Gemeenteraadsverkiezingen In stelling voor oktober 2012 nic balthazar: ‘ik word vrolijk als ik aan de dood denk.’ En ook: Gabriel Rios, Cy Twombly, DJ Krush en Amatorski.
26 01 12
De lijsten krijgen vorm Lees p. 13
AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153
Het Centraal Station kwam honderd jaar geleden op de tekentafel van Victor Horta; zestig jaar geleden ging de eerste trein door de noord-zuidverbinding.
© BART DEWAELE
Spoor > Een nieuwe noord-zuidverbinding
Tunnel is enige alternatief nieuwe treintunnel onder, een uitbreiding naast of een combinatie van beide alternatieven onder én naast de noord-zuidverbinding.” De alternatieven op de korte termijn, zoals meer verkeer over de westelijke en oostelijke ringsporen, kopen alleen wat tijd. In 2015 opent er een andere tunnel in Brussel, die het station Schuman moet verbinden met de lijn Halle-Mechelen. “Dat is een tijdelijke oplossing, die vooral reizigers van de Europese wijk sneller van en naar de luchthaven voert en het reizigersverkeer op de noord-zuidverbinding ontlast omdat die lijn zal fungeren als extra poot. Dat zal ons wat ademruimte
Extra projecten leveren toegevoegde tijd op, maar niet voor lang het GEN komen bovendien wel gelegen voor Infrabel. Mocht het GEN al op volle kracht rijden, dan zou-
den de problemen in de zessporige treintunnel in hartje Brussel nog groter zijn: het GEN biedt om het kwartier een trein van en naar Brussel boven op het huidige aanbod, en elke GEN-lijn telt vier sporen. In het station Brussel-Noord blijven er nog twaalf sporen over, in het Zuidstation 22. Tussen die twee stations moet alle verkeer op zes sporen worden gebracht, en in het Centraal Station liggen de rijrichtingen vast, waardoor er geen speling is. Tijdens de spits passeert er nu al om de drie minuten een trein in het Centraal Station. Dat is nauwelijks genoeg om te stoppen, reizigers af te zetten, in te laden en weer te vertrekken. In het kader van het GEN opent Infrabel in juni dit jaar wel een nieuwe verbinding van Brussel naar Mechelen met een zijtak naar de luchthaven. Over de kostprijs van de nieuwe tun-
nel is er geen zekerheid. Er is dan nu wel een nieuwe federale regering, maar de financiën blijven onzeker.
Christophe Degreef
Dossier p. 4-5: ‘Brussel-Centraal: van nachtmerrie tot station’ ADVERTENTIE
Small is great.
DB11/190771A2
I
n het najaar van 2008 bestelde spoornetbeheerder Infrabel een studie over de alternatieven voor de overvolle noord-zuidverbinding. Die verbindt het Brusselse Noord- en het Zuidstation. Volgens Frédéric Petit, de woordvoerder van Infrabel, liggen momenteel alleen tunnelalternatieven ter studie. Er is met andere woorden geen andere optie wil men op de lange termijn een oplossing voor de verzadigde treintunnel. Petit: “Welke van de drie opties de voorkeur heeft, is nog niet bekend, en we communiceren ook nog niet over een timing. Maar wat er nu ter studie ligt, is de mogelijkheid van een
geven,” vertelt Petit. “In 2019 is het Gewestelijk Expresnet (GEN), dat de voorsteden verbindt met de stad, volledig klaar, en tegen dan weten we zeker wat er concreet met de noord-zuidverbinding en haar alternatieven moet gebeuren.” De vertraagde werkzaamheden aan
De nieuwe up! Zie p. 32
ADVERTENTIE
Een klus in huis ? Wij doen ze gratis ! Kijk snel op p 30 00000578954-01
DB11/192958A2
BRUSSEL – Er komt nagenoeg zeker een extra treintunnel in Brussel. Er zijn namelijk maar drie scenario’s die spoornetbeheerder Infrabel onderzoekt voor de noordzuidverbinding, alle drie onder de grond.
N° 1313 VAN 26 JANUARI TOT 2 FEBRUARI 2012 ¦ WEEK 4: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, FAX: 02-226.45.69, E-MAIL: INFO@BDW.BE
OPMERKELIJK
BDW 1313 PAGINA 2 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012 © SASKIA VANDERSTICHELE
HET BILOBAMODEL IN OUDERENZORG BRUSSEL – De ‘klassieke’ rusthuizen kampen met een imagoprobleem onder senioren van vreemde origine, terwijl ook bij hen de vergrijzing hard toeslaat. Brigitte Grouwels (CD&V, VGC-lid voor Welzijn) en staatssecretaris voor Huisvesting Christos Doulkeridis (Ecolo) kondigen daarom een nieuw gezondheids- en welzijnscentrum aan naar het model van het Biloba Huis. Het Biloba Huis is een privé woonproject in de Schaarbeekse Brabantwijk, met specifieke aandacht voor allochtone ouderen en hun behoeften. Na het artikel ‘Steek ons alsjeblieft niet in een rusthuis’ in deze krant (BDW 1305, p. 4-5) stelde Vlaams parlementslid Ya mila Idrissi (SP.A) vragen aan minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V). Hoe ziet u de omvang en impact van de problematiek? Hoe schat u de uitdagingen in? Hoe denkt u de negatieve beeldvorming rond klassieke ou derenzorg tegen te gaan? Hoe denkt u interculturalisering binnen het seniorenwerk duurzaam te verankeren? Het zijn vragen die de Brusselse Welzijns- en Gezondheidsraad ook stelt. “Zij pleiten voor een mentaliteitswijziging naar een interculturele seniorensamenleving, want we zullen continu met de specifieke behoeften van allochtonen geconfronteerd blijven,” stelt Idrissi. Vandeurzen antwoordde op 17 januari in de commissie Welzijn. De minister zegt dat het aandeel van etnisch-culturele minderheden onder senioren toeneemt, al heeft hij geen relevante cijfers over ‘nieuwe Belgen’. Het zijn trouwens gewoon Belgen, zegt hij. “Op Vlaams niveau is er nog geen overkoepelende aanpak, maar globaal moet de omgang met hulpvragers van diverse origine gewaarborgd zijn.” Vandeurzen verwees ook naar het Woonzorgdecreet, dat werkingsprincipes garandeert wars van discriminatie. Geen aparte formules voor Turken, Marokkanen of Joden, dus. Biloba zou hét model zijn om in het multi-etnische Brussel ‘andere’ woonzorg te bieden. Niet tot ieders tevredenheid, overigens: in de wandelgangen van de Grote Moskee noteerden we de reactie: “Dan moeten we zelf maar een rusthuis voor onze JMB moslims bouwen.”
Beleid > Heembeek krijgt bib, gemeenschapscentrum en zorgproject
Pieter en Pauwel-project komt er dan toch NEDER-OVER-HEEMBEEK – Het plan voor een woonzorgproject, een bibliotheek en een gemeenschapscentrum naast de kerk in Heembeek gaat dan toch door, zij het in afgeslankte vorm. Dat vernam onze redactie. De Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) wil de nieuwe afspraken over het Pieter en Pauwel-dossier volgende week vastleggen in een akkoord.
B
egin vorig jaar zag het er nog somber uit voor Pieter en Pauwel. Het project maakt deel uit van het masterplan van Bert Anciaux (SP.A), de vorige Vlaamse minister voor Brussel. Anciaux wilde, verspreid over Brussel, woonzorgzones waar serviceflats en een rusthuis gecombineerd zouden worden met allerlei seniorenaccommodaties. Voor Heembeek werd een ambitieus nieuwbouwproject bedacht. Daarin zouden een dagverzorgingscentrum, een lokaal dienstencentrum en een hulpcentrale voor mensen met een handicap gecombineerd worden met een zestig-
tal aanleun- en andere woningen, een nieuwe bib en een gemeenschapscentrum met café. Nu heeft Heembeek een prefab-gebouwtje als bib en een afgeleefd rijhuisje als gemeenschapscentrum.
Duizend wonen Het project, begroot op ruim zeventien miljoen euro, zou gefinancierd worden via een ingewikkelde publiek-private constructie, waarbij verschillende overheden betrokken waren. De Stad Brussel bracht drie percelen grond in; de VGC trok twee miljoen euro uit voor de bib en het gemeenschapscentrum, en de
Vlaamse gemeenschap reserveerde, via het Brusselfonds, 350.000 euro voor het dienstencentrum en de dagverzorging, als aanvulling op de Vlaamse welzijnssubsidies. De rest van het budget moest van een projectontwikkelaar komen. Het Brusselse architectenbureau LAT tekende een ontwerp waarin de woon-, welzijns- en culturele functies vloeiend in elkaar overlopen. Afgesproken werd dat de Vlaamse gemeenschap opdrachtgever zou zijn. Daar liep het uiteindelijk fout. Anciaux’ opvolger Pascal Smet (SP.A) oordeelde dat de constructie te ingewikkeld en de eraan verbonden risico’s te groot waren. Hij besloot het project zelf niet te trekken, waarop de VGC de gereserveerde twee miljoen euro opborg en het hele project van de baan leek. Maar Smet liet het dossier uiteindelijk niet los. In mei liet hij weten dat hij meer inspraak wilde in de besteding van de dotatie die de VGC van Vlaanderen krijgt voor de infra-
structuur van de gemeenschapscentra. Oormerken, zo noemde hij het. De VGC kreeg het verzoek om 750.000 euro van die subsidie te besteden aan de aankoop van een deel van de grond in Heembeek. De VGC is hierop ingegaan en collegelid Bruno De Lille (Groen) heeft intussen ook de ‘bevroren’ midde-
Of er ook woningen komen, hangt af van de Stad Brussel
len weer uit de koelkast gehaald. Nu ligt er dus een nieuwe financiële constructie voor Pieter en Pauwel op tafel, weliswaar zonder privéprojectontwikkelaar: de VGC koopt
DE WEEK IN BEELD DOOR BART DEWAELE
Treinbegeleiders hielden vrijdagavond in Vilvoorde een stil protest tegen het geweld op het spoor en tegen de gebrekkige infrastructuur in de stations. Uitgerekend die ochtend was er hier in Vilvoorde een dodelijk ongeval, waardoor de treinen in en om Brussel de hele dag grote vertraging hadden.
© BART DEWAELE
WEEKOVERZICHT
BDW 1313 PAGINA 3 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
© HELEEN RODIERS
WOENSDAG 18 JANUARI taalklacht VERWORPEN. Het Grondwettelijk Hof verwerpt de klacht van de Franse Gemeenschap tegen de 55/45-regeling. Die bepaalt dat 55 procent van de plaatsen in het Nederlandstalig onderwijs voorbehouden zijn voor kinderen van wie minstens één ouder kan bewijzen Nederlands te spreken. Volgens de Franse Gemeenschap neemt Vlaanderen op die manier niet zijn verantwoordelijkheid voor Brusselse kinderen met ouders die geen Nederlands spreken. Het Grondwettelijk Hof vindt nu dat de regeling niet in strijd is met het gelijkheidsbeginsel en met de vrije schoolkeuze. Wel is het Hof van mening dat de Vlaamse Gemeenschap haar verantwoordelijkheid moet nemen voor het groeiende aantal anderstalige kinderen in de hoofdstad.
DONDERDAG 19 JANUARI rekening loopt op. Uit cijfers die de collega’s van brusselnieuws.be opvroegen bij de Brusselse energieregulator, blijkt dat een groeiend aantal Brusselaars zijn energiefactuur niet meer kan betalen. Het gaat om 14.000 huishoudens, tweeduizend meer dan in 2011. Voor de gemiddelde verbruiker is de energie factuur in een jaar tijd met tien procent gestegen, net als het sociaal tarief. Wel zijn vorig jaar minder mensen van het netwerk afgesloten.
Het nieuwbouwproject Pieter en Pauwel moet op het beboste terrein achter de kerk verrijzen.
de helft van het terrein langs de kerk en financiert de bouw van de bib en het gemeenschapscentrum. Ze krijgt hiervoor ook 300.000 euro uit het Vlaams Brusselfonds en een bijdrage van de Stad Brussel voor de bib. De dagverzorging, het lokaal dienstencentrum en de hulpverleningscentrale worden voor het grootste deel betaald met Vlaamse welzijnsmiddelen, aangevuld met 350.000 euro van het Brusselfonds en 300.000 van ADO-Icarus, de vzw die de senioren- en gehandicaptenvoorzieningen gaat uitbaten. Ten
“ “
slotte zou ook collegelid Brigitte Grouwels (CD&V) een duit in het zakje doen. Alles bij elkaar zal Pieter en Pauwel een kleine vijf miljoen euro kosten. Of er ook woningen komen, hangt af van de Stad Brussel. Die houdt een stuk van het terrein over en wil nog altijd zijn 1.000-woningenplan voltooien. Na overleg zouden daar dan ook senioren- en gehandicaptenwoningen bij kunnen zijn. In elk geval worden het nu twee aparte bouwprojecten. Het logische ontwerp van LAT Architecten,
waarbij het café en alle publieke functies op de gelijkvloerse verdiepingen waren ondergebracht en de woningen op de bovenverdiepingen, kan niet meer uitgevoerd worden. Er komt een nieuwe oproep. “Dat is jammer. We hebben een beetje moeten inboeten,” zegt Herwig Teugels, directeur van het Kenniscentrum Woonzorg Brussel. “Van de andere kant zijn we heel tevreden dat dit project in het centrum van Neder-Over-Heembeek uiteindelijk gerealiseerd wordt.” Bettina Hubo
De MR heeft Alain Destexhe nooit erkend als officieel vertolker van zijn woorden en ideeën.” MR-parlementslid Françoise Schepmans is (in Le Soir) niet opgezet met het Facebook-bericht van haar partijgenoot Destexhe. Die had het vandalisme in het premetrostation Horta toegeschreven aan ‘des Norvégiens’, in de omgangstaal een verwijzing naar Noord-Afrikanen.
