Eva Hilhorst & Wauter Mannaert op de eurotop STRIPREPORTAGE OP P. 8
08 03 12
Theatergezelschap de parade viert 25ste verjaardag En ook: The Scene, Cloclo en Joan Crawford.
(waar ze oog in oog staan met Herman Van Rompuy, die mag aanblijven als president van Europa)
AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153
In het nieuwe landmark komen de poliklinische en administratieve diensten van het Universitair Ziekenhuis Brussel.
© VK STUDIO ROESELARE
Gezondheid > Nieuwe spoeddienst en meer patiëntencomfort; knelpunten zijn financiering en mobiliteit
UZ in Jette breidt fors uit JETTE – Het Universitair Ziekenhuis Brussel bouwt volop aan een nieuwe spoedgevallendienst en plant gloednieuwe gebouwen voor medisch-technische diensten, raadpleging en administratie tegen 2020. Maar legt Vlaanderen centen op tafel voor het ruimteplan? En raakt de mobiliteitsknoop ontward?
H
twintigduizend contacten per jaar, nu zitten we aan bijna zeventigduizend.” De nieuwbouw zou deze zomer klaar zijn, nadien verbouwt het UZ het oude spoedgedeelte.
© VK STUDIO ROESELARE
et Universitair Ziekenhuis Brussel heeft grote plannen voor zijn 35 jaar oude campus aan de Laarbeeklaan. Door een groei in activiteiten, een modernere werking van de zorg en een veranderde ziekenhuisfinanciering zag het UZ zich genoodzaakt een ‘ruimteplan’ uit te werken. Dat zegt prof. dr. Marc Noppen, gedelegeerd bestuurder van het enige Vlaamse ziekenhuis in het Brussels Gewest. Het ruimteplan, van de hand van het architecten- en ingenieursbureau VK Studio uit Roeselare, is goed voor 55.000 vierkante meter nieuwe gebouwen tegen 2020. Een deel van dit ruimteplan is nu al zichtbaar. Zo breidt het UZ momenteel de spoedgevallendienst, een van de grootste van het land, uit. Noppen: “Het oorspronkelijke spoedgedeelte was berekend op
“We herbekijken alles in de eerste plaats vanuit het standpunt van de patiënt”
Wirwar aan gangen Daarnaast plant het UZ nog drie nieuwe gebouwen. In een eerste fase wil het zijn medisch-technisch blok ‘meer dan verdubbelen’. Dit is het grootste en belangrijkste gedeelte van het ruimteplan. In het medisch-technisch gebouw worden onder meer de afdelingen beeldvorming, nierdialyse en intensieve zorgen vernieuwd. Ook komt er een chirurgisch dagziekenhuis, maar vooral: diensten worden logischer gegroepeerd. Bijvoorbeeld: een patiënt die nu de dienst orthopedie bezoekt, moet meestal, door een wirwar aan gangen, ook naar de dienst
beeldvorming. Het is de bedoeling dat die diensten in de toekomst naast elkaar komen te liggen. Tijdens de tweede fase plant het UZ een landmark met poliklinische en administratieve diensten en een gebouw voor raadpleging. Terzelfder tijd verhuist de hoofdingang naar de zijkant, op de plaats waar nu de ingang van de polikliniek is. “Wanneer we de stromen van patiënten, bezoekers, personeel en leveranciers in kaart brengen, is dit plan logisch. Bedoeling is dat deze groepen elkaar minder kruisen. Voorts verkorten we hun wandelafstanden,” vertelt Noppen. “De architectuur is in de eerste plaats vanuit het standpunt van de patiënt herbekeken.”
Mobiliteit
Het huidige UZ en, in kleur, de drie gebouwen die erbij komen: het medisch-technisch blok, de raadpleging en het landmark.
Voor de drie nieuwe gebouwen rekent het UZ op subsidies van het Vipa, kort voor Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden. Krijgen de plannen groen licht, dan neemt het Vipa-fonds zestig procent van de ‘meer dan honderd miljoen euro bouwkosten’ voor zijn rekening en kan het werk van start gaan, aldus de gedelegeerd bestuurder.
Toch zijn de centen niet het enige waarvan het UZ wakker ligt. Volgens Noppen dringt zich een ‘intelligent mobiliteitsplan’ op. “Tram 9 komt er, maar zoals hij ingetekend is, zal hij onze mobiliteitsproblemen vergroten, hebben we de indruk. Het traject moet rekening houden met de mobiliteit in en om de campus. Tegelijk hebben we ook een tramhalte aan het Gewestelijk Expresnet (GEN), een pendelbus tussen het ziekenhuis en het treinstation van Jette, een gedeeltelijke verlegging van bus 53, een betere afrit aan de Ring en intelligente verkeerslichten aan de kruispunten nodig. Maar het grootste probleem is dat elk aspect door een andere overheid beheerd wordt. Wij blijven vragende partij voor een totaaloplossing.” Steven Vandenbergh ADVERTENTIE
NISSAN VERANDERT DE REGELS
Blader verder voor onze condities.
N° 1319 VAN 8 TOT 15 MAART 2012 ¦ WEEK 10: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, E-MAIL: INFO@BDW.BE, WWW.BDW.BE
OPMERKELIJK
BDW 1319 PAGINA 2 - DONDERDAG 8 MAART 2012 © IVAN PUT
Uitgelicht > Ook meer dan duizend sociale leningen toegekend
NU OOK VOORRANG IN DE CRÈCHE BRUSSEL – Nederlandstalige ouders kunnen hun kinderen binnenkort met voorrang inschrijving in Vlaamse crèches in Brussel. Net als in de Nederlandstalige scholen geldt er voortaan een voorrang van 55 procent.
BRUSSEL – Nooit sinds 1989 zijn er zoveel sociale en openbare woningen op de markt gebracht als in 2011. Toch is het verleidelijk om, gezien de grote demografische groei, de 2.400 flats als een druppel op een hete plaat te zien. “We moeten alles op alles zetten,” bekent staatssecretaris voor Wonen Christos Doulkeridis (Ecolo).
E
r was eens een staatssecretaris. Zijn naam was Alain Hutchinson (PS) en hij had, net als Doulkeridis vandaag, de bevoegdheid Wonen in zijn portefeuille. Hij was staatssecretaris tussen 1999 en 2004. Op het einde van de legislatuur stelde hij een groot Huisvestingsplan voor. Hij wou vijfduizend nieuwe woningen bouwen, 3.500 sociale en 1.500 voor middeninkomens. Vorig jaar werd de kaap van de duizend woningen bereikt, en de kans is klein dat het plan tien jaar na de lancering rond geraakt. De administratieve molen maalt nu eenmaal traag, en de ‘betere’ buur-
ten zijn zelden enthousiast als er een nieuw sociaal woonproject wordt aangekondigd. De vertragingen zijn dan ook enorm. Doulkeridis’ voorganger, Françoise Dupuis (PS), kon niet verdacht worden van veel empathie met verontruste buurtbewoners. Haar projecten moesten en zouden er komen. Nee, dus: de buurten reageerden even koppig als Dupuis. Doulkeridis pakt de zaken naar eigen zeggen anders aan, hij zegt veel te investeren in overleg. “En we houden rekening met terechte opmerkingen en verzuchtingen.” Toch is sociale woningen bouwen niet evident. Ook al niet om als groene
staatssecretaris mee te helpen aan – het is maar een voorbeeld – het volbouwen van Neder-Over-Heembeek of om een terrein met volkstuintjes te laten sneuvelen. Doulkeridis: “Als de Brusselaars niet willen dat alles volgebouwd wordt, dan gaan ze wel moeten meewerken om alle leegstaande woningen op de markt te brengen en ook – geschikte – kantoren tot woningen om te bouwen.” Ook Doulkeridis is tegen getto’s. Bij een groot sociaal woonproject moet de Gomb, met haar gesubsidieerde koopwoningen, betrokken worden, zegt hij. Omgekeerd: als er een groot privéproject opgetrokken wordt, wil Doulkeridis dat er ook sociale flats komen. “Sociale mix moet in de twee richtingen.”
Verkiezingsjaar Tegen 2020 moet elke gemeente vijftien procent woningen in openbaar beheer tellen. Brussel, Molenbeek, Watermaal-Bosvoorde, Evere, Ganshoren, Anderlecht en Sint-Joost zit-
ten al boven het streefcijfer. Koekelberg en Berchem zijn er bijna. Ukkel is hekkensluiter met 5,95 procent, maar is bezig met een inhaaloperatie. Twee gemeenten stappen niet mee in het grote Huisvestingsplan:
“Sociale mix moet in de twee richtingen”
Etterbeek en Sint-Pieters-Woluwe. Doulkeridis heeft bijvoorbeeld zijn oog laten vallen op een groot terrein, tegen het woud aan, aan de Witte Damenlaan in Woluwe, maar de gemeente hapt niet toe. En in een verkiezingsjaar is de kans klein dat dit vlug gebeurt. Of je als politicus al
DE WEEK IN BEELD DOOR IVAN PUT © IVAN PUT
Het principe staat ingeschreven in het nieuwe ontwerpdecreet kinderopvang, dat vorige week door de commissie Welzijn van het Vlaams parlement werd goedgekeurd. Het kaderdecreet legt enkele nieuwe regels voor kinderopvang vast, bijvoorbeeld met betrekking tot de vergunningsvoorwaarden en de subsidiëring. Ook bevat de tekst dus een nieuwe bepaling voor Brussel. Die kwam er op verzoek van Vlaams parlementslid Paul Delva (CD&V). “Er is inderdaad ook aan Brussel gedacht. Daar komt, net zoals vandaag al in het onderwijs bestaat, een voorrang voor kinderen van wie minstens één ouder het Nederlands voldoende machtig is, en dit ten belope van maximaal 55 procent van de opvangcapaciteit.” De regel geldt in crèches die door de Vlaamse overheid worden gesubsidieerd en waar de ouderbijdrage afhangt van het inkomen. Delva had meermaals opgevangen dat ouders moeite hadden om hun kinderen ingeschreven te krijgen in een Nederlandstalige crèche. “Ik wilde niet wachten tot het probleem gigantisch groot zou zijn,” zegt hij. Om van de voorrangsregel gebruik te maken moeten de ouders aantonen dat een van hen voldoende Nederlands kent. Dit kan, net zoals in de onderwijs regeling, door een diploma voor te leggen. “We kiezen voor de analogie met het onderwijs omdat die regels zopas door het Grondwettelijk Hof als rechtsgeldig zijn bestempeld.” Een tweede nieuwigheid, ook op initiatief van Delva, geldt voor heel Vlaanderen, maar zal vooral gevolgen hebben in Brussel en de Rand. Het ontwerpdecreet bepaalt namelijk ook dat de verantwoordelijke van de crèche en minstens een van de kinderverzorgers Nederlandstalig moeten zijn. Het decreet moet nu worden goedgekeurd door het voltallige parlement. Ook moeten er, voor de praktische uitwerking, nog uitvoeringsbesluiten worden genomen. Bettina Hubo
Recordjaar voor ‘sociale’ woningen
Uit trendsenquêtes in opdracht van Batibouw blijkt dat twee op de drie Belgen dromen van een vrijstaand huis, het liefst met zwembad. Een meerderheid kiest voor een wijnkelder, veertig procent ziet een privésauna wel zitten. Maar acht procent wil in de stad wonen.
WEEKOVERZICHT
BDW 1319 PAGINA 3 - DONDERDAG 8 MAART 2012
© KABINET CHRISTOS DOULKERIDIS
WOENSDAG 29 FEBRUARI GROOTSTE EXPLOSIEVENVANGST OOIT. De gerechtelijke politie meldt dat ze in Anderlecht de grootste Brusselse vangst van explosieven aller tijden gedaan heeft. De wapens zouden bestemd zijn voor zware criminaliteit. Twee verdachten worden aangehouden. SOCIAAL WONEN: DE BALANS. Staatssecretaris voor Wonen Christos Doulkeridis (Ecolo) maakt de balans op van de woningproductie. Sinds 1989 werden er volgens hem nooit meer openbare en sociale woningen op de markt gebracht dan in 2011. Doulkeridis stelt een zesmaandelijkse balans in het vooruitzicht.
DONDERDAG 1 MAART BATIBOUW-STAND STORT IN. Op de bouw- en renovatiebeurs Batibouw op de Heizel vallen twee gewonden als het dak van een stand instort. De slachtoffers worden naar het UZ Brussel gebracht, maar verlaten het ziekenhuis al na enkele uren.
Het dilemma voor de komende jaren: open ruimte (hier: de volkstuintjes van Ernotte op de grens van Elsene en Watermaal-Bosvoorde) moet wijken voor woningen.
dan niet succes kunt boeken met de bouw van sociale woningen, hangt van de bevolkingssamenstelling af. Doulkeridis: “Ik hoop alvast dat de partijen die het recht op wonen verdedigen, ook de concrete invulling verdedigen, ook in een verkiezingsjaar.” De middelen die ingezet worden voor de bouw en renovatie van sociale woningen, zijn sinds 2009 alvast spectaculair gestegen: van 35 miljoen in 2009 naar 97 miljoen in 2011; in 2010 werd zelfs de kaap van de honderd miljoen overschreden. Maar wat schuilt er achter de 2.400 woningen waarover Doul-
“ “ HET GETAL
keridis spreekt? Er zijn meer dan duizend woningen opgeleverd. Daar zijn woningen bij van het Huisvestingsplan, daar zijn gerenoveerde woningen bij die opnieuw op de markt gebracht werden, en er zijn Gomb-woningen bij. Ook de duizend leningen die het Woningfonds in 2011 heeft toegekend, telt Doulkeridis mee. Terecht of niet? Toch wel, vindt Doulkeridis: “Die mensen worden eigenaar van hun woning, dat is structureel. Bovendien komt tachtig procent in aanmerking voor een sociale woning.” Het is ook Doulkeridis niet ontgaan dat de stadsvlucht aanhoudt. Er
komen meer vreemdelingen – rijke expats en migranten – naar Brussel dan dat er vertrekken, dat verklaart deels de bevolkingsaangroei, maar er verhuizen meer Brusselaars naar Vlaams- en Waals-Brabant dan dat er Vlaams- en Waals-Brabanders naar Brussel komen. De aanpassing van de hypothecaire lening voor min-35-jarigen (hogere inkomens en duurdere panden toegelaten, lagere interesten) is voor Doulkeridis een belangrijke maatregel om jongeren aan het begin van hun carrière in Brussel te houden. Danny Vileyn
OPHEF OVER ALTERNATIEVE KAART. Het plannetje van Brussel dat Open VLD in een folder publiceerde, lokt boze reacties uit bij andere partijen. Met namen als Little Turkistan, Quartier Flamand en Gay Brussels delen de liberalen de stad op in verschillende wijken. Politici van onder meer PS en FDF gewagen van nationalisme, racisme en homofobie. Volgens Open VLD is de kaart humoristisch bedoeld. Ook de PS’er Philippe Moureaux, burgemeester van Molenbeek, ziet er de grap van in.
VRIJDAG 2 MAART BOETES VOOR RELLEN MATONGE. Drie- à vierhonderd betogers krijgen een pv in de bus omdat ze eind vorig jaar het samenscholingsverbod in Matonge overtraden. Daar braken toen rellen uit na de herverkiezing van de Congolese president Kabila. Volgens sommigen staan de boetes in verband met het bezoek aan Congo van minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) eind maart. POLITIEKE PRIMEUR. Het Brussels parlement keurt een rits systeem goed voor de kandidatenlijsten van de gemeenteraadsverkiezingen in 2018. Dat houdt in dat er op elke lijst evenveel vrouwen als mannen staan. Het ritssysteem is een primeur in België.
ZATERDAG 3 MAART POLITIE HOUDT PRIVÉBEWAKERS AAN. De politie van BrusselElsene houdt twee privébewakers aan die voorbijgangers controleren op de Kaasmarkt. Dat is bij wet verboden. Volgens de handelaars van de ‘Pitastraat’ stijgt de criminaliteit en is er te weinig politie aanwezig. DRONKEN RIT LOOPT SLECHT AF. Rond halfnegen ’s morgens botst een 69-jarige automobiliste tegen een bus in Molenbeek. De vrouw heeft te veel gedronken en overlijdt in het ziekenhuis. Ook haar passagier blijkt dronken, maar zij overleeft de klap.
Een geluk dat Panorama niet bestond in 1835, er had nooit een trein in België gereden.” Mediacriticus Leo Neels (UA/KUL) vond de Panorama-uitzending over Uplace, vorige donderdag op de VRT, te kritiekloos voor de opposanten van de shopping mall in Machelen (op knack.be).
Republikein in het hart, maar monarchist met het verstand.” De Molenbeekse PS-burgemeester Philippe Moureaux denkt dat koning Albert II nog van pas kan komen, gezien de verwachte opmars van de N-VA in 2014 (in Mise au point op de RTBf).
ZONDAG 4 MAART DELEUZE VOLGT JAVAUX OP. Brusselaar Olivier Deleuze volgt met Emily Hoyos het duo Jean-Michel Javaux en Sarah Turine op als voorzitters van Ecolo. De twee worden verkozen met 55 procent van de stemmen. De volgende dag laat Deleuze zich meteen opmerken wanneer hij de studio van Reyers laat verlaat: hij weigert met ex-journalist en Vlaams Belang-lid Reddy De Mey aan tafel te zitten.
MAANDAG 5 MAART CIPIERS KLAGEN OVERBEVOLKING AAN. De cipiers van Vorst houden stiptheidsacties, omdat negen gevangenen tbc hebben en afgezonderd worden. Daardoor is er nu nog minder plaats in de overbevolkte gevangenis (715 gedetineerden voor 450 plaatsen). Bovendien vrezen de cipiers zelf besmet te raken. De acties treffen vooral het gevangenenvervoer van en naar de rechtbank.
DINSDAG 6 MAART
2 procent
De economische crisis houdt aan, de energieprijzen blijven hoog, en steeds meer Brusselaars hebben moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Wie tijdelijk in geldnood zit en niet wil lenen tegen woekerinteresten, kan zich wenden tot de Berg van Barmhartigheid, het pandjeshuis van de Stad Brussel in de Marollen. Voorwaarde voor een lening aldaar is wel dat je over zilverwerk, een gouden horloge of een an-
NACHTJE MUSEUM LOKT MINDER VOLK. Zo’n veertienduizend mensen nemen deel aan de vijfde Museum Night Fever. Dat zijn er duizend minder dan vorig jaar, waardoor de wachtrijen minder lang zijn. De grootste publiekstrekkers zijn Bozar, het BELvue Museum en de archeologische site van de Koudenberg.
der waardevol voorwerp beschikt om in pand te geven. In tegenstelling tot vele andere banken deed de Berg de afgelopen jaren goede zaken. Dus besloot het stadsbestuur de rente per 1 maart te verlagen van 3,5 procent naar 2 procent. De Berg van Barmhartigheid, opgericht in 1618, is ’s lands oudste openbare kredietinstelling. HUB
FIETSBRUGGEN OVER HET KANAAL. Brussels parlementslid Annemie Maes (Groen) pleit voor fietsbruggen over het kanaal aan het Saincteletteplein. De situatie voor fietsers zou er nu te gevaarlijk zijn. Ze spoort minister van Vervoer Brigitte Grouwels (CD&V) aan het voorbeeld van de fietsbruggen aan de Koninginnelaan te volgen. Samengesteld door Lidewij Nuitten
MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF
BDW 1319 PAGINA 4 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Film > Intendant Pierre Drouot over het succes van de Vlaamse en Belgische cinema
‘Weinig films, heel weinig budget, veel resultaat’ BRUSSEL – Jaarlijks overtuigt de Vlaamse film tot twee miljoen mensen. Ook internationaal is de opmars niet te stuiten, met de Oscarnominatie voor Rundskop als recent hoogtepunt. Dat de Vlaamse film voorbij de grens verandert in ‘Belgian cinema from Flanders’, is een idee van Pierre Drouot. Tijd om stil te staan bij het mislopen van de Oscar heeft de intendant van het Vlaams Audiovisueel Fonds niet. Na het interview snelt hij naar Parijs voor een afspraak met het Festival van Cannes.
