl de klassieke dans de basis van alles is. In zoverre zelfs dat je als hedendaagse danser amper of niet aan de bak komt, als je geen klassieke opleiding hebt genoten. Ballet, het is een beetje de ruggengraat van alle mogelijke dansdisciplines. Wie jong is en dansen in het bloed heeft, raad ik dan ook aan een klassieke opleiding te volgen. Best zo vroeg mogelijk om het lichaam te trainen voor wat zal komen.” Karel Van der Auwera
© JONAS ROOSENS
naar Parijs, waarna hij voor België heeft gekozen. Eerst Charleroi, vervolgens Brussel. “Na een tijdlang gewerkt te hebben bij Le Ballet Royal de Wallonie ben ik in een kijkje komen nemen in Brussel. Bedoeling was een weekje te blijven, de temperatuur van het water te testen, in wat toch wel de tempel is van de hedendaagse dans in Europa. En kijk, ik ben er nog steeds. Ik voelde me goed in Brussel, kreeg algauw groen licht van de Munt. Ik ben er vier jaar gebleven.” Nu hij de kaap van de 40 al een tijdje is gepasseerd, zit voor Benedicto zijn leven als performer er zo goed als op. Wat allerminst wil zeggen dat ballet zijn leven niet meer beheerst. “Ik heb met de jaren mijn fysieke grenzen leren kennen, ja. Ik ben er nu 46, dans nog wel een beetje, maar heb geleerd het gewicht van de jaren te aanvaarden. Ik train nog elke dag, maar mijn focus ligt nu op het lesgeven. Choreografie ook. De lessen van mijn parcours
Wat hebben dromedarissen met tango te maken? Ananta Roosens: (lacht) “Een groot log dier dat ver van sierlijk is, voor de meeste mensen is dat het tegenovergestelde van het clichébeeld van tango. Mijn bedoeling is dan ook de minder bekende kanten van tango te belichten. Alles is voor mij tango, het is een manier van naar het leven te kijken, zoals een raster op een film of bepaalde kleur op een foto. We hebben er het nummer La Gloire de la Bête Noire over geschreven, de glorie van het zwarte schaap, van de dromedaris in de tango.” Jullie spelen tango met percussie, dat is zeldzaam. Roosens: “In traditionele Argentijnse tango zijn er geen percussie-instrumenten, maar het is wel zeer percussieve muziek. De percussie zit in de manier van spelen van de andere instrumenten. Tango komt van de Europeanen die naar Argentinië kwamen, maar er is ook invloed van de slaven uit Afrika. Alleen zijn hun afstammelingen allemaal ‘verdwenen’. Maar die zwarte, Afrikaanse invloed zit wel nog in de muziek. Daar komt de enorme swing van tango vandaan. Wij besloten dat element er terug bij te halen. Het is een fragiel experiment omdat tango geen nood heeft aan percussie om er echt te staan.” Hoe geraakt een Brusselse zo verbeten van tango? Roosens: “Dat is al acht jaar bezig. Die muziek lag me wel, ik kon er iets in kwijt dat me niet lukte met klassieke muziek. Als violist kun je heel vuil spelen in tango, je kunt grooven en swingen op je viool. Ik ben tango gaan studeren, ook in Argentinië, maar intussen speel ik eigenlijk geen tango
Meer info op www.benedictociezadance.com
Ananta Roosens: “Als violist kun je heel vuil spelen in tango.”
meer, ik gebruik de tangotraditie eerder als inspiratiebron. Geen Argentijnse tango dus, wel tango uit een dromedaris-perspectief. Ik verwerk er ook Braziliaanse muziek, jazz en klassiek in, al wat goed klinkt, om te komen tot muziek zonder grenzen.”
Benjamin Tollet
Cd-voorstelling op 05/10 om 20u bij Muziekpublique, Naamsepoortgalerij, Bolwerksquare 3 te Elsene. Meer info op www.muziekpublique.be en www.lasiestedudromadaire.com
De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet © MASSYFLY
Benedicto Cieza met Massyfly op ‘Le sacre du printemps’ van Susanna Beltrami.
REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Brussel, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Rest van België 15 euro per jaar; IBAN: BE07424552982266, BIC: KREDBEBB van Brussel Deze Week vzw. Buiten België 25 euro per jaar. OPLAGE 70.490 exemplaren. PROMOTIE EN DISTRIBUTIE Ute Otten, Paul De Weerdt, Maurice Droogh. ADVERTISING MANAGER Rika Braeckman: 02-226.45.41, 0477-97.21.27, fax 02-226.45.69. MARKETING MANAGER Frederik Welslau. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne. COÖRDINATIE Kim Verthé. EINDREDACTIE Ken Lambeets (eindredactie@bdw.be). REDACTIE Jean-Marie Binst, Christophe Degreef, Bettina Hubo, Patrick Jordens, Steven Van Garsse, Danny Vileyn. BRUSSELNIEUWS Kris Hendrickx (nieuwsmanager), Sandra Schreurs (projectcoördinator), Jelle Couder, Goele de Cort, Eric Vancoppenolle, Laurent Vermeersch. REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele, Gerd Hendrickx. MEDEWERKERS Michaël Bellon, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Karolien Merchiers, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, Freddi Smekens, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. VORMGEVING Peter Dhondt. FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh. VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Marijke Vandebuerie. Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.
ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).