Bob wie? Ik ken diene mens niet.” Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD) heeft nog nooit gehoord van Bob Pleysier, ex-directeur van Fedasil en jarenlang actief in het vluchtelingenwerk. Erg lijkt ze dat niet te vinden (in Humo).
Splijtzwam flausch. De Brusselse regering raakt het niet eens over de opvolging van voormalig MIVB-baas Alain Flausch. Kris Lauwers, de adjunct van de openbaarvervoersmaatschappij, ligt niet goed bij de PS’er Ridouane Chahid, de ondervoorzitter van de raad van bestuur. Lauwers heeft een CD&V-profiel, waardoor Chahid denkt dat Brussels minister van Vervoer Brigitte Grouwels hem naar de top van het bedrijf wil loodsen. Grouwels op haar beurt zegt dat de procedure open staat. De baas en de tweede in lijn van de MIVB zijn respectievelijk Frans- dan wel Nederlandstalig.
VRIJDAG 20 JANUARI Vastgoedprijzen getemperd. De vastgoedprijzen zijn het afgelopen jaar opnieuw gestegen in Brussel, maar minder dan in de andere gewesten. Voor een huis betaalde u in 2011 gemiddeld 364.982 euro. Dat is een stijging met acht procent tegenover 2010. In Vlaanderen was dat 229.374 euro, in Wallonië 165.066 euro. Wie een appartement in Brussel wil, betaalt nu 210.056 euro, 208.463 euro in Vlaanderen en 150.993 euro in Wallonië. De cijfers komen van notaris.be. Onkelinx (niet) voor schaarbeek. Federaal vicepremier Laurette Onkelinx trekt de PS-lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen in Schaarbeek. Onkelinx is naar eigen zeggen geen kandidaatburgemeester. Wie dat wel is, “wordt door de kiezer bepaald.” Schaarbeek werd de jongste zes jaar bestuurd door een FDF-MREcolo-meerderheid.
ZONDAG 22 JANUARI VANDALISME IN HORTA. In het premetrostation Horta houden vandalen lelijk huis. Vrijwel alle muren, banken en de vloer worden beklad met verf, en de metropoortjes worden geblokkeerd met houten balken. Het station blijft voor onbepaalde duur gesloten om de schoonmaak te vergemakkelijken. Van de daders ontbreekt elk spoor.
MAANDAG 23 JANUARI Kabinetschef cerexhe krijgt topbenoeming. Christian Lamouline wordt secretaris-generaal van het Brussels Gewest, het hoofd van de Brusselse gewestelijke administratie. Hij volgt Francis Résimont op, een PS’er. Lamouline is kabinetschef van Brussels minister van Economie Benoît Cerexhe (CDH). Lamoulines eerste grote opdracht wordt de modernisering van de dienstverlening. Vrt wil nieuwbouw. De raad van bestuur van de VRT wil een nieuwbouw en zal de huidige gebouwen aan de Reyerslaan niet renoveren. Wel wil het bestuur in Brussel blijven, al is het de Vlaamse regering die tegen de zomer de knoop doorhakt.
DINSDAG 24 JANUARI
HET WOORD
BELGISCHE OSCARNOMINATIES. Rundskop is genomineerd voor een Oscar als beste niet-Engelstalige film. De film van de Brusselaar Michaël R. Roskam maakt nu kans op de hoogste filmprijs. Ook de muziek van de film The artist, uitgevoerd door het Brussels Jazz Orchestra en het Brussels Philharmonic, krijgt een nominatie voor beste muziek. De Oscars worden op 26 februari uitgereikt.
Fruitstraat
Zin in confituur, kriekbier of appelmoes van eigen stadskweek? Dat kan binnenkort dankzij Bral. De Brusselse Raad voor het Leefmilieu zal de komende weken bomen en struiken aanplanten langs de centrale lanen van de Vijfhoek, te beginnen met het nieuwe ‘Anspachpark’ bij het Fontainasplein. U kunt een handje toesteken bij de aanplanting van deze fruitstraat (niet te verwarren met de bestaande Fruitstraat in Anderlecht), of u kunt het peter- of meterschap van een kriekelaar, appelboom of
frambozenstruik opnemen. Deze zomer kan dan jong en oud, rijk en arm zich te goed doen aan de vruchten van dit vlijtige initiatief. Of u kunt op een van de vele terrasjes van de Brusselse cafés in de schaduw van de gespikkelde kruinen toeven met een artisanale kriek of lambiek. Landbouw van de korte keten in de grote stad: voortaan hoeft u niet meer naar Toscane of Haspengouw voor bucolische plaatjes. TDM
Samengesteld door Christophe Degreef
MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF
BDW 1313 PAGINA 4 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Geschiedenis > 100 jaar geleden op Horta’s tekentafel, 60 jaar geleden eerste trein
Brussel Centraal: van nachtmerrie tot station BRUSSEL – Het is opgevat voor pendelaars, maar heeft de ambitie een station in de stad te worden. Brussel-Centraal begon nochtans slecht aan de start, toentertijd in 1952. Lang zou het een collectieve nachtmerrie blijven omdat er zoveel stad voor werd opgeofferd. En lange tijd lag het er ook slecht bij. Tot nu. “Vergis u niet, het Centraal Station is hot.”
zuidlijn. Toen bleek dat de tweede optie maar twintig procent duurder was dan de eerste, was de keuze snel gemaakt, maar daarom nog niet vlug uitgevoerd. De Stad zag ook de kans om een ‘verkrot’ stadsdeel te saneren op kosten van de Belgische staat. Hoewel, verkrot? Volgens de
“ De Putteraa was ’t beste kottier van de stad. Doe was van alles: sjikke staminees, faro-oeize, jenevelkoten en kaberdoeskes mee maskes” verhalen was het best leuk in de wijk waar nu het Centraal Station staat (zie inzetje). Toch moest alles baan ruimen voor het nieuwe station. Een technisch hoogstandje bovendien, want het station zou pal op de overgang van hoog- naar laagstad komen en er moest letterlijk in een heuvel worden gegraven.
De massale onteigeningen – meer dan 1.500 panden – duurden echter veel langer dan verwacht, en de vragen over de noodzaak en haalbaarheid van het project hielden niet op, wat soms tot verhitte debatten leidde in de Brusselse gemeenteraad. Het project kende hevige voorstanders, maar al even vurige tegenstanders. In 1910 kreeg de toparchitect Victor Horta dan de opdracht om een station te ontwerpen. Hij leverde het voorontwerp twee jaar later in. Horta zelf stelde voor om Maxime Brunfaut bij de werkzaamheden te betrekken. Omdat Horta vijf jaar voor de oplevering stierf, maakte Brunfaut het werk af in een stijl die het midden houdt tussen art nouveau, art deco en modernisme. De werkzaamheden voor de noordzuidverbinding begonnen al voor de Eerste Wereldoorlog, werden stilgelegd tijdens de oorlog en slabakten tijdens de wederopbouw. Eind jaren 1920 kwam er met de werkloosheidsbestrijding opnieuw schot in de zaak. Was de Tweede Wereldoorlog niet uitgebroken, dan was het hele zaakje klaar geweest in 1942, maar pas tien jaar later, op 4 oktober 1952, mocht koning Boudewijn dan toch het lintje doorknippen. Wat de vorst niet kon vermoeden, was dat het Centraal Station en de werkzaamheden die ermee gepaard gingen, nadien als collectief trauma
Schets van het oorspronkelijke Centraal Station. Met dank aan de NMBS-Holding. • Het grootste deel van het Centraal Station ligt ongeveer zes meter onder de grond. • Tijdens de spits krijgt het station 93 treinen per uur te slikken. • Bij de aanleg werd voor een open graafmethode gekozen omdat het station letterlijk gebouwd werd op drijfzand. Boren zou voor verzakkingen zorgen, en dat kon de al geagiteerde stad missen als kiespijn. • Waar nu het station ligt, was vroeger de Putterij. We laten een echte Brusselaar aan het woord: “De Putteraa was ’t beste kottier van de stad; doe was van alles: sjikke staminées, faro-oeize, jenevelkoten en kaberdoeskes mee maskes... gruute en klaan! Verstoede ga ma goed? In de TweulfApostelenstroet, op ’t Kanterstien, ’t Nacht-en-Dagstrotje, d’Houtmet, ’t Scheperinnestrotje en in de Lange-Woegestroet was er treffelek volk. De Putteraa was uuk nog ’t kottie woe da ge ’t beste ’t leven, de moeurs van ’n echten Kiekefretter kost observeeren” (Cypriaan Verhavert, In onze goede stede, 1928). Van deze wondere wereld vol steegjes, koten en kroegen rest alleen nog een reliëfbeeld aan de gevel van het station. • Na de ingebruikname zag de binnenstad er dus heel anders uit. Alleen voor de kathedraal maakte men een ommetje, wat mee de banaanvorm van het station verklaart. Na de aanleg verschenen er trouwens heel wat nieuwe gebouwen in Brussel: de Nationale Bank en het Rijksadministratief Centrum bijvoorbeeld.
OPENBAAR VERVOER GROEIT MET VIJF PROCENT BRUSSEL – Sinds 2000 is het aantal ritten bij de MIVB bijna verdubbeld.
© GF
De MIVB heeft vorig jaar 329 miljoen ritten genoteerd. Dat zijn er 5,6 procent meer dan het jaar ervoor. Het is een stijging die vergelijkbaar is met de vorige jaren. Ook het marktaandeel groeit. Van-
daag neemt bijna een op de twee bus, tram of metro tijdens de spits. Als de stijging zich op een natuurlijke manier verderzet, dan zal het aantal ritten in 2016 de vierhonderd miljoen overstijgen. “Maar dat is een voorzichtig scenario,” zegt Kris Lauwers, deputy CEO van de MIVB. “Als de maatregelen van het vervoersplan Iris 2, het voorstads-
Ook wie het metrostation verlaat, zal binnenkort moeten biepen.
GF
H
et is dit jaar een eeuw geleden dat Victor Horta (18611947) het eerste ontwerp voor het Centraal Station tekende. Het zou tot 1952 duren voor koning Boudewijn het plechtig kon openen, nu bijna zestig jaar geleden. Waarom is die noord-zuidverbinding er gekomen, en hoe? Halverwege de negentiende eeuw was de Stad Brussel overtuigd van de noodzaak van een verbinding tussen het noorden en het zuiden van de stad en van een station in het stadscentrum. Ingenieurs en architecten tekenden futuristische ontwerpen, niet alleen voor de noord-zuidverbinding, maar ook voor het toekomstige Centraal Station. Vele voorstellen bleken echter technisch en financieel niet haalbaar, en met de aanleg van het westelijke ringspoor werden de plannen voorlopig opgeborgen. Tot een zwaar treinongeval in 1892 de publieke opinie schokte. Er moest een oplossing gevonden worden voor de verzadigde kopstations (stations waar de sporen stoppen, zoals in Parijs en Londen) van Brussel-Zuid en Brussel-Noord. De Brusselse impasse viel samen met de opkomst van de elektrische trein, die de aanleg van een ondergronds spoor een stuk zou vergemakkelijken. Er moest gekozen worden tussen het vergroten/verplaatsen van de twee kopstat ions en een noord-
Wist u dit?
net, het parkeerbeleid en de stads tol worden ingevoerd, zullen nog meer mensen het openbaar vervoer nemen.” De MIVB schat in dat scenario het aantal ritten op 475 miljoen. Om die stijging op te vangen is tussen de 1,2 miljard (voorzichtig scenario) en 1,8 miljard (maximaal scenario) euro nodig – boven op de jaarlijks stijgende dotatie. De MIVB heeft enkele maanden geleden een financieringsstrategie overgemaakt aan de Brusselse regering. Die talmt echter met het door-
hakken van knopen. “Zolang weten we niet waar we aan toe zijn,” zegt Lauwers. De MIVB doet er intussen alles aan om het reizigerscomfort te verhogen, de veiligheid te verzekeren en meer reizigers te vervoeren. Er worden nieuwe voertuigen aangekocht, depots gebouwd, frequenties verhoogd en nieuwe tramlijnen gepland. Vanaf de herfst verscherpt de MIVB de poortjescontrole in de metro. Ook wie het station verlaat, zal dan moeSVG ten ‘valideren’.