D
at de Vlaamse film floreert, ligt aan een combinatie van talent, de goesting van het publiek en de tax shelter, een sys teem dat investeren in Belgische filmopnames financieel aantrekke lijk maakt. Maar het succes is ze ker ook te danken aan het Vlaams Audiovisueel Fonds. Dat VAF on dersteunt de audiovisuele sector, spoort talent op en kent financiële steun toe aan projecten. Intendant Pierre Drouot ontvangt ons in het statige Huis van de Vlaamse Film aan de Bischoffs heimlaan. In de kelder herinneren knoerten van kluisdeuren aan de tijd dat er een bank gevestigd was. Het prachtige parket kraakt zoals
Pierre Drouot n 1967-1969: regisseert
samen met Paul Collet twee eigenzinnige films die veel stof doen opwaaien: Cash? Cash! en L’étreinte. De seksscènes worden verketterd, het publiek is mee.
n 1971: schrijft mee aan
Daughters of darkness, de cultfilm van Harry Kümel.
n 1972: Willeke van
Ammelrooy in volle glorie in de kostuumfilm Louisa, een woord van liefde.
n 1976: verfilming van Dood
van een non, de roman van Maria Rosseels.
n 1991: produceert Toto
le héros van Jaco Van Dormael, die in Cannes de Caméra d’Or wint.
n 2005: volgt Luckas
Vander Taelen op als intendant van het Vlaams Audiovisueel Fonds. NR
verder alleen trappen in huiverfilms kraken. Even vroeg ik me af: hoe doe je verder – en beter – na de Oscarnominatie voor Rundskop? Maar is het antwoord niet eenvoudig: een selectie voor de officiële competitie van Cannes! Pierre Drouot: “We stonden ner gens, zijn beginnen klimmen en klimmen. We gaan proberen op kruissnelheid te blijven of desnoods te stabiliseren. Maar ooit stopt het. What goes up, must go down. Dat is een natuurwet. Maar uw analyse is juist. Frankrijk speelt – cultureel en economisch – een belangrijke rol in de strategie van het VAF.” Hoe ver staan we van een selectie? Drouot: “Het Festival van Can nes is zoals de Chinese ambassade. Je kunt er je films voorstellen. Je kunt ervoor zorgen dat ze je ken nen. Maar daar houdt het op. Je kunt niets afdwingen. Voor zover ik de mechanismen van de Chinese ambassade doorgrond, heb je meer nodig dan een sterke film. De con currentie is waanzinnig. Ze kijken ook naar je parcours. Wat stelden je vorige films voor? Maak je naam? Er zijn uitzonderingen, maar dit is wel de gebruikelijke weg. In die weten schap was het voor Michaël R. Ros kam (regisseur van Rundskop, red.) makkelijker om een Oscarnominatie te verzilveren dan een selectie voor de officiële competitie van Cannes. Voor de Academy is Rundskop geen debuut, maar de inzending van Bel gië. Pikant detail: de Franse krant Journal du dimanche verweet de di rectie van Cannes dat ze Rundskop niet hadden geselecteerd. Ten on rechte: de film werd door het festival van Berlijn opgepikt voor Panorama slot!” Waarom is Frankrijk het speerpunt van uw strategie? Drouot: “Er zijn twee wegen om internationaal door te breken: via
Pierre Drouot over het succes: “Ooit stopt het. What goes up, must go down: dat is een natuurwet.”
Amerika en via Frankrijk. Roskam, Jan de Bont, Paul Verhoeven, Erik Van Looy proberen Amerika. Dat is weinigen gegeven, zeker op de lange termijn. Frankrijk is het land waar Europese auteurs gemaakt en
erkend worden. Geen enkel ander land heeft die power. Dat heeft met Cannes te maken, met traditie, met de prioriteiten, met een cinefiele cultuur. De Franse markt is enorm én ligt binnen handbereik. Dat kun
© IVAN PUT
je van de Japanse of Amerikaanse markt niet zeggen.” Op een studiedag van het VAF raadde reclame-expert Guillaume Van der Stighelen
BDW 1319 PAGINA 5 - DONDERDAG 8 MAART 2012
“Je kunt perfect persoonlijk zijn én tegelijk een film maken met een impact op het grote publiek” uitgegeven met als titel: L’autre cinéma belge. Dat is een collector’s item geworden. Je moet eens zien wie daar toen allemaal in stond en daarna is doorgebroken: Michaël Roskam, Nicolas Provost, Caroline Strubbe, Felix Van Groeningen on der vele anderen.” Thuis is de Vlaamse film een merknaam. Over de grens niet. Drouot: “Toch wel: het is Belgian cinema... from Flanders. Dat merk hebben wij gecreëerd. Tevoren was er een assimilatie met de Fransta lige cinema. We wijzen erop dat er ook nog een andere Belgische ci nema is. Een van de grote merkbare verschillen is de taal. Het gros van onze films is Nederlandstalig. Maar er zijn nog andere verschillen. Ik kan en wil niet antwoorden op de vraag welke dat zijn. Maar ik zie het en ik voel het. Vlaanderen verwart bijvoorbeeld minder vaak le non-dit met le non-exprimé. Non-dit: het wordt niet gezegd, maar wél uitge drukt.” Mij lijken de twee miljoen kijkers voor Vlaamse films een belangrijk verschil met Franstalig België. Drouot: “Dat is volgens mij een ef fect van die verschillen. Regisseurs als Roskam en Van Groeningen vinden het ongelooflijk delicate en moeilijke evenwicht tussen een per soonlijke aanpak en de wil om een passionele relatie met het publiek te hebben, zoals ik dat noem. Als een Amerikaan Rundskop als een kop stoot omschrijft, dan heeft hij dui delijk een relatie met de film. Alle regisseurs zeggen bekommerd te
zijn om het publiek, Vlaamse regis seurs zetten dat ook in de praktijk om. Ze vinden dat hun rol, ze zijn daar niet beschaamd over. Dat heeft niets met commercialiteit te maken. Denken in functie van het aantal verkochte kaartjes is iets helemaal anders. Je kunt perfect persoonlijk zijn – in verhaalkeuze, stijl, manier van vertellen – én tegelijk een film maken met een impact op het pu bliek.” Zegt de kaartjesverkoop alles? Drouot: “Nee! Er zijn ook regis seurs die, soms tijdelijk, een meer afstandelijke relatie met het publiek hebben. Die niet willen schreeu wen, maar fezelen. De cinema van Fien Troch of Caroline Strubbe, Pa trice Toye of Gust Van den Berghe is een ander soort cinema. Maar ze verdient ook erkenning. Die steunen we ook. Wij laten geen regisseurs vallen als hun film maar zevendui zend toeschouwers haalt. De meest commerciële Amerikanen zijn blij als twee films op de tien een suc ces zijn en de lauwe ontvangst van de acht andere goed maken. Hebben wij daar ook geen recht op? Wij, die meer risico’s nemen...” Roskam, Troch, Strubbe, Van Groeningen, Van Nuffel, Balçi, Provost: er blijft maar nieuw talent opduiken. Maar geld voor meer films is er niet. Er staan u héél moeilijke keuzes te wachten. Drouot: “Het Filmfonds in Neder land moet vanaf 2013 drastisch be sparen en miljoenen euro’s inleve ren. Ze gaan máár 25 films kunnen ondersteunen. Wij ondersteunen minder dan de helft. We bereiken onze resultaten met heel weinig films en een heel krap budget.” “In 2010 en 2011 hebben we 2,4 miljoen euro moet inleveren. Maar het effect op de sector valt mee om dat het VAF/Mediafonds van mi nister Ingrid Lieten in 2011 goed was voor vier miljoen euro. Ik kan duizend keer zeggen dat er meer geld nodig is en suggereren dat de audiovisuele sector een belangrijk speerpunt zou kunnen zijn. Dat zal niet volstaan. Er is druk nodig. Die druk kan komen van het talent dat staat te trappelen om films te ma ken, maar dat niet kan.” Neemt niet weg dat u voor moeilijke keuzes staat. Drouot: “We gaan inderdaad streng moeten selecteren. Mensen die al jaren bezig zijn en geen evolutie in hun carrière kennen, zullen minder snel voor steun in aanmerking ko men dan talentrijke regisseurs die het nog kunnen maken. Dat lijkt onrechtvaardig, maar wie filmregis seur wordt, weet heel goed dat er in Vlaanderen maar een elftal mensen per jaar in aanmerking komen voor het privilege een film te maken en dat er een veelvoud aan kandidaten is. De situatie is zeer competitief. Je maakt het of je maakt het niet. Je kunt niet vinden dat je het récht hebt om films te maken. Als er dertig à veertig goede regisseurs zijn, maken ze om de vier jaar een film. Zo een voudig is het.”
Niels Ruëll
Politiek > CD&V legt gevolgen van staatshervorming voor Brussel uit
Beke: ‘De geschiedenis is wat ze is’ BRUSSEL – CD&V-voorzitter Wouter Beke legt het Brusselse deel van het federale akkoord over de staatshervorming uit. Vast staat dat er heel wat vast stond.
© BART DEWAELE
twee jaar geleden aan om niet over de Vlaamse film te spreken, maar over de Belgische film. Drouot: “En daarmee bevestigde hij onze keuze. Ik heb ooit in een gesprek met minister van Cultuur Bert Anciaux uitgelegd waarom we internationaal onder de Belgische vlag moesten opereren. Anders werk je jezelf tegen. We stellen ons sinds dien voor als ‘Belgian cinema from Flanders’. Datzelfde jaar hadden we drie films in Cannes: Lost persons area van Caroline Strubbe, De helaasheid der dingen van Felix Van Groeningen en Altiplano van Peter Brosens en Jessica Woodworth.” “Sindsdien profileren ook wij ons als Belgische cinema. Dat het con cept tot dan ingepalmd was door de Franstalige collega’s, was onze eigen beslissing: zij zijn gewoon on der Belgische vlag blijven varen. We hebben toen in het Frans een boek
‘Een sterker Brussel in een her vormd land’, zo heette de presen tatie van CD&V-voorzitter Wouter Beke vorige dinsdag in het Kaai theater. Vooral interessant was de toelichting door de Brusselse CD&V-mandatarissen over de con crete invulling en de geplande uit voering. Brussels minister Brigitte Grou wels sprak van ‘het best moge Het Hoofdstedelijk Gewest kan binnenkort een eigen veiligheidsplan lijke compromis’, maar erkende uittekenen. Maar de zes politiezones blijven. wel dat “het akkoord best nog wat verder had mogen gaan.” De mi nister benadrukte dat Brussel de een constante, geen stijging. niet meer onderhandeld kon wor bevoegdheid krijgt over veiligheid, Brussels parlementslid Walter den. De geschiedenis is wat ze is.” in die zin dat het Brussels Hoofd Vandenbossche merkte op dat er Beke wist ook dat “sommigen al stedelijk Gewest een eigen veilig door de splitsing van het arrondis leen focussen op de marginale fe heidspolitiek zal kunnen voeren. sement Brussel-Halle-Vilvoorde nomenen die het gevolg zijn van de Dat kwam uit de bus in ruil voor geen Brusselse Vlaming meer ver splitsing van B-H-V.” de herfinanciering van Brussel – kozen zal raken in het federale par Toen uit de zaal de vraag kwam 461 miljoen euro in 2015. Vreemd lement. Antwoord van Beke: “Dat waarom de politiezones niet wor genoeg stond op de slides die het komt omdat er na de verkiezingen den samengevoegd, antwoordde betoog ondersteunden, dat het in 2010 een aantal afspraken zijn Beke dat ook dat tot de openings bedrag dat wordt uitgetrokken gemaakt tussen PS en N-VA die zetten van de onderhandelingen voor veiligheid in Brussel, tot 2015 altijd als basis van het akkoord behoorde. Christophe Degreef dertig miljoen euro bedraagt: werden beschouwd en waarover
Picqué: ‘Europa moet bestaande kantoren benutten’ BRUSSEL – Het besluit van het Brussels Gewest om geen nieuwe Europese kantorenwijk toe te laten op Delta, zal volgens minister-president Charles Picqué (PS) helpen om het leegstandsprobleem op te lossen. Van de 13 miljoen vierkante me ter kantoorruimte in het gewest stond vorig jaar 1,2 miljoen vier kante meter of 9,2 procent leeg, zo blijkt uit een studie van de Gewes telijke Ontwikkelingsmaatschap pij Brussel en het Bestuur Ruimte lijke Ordening en Huisvesting. Dat
is een fractie minder dan in 2010, maar nog altijd een stukje meer dan de zes procent leegstand die vastgoedmakelaars als normaal beschouwen. Terwijl de leegstand in het cen trum en de Noord- en Zuidwijk rond de vijf à zes procent schom melt, loopt hij rond Louiza op tot ruim elf procent en naar de rand van het gewest toe tot veertien procent. In de Kolonel Bourg straat in Evere bijvoorbeeld staat een kantoor op de twee leeg. In de Rand zelf, in Machelen-Zaventem, is het probleem nog groter. Daar ADVERTENTIE
schommelt de leegstand nog al tijd rond de dertig procent. Volgens Picqué ligt dat aan de slechte open baarvervoersverbindingen. Grote nieuwe kantoren komen er dit jaar gelukkig niet bij. Al vergunde projecten zoals de Brussels Tower en de Silver Tower in de Noordwijk zijn uitgesteld. Maar aangezien de vergunningen in tijd beperkt zijn, worden ze mogelijk wel vanaf 2013 gerealiseerd. Als oplossing voor het kantoren overschot mikt Picqué op de omvor ming van kantoren tot woningen. Ook de beslissing om geen Europese pool op Delta te maken, kan volgens hem de Brusselse kantorenmarkt ondersteunen. “De Europese aan wezigheid zal sterker worden in de bestaande kantoorwijken.” Bettina Hubo
BDW 1319 PAGINA 6 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Gemeenteraadslid Els Ampe neemt een kijkje in Villa Tinto, een complex met 51 vitrines, een politiekantoor en duidelijke afspraken.
© MARC GYSENS
Samenleving > Antwerps prostitutiemodel inspireert liberale Brusselse oppositie
Strakke hand, gedoogd plezier ANTWERPEN – De rosse buurt is in Antwerpen helemaal anders dan in Brussel. Drie verkeersvrije straten, een politiekantoor, een Villa Tinto en nultolerantie voor straatprostitutie en overlast. Dik tien jaar geleden was het nog anders. Toch heeft het Antwerpse beleid ook een schaduwzijde: mensenhandel en uitbuiting worden minder zichtbaar.
D
e Verversrui, de Schippersstraat en de Vingerlingstraat. Ziedaar wat in Antwerpen doorgaat voor de ‘rosse buurt’, het zogenaamde Schipperskwartier. Nog niet zo lang geleden was het nochtans anders: toen strekte het Schipperskwartier zich nog uit over zeventien straten rond het beruchte Falconplein en tierden drugs-, mensen- en wapenhandel er welig. De tijden zijn veranderd. Rond de eeuwwisseling stelde het Antwerpse stadsbestuur een gedoogzone voor raamprostitutie in, beperkt tot drie straten. Straatprostitutie en overlast werden verboden én beboet. Een opkuis die kan tellen, want tegenwoordig geldt de rosse buurt in de Scheldestad als een toeristische trekpleister of een cu-
riosum waarop vele steden jaloers zijn. Zo ook een fractie van de Brusselse Open VLD-MR-oppositie. Zij willen er ideetjes opdoen voor na de verkiezingen in het najaar. Want als er twee stadsbuurten niet te vergelijken vallen, dan zijn het wel de prostitutiewijken van Antwerpen en Brussel. Wijkinspecteur Kristof De Busser legt een en ander uit. “Om de straatprostitutie aan te pakken hebben we de straten in deze buurt verkeersvrij gemaakt, zodat er geen doorgaand verkeer meer is. Iemand die zich toch verdacht gedraagt, rondrijdt met de auto en op zoek lijkt naar meisjes op straat, krijgt dan ook een pv.” De Busser heeft zijn kantoor in het midden van Villa Tinto, een gebouwencomplex met 51 vitrines
gescheiden door een proper wandelsteegje. Hoewel Villa Tinto een privé-initiatief is, zijn er duidelijke afspraken met de huurders van de ramen. “Er is de stilzwijgende overeenkomst dat er geen of weinig concurrentie is tussen de huurprijzen en de prijs voor seks,” zegt De Busser. “De huurders van de ramen zijn vooraf gescreend en het stadsbestuur hanteert strenge criteria voor de exploitatie van een hoerentent.”
kwijt willen. Ons politiewerk is heel laagdrempelig.” De Busser en zijn collega dragen bijvoorbeeld geen uniform, omdat dat een omgekeerd effect heeft. “Wat niet wil zeggen dat controles bij nacht niet in uniform gebeuren. Maar er is een groot verschil tussen de harde politiecontroles en het aanwezigheidsbeleid dat wij permanent voeren. Net zoals
“De zware criminaliteit is teruggedrongen”
Lage drempel Hoewel het politiepunt een duidelijke plaats inneemt midden in de rosse villa, gaat het louter om aanwezigheidspolitiek. “Hier is geen permanentie, maar we gebruiken dit kantoortje wel om mensen te fouilleren als dat nodig is of om met meisjes te praten als ze hun verhaal
er een groot verschil is tussen de uitstraling van de buurt overdag en ’s nachts. Als het donker is, wordt deze buurt toch anders en vind je meer individuen die ronddolen.” De zware criminaliteit is door de aan-
pak van het stadsbestuur wel fors teruggedrongen, zegt De Busser nog. Critici van het Antwerpse beleid menen dat de gedoogzone ertoe leidt dat de aan prostitutie gelieerde mensenhandel en uitbuiting ondergronds gaan. “Het criminele heeft zich verplaatst naar andere buurten of steden,” zegt Patsy Sörensen van het bekende Payoke-huis, dat zich inzet voor de slachtoffers van economische en seksuele uitbuiting. Toch vindt Sörensen dat prostitutie niet illegaal zou mogen worden. “Nu zit het in de schemerzone en is de wet niet duidelijk. Het is niet het beroep dat te verkiezen is, maar de keuze moet wel vrij blijven.” Hoewel Sörensen het Antwerpse prostitutiebeleid wereldwijd verdedigt, wijst ze er al langer op dat de oplossing met drie straten ook nadelen heeft. Brussels gemeenteraadslid Els Am pe ziet wel wat in het Antwerpse model. “Waarom niet in Brussel?”
Christophe Degreef
ADVERTENTIE
BDW 1319 PAGINA 7 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Met de fiets uit de file BRUSSEL – Voor de derde editie zoekt Bike Experience nog automobilisten die hun wagen willen ruilen voor de fiets. Bike Experience is een initiatief van de Brusselse fietsverenigingen. Van 2 tot en met 16 mei kunnen onervaren fietsers met behulp van een coach de stad al trappend verkennen. Staatssecretaris voor Mobiliteit Bruno De Lille (Groen) hoopt zoveel mogelijk Brusselaars te overtuigen de auto drie dagen te laten staan om de files de rug toe te keren. Vorig jaar waren er 137 deelnemers. Dat getal ziet
Bike Experience deze editie graag verdrievoudigen. “Veel mensen denken dat fietsen in de stad gevaarlijk is,” zegt De Lille. “Maar cijfers spreken dat tegen. Met de begeleiding van een coach willen we twijfelaars een extra duwtje geven. Uit enquêtes blijkt bovendien dat 89 procent van de deelnemers nog steeds met de fiets naar het werk gaat.” Nieuw is de Bike Experience Challenge. In die vriendschappelijke wedstrijd rekruteren bedrijven zoveel mogelijk bikers en coaches. Inschrijven kan nog tot en met 31 maart op www.bikeexperience.be. LN
Bouwvergunningen online BRUSSEL – Brusselaars kunnen voortaan hun bouwaanvraag online opvolgen. Dat is een primeur in België. Op www.stedenbouw.irisnet.be kunnen Brusselaars de evolutie van hun bouw- of verbouwingsdossier opvolgen. Bijna alle Brusselse gemeenten stappen mee in het project van het Gewest. Volgens staatssecretaris voor
Stedenbouw Emir Kir (PS) zijn administratieve procedures nu een stuk transparanter en overzichtelijker. Via een kaart op de website zijn ook alle vergunningen in het Gewest zichtbaar en kan iedereen de publieke informatie van de bouwprojecten in zijn buurt opvragen. In een volgende fase moet het ook mogelijk worden een bouwaanvraag online in LN te dienen of te wijzigen.
P-PRAAT Alain Destexhe komt naar Elsene. Blijkbaar zijn ze in l’Oasis echt bang voor Olivier de Clippele. Het Brusselse parlementslid van de Mouvement Réformateur laat bij zijn intrede in La Libre Belgique al direct van zich horen: “Sommige straten zijn vuiler dan in sommige Afrikaanse hoofdsteden.” Vlam. Ja, netheid, dat is in Elsene de bevoegdheid van schepen Delphine Bourgeois (FDF), maar vermits die al een tijdje op de loop is, liggen de straten er dus vuil bij. Het nieuws bereikt ons dat er vorige week een bijeenkomst werd gehouden door de Brusselse CD&V onder de voogdij van nationaal voorzitter Wouter Beke. Volgens onze reporter ter plaatse ontstond er even opschudding in de zaal toen bleek dat een bende N-VA’ers stilletjes, maar toch manifest tussen het publiek was gaan zitten en vandaaruit kritische vragen stelde over de staatshervorming. De nationalisten werden niet buiten gegooid, wat pleit voor het democratische gehalte van de Brusselse christendemocratie. De N-VA’ers hebben zich voorts ook netjes gedragen. Een geluk, want het was – nog volgens onze reporter – perfect mogelijk om een grote oranje ampersand (‘&’) die op het podium stond, te ontvreemden.
Visie op een veilig Brussel Sabine Daenens: ‘Inspanningen preventiebeleid in Schaarbeek nog verhogen’ Ondanks de vaak negatieve beeldvorming in de media wil ik Schaarbeek graag positief promoten omdat ik er graag woon. Dit jaar viert het Schaarbeekse preventiebeleid zijn 15e verjaardag. Deze verschillende initiatieven zijn uitgegroeid tot een sterke samenwerking tussen opvoeders, bemiddelaars en specialisten in slachtofferhulp. CD&V wil de SchaarSabine Daenens beekse preventiemedewerkers bedanken voor het werken aan een beter leefklimaat en meer CD&V Schaarbeek veiligheid. Samenwerking is onmisbaar om te komen tot vernieuwende oplossingen in de strijd tegen het gevoel van onveiligheid. Tegelijkertijd wil CD&V de lat hoger leggen en de inspanningen nog versterken de komende jaren; een veilige en aangename gemeente voor alle inwoners moet een permanente beleidsprioriteit zijn voor het gemeentebestuur.