BDW 1396 PAGINA 28 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
Roeien > Marine Lewuillon gaat resoluut voor Olympische Spelen van 2016
‘Falen is geen optie’ BRUSSEL – Marine Lewuillon (22) wil in de voetstappen van haar vader Alain treden. Hij roeide een knappe carrière bij elkaar en werd in 1988 vierde op de Olympische Spelen van Seoel. Dochter Marine droomt van de Spelen in Rio de Janeiro en wordt daarvoor gekoppeld aan Annick De Decker. Dit najaar worden de fundamenten gelegd van, hopelijk, een succesverhaal. “Eigenlijk ben ik vrij laat begonnen met roeien: pas op mijn zestiende,” legt Lewuillon uit. “Het interesseerde me gewoon niet zoveel en het was nu ook weer niet zo aanwezig bij ons, want de topsportcarrière van mijn pa zat er al op toen ik nog een klein meisje was. Maar hij wou toch dat mijn zus en ik het eens probeerden, dat we er minstens één keer van proefden. We zijn dan eens naar een stage van zijn club in het zuiden van Frankrijk getrokken, en daar is het allemaal begonnen.” De roeimicrobe maakte stilaan opgang bij Lewuillon. Het begon met één wekelijkse training, gevolgd door af en toe een competitie mee te pikken en voor ze het wist trainde ze voluit om een plaats te veroveren op het wereldkampioenschap voor junioren in 2009. Daar slaagde ze ook in. De appel valt niet ver van de boom. “Het is iets dat in je moet zitten, dat is bij mij wel het geval, denk ik. Dat ik er af en toe mee in aanraking kwam tijdens mijn jeugd zal ook wel een rol gespeeld hebben. Maar het voornaamste is toch dat ik een harde werker ben. Om er te geraken heb je het nodige talent nodig, maar hard werk maakt ook wel het verschil. Ik heb lange tijd een coach gehad van mijn club, maar vandaag traint mijn vader me. Al is dat niet altijd evident, omdat ik me tegenover hem meer veroorloof. Pas op, we hebben
de CLUB
Marine Lewuillon: “Ik haalde de A-finale op het wereldkampioenschap en werd vijfde, ongelooflijk! Ik was echt euforisch. Dit geeft mijn motivatie een ongelooflijke boost.”
Les Gazelles de Bruxelles
Gazellen even zonder zorgen BRUSSEL – Onze hoofdstad wordt dit weekend het speelterrein van lopers die zich wagen aan de marathon en de halve marathon. Les Gazelles de Bruxelles, een bont allegaartje lopers, vaardigt een groep af en hoopt naambekendheid te creëren. “De plezantste loopclub van Brussel,” zoals Les Gazelles de Bruxelles zich noemen, is een krachtenbundeling van verschillende organisaties: Pigment vzw zet zich in voor de armen, Link=Brussel levert een bijdrage aan het opbouwen van een interculturele samenleving, Bon vzw is het Brussels Onthaalbureau voor inburgering en Vluchtelingenwerk Vlaanderen verdedigt de belangen van vluchtelingen en asielzoekers. Zij hebben, met de ondersteuning van Buurtsport Brussel en de VGCsportdienst, de multiculturele loopclub begin dit jaar in het leven geroepen. “Het idee borrelde al even,” vertelt Lore Bellemans (26) van Link=Brussel en actief lid.
“Voor veel mensen die in armoede leven is het geen evidente stap om naar een sportclub te gaan, onder meer door de financiële en materiële drempel. Vanuit die vaststelling hebben we de club opgericht. Al is het eigenlijk spontaan ontstaan na enkele loopinitiatieven. Voor de lopers is het een moment zonder zorgen. Het doet hen zowel fysiek als mentaal deugd. Sommige lopers leven in heel moeilijke omstandigheden en sport helpt hen om even hun gedachten te verzetten.” De verplichtingen die bij een sportclub horen – denk aan lidgeld, het engagement regelmatig te komen – zijn geen evidente zaken voor de doelgroep van Les Gazelles. De club heeft dan
ook een flexibele werking en vraagt geen financiële tegemoetkoming. “Iedereen mag gewoon langskomen en meelopen, zonder verplichtingen achteraf. Het is trouwens open voor iedereen: ook arbeiders en bedienden mogen langskomen. Per training zijn we met een twintigtal lopers en het is altijd wel een leuke mix van leeftijden, culturen en achtergronden. Er wordt altijd gekeuveld. Op sportief vlak is het laagdrempelig, al zijn er ook wel goede lopers bij. Automatisch vormen zich groepjes en zo is een groepje vrouwen ontstaan die nu start-to-run volgen.”
Naambekendheid creëren Elke week wordt op vrijdag gelopen in het Eli-
Meer info op www.lesgazellesdebruxelles.be
© ULB
sabethpark. De afgelopen weken werd de trainingsintensiteit voor sommigen opgedreven met het oog op de komende halve marathon van Brussel, die zondag wordt gelopen. “Eerder dit jaar hebben we ook al met een 25-tal lopers aan de twintig kilometer van Brussel deelgenomen. Net als toen zal onze groep samengesteld zijn uit eigen leden en externe lopers. Het inschrijvingsgeld van die externen ligt wat hoger en met die extra inkomsten zorgen wij ervoor dat mensen die het zich niet kunnen veroorloven, toch kunnen deelnemen en lopen.” “Dit is een mooie gelegenheid om naambekendheid te creëren. We krijgen nu subsidies van de Vlaamse Gemeenschapscommissie, maar het is onze bedoeling om los daarvan een structuur op poten te zetten voor sponsoring. Maar verdere plannen voor de toekomst hebben we niet. We willen dat onze leden taken op zich nemen en verantwoordelijk worden voor hun club.” Tim Schoonjans
BDW 1396 PAGINA 29 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013
een goede relatie en maken nooit echt ruzie. Maar ik durf hem wel eens tegen te spreken omdat hij mijn vader is.”