BDW 1313 PAGINA 5 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
De noordzuidverbinding is een van de veiligste tunnels ter wereld in Brussel zouden voortleven. Mede door het ingenieuze project was er in de hoofdstad een grote angst voor metrotunnels, graafwerk, hoogbouw en stadsvernieuwing tout court. Met enige zin voor overdrijving kun je zelfs stellen dat de visie dat de hoofdstad er alleen was voor de pendelaars en niet voor de Brusselaars, die louter ‘geregeerd’ werden, hier extra gevoed werd. Het Centraal Station: technisch hoogstandje, maar stedenbouwkundig trauma.
Van chef naar manager
© Bart DEWAELE
Het station heeft een licht banaanvormig grondplan: de kathedraal stond in de weg.
tion. “We hebben de oppervlakte ervan moeten verdubbelen om de reizigers op te vangen. Vroeger stopte het net na de monumentale trap, nu heb je nog een hele galerij die tot aan de Magdalenasteenweg loopt. Ook zijn er een paar extra trappen en roltrappen bijgekomen, en een aantal nieuwe ingangen. De winkels hebben we intra muros gestoken, zodat ze niet in de weg van de reizigers staan, en zodat er ruimte in het midden is waar men doorkan, waar men kan zitten of de dienstregeling bekijken.” Neemt niet weg dat het vloerplan van Brussel-Centraal ingewikkeld blijft. “Er is de bovenbouw, die vier volle verdiepingen en twee tussenverdiepingen telt, en dan heb je het niveau van de monumentale trap, en daaronder de zes sporen – die tussen haakjes geen eigendom zijn van de NMBS-Holding, maar van die andere tak, Infrabel, die instaat voor de spoorinfrastructuur. Ook is het station opgevat als een bocht, een beetje een banaan. Op de plannen is dat duidelijk zichtbaar. Maar we weten dat het weinig overzichtelijk blijft. Een andere indeling is ook haast niet mogelijk, vermits er flink
wat draagbalken nodig zijn om het geheel te dragen. En die neem je niet zomaar weg.”
Weer graven Daarmee zijn we bij een ander aspect aanbeland: de veiligheid. “Er zijn twee stroomcabines die stroom leveren aan het station,” zegt De Grove. Er is dus altijd één reserve. “Aan de Magdalenasteenweg achter een dikke poort is er bovendien een ingang voor de nooddiensten, rechtstreeks naar de sporen.” “Toch zijn er nog nooit ernstige ongevallen gebeurd in het station,” zegt Ines Venneman, woordvoerster van NMBS-Holding Brussel. De noord-zuidverbinding is een van de veiligste treintunnels ter wereld, doordat er altijd drie sporen in één richting gaan en drie in de andere. Botsingen in de tunnel zijn dus uitgesloten. Maar de uitdagingen blijven legio. Tijdens de piekuren zijn de nogal smalle perrons overvol, net als de treinen, die dan ook nog eens door een bomvolle noord-zuidverbinding worden geperst. Na zestig jaar bereikt de noord-zuid haar limiet. Wat te doen? Brusselaars doen een
© Bart DEWAELE
Anno 2012. Wat in 1952 als een station voor 40.000 reizigers per dag werd opgevat, ontvangt er nu... 150.000. Toch is er sindsdien een en ander veranderd. “Met de integratie van het station in de stad lukt het wel aardig,” zegt stationschef Marc De Grove. “Na de recente renovatie zijn de winkels netjes geordend, is er veel ruimte bijgekomen en ‘staat’ het station ook in de stad: er ontwikkelt zich een heuse cultuur rond. Vergis u niet, Brussel-Centraal is hot. We kunnen de vraag niet bijhouden van kunstenaars en particulieren die hier een evenement willen organiseren.” De Grove heet officieel city station manager, maar verkiest het Vlaamsere stationschef boven de blitse benaming die de NMBS-Holding voor zijn functie koos. Zijn werk? “De contacten met de handelaars verzorgen, zorgen dat de boel gekuist wordt, het dagelijkse beheer van het station, de loketten, en ja, ook zorgen dat de clochards het niet te bont maken.” De Grove werkt oplossingen uit. “Vorig jaar heb ik een urinoir ter beschikking gesteld van de daklozen, zodat ze hun gevoeg niet in hoekjes en portieken deden. Dat konden ze wel appreciëren.” Het klinkt allemaal goed, maar voor de renovatie in 2000 was het Centraal Station allesbehalve hot. Het was er ook veel kleiner, drukker, onoverzichtelijker, en eerlijk gezegd ook vuil en verkommerd. “Het Centraal Station is een bouwkundige nachtmerrie,” legt Patrick Quittelier uit. Hij leidde van 2000 tot 2010 de renovatie van het sta-
De koninklijke loge ligt op -1, naast de wafelkraam.
GOED BESTUUR, MINDER CUMUL VOLGENS GROEN EN ECOLO
Het idee om de cumul (het gelijktijdig uitoefenen van verschillende
functies of banen) in te dammen, werd in 2009 in het Brussels regeerakkoord opgenomen. In theorie zal per politieke fractie vanaf 2014 nog maar een kwart van de Brusselse parlementsleden dat ambt mogen combineren met uitvoerende gemeentelijke mandaten, net als in het Waalse cumulmodel. Het dossier neemt veel tijd in beslag, omdat via
© erfgoed.be
BRUSSEL – Volgens Annemie Maes en Yaron Pesztat, de fractievoorzitters van respectievelijk Groen en Ecolo in het Brussels parlement, moet er dringend paal en perk worden gesteld aan de cumulpraktijken van politici.
Vijftien van de negentien Brusselse burgemeesters zijn ook parlementariër.
schietgebedje, want volgens Infrabel zit er niets anders op dan opnieuw te gaan graven voor extra spoorcapaciteit. Bij de infrastructuurbeheerder en ook bij de NMBS-Holding willen ze niet de fouten van het verleden maken. Tegenwoordig kan er gegraven worden in de stad zonder dat men er aan het oppervlak iets van merkt, klinkt het. Blijft: de kostprijs. Het is crisis, en het bedrag dat altijd de ronde deed als het woord tunnel viel, lag rond het miljard.
Een nieuwe tunnel belooft niet alleen een complexe zaak voor ingenieurs te worden, maar ook voor politici: er moet rekening gehouden worden met minstens één stad, drie gemeenten, een Gewest, een MIVB, een federale overheid en dan vergeten we er waarschijnlijk nog een paar. En niet te vergeten: de reizigers, die zo weinig mogelijk hinder mogen ondervinden. Christophe Degreef en Danny Vileyn
het Brussels parlement eerst de gemeentewet moet worden aangepast. Als de ordonnantie voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 door het parlement raakt, treedt de wet in 2014 in voege. Pesztat: “Vijftien Brusselse burgemeesters combineren hun ambt met een zetel in een of ander parlement.” Maes voegt daaraan toe dat “zowel Ecolo als Groen zich tegen deze cumuls zal blijven verzetten.” Ze vindt dat politici keuzes moeten maken en de deontologie respecteren. Pesztat:
“Sommige politici komen tweemaal per maand in het parlement om er dan op het juiste moment op het ‘goede’ knopje te drukken. Omdat ze geld krijgen naar gelang van het aantal keer dat ze stemmen.” Volgens Maes is er behoefte aan volheid van bevoegdheid. “Wij zijn tegen cumulpraktijken in de politiek en we zullen alles in het werk stellen om dit punt van het regeerakkoord zo vlug mogelijk uit te voeren.”
Tuur De Moor
BDW 1313 PAGINA 6 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Onze stripreportagemakers Eva Hilhorst en Wauter Mannaert gingen dit keer op stap met de vrijwilligers van Corvia. Ze deelden rugzakken met survivalkits uit aan dak- en thuislozen en maakten achteraf dit verslag in woord en beeld.
Š WAUTER MANNAERT EN EVA HILHORST
BDW 1313 PAGINA 7 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Maatschappij > Nieuwe app registreert antihomoagressie
Homofoob geweld op de smartphone BRUSSEL – Wie met homo- en transfoob geweld geconfronteerd wordt, of er getuige van is, kan dat voortaan met een eenvoudige smartphone-applicatie melden. Een tijdje geleden lanceerde Outrage!, een groepering die strijdt tegen homofobie, een Facebook-oproep na een reeks homofobe incidenten. Ze gingen op zoek naar initiatieven om het fenomeen op een creatieve manier onder de aandacht te brengen. Bert Vermeire, web developer bij het reclamebureau Famous, ontwikkelde een app waarop alle vormen van geweld tegen de LGBTgemeenschap (lesbisch, gay, biseksueel en transgender) geografisch en thematisch in kaart kunnen worden gebracht. De installatie is volledig gratis. De drempel om een officiële klacht in te dienen, ligt hoog. Een klacht indienen betekent immers dat je uit de kast moet komen, en het gaat vaak gepaard met schaamte of angst. Het is ook niet altijd eenvoudig om te bewijzen dat het daadwerkelijk om homofoob geweld gaat. Volgens Yannick Lecomte, de ondervoorzit-
ter van Rainbow Cops Belgium, een voorlopig nog officieuze holebi-associatie van de politie, zijn er over het hele land maar 56 klachten over LGBT-geweld ingediend in 2009, waarvan een derde in Brussel. “Bewustmaken is een eerste stap,” zegt Vermeire, die meent dat deze nieuwe tool meer inzicht kan geven over de omvang en aard van het fenomeen. Hij haast zich wel te zeggen dat registratie van de feiten via deze applicatie niet inhoudt dat er ook officieel een klacht wordt ingediend. “Maar wie melding maakt, ontvangt wel een berichtje over hoe een klacht in te dienen bij de politie.” Registreren kan anoniem, maar dat hoeft uiteraard niet. Na vijf dagen is de app al 1.250 keer geïnstalleerd en zijn er in het Brusselse al 59 homofobe incidenten gesignaleerd. Dit heeft er ook mee te maken dat mensen gevallen rapporteren van vóór de lancering van de app. Anderzijds heeft lang niet iedereen een TDM smartphone. Op p. 14 van deze krant reageert de holebi- en transgender Çavaria in een opiniestuk op de lancering van de app
P-PRAAT Didier Reynders is de files beu. En files, die zijn er in Brussel wel. Dat is dan ook de reden waarom de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken verhuist van Luik naar Ukkel. In La Libre van afgelopen weekend klinkt het zo: “La situation sur nos routes ne s’est pas améliorée. (...) Pendant tout un temps, la difficulté, c’était de rentrer dans Bruxelles. Maintenant, cela devient d’en sortir.” Maar naar eigen zeggen is de keuze voor Ukkel toch vooral een familiaal gegeven. En nog naar eigen zeggen wil de liberaal niet wegen op het Brusselse debat. Tenzij misschien om het begrip Fédération W-B een eigen invulling geven. Franstalig België heeft de buik vol van die fameuze Fédération W-B (zeggen ze zelf ). En daarmee bedoelen ze niet de Federatie Watermaal-Bosvoorde, maar de band tussen Wallonië en Brussel. Na een dag of zeven gedenk en gedreig begraaft Le Soir vakkundig de oproer. De krant stelt vier alternatieve namen voor voor de federatie: Union Libre W-B, Mariage Forcé W-B, Belgique Francophone (sans gêne, onze toevoeging) en Séparation de Corps W-B. Wie er ook definitief de buik van vol heeft – maar niet van de fédération –, is Olivier de Clippele, de ontslagnemende MR-schepen van Financiën in Elsene. De man zag al zijn bevoegdheden afgenomen omdat hij zich niet kon vinden in de dure bouwplannen van het gemeentebestuur, en nu deelt hij mede dat hij niet meer op de MR-lijst in zijn gemeente zal staan. Zijn maandloon van januari stort De Clippele dan ook naar eigen zeggen door aan een vzw die zich bezighoudt met hulp aan personen die tegenspoed hebben gekend en die administratieve hulp, financieel advies of algemene raad nodig hebben. De Clippele-Elsene: 2-0. Overigens: de Fédération W-B blijkt niet levensvatbaar. MR en FDF komen met afzonderlijke lijsten op in Watermaal-Bosvoorde. Divorce forcé, met andere woorden.
CHIEN ÉCRASÉ LEXICON – Aangezien het bon ton is om dezer dagen met de onlangs overleden Phil ‘Bond Zonder Naam’ Bosmans te dwepen, wagen wij ons aan een klein Brussels Lexicon van Goedbedoelde Uitspraken. Een poortjesklever in mijn rug, maar die blijft daardoor wel lekker warm.
ADVERTENTIE
BRUSSELS BLAUW
www.vldbrussel.be
info@vldbrussel.be Tel: 02/549.66.60 Fax 02/549.65.92 Nieuwsbrief Open Vld-Brussel januari 2012
Terugblikken én vooruitkijken Hoe kijken onze parlementairen terug op het voorbije jaar en wat zijn hun verwachtingen voor 2012. Dit is het tweede en laatste deel.