Joris Poschet: ‘Nultolerantie voor intolerantie’ Brussel kwam de laatste maanden al te vaak in het nieuws met geweld tegen holebi’s. Om dit in te dijken, zijn er verschillende stappen nodig: de slachtoffers moeten aangifte doen van de agressie, de politie dient deze problematiek ernstig te nemen en de rechters moeten de daders daadwerkelijk straffen. Daarnaast heeft ieder van ons de taak om neen te zeggen tegen elke vorm van intolerantie. Een stad waar twee mensen van hetzelfde geslacht niet veilig hand in hand kunnen rondlopen, is immers voor niemand een veilige stad.
Samad Guessous
BROODZAK – De gemeente Elsene heeft een praktisch ideetje. Er zijn veel zakkenrollers in de stad, en u koopt graag brood bij de warme bakker. Dus: preventietips op een broodzak afdrukken. Goed gevonden, maar alleen: wie leest er in godsnaam wat er op een broodzak staat? Staat u soms op en denkt u weleens: “Wat ga ik vandaag weer op mijn broodzak aantreffen?” Nou nee. KUISPLOEG – Een positief berichtje dan. Een dikke proficiat aan de gedreven schoonmaker die elke avond het metrostation Zuidstation grondig schoonmaakt. Sindsdien ligt er nooit meer een dürüm op de sporen en hebben we ook geen muizen meer gezien. Straks wordt het Zuidstation nog proper, stel je voor. Misschien een tip voor de man: in Elsene zijn de straten naar ’t schijnt vuil en is er een schepenambt vacant. ZEKERHEID – Het begint wel een beetje saai te worden. Sinds jaar en dag bevindt de Brusselse werkloosheid zich net op, net onder of net boven de twintig procent, en dat laat minister van Werk Benoît Cerexhe dan ook altijd elke maand weten. Er zijn vele zekerheden in Brussel. Zoals Cerexhes collega Kir (op Netheid) altijd weet dat Brussel een nette stad is, Charles Picqué president voor het leven blijft en Neder-Over-Heembeek volgebouwd wordt met sociale woningen. Toch iets nieuws, en direct door ons goedgekeurd: de MIVB gaat mensen aanspreken die het geluidssignaal van de tram percipiëren als het startsein om nog net de tram in te springen. Spannend, en werk verzekerd. Zo daalt de twintig procent misschien.
CD&V Watermaal- Bosvoorde
Samad Guessous: ‘Meer blauw in de W. Ceuppenslaan in Vorst!’
Het is in de mode, dus wagen ook wij ons aan een kleurrijke kaart van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Neem een kaart van Brussel, en een liniaal. Leg de liniaal zodat er een lijn getrokken kan worden van het zuidwesten naar het noordoosten. Goed. Alles wat zich boven deze lijn bevindt, is rood, alles wat zich eronder bevindt, is ook rood. In het noorden, oosten, zuidoosten en zuiden bevinden zich dan nog enkele toefjes paarsroze en blauw. Ergens tussen al dat rood moet zich ook nog een stukje oranje bevinden. Klaar. Veel minder werk dan originele benamingen te zoeken, en zoveel realistischer.
CHIEN ÉCRASÉ
Joris Poschet
CD&V Vorst
De Wielemans Ceuppenslaan in Vorst is het toneel geworden van criminaliteit en geweld. Al jaren teisteren criminele incidenten de wijk en doen het onveiligheidsgevoel bij de bewoners stijgen. Straatboefjes slaan ongestoord autoruiten stuk en plegen sackjackings. Ironisch genoeg gebeurt dit op enkele tientallen meters van het wijkcommissariaat. De politie, begrijpe wie kan, is totaal afwezig! Iedereen vindt dat de gemeente de meeste aandacht moet richten op het bestrijden van misdaad en het herstellen van de veiligheid in de wijk. Meer blauw op straat leidt ongetwijfeld tot meer veiligheid in de buurt.
Bianca Debaets: ‘Brussel is van iedereen’ Verbaal en lichamelijk geweld blijven stijgen. Vaak zijn vrouwen en holebi’s het slachtoffer. Ik wil dergelijke vormen van agressie een halt toeroepen. Daarom moeten we zorgen voor goede onderwijskansen voor onze jongeren. En erop toezien dat de kansen die men geeft, ook gegrepen worden. Ouders op hun verantwoordelijkheid wijzen, mensen attent maken op hun rechten maar ook op hun plichten. En ingrijpen wanneer men ons waarden- en normenkader en onze regelgeving niet respecteert. Want geen enkele samenleving, geen enkele stad, geen enkele buurt mag intolerantie en agressie dulden.
www.visieopbrussel.be
Bianca Debaets Brussels Volksvertegenwoordiger Gemeenteraadslid Elsene
www.cdenv-brusselsparlement.be
BDW 1319 PAGINA 8 - DONDERDAG 8 MAART 2012 Š WAUTER MANNAERT / EVA HILHORST
Een striprepor tage van Wauter Mannaer t en Eva Hilh or s t over de Europese top van vo rige week.
ADVERTENTIE
De weg naar werk
Verdubbel uw kans om werk te vinden in Brussel. Leer een extra taal. Bij 4 op de 5 jobs in Brussel is talenkennis een plus. En 3 maanden cursus volstaan al om goed of n贸g beter te worden in een tweede taal. Zo snel verdubbelt u dus uw kans om werk te vinden in Brussel. Vraag uw taalcheques aan uw Actiris consulent. Bel 02 800 42 42 of vind meer info op www.actiris.be
Actiris, de weg naar werk.
S I T A R Galcheques Ta
www.actiris.be
BDW REGIO
BDW 1319 PAGINA 10 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Deze week in Le Logis en Floréal > De tuinwijken in woord en beeld
Levende monumenten
Monumenten van mensen. Fotografe Betty Roelands ziet de huisjes met het gele (Floréal) of groene (Le Logis) schrijnwerk niet los van hun bewoners.
© BETTY ROELANDS
WATERMAAL-BOSVOORDE – Tik ‘Floréal’ en ‘Le Logis’ in en je krijgt plaatjes, idyllisch maar onbewoond, zo lijkt het wel. Sinds kort circuleert er nu toch een foto waarop een tuinwijkbewoonster je aankijkt van onder de modernistische luifel van Jean-Jules Eggericx en van onder haar roze capuchon. Voor de fotografe Betty Roelands zijn het niet de Japanse kerselaren die de tuinwijken kleur geven.
staan negentig jaar, maar ze worden nu zo opgeslorpt door hun renovatiedossiers dat er geen tijd is om te feesten.”
D
Biesemans toont een stapel papieren: “De regels van de monumentenbescherming, de regels van Le Logis zelf, en dan nog bijkomende reglementen. Begin maar uit te pluizen als je aan de buitenkant iets moet herstellen. Vensters moeten in een
e Bosvoordse Betty Roelands studeerde sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel en leerde het fotografenvak in de ateliers van de Vootstraat in Sint-Lambrechts-Woluwe. “Toen was ik gefascineerd door de spelende kinderen in de straten van Schaarbeek, Molenbeek en SintJoost. Ook de tuinwijken boeien mij in dit opzicht: hoe leven mensen in een bepaald soort architectuur? Een pingpongtafel van steen die de jongeren aantrekt, het leven in de tuintjes waarvan ik een glimp opving, mensen die me binnen riepen om hun huis te tonen.” Door vooral de weggetjes achter de tuinen te bewandelen, creëerde Roelands een bijzonder perspectief: “De kadrering wordt gevormd door het identieke tuinpoortje en de vegetatie errond, met de eigenaars of huurders, of met hun borstels of kinderwagens. Of ze staan aan hun achterdeur, die vaak openstond, de tuin als verlengstuk van de woning.” “Oudere bewoners zijn zich wel bewust van de waarde van hun wijk,
maar je hoort toch ook klagen over de vele procedures bij renovatie.”
Coöperatief fruit Sam Biesemans kent als bewoner van de derde generatie het wel en wee als geen ander. “Toen mijn grootvader in Le Logis kwam wonen, was het hier nog de boerenbuiten, maar voor die tijd was er veel comfort: iedereen had zijn eigen pomp. Wij ketjes speelden met elkaar in de wegeltjes, nu zie je dat minder. De hagen mogen normaal gezien niet hoger zijn dan 1,60 meter, maar voor de privacy zijn die vaak hoger. Enkele recente inbraken deed een bewoner opperen om daar misschien weer werk van te maken, zodat er meer sociale controle is.” “Het paste destijds ook in het ideaal dat er buurtscholen kwamen, maar in een gemeente bestuurd door rijke burgerij, waren dat natuurlijk uitsluitend Franstalige: de arbeiders ‘verheffen’... Ik ben ook in het Frans naar school geweest. Pas na een lange strijd kwam er in 1964 De Bloeiende Kerselaar. De schoolkinderen konden toen fruit meenemen
die de coöperatieve in de tuinwijken had geoogst en vervolgens verkocht.” “De fruitbomen worden op sommige pleinen vervangen omdat ze te vervuilend zouden zijn, maar dat krijg
Fierheid
“Ramen moeten in een bepaalde houtsoort gerestaureerd worden. Zijn er intacte onderdelen, dan dienen die gerecupereerd. Voor het tuinpoortje betaal je een vakman 2.500 euro” je als je het fruit niet op tijd plukt,” zegt Jos Bertrand, voorzitter van de August Vermeylenkring en gemeenteraadslid voor SP.A. Hij trekt zich het lot van de tuinwijken aan. “Het probleem is dat de coöperatieven die de tuinwijken beheren, vroeger veel meer bezig waren met hun sociale opdracht: onderhoud van de publieke ruimte, culturele activiteiten, sportinrichting. De tuinwijken be-
speciale houtsoort gerestaureerd worden. Zijn er intacte onderdelen, dan dienen die gerecupereerd. Voor het tuinpoortje betaal je een vakman 2.500 euro. Dubbel glas mag niet. Mijn buurman heeft zijn ramen
opnieuw moeten laten zetten. Maar rolluiken kunnen sinds de bescherming in 1993 ook niet meer.” “Uit onze enquête blijkt dat de inwoners per jaar gemiddeld 2.300 euro aan energiekosten betalen,” zegt Bertrand. “De huurprijzen zijn sociaal, maar de energieprijzen zijn dat niet. Het huis in de Gardenia straat 6 in Floréal is volledig beschermd, buiten én binnen, maar vervallen. Het zou goed zijn om van dít gebouw een museum te maken. Om te tonen hoe het negentig jaar geleden was, en om de geschiedenis van de wijk in beeld te brengen. Dat zou ook nieuwe bewoners een fierheid kunnen geven. Jonge gezinnen zijn bang om hun sociale woning te verliezen en komen daarom niet altijd op voor hun recht op kwaliteitsvol en betaalbaar wonen. De woningbouwmaatschappijen, Monumenten en Landschappen en de gemeente werken bovendien veel te weinig gecoördineerd. De regels zouden aangepast moeten worden aan de mensen die er wonen. Dit zijn levende monumenten. In de lettertjes van de wet zit geen leven.”
An Devroe
Fototentoonstelling van Betty Roelands, van 9 (vernissage om 19 uur met verhalen van bewoners) tot en met 25 maart, gesloten op zaterdag; gratis. Een organisatie van de Vermeylenkring. Meer op www.wabo.be
© B612
BDW 1319 PAGINA 11 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Laken > Sportcentrum Kerkeveldstraat twee jaar dicht voor renovatie
Zwembad wordt voorbeeldgebouw Op 1 april gaat het zwembad van Laken voor twee jaar dicht. Het sportcentrum krijgt een grote opknapbeurt en moet een voorbeeldgebouw worden. Het betonnen sportcomplex in de Kerkeveldstraat dateert van begin jaren 1970 en werd ontworpen door de architecten Charles De Meutter en Jean Koning, die ook het Ukkelse Longchamp-zwembad tekenden. Het gebouw heeft een groot zwembad in L-vorm, een instructiebad, een solarium, een sporthal, een zaal voor vecht-
sporten en een cafetaria. Probleem is dat het zeer energieverslindend is. Daarom besloot het Brusselse college tot een grondige renovatie. Geschatte kostprijs: 4,4 miljoen euro. De gevels en het dak worden geïsoleerd, de ramen krijgen dubbel glas en het huidige verwarmings- en ventilatiesysteem wordt vervangen door hogerendementswarmtewisselaars, die de warmte recupereren. Op het dak komt 400 vierkante meter zonnepanelen. Op die manier zou het energieverbruik dalen tot 60 kilowattuur per vierkante meter per jaar en zou
het gebouw een gewestelijk ‘Voorbeeldgebouw’ worden. Buiten wordt de grauwe gevel aangepakt. Op het ongebruikte grasveldje in het midden van het complex komt een houten terras. Gemeenteraadslid Els Ampe (Open VLD) had voorgesteld om er ook een buitenbadje te maken, maar dat voorstel werd niet overgenomen. Binnen komt er wel een babybadje bij. Wie meer wil weten, kan op 20 maart om 18 uur naar een informatievergadering in het zwembad (02-279.59.50). HUB
Jette > Wachtlijst gemeentewoningen tijdelijk stopgezet
© HANNES DE GEEST
Ruim 15.000 wachtenden voor woning Jetse Haard
Het huurdersverloop is gering, de wachtlijsten groeien.
Wie in Jette een sociale woning of een woning van de gemeente wil huren, moet heel veel geduld hebben. De wachtlijsten van het Sociaal Woningbureau en de Jetse Haard puilen uit. Voor een gemeentelijke woning kan men zich momenteel zelfs niet meer inschrijven. Op de wachtlijst van de huisvestingsmaatschappij de Jetse Haard, die 1.200 goedkope woningen verhuurt, staan meer dan vijftien-
duizend gezinnen. “En er komen nog elke dag aanvragen bij,” zegt de woordvoerster. “Natuurlijk zijn er overlappingen. Sommigen zetten zich in elke gemeente op de wachtlijst.” Zo’n stormloop is het niet bij het Sociaal Woningbureau, maar de huurprijzen liggen er dan ook iets hoger. Het Sociaal Woningbureau huurt woningen op de privémarkt en verhuurt ze aan mensen met een laag inkomen. Momenteel beschikt het bureau in Jette over 104
woningen. In 2010 stonden er 338 mensen op de wachtlijst. Vorig jaar ging het aantal naar de zeshonderd. “Het probleem is dat er bijna geen rotatie is. Eigenlijk komt er alleen een woning vrij wanneer iemand wordt uitgezet,” zegt directeur Moreno Giannini. Het woningenbestand uitbreiden is niet evident. “Wij garanderen de eigenaars een vaste, maandelijkse huur, maar die ligt onder de marktprijs. Vele eigenaars kiezen daarom toch voor de privémarkt.” Intussen heeft het Jetse schepencollege beslist om de wachtlijst voor gemeentelijke woningen voorlopig stop te zetten. De gemeente heeft 104 woningen, de meeste in het middenklassesegment. Maar ook hier is het verloop heel klein, 4,2 procent. De wachtlijst telt inmiddels 567 namen. “In die omstandigheden heeft het weinig zin om nog meer mensen in te schrijven. Het kost heel wat adminis tratief werk en creëert ook valse verwachtingen bij de kandidaathuurders,” antwoordde schepen Christine Gallez (Ecolo) woensdag op een vraag hierover van de PS. Bettina Hubo
Oorspronkelijk ontwerp van architectenbureau B612, een nieuw beeld heeft de gemeente nog niet.
Sint-Agatha-Berchem > Snel en in vier fasen
Nieuw Schweitzerplein Volgende week begint de heraanleg van het grootste gemeenteplein in het gewest, in fasen om de hinder maximaal te beperken. In oktober moet de facelift van drie miljoen euro geklaard zijn. In 2008 haalde B612 Associates (en T12 Spatialwork) de Europese architectuurwedstrijd binnen voor de heraanleg van het Dr. Schweitzerplein, hét knooppunt tussen Gentsesteenweg (Ring/centrum) en Albert II-/Josse Goffinlaan (GrootBijgaarden/basiliek). Kostprijs: om en bij de drie miljoen, waarvan 28 procent (880.000 euro) voor de gemeente, de rest voor het Brussels Gewest. Op 15 februari keurde het Gewest als bouwheer de eerste twee (van vier) werkfasen goed. Die moeten ervoor zorgen dat tegen 16 juni de verdwenen tram 82 opnieuw op de sporen staat, zonder dat de verkeersstroom hinder ondervindt. Mobiel Brussel en de Schaarbeekse aannemer De Dender beginnen op 15 maart met fase 1. Die duurt tot
29 april; in die tijd komt er tussen Gentsesteenweg en Soldatenstraat een nieuwe parkeerzone voor autodelen (Cambio), leveranciers, taxi’s en auto’s van mensen met een handicap. Tijdens de werkzaamheden kan hier niet geparkeerd worden, de werfleiders van Mobiel Brussel zullen wel rekening houden met leveringen aan handelszaken. Van 2 april tot en met 25 mei vormt fase 2 het voormalige basketplein tussen Gentsesteenweg en Goffinlaan om tot ‘participatieve zitruimte’ met infopaviljoen en fietsenstalling. Voor de volgende twee fases is er nog geen timing, maar alles zal ‘snel’ gaan. Liefst in oktober zou het hele Schweitzerplein vernieuwd moeten zijn. De traditionele septemberfeesten (jaarmarkt en kermis op de steenweg) zullen geen hinder ondervinden. Te allen tijde zal over de veiligheid van fietsers en voetgangers (de gemeenteschool ligt vlakbij) gewaakt worden, met beveiligde doorgangsstroken. Jean-Marie Binst
ADVERTENTIE
S OCIALE V ERHUURKANTOREN
Verhuur uw woning zorgeloos Gegarandeerde huur elke maand
TELEXREGIO
Verzekerd verhuurbeheer
Vrouwen in de kijker SCHAARBEEK – Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag op 8 maart organiseert schepen van Gelijke Kansen Afaf Hemamou (MR) verschillende activiteiten. Schaarbeek zegt stop tegen machismo begint donderdag met een optocht en eindigt zondag met een modeshow in het Huis van de Vrouwen. Er staan ook nog een debat, een film, een toneelstuk en concerten op het programma. Grote blikvanger is de opening van de fototentoonstelling Vrouwenblik. Die gaat over de discriminatie van de vrouw en loopt LN nog een maand in een aantal straten en in het Huis van de Vrouwen. Meer op 02-244.71.07.
Onderhoud van uw woning Steun voor de renovatie Fiscale voordelen
www.fedsvk.be 02 412 72 44
Kunst in historisch Molenbeek SINT-JANS-MOLENBEEK – De gemeente roept kunstenaars op om het historische centrum te verfraaien. Bij de invulling van het programma voor het wijkcontract Cinema/Belle-Vue gaven buurtbewoners aan dat een kunstwerk niet zou misstaan. Burgemeester Philippe Moureaux (PS) vraagt dat de creaties LN dan ook ‘burgerparticipatie’ centraal stellen. Inschrijven tot en met 26 maart op 02-412.36.61.
M�� �� ����� ��� ��� B������� H������������� G�����
BDW 1319 PAGINA 12 - DONDERDAG 8 MAART 2012
DE SUKKELSTRAAT (5)
Ribaucourt: wijk, metrostation en vlam in de Molenbeekse pan
Drugs en diefstallen Op 14 oktober zijn er gemeenteraadsverkiezingen. De komende maanden legt BDW in de reeks De Sukkelstraat elke week een pijnlijk aanslepend dossier uit een van de 22 Brusselse gemeenten op tafel. Deze week: de Ribaucourtwijk in Sint-Jans-Molenbeek.
Ribaucourt: een wijk, een metrostation. En in beide gevallen: een begrip. “Wie Ribaucourt zegt, zegt drugs.” Volgens de MIVB is er weinig aan de hand in en om Ribaucourt. Gevraagd naar hun aanpak van de problemen in het station antwoorden ze dat “evaluaties onafhankelijk en op het moment zelf worden gemaakt, in samenspraak met de gemeente en de politie.” Gelukkig neemt de MIVB maatregelen als het er echt op aankomt: in november vorig jaar stelde de vervoersmaatschappij zich nog burgerlijke partij toen twee van haar veiligheidsagenten in het station in elkaar waren geslagen. Maar de Ribaucourtwijk blijft bij uitstek een gemeentelijk probleem. Hoewel het er tegenwoordig relatief rustig is en de criminaliteit er volgens de politie daalt, blijft de situatie precair. Sinds het najaar van 2011 is de buurt rond het metrostation prioritair bij de politiezone West, maar wat heeft dat tot nog toe opgeleverd? Woordvoerder Johan
Leopold II-laan/De Ribaucourtstraat. Het metrostation fotograferen is gevaarlijk.
Berckmans: “Wie Ribaucourt zegt, zegt drugs. Dat is de voornaamste oorzaak van overlast en criminaliteit. Enerzijds komen de bewoners van de Maritiemwijk zich er bevoorraden, anderzijds komen de zwaardere gebruikers van Brussel er hun ding doen. Die laatste groep heeft vaak zware gezondheidsproblemen. Er is weinig met een aangehouden drugsgebruiker te doen: drugsgebruik heeft de laagste vervolgings-
“We mogen de wijk niet meer uit handen geven”
Personeel op de loop
Een inleiding bij de voorstelling van het OCMW-budget 2012 biedt een blik op een toekomst waarboven zich donkere wolken samenpakken.