Onverwachte euforie Na haar deelname aan het wereldkampioenschap voor junioren in 2009, waar ze een boot deelde met drie Vlaamse meisjes, werd haar jonge carrière op een laag pitje gezet. Ze trok namelijk naar de ULB en begon er een opleiding bio-ingenieur. Op dit vlak wou ze niet in de voetstappen van haar vader treden. “Hij heeft het roeien met zijn studies gecombineerd, maar is een paar keer blijven zitten en is er uiteindelijk mee gestopt. Daaruit heb ik geleerd en dus stelde ik mijn studies voorop. Ik bleef wel roeien, een drietal trainingen per week, maar al mijn aandacht ging naar
“We zullen samen in één boot roeien waarin elk één spaan heeft. We hangen nu echt van elkaar af”
mijn studies. Tijdens mijn eerste jaar ging dat wel, maar in het tweede was het moeilijker om mijn sport niet voluit te beoefenen. Ik raakte gefrustreerd omdat ik niet voluit kon gaan, ik had het gevoel een jaar te verliezen. Het bleef in mijn hoofd spelen, omdat ik wist dat ik er uiteindelijk nog voluit voor zou gaan.” Lewuillon is vandaag een van de mooiste voorbeelden van het geslaagde topsportbeleid bij de ULB. Veel faciliteiten heeft ze niet nodig, want haar lessen kan ze aanpassen in functie van haar trainingen. Haar prestaties groeien gestaag en kenden eerder dit jaar een voorlopig hoogtepunt. “Vorig jaar moest ik me in de aanloop van het wereldkampioenschap alsnog concentreren op de skiff (individueel nummer, ts), nadat mijn Luikse ploegmaat geblesseerd uitviel. Ik probeerde het zonder al te veel verwachtingen, maar kwalificeerde me toch op het allerlaatste moment. Ik eindigde uiteindelijk veertiende. Geen slecht resultaat aangezien het mijn eer-
David Steegen
ste jaar terug was, maar toch een bewijs dat ik nog veel werk voor de boeg had.” “Dit jaar mocht ik voor het laatst aan het wereldkampioenschap -23 deelnemen. Mijn doel was beter te doen dan vorig jaar. Ik haalde de A-finale en werd vijfde, ongelooflijk! Ik was echt euforisch. Dit geeft mijn motivatie een ongelooflijke boost, al moet ik volgend jaar aantreden in de categorie senior A, waar het niveau nog hoger ligt.”
De speler van de eeuw Hij komt bijna dagelijks naar Neerpede, het training- en opleidingcentrum van RSC Anderlecht. Om naar zijn kleinzonen te kijken die beide de kleuren van zijn club verdedigen. Hij loopt dan de parking op, minzaam groet hij iedereen die zijn pad kruist. Hij gaat aan de rand van het veld staan en keuvelt met andere ouders en grootouders. De lichaamstaal van zijn gesprekspartners straalt bewondering en schroom uit, ook bij de jongere vaders en moeders die hem nooit hebben kunnen zien spelen. Die nooit met hun eigen ogen gezien hebben hoe goed hij was. Paul Van Himst is een van de meest bepalende voetballers in de geschiedenis van het Belgische voetbal. Vorige eeuw mochten de fans van paars-wit de speler van de eeuw van RSCA verkiezen. Het werd Paul Van Himst, die al gestopt was met voetballen op het einde van de jaren 1970. De fluweelzachte voetballer was (en is) erg geliefd. Een vooraanstaande Franse journalist schonk hem zijn mooiste bijnaam: de blanke Pelé. Diegenen die niet van hem hielden – zo zijn er ook altijd – noemden hem Polle Gazon omdat hij, volgens hen, te snel viel. Van Himst liet niemand onberoerd. Zijn verhaal bij Anderlecht leest als een jongensboek. Hij is de grootste aanwinst van de clubgeschiedenis. Zijn vader was een groot supporter van paars-wit. De blonde jongen met bolle wangen uit Negenmanneke, een gehucht van Sint-Pieters-Leeuw op een boogscheut van Anderlecht, meldt zich op achtjarige leeftijd aan bij het jeugdcentrum van Anderlecht aan het Rad. Hij popelt aan de hand van een neef of tante, naargelang de bron. De kleine Van Himst is nog te jong om te mogen voetballen in clubverband, maar de toenmalige voorzitter van de jeugdopleiding, Constant Vanden Stock, begrijpt onmiddellijk hoe groot het talent van de kleine jon-
Evenwicht en harmonie Die uitstekende prestaties sterken de Brusselse in haar overtuiging dat ze het topniveau aankan. Haar volgende doel is niet het minste: ze wil zich kwalificeren voor de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro. Daarvoor gaat ze een duo vormen met de Gentse Annick De Decker. “Dit is terug een nieuw begin voor mij. Het is wel wat moeilijk omdat het met de skiff net goed begon te gaan. Maar dit is volgens mij onze beste kans om Rio te halen.” “We zullen samen in één boot roeien waarin elk één spaan heeft. Dat is een andere mentaliteit. Bij skiff kon ik mijn zin doen, hé. We hangen nu echt van elkaar af, we moeten volledig in harmonie zijn om het beste uit onze krachten te halen. We zullen elkaar volop moeten vertrouwen en onze techniek op elkaar afstemmen.” Deze winter beginnen beide roeisters elk van hun kant met het leggen van een stevige (fysieke) basis, om dan stilaan naar elkaar toe te groeien. Ze zullen regelmatig afspreken om stevige trainingssessies in te lassen en voor volgend seizoen staan alvast verschillende nationale en internationale competities op hun programma. Ze hopen volgend jaar het wereldkampioenschap te halen om zich te meten met de besten. “Ik spreid hier mijn vierde jaar voor, het is dus geen optie dat we falen. Sinds dit jaar heb ik een halftijds contract bij Adeps (Franstalige tegenhanger van Bloso, red.) en dat is wel een grote steun. Zonder die hulp, zou ik mijn studiejaar wellicht niet gespreid hebben.” “De Olympische Spelen zijn mijn ultieme droom, ja. Indien we het halen, zal ik in 2016 een jaar stoppen met mijn studies om me dan volledig toe te leggen op de Spelen, om het jaar erna mijn studies af te maken en terug een sabbatjaar in het roeien te houden. Al wil ik daar allemaal nog niet teveel over nadenken, ik verkoop het vel van de beer niet graag voor hij geschoten is.” Tim Schoonjans