Carla Dejonghe -
Brussels Volksvertegenwoordiger 2011 In St.-Pieters-Woluwe promoot ik als Schepen het Nederlands op een positieve manier door de jaarlijkse organisatie van “Wil je met mij...”. We braken zelfs het Brussels record speeddaten! Steeds meer mensen, zowel vanuit de gemeente als van daarbuiten vinden de weg naar “Wil je met mij...”.
2012 Namens Open Vld heb ik vanuit het Parlement de druk opgevoerd over alles wat met de veiligheid op het openbaar vervoer te maken heeft. De MIVB heeft veel gedaan, dat is waar. Maar er is nog veel werk aan de winkel. Het openbaar vervoer moet beter, properder en veiliger.
René Coppens -
Brussels Volksvertegenwoordiger 2011 Ganshoren zal eindelijk met de hulp van de VGC investeren in een eigen afzonderlijke Nederlandstalige bibliotheek in het Gemeenschapscentrum De Zeyp. Als bevoegd Schepen vind ik dit een belangrijke stap voor de gemeente. Ik ben er dan ook fier op.
2012 Het lot van de vele daklozen blijft Brussel meer dan andere steden treffen. Met Herman Mennekens heb ik aangedrongen op een bredere aanpak, ook medisch, en niet enkel als het vriest. Net als de onveiligheid of het grote aantal laaggeschoolde werklozen, is het aantal daklozen een stedelijk probleem dat we in 2012 moeten aanpakken.
Ann Brusseel -
Vlaams Parlementslid 2011 Open Vld was al langer overtuigd. In 2011 volgden eindelijk de andere partijen: de investeringen in meer scholen in Brussel kwamen op kruissnelheid, zowel in het Nederlandstalig als het Franstalig onderwijs. Een goede opleiding is de sleutel naar een goede job en meer welvaart.
2012 Ik kijk uit naar de gemeenteraadsverkiezingen in Anderlecht. Er is heel wat werk in onze gemeente: wijkrenovatie, schoolmoeheid bestrijden, onveiligheid en verloedering aanpakken. Maar ik wil Anderlecht ook positief promoten. Het is goed leven in Anderlecht.
Khadija Zamouri -
Vlaams Parlementslid 2011 Afgelopen jaar mocht ik Sven Gatz vervangen in het Vlaams parlement. Sven wist als geen ander de nood aan een sterk stedenbeleid aan te kaarten en aandacht voor Brussel af te dwingen tot ver buiten de hoofdstad. Brussel promoten in Vlaanderen en begrip vragen voor de stedelijke problemen is nu ook mijn taak.
2012 Onder het moto dat een job de beste garantie is om uit de armoedespiraal te geraken, moeten we onverbiddelijk blijven hameren op de nood aan een goed economisch klimaat in de hoofdstad. Door goede scholing en een eerlijk diversiteitsbeleid, wil ik de Brusselaars meer kansen geven op onze arbeidsmarkt.
De fietser wordt vergast, maar vergast de stad op minder autodruk. De vuilniszak blijft staan. Ik aai de poes die hiermee te eten heeft. Gromt de buschauffeur? ’s Mans keelkrop is er minder door. De zon stoort de kantoorklerk zijn computerscherm, maar verlicht wel de schamele plant op de vensterbank. Jongere, jou sluit ik in mijn hart, want jouw mp3 verraadt een luide bard.
NEEM OOK EENS EEN KIJKJE OP ONZE WEBSTEK WWW.VLDBRUSSEL.BE
ADVERTENTIE
nschrijven in een Nederlandstalige school in Brussel?
p o g e w e t s i u U vindt de j e b . l e s s u r b n i n e v www.inschrij Secundair onderwijss
In de meeste scholen en richtingen kunt u rechtstreeks inschrijven. De scholen organiseren hun inschrijvingen vanaf 1 februari 2012. De inschrijvingsmomenten van de scholen vindt u op www.inschrijveninbrussel.be. Voor het eerste leerjaar A moet u zich in 12 Brusselse Nederlandstalige secundaire scholen eerst telefonisch aanmelden (via een callcenter) voordat u kunt inschrijven. Telefonisch aanmelden via het callcenter kan alleen op 30 januari 2012 op het telefoonnummer 0800 63 600. • Van 8 tot 11 u. kunt u telefonisch aanmelden voor: Sint-Jan Berchmanscollege (Brussel), Maria Boodschaplyceum (Brussel) , Mater Dei-instituut (Sint-Pieters-Woluwe) en Sint-Jozefscollege (Sint-Pieters-Woluwe). • Van 12 tot 15 u. kunt u telefonisch aanmelden voor: Jan-Van-Ruusbroeckollege (Laken), Maria Assumptalyceum (Laken) en Sint-Pieterscollege (Jette). • Van 16 tot 19 u. kunt u telefonisch aanmelden voor: Koninklijk Atheneum Emanuel Hiel (Schaarbeek), Lyceum Martha Somers (Laken), Atheneum Brussel (Brussel), Koninklijk Atheneum Anderlecht (Anderlecht), Koninklijk Atheneum Toverfluit (Sint-Jans-Molenbeek). Tijdens het gesprek wordt o.a. gevraagd naar het rijksregisternummer, de telefoonnummers van de ouders of de voogd en de volgorde van uw schoolkeuzes. De inschrijvingen voor de aangemelde leerlingen in deze 12 scholen starten op 1 februari 2012 en eindigen op 17 februari 2012. In die periode moet u uw aanmelding in de school gaan omzetten in een inschrijving of een weigering. Op www.inschrijveninbrussel.be vindt u alle informatie over de aanmeldings- en inschrijvingsprocedure in de secundaire Nederlandstalige scholen in Brussel.
LOP Brussel SO
BDW 1313 PAGINA 9 - DONDERDAG 26 januari 2012
‘Geen amnestie bij bouwmisdrijf’
© MARIE-HÉLÈNE CINGAL
Stedenbouw > Ecolo: Brussels gerecht seponeert te vaak
BRUSSEL – Stedenbouwkundige overtredingen worden in Brussel nog te vaak verticaal geklasseerd. De regering werkt aan een oplossing. Ecolo waarschuwt dat er van amnestie geen sprake mag zijn.
I
n 2010 belandden er bij het Brus selse parket zo’n tweeduizend dossiers naar aanleiding van een stedenbouwkundige inbreuk. In datzelfde jaar werden er 2.750 bouwovertredingen geseponeerd. Slechts in vier gevallen moesten de overtreders zich voor de rechter ver antwoorden. Het Brusselse gerecht kampt al jaren met een enorme ach terstand. En dan zijn bouwovertre dingen geen prioriteit. De Brusselse regering wil nu het heft in eigen hand nemen. Ze wil een systeem van administratieve sancties invoeren. Die zullen ge meenten en Gewest bij de minste bouwovertreding kunnen opleggen.
Nieuw raam Zopas heeft staatssecretaris voor Stedenbouw Emir Kir (PS) in het parlement uitleg gegeven over hoe hij die administratieve sancties, die onderdeel vormen van het regeer akkoord, wil invullen. Kir stelt voor om bij een bouw misdrijf de overtreder zes maanden de tijd te geven om alle verplichtin gen na te komen. Doet hij dat niet binnen die termijn, dan volgt een administratieve boete. Kir wil zo eigenaars die van goede wil zijn, belonen. Dat is volgens hem recht
vaardiger en efficiënter dan ze te bestraffen. Voor Ecolo-fractieleider Yaron Pesz tat gaat Kirs voorstel niet ver ge noeg. “De laatste jaren is het aantal stedenbouwkundige overtredingen fors toegenomen. We moeten maar kijken naar hoe oude ramen en masse vervangen worden door nieuwe. Dat kan wettelijk alleen met een bouwvergunning, maar dat gebeurt haast nooit.” En daar blijft het niet bij. Pesztat ge looft dat heel wat bouwovertredin gen in Brussel onopgemerkt blijven, zoals uitbreidingen in de binnentui nen zonder vergunning. Nieuw is dat niet. Wie luchtfoto’s van Brus sel van dertig jaar geleden vergelijkt met vandaag, ziet dat de Brusselse binnentuinen in de dichtbevolkte gemeenten gestaag volgebouwd ge raken. Zelfs al heeft de Brusselse stedenbouwwet, die intussen bijna tien jaar oud is, daar paal en perk aan willen stellen. Pesztat wil een betere handhaving: “Huiseigenaars moeten weten dat niet alles is toegelaten in Brussel en dat ze bij een overtreding een ver volging riskeren.” Pesztat wil niet dat stedenbouw kundige overtredingen uit het straf recht worden gehaald. “Het parket
moet bij flagrante overtredingen, bijvoorbeeld in het geval van huis jesmelkerij, de vrije hand hebben. We pleiten voor een gemengd sys teem. Treedt het parket niet op, dan kan de overheid zich in de plaats van het parket stellen door een administ ratieve boete op te leggen, vervolgens de overtreder de kans te geven om de toestand te regulari seren en zo nodig de overtreder te verplichten om het gebouw in de oorspronkelijke staat te herstellen.” En het voorstel van Kir in het par lement? Volgens Pesztat kan dat tot perverse neveneffecten leiden. “Het kan eigenaars aanmoedigen om zonder bouwvergunning aan de slag te gaan, en dan af te wachten of de overheid optreedt. Treedt die op, dan past hij een en ander aan, zon der een boete te betalen. Dat kan niet de bedoeling zijn.” Emir Kir pleegt de komende weken overleg met de gemeentebesturen en met zijn administratie. Hij be looft na de zomervakantie in het parlement een ontwerpordonnantie in te dienen. Die zal ook wijzigingen bevatten om vaudevilles zoals die rond de heraanleg van de Haven laan in de toekomst te vermijden. Steven Van Garsse
ADVERTENTIE
Van Elewyckstraat 41. De eigenaar werd een aantal jaar geleden verplicht om de gesloopte art-nouveaudeur in de oorspronkelijke staat te herstellen.
BDW REGIO
BDW 1313 PAGINA 10 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Deze week in Laken > Buurtcomité ongerust over plannen voor derde school in de wijk
Gedonder op de Donderberg
Zicht vanaf de Tuinen van de Bloemist op het bossige terrein waarop de Stad Brussel een school wil. Vooraan de werkplaatsen van Leefmilieu Brussel, achteraan de kunsthumaniora.
LAKEN – De bewoners van het wijkje Donderberg zijn ongerust. In de pers moesten ze vernemen dat de Stad Brussel een grote Franstalige basisschool plant op een verwilderd binnenterrein. “In september gaat hier vlakbij ook de Europese school open. Zou de Stad niet beter de impact van die gigantische school op de buurt afwachten?”
D
e buurt tussen de Sint-Albaansbergstraat en de SintAnnadreef is een van de rustiger wijkjes van Brussel. Twee eeuwen geleden was het hier nog volop platteland. Nu is het een zeer gemengde buurt, zowel wat de bewoners als wat de architectuur betreft. Zo zijn er pittoreske, honderd jaar oude stadsvilla’s, maar ook beletages en eenvoudige arbeidershuisjes van latere datum. Twintig jaar geleden werd de buurt verontrust door een plan van het Brusselse OCMW om driehonderd sociale woningen neer te poten op het binnenterrein grenzend aan de Tuinbouwersstraat en de SintAlbaansbergstraat. Het was een stuk van het perceel dat koning Leopold II eind negentiende eeuw had aangekocht om er zijn tuiniers
te laten werken en wonen. Het perceel – in de volksmond Donderberg genoemd, hoewel de Donderberg in werkelijkheid iets verderop lag – bestond uit twee grote terrassen met een flink hoogteverschil. Boven liet Leopold de koninklijke boomgaard en een siertuin aanleggen (de huidige Tuinen van de Bloemist). Beneden kwamen houten serres met druiven en perziken en volières voor pauwen en fazanten. De originele hoveniershuizen staan nog steeds in de Médoristraat.
Borrelen in de speelstraat Na de dood van de koning kwam het terrein in het bezit van de Koninklijke Schenking. Die verhuurde het lang aan een lokale boomkweker. In 1969 stond de Koninklijke Schenking een deel van het laagste terras
af aan het OCMW, die het gebied liet verwilderen. De omwonenden, die er in hun achtertuin een bosje bijkregen, waren daar niet rouwig om. In 1993 besloot het OCMW dan toch
© SASKIA VANDERSTICHELE
jes en geïmproviseerde borrels. De buurt kreeg ook een en ander voor elkaar: de eerste Brusselse speelstraat, gezamenlijke gevelaanplantingen, een verkeerscirculatieplan. Nu moet het wijkcomité zich opnieuw schrap zetten. Het terrein is inmiddels overgegaan in handen van de Stad Brussel. Die wil er een basisschool voor 650 leerlingen bouwen. “We kwamen er toevallig achter via een artikel in Le Soir,” zegt Stéphane
“Nergens in Brussel heb je zo’n scholendichtheid” tot een ambitieus bouwproject. Dat was niet naar de zin van de buurtbewoners, die prompt het wijkcomité Donderberg oprichtten om hun protest kenbaar te maken. De bouwplannen werden afgeblazen. Maar door de protestactie hadden de bewoners elkaar gevonden. In en om de Draps-Domstraat ontstond een heuse dorpssfeer met straatfeest-
Bocqué, die net als zijn buurman Jos Brumagne al twintig jaar lid is van het wijkcomité. Ze stuurden de Stad een brief met de vraag om opheldering. Blijkt dat niet alleen wordt gedacht over een school, maar ook over woningen. Bovendien zou het stads bestuur het schoolgebouw ook willen gebruiken voor vakantieopvang.