Sinds vorig jaar zijn de werkingskosten van het Etterbeekse OCMW met meer dan twee miljoen euro toegenomen, en tegenover 2010 zelfs met meer dan vier miljoen. Vooral de uitgaven voor sociale hulp pieken. Dat leidt er ook toe dat de gemeentelijke toelage voor het OCMW gestegen is. Volgens het Etterbeekse OCMW doen dan ook steeds meer mensen
een beroep op de diensten van het maatschappelijk centrum, “zeker sinds de crisis in 2008 toegeslagen heeft.” De directie waarschuwt daarnaast ook voor een verminderde overdracht van financiële middelen van de verschillende Belgische overheden naar de lokale besturen, een verhoging van de prijs van de open-
Anderlecht > Als de deurbel te hoog zit
Rolstoelgebruikers in de kou Mindervaliden kunnen met al hun vragen terecht bij de dienst voor Maatschappelijke Actie. Eén probleem: het gebouw is ontoegankelijk voor rolstoelers. Paul Vanhaelen zit sinds een trom-
bose vijf jaar geleden in een rolstoel. Voor zijn parkeerkaart moest hij bij de dienst voor Maatschappelijke Actie in de De Fiennesstraat 75 zijn. Daar zag hij tot zijn grote verbazing dat je eerst een trap op moet. “Ik kan zelfs niet aanbellen. Het eni-
prioriteit. Maar wat de buurtbewoners vooral vragen, is niet dat het drugsgebruik stopt, maar dat de overlast die ermee gepaard gaat, stopt. Met drugsgebruikers werken is een werk van lange adem en overstijgt het traditionele politiewerk.” Berckmans zegt dat het kruispunt tussen de De Ribaucourtstraat en de Leopold II-laan het centrum van de overlast is. Hij meent dat er de laatste jaren intensief is gewerkt aan de
bare dienstverlening, de stijging van het aantal werkloosheidsuitkeringen, de gevoelig verhoogde prijzen voor energie en in de gezondheidszorg, en een achteruitgang van de prijs-kwaliteitsverhouding op de huurwoningenmarkt.
Etterbeek > Donkere wolken boven OCMW in crisistijd
Er tekenen zich verontrustende tendensen af bij het Etterbeekse OCMW. De werkingskosten stijgen jaar na jaar, en er zijn personeelsproblemen.
© BART DEWAELE
ge wat je dan kunt doen, is roepen.” Raadslid Walter Vandenbossche (CD&V) voelde in de gemeenteraad schepen Danielle Depré (FDF) aan de tand. “De dienst moet volgens de wet toegankelijk zijn voor mindervaliden. Als er niet snel een oplossing
problemen. “Er is verbetering. We weten dat we de wijk niet uit handen mogen geven omdat ons werk dan direct teniet wordt gedaan.” Echt volledig oplossen doe je de problemen niet zomaar, zegt de woordvoerder. “Er is tegenwoordig een tendens bij dealers om illegalen in onderaanneming drugs te laten verkopen. Die worden sowieso nooit vervolgd; in sommige gevallen worden ze het land uit gezet, en dat is het dan. Tot zich er iemand nieuw aandient.” Waarmee Berckmans dan toch zegt dat Ribaucourt een grootstedelijk probleem is. In de omliggende Maritiemwijk is de criminaliteit niet altijd gelieerd aan drugs, weet de woordvoerder nog. “Daar gaat het voornamelijk om beschadigingen en diefstallen.” De statistieken geven de politie gelijk: de criminaliteit neemt in Molenbeek de laatste jaren af, en specifiek voor de De Ribaucourtstraat is die tendens dezelfde: de criminaliteit daalde er vorig jaar met dertien procent. Ondanks de beeldvorming over de wijk. Rellen zoals drie jaar geleden schokten de publieke opinie, maar zijn eerder uitzonderlijk. Het meest angstaanjagende aan zulke periodes van onrust is dat buurtbewoners letterlijk afgesneden worden van politiehulp. Toch is er nog veel werk aan de winkel. Want jarenlang mocht het probleem in de Ribaucourtwijk niet of amper benoemd worden; het werd al te vaak afgedaan als een louter grootstedelijk fenomeen waaraan weinig gedaan kon worden. Een achterstand die ingehaald moet worden. Nu nog bij de MIVB, door vrank en vrij te praten over de probleemstations, bijvoorbeeld. Christophe Degreef
De conclusie: “Er zal zonder twijfel opnieuw intensief een beroep worden gedaan op ons OCMW in 2012. Er moeten antwoorden gezocht worden op de steeds grotere en uiteenlopende sociale problemen.” Om de crisis het hoofd te bieden stelt het centrum voor om maatre-
gelen te nemen tegen het grote personeelsverloop en iets te doen aan de exodus van maatschappelijk werkers naar OCMW’s in Vlaanderen en Wallonië of naar andere openbare besturen of privéorganisaties waar de lonen hoger liggen. In één adem wordt in het document ook gesteld dat de strijd tegen absenteïsme onder het personeel belangrijk is, en dat het in 2012 een aandachtspunt moet worden. Vorig jaar stelde de gemeente zelfs een actieplan op met een gespecialiseerd bureau om “een antwoord te bieden op de vastgestelde problemen.” CD
komt, dreigt de subsidiekraan van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie te worden dichtgedraaid.” Depré liet weten dat de dienst Gebouwen – een bevoegdheid van haar collega-schepen Fatiha El Ikdimi (CDH) – voor een oplossing moet zorgen. Daarop repliceerde Vandenbossche “dat er binnen het college weer met tomaten naar elkaar wordt gegooid.” En: “Ik leg dit dossier binnen drie maanden opnieuw op tafel en eis een oplossing.” Volgens Vanhaelen is de ontoegan-
kelijkheid van de dienst Maatschappelijke Actie niet het enige gebrek waarmee mindervaliden geconfronteerd worden. “De meeste straten in Anderlecht zijn in zulke slechte staat dat je je er als rolstoelgebruiker onmogelijk kunt verplaatsen.” In een enquête van het ACW Anderlecht werd bij net geen honderd Anderlechtenaren gepolst naar de tevredenheid over de eigen straat. Daaruit bleek dat 78 procent niet tevreden is. Bruno Schols
Ziekteverzuim
BDW 1319 PAGINA 13 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Sint-Joost-ten-Node > Lazarusplein moet ‘gezellig’ worden
Niemandsland krijgt opknapbeurt Tussen het Noordstation en de Kruidtuin ligt 30.000 vierkante meter beton waar de auto koning is. Een wijk die geassocieerd wordt met stadskankers, prostitutie, onveilig gewaande tunnels en gedonder van de spoorwegen. Dat moet anders. In januari kwam het Sint-Lazarusplein op een nog andere manier in het nieuws. In een hotel dat tot flats was omgebouwd, hadden de bewoners alleen maar een onveilige elektrische kachel om zich te verwarmen. Een wijk door God vergeten. Vreemd, want de weg is een drukke verbinding tussen de Nieuw- en de Brabantstraat, en van op de hoogste verdiepingen van de Botanic Building kijken minister Brigitte Grouwels (CD&V) en de staatssecretarissen Bruno De Lille (Groen) en Emir Kir (PS) op het plein neer. “Het potentieel is enorm,” laat Jean Demannez, de burgemeester van Sint-Joost (PS), weten. “Vlakbij liggen het stadscentrum en levendige wijken, de bereikbaarheid is optimaal, er is de Kruidtuin en er zijn de culturele instellingen.”
het studiebureau Stratec heeft een mobiliteitsplan uitgetekend waarbij doorgaand verkeer geweerd wordt. In 2011 werd een Europese oproep gelanceerd. Ieder team moest be-
Wegen, pleinen en tunnels worden teruggegeven aan de inwoners
Lazarus: grootstedelijk, maar vrolijk word je er niet van.
Wegen, pleinen en tunnels moeten opnieuw aan de inwoners gegeven worden, klinkt het. De ruimte on-
der de tunnels krijgt een culturele bestemming. En dat alles mag wat kosten: er ligt 5,5 miljoen euro klaar.
© JO VOETS
Het voorbije jaar hebben stedenbouwkundigen van Suède36 uitvoerig omwonenden geraadpleegd, en
staan uit architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, verlichtingsontwerpers en signalisatiedeskundigen. Belgische, Franse en Nederlandse belangstellenden boden zich aan. Vijf geselecteerde teams mochten hun ontwerp voorleggen aan een adviescommissie onder leiding van Brussels bouwmeester Olivier Bastin. Binnenkort wordt er een laureaat gekozen, daarna volgt een expositie met de voorstellen van de vijf.
ADVERTENTIE
DONDERDAG 15 MAART 2012 19.30 UUR
Danny Vileyn
BDW 1319 PAGINA 14 - DONDERDAG 8 MAART 2012
w ig d aan de K l
ein
eZ
av
Br v an .
g de
ca
sC
a th e r i n e
is
Een nieuw Liedt van de couragieuse Brusselaers Op de wijze van ‘Wilhelmus van Nassouwe’ Ghy Brusselaers met couragie Voleynt u saken wijs, Ghy crijcht voor uwe gagie In alle steden prijs, Want elck is wel ghedachtich Hoe dat ghy onbelaen, Den thienden Penninck eendrachtich, Hebbet weder gestaen. Ghy crijcht der Leeuwen namen, De Spangiaerden vileynich, Roeyt ghy vromelijck uyt, Hoewel sy zijn hier weynich Zy schatten t’Lant over luy Ghecomen in het lant Om de Inquisicy Te stellen in den trant
Mank
Gedenkplaat waar vroeger het paleis van de Culemborgs stond (nu de Albertkazerne in de Wolstraat). Hier werden de papegaaien hosties gevoerd, om de paapsen te jennen.
chter het parkje beklimmen we de A trappen tot bij het Egmontpaleis in de Wolstraat, vroeger toepasselijk de Herenstraat. Het Egmontparkje is alles wat van het landgoed overblijft. “Egmonts buurman was de graaf van Culemborg, van wie gezegd wordt dat hij zijn papegaaien hosties liet eten om de rooms-katholieke
am ’.
des Maria met welbehagen toe.’ “Datzelfde jaar,” vertelt Catherine, “werden op de Grote Markt de eerste twee protestanten, de monniken Hendrik Voes en Jan van Essen, levend verbrand. De zogenaamde bloedplakkaten affi cheerden de doodstraf voor wie nog maar ging luisteren naar de alternatieve hagenpreken zoals die in het Josaphatpark plaatsvonden.” “Het eerst protesteerden de Brusselse intellectuelen, zoals de familie van hofschilder Bernard van Orley en de grootste tapijtweversfamilie De Pannemaeker. Tapijten waren de televisie van vroeger. De tapijtwevers maakten propaganda, zoals de twaalf grote tapijten met de verovering van Tunis door Keizer Karel. Zij waren de eersten die zich vragen begonnen te stellen. Hofl everancier zijn ze niet mogen blijven.” “Na de intellectuelen kwamen de ambachten in opstand, vandaar de beeldjes van zestiende-eeuwse ambachten hier aan de Zavel. En als laatste sprong de adel mee op de kar, met de Vlaamse graven Egmont en Hoorn, die vooral de gemoederen wilden bedaren. Het kostte hun het hoofd in 1568.” Op een indrukwekkende sokkel zijn ze in ere hersteld.
Craemt op ghy Spaensche Natie Tis beter dat ghy gaet, Elck is op u verbeten Want ghy zijt hier suspect, Of ghy sult worden ghesmeten Elck roept gaet heen na Spangien
een ‘geuzenna
Het Geuzenboek van Louis Paul Boon: de zestiende eeuw als spiegel voor de twintigste.
i te l ,
“ Geuzen, dat zijn Hollanders, denkt men vaak, maar het protest is hier ontstaan,” vertelt Catherine. “Aristocratische families schurkten graag aan tegen het paleis op de Koudenberg. Hier groeide echter het verzet tegen de Spaans-katholieke terreur.” In haast fi lmische scènes beschrijft Boon hoe de in 1532 elfjarige Margaretha vanuit het paleis op de Koudenberg naar het spektakel op de Grote Markt kijkt waartoe haar vader, Keizer Karel, bevolen had. Van Maarten Luther, maar ook van vele anderen mocht sinds lang niets meer gedrukt of aangekocht worden, ‘maar ondanks de straffen die erop stonden, haalde men met dwang en dreigement zoveel uit de huizen der Brusselaars dat het een niet te overziene berg werd, waarin het vuur werd aangestoken. Tot laat in de winderige aprilavond danste de rode gloed langs de gevels der mooie gildehuizen. En naast de kleine Margareta keek de landvoog-
r et
“ Als Nederlanders Brussel bezoeken, zijn ze altijd stomverbaasd dat wij zoveel ‘Hollandse’ helden eren,” zegt de gids Lucas Catherine bij het startpunt van de wandeling, het parkje van de Kleine Zavel. Daar staan beelden van onder anderen Marnix van Sint-Aldegonde, de schrijver van het Wilhelmus, en Willem van Oranje zelf, hun Vader des Vaderlands. “Hij was nochtans een Duitser, Willem van Nassau, die het prinsdom Orange geërfd had. Hij werd pas Hollands in Holland nadat hij Brussel ontvlucht was voor de inquisiteur Alva. Aan zijn bijnaam ‘de Zwijger’ kwam hij niet omdat hij geen Nederlands zou hebben gesproken, zoals sommigen beweren, maar door zijn afwachtende houding. Hij zou pas in 1577, een jaar nadat hier de republiek was
Rode gloed
ne
Hollandse helden
uitgeroepen, naar Brussel terugkomen. De Brusselaars zagen in hem hun enige leider.” “Het parkje aan de Kleine Zavel en al het andere wat aan de geuzen herinnert op deze wandeling, is het werk van Karel Buls, burgemeester van Brussel van 1881 tot 1899. Als liberaal promootte hij de geuzen. Ik vind het niet toevallig dat het Willemsfonds de wandeling organiseert.”
kerk te jennen. Omdat Culemborgs hof het dichtst bij het paleis op de Koudenberg lag, kwamen de edelen er bij elkaar om hun verbond te smeden. Met een smeekschrift om met de inquisitie te stoppen, trokken ze via de Karmelietenstraat en de Naamsestraat naar het Baliënplein, nu het Koningsplein.” ‘Ze gingen te voet, twee aan twee, allen samen zowat driehonderd man. Allen waren schitterend uitgedost, maar velen beschouwden het als een slecht voorteken dat de man die de stoet opende, Filips van Bailleul, mank liep. De laatsten waren Brederode en Lodewijk, die gearmd de rijen sloten. En grote groepen geestdriftige Brusselaars liepen met hen mee.’ “Maar in de Aula Magna aangekomen, deed Berlaymont, een raadsman van Margaretha van Parma, intussen landvoogdes van de Nederlanden, hen af als een troepje geu-
ee
‘G
edomme, wat weten wij nu eigenlijk van die tijd?’ vroeg Louis Paul Boon zich in 1947 af in Parool. ‘En begint ook gij niet te geloven dat de purperen kardinalen heimelijk met ons zitten te lachen als we spreken over de misdadige rol die hun inquisitie heeft gespeeld? En dat ze dan met een gremellach peinzen: ge moest het eens ál weten.’ In H et Geuzenboek, dat in 1979 postuum verscheen, roept Boon zevenhonderd pagina’s lang zo niet ál, dan toch de grote en kleine geschiedenis en heel veel sfeer van de zestiende eeuw op.
Lu
In dit Louis Paul Boonjaar wil het Willemsfonds Laken hulde brengen aan Boons laatste grote roman, zoals hij zijn Geuzenboek zelf noemde, met een geuzenwandeling op 15 maart. “Ge moest het eens ál weten...”
in
id s v
om
an de
g eu s
wa
l in g
el dn a a m
de
de s ch
H e n dr ik
oog
n
jb
‘De naam Geus bracht allen bij elkaar’
e
Hi
ed
e
e eu
l.
Brussel > Wandeling naar de kiemen van de geuzenopstand
r
e od
r , ve
zen, bedelaars. De naam werd door Hendrik van Brederode tijdens een banket tot eretitel uitgeroepen.” ‘En de naam Geus werd de naam die allen bij elkaar bracht.’ Een gedenkplaat uit 1884 aan de gevel van de Prins Albertkazerne brengt de afwikkeling in herinnering: ‘ Hier stond in de XVIde eeuw het huis Kuilemburg waar den 6 April 1566 de Geuzen hun Gastmaal hielden. De Bloedraad deed het in 1568 tot op den grond afbreken om de verdedigers der geestesvrijheid te schandvlekken.’ Enkele geuzenkreten, die je bij Boon langs bossen en wegen, in taveernen en kroegen hoort weerklinken, staan er ook op. “ ‘Liever turcx dan pausch’: Ottomanen verleenden Hongaren wél godsdienstvrijheid, vandaar ook de Turkse halve maan van de geuzenpenning,” legt Catherine uit. En de ineengeslagen handen van de edelen zie je nog altijd op de diploma’s van de Vrije Universiteit Brussel, samen met de kleuren oranje/blanje/bleu, de kleuren van Willem van Oranje. ‘ De hoofdstad was voor het nieuwe gewonnen.’ Van het Koningsplein gaat het naar de Kunstberg, waar op de plaats van de Albertinabibliotheek het paleis van Willem de Zwijger stond. In de gevel is een maquette van het vroegere paleis verwerkt. Een muur van de Nassaukapel staat nog overeind. We dalen verder af tot aan de Magdalenakerk, waar Catherine de enige nog resterende sporen van de Beeldenstorm in Brussel toont. Catherine vertelt en passant nog over de rol van Sint-Goedele, Bruegel (“de Jan Hoet van het hof”), Blommardine versus Ruusbroec, en hij rondt af voor het Broodhuis, waar Egmont en Hoorn aan hun eind kwamen. Alva’s eerste schavot stond trouwens op de Zavelmarkt, toen de Paardenmarkt: “Goed in het zicht van de adel die in opstand gekomen was.” De laatste martelares zou Anneken Uyt den Hove uit de parochie van de Kapellekerk geweest zijn. In een geuzenlied wordt herdacht hoe ze levend begraven werd op de Treurenberg. ‘Maar in het Noorden werd het koren rijp onder de vrije hemel, en op de vrije grond konden maaiers en pikkers de oogst binnenhalen. (...) En Vlaanderen was overwonnen en stierf, en alle Geuzen waren er uitgeroeid, amen en uit.’ An Devroe De wandeling op donderdag 15 maart kost 5 euro en duurt van 12.15 tot 13.45 uur. Inschrijven op info@elsampe.be of 02-549.65.22
ADVERTENTIE
BDW 1319 PAGINA 16 - DONDERDAG 8 MAART 2012
groot voetgangersdomein worden. Maar, zo onderstreepte hij, dit is een mening die alleen mezelf bindt, niet het schepencollege. En trouwens, de Stad heeft zelf geen geld voor de heraanleg (of juister: kiest ervoor het geld anders te besteden) en moet dus rekening houden met Gewest en federale overheid, omdat Beliris betaalt.
Herstelplan
De centrale lanen snakken naar een heraanleg en naar de komst van kwaliteitswinkels.
© IVAN PUT
Mobiliteit > Lussensysteem zoals in Gent
De Vijfhoek verdient echt wel beter BRUSSEL – Of er hoop is voor de centrale lanen (en dus voor de Vijfhoek), zal na de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober moeten blijken. Het is moeilijk om in het kamp van de believers te blijven. Te veel studies, te veel consultancy, te weinig resultaten. Willen alle politieke partijen de Brusselaar nu eens laten weten wat ze écht met de Vijfhoek van plan zijn?
BDWOPINIE “Een mentaliteit van alles voor de auto kan niet meer. Zelfs in een land als de Verenigde Staten stappen ze daarvan af.” Het lijkt wel of Freddy Thielemans (PS), ondertussen al twaalf jaar aan het roer van de Stad Brussel, het licht gezien heeft. Of misschien is de waarheid prozaïscher: Thielemans heeft tijdens deze bestuursperiode Laken ingeruild voor de Vijfhoek en ondervindt nu aan den lijve wat de politiek van alles-voor-de-auto betekent. Beter laat dan nooit. Thielemans kondigt nu voorrang aan voor fietsers en voetgangers en een vlotte doorstroming van het openbaar vervoer. En alhoewel scepsis ook wel gerechtvaardigd is,
moet je Thielemans nageven dat er (minimale) inspanningen geleverd zijn: de straten rond de Grote Markt zijn voetgangersvriendelijk gemaakt. Maar meer dan een aanzet is het niet. Thielemans en zijn schepen van Mobiliteit, Christian Ceux (CDH), hebben zich voor het gemeentelijk mobiliteitsplan onder meer laten inspireren door Gent. Die stad heeft al 25 jaar een lussensysteem: voor voetganger, terrasjesliefhebber en shopgekke medemens is het daar een waar plezier. Een lussensysteem zou in de Vijfhoek het grote voordeel hebben dat er geen doorgaand verkeer meer mogelijk is tussen Noord- en Zuidstation. En dan zou minstens het Beursplein verkeersvrij kunnen worden gemaakt. Resultaat: een verkeersvrije zone van de Grote
Molenbeek is de jongste twintig jaar beter bedeeld dan het hart van het gewest
Danny Vileyn.