gen is. Van Himst tekent diezelfde dag een aansluitingskaart die pas twee jaar later naar de Belgische Voetbalbond gestuurd mag worden. Het kleinood wordt angstvallig in het beveiligd kantoor van Voorzitter Albert Roossens bewaard. Gelukkig maar. Paul Van Himst is de grootste allertijden van Anderlecht geworden. Hij speelt (bijna) zijn hele voetballeven voor paars-wit. Het mislukte seizoen bij RWDM aan het einde van zijn carrière waar hij uit revolte naartoe ging en nooit heeft kunnen aarden, hebben we hem vergeven. De lieve, minzame man kan best wel koppig zijn. Paul Van Himst scoort bij zijn Europees debuut in en tegen Real Madrid (3-3) in 1962. Een verfijnde technicus met een weergaloos spelinzicht. Van Himst domineert het Belgisch voetbal gedurende vijftien jaar. Hij kon meermaals bij Europese topclubs voetballen, maar daar wou hij niets van weten. De nuchtere en bescheiden man combineerde een job als vertegenwoordiger in het bedrijf van voorzitter Roossens met zijn voetbalcarrière. Na zijn loopbaan wordt hij nog een succesvol trainer en wint hij onder meer een Europa Cup met Anderlecht tegen Benfica in 1983. Paul Van Himst wordt op 2 oktober zeventig jaar. De club heeft hem ooit bedankt voor zijn tienjarige carrière met een jubileumwedstrijd tegen Benfica en na vijftien jaar trouwe dienst kwam een wereldselectie met Johan Cruijff en Pelé naar het Astridpark om hem hulde te brengen. Het kan nooit genoeg zijn, Paul Van Himst is Royal Sporting Club Anderlecht. De Brusselaar van de eeuw, wat ons betreft. Gelukkige verjaardag. www.brusselnieuws.be/steegen David Steegen is persverantwoordelijke van voetbalclub RSC Anderlecht
loopt u met de borlées?
© MARC GYSENS
BRUSSEL – Een afstand van 42,195 kilometer en teams van zes lopers: dat is het recept van de Acerta Brussels Ekiden. De eerste vijf lopers nemen om beurt vijf en tien kilometer voor hun rekening, de laatste loopt 7,195 kilometer. Elke loper is van belang en dat zorgt voor een sterk groepsgevoel. Het is dan ook niet toevallig dat dit evenement populair is bij bedrijven. Het parcours leidt de lopers van het Koning Boudewijnstadion langs groene paden naar het park van Laken, en terug. De wedstrijd
gaat om 13 uur van start en wordt voorafgegaan door de Chiquita Kids Run. Zoals veel loopevenementen zet ook Acerta Brussels Ekiden zich in voor het goede doel. Verschillende lopers zullen geld verzamelen voor allerlei organisaties en zelfs de familie Borlée zal erbij zijn. U kunt erbij horen door een fondsenwervende actie op te zetten en tweeduizend euro bij elkaar te halen. De donatie zal ingezet worden voor de educatie van de kinderen in het SOS Kinderdorp in Kinshasa. Meer informatie op www.acertabrusselsekiden.be. TS
Gratis topjudo SCHAARBEEK – Topclub Crossing Schaarbeek organiseert op 6 oktober voor de derde maal haar eigen judogala.
Ook mensen die het niet breed hebben, kunnen sporten bij Les Gazelles de Bruxelles.
Crossing is een ronkende naam in de Belgische judowereld. Zowel de mannen, vrouwen als jongeren strijden elk jaar om de nationale titels. Hun grootste ambassadeur is Toma Nikiforov, een van de grootste Belgische talenten. Op zondag 6 oktober is er de derde editie van het gala van de club. De deuren van de Schaarbeekse omnisportzaal
gaan al om halftien open, maar het programma beperkt zich in de voormiddag tot trainingen van jeugdploegen en de opwarming van de senioren. Na de voorstelling van de vier deelnemende ploegen wordt er vanaf halfeen stevig gevochten. De kampen worden onderbroken voor een judo- en een zumbashow. Omstreeks halfvijf worden de prijzen uitgereikt. Tijdens de galadag zullen er ook initiaties gehouden worden. Meer info op www.judoschaerbeek.com. TS
N째9
3 OKTOBER 2013
Slammer GREG LOX X-PERTS TESTEN MUNTPUNT + Interview Tom Schamp
Kika en de nachtdieren, #2
ZAZIE MAGAZINE N° 9 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013 - PAGINA 2
Dat zijn Zazie-journalisten zeker. Maar even graag luisteren ze naar wat anderen te vertellen hebben. En ja, tussen de gloednieuwe boekenkasten in Muntpunt valt veel te beleven. De Zazie X-perts namen er een kijkje en scoorden een primeur: een exclusief interview met illustrator Tom Schamp! En verderop in de Zazie kom je te weten wat slammer ( = een rapper die gedichten voordraagt) Greg Lox allemaal doet met zijn stem.