“We hebben niets tegen een school,” zegt Brumagne. “Er zijn extra scholen nodig, en de gronden zijn schaars. Maar in deze buurt dreigt nu een opeenhoping van schoolgebouwen.” De geplande school zou inderdaad het derde onderwijscomplex worden. Aan de Chrysantenstraat ligt het enorme Vlaamse scholenblok met het lyceum Martha Somers, de kunsthumaniora, de basisschool ’t Plant’Zoentje en een crèche. In de gerenoveerde Cadettenschool, aan de andere kant van de wijk, gaat over een halfjaar de vierde Europese school open, met plaats voor drieduizend leerlingen. De komst van de Europese school komt de buurt natuurlijk ten goede, zegt Brumagne. “Enkele jaren geleden leek het even de verkeerde kant uit te gaan met de wijk: man doodgestoken, huis afgebrand, huisjesmelkers. De Europese school heeft het weer doen kantelen.” Dit neemt niet weg dat de immense school een dagelijkse volksverhuizing op gang zal brengen. Dertig, veertig bussen zullen de kinderen afzetten en ophalen. Bocqué: “Als je de leerlingen en de leerkrachten van de Europese school, van de Vlaamse scholen en van de nieuwe Brusselse school optelt, dan kom je aan vijfduizend mensen. Tel daar ook nog eens de ouders bij die de kinderen brengen. Nergens in Brussel heb je zo’n scholendichtheid.” Waar de Stad de toegang tot het binnenterrein wil maken, is niet duidelijk. Nu is het afgesloten gebied bereikbaar langs een zijwegje van de Tuinbouwersstraat dat alleen gebruikt wordt door Leefmilieu Brussel. De milieu-instelling huurt al jaren het aangrenzende stuk grond voor de opslag- en werkplaatsen van haar groendienst. “Wij hopen maar dat we onze erfdienstbaarheid op de toegangsweg kunnen behouden,” zegt directeur Serge Kempeneers, “en dat een eventuele school zorgvuldig geïntegreerd wordt in de omgeving. De vegetatie op het terrein is behoorlijk interessant. Zoveel verwilderde gebieden zijn er niet meer in Brussel.” Het wijkcomité wil dat er zo vlug mogelijk overleg komt, en dat de Stad rekening houdt met de andere, bestaande schoolprojecten. Brumagne: “Het moet draaglijk blijven voor de buurt. Zoveel extra volk in deze smalle straatjes, zonder aangepast verkeersplan: je kunt je afvragen of dat nog wel goed bestuur is.”
Bettina Hubo
BDW 1313 PAGINA 11 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
ADVERTENTIE
W IN
EEN ROMANTISCHE NACHT Sint-Pieterscollege Jette IN HET ATOMIUM
Etterbeek > Kleuters ’t Regenboogje met camera op wandel
*de v spe ioolniet ler is grep inbeen :)
Van Etterbeek naar Beterbeek Samen met het buurthuis Chambéry organiseert basisschool ’t Regenboogje Beterbeek. Of hoe Etterbeek beter kan, gezien door kinderogen. “Hondenpoep op de stoep. Te weinig groen. Veel verkeer. Druk. Ook mijn leerlingen weten wat er beter kan in de stad,” vertelt kleuterleider Sven De Jongh. Samen met enkele senioren van het buurthuis Chambéry wandelen zijn 21 kleuters in de buurt van het Sint-Antoonplein rond om de stad in beeld te brengen. Met die foto’s wordt dan een collage gemaakt, en die collage zal worden tentoongesteld in het gemeentehuis in mei.
“Om foto’s te leren maken hebben we vorige week zelfs enkele fotografen op bezoek gehad voor een cursus,” zegt De Jongh al grappend. “Hoe het idee tot stand is gekomen? Door een ouder die nogal met kunst bezig is. Het idee achter ons projectje Beterbeek is dan ook om met een klein beetje kunst een ideaalbeeld van de stad te creëren.” Naast het buurthuis Chambéry zijn ook de Nederlandstalige bibliotheek, het kunstencollectief Beeldenstorm, de kunstacademie van Etterbeek en de cultuurcel van de gemeente van de partij.
Sint-Pieterscollege Jette
Christophe Degreef
Sint-Pieterscollege Jette
Schaarbeek > Twee voetbalploegen hebben nieuwe stek
Een tweede leven voor legendarisch Crossing © SASKIA VANDERSTICHELE
NEEM DEEL AAN ONZE TEKENWEDSTRIJD EN WIN EEN OVERNACHTING VOOR TWEE IN HET ATOMIUM, MET DINER BIJ KAARSLICHT & ONTBIJT.
Sint-Pieterscollege Jette
www.atomium.be/love
ADVERTENTIE
Sint-Pieterscollege Jette Het Crossingstadion bij het Josaphatpark werd opgeknapt met geld van Beliris.
Het stadion van Crossing beschikt over een mooie pedigree. Tot in de jaren 1970 speelde de Schaarbeekse ploeg in eerste klasse. En voetbalkenners weten dat Georges Leekens er debuteerde als prof. Niet veel later ging het bergaf met de ploeg. Het stadion zou nog even een hoogtepunt kennen met een optreden van Bob Dylan in 1984, maar zou dan langzaam verkommeren. Toen de Brusselse en federale overheid besloten om het Josaphatpark te renoveren met geld van Beliris, werd niet veel later
aangekondigd dat ook het bijbehorende stadion een volledige renovatie zou krijgen. Twee jaar en dertien miljoen euro later is de klus geklaard. Het resultaat mag er zijn: een mooie ingang met esplanade aan de Louis Bertrandlaan, twee kantines, twee tribunes voor in totaal 2.500 bezoekers, sportzalen, sanitair, kleedkamers en twee mooie voetbalvelden. Royale Union Sportive Albert (Rusas) en Racing Schaarbeek, die het lang niet slecht doen in de competitie, krijgen er SVG hun nieuwe stek.
Jette > Toneelvereniging De Violier verliest boegbeeld
INFOAVOND inschrijvingen 1ste jaar Latijn of Moderne wetenschappen schooljaar 2012 – 2013 bel op het nummer
0800 63 600 op maandag 30 januari 2012 van 12 uur tot 15 uur.
Mimi Mennekens overleden Afgelopen zaterdag overleed Mimi Mennekens-Van Aenroyde (75), moeder van Open VLD-politicus Herman Mennekens. Samen met haar echtgenoot Jef Mennekens speelde ze jarenlang toneel bij het Jetse amateurgezelschap De Violier, dat meer dan honderd jaar geleden werd opgericht door de grootvader van Jef. Mimi was ook de oprichtster van De Violiertjes, de jongste theatergroep van het gezelschap. Tot op het laatst leidde ze de groep met grote bezieling. Dankzij haar passie en
inzet raakten heel wat buurtkinderen, Nederlands- en anderstaligen, overtuigd van het plezier van het toneelspel en de schoonheid van de Nederlandse taal. Mimi Mennekens was onderdirecteur bij Sabam, maar werkte ook als vrijwilligster in musea. In 2006 kreeg ze een nominatie voor De Pluim, een initiatief van de Koning Boudewijnstichting. In 2009 werd De Violier uitgeroepen tot Gouden Ketje van het Jaar. HUB
Meer info :
www.sint-pieterscollege.be/inschrijvingen Hoogstaand talenonderwijs, sterk in wiskunde & wetenscHappen, traditie in klassieke talen, pionier in HuMane wetenscHappen, onderneMend in econoMie, Zin voor kunst & cultuur, gedreven leerkracHten, Hedendaagse leerMiddelen, kracHtige leeroMgeving, toegewijde begeleiding, open venster op de wereld, verZorgde oMgeving, accent op nederlands, Zorg voor natuur & Milieu.
Nederlandstalige kwaliteit in Brussel met een hart voor jonge mensen. sint-pieterscollege jette - Léon Theodorstraat 167 - 1090 Jette - T 02/426 85 15 - F 02/425 47 50 - aso@sint-pieterscollege.be - www.sint-pieterscollege.be
BDW 1313 PAGINA 12 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
BDW REGIO
© SASKIA VANDERSTICHELE
Brussel > MR en Open VLD samen in bad
‘Gedaan met de lelijkheid’ Veiligheid. Netheid. Trots zijn op de stad. Niets is onmogelijk. Het ontbreekt de gezamenlijke MR-/Open VLD-lijst niet aan voluntarisme. Of om het met de woorden van de liberale kandidaat-burgemeester Alain Courtois te zeggen: men mag niet fatalistisch zijn in Brussel.
Kunstenaar Martin Wautié, thuis in de Ateliers Wauters.
Sint-Joost-ten-Node > Drie kunstenaarswoningen opgeleverd
Kleine broertjes van Ateliers Mommen nu ook klaar Het complex van de Ateliers Mommen in de Paletgang – een beetje weggestopt achter een grote poort in de Weldadigheidsstraat – wordt terecht de mooiste kunstenaarssite van het gewest genoemd. Maar er bestaat ook een kleiner geheel, amper drie appartementen groot. Die vormen samen de Wautersallee aan het nummer 38 van de Sint-Franciscusstraat. Er bestonden heel wat van die gangen of impas ses in dit deel van Sint-Joost. Het ging om arbeiderswoningen die in de huizenblokken, achter de mooiere herenhuizen, werden opgetrokken. De andere gangen in die omgeving hebben al lang moeten plaatsmaken voor de meisjesschool en het zwembad. Deze heet – een beetje incorrect en on-Nederlands, maar wel officieel – Wauters allee. De vergelijking tussen het wooncomplex in de Wautersallee en Ateliers Mommen gaat niet op? De appartementen Wauters zijn niet van in den beginne ontworpen als kunstenaarsateliers,
maar tegenwoordig krijgen kunstenaars er wel absolute voorrang bij de toewijzing. Dankzij een injectie van 800.000 euro van het Gewest werden de vier bouwvallige huisjes getransformeerd tot drie wooneenheden met een laag energieverbruik. Sint-Joost wil extra investeren in de opvang van kunstenaars op zijn grondgebied. “In de lijn van een oude traditie,” heet het. De laatsten die er onder de pannen raakten, beschikken nu toch over zeventig vierkante meter met een atelier. Nomen est omen: de miniwijk heet Wauters naar de bouwheer van de op het laatst toch erg verkommerde huisjes, en nieuwe bewoner Martin Wautié tekende hier de strip Super Rabbit (zie bij voorbeeld Une nouvelle aventure de Super Rabbit, uitg. Manolo Sanctis, 16,50 euro). Wautié wil zich nu ook wagen aan cartoons voor kinderen. Hij speelt daarnaast in de elektropopgroep Gloomy Baboons. Zijn vriendin Alizée Honoré is filmproducente, maar heeft net een toneelstuk voltooid.
Lieven Bulckaert
“On va vous changer la ville / We maken wat van uw stad.” Althans, als u Alain Courtois en Els Ampe, respectievelijk de lijsttrekker en de nummer vier, mag geloven. Voor het eerst sinds de jaren 1970 stappen de liberale families met een gezamenlijke tweetalige lijst en dito programma naar de Brusselse kiezer. Met dank aan het FDF, dat vorig jaar zijn oude band met de Franstalige liberalen definitief doork nipte. Het hoofdthema van diezelfde liberalen voor de gemeenteraadsverkiezingen van oktober is ‘de verloedering van de stad tegengaan’. Alain Courtois, voormalig secretaris-generaal van de Belgische voetbalbond en senator, gebruikt voetbaltermen om zijn lijst voor te stellen. “Een goede mix van jeugd en ervaring om aan te tonen dat het anders kan in deze stad. Want de meest frisse ideeën, de vernieuwing, die komen van jonge mensen.” Toch kiest Courtois als nummer twee voor een vaste waarde, huidig fractieleidster Marion Lemesre. De eerste ‘jongere’ komt dan op de derde plaats: Geoffroy Coomans de Brachène, door Courtois omschreven als ‘snedig, af en toe zelfs té’. Op de vierde plaats komt Els Ampe als eerste Nederlandstalige, direct gevolgd door David Weytsman, de voorzitter van de Brusselse MR-jon-
gerenafdeling. Lijstduwer is minister van Staat Annemie Neyts.