Markt tot aan Sint-Goriks, het hy percentrum van de stad, zoals de zone tegenwoordig heet. De auto’s moeten de Kleine Ring gebruiken, en wie in de stad moet zijn, wordt via lussen naar betaalparkeergarages geleid. Waarom is dit niet al lang gebeurd? Twaalf jaar geleden werd al een studie voorgesteld voor de herinrichting van de centrale lanen, maar altijd was er wel een goede reden om de lanen niet aan te pak-
ken. Soms werd er geen reden gegeven, dan weer was er geen geld, en dan moesten we wachten op de heraanleg van de Westelijke Ring (zogezegd uit vrees dat het verkeer anders helemaal zou dichtslibben). Of misschien is de lobby tegen een verkeersluw centrum gewoon sterk. Thielemans verklaarde zich op de voorstelling van het mobiliteitsplan een grote voorstander van de ‘pié tonisation’ van het hypercentrum van de Vijfhoek – die zone moet één
Ook binnen de Brusselse regering is niet elke minister overtuigd dat verkeersluw de juiste keuze is voor dat ‘hypercentrum’. De kans is dan ook groot dat het een aanslepend wedstrijdje ‘ja/nee’ wordt en dat er ook de komende zes jaar weinig of niets gebeurt. Tenzij er tegelijk met het mobiliteitsplan en de heraanleg van de centrale lanen een groot herstelplan voor de Vijfhoek komt. Een alomvattend herstelplan. Want zelfs een groot project als het casino heeft niet de nodige schwung gebracht. En recepten als de wijkcontracten hebben in de Vijfhoek ook al hun limieten bereikt. De buurt Anneessens-Fontainas heeft bijvoorbeeld al drie wijkcontracten gehad, en een succes kun je ze bezwaarlijk noemen. Het grote probleem is dat al te weinig politici zich voor de Vijfhoek interesseren. Of dat ze dat doen om de verkeerde redenen. Tijdens de regering-Picqué I (1989-1995) was er een plan om de Vijfhoek aan de bevoegdheid van de Stad Brussel te onttrekken en door de regering te laten besturen. (Toen was er in de wandelgangen voor het eerst sprake van een verkeersluw Beursplein.) Maar dat feestje ging niet door – en de interesse van het Gewest was weg. Molenbeek is de voorbije twintig jaar van regeringswege veel beter bedeeld geweest dan de Vijfhoek. Dat is niet meer dan de illustratie van de reële machtsverhoudingen sinds 1989 in het Gewest. Eén bestuursperiode heeft de Vijfhoek de verdiende aandacht gekregen: tussen 1995 en 2001, toen Henri Simons, toen nog Ecolo, schepen van Stedenbouw was. Simons is er toen in geslaagd om met de promotie van wonen – en het verbouwen van leegstaande kantoren tot woningen – nieuwe inwoners aan te trekken. Helaas mocht Simons zich tussen 2001 en 2006 niet meer exclusief op de Vijfhoek richten en verwaterde het project. In 2006 ten slotte werd Ecolo uit de meerderheid gebonjourd omdat europarlementslid Isabelle Durant met het FDF besturen in Schaarbeek belangrijker vond dan deelname aan de macht in de hoofdstad van het land. Exit Simons, die zich – nu met rode pet op – in het Atomium terugtrok. Als het Thielemans en Ceux menens is met hun lussensysteem, dan moeten ze dat aangrijpen voor een 21ste-eeuwse heraanleg van de centrale lanen. De kans is immers groot dat de PS van Thielemans na de verkiezingen opnieuw de burgemeester mag leveren, en dat CDH er ook opnieuw bij is. De sleutel voor de heropleving van de Vijfhoek ligt dus in de handen van Thielemans en zijn toekomstige equipe. De tijd dringt. Danny Vileyn
BDW 1319 PAGINA 17 - DONDERDAG 8 MAART 2012
BRIEVEN VAN LEZERS lezersbrieven@bdw.be
Nachtparkeren Ik kan het niet laten om even te reageren op het artikeltje in de rubriek ‘Chien écrasé’ over het nachtparkeren in Sint-Joost-ten-Node (in BDW 1317 van 23 februari, p. 7). Op zich getuigt een dergelijk idee van een creatieve aanpak van het parkeerprobleem in de drukke wijken. Jammer is wel dat de auto’s, bijvoorbeeld in de Eeckelaersstraat, nu pal op het fietspad geparkeerd staan dat daar nog maar enkele jaren geleden is aangelegd. De wegmarkering is nu dus contradictorisch, en vooral: de fietser wordt weer eens aan de kant gezet. Bart Fransen, Sint-Joost-ten-Node
Wielrennen Uw zeer interessante artikel over het wielrennen in Brussel (‘Waarom de fiets in de Vlaamse hoofdstad een marginaal verschijnsel blijft’, in BDW 1317 van 23 februari, p. 4-5) heeft mijn idee bevestigd dat onze gemeenschappen steeds meer vervreemden van elkaar. Nooit was wielrennen zo populair in Vlaanderen... Nooit was er zo weinig interesse vanwege Brusselse (Franstalige) beleidsvoerders... Daar waar sport erom bekend staat mensen dichter bij elkaar te brengen (zie de olympische gedachte)... Verder een dikke proficiat voor uw gazet!
Carl France, Halle
Pesterijen Dit is een noodoproep in naam van elke ambachtsman uit de voedingssector. Ik stel me even voor: Johan Degroote, al 24 jaar slager in Molenbeek. Toen ik met de slagerij begon, waren er nog twintigduizend slagers in België; in 2009 waren dat er nog drieduizend, in 2010 nog 2.500 – met andere woorden: vijfhonderd per jaar die er de brui aan geven. De grootste reden daarvoor zijn niet de loonkosten of de administratie, maar de pesterijen van het federaal voedselagentschap. Dat zijn geen controles meer die ze uitvoeren, maar regelrechte pesterijen. Nieuw dit jaar is dat elke keer dat ze terugkomen, de verplaatsing – plusminus 250 euro – gefactureerd wordt. Dat belet hen niet steeds iets te vinden om te kunnen terugkomen: ja, echte pesterijen. De consument is daar ook de dupe van, twee keer zelfs. Eerst worden al die kosten in de voedselprijzen verrekend, wat ook onze competitiviteit doet dalen en de index doet stijgen, en die sterk overdreven controleurs worden ook nog eens gesubsidieerd met belastingsgeld. Nu al is één werknemer op de drie een ambtenaar. Nog meer controleurs en minder ambachtslui betekent dat elke zaak binnenkort een eigen controleur fulltime in dienst zal kunnen nemen. Dan wordt het pas echt plezant. Laten we duidelijk zijn: niemand is tegen controles zoals vroeger, daar wordt iedereen beter van. Maar als controles pure pesterijen worden uit winstbejag, dan zijn we ver van huis. Enkele voorbeelden. Bij mij zijn ze nu al voor de derde keer teruggekomen voor een fietshelm die tussen de verpakkingen lag. Een artisanale rookschouw, al
BDWOPINIE
honderdvijftig jaar vol van aroma’s, zou vuil zijn... Dan moeten ze de grotten van Parma ook afbreken! De blikopener was juist gebruikt voor tomatenpuree, dus moest hij onmiddellijk afgewassen worden. Een parmahesp op de toog: in Parma hangen ze tot 48 maanden bij 20 °C in een luchtvochtigheid van 60 procent, en in onze slagerij zouden ze niet buiten de koeling mogen... Wij werken acht uur per dag met een schoonmaakploeg. Ik nodig elke journalist uit om bij ons een kijkje te komen nemen en zelf eens vaststellingen te komen doen. Ik durf hier te spreken in naam van veel ambachten die er de brui aan hebben gegeven – en nog zullen geven – als dit pestgedrag van ‘het nieuwe Belgische Rode Leger’ (de verkapte vorm van communisme die België toch stilletjes aan wordt) aanhoudt. Zoveel papieren; hoe meer ministers van Administratieve Vereenvoudiging, des te meer papierwerk we krijgen. Zoveel regelgeving, gemaakt door mensen die er totaal geen voeling mee hebben, maar van op afstand van een ambachtelijke zaak een gesteriliseerd hospitaal willen maken. We zijn nog ettelijke jaren verwijderd van een Amerikaanse fastfoodmaatschappij, maar die zal er hoe dan ook komen als ieder ambacht dit verder moet ondergaan. En dat zou ik ten zeerste betreuren voor onze kinderen en kleinkinderen. Duizend faillissementen per maand, en daarbovenop nog eens degenen die gewoon stoppen omdat ze het zat zijn, al die werkgelegenheid die verdwijnt... Elke zelfstandige minder is weer een arbeider meer en een bedrijf vol werknemers minder. Wat die controleurs echter niet beseffen, is dat ze hun pensioen niet zullen halen. De meesten van het nieuwe Rode Leger zijn zo rond de 25 jaar, ze weten niet wat werken is; het enige wat ze kunnen, is met het opgeheven vingertje controleren, zoals thuis in hun designwoning. Als alle ambachten er binnen een tiental jaar mee gestopt zijn (en tegen het huidige tempo zal dat zo zijn), dan zullen ze alleen nog zichzelf kunnen controleren, want elk ambacht zal tegen dan allang buitengepest zijn.
Johan Degroote, Sint-Jans-Molenbeek
Energie(k) Als Vlaamse inwoner van Brussel ben ik zeer ontgoocheld dat een organisatie als Electrabel niet in staat is om de Nederlandstalige mensen in Brussel op hun eenmalige verzoek automatisch een Nederlandse versie van het blad Énergique te bezorgen. Bij elke nieuwe editie moet je dit, via een zonaal betalend telefoonnummer, speciaal aanvragen. Als er ongeveer 72.500 Nederlandstalige gezinnen zijn die de Franstalige versie krijgen, die dan ook automatisch de prullenbak in gaat, verkwist men dan niet een gigantisch pak geld, samen met de energie voor het drukken, het papier, het transport, de postbodes, de papierophaling en de recyclage? Kortom, als Electrabel zich een groen imago wil aanmeten, begin dan met deze verkwisting te stoppen en zorg ervoor dat de Vlaming zich niet als een tweederangsburger in zijn ‘eigen hoofdstad’ moet voelen. Bij dezen bestel ik graag mijn Nederlandstalige versie van Energique, Energiek. Alvast bedankt!
Dominik Struys, Laken
SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.
Burgermoeder door Anne Brumagne Een Belgische primeur: het Brussels parlement heeft een ordonnantie goedgekeurd die bepaalt dat er evenveel mannen als vrouwen op de kandidatenlijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen moeten komen. Bij de verkiezingen van dit najaar zal de maatregel nog niet van kracht zijn, wel bij de volgende in 2018. De indieners – zeven vrouwen en één man – hopen toch dat ook nu al zoveel mogelijk partijen met een ritssysteem op hun lijsten zullen werken, om een zo gelijk mogelijke verdeling tussen mannen en vrouwen in de Brusselse gemeenteraden te krijgen. In de huidige legislatuur is veertig procent van de Brusselse gemeenteraadsleden een vrouw. Een beter percentage dan Vlaanderen (33,4 procent) of Wallonië (24). De nieuwe ordonnantie zou dat percentage nog moeten verbeteren. Bravo voor de Brusselaars dus! Want ja, we kunnen nog veel palaveren over zin en onzin van quota en ritssystemen. Er zit wel wat in het antwoord dat eurocommissaris Viviane Reding begin deze week gaf, toen ze bekendmaakte dat Europa quota zal opleggen voor bestuursraden van Europese topbedrijven. Spontaan komt dat bedrijfsleven toch niet tot meer gendergelijkheid. Reding zei: “Ik hou niet zo van quota, wel van de resultaten die ermee worden bereikt.” Idem dito in de politiek. Het is en blijft een feit dat vrouwen, na lange jaren van aan de weg timmeren, in de politiek nog steeds niet helemaal voor vol worden aangezien. Waar blijft de eerste vrouwelijke commissievoorzitter? De eerste vrouwelijke premier van België? De eerste vrouwelijke minister-president van een regio? Waarom blijven vrouwen telkens opnieuw van die hoogste ambten uitgesloten? Niemand zal me er ooit van kunnen overtuigen dat vrouwen minder bestuurlijke kwaliteiten hebben dan mannen. En om die bestuurlijke kwaliteiten gaat het toch? Toch niet om het aplomb waarmee iemand in verkiezingstijd oneliners uit zijn mouw kan schudden? In deze legislatuur zijn drie van de negentien Brusselse burgemeesters vrouwen, twee mochten plaatsvervanger spelen. Het is geen schitterend cijfer (maar nog altijd beter dan in de twee andere gewesten). Hoe meer vrouwen in de gemeenteraad, hoe groter de kans dat er ook vrouwen schepen en burgemeester worden, posities waar ze ook echt mee het beleid kunnen bepalen. Het zou ook helpen als meer partijen een vrouw helemaal boven aan hun lijst zouden zetten, de plek die het meest uitzicht biedt op het burgemeesterschap. In de helft van de gemeenten een burgermoeder, het zou de normaalste zaak van de wereld moeten zijn.
EVA HILHORST
© JOS L. KNAEPEN
BDW 1319 PAGINA 18 - DONDERDAG 8 MAART 2012
VADROUILLE
90 jaar TOOTS
Het kan niet genoeg benadrukt worden wat voor een belangrijke plaats Toots Thielemans inneemt in de geschiedenis van de jazz. Zijn negentigste verjaardag is dan ook de perfecte aanleiding om hem nog eens uitgebreid in de kijker te plaatsen. Hiervoor sloeg zijn management onder leiding van Veerle Van de Poel de handen in elkaar met uitgeverij en evenementenbureau The Academy. Eerst en vooral zijn er acht concerten, waarvan een in Bozar. De verkoop ging midden februari van start en een aantal optredens is inmiddels al uitverkocht! Snel zijn is dus de boodschap. Er verschijnt ook een luxueus (drietalig) huldeboek met een biografie gekoppeld aan een uitgebreide reeks anekdotes over Toots door muzikanten die ooit het podium of de studio met hem deelden: Quincy Jones, Paul Simon, Billy Joel... Er worden heel wat foto’s, documenten en brieven uit Toots’ persoonlijke archief in opgenomen. Eind april is er dan de release van een gelimiteerde box (tweeduizend exemplaren) met een cd, een dvd en een extra boek. Ten slotte komt er begin september in Brussel een groots opgevatte multimediale tentoonstelling. En alsof dit nog niet genoeg is, worden er nog allerlei nevenactiviteiten georganiseerd. Zo brengt een bekend pralinehuis een geschenkdoos op de markt met de favoriete pralines van Toots inclusief cd, en wordt er een stadswandeling uitgestippeld rond het Brussel van Toots. De sleutel van Toots’ succes is uiteindelijk heel simpel: geen sterallures of kapsones, maar muziek recht uit het hart. “Wees jezelf, niet minder, niet meer,” zoals hij het zelf zegt.
DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK © PETER BIJL
BRUSSEL – Op 29 april wordt internationaal jazzicoon Toots Thielemans negentig. Het wordt een drukke verjaardag: op een persconferentie in het prestigieuze kasteel van Terhulpen kregen we te horen wat er allemaal op til staat.
Hoe geraak je in godsnaam aan een lift voor een caravan als je de taal niet spreekt? Tot in Oostenrijk kunnen Tjerk en Peter zich in het Duits uit de slag trekken; in Kroatië, Servië, Bulgarije en Turkije wordt de aaibaarheidsfactor van de hond Dachs in de strijd gegooid.
Theater > Tjerk Ridder en Peter Bijl maken van hun reis ‘theatrale roadmovie’
Met of zonder trekhaak, allemaal Europeaan
Georges Tonla Briquet
Toots op 9 mei in Bozar: reserveren uitsluitend op www.toots90.be ADVERTENTIE
Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap
✆ 0800-15045
alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30
Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be
BRUSSEL – Twee Nederlanders liften in 2010 van Utrecht naar Istanbul: de Turkse stad is die zomer Culturele Hoofdstad van Europa, de Domstad zou die titel graag krijgen in 2018. Autoloze Nederlanders zijn het, maar ze hebben wél een caravan. En dus is hun vraag, door heel Europa: “Hebt u toevallig een trekhaak voor ons?” Tjerk Ridder en Peter Bijl on the road, en straks in de Beursschouwburg.
I
n mijn caravan, cara-caravan, ben ik superman, super-superman! Oh jee... Zo denkt menig Nederlander. Onze noorderburen die zo krenterig zijn dat ze hun eigen huis mee op reis nemen? Het is een cliché als zovele andere waar we maar al te graag aan denken als er ons in de zomer op weg naar het zuiden weer eens een sleurhut passeert. Nu hebben de meeste Nederlanders die een caravan hebben, ook een auto om die caravan te trekken. Logisch, hoor ik u denken, maar in
de Beursschouwburg kunt u volgende dinsdag kennismaken met het project van twee autoloze Nederlanders die toch van Utrecht naar Istanbul getrokken zijn met hun caravan. Nu ja, de eerlijkheid gebiedt mij erbij te vertellen dat er ook een hond in het spel was. Sta me toe dit even te verduidelijken.
Reis door Europa in 53 etappes In januari 2010 staat singer-songwriter en theatermaker Tjerk Ridder met zijn autoloze
caravan in Utrecht op het Domplein. Hij heeft zijn hond Dachs meegebracht en een bordje met daarop ‘Trekhaak gezocht’. Het doel van de reis is de Europese hoofdsteden van 2010 aan te doen en te eindigen in Istanbul. Utrecht is de perfecte uitvalsbasis omdat de stad in 2018 ook graag de titel van Culturele Hoofdstad zou dragen. Tjerk heeft voor deze geïmproviseerde reis wel de hulp van anderen nodig. Alleen haalt-ie het niet. Al helemaal niet zonder trekhaak. Het enige wat Tjerk wil, is een lift voor zichzelf, zijn hond en zijn caravan. Op die manier wil hij inspiratie opdoen voor de muziek die hij maakt. Hij is niet echt een avonturier en hoopt onderweg mensen tegen te komen en ook een beetje zichzelf. Geef toe, het is een vreemde, ‘ongewone’ manier van reizen. De eerste etappe door Neder-
EET MEER HOUT! Er doen alarmerende berichten de ronde. Er zou steeds meer cellulose – houtpulp, dus – in ons eten gekieperd worden. Dat lijkt een ranzig idee, maar is het ook schadelijk? Nick Trachet zoekt het uit.
© JAJOUMI VOOR VOGUE
© NICK TRACHET
BDW 1319 PAGINA 19 - DONDERDAG 8 MAART 2012
ZINGEN IN DE O-O-OOOOPERA Wat een job toch, operazangeres! De Griekse Myrtò is in Brussel om in De Munt in de opera Rusalka te zingen. En tussendoor vond ze even tijd voor Zazie... LEES MEER OP PAGINA 28-29
LEES MEER OP PAGINA 23
het loskoppelen van de caravan nodigen ze de respectievelijke ‘trekkers’ uit in hun zithoek. Lekker gezellig wat kletsen bij een kopje koffi e of thee. Niet over koetjes en kalfjes, ho maar! Er wordt gepraat over het leven, over de liefde, over angsten en dromen. En over het verwezenlijken daarvan. Blijkt dat heel wat medemensen, mede-Europeanen, vaak dromen hebben die ze al jarenlang stiekem met zich meedragen. In de caravan wordt erover gepraat en er wordt een stappenplan besproken om die dromen waar te maken. Zodra dat plan uitgetekend is, wordt de droom ingeblikt. Er komt een vervaldatum op en het blik gaat mee
© REMCO TIMMERMANS
land verloopt vlot. In Essen in het Ruhrgebied klimt Peter Bijl aan boord. Het tweetal had elkaar eerder leren kennen via een ander cultureel project. Ze konden elkaars gezelschap en ervaring goed gebruiken. Peter zou oorspronkelijk maar een paar dagen meereizen, maar die paar dagen worden twee weken. Na die twee weken zwaait Tjerk Peter uit en gaat hij alleen verder. Oeps, alweer die dekselse hond vergeten. Die hield Tjerk uiteraard de hele tijd trouw gezelschap. Ik kom later nog op de hond terug. Als Tjerk in Midden-Duitsland ergens in de buurt van Würzburg aankomt, vriest het dat het kraakt. Het is min zeventien: niet meteen bevorderlijk voor de feestvreugde. Hij komt gigantisch vast te zitten. Letterlijk. Het lukt hem maar niet om een lift te pakken te krijgen. Hij staat op dat moment op het terrein van een desolaat Duits tankstation. Er zijn leukere plekken om stil te staan. Hij beslist om Peter weer aan boord te halen. Samen staan ze sterker. Op heel wat vlakken. Dat is meteen ook het motto van het hele project: je hebt anderen nodig om vooruit te geraken. De reis verloopt verder zonder veel incidenten. Ze krijgen het samen nog even moeilijk, in het zuiden van Servië, maar dan hebben ze al het vertrouwen van de vele kilometers die ze al liftend afgelegd hebben. Er komt hoe dan ook wel weer schot in de zaak.
met de weldoener naar huis. Daar kan hij of zij het een plaatsje geven. Ernaar kijken en opnieuw dromen, of ernaar kijken en de droom proberen waar te maken. Toegegeven, dat van die dromen klinkt wat klef, maar is het niet. Tjerk en Peter hebben ondertussen al heel wat mails gekregen van ‘trekvrienden’ die er iets van gemaakt hebben. Zo kregen ze na een halfjaar een mail van een fanatiek sporter, wiens droom het al altijd was om eens aan de Iron Man mee te doen. Dat de medaille binnen was, zei hij! En nog een van een wat oudere man die ervan droomde met een klein sportvliegtuig te kunnen vliegen. Hij vertelde trots dat hij weldra zijn eerste vliegles had.