SPRAAKWATERVALLEN
© ILAH
Wil je daar een woordje over kwijt? Alle reacties zijn welkom op zazie@bdw.be!
WIN!
Ah, en nog iets! In de herfstvakantie is er opnieuw het kinderfilmfestival Filemon. Zazie mag 15x2 kaartjes weggeven. Mail ons als de vliegende bliksem (zazie@bdw.be)!
X-perts vuren vragen af op tekenaar om Schamp (TS): Dus jullie komen me vragen stellen? Zazie-team: Ja, graag!
We - wij, dat zijn Oumi (10), Ruben (11), Kihnde (11), Leyna (12), Rula (12), Rosa (11) en Sien (12) hebben een missie: de bib uittesten. We geven onze ogen de kost in de afdeling fictie- en non-fictieboeken, de stripen mangahoek, de gamezone en de ‘duikboot’ waar je naar verhalen kan luisteren. En we testen de wifi (zeer goed!).
Ruben: Wat maak je zoal? T: Ik ben meer een tekenaar dan een schrijver. Ik heb net als jullie leren schrijven, maar ik maak liever verhalen op basis van beelden. Al twintig jaar teken ik om mijn brood te verdienen. Vroeger verzon ik minder verhalen, maar maakte ik meer tekeningen voor reclame, of voor kranten of tijdschriften. Mijn opdracht was vaak om tekeningen te maken die passen bij onderwerpen die niet gemakkelijk te fotograferen zijn. Rosa: Zoals bijvoorbeeld rechtszaken? T: Ja, zo’n dingen. Alhoewel gerechtstekenaars gespecialiseerd zijn in realistisch tekenen. Ik doe dat minder. Ik teken vrij en zie waar ik uitkom. Leyna: Heb je veel tekenlessen gevolgd? T: Neen, ik heb eigenlijk nooit tekenlessen gevolgd! Na het middelbaar ben ik naar Sint-Lukas gegaan, waar ik natuurlijk wel de knepen van het vak heb geleerd. Maar in de opleiding heb vooral leren kijken en inzicht leren krijgen in wat belangrijk is. Ik vind het persoonlijk niet zo belangrijk om héééél precies te tekenen.
Rula: Waarom heb je hier een haardroger liggen in jouw atelier? T: Ik gebruik hier in de bibliotheek een haardroger om mijn schilderijen sneller te doen drogen. Ik werk met acrylverf, een sneldrogende verf. Acryl is eigenlijk een heel dun laagje plastic. Achteraf mag je zelfs opnieuw water spatten op acryltekeningen. Mijn tekeningen moeten snel drogen want ‘s avonds wil ik ze kunnen inscannen.
Tot slot spreken we terug af aan de ‘bokaal’. Achter glas zit Tom Schamp er te tekenen. Hij maakt een nieuw boek, een ‘appartementenboek’. Tom babbelt normaal gezien enkel met de buitenwereld met een walkietalkie. Maar Zazie mag – primeur! – even binnen in zijn heiligdom.
Rula: Hoeveel boeken heb je al geïllustreerd? T: Veel! Ik tel ze eigenlijk niet echt. Ik gok op een twintigof een dertigtal boeken, maar het kunnen er ook veel meer zijn. Ik maak drie à vier boeken per jaar. Zowel voor de Belgische, Franse, of Duitse boekenmarkt. Het boek dat ik nu aan het maken ben, het appartementenboek, is voor Duitse lezers.
Kihnde: Hoe ben je op het idee gekomen van zo’n appartementenboek? T: Ik maak vaak boeken waarvan de pagina’s in elkaar doorlopen. Het appartementenboek wordt een accordeonboek. Je kan het enerzijds als boek bekijken. Maar je kan het ook gewoon thuis als poster ophangen. Uitgevouwd zal het lijken op een groot schilderij, met acht kamers en een zolderkamer. Ruben: Wat is verhaal van het appartementenboek? T: Het idee is dat er een verhaallijn loopt bij dag, en een verhaallijn bij nacht. Overdag gaat één bewoner van het appartementenblok op ruiltocht. Hij klopt aan bij alle buren. Hij kijkt dan bij iedereen even binnen. Bij de ene buurman staat een gigantische vleugelpiano die het hele appartement vult. Bij een
andere buur reiken planten tot aan het plafond. De man belt overal aan en krijgt telkens iets: eieren, een zak meel, enzovoort. Aan de achterkant zal ik het flatgebouw bij nacht tekenen. Alle bewoners mogen ‘s nachts bij de man een cake komen maken en die dan meteen opeten. Ik teken heel graag feestjes met eten en chocolade!
ZAZIE MAGAZINE N°9 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013 - PAGINA 3
[ SORRY ] SNORRY ?
LEYNA - STRIPFANAAT: Er zijn veel verschillende afdelingen. En er staan hier veel meer boeken dan in een gewone gemeentebibliotheek. Maar de stripbak mag nog voller zijn. Ik vind nog te weinig nieuwe strips. OUMI - THUIS IN KOOKBOEKEN: Net voor de winter, eind november, worden in de bibliotheek winterkoekjes gebakken. Keitof!