Politiezone Courtois schuwt de grote woorden niet om zijn campagne kracht bij te zetten. “In Brussel houdt men van lelijk en houdt men de lelijkheid ook in stand. Bloembakken uit de jaren 1970 op de grote boulevards. Koterijen die men dan ‘kerstmarkt’ noemt. Oude gebouwen die men laat verkommeren. Brussel, filehoofdstad... Lelijk, allemaal erg lelijk.” Toch werd het stokpaardje van de liberalen, de invoering van de zone 30 in het stadscentrum, deze keer niet aan de kaak gesteld. Gevraagd aan David Weytsman of de partij op dezelfde lijn zit als de MR-jongerenafdeling – die zich vorige week in onze krant liet opmerken door opmerkelijk ‘Vlaamse’ standpunten zoals de eenmaking van de Brusselse politiezones en OCMW’s (BDW 1312, p. 1) – klonk het dat de meerderheid van de partij nog niet op die lijn zit. Dat geeft ook Alain Courtois toe: “Ik ben te vinden voor een afzonderlijk politiekorps voor het openbaar vervoer, een versterking van het veiligheidskorps Justitie en om evenveel politiepersoneel als parkeerwachters aan te werven. Maar één politiezone, nee, dat niet.” Els Ampe ziet vooral een kans in de gezamenlijke lijst, “een volle liberale lijst van Nederlandstaligen en Franstaligen, waarbij de Nederlandstaligen een houvast zoeken in de liberale partij in de hoofdstad zoals Karel Buls, Charles De Coster en Emanuel Hiel dat in de negentiende eeuw deden.” Christophe Degreef
ADVERTENTIE
16e eeuw
17e eeuw
18e eeuw
19e eeuw
20e eeuw
Het resultaat van een creatieve brug tussen heden en verleden kan je gratis komen bekijken in het BELvue museum, van dinsdag 7 februari t.e.m. zondag 4 maart 2012.
BELvue Museum Paleizenplein 7, 1000 Brussel Het museum is gesloten op maandag.
© Ivan Put
15e eeuw
Wat hebben het Brusselse en het Leuvense stadhuis met elkaar gemeen ? En wat betekent een ‘stadhuis’ voor jongeren en nieuwkomers in de stad? Kunstenaars van vzw bon, Globe Aroma, De Foyer en Dar al Amal trekken voor de tentoonstelling ‘Kicking & Alive’ alle registers open en bevragen het samenleven met elkaar. Hoe beleven we burgerschap, hier en nu ?
© BELGA
BDW 1313 PAGINA 13 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Gemeenteraadsverkiezingen in Brussel. Vlaamse partijen moeten knokken voor een zetel.
Brussel > Gemeenteraadsverkiezingen 2012: lijsten in de maak
Zoeken naar zichtbaarheid De gemeenteraadsverkiezingen naderen met rasse schreden. De politieke partijen zetten zich in stelling. BDW geeft een eerste overzicht, met bijzondere aandacht voor de Nederlandstalige partijen.
D
e gemeenteraadsverkiezingen in Brussel worden gedomineerd door het machtsspel tussen de Franstalige partijen. Toch spelen ook de Nederlandstalige partijen hun rol. Ze leveren de Vlaamse schepen: gemeenten met een Vlaamse schepen worden financieel beloond. Wat wordt het in oktober 2012? Drie tendenzen tekenen zich af. De Vlaamse kartellijst verdwijnt, de politieke families worden herenigd, en het sterke blok MR-FDF valt uit elkaar, wat nieuwe kansen creeërt voor Open VLD. Het zijn de uitzonderingen die die tendenzen bevestigen. De Vlaamse kartellijst verdwijnt. Al bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2006 waren er minder Nederlandstalige kartellijsten dan bij de verkiezingen ervoor. Die tendens lijkt zich verder te zetten. Niets is zeker, maar bijvoorbeeld in Vorst, waar Open VLD en CD&V samen opkwamen in 2006, is vandaag nog geen enkel initiatief in die richting genomen. “We kijken de kat uit de boom,” zegt Jos Claes van CD&VVorst. “Alles is nog mogelijk. Ja, zelfs een kartel met N-VA.” Toch is er, ook bij Claes, weinig animo voor zo’n kartellijst. Er zijn negenhonderd stemmen nodig om een zetel te halen in Vorst. Zelfs als alle Vlamingen in Vorst voor die kartellijst stemmen, dan nog komt de lijst een paar honderd stemmen te kort. Voor Jutta Buyse, SP.A-schepen in Vorst, is een Vlaamse kartellijst om nog een andere reden geen goed idee. “Wie een Vlaams schepenambt binnenhaalt als kandidaat op een Frans-
talige lijst, kan veel meer wegen op het beleid in de gemeente, zelfs in domeinen waarvoor hij of zij niet bevoegd is. Dat is veel moeilijker voor een schepen afkomstig van een kleine kartellijst.” Een samenwerking met de Franstaligen draagt daarom Buyses voorkeur weg. Ook in die andere voor Vlamingen moeilijke gemeente, Oudergem – waar de Vlamingen sinds jaar en dag met de kartellijst Samen opkomen –, zijn er nu gesprekken met de lijst van burgemeester Didier Gosuin (FDF). Toch is het niet uitgesloten dat er in oktober weer een lijst Samen zal zijn, met daarop Vlamingen van diverse partijen, maar met de aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat niemand verkozen zal zijn. Dat wil dan weer niet zeggen dat de Vlaamse lijsten volledig verdwijnen. Alvast de N-VA heeft aangekondigd om zich in een aantal gemeenten solo aan de kiezer te presenteren. In Schaarbeek, Ganshoren en Brussel is dat al een certitude. Andere gemeenten kunnen volgen. Vlaams Belang tot slot komt zeker op in acht Brusselse gemeenten. De politieke families herenigd. Als een Vlaamse kartellijst electoraal weinig oplevert, dan bieden de Franstalige zusterpartijen een welgekomen opportuniteit. Groen gaat daar het verst in. In alle gemeenten waar de Vlaamse groenen kandidaten hebben, staan ze op de Ecololijst. Waar sterke lokale afdelingen zijn, krijgt Groen ook goede plaatsen (Annemie Maes in Jette op twee bijvoorbeeld, en Alain Beeckmans
trekt zelfs de Ecolo-lijst in Ganshoren). Ook SP.A verkiest een zichtbare plaats op een PS-lijst. In nagenoeg alle gemeenten bestaat hierover een afspraak; alleen voor een aantal zuidoostelijke gemeenten (de Woluwes, Ukkel) is er minder duidelijkheid. In één gemeente (Koekelberg) gaat SP.A bij voorkeur op de Lijst van de Burgemeester staan. CD&V onderhandelt vooral met CDH. Dat is onder meer het geval in Brussel, Elsene, Schaarbeek en SintJoost-ten-Node. In Sint-Pieters-Wo-
niet zeker. CDH moet er eerst zelf intern orde op zaken stellen. Ook in Sint-Lambrechts-Woluwe is het wachten; ook daar is CDH verdeeld. CD&V kiest in een aantal gevallen voor de Lijst van de Burgemeester. Dat is zo in Evere, Koekelberg en Etterbeek, al is daar nog weinig concreets. Wel concreet is het in Anderlecht, waar Walter Vandenbossche naar verluidt een goede plaats heeft kunnen bemachtigen op de lijst van MR-burgemeester Gaëtan Van Goidsenhoven. Ook Open VLD kijkt nu nadrukkelijk
“ We kijken de kat uit de boom. Alles is nog mogelijk. Ja, zelfs een kartel met N-VA” luwe, Jette, Sint-Agatha-Berchem, Watermaal-Bosvoorde en Sint-JansMolenbeek is een samengaan met de Franstalige christendemocraten meer dan waarschijnlijk. In Sint-Gillis is een plaatsje op de CDH-lijst wel de bedoeling, maar
naar zusterpartij MR sinds het kartel van de Franstalige liberalen met de Fédéralistes Démocrates Francophones (FDF) uit elkaar is gespat (zie verderop). Ter herinnering: in 2006 had FDF-voorzitter Maingain een fatwa uitgesproken over de aan-
ADVERTENTIE
wezigheid van VLD’ers op de MRFDF-lijsten in Brussel. Toch betekent dat niet dat Open VLD vanzelf op de lokale MR-lijst geraakt. In heel wat gemeenten moet hierover nog onderhandeld worden. In Anderlecht lukt het wel. Parlementslid Ann Brusseel zal er de Nederlandstalige liberalen vertegenwoordigen op de lijst van burgemeester Van Goidsenhoven (MR). Ook in Jette, Brussel-stad (artikel op p. 12), SintPieters-Woluwe, Sint-Joost en Ukkel staat niets een samenwerking tussen Franstalige en Nederlandstalige liberalen nog in de weg. Moeilijker is het wanneer het kartel MR-FDF overeind blijft en er met een FDF-kopstuk onderhandeld moet worden, zoals in Schaarbeek (met Bernard Clerfayt) of SintLambrechts-Woluwe (met Olivier Maingain). In Schaarbeek is de MR voorstander van een samenwerking met Open VLD; in Sint-LambrechtsWoluwe zegt MR nog geen vraag te hebben gekregen. Onduidelijk is wat Open VLD-gemeenteraadslid Stefan Ector gaat doen. Die zong onlangs in La Dernière Heure de lof van Olivier Maingain en lijkt gebrouilleerd met zijn partij. Het onafhankelijke gemeenteraadslid Xavier Liénart (ex-CD&V) weet wel dat hij een plaats krijgt op de lijst van Olivier Maingain. Het einde van MR-FDF. Levensvatbaar is het liberale kartel niet gebleken, en MR en FDF gaan hun eigen weg voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dat betekent dat de MR een tandje zal moeten bijsteken, nu die partij niet meer kan rekenen op het electoraat van het FDF. In FDF-gemeenten Schaarbeek en SintLambrechts-Woluwe lijkt de kartelformule stand te houden. De splitsing van het Franstalige kartel is een gevolg van de federale communautaire onderhandelingen. De gevolgen van die onderhandelingen laten zich ook op een ander vlak voelen. MR en PS zijn opnieuw on speaking terms, en dat opent perspectieven voor de gemeenteraadsverkiezingen. Er zouden tal van voorakkoorden tussen PS en MR in de maak zijn. Onlogisch is dat niet. Liberalen en socialisten hebben als vanouds goede banden met elkaar in de Brusselse agglomeratie. Misschien kunnen die banden bij de verkiezingen van 2012 dubbel en dik opnieuw gesmeed worden, en dit ten koste van de (progressieve) Olijfboomcoalitie, die veel van haar glans heeft verloren. Steven Van Garsse
BDW 1313 PAGINA 14 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
dam, uitg. Amsterdam University Press, 2009). Dat is een rol die vrou welijk en dus vernederend gevonden wordt. Antihomogeweld is dus meer het gevolg van een krampachtig vast houden aan genderstereotiepen dan van een afkeer tegenover een be paalde seksuele geaardheid. Om het scherp te stellen: als verwijfde hete roman loop je misschien wel meer kans op geweld dan als macho leer nicht. En als transgender (travestie, transseksueel, transgenderist) geldt dat allicht nog meer.
Conventies doorbreken
Juni 2011. Holebi’s en sympathisanten reageren op homofoob geweld met een grote kiss-in op de Brusselse Grote Markt.
© JO VOETS
Maatschappij > Koepel van holebi’s en transgenders over de ‘anti-geweld-app’
Van app naar genderklik: werk van lange adem BRUSSEL – Deze week werd een nieuwe smartphoneapp gelanceerd (zie p. 7 van deze krant). Met de app kun je antihomogeweld melden, zowel fysiek als verbaal, en via Google Maps kun je de gerapporteerde locaties raadplegen. Een loffelijke poging om het aantal meldingen van homofoob geweld te verhogen, vindt An Gydé van de holebi- en transgenderkoepel Çavaria, maar het is maar een deel van de oplossing.
BDWOPINIE Het moge duidelijk zijn: de cijfers van geregistreerde gewelddelicten tegen holebi’s liggen zwaar onder de reële cijfers. Voor 2010 registreerde de politie over het hele land slechts zo’n vijftig klachten. De drempels zijn ook hoog. Een melding van ho mofoob geweld houdt een comingout in op een zwak moment. Daar naast vrezen holebi’s dat de politie de zaak zal ridiculiseren, de schuld bij henzelf zal leggen, of dat de da ders toch niet gestraft zullen wor den. De nieuwe app kan wat ons be treft op een applausje rekenen. Maar ook op enkele bedenkingen. Wat weten we over antihomo geweld? In 2006 werd de onveilig
heid in Brussel-stad onderzocht. Zestig procent van de respondenten was al minstens één keer het slacht offer geworden van verbale agres sie. De meeste feiten deden zich ’s avonds en ’s nachts voor. Vaak vonden ze plaats in de omgeving van holebi-uitgaansplekken of cruising plaatsen. Ook in Nederland vond onderzoek over het thema plaats. De daders zijn meestal voor het slachtoffer onbekende mannen tussen achttien en dertig. Socio-economische fac toren spelen een rol: de daders zijn vaak laag opgeleid, zijn werkloos of verkeren in een risicovolle thuis situatie. Het geweld wordt vaak in groep gepleegd en is meestal niet gepland. Het is een manier om een imago van stoerheid en mannelijke status te krijgen of te behouden.
An Gydé.