Geven en nemen rekhaak? Qué? Was? Wieso? Schto? Ik zou het T nog hebben over Dachs, de hond. Die heeft een belangrijke rol gespeeld in het geheel. Want hoe geraak je in godsnaam aan een lift voor een caravan als je de taal niet spreekt van de mensen van wie je graag die lift zou krijgen? Tot in Oostenrijk konden de jongens zich met Duits uit de slag trekken, maar daarna, in Kroatië, Servië, Bulgarije en Turkije, werd het moeilijker. Hier komt Dachs op het toneel. Dachs is een allerschattigste teckel, met een hoge aaibaarheidsfactor. Mensen beginnen dus eerst met
de hond te praten en pas daarna met de baasjes. De overgang is dan, zo blijkt, iets makkelijker. Dan hoef je alleen nog maar naar de caravan te wijzen en het woordje trekhaak in het Bulgaars, Kroatisch, Servisch of Turks uit je strot proberen te krijgen, en voor je het weet, word je 250 kilometer mee op sleeptouw genomen. Het bleef overigens vaak niet alleen bij de lift. Niet zelden eindigde de trektocht met een kennismaking met de rest van het gezin of bij uitbreiding met het hele dorp. Er werd aangeboden om te blijven eten, te komen douchen... Trekhaak gezocht gaat over veel meer dan van Utrecht naar Istanbul liften met een caravan. T rekhaak gezocht is het bewijs dat Europa beter aan elkaar hangt dan we in deze tijden van eurocrisis vaak denken. Trekhaak brengt een bijzonder optimistische boodschap. Het gaat over openstaan voor elkaar, over menselijkheid, over elkaar helpen. Wat staat u te wachten in de Beursschouwburg? Een transmediale vertelling van een reis. Een roadmovie, maar dan op de planken, dat is het geworden. Want de inspiratie die Tjerk zocht, heeft hij gevonden en daarnaast nog veel, veel meer. Verwacht dus een muzikale reis en stel u open voor het ongewone. O ja, nog dit: of de hond komt, is niet bekend.
Nicky Aerts
Niet afhaken nderweg verandert het doel van de reis. Niet O zozeer wat de eindbestemming betreft – die is en blijft Istanbul –, wel wat het resultaat betreft. De jongens komen zoveel hulpvaardige, warme mensen tegen, dat ze besluiten iets terug te doen. Voor wat, hoort wat. Na
Tjerk Ridder (l.) met Dachs en Peter Bijl bij thuiskomst in Utrecht, na 53 trekhaken.
Trekhaak gezocht, 13 maart om 19.30 uur in de Beursschouwburg (Ortsstraat 20), gratis. Mede georganiseerd door het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. Na de show is er een debat over Europese dromen en grenzen met Jean-Jacques De Gucht en The Bear That Wasn’t (die rondtrok met zijn ‘365 dagen’). Trekhaak gezocht (boek/cd/dvd) van Tjerk Ridder en Peter Bijl is te koop in de boekhandel, of voor 27,50 euro (incl. verzendkosten) op www.shopcultuurbewust.nl. Meer op www.trekhaakgezocht.nl
BDW 1319 PAGINA 20 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Tentoonstelling > Nationaal Geografisch Instituut brengt eerste hommage aan Mercator
Van Mercator tot TomTom Vlaanderen en de wereld vieren dit jaar de wiskundige, kosmograaf, cartograaf en instrumentenbouwer Gerard de Kremer, beter bekend als Gerardus Mercator (5 maart 1512 – 2 december 1594). Voor zijn vijfhonderdste verjaardag zijn er tentoonstellingen, lezingen, congressen, workshops, concerten, publicaties, wandelingen, zoektochten, reizen en projecten, onder meer op de boot Mercator (www.mercator2012.be). Ook Brussel deelt in de feestvreugde: een hulde door kaartenverzamelaars vorige maandag aan zijn standbeeld op de Kleine Zavel en de expositie Een koninklijke bron voor Mercator in de Nassaukapel. In dit deel van de Koninklijke Bibliotheek (www.kbr.be) zijn van 27 april tot en met 29 juli originele plannen, (referentie)kaarten en de Mercator-atlas te bezichtigen. Als smaakmaker is er vanaf deze week tot eind mei ook de panelententoonstelling Mercator
© IVAN PUT
BRUSSEL – Precies vijfhonderd jaar na Mercators geboorte pakt het Nationaal Geografisch Instituut uit met een openluchttentoonstelling in de Abdij van Ter Kameren. Het digitale tijdperk wordt er gelinkt aan het werk van de Vlaamse cartograaf.
Ingrid Vanden Berghe (NGI): “Mercators wereldkaart uit 1567 heeft alles veranderd.”
1512 / ING-NGI 2012 op de binnenplaats van de Abdij van Ter Kameren. Initiatiefnemer is
Vandermaelen bewaart. Op de didactische panelen worden de referenties duidelijk gemaakt tussen de hedendaagse cartografie en haar toepassingen, gespiegeld aan het eeuwenoude erfgoed. Er zijn orthofoto’s die objectmetingen mogelijk maken, de low-air map voor militaire en civiele doeleinden die het NGI continu updatet, of toeristische en topografische producten die het NGI voor smartphone aanbiedt – telkens met een flashback naar het oerproduct uit Mercators tijd, waaruit alles voortkwam. Eén voorbeeld. De coördinaten op de wereldbol veranderen doordat de schollen verschuiven; na een aantal jaar zijn er dus herzieningen nodig. Ingrid Vanden Berghe, directeur-generaal van het NGI, licht toe: “Het bolmodel dat Mercator van de aarde had, is later verduidelijkt als een afgeplatte bol. Maar Mercator is wel dé referentie voor de overgang van een plaatsbepaling naar een plat vlak. Het gaat niet over de bepaling van de precieze plek waar men is, maar wel hoe die plek getekend wordt op een blad. Zijn ‘ontdekking’ was dat wie op een constante hoek tussen zeespiegel en sterren vaart, een rechte lijn kan uitzetten op papier. En bijgevolg op de aardbol een rechte lijn kon varen. Mercators wereldkaart uit 1567 veranderde alles: alle Europese vloten hebben van die technologie geprofiteerd.” De tentoonstelling maakt snel duidelijk dat er veel veranderd is in de manier van opmeten, maar dat zonder Mercator TomTom vandaag hopeloos zou verdwalen. Jean-Marie Binst
Mercator 1512 / ING-NGI 2012, tot en met het NGI, dat hier huist en dat historische kaar- 5 juni (gratis) bij het NGI, Abdij Ter Kameten van Mercator, Graaf de Ferraris en Philippe ren 13, 1000 Brussel, www.ngi.be
ADVERTENTIE
www.warmred.be
BEURS VOOR CREATIEVE VRIJETIJDSBESTEDING
Zaterdag & zondag !
Hall 7
15 18 03 2012 Info : 02 808 41 68 www.creativa-belgium.com
BDW 1319 PAGINA 21 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Een koortsdroom in het museum
TELEX VADROUILLE Afrikaanse kinderen spellen Gezelle
© DIETER TELEMANS
BRUSSEL – AfrikaSpelling, zo heet de Nederlandse-spellingswedstrijd voor Afrikaanse jongeren die zopas gelanceerd werd in de Sans Souci-bibliotheek in Elsene. “We willen het Nederlands van Afrikaans-Brusselse jongeren die in het Nederlandstalig onderwijs zitten, verbeteren en hen ook laten kennismaken met hun Afrikaanse roots,” legt initiatiefnemer Alain Mpetsi uit. Ter voorbereiding van de wedstrijd wordt zowel met teksten van Guido Gezelle en andere Vlaamse schrijvers en dichters gewerkt, als met vertaalde teksten van Afrikaanse schrijvers. Er is plaats voor 96 deelnemers tussen tien en vijftien jaar. Ze worden ingedeeld in drie
leeftijdscategorieën. In maart en april zijn er om de twee weken zaterdagse oefensessies in het Vlaams-Afrikaans Huis Kuumba in de Vredestraat. Daarna beginnen de schiftingen. Voor de finale, op 30 juni in het Vlaams parlement, zullen er nog zes jongeren overblijven. Zij zullen een reeks Nederlandse woorden hardop moeten spellen. De jury, onder leiding van politicus Wouter Van Bellingen, kiest dan per leeftijdscategorie een winnaar. Die wordt beloond met een geldprijs, een fototoestel, een filmabonnement, een woordenboek en het Groene Boekje. Meer informatie en (gratis) inschrijving op afrikaspelling@yahoo.nl of HUB 0484-14.92.79.
BRUSSEL IN DRIE KWARTIER
Praat
Muziek bij de Rubensen in het Museum voor Oude Kunst.
Geweest: op Museum Night Fever van de Brusselse Museumraad, zaterdag 3 maart.
achteraf
U kent ze wel, die fotosimulaties waarmee architecten de mensen warm willen maken voor hun nieuwe projecten. Het nog te verwezenlijken gebouw wordt dan afgebeeld temidden van het zonnige groen, en in de onmiddellijke omgeving lopen overal mooie mensen. Waar naartoe weten ze zelf niet, ze willen blijkbaar gewoon in de nabijheid van dat gebouw zijn. Brussel ziet er op sommige plekken en op sommige momenten uit als zo’n architectensimulatie, maar dan zonder zon, groen en mensen. Daar moest ik aan denken tijdens Museum Night Fever, de jaarlijkse museumnocturne voor jongeren, want toen was exact het omgekeerde aan de hand. Dan lopen er in de wijde omtrek van de Kunstberg op elke plek werkelijk zoveel mensen rond dat zelfs de architecten het beeld wat overdreven zouden vinden. Het was echt mooi om mee te maken: zoveel jonge en minder jonge mensen (veertienduizend), zoveel talen, zoveel kunst (24 musea) en zoveel medewerkers (vijfhonderd jongeren) om alles in goede banen te leiden. Zelfs kijken naar de bezoekers was een spektakel, zoals op de plek in het PSK waar de parcours van Cy Twombly en Per Kirkeby alleen door een glazen deur van elkaar worden gescheiden: kun je op een tentoonstelling bekijken hoe andere mensen een tentoonstelling bekijken. Actievoerders, directeurs en politici mogen zoveel musea terugeisen en bijverzinnen als ze willen, de Kunstberg is nu al een fantastische plek. In de Hortahal van het PSK hangt een fantastische grote luchtfoto van Brussel in de reeks 3 cities, waarop de kunstenaars (bureau Baukunst-Adrien Verschuere) alle paleizen, kantoren, stations en andere landmarks weg hebben gefotoshopt en vervangen door huizenrijen. Dat ze ook de Kunstberg hebben weggevaagd, is een vergissing. Straks zorgt de doorsteek van het PSK naar de archeologische site van de Koudenberg nog voor een extra dimensie. Tegenwoordig gaan mensen zelfs vrijwillig naar de Koninklijke Bibliotheek. Taggers en graffers legden er op deze avond hun
werk naast dat van geïnspireerde schrijvers van eeuwen geleden. Een van de ‘enfants des Marolles’ die aan het werk waren, noemde zich zelfs Bruegel. Misschien is de wereld toch nog niet naar de verdoemenis. Natuurlijk was het op sommige plekken ook wat kalmer. In het kleine Charliermuseum had je alle tijd om naar de treffende genretafereeltjes (‘Het mokken’, ‘De onderbroken lezing’) van Jean-Baptiste Madou te kijken. Mokkers zouden overigens kunnen opperen dat zo’n festivaldag een circus is. Dat eten, drinken en socializen er belangrijker zijn dan kunst. Ze zouden zich kunnen afvragen of een muziekband die folkliedjes speelt in de Rubenszaal van het Museum voor Oude Kunst, de schilderijen van Rubens een meerwaarde bezorgen, aangezien het publiek er de schilderijen zelfs letterlijk de rug voor moet toekeren. Anderzijds leken de goden en halfgoden op die schilderijen er wel schik in te hebben. De vragende uitdrukking op hun gezicht betrof niet langer het tragische tafereel op hun doek, maar het welgekomen verzetje in hun anders zo stille zaal. En deelnemers waren zeer zeker wel gekomen voor kunst. Nog in hetzelfde museum gaf een medewerkster aan wie maar wilde uitleg bij Rembrandts ‘Portret van Nicolaes van Bambeeck’. Stilstaan bij één werk is een perfect legitieme werkwijze. In het Museum voor Kunst en Geschiedenis (KMKG) in het Jubelpark zaten dan weer vier vrouwen erg lang voorovergebogen boven de grote maquette van het oude Rome. Een van hen leek de andere drie wegwijs te maken in dat verleden. In de shop van dat museum had zich een koppel voor ‘De zwanenstreling’ van Philippe Wolfers gezet, het majest ueuze beeld van een bronzen zwaan die zich rond een enorme, met riet versierde ivoren slagtand kronkelt. Het was in de KMKG, waar ook soundscapes door de zalen galmden, dat ik me even inbeeldde dat zo’n avond een avond als alle andere zou zijn. Dat dit de gang van zaken was: mensen liepen niet en masse door shoppingcentra, maar slenterden door musea tussen kunst van alle tijden en uit alle landen, waar ter plekke door hedendaagse kunstenaars nog wat kunst aan werd toegevoegd. Michaël Bellon
SINT-JANS-MOLENBEEK – La Fonderie toont ons waar we moeten kijken om te zien dat Brussel een straf industrieel verleden heeft. Vanaf deze maand zijn er weer allerlei thematische parcours te land en te water, soms zowel in het Nederlands, Frans als Engels. Nieuw is Bruxelles pour les (s)nuls voor wie Brussel wil leren kennen. Naast de namiddagtochten op woensdag en in het weekend zijn er nu ook wandelingen op donderdagavond die slechts drie kwartier duren. Afspraak in de Fabriekstraat, de Marol-
len, het Justitiepaleis of de Kleine Zavel voor een intense 45 minuten Brussel. Reserveren is het veiligst, maar je mag je ook na een ingeving nog naar de plaats van afspraak begeven. In het kader van BruseXes organiseert La Fonderie de komende weken voorts nog een conferentie en een tentoonstelling over Brusselse prostitutie, en een debat bij de documentaire Des hommes van Khristine Gillard, die prostituees laat praten over mannen en niet alleen over klanten. Meer op www.lafonderie.be. AD
ADVERTENTIE
© WWW.MARC-SLEEN.BE
BDW 1319 PAGINA 23 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Strip > Minder bekend werk in de kijker
BRUSSEL – Het Marc Sleen Museum pakt uit met een tentoonstelling over oude krantenstrips van Sleen. Bij wijze van voorsmaakje schotelen we u vandaag en volgende week twee originele gags voor.
tekenstijl. Zijn grappen hebben de tand des tijds doorstaan: zelfs nu zijn ze nog herkenbaar. De humor was ook redelijk vergaand voor die tijd.” In 1965 stapt Sleen over naar De Standaard en gaat zijn aandacht vooral naar Nero. Enkele andere striptekenaars, onder wie Jef Nys, zetten de Lustige Kapoentjes nog een aantal jaar voort, maar het succes dat Sleen met zijn kapoentjes oogstte, wordt niet meer geëvenaard. Ook Piet Fluwijn en Bolleke, een andere populaire gag waarmee Sleen al in 1945 begon, stopt ermee in 1965. Net zoals van de Lustige Kapoentjes verschijnen er later tien albums van. Lidewij Nuitten
Marc Sleen in ’t Kapoentje, nog tot en met 3 juni in het Marc Sleen Museum, Zandstraat 33-35, 1000 Brussel. Open van dinsdag tot en met zondag van 11 tot 13 uur en van 14 tot 18 uur. Meer op www.marc-sleen.be
‘Onze missie: jeugd warm maken voor klassiek’
Op donderdag 8 maart schotelt Classics Revisited voor de vijfde keer een mix van klassieke en moderne muziek voor. In het Koninklijk Conservatorium geven studenten jazz, kamermuziek en musical een concert, waarna bekende dj’s hun mengpanelen bovenhalen. “We reiken jongeren klassieke muziek aan door de link te leggen met wat hen interesseert,” zegt organisator Ben Van Beeck. “Zo maken we ze warm om zich 45 minuten open te stellen voor muziek die buiten hun leefwereld ligt. Studenten en min-26-jarigen die het concert bijwonen, kunnen dan ook gratis naar het feest.”
BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT
Cellulose Lezers stuurden mij alarmerende berichten. Er zou steeds meer houtpulp, cellulose, in ons eten gaan. Dat lijkt op het eerste gezicht choquerend. Maar is het ook erg?
Muziek > Op de grens tussen klassiek en modern
BRUSSEL – Een concert gevolgd door een afterparty: Classics Revisited laat jonge mensen klassieke muziek ontdekken.
Nick Trachet MARC SLEEN. © IVAN PUT
De tijdelijke tentoonstelling Marc Sleen in ’t Kapoentje laat u kennismaken met de Lustige Kapoentjes, Piet Fluwijn en Bolleke, Stropke en Flopke en vele anderen. Want wie dacht dat Marc Sleen enkel de bezieler van Nero is, heeft het flink mis: naast de bekende keizer bedacht de striptekenaar nog tal van reeksen. In 1945 gaat Sleen aan de slag als hoofdredacteur van ’t Kapoentje, de wekelijkse kinderbijlage van de krant Het Volk. “Hij tekende dat weekblad in het begin helemaal zelf vol met strips,” zegt Yves Kerremans van de Stichting Marc Sleen. “Het zijn misschien niet zijn bekendste werken, maar ’t Kapoentje was wel een belangrijk publicatieplatform voor Sleen. Op zijn hoogtepunt tekende hij zelfs negen reeksen tegelijk.” Vanaf 1950 tekent Sleen wekelijks een gag-pagina van de Lustige Kapoentjes, een reeks over vier vrienden en hun kattenkwaad. Vijftien jaar lang is Vlaanderen in de ban van Fonske, Bikini, Oscar en Lange So en hun fratsen met de wijkagent Champetter en slechterik Flurk. Kerremans heeft wel een verklaring voor het succes: “Sleen bracht een unieke combinatie van inhoud en
© NIC
K TR
ACH
ET
Het kapoentje in Marc Sleen
Classics Revisited begon als een gezamenlijk initiatief van de studentenvoorzieningendienst SOVEhB en het Koninklijk Conservatorium. Ondertussen zitten al verschillende Brusselse onderwijsinstellingen in de organisatie. Studenten organiseren zelf het evenement en kiezen de dj’s. Dit jaar staan er sets van Dunya, LeFtO en Lewis op het programma. “Tijdens het concert komt de link tussen beide stijlen al aan bod,” zegt Van Beeck. “Maar ook de dj’s laten zich inspireren door muziek van weleer. Dj Dunya brengt bijvoorbeeld electroswing en bij LeFtO hoor je duidelijk jazzinvloeden.” Om 19 uur gaan de deuren open. De organisatie mikt dit jaar op zo’n LN vierhonderd toehoorders. www.ritscafe.be
In alle planten, dus ook alle groente, zit cellulose. Bij gewone planten tot een derde van hun gewicht, zo lees ik, bij bomen tot de helft. Cellulose is daarmee de meest voorkomende stof in het plantenrijk. Ook sommige bacteriën (en dat zijn geen planten) maken cellulose. In een mens zit in de regel geen cellulose, tenzij nu en dan als splinter in uw vinger of voet. Cellulose zorgt samen met andere stoffen, zoals lignine, voor de stevigheid van een plant. Voor het skelet, zeg maar. De mens heeft die eigenschap gebruikt door houten huizen te bouwen, koord te slaan en papier te scheppen. We dragen kleren van cellulose (katoen, rayon...). Verder wordt er behangerslijm mee gemaakt en ook alcohol en films of brilmonturen (celluloid). Maar opeten? Op een houtje moeten bijten betekent dat men niets te eten heeft. Het idee dat we houtpulp of papier in ons eten verwerkt zouden zien, klinkt onsmakelijk. Wij, dieren, kunnen geen cellulose verteren. Mensen hebben daar een oplossing op gevonden: we houden planteneters zoals koeien en schapen. Die kunnen ook geen cellulose verteren, maar hebben daar op hun beurt een oplossing voor: in hun grote maag (pens) kweken ze bacteriën, en die kunnen wél houtpulp verteren. De koe eet dan de bacteriën op, de mens eet de koe en iedereen tevreden, zelfs de bacteriën. Een andere houtverteerder is de paddenstoel. Die kweken we ook op oneetbaar plantenmateriaal, en dan smullen we later van een toast aux champignons. Maar houtvezels, zo onthouden we, daar hebben we zelf niets aan in ons voedsel, tenzij als structuur. Zonder vezels zou al ons eten soep en puree zijn. De voedingsindustrie vond cellulose anders wel interessant. Het spul kost niet veel en heeft andere interessante eigenschappen. Al spoedig werd het gezuiverd en gebruikt als toevoegsel, hulpmiddel in ons bewerkt eten. Ik lees erover in een boek over zulke ‘additieven’. Cellulose staat op verpakkingen vermeld als E460. Het bestaat in verschillende vormen en wordt onder andere vermeld als ‘vulmiddel
zonder voedingswaarde’, ‘stabilisator voor emulsies die verhit worden’ ,..., ‘verbetert de structuur’, ‘verdikkingsmiddel’. In mensentaal: men kan er duurdere ingrediënten goedkoop mee aanlengen zonder enige voedingswaarde toe te voegen, en het zorgt er ook voor dat het toegevoegde water (een nog goedkoper vulmiddel) niet wegloopt tijdens het bakken. Zoiets vind ik niet fraai. Het is – letterlijk – pulp in ons voedsel draaien. Wie het gul gebruikt, zou zich moeten schamen. Nu zitten ze in de industrie wel met een dilemma. De voorbije jaren hebben ze ons een vetvrees aangepraat. Alles moest ‘light’. Maar als ze twintig procent vet uit de paté halen, dan moet er iets anders in de plaats, anders kunnen ze u minder verkopen, en dat doen handelaars niet graag. Zetmeel (bloem) of suiker is dan een goedkoop alternatief. Maar vandaag wil iedereen ook nog eens minder koolhydraten (‘low carb’). Dat wordt dus moeilijk! De jacht op neutrale vulstoffen, die niet verdikken en ook niet schadelijk zijn, is open. ‘Uitleggen’ is een van de grootste roepingen van de marketingbusiness. We eten te veel, niet? Welnu, als we in uw dagelijkse brood of gehakt genoeg zaagmeel draaien, dan is dat goed voor uw gezondheid. Neen, wat zeg ik, dan is dat goed voor de toekomst van onze planeet! Want dan eet u ook minder vlees en andere ‘onduurzame’ stofjes. Iedereen wordt met andere woorden beter van zaagsel op zijn bord! Baat het niet, dan schaadt het zeker niet. En dat het vooral goed is voor de portemonnee van de fabrikant, vergeten ze er graag bij te vermelden. Dus las ik in de Wall Street Journal (neen hoor, niet de papieren versie) dat het gebruik van cellulose in verwerkt voedsel sterk in opmars is. Voedsel mag tegenwoordig niet vet zijn, maar moet toch smeuïg zijn. Met extra cellulose schijnt dat te lukken. Zo gaat het (toch minstens in de US) in roomijs, waar uiteraard niemand er nog room in wil, maar wel wil dat het romig smaakt. Het gaat in geraspte kaas, tegen het plakken. Het gaat in korstjes op de fi shsticks, het gaat in alles waarin ‘meer vezels’ worden aangeprezen, zoals melkdrankjes en yoghurt. Het mag gebruikt worden in bioproducten. Niet zo vreemd, tenslotte propt men in ons bruin brood toch ook zemelen en volkorengraan, wat vooral extra cel-
Als ze twintig procent vet uit de paté halen, dan moet er iets anders in de plaats, anders kunnen ze u minder verkopen, en dat doen handelaars niet graag lulose is. Cellulose gaat nu ook meer en meer naar China, want de vraag naar fabrieksvoedsel stijgt ook daar zienderogen. Ik voel mij daar niet wel bij. Slinks ons kwaliteitsvoedsel aanlengen en verdunnen met praatjes van gezondheid en duurzaamheid is volgens mij oneerlijk. Veel liever zou ik zien dat men vrij en open nieuwe vormen van snacks zonder enige voedingswaarde creëert, maar die wel wat voldaanheid in de maag geven. Snoepjes waarna men de tanden niet hoeft te poetsen, want niet smeltend in de mond en zoet van de stevia, of zoiets. Waarom geen krant die we daarna kunnen opeten? Wees toch eens creatief, voedselontwikkelaars, in plaats van zoveel energie te verspillen in het om de tuin leiden van de brave consument. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet
BDW 1319 PAGINA 24 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Abdul Hadi Turkmani (r.): “Bij mijn eerste asielaanvraag, in Nederland, heb ik niet de waarheid verteld over de beladen geschiedenis van mijn familie.”