RUBEN - SPORTSPOTTER: Veel leuke spelletjes en games, maar de gamezone is enkel toegankelijk voor kinderen met een identiteitskaart, en die hebben wij (nog) niet! KIHNDE - SPEELGOEDEXPERT: De voorlezer in de ‘duikboot’ is vrij cool, maar misschien eerder iets voor jonger volk. Ik lees graag sneller. Als ik alleen lees, kan ik meer eigen fantasie gebruiken.
Tom Schamp
© SASKIA VANDERSTICHELE
ZAZIE’S GEDACHT... OVER MUNTPUNT ROSA EN RULA - MODEFREAKS: Leuk dat er zoveel kleuren zijn, vooral rood. En we vinden goed onze weg. Sowieso lopen er stewards rond die vragen of alles goed loopt. Dat is een goed idee. SIEN - VERHALENVRETER: Sommige boekenkasten zijn wat hoog of wat laag, maar het lukt wel. Er mogen wel nog kussens bijkomen. De rode banken vind ik nogal hard. Ik lees heel veel, en vaak op mijn bed. Dan maak ik het altijd gezellig, met veel kussens.
Ook goede smaak? Tip de bib!
en testen de jeugdafdeling van Muntpunt voor je uit
NIEUWSGIERIG NAAR TOMS TEKENINGEN? Kijk op facebook.com/TomSchampIllustrator
© SASKIA VANDERSTICHELE
Zoë (16) en Anna (16) weten veel over boeken, cd’s en dvd’s. Samen met Simon (14), Glauke (17), Jens (15) en Sofie (15) zijn ze het adviesteam voor de young adults-afdeling (14+) in Muntpunt. Regelmatig tippen ze de bib over boeken of platen die jongeren goed vinden. Wat moet de bib nog meer in huis halen? Anna (A): Sowieso mag de cd-collectie uitgebreid worden. Vaak vind je cd’s van commerciële groepen, maar wij houden ook van onbekende en minder voorspelbare groepen en stijlen, zoals indie en alternative. Electro kan ook leuk zijn, maar ik hou niet zo van autotune. Die muziek vind je niet bij de volwassenen? A: Sommige dingen wel, maar andere niet. Ik heb bijvoorbeeld al Alt-J aangeraden, en ook Two Door Cinema Club. Ook School is Cool. Zoë (Z): En die muziek vinden we intussen terug in onze jongerenkasten. Er wordt naar ons geluisterd! Waarom is het leuk om adviseur te zijn? A: Het is toch wel een eer dat je smaak wordt geapprecieerd. En je bereikt niet alleen je eigen vrienden, maar ook jongeren die je helemaal niet kent. Waar doen jullie jullie ontdekkingen? Z: Ik ga vaak op YouTube. Dan zoek ik op wat ik al ken, en klik ik door bij de aanbevelingen. Of ik vraag tips aan mijn vader, want ik hou ook veel van oude muziek. Welke boeken ontbreken in de bib? A: Boeken leer ik eigenlijk wel vooral kennen door de bib. Tja, wat er nog zou ontbreken??? Z: Misschien nog wat meer non-fictie? A: Ja, over thema’s die jongeren bezighouden, zoals roken of zo, of een rijbewijs halen. Dat kan wel handig zijn.
Oumi: Kan je hier in deze bokaal makkelijk werken, met al dat rumoer? T: Ik vind dat niet erg. Thuis en in mijn ander atelier in Jette heb ik ook altijd veel lawaai rond me heen. Ik vind het wel leuk om zelf rustig bezig te zijn, terwijl ik buiten in de stad het leven voel bruisen en de sirenes hoor loeien.
Sien: Als ik voor Zazie een recensie maak, heb ik soms last van stress. Heb jij dat ook als een deadline nadert? T: Ja, ik heb soms stress. Dan werk ik iets af, en laat ik andere zaken gewoon even liggen. Stress dwingt me om voort te tekenen. Vaak is dat dus iets positief. Zazie-team: Oef! Kim Verthé
Heb je ook een stevige mening over boeken/cd’s/dvd’s, en heb je zin om de bib raad te geven? Mail naar jeugd@muntpunt.be
denachtdieren.wordpress.com/ Meer op http://kikaen
ZAZIE MAGAZINE N°9 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013 - PAGINA 6
© SASKIA VANDERSTICHELE
‘Slammen Brusselaar Greg Lox over zijn passie voor de slamtaal
T
oen hij vorig jaar zijn dreadlocks - na 18 jaar! - kortknipte, dacht hij er nog aan om zijn artiestennaam te veranderen in ‘Greg No Lox’. ‘Maar goed, ik heb nog steeds kleine lokjes, dus blijf ik gewoon Greg Lox’. Greg is een veelzijdige artiest. In de eerste plaats ziet hij zichzelf als een danser, een breakdancer. ‘Mijn papa was vroeger de manager van Benny B, een Lox g e r . G n t bekende Brusselse hiphopband. af me nd in Lake t is n e k e a e r Hij was ook leraar breakdance. Ik We sp halte De W l graffiti. H waar o ben opgegroeid met hiphop en rv ets ram aan t en staan e reet ar t, i lles over breakdance.’ a st ur De m oi staaltje anser Greg aarom hij Pas toen Greg 18 was (lang o w d een m slammer/ aan Greg chrijft. En s t geleden, in 1990) kreeg hij de r/ rappe azie vraag gedichten m op een Z o n smaak van de rap te pakken. weet. teksten e achtig is n. w g e De vonk voor het slammen graa niet zenu te spring j i m h u (=gedichten rappen) sloeg als of podi laatste over.