Bij de daders zijn allochtone jonge ren oververtegenwoordigd, zo blijkt. Het is zaak om ervoor te zorgen dat etnische en seksuele minderheden niet tegen elkaar uitgespeeld wor den. Als de intolerantie bij holebi’s ten aanzien van allochtonen stijgt, zullen de laatsten zich gestigmati seerd en gediscrimineerd voelen, wat de intolerantie ten aanzien van holebi’s weer zal doen toenemen. Dat is een neerwaartse spiraal die we moeten vermijden. Er zijn trou wens ook heel wat holebi’s met een allochtone achtergrond, en dit soort
“Etnische en seksuele minderheden mogen niet tegen elkaar uitgespeeld worden”
discours helpt hen niet vooruit. De belangrijkste oorzaak voor ge weld tegen homomannen is de af keer van de daders van homosek sualiteit. Die hangt onlosmakelijk vast met hun opvattingen over man nelijkheid en seksualiteit. Geweld ontstaat vooral wanneer de daders zich potentieel een seksueel object voor homomannen voelen (zie bijvoorbeeld het onderzoek van Laurens Buijs, Gert Hekma en Jan Willem Duyvendak: Als ze maar van me af blijven – Een onderzoek naar anti homoseksueel geweld in Amster
Waar ligt de oplossing dan? Op de plek waar jongeren het meeste le ren over mannelijkheid en vrouwe lijkheid: op school, in de sportclub, in het gezin, in de media, in de re ligieuze gemeenschap. De houding van iemand ten aanzien van homoseksualiteit hangt samen met genderidentiteit, met ideeën over mannelijkheid en vrouwelijk heid, en die zijn diep geworteld. Seksuele geaardheid en gender be spreekbaar maken binnen en buiten het onderwijs kan leiden tot meer aanvaarding van holebi’s en trans genders, én van gender-niet-confor me hetero’s. Door te werken aan zo’n bewust wording, de zogenaamde genderklik, worden mensen gestimuleerd om hun ideeën over mannelijk heid en vrouwelijkheid te verken nen en in vraag te stellen. Daarin schuilt de duurzame, structurele oplossing. Ik hoor het u al denken: dat is een werk van lange adem. Zeer juist, en ondertussen is het belangrijk dat politie en justitie het geweld ern stig nemen en op een goeie manier registreren en bestraffen. De fede rale regering beloofde in haar re geerakkoord werk te maken van een krachtdadige aanpak van geweld te gen holebi’s en transgenders. De ho lebi- en transgenderkoepel Çavaria deelde vorig weekend zijn jaarlijkse Fobieprijs uit aan de plegers van ho lebi- en transfoob geweld. Outrage! lanceerde zijn app. Er is duidelijk sprake van een elan wat dit thema betreft. Çavaria pleit voor een ge coördineerde aanpak, die rekening houdt met homo’s, lesbiennes, bi’s, transgenders – en met iedereen die de genderconventies al eens door breekt. Laten we samen de clichés ont mantelen, de vastgeroeste ideeën loswrikken en de genderkarikatu ren de wereld uit helpen. Het is het belangrijkste verweer dat we hebben tegen dit soort verwerpelijk geweld. An Gydé, teamcoach Gelijke Kansen bij Çavaria (www.cavaria.be)
ZiZo Magazine heeft in het januarinummer een dossier ‘geweld’, waaruit hier geciteerd werd: www.zizo-magazine.be. Geweld of discriminatie melden: bij CGKR (voor holebi’s) en bij IGVM (voor transgenders). De Holebifoon is een erkend meldpunt voor discriminatie: 0800-99.5.33 of www.holebifoon.be
BDW 1313 PAGINA 15 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
BRIEVEN VAN LEZERS lezersbrieven@bdw.be Huren Op de BDW-voorpagina van 21 december 2011 bespreekt Steven Van Garsse het recente verslag van de Brusselse Bond voor Recht op Wonen (BBRoW) over de verhuur van gemeentelijke woningen. Dat verslag is interessant en genuanceerd. Ook bevat het terecht kritiek op bepaalde praktijken bij de toewijzing van gemeentelijke woningen. Daardoor vallen kansarmen en mensen die het meeste behoefte hebben aan een woning, nogal eens uit de boot. Toch betreuren wij het dat Van Garsse vooral de negatieve aspecten en extreme gevallen citeert. Bovendien wekt hij impliciet de indruk dat dezelfde laakbare toestanden in alle gemeenten voorkomen. Sint-Jans-Molenbeek is op dit gebied een positief voor beeld van een gemeente die in haar (huisvestings)beleid zwaar inzet op maatschappelijke integratie. Bij de ver huur van gemeentelijke woningen is duidelijk gekozen om zoveel mogelijk woongelegenheid te creëren voor kans arme personen en gezinnen. Het verslag van de BBRoW citeert Sint-Jans-Molenbeek in positieve zin omdat die gemeente een zeer goed reglement heeft uitgewerkt voor de toewijzing van woningen. Voor de inschrijvingen in het register is er een inkomensplafond bepaald dat is af gestemd op dat van sociale woningen. In de loop van de toewijzingsprocedure blijft de chronologische volgorde van deze inschrijvingen gerespecteerd. Tevens is er een onafhankelijke commissie (van ambtenaren en mensen uit het verenigingsleven) voor de toewijzingen, die daar door op een transparante en objectieve wijze gebeuren. Het College van Burgemeester en Schepenen bekrachtigt enkel de voorstellen van deze commissie. Het Molenbeekse geval mag als goed voorbeeld naar vo ren worden geschoven voor andere Brusselse gemeenten om verbeteringen aan te brengen en op een meer sociaal verantwoorde manier gemeentelijke woningen toe te wij zen. (...) Mohamed Daif, schepen van Huisvesting, Sint-Jans-Molenbeek
Kabels De consument wordt gegijzeld. Zoals u misschien weet, kan men een decoder van 40 euro aanschaffen samen met een paraboolsatellietantenne van 20 euro, en tel nog eens 10 euro voor uw kabels, en u heeft een ontvangst van zowat 1.500 tv-kanalen en radiozenders van over de hele wereld. Er is dan wel één probleem: meestal is het (bij gemeentewet) verboden die schotel aan uw gevel te hangen. Voor Koekelberg bijvoorbeeld moet men dan een beroep doen op Telenet. Onder dat monopolie ontvang je dan maar enkele tientallen tv-zenders, en in tegenstelling tot andere firma’s in andere deelgemeenten (bijvoorbeeld Coditel) is onder meer Nederland 3 dan onbereikbaar. Sinds de zogenaamde liberalisering en technische voor uitgang merkt men dat ondanks deze opgelegde beper kingen Telenet stelselmatig zijn prijzen verhoogt. Nu, na zowat vijftien jaar betaald te hebben, bel ik naar Telenet om te melden dat ik verhuis, en dat ik dus hun diensten niet meer hoef, ook omdat ik mijn oude tv af gedankt heb. Punt. Ik betaal dus de nieuwe factuur voor de komende maanden niet meer. Ondertussen worden mij facturen van Telenet opgestuurd voor de komende zes maanden. Ik schenk daar geen enkele aandacht meer aan. Na een paar weken krijg ik dan op mijn nieuwe adres een aangetekend schrijven van gerechtsdeurwaarders uit Gent (Intrum nv), dat verstuurd blijkt vanuit Nederland. De factuur van 80 euro is dan zowat bijna verdubbeld met de kosten van die gerechtsdeurwaarders erbij, die eisen dat ik een formulier invul om de betalingsmodaliteiten overeen te komen, samen met de eis om al mijn persoon lijke gegevens in te vullen, zoals mijn geboortedatum. Gezien mijn minimuminkomen laat ik mijn sociaal as
sistente tussenbeide komen, die heel onvriendelijk, zo niet onbeschoft, onthaald wordt aan de telefoon, waar schijnlijk ook omdat ze Franstalig is. Het antwoord is dat ik verplicht was een aangetekend schrijven te sturen als bewijs (en dat ik nota bene verplicht was dat te weten). Gezien haar ervaring zegt ze mij dat ik moet betalen, anders zullen die gerechtsdeurwaarders de factuur bijna vertienvoudigen, en met de sociale toestand van de men sen houden ze nooit rekening. Om het er nog niet over te hebben dat zij de vooruitgang tegenhouden, want de toekomst zal zijn dat u tv-beelden uit de hele wereld zult kunnen spelen op uw gsm of iPad, en dat die kanalen ook driedimensionaal zullen zijn. Dat is de toekomst, met dan wel steeds minder vrijheid voor de consument, en de auteurs. Patrick Pitteman, Watermaal-Bosvoorde
Koten De VGC wil meer studenten op kot, titelde brussel nieuws.be. Slechts een derde van de Brusselse studenten zit op kot, en daar moet verandering in komen, vindt VGCraadslid Bianca Debaets (CD&V). Ambitieuze voorstellen worden niet geschuwd: een sociaal verhuurkantoor is een van de ideeën. Na zijn triomfantelijke terugkeer naar de Brusselse politiek wil Collegevoorzitter Guy Vanhengel (Open VLD), bevoegd voor Onderwijs, niet onderdoen. Er is immers weer een nieuwe campagne in aantocht om meer studenten naar Brussel te lokken. Tevreden zijn we natuurlijk, als Brusselse studenten, dat de Brusselse politiek de meerwaarde erkent van de studerende bevolking, maar de aanzet die hier gegeven wordt, doet op zijn minst de wenkbrauwen fronsen. De oprichting van een ‘sociaal verhuurkantoor’ voor studen ten, zoals Debaets voorstelt, is geenszins een nieuw idee. Het is wel zo dat de voorgaande initiatieven amper wer den uitgewerkt. Dit lijkt ons geïllustreerd te worden door het feit dat Br(ik een speerpunt in de nieuwe campagne van Vanhengel wordt. Br(ik is op dit moment niet meer dan een lege doos, een losse samenwerking tussen de vzw’s Quartier Latin (studentenhuisvesting) en Vlophob (Vlaams Overlegplatform Hoger Onderwijs Brussel). Sta tuten van het overkoepelende Br(ik zijn er (nog) niet, en op de beloofde studentenvertegenwoordiging in de raad van bestuur is het dus ook wachten. (...) Dat studentenhuisvesting in Brussel redelijk duur is, is geen nieuw zeer. Dat dit hand in hand gaat met een alge mene tendens binnen het Brusselse woon- en huurland schap, is dat evenmin. Het lijkt dan ook tendentieus om enkel de focus te leggen op studentenhuisvesting, zonder die bredere problematiek aan te snijden. In het slechtste (en zeker niet ondenkbare) geval ondergaat het debat nog een tweede schifting: een communautaire. Op een ULBcolloquium eind november werd nog maar eens verduide lijkt dat de ULB vijfduizend (!) koten te kort heeft; aan de VUB is er ‘slechts’ een tekort van zevenhonderd. Ook aan Franstalige zijde denkt men er nu aan om een overkoe pelende vzw naar het voorbeeld van Br(ik op te richten. De gevolgen zullen catastrofaal zijn, als er op die manier twee concurrerende kotenmarkten ontstaan, elk met geld van de eigen gemeenschap. (...) Een kotenwedloop zal de studenten nooit ofte nimmer ten goede komen. Als men meer studenten in Brussel wil, moet er dringend over de gemeenschapsgrenzen samengewerkt worden om een duidelijk beleid voor Brussel uit te werken. De VGC zal hoe dan ook de sociale realiteit niet als cavalier seul kunnen verbeteren. (...) En het laatste wat we nodig hebben, is een gestileerde reclamecampagne om de cij fers op te krikken. Nathaniël Bovin en Ruben Claesen, voormalig en huidig hoofdredacteur De Moeial en beiden VUB-student
SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.
BDWOPINIE Iedereen boos door Danny Vileyn Meer dan vijfhonderd dagen heeft het geduurd voor de regering-Di Rupo gevormd was. Precies 540 dagen hebben onderhan delaars en technici de tijd gehad om een akkoord uit te werken en de bedoelde en onbedoelde effecten van de zesde staats hervorming in kaart te brengen. Edoch. Nog voor het echt begonnen is, loopt het al mis, getuige de kakofonie over de overdracht van de hypothecaire aftrek naar de gewesten. Die vertoning, waarbij iedereen boos was op iedereen, is niet voor herhaling vatbaar. Dat heeft Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) alvast begre pen. En met hem ook zijn federale partijgenoot Servais Verherstraeten (CD&V), samen met Melchior Wathelet (CDH) bevoegd voor Staatsher vorming. De federale regering moet dringend een en ander verhelderen, want zelfs over de datum waarop de staatshervorming in werking treedt, bestaat nog geen duidelijkheid. Dat de Franstalige liberalen van MR op gewestelijk niveau in de oppositiebanken zitten, is geen valabel excuus om de datum van de overdracht nu niet vast te leggen. Brus selaars, Vlamingen en Walen hebben recht op duidelijkheid. Zeker in een gevoelig domein als de hypothecaire aftrek, maar net zo goed voor kinderbijslag en dienstencheques. Goed, er is beslist om de hypothecaire aftrek – die een woonbonus wordt – naar de gewesten over te hevelen. Filosofie achter de over dracht is de regio’s de kans te geven om een eigen woonbeleid te voeren. Logisch. Toch hoeven we geen revolutie te verwachten, en dat is maar goed ook. Wie een lopende lening heeft, moet de voordelen behouden. Dat is niet meer dan redelijk. Afspraken zijn afspraken. En wat brengt de toekomst? Brussels minister van Financiën en Begroting Guy Vanhengel (Open VLD) maakt zich geen zorgen over de woonbonus: links en rechts hebben in het Brussels Gewest altijd van heel veel redelijkheid getuigd, zei hij vorige week in BDW. PS en Ecolo bedienden Vanhengel, gewild of ongewild, op zijn wenken. Beide partijen lieten weten dat ze ook na de overdracht van de woonbonus eigendomsverwerving belangrijk blijven vinden. Dat betekent geenszins dat alles bij het oude hoeft te blijven. Het Brus sels Gewest kan eigen accenten te leggen. Eén huishouden op de twee bestaat in het Brusselse gewest uit één persoon: een grootstedelijk fe nomeen. Brussel krijgt met de overdracht de kans om ook een woonbe leid voor alleenstaanden uit te tekenen. Maar dat is een debat dat nog gevoerd moet worden. En waarover de kiezer in 2014 kan oordelen.