© MARC GYSENS
Abdul Hadi Turkmani, uitgeprocedeerd asielzoeker
‘In Afghanistan riskeer ik de dood’ BRUSSEL – “In 2008 heb ik me tot het christendom bekeerd. Moslims behandelen me nu als een melaatse, een stuk vuilnis. ‘Hadi is kaffer. Hadi zus, Hadi zo.’ Als ik nu naar mijn vaderland gerepatrieerd zou worden, dan wacht me daar nog erger. Wellicht de dood.” Abdul Hadi Turkmani is Afghaan. Na bijna zes jaar tussen hoop en vrees heeft Vreemdelingenzaken hem gesommeerd om per 9 februari het land te verlaten.
I
n 2006 vluchtte Abdul Hadi Turkmani naar België. Nu, zes jaar later, heeft hij het bevel gekregen het land te verlaten en geen voet meer in een Schengenland te zetten. De Raad van Vreemdelingenbetwistingen heeft zijn verzoekschrift tot hoger beroep tegen een weigering van de vluchtelingenstatus en een weigering van de subsidiaire beschermingsstatus afgewezen. Toch is Abdul Hadi Turkmani hier nog altijd. De vraag is: hoe lang nog? 2001 is het jaar waarin Turkmani, toen een jonge man van 28, voor het eerst zijn door geweld en lijden geplaagde land ontvluchtte. Hopend op een beter leven in het Westen. “Het einde van de Taliban was in zicht, maar de strijd was nog lang niet gestreden. Ze voerden
in onze regio, Turkman in de provincie Parvan, raids uit op dorpen. Om jonge mannen te ronselen om te vechten, om vuurwapens en springtuig te verstoppen. Ik woonde bij mijn oom. Toen ik hoorde dat ze ook achter mij aan zaten, ben ik naar de bergen gevlucht. Mijn oom heeft me vervolgens over de grens gevoerd. Zo ben ik via Oezbekistan, Kazakstan, Rusland en een aantal Oost-Europese landen in Nederland beland. Na een reis van bijna twee maanden.” In Nederland diende Turkmani onmiddellijk een asielaanvraag in. “Maar daarin heb ik niet de waarheid verteld over de beladen geschiedenis van mijn familie. Mijn vader, die rechten had gestudeerd aan de universiteit van Kabul,
was lid van de Democratische Volkspartij van Afghanistan. Toen Hafizullah Amin en Nur Muhammad Taraki aan de macht kwamen (in 1978, red.) en de Democratische Partij werd geviseerd, zijn we van Kabul naar de regio Turkman gevlucht. Daar vroegen de lokale moedjahedien (opstandelingen, red.) vader mee actie te ondernemen tegen het regime. Dat heeft hij negen maanden lang gedaan. Met het aantreden van president Barbrak Karmal zijn we teruggekeerd naar Kabul. Daar heeft vader een café geopend en begon hij ook te werken voor de Democratische Volkspartij, in Divisie 1 in de regio Dane Charman. In 1988 werd de regio Turkman hevig gebombardeerd door de Sovjets. Mijn vader werd door velen daarvoor met de vinger gewezen. Hij kende de regio goed en werd er daarom van verdacht informatie doorgespeeld te hebben.” In 1989 trokken de Sovjets hun troepen terug. President Najibullah, die beschouwd werd als de zetbaas van Moskou, bleef aan de macht. “We voelden ons toen relatief veilig in Kabul, ook na de val van Najibullah in 1992 en diens vlucht naar de VN-compound. Maar toen vier jaar later de Taliban aan hun opmars begon-
nen, werd ons leven een hel. Midden ’96 zijn mensen ons zelfs thuis komen aanvallen met messen. Die aanval hebben we gelukkig overleefd. Toen de Taliban enkele maanden later Kabul innamen, de immuniteit van de VN-gebouwen schonden en Najibullah opknoopten, zijn we gevlucht naar Turkman, waar we konden rekenen op de steun van mijn oom. Twee maanden later is mijn vader weer naar Kabul vertrokken met de bedoeling het land te verlaten, en sindsdien heb ik niets meer van hem gehoord.” “Welnu, dat hele verhaal heb ik voor de Nederlandse overheid verzwegen, omdat andere vluchtelingen in het centrum me op het hart hadden gedrukt dat ik anders als oorlogsmisdadiger beschouwd zou kunnen worden.” Het werd een odyssee door opvangcentra verspreid over heel Nederland. Groningen, Maastricht, Eindhoven... “Na drieënhalf jaar is mijn asielaanvraag afgewezen. Ik werd opgepakt en belandde in het uitzetcentrum van Schiphol. Drie maanden heb ik daar verbleven. Een vreselijke periode. Het is daar als een gevangenis, we werden behandeld als misdadigers. Ik heb er zelfs een maand lang opgesloten gezeten in
BDW 1319 PAGINA 25 - DONDERDAG 8 MAART 2012
een cel, zonder enig contact met anderen, zonder zelfs maar één keer gelucht te worden. 24 uur op 24 alleen in mijn kamertje. Uiteindelijk ben ik op 5 september 2005 gerepatrieerd. Bijna twee maanden later is brand uitgebroken in het uitzetcentrum. Balans: elf doden. Ik heb dat in Afghanistan op televisie gezien. Het heeft me danig slag gebracht. Angst, stress, slapen kon ik nog amper.”
Nieuw geloof In Kabul heeft Turkmani – de rest van zijn familie was uitgezwermd – naar eigen zeggen tien maanden lang ondergedoken geleefd bij een tante. “Ik werd nog altijd geviseerd vanwege vaders verleden.” “In 2006 ben ik dan naar België gevlucht. Ik was bang, heb bij mijn eerste asielaanvraag niets gezegd over de periode in Nederland, omdat het in mijn nadeel zou kunnen spelen. Dus heb ik een verzinsel opgedist. Verteld dat ik in die periode in Kabul was, dat ik daar onder meer seksuele betrekkingen had met de vrouw van een extremistische moslim met een belangrijke politieke functie. Ik kampte ook nog steeds met grote angsten, had constant begeleiding van een psycholoog nodig. Pijn in
“Zeker, opportunisme heeft meegespeeld toen ik me liet dopen. Maar in de Iraanse kerkgemeenschap van Heembeek ben ik mijn nieuwe geloof helemaal gaan omarmen” borststreek, aan de schouder, lage bloeddruk.” Turkmani’s eerste asielaanvraag werd afgewezen, een tweede – in 2007 – ook. In 2010 diende hij een derde aanvraag in, waarin hij verklaarde dat alles wat in de twee vorige asielaanvragen aan bod kwam, geschrapt mocht worden. Dat hij de waarheid zou vertellen. Dat hij ondertussen de islam had afgezworen en zich tot christen had laten dopen. Daarbij legde hij onder meer een document voor van zijn repatriëring uit Nederland, een doktersattest dat bevestigt dat hij messteken had gekregen, een verklaring van een Nederlandse ex-collega van zijn vader, samen met de partijkaart en foto’s van zijn vader. Twee brieven ook van de pastoor van de Iraanse
kerkgemeenschap in Neder-Over-Heembeek. “Ik kwam voor het eerst met het christelijke geloof in contact in het Klein Kasteeltje. Door een Afrikaanse vrouw, Emanuelle, die er altijd kwam. Maar geboeid geraakte ik pas echt toen iemand uit Iran, Ali Rezha, met mij over Christus sprak. Zo ben ik bij het protestantse Praise Center in de Gheudestraat in Anderlecht beland, waar ik me in 2008 heb laten dopen. Opportunisme heeft toen meegespeeld, dat geef ik toe, maar nadat ik in contact was gekomen met de Iraanse kerkgemeenschap in Heembeek, ben ik mijn nieuwe geloof helemaal gaan omarmen. Ik heb er prachtige mensen leren kennen, veel nieuwe vrienden gemaakt. Het heeft me nieuwe kracht gegeven, met mijn gezondheid is alles goed nu. Het heeft me ook doordrongen van het feit dat liegen uit den boze is. Ik ben echt veranderd.”
FREDDI SMEKENS Stoem stoen
H
et moet wel peur tooval zaain, waarde lezer. Maar toch loop ik al een tijd met het idee rond om het over onze Brusselse uitdrukking, jawel, stoem stoen te hebben. Het toeval bestaat er nu in dat het just ne Franse stoeme film es dee den Oscar wint. Dat alles zet mij aan tot een greintje nadenken over het onderwerp van deze Brusselse Rubriek. In die zin namelijk dat ons Brusselse woordje stoem af en toe met het Algemeen Nederlandse dom wordt verward. En ik leg hierbij wel de nadruk op ‘af en toe’. Of, anders gesteld, van taaid tot taaid. Neem nu de uitdrukking ne stoemerik. Daarmee verwijst men, om het met een eufemisme te zeggen, naar een persoon dee ni van de slumste es. En dat iedereen af en toe over onze medemens een subjectief oordeel klaar heeft, laat ik hier zelfs niet in het midden. Terloops graag even terug naar het medium film. Iemand die het ongetwijfeld kan weten, maakte mij onlangs attent op een merkwaardige evolutie in onze moedertaal. Ik verklaar me even nader. De term stomme film zou in het Nederlands vervangen worden door stille film. Ik spreek mij hier verder niet uit over die aanpassing, noch over de draagwijdte ervan. Mo ik wil er wel baa zegge da we in het doegelaaiks leive ne stoeme en duuve nooit zullen associëren met iemand die dom is. Nateurlaaik zulle er altaaid wel stoemerike zaain dee da wel doon. Maar hun aantal grenst gelukkig aan nul. Stoem in de betekenis van ‘stil’, dus. Masscheen ben ik van maain onderwerp on ’t afdwoele, waarde lezer, mo da’s na iene ki de beste maneer vè on de fond van de faaite te komme. Vandaar graag even terug naar onze Brusselse uitdrukking stoem stoen. Als duidelijkste omschrijving zou ik willen meegeven: “Ik sta zonder woorden.” En hier nemen de verwondering, het ongeloof en eventueel ook de verbijstering de bovenhand. Maar er is natuurlijk meer dan in sommige gevallen niets meer te kunnen uitbrengen. Niet dat zo’n situatie altijd negatief hoeft te zijn. Zo kan men ook van iets moois of
Pashtun en Hazara Het heeft niet mogen baten. Meer nog, ondertussen heeft Turkmani’s bekering ervoor gezorgd dat hij als een melaatse wordt behandeld door vroegere vrienden. “Bewijzen kan ik het niet, maar ik denk dat de Afghaanse tolk, die me toegewezen is door het Commissariaat-Generaal voor Vluchtelingen en Staatlozen, heeft gelekt. Ikzelf ben zeer discreet geweest, mijn vrienden ook. De tolk is Pashtun, ik ben Hazara. De Pashtun zijn soennieten, de grootste etnische groep van Afghanistan. Ze hebben door de geschiedenis altijd problemen gehad met de Hazara, een etnische minderheid van grotendeels sjiieten. Het gevolg was veel bloedvergieten.” “Al de moslimvrienden die ik in het Klein Kasteeltje had, hebben mij ondertussen laten vallen omdat ik bekeerd ben. Anderen ook. Christenen werken ondergronds in Afghanistan, maar dat zou voor mij geen optie zijn. Omdat de politie daar ongetwijfeld al op de hoogte is van mijn bekering. Ik vrees er opgesloten te worden of, erger, gedood te worden. Ik weet echt niet meer van welk hout pijlen te maken.” Tot zover Turkmani’s relaas, zoals ik het bijeen gesprokkeld heb, uit officiële documenten, uit wat hij me vertelt in gebroken Nederlands, thuis bij een Iraanse vriend die lid is van zijn kerkgemeenschap. Heeft hij dan niet gelogen? Zeker. Is enig opportunisme hem niet vreemd geweest? Volgens het CommissariaatGeneraal voor Vluchtelingen en Staatlozen is hij ‘niet doorleefd genoeg’ in zijn geloof. Het verandert niets aan het gevaar dat Turkmani in Afghanistan mogelijk loopt door dat nieuwe geloof. En bovendien is en blijft het een feit dat hij wordt uitgewezen naar een land dat nog steeds allerminst stabiel is. Stof tot nadenken. Karel Van der Auwera www.brusselnieuws.be/ingesprekmet © MARC GYSENS
Thuis bij een Iraanse vriend (l.). Turkmani: “De Iraanse christelijke gemeenschap heeft me nieuwe kracht gegeven. Met mijn gezondheid is alles goed nu.”
overweldigends stoem stoen. Wanneer dat gebeurt, is het wel belangrijk zo vlug mogelijk zijn of haar gedachten bij elkaar te scharrelen en de nodige felicitaties of emoties te uiten. “Wa da ni altaaid gemakkelaaik es,” zal de lezer terecht opmerken. Het zij zo. We hadden het net over verwondering. Zonder echt een kenner te zijn, wil ik toch even aanstippen dat ik stoem stoen altijd in de ogen van baby’s en stokoude mensen heb kunnen aflezen. Masscheen heit dat allemoe te moeke mè het stoem stoen en de verwondering van komme en goen, wie zal het zeggen, waarde lezer? Het mag niemand verwonderen dat ik over stoem stoen nog even wil doordrammen. Ik heb stoem stoen altijd als een schitterend gevoel ervaren, en ik zal zeker niet de enige zijn. Hier gaan we dan. Neem nu de uitspraak “Ik stoen van niks nemi stoem!” Heeft die te maken met een zekere gelatenheid? Of hebben we misschien te maken met een persoon dee alles al gezeen heit? Moeilijk om daar een oordeel over te vellen. Maar ook hier moet men iedereen het voordeel van de twijfel gunnen. Af en toe probeer ik mij iemand voor te stellen dee nuut ni stoem stoet, zeulfs ni van zaain aaige. Naar mijn gevoel hoeft het dan niet per se te gaan over een buitenaards wezen, maar het heeft zeker wel iets droevigs. Stel nu dat men iemand ontmoet die men al jaren uit het oog verloren is. Volgens mij past dan één uitdrukking niet, namelijk: “Awel, ik stoen stoem da ’k aa zeen.” Bij een ontmoeting is het gepast ni stoem te stoen. Ik geef de lezer graag mee dat het niet altijd gemakkelijk is om een equivalent te vinden. Persoonlijk zou ik terugvallen op het meer cordiale “Ge stoet nog ni stoem van ma te zeen?” Op die manier sluit men in zekere zin de cirkel. Het mooie aan wat voorafging, is dat niemand van ons ooit zal kunnen voorspellen woe we de volgende ki stoem van zulle stoen. En gelukkig maar, zou ik zeggen. Ik hem na veul auver stoem stoen geschreive. Naa stoen ik toch neki stoem woe da ’k de noste ki goen baa stil stoen.
REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Elsene, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be, www.bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels hoofdstedelijk gewest. Rest van België 15 euro per jaar; rekeningnummer 424-5529822-66 van vzw Brussel Deze Week. Buiten België 25 euro per jaar. DISTRIBUTIE EN PROMOTIE Ute Otten (ute.otten@bdw.be), Lien Annicaert (lien.annicaert@bdw.be), Paul De Weerdt. RECLAME IN BDW Rika Braeckman (rika.braeckman@bdw.be), 02-226.45.41, 0477-97.21.27, fax 02-226.45.69. OPLAGE 70.490 exemplaren. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne (anne.brumagne@bdw.be). EINDREDACTIE Katrien Stroobants (katrien.stroobants@bdw.be). REDACTIE Jean-Marie Binst (jeanmarie.binst@bdw.be), Christophe Degreef (christophe.degreef@bdw. be), Bettina Hubo (bettina.hubo@bdw.be), Patrick Jordens (patrick.jordens@bdw.be), Steven Van Garsse (steven.vangarsse@bdw.be), Danny Vileyn (danny.vileyn@bdw.be). REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele (isabelle.devestele@bdw.be), Gerd Hendrickx (gerd.hendrickx@bdw.be). MEDEWERKERS Michaël Bellon, Lieven Bulckaert, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, Freddi Smekens, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. VORMGEVING Peter Dhondt (peter.dhondt@bdw. be). FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh (manu.dehertogh@bdw.be). VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Marijke Vandebuerie (marijke.vandebuerie@bdw.be). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie. ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).
BDW 1319 PAGINA 26 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Squash > Stefan Casteleyn mist zeventiende Belgische titel door knieblessure
‘Ik geef mijn titel niet zomaar af’ BRUSSEL – Wereldtopper Stefan Casteleyn (38) is vergroeid met zijn squashracket. Maar liefst zestien Belgische titels staan er op zijn naam; de zeventiende laat even op zich wachten door een knieblessure. Na een paar jaar Los Angeles is hij terug en opent hij een squashclub in Boom. “De beste club van België willen we worden. Maar dat zal wel geen probleem zijn.” “Het was sportdag op mijn vaders werk, en mijn broer en ik moesten mee omdat er geen babysit was,” vertelt de Brusselaar Stefan Casteleyn. “We zijn dan maar beginnen squashen en zijn nooit meer gestopt. Ik was toen acht en speelde al een drietal jaar tennis.” Het voordeel van vroeg beginnen is volgens Casteleyn dat je als kind nog niet de kracht hebt om veel fout te doen. Je leert een techniek aan, gebaseerd op minimale kracht. Begin je later, dan neemt de kracht het over en is het moeilijker om techniek aan te leren. De basis kreeg hij bij squashclub Flanders Gate. “Ik ging naar het Koninklijk Atheneum Brussel, de club was net om de hoek. Als de school om drie uur uit was, trokken we meteen naar de zaal. Meestal bleven we er tot tien uur ’s avonds, tot onze vader na zijn werk zelf had gespeeld. Mijn broer is twee jaar ouder: ik wou hem steeds kloppen, en hij wou niet van mij verliezen. We maakten elkaar sterker.” “Toen ik elf was, schreef onze vader ons in voor het Belgisch kampioenschap. Hij waarschuwde wel meteen dat we niet moesten komen wenen, we zouden wellicht toch verliezen. Maar: niets daarvan! Ik werd meteen Belgisch
Stefan Casteleyn: “Als de school om drie uur uit was, doken we meteen de squashzaal in. Meestal bleven we er tot tien uur ’s avonds, tot onze vader na zijn werk zelf had gespeeld.”