Slammen is ontstaan in Amerika. Het doel was om gedichten aantrekkelijker te maken voor de jeugd. Pas dik tien jaar geleden is slam echt doorgebroken in Europa. ‘De Amerikaanse hiphopper Saul Williams maakte in 1998 een film over slammen – de film heet gewoon Slam. Die film heeft zo’n beetje de doorbraak betekend van het slammen bij ons. Na het zien van de film, was ook ik nieuwsgierig geworden,’ vertelt Greg aan Zazie. ‘Een slammer is een verteller. Slam kan je vergelijken met rap. Maar een slamartiest brengt de tekst puur, zonder muziek, decor of kostuums. De tekst is belangrijker dan bij rap, en is vaak ook verfijnder en subtieler.’ Maar rijmen hoeft niet per se, hoor, voegt Greg eraan toe. ‘Er zijn niet echt regels. Je mag rijmen, maar het hoeft niet,’ weet Greg.
Rappen en slammen, haast hetzelfde??
Slammen kan iedereen. Jong en oud. Als je kan lezen en schrijven, en een portie fantasie hebt, kan je aan de slag. Natuurlijk moet je ook je lijf durven te gebruiken op een podium. ‘Je moet emotie en expressie gebruiken. En spelen met de intonatie,’ tipt Greg. Hij oefent nog altijd voor de spiegel. ‘Dan doe ik alsof ik een publiek voor mij heb. Ik slam luidop en dan luister ik naar mijn intonatie. Als ik luidop praat, hoor ik waar ik beter nog wat humor insteek, of waar ik de tekst iets moet inkorten. Maar het belangrijkste is dat je je goed voelt bij je eigen tekst, quoi.’
Oefenen voor de spiegel
Vroeger schreef Greg wanneer de woorden in hem opkwamen. Maar sinds hij zelf vader is, is zijn leven iets drukker. Hij wacht vaak om in zijn pen te kruipen tot iedereen slaapt. ‘Dan is er geen lawaai en kan ik gemakkelijk tot mezelf komen.’ Vaak schrijft hij over wat er in de wereld gebeurt. Maar ook zijn eigen leven geeft veel inspiratie. ‘Ik ben een optimist. Hier in België hebben we het helemaal niet slecht. Wie problemen heeft, kan geholpen worden. In Brussel bestaan geen getto’s zoals in Amerika of in Afrika. Als een Brusselaar slamt over miserie op straat, geloof ik dat niet altijd. Je schrijft het best over wat je zelf meemaakt.’
Schrijven als iedereen slaapt
ZAZIE MAGAZINE N°9 - DONDERDAG 3 OKTOBER 2013 - PAGINA 7
X-perts Zazie-redacteurs vertellen over hun favoriete boek, strip of stijltip van de maand: heb jij nog een luie zondagnamiddag te vullen??
is mijn therapie’
Leyna (12), Miss Strips Moeder Killers is de strip waarover ik het wil hebben. Het verhaal gaat over een groepje meisjes van 15 die zich de nonnies noemen. De nonnies zijn meiden die met hun alleenstaande moeder leven. Ze hebben een redelijk moeilijke relatie met hun mama. De meisjes willen eigenlijk wraak nemen op haar en komen toevallig op deze website terecht: www.castigo.fr. Als de meiden bepaalde gegevens intikken, worden hun moeders gestraft door een anonieme man, ‘zwarte piet’. Er bestaat ook een tweede deel. Dat is nog tragischer dan het eerste deel. Ik vind de albums keitof en heel aangrijpend. De tekeningen vallen bij mij niet zo heel erg in de smaak, maar ze stroken wel duidelijk met de emoties van de personages. Mijn broer en mijn moeder hebben de strips ook gelezen en vonden ze ook keitof. Ik moet er wel bij zeggen dat het album redelijk choquerend is. Voor gevoelige zielen raad ik de strips dus niet aan.
Enne... wat met scheldwoorden in de raptaal?
BE URBAN TV
Greg doet er niet aan mee. ‘Je gebruikt je woorden het best verstandig. Je hoeft niet te schelden om te schelden. Dat vind ik nutteloos. Daar heb ik een hekel aan.’ Greg Lox schrijft zowel in het Frans, Nederlands als Engels. ‘Ik ben een trotse Brusselaar.’ Als hij een tekst afwerkt, laat hij hem meestal wat rusten. De volgende dag verandert hij wat woorden of zinnen. Soms gooit hij alles in de prullenmand. ‘Een tekst is nooit perfect. Maar zodra ik voel dat ik gezegd heb wat ik wilde zeggen, is het goed.’ Greg kan gewoon niet meer zonder te schrijven. ‘Ik heb dat nodig. Rappen en slammen zijn mijn therapie. Dansen is mijn uitlaatklep. Ik heb beide nodig. Wanneer ik in de grote vakantie minder schrijf en dans, word ik zenuwachtig. Zodra ik weer kan dansen en rappen, voel ik mij stukken beter!’
PS Nog enkele leuk weetjes: de website waar de nonnies naartoe surfen, bestaat echt! Spijtig genoeg/gelukkig (schrap wat niet past) enkel in Korea. De site en de straffen worden door dezelfde man beheerd: Castigo. Nog een leuk weetje: check op YouTube ook de trailer van de strip.
Sinds januari maakt Greg – want Greg is ook cameraman! – samen met zijn neef (videast Akam Ekam) ook televisie. Op het web-tv-platform Be Urban TV kom je alles te weten over de urban scene. De reportages zijn in het Frans en Nederlands. ‘We willen tonen dat de twee taalgemeenschappen hier in Brussel echt goed overeenkomen.’ Neem maar een kijkje op http://vimeo.com/beurbantv. Ook via YouTube te vinden.
Schrijver: Zidrou, scenarist uit Anderlecht. Tekenaars: Benoît Ers & Ludo Borecki. Uitgever: Dupuis.
Rosa (11), modemeid 2
ADVERTENTIE
in het MLMB workshops Creatieve en ludieke kennismaking met de schrijfkunst! Voor schoolgroepen, kinderen of jongeren (vanaf 6 tot 15 jaar)
Keuze uit 8 verschillende workshops zoals Het ABC onder de loep, Hiërogliefen, Bouw je eigen luchtballon en Pierre Alechinsky.
Schoolgroepen: € 2/leerling, € 30 animator Individuele groepen/verjaardagfeestje: € 6/kind, € 30 animator
info & reservaties info@mlmb.be of 02-514 71 87 WWW.MlMb.be
Musée des lettres et Manuscrits Galerie du Roi, 1 - 1000 bruxelles — koningsGalerij, 1 - 1000 Brussel MuseuM voor brieven en Manuscripten
Hou jij ook van voetbal? Volg jij de Rode Duivels ook?? Maak dan je eigen cheerleadersrokje. Aan de slag!! Knip stroken rode en witte stof van ongeveer 12 op 37 centimeter. Om te weten hoeveel stroken je nodig 3 hebt, moet je jouw taille meten. Zorg dat je ongeveer twee keer jouw taille uitknipt. Naai dan de stroken om de beurt aan elkaar: rood, wit, rood, wit, ... Draai het rokje om. Aan de achterkant ga je nu samen spelden. Het witte klap je in (zie afbeelding 1). Dan neem je ongeveer 15 cm van bovenaf gemeten; je speldt de rode stukken samen zodat je het wit niet meer kan zien en je naait vast wat je hebt gespeld. Als je zin hebt, kun je er nog een zoom in leggen. Nu is het rokje af!! Ik combineer het met een rood topje en een witte legging. Schiet op, want de volgende match, tegen Kroatië, is al over enkele dagen (op 11 oktober). XoXo!! 1
© KIM VERTHÉ
ADVERTENTIE
Kamerijklaan 46 1700 Dilbeek
WELKE VRAAG LIGT ER OP JE MAAG?
Tom Coninx in de studio van FM Brussel.
© Anthony De Meyere
ZO VANAF
3 VOORSTELLINGEN, 3 WORKSHOPS EN EEN INSTALLATIE
20.10 13:00
BonteHond HARIG HONDJE (+2)
Familiefestival voor iedereen vanaf 2 jaar met Niels Holgerson in de hoofdrol
Cie Arts & Couleurs DE KOEKOEK EN DE OOIEVAAR (+5) de Waancel met o.a. Peter Pype NIELS (+6)
Aan jullie om er een woord over te reppen in de sportclub of op school. Reacties op zazie@bdw.be. Sportieve groeten uit Vraagichistan!
26/09/13 17:21
© TERESA SDRALEVICH
ADVERTENTIE
Tom Coninx ademt sport. Als sportpresentator en liveverslaggever heeft Tom al bijna alle radio- en televisiestudio’s onveilig gemaakt: StuBru, Sporza, VTM, Radio 1, ... Elke maandagavond trekt hij ook de microfoon naar zich toe bij FM Brussel voor zijn programma Luneddy Sport. Tom is nogal zot van voetbal – zijn hart ligt bij het Italiaanse Napoli – maar vindt ook dat andere sporttakken aandacht verdienen. Vinden jullie dat ook?
“Als er in Brussel een club zou moeten bijkomen voor een sporttak, voor welke (excentrieke??) sport zou dat dan moeten zijn?”
info & tickets www.westrand.be 131003 Zazie - Agenda GZ_2.indd 1
Elke maand polst Zazie bij een Bekende Brusselaar naar wat hij/zij wil vragen aan jullie, de Jeugd van Tegenwoordig. Deze keer is Tom Coninx aan de beurt.
HO,
blijf even hangen hier! Wat zie/denk/voel jij bij deze tekening? Mail naar zazie@bdw.be of laat je mening los op facebook.com/ Zazie.jongerenkrant
Kunstenares Teresa Sdralevich maakt elke maand voor Zazie een posterzegel. Een mini-poster dus, zoals ook een postzegel een piepkleine poster is. Je kan de posterzegels verzamelen en downloaden op www.brusselnieuws. be/posterzegel Zazie is een maandelijkse bijlage bij Brussel Deze Week en is gratis. Samenstelling: Kim Verthé (kim.verthe@bdw.be, 02-226.45.59). Vormgeving: Peter Dhondt. Tekeningen: Ilah, Teresa Sdralevich. Redactie: Kim Verthé. Eindredactie: Kim Verthé. Foto’s en cover: Saskia Vanderstichele. Vragensteller: Tom Coninx. X-perts: Leyna en Rosa. Contact met Zazie? zazie@bdw.be. Like! facebook.com/Zazie.jongerenkrant. Adverteren in Zazie? rika.braeckman@bdw.be. Neem een abonnement: abo@bdw.be. Verantwoordelijke uitgever: BDW, Anne Brumagne, Flageyplein 18, 1050 Brussel.
Volgende Zazie op 7 november! www.brusselnieuws.be/zazie