Boek > Waarom kwetsbare jongeren baat kunnen hebben bij vechtsport
Vechtsport als vliegenvanger BRUSSEL – De sociale meerwaarde die vechtsporten kunnen bieden, krijgt steeds meer aandacht. Het boek Vechtsporten met een + gaat na hoe kwetsbare jongeren extra kansen (kunnen) krijgen. “De ‘hardere’ vechtsporten worden dubbelzinnig behandeld,” vertelt sportdeskundige Marc Theeboom (51), die het boek schreef samen met zijn VUB-collega, de agoge Ellen Verheyden. “Aan de ene kant is men argwanend omdat men ervan uitgaat dat ze te veel agressie teweegbrengen. Het zwarte schaap van de sport, zeg maar. Aan de andere kant worden die sporten steeds meer aangewend om sociale meerwaarde bij kansengroepen te creëren: aan de persoonlijkheid werken, sociale vaardigheden ontwikkelen.” De auteurs brengen in hun boek onder meer een overzicht van initiatieven uit binnen- en buitenland, de do’s & don’ts en ook verschillende aanbevelingen. Kant-en-klare oplossingen staan er niet in. “We hangen een genuanceerd
beeld op. Het is niet zo dat als je kwetsbare jongeren laat boksen, al de problemen weg zijn. Het kán wel, maar onder bepaalde voorwaarden. Je moet de jongeren begeleiden en je moet betrokken zijn. Het is zeker geen wondermiddel, eerder een vliegenvanger. Via de sport wil je ze vastkrijgen en moet je hen, vaak onbewust, zaken bijbrengen en vaardigheden laten ontwikkelen. Zo is er bijvoorbeeld een initiatief in Antwerpen waar bestaande clubs met veel allochtone leden ondersteuning krijgen. Ze kunnen rekenen op de expertise van mensen uit de jeugdsector. In Brussel zou dat evengoed kunnen. Er zijn hier al wat projecten, maar er is nog meer ondersteuning nodig.” De auteurs willen met hun boek ook wegen op het beleid en twee werelden met elkaar in contact brengen. “Het jeugdwerk en de sportsector zijn twee verschillende werelden, maar
“Boksen lost niet in één klap alle problemen op, maar...”
© MARC GYSENS
ze kunnen veel van elkaar leren. Die meerwaarde willen we tonen, en zo ook het beleid overtuigen. Sommige gemeenten willen vechtsportclubs niet steunen omdat ze alleen de agressie zien. Voetbal is maatschappelijk aanvaard, boksen veel minder. Maar ze hebben allebei evenveel potentieel om een sociale meerwaarde te bieden aan jongeren.” Volgens Theeboom gaat het verder dan de vechtsporten. Nieuwe straatsporten kunnen hetzelfde effect hebben. Het beleid mag niet alleen vasthouden aan de traditionele sporttakken, maar moet met zijn tijd evolueren. “Als je de jongeren via die vaak hardere sporten kunt aanspreken, doe dat dan. Hecht een grotere waarde aan sport, naast gezondheid bijvoorbeeld. Kom in hun leefwereld.” De eerste stap om de bevoegde overheden te betrekken, is vorig jaar gezet. Theeboom en verantwoordelijken van de verschillende vechtsporten hadden toen een rondetafel met Vlaams minister van Sport Philippe Muyters (N-VA). “Het viel toen toch wel op dat binnen die vechtsportwereld veel onderlinge misverstanden heersen. Hopelijk zetten we nu een volgende stap, op weg naar een volwaardig beleid.”
Tim Schoonjans
Marc Theeboom en Ellen Verheyden, Vechtsporten met een + – Extra kansen voor kwetsbare jongeren, uitg. ASP/VUBPress/UPA, 238 p., 24,95 euro
BDW 1319 PAGINA 27 - DONDERDAG 8 MAART 2012
kampioen, en gemakkelijk.” Sindsdien rijgt Casteleyn de titels aan elkaar; op zijn zestiende was hij al nationaal kampioen bij de senioren. Op zijn veertiende moest hij overstappen naar squashclub Belgica. “De Australische eigenaar van Flanders Gate was een goede speler die tegen de veertig liep. Toen we tijdens een wedstrijd eens tegenover elkaar stonden, ging het mis. De match was heel close en hij heeft zich uit frustratie niet in bedwang kunnen houden. Hij speelde enorm fysiek en sloeg mij ook met zijn racket. Mijn vader heeft de match toen vroegtijdig stopgezet.”
High society Op zijn zestiende werd Casteleyn door zijn moeder voor de keuze gesteld: school of squash. “School was een formaliteit, iets wat moest, maar echt goed liep het niet. Het gebeurde dat ik een maand weg was om in
“Squash is in Amerika een sport voor de high society. Om bij een club aan te sluiten, moet je heel veel geld hebben, meer dan voor golf”
Amerika vier toernooien te spelen. Op school moest ik me steeds verantwoorden, het werd me niet in dank afgenomen. Ze waren dan ook blij toen ik vertrok. Maar goed, ik heb geen diploma en daar heb ik spijt van. Bij mij is dan nog alles goed gelopen, maar ik besef dat niet iedereen dat geluk heeft.”
Casteleyn werd jarenlang financieel gesteund door zijn familie. “Je moet je via allerhande toernooien opwerken. Daarvoor moet je jaarlijks op een dertig- à veertigduizend euro rekenen. Zodra je goed geplaatst bent op de wereldranglijst, kun je jezelf verkopen aan clubs. Ik speelde tegelijkertijd de Belgische, Nederlandse, Duitse en Franse competitie. Dat was combineerbaar omdat in die landen op andere dagen wordt gespeeld. Daarnaast speelde ik individueel over heel de wereld.” “Mijn hoogtepunt was de halve finale op het WK in 1998. Mede daardoor werd ik zevende op de wereldranglijst. Ik was er geraakt zonder al te veel te doen, maar daarna is het nooit meer zo goed geworden, terwijl ik tien keer harder voor mijn sport leefde en veel meer trainde.” Op zijn 27ste verhuisde Casteleyn met zijn (ondertussen ex-)vrouw naar Los Angeles, een op squashvlak totaal onderontwikkelde stad. Hij had het er moeilijk. Op zijn 29ste dwong een dubbele hernia hem bovendien te stoppen met squash. “Ik ben dan een paar jaar coach geweest, eerst freelance en dan vast bij een club. Nu moet je weten dat squash in Amerika wordt beschouwd als een sport voor de high society, voor de elite. Om bij een club aan te sluiten, moet je heel veel geld hebben. Het staat er zelfs boven golf. Elke golfclub heeft ook een squashzaal, voor ’s winters. Iedereen op Wall Street squasht.” In 2011 kreeg Casteleyn de smaak te pakken om nog eens te pieken. Hij maakte zich klaar voor het WK in Rotterdam, maar tijdens de voorbereiding liep hij een kraakbeenletsel aan de knie op. Daardoor miste hij het Belgisch kampioenschap. Pas in september zal hij weer kunnen squashen. “We zien wel of ik tegen dan nog op hoog niveau sta. Ik zal alvast aan het Belgisch kampioenschap blijven deelnemen tot ik verslagen word. Als ze me kloppen, dan stop ik. Ik geef mijn titel niet zomaar af.” En verder? “Samen met mijn broer en mijn moeder heb ik een zaal overgenomen in Boom: Casteleyn Squash heet die nu. Ons doel is nu de beste club van België worden, maar dat zal geen probleem zijn.” Tim Schoonjans
Lopen in alle vriendschap
David Steegen Emotie Clubmensen. We doen en voelen allemaal hetzelfde. De voorzitter van Arsenal of Boca Juniors is even ontgoocheld dan wel uitgelaten als de preses van FC Ganshoren. Elkeen verwerkt dezelfde emoties, euforie, ontgoocheling en het onbestemde gevoel van het zielloze gelijkspel – een gewonnen of een verloren punt? – op zijn manier. Ook spelers moeten verwerken. Na de verloren terugwedstrijd tegen AZ kom ik rond een uur ’s nachts thuis. In het eerste kwartier kreeg RSCA de ene open kans na de andere. We scoorden niet. Zo is voetbal. In plaats van met 2-0 of 3-0 te winnen en geplaatst te zijn voor de volgende ronde van de Europa League, werd RSCA uitgeschakeld omdat AZ wel kon scoren uit twee halve kansen. Zo pijnlijk kan voetbal zijn. Na de thuiswedstrijd moet ondergetekende de wedstrijd samen met de Uefa-vertegenwoordigers en enkele collega’s debriefen. Dat moet zo. Het zijn lange nachten, vooral als je club uitgeschakeld wordt. Bij het verlaten van de garage word ik plots aangevallen door een hondje. Een kleine teckel. Ik hoor Waals gevloek. Aan het einde van de leiband staat mijn collega Guillaume Gillet. Hij kan niet slapen en is met zijn hond Diego gaan wandelen in het Elisabethpark voor de basiliek. Ik troon de rechterflank van Royal Sporting Anderlecht, mijn wijkgenoot, mee naar huis. Ook hij moet de uitschakeling een plaats geven. We herspelen de wedstrijd. De ontgoocheling is groot. Hij geeft het toe. Guillaume is uit vorm. Een week later scoort hij, net na de geboorte van zijn eerste zoon Romeo. Hij maakt het bevrijdende doelpunt tegen Cercle Brugge. Teamgenoot Milan Jovanovic heeft ook af te rekenen met scherpe kritiek van de buitenwereld. Maar ook hij veert op tegen Cercle. Hij heeft een voet in drie van de vier doelpunten. Tijdens de wedstrijd raakt hij ver-
baal in conflict met Cercle Brugge-coach Bob Peeters. De mondige trainer is verbolgen over de wat sarcastische lach van Jova na elk doelpunt. Na de wedstrijd spreekt Jovanovic mij erover aan. “Iedereen mag kritiek geven, ze mogen schrijven wat ze willen, dat mijn loopbaan voorbij is, dat ik een oude voetballer ben, maar mijn criticasters moeten niet verwachten dat ik me zomaar ga laten doen. Ik heb hem een koekje van eigen deeg gegeven,” foetert hij na de met 4-0 gewonnen wedstrijd. In de (verloren) uitwedstrijd tegen Cercle Brugge eerder dit seizoen werd Jovanovic uitgesloten na een mooie acteerprestatie van tegenstander Arnar Vidarsson. Milan Jovanovic slikte de onterechte uitsluiting als een heer en reageerde waardig na de wedstrijd. Bij het verlaten van het veld zou Peeters hem verbaal hebben uitgedaagd. Ook in de media zou hij van alles over de Serviër geroepen hebben. Maanden wachtte de aanvaller geduldig om te reageren. Dat deed hij vorige zondag. In tegenstelling tot Jova werd Peeters wel boos en probeerde hij verhaal te halen bij de vierde scheids. Emoties. Ik onthaast door naar nog meer voetbal te kijken. Studio sport op de Nederlandse Omroep Stichting. PSV-Twente. Twee gedoodverfde titelkandidaten. PSV wordt thuis verpletterd door de club uit Enschede. 2-6. Ik stel me even in de plaats van de communicatieverantwoordelijke van PSV. Alsof RSCA met 2-6 van Standard zou verliezen. Ik weet precies hoe hij zich voelt. Voetbal emoties zijn universeel. www.brusselnieuws.be/steegen David Steegen is persverantwoordelijke van voetbalclub RSC Anderlecht
ADVERTENTIE
SINT-JANS-MOLENBEEK – Voor het tweede jaar op rij wordt de Jogging van de Vriendschap voor het goede doel gelopen. De Molenbeekse jeugdbeweging Faucons Rouges tovert de buurt rond de Mariemontkaai even om tot een loopparcours. Zowel valide als mindervalide lopers mogen op zaterdag 17 maart de loopschoenen aantrekken. Ze kunnen kiezen tussen 4, 8 en 12 kilometer. Kinderen tussen zes en twaalf jaar lopen anderhalve kilometer. Inschrijven kost voor 12 maart één euro voor
kinderen en zes euro voor volwassenen. Ter plaatse (vanaf 10 uur) betalen kinderen één euro en volwassenen acht. De wedstrijd voor de kinderen gaat om 13.15 uur van start, de volwassenen starten een uur later, zonder onderscheid van afstand. De integrale winst van de loopwedstrijd wordt doorgestort aan het goede doel, met name naar de vzw La Chaîne de l’Amitié, bijTS stand aan andersvaliden. fauconsrouges-molenbeek. skynetblogs.be
JUDOMARATHON (EN LEKKER ETEN) BIJ CROSSING SCHAARBEEK – Judoclub Royal Crossing organiseert op 17 maart een fandag. Maar liefst twaalf uur judo in de zaal van Crossing aan de Kolonel Picquartlaan: al om negen uur ’s ochtends gaat de marathon van start, en heel de dag zijn er trainingen en demonstraties voor de verschillende leeftijdsgroepen. Er staat ook een gezamenlijke work-out gepland vanaf halfdrie. De trainingen staan open voor iedereen, ook niet-leden. Een en ander wordt onderbroken om de ploegen van Crossing voor te stellen. Ze hebben
verschillende Belgische kampioenen in hun rangen en zetten die ook even in de bloemetjes. De Schaarbeekse judoclub is de laatste jaren uitgegroeid tot een Belgische topper, onder meer dankzij Toma Nikiforov, die uiteraard ook aanwezig zal zijn. Naast het judogeweld worden er ook gerechten uit verschillende landen aangeboden. Crossing telt maar liefst 33 nationaliteiten, en verschillende onder hen stellen hun land TS gastronomisch voor. www.judoschaerbeek.com
Discussieer met Brussel www.brusselnieuws.be
A JA
R • BD
D
ZIE
VO O R I E
ER
N
za
W
9 T O T 13
BDW 1319 PAGINA 28 - DONDERDAG 8 MAART 2012
Wat een job! – aflevering 3: De operazangeres
‘Ik kon zingen voor ik kon praten’
EEN VA
DOOR PATRICK JORDENS
“Mijn moeder en vader zongen in een koor en daar werden ze verliefd op elkaar. Een beetje later werd ik geboren. Je kan dus wel zeggen dat ik muziek met de papfles heb meegekregen.” Dat vertelt de Griekse operazangeres met de zangerige naam Myrtò Papatanasiu aan Zazie. Myrtò is even in Brussel om te zingen in de opera Rusalka,, in de Muntschouwburg. Tussen de drukke repetities door maakt ze tijd voor ons.
Luisterde je als kind al vaak naar klassieke muziek? M: O ja, ik luisterde heel graag naar koormuziek, maar ook naar operastemmen, zoals Pavarotti en Callas. Terwijl andere meisjes met poppen speelden, speelde ik vooral met platen en cd’s (lacht). En wanneer wist je zeker dat je opera wou zingen? M: Goh, weet je, je kan je in het begin heel moeilijk voorstellen dat je van zingen je beroep kan maken. Dat gaat heel langzaam, en je moet er hard voor werken. Ik heb vijf jaar aan het conservatorium gestudeerd en tegelijk volgde ik ook muziekwetenschappen aan de universiteit. Na het conservatorium ben ik meteen naar Milaan in Italië gegaan, en daar heb ik nog meer gestudeerd om beter te kunnen zingen. En ook om me voor te bereiden op het moeilijke beroep van operazanger.
© JAJOUMI VOOR VOGUE
Was het een kinderdroom van jou om zangeres te worden, Myrtò? Myrtò (M): Ik hield veel van muziek, ja. Ik neuriede de hele tijd als peuter, mijn ouders vertelden me dat ik kon zingen voor ik kon spreken. Ze zagen snel dat ik talent had en ze hebben me altijd gestimuleerd. Al op mijn vierde zong ik in een koor, in Thessaloniki in Griekenland, waar ik geboren ben. Ik deed ook wel graag acrobatische gymnastiek als kind. Toen ik ouder werd, moest ik kiezen. Het is zingen geworden.
Hou je daarom zo van zingen, omdat je mensen kan raken en ontroeren? M: Absoluut. Muziek, en zeker opera, dat is emotie! Dat is ook de voornaamste taak van een kunstenaar: dat je mensen aan het lachen, of wenen, of dromen brengt. Daarvoor doe ik het.
DOOR PATRICK JORDENS
Myrtò zingt al heel lang. “En terwijl andere meisjes met poppen speelden, speelde ik met platen en cd’s.”
Moeilijk? Waarom? M: Wel, het is niet genoeg dat je talent hebt. Er komt zoveel meer bij kijken: je moet geduld hebben, je voeten op de grond houden en niet meteen een ster willen zijn. Je moet zeker ook je lichaam en je stem goed leren kennen, en veel discipline hebben. Net als een atleet.
M: Natuurlijk, en ik mag ook niet te lang op café gaan en me amuseren tot midden in de nacht. Ik moet altijd goed voor mijn stem zorgen. Een lange en diepe slaap, dat is misschien wel het allerbelangrijkste voor een operazanger als die moet optreden.
Moet je dan zoveel oefenen?
Wat vind je allemaal leuk
tijd later kwam er een vrouw naar me toe, in mijn kleedkamer. Ze zei dat ze samen met haar man een jaar eerder erg had genoten van La traviata. Ze vertelde me ook dat ze al zolang hoopten om een kindje te krijgen, maar dat het niet wou lukken. Nadat ze de opera hadden gezien, gingen ze samen naar bed, en vrijden ze. Een tijdje later bleek dat de vrouw zwanger was! Toen hebben ze hun baby Violetta genoemd, zoals het hoofdpersonage in La traviata. Geweldig, niet? Ik krijg nog altijd kippenvel als ik het vertel.
aan je beroep? M: Ah! Ik sta héééél graag op het podium, ik hou het meest van het contact met het publiek. De toeschouwers geven je zoveel terug als het goed gaat. Weet je wat me ooit is overkomen? Dat moet ik toch vertellen... Ik heb ooit in Milaan in de opera La traviata gezongen, ik had de hoofdrol: Violetta. Een
Tot slot – jammer, want ik zou nog veel meer willen weten –, zing je soms nog eens onder de douche of spontaan met de radio mee of zo? M: Euh, ja. Maar wat ik niet zo leuk vind, is dat ik heel gezellig ergens met vrienden ben en ze me plots vragen: “Alstubliéééééft Myrtò, zing eens iets voor ons!” Dat zou hetzelfde zijn als aan een bevriende dokter vragen: “Wil je nu even kijken of alles goed gaat met mijn gezondheid?” (lacht) Op zo’n moment zing ik niet graag. Maar een tijdje geleden ging ik raften met een paar vrienden, op een rivier temidden van de bergen. Het was daar héééél stil (fluistert). En omdat er zo’n mooie echo was, kreeg ik ineens veel zin om te zingen. Dat was een wonderlijk moment: dat ik samen kon zingen met de natuur...
BLIKVANGER
Feestje in de ooooopera! Als Rusalka, de waternimf, een knappe prins ziet pootjebaden in het meer, wordt ze op slag verliefd. Ze vraagt aan de heks Jezibaba om mens te worden, zodat ze met de man van haar dromen kan trouwen. De heks wil wel helpen, maar op één voorwaarde: dat de meermin haar stem opoffert. Dat is heel kort het verhaal van de opera Rusalka, waarin de Griekse sopraan Myrtò Papatanasiu (uit het hoofdartikel hiernaast) meezingt. De componist Antonín Dvorák heeft zich voor deze opera onder andere gebaseerd op het sprookje De kleine zeemeermin van Hans Christian Andersen. Op zondag 11 maart kan je met je ouders of suikernonkel afzakken naar de Muntschouwburg (‘de Munt’, zoals ze zeggen) voor een Happy Sunday: eerst stuur je de volwassene(n) naar de opera Rusalka. Daarna kan jij in een workshop je hart ophalen door als de heks Jezibaba stinkende ingrediënten in de ketel te gooien en toverspreuken te bedenken. Happy Sunday in de Munt, nu zondag 11 maart vanaf 13.30 uur. Meer informatie staat op www.demunt.be, en dan doorklikken op ‘Kalender’.
© SASKIA VANDERSTICHELE
BDW 1319 PAGINA 29 - DONDERDAG 8 MAART 2012
[ SORRY ] SNORRY ?
‘Het is zoals bij wiskunde’ Je zou het amper geloven, maar er zijn ook kinderen die opera zingen. Zoals Matthis Perreaux (13) uit Watermaal-Bosvoorde! Matthis is op dit moment volop aan het repeteren voor de opera Pelléas en Mélisande. En omdat het niet altijd The Voice of Eurosong for kids hoeft te zijn, belde Zazie Matthis op om hem uit te horen over zijn bijzondere hobby.
Behalve van opera houdt Matthis (13) ook van zwemmen en boogschieten.
Opera zingen, Matthis... hoe ben je op dat idee gekomen? Matthis (M): Ik zing al in het kinderkoor van de Munt sinds mijn zevende, en mijn mama werkt ook bij dat koor. Op een keer zochten ze een kind om solo te zingen in de opera Woyzeck. Toen heb ik meegedaan aan de audities en kreeg ik de rol. Acht was ik toen.
Wow, indrukwekkend. Want goed kunnen zingen is één, maar opera zingen lijkt me toch nog wat anders. Je moet niet alleen juist zingen, maar ook luid. M: Ja, ik heb dat moeten leren, om luid genoeg te zingen. We hebben geen microfoontje of zoiets. Je moet je stem helemaal vooraan in de mond plaatsen. En vanuit je buik ademen, om de lange noten aan te houden. Verder kan ik niet zo goed uitleggen hoe het moet, dat gaat nu als vanzelf bij mij. Opera is ‘gezongen theater’, je moet bewegen, spelen én zingen tegelijk. Dat maakt het leuk, maar niet altijd simpel. Ben je zenuwachtig voor je het podium op gaat? M: Nee, dat valt mee. Ik probeer me gewoon zo goed mogelijk te concentreren. In feite is het zoals bij wiskunde. Wil je ook later operazanger zijn? M: Nee, dat spreekt me niet zo aan. Ik blijf gewoon zingen als hobby, denk ik. Later wil ik astronoom worden, en de ruimte bestuderen.
Idulfania door Brecht Evens
De première van Pelléas en Mélisande, met de Brusselse Matthis in de rol van Yniold, is op 14 april in het Concertgebouw van Brugge te zien. Misschien komt de opera komende herfst ook naar Brussel: check www.transparant.be.