EVA HILHORST
© NC
BDW 1313 PAGINA 16 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
VADROUILLE
Recordpoging vogeltjesdans SINT-JOOST-TEN-NODE – Brussel waagt zich aan een recordpoging ‘Vogeltjesdans/Danse des Canards’ tijdens het vierdaagse festival Humours du Monde. In café Bota (Koningsstraat 236) houdt de Brusselse zender Radio Bodink een aperitiefparty rond de evergreen van J.J. Lionel. Bedoeling is dat zoveel mogelijk mensen opdagen, zodat het Guinness Book gehaald wordt. (Er bestaat nog geen wereldrecord ‘Vogeltjesdansdansen’; het record kan dus ook al met twee personen in de wacht gesleept worden.) Schepen van Cultuur Ahmed Medhoune (PS) en Vlaams schepen Béatrice Meulemans (SP.A) van Sint-Joost steunen het initiatief op 2 februari, 16.30 uur. Kaartjes om de choreografie in te studeren (zie JMB beeld) zijn voorhanden.
DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK
www.humoursdumonde.be
© EUROTHEATER
WENDY van wanten gaat INTIEM BRUSSEL – Iedereen kent haar als de softporno-prinses Wendy van Wanten, maar Iris Vandenkerckhove heeft als beroepszangeres en winnares van de Baccarabeker (1986) zin in een nieuwe tournee door Vlaanderen. Wendy brengt een ‘intiem theaterconcert’ met pianist Bart Buyle (Conservatorium van Brussel). De première is op 24 februari in het Kursaal van Oostende, de try-out gunt ze Brussel: in het gemeenschapscentrum De Markten op zondag 29 janua ri om 15 uur. Kaartjes bestellen op JMB 02-512.34.25.
ADVERTENTIE
Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap
✆ 0800-15045
alle werkdagen van 9 tot 12u30, maandag, dinsdag en donderdag van 13 tot 15u30
Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be
Fredy (één d) Martens met de sleutels van Le Berger. “De liften kruisten, zodat niemand je zag binnen- of buitengaan.”
© IVAN PUT
© MARIE-FRANÇOISE PLISSART
BDW 1313 PAGINA 17 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Enkele liefdesnestjes van Le Berger vóór de renovatie. De kleine kamers met smalle bedden bleven, maar een bidet achter een gordijn was niet meer van deze tijd.
Erfgoed > Rendez-voushotel Le Berger krijgt tweede leven
‘Nieuwsgierig naar binnen, gelukkig naar buiten’ ELSENE – Fredy Martens (88) wacht glunderend, de sleutelbos aan zijn broeksriem, de heropening van het hotel Le Berger af. “Hier zijn huwelijken jarenlang recht gehouden omdat mensen vreemd konden gaan met hun (andere) geliefde. Een stuk sociologisch erfgoed is gered.” Eerstdaags zijn de liefdeskamers, na twee jaar restauratie, weer in al hun art-decoglamour in gebruik. Drie vrouwen gaven het liefdesnest zijn hart terug.
K
ent u de Herdersstraat, de rue du Berger? Op die vraag houdt de reactie van de bevraagde al het antwoord in. ‘Uiteraard’ kan niemand die straat exact situe ren, want... daar huist het beruchte rendezvoushotel Le Berger met zijn vijftig kamers. In 1935 gebouwd met als doel verliefden intimiteit te gunnen. En tot 2009 met hoge bezettingsgraad. “Hier had je luxe en sfeer; een bordeel is het nooit geweest – hoeren en rare homo’s hielden we buiten, de klanten waren chic,” zegt Martens, die er van 1965 tot 2009 hoteldirecteur was, en ons rondleidt. “We hadden ooit tot twintig man personeel. Ik heb afgeleerd om iemand te herkennen, dat konden alle trouwe ‘ontrouwe’ bezoekers ervaren. De klanten kwamen licht nerveus binnen, maar gingen zichtbaar gelukkig en met een glimlach buiten.”
Redder in nood Door een gebrek aan comfort en door de onmogelijk hoge investeringskosten om alles aan te passen aan de hedendaagse hotelnormen, raakte het hotel in 2009 in stervensnood. Afbraak was de enige optie voor de aannemersfamilie die eigenaar was. De oude Martens moest het lijdzaam aanzien, na decennialang 24 uur per dag en zeven dagen op zeven alles bestierd te hebben. Hij bediende ook de liften, die elkaar kruisten, waardoor niemand iemand anders ooit zag binnen- of buitengaan. “Slechts één dag in veertig jaar dicht geweest uit solidariteit met een horecastaking!”
Maar dat was buiten erfgoedverdedigster Isabelle Léonard gerekend. Ze had er ooit speels haar vriend naartoe gelokt, en vergeleek ‘l’endroit chic et de charme’ met het Hôtel Amour in hartje Pigalle in Parijs. “Le Berger was bezeten door een duiveltje, maar vooral het charmante interieur leek mij erfgoedwaardig,” bekent ze me op de rand van een bed. Ik weersta. “Brussel mocht deze sfeer van art deco en charmekamers niet kwijtspelen. Ik trok aan de alarmbel om het pand te restaureren. Een strijd van zes maanden, met RTBf en De Morgen als believers. De toekomst zou afbraak en nieuwbouw zijn, een sleutel-op-dedeurproject. Insensé!” Léonard vocht ertegen met man en macht. De gemeente Elsene reageerde niet op de bouwvergunning. Erger nog, de gemeente stelde dat enkel wat ‘decoratieelementen’ geen bescherming waard waren. “Op oudejaar 2009 kregen Martens en ik te horen dat een brocanteur een week later alles kwam opkopen. ‘Uw kinderen zullen fier op u zijn als Le Berger gered wordt,’ smeekte ik de eigenaar nog.” Tien weken later bekeek de investeerdersgroep rond Jean-Michel Renard, die ook The White Hotel exploiteert, de zaak met de brandweer. De redding kwam in zicht. Naast Léonard mochten nog twee dames de kraaienpootjes van het hotel opliften: architecte Olivia Gustot en de Zwitserse scenografe-designer Martina Nievergelt. “Le Berger had vele handicaps,” bekent Gustot. “Voldoen aan de hotelnormen en de brandveiligheid en overal badkamers
inrichten: dat was de uitdaging. Een reeks kamers had niet meer dan een bidet achter een gordijn. We wilden het kleine-kamerconcept – een bed was geen meter dertig, maar was dat nodig? – behouden, maar een vals plafond drong zich op voor technische voorzieningen als sprinklers. Elke kamer had haar persoonlijkheid, met vernieuwingen tussen de jaren 1950 en 1980. Niet alles viel te redden, ook al had de mix zijn charme (zie foto’s van voor de restauratie, red.). Er moesten keuzes gemaakt worden: het ondoorzichtige vensterglas zou
Fredy Martens, 44 jaar directeur van Le Berger:
“Het zal weer als vroeger zijn: vrouwen die oorbellen of een zonnebril vergeten, heren die hun trouwring of gebit laten liggen” blijven, er kwamen nieuwe baden in de grond en op kniehoogte. Hotelluxe als twee stoelen of een haardroger in elke kamer was niet het vertrekpunt. Als dit hotel dus één ster haalt, zijn we al blij: het gaat om een charmehotel (ook al wordt de prijs die van een drie- of viersterrenhotel, red.) met familierestaurant.” Voor de interieurinrichting liet Nievergelt, die tentoonstellingen in scène zet, zich inspireren door de aanwezige lambriseringen en de
beddenhoofden in art deco. Alles kon gerestaureerd worden. “Bij Priem in Gent kocht ik behangpapier van de jaren 1930 tot 1970, vinylpapier is mijn ding. Details als bakelieten schakelaars of retrolampjes die je met een touwtje bedient, maken het af.” Elke verdieping (er zijn er vijf ) heeft tien themakamers met een naam: Camille, Manon, Elodie, Chloé, Jeanne, Ambre, Lola (zwoel bloemetjesbehang en parellampjes). In het duister, want de lichten doen het nog niet, gluren we overal binnen. Vijfhoog draagt Blanche, een kamer met fragiel wit vinylbehang met parelmoerschittering, mijn voorkeur weg. Er kleven danszaalachtige spiegelbaltegels op een pilaar bij het duobad, dat in de vloer is gebouwd. “Ik wou de erotiek in de verschillende kamerstijlen behouden: grote vrouwelijkheid prikkelt ook de heren,” weet Nievergelt. Het concept is geslaagd – een nieuwe kleine zus van de (soms deels, soms in hun geheel) beschermde hotels als L’Espérance, Astoria, Métropole, Le Plaza, Le Dôme en Vendôme. Veel meer van dat authentieks heeft Brussel niet. Martens, de directeur zonder pensioenleeftijd, straalt. “Ik heb hier alles meegemaakt. Verliefdheden, tranen, gebroken harten: Le Berger was van openbaar nut. Het zal weer als vroeger zijn: vrouwen die oorbellen, colliers, een zonnebril vergeten, heren die aanstekers, hun trouwring of gebit laten liggen. Vroeger verdeelden we alles na een jaar onder het personeel: uiteraard kwam niemand ooit iets ophalen. Want niemand kent Le Berger...” Jean-Marie Binst Het boek Le Berger, souvenir d’une maison de rendez-vous (werktitel) van Isabelle Léonard en fotografe Marie-Françoise Plissart komt eind april uit bij Les Impressions Nouvelles. Prijs nog niet bekend www.lebergerhotel.be
BDW 1313 PAGINA 18 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Beeldend > Schilder Jos De Maegd krijgt retrospectieve
Van kunstenaar tot pedagoog © JOS DE MAEGD
NIEUWENRODE – De Oude Pastorie stelt twee weken lang het werk van de Brusselse kunstenaar Jos De Maegd tentoon. De expositie geeft een overzicht van de verschillende periodes die zijn oeuvre kenmerken. Voor het twintigjarige overlijden van de kunstenaar wilden de kinderen en kleinkinderen van Jos De Maegd zijn werk nog eens in de schijnwer pers plaatsen. De familie spoorde onder andere tien werken op die vandaag in han den zijn van privéverzamelaars. Charlotte Vaes, de kleindochter van De Maegd, wijdde in 2009 als stu dente Kunstwetenschappen haar masterpaper aan de kunstenaar en verzamelde heel wat documenten over zijn leven en werk. Ze slaagde erin een groot deel van zijn oeuvre bij elkaar te krijgen, dat voor deze tentoonstelling te bezichtigen zal zijn. De expositie hangt over vier zalen verspreid, waarbij in elke zaal een belangrijk luik van zijn werk en leven wordt belicht.
Jos De Maegd breekt in het mid den van de jaren 1940 door. Net als veel andere Vlaamse schilders, met als bekendste voorbeelden Gust De Smet en Jean Brusselmans, grijpt hij terug naar een figuratieve traditie. Hij wint daarmee de Prijs van Rome en kan in die stad zijn schilderkunst verfijnen. Als hij twee jaar later die prijs nog eens wint, krijgt hij een beurs om een jaar in Congo rond te reizen.
Twijfel
Jos De Maegd zette in Congo zijn eerste stappen naar het abstracte.
Zijn succes groeit in het begin van de jaren 1950, met als hoogtepunt een deelname aan de prestigieu ze groepstentoonstelling La Jeune Peint ure Belge in 1951 in het Brus selse PSK. Zijn verblijf in Congo heeft een grote invloed op zijn schilderkunst. De Maegd zal de Congolese taferelen levendiger en frisser op doek weer geven en begint ook voor het eerst te abstraheren. Het is een eerste aanzet voor zijn latere werk. Eind jaren 1950 verlaat hij, onder invloed van abstracte kunstenaars als Jack
son Pollock en Wassily Kandinsky, voorgoed de figuratieve kunst en legt hij zich volop toe op het lyrischabstracte. Met die overgang verliest hij een groot deel van zijn publiek en sluipt er ook een zekere twijfel en spanning in zijn werk.
Pedagoog Jos De Maegd was behalve kunste naar ook een geëngageerd pedagoog. Heel zijn leven doceerde hij aan de kunsthogeschool Sint-Lukas. In socioc ultureel Brussel staat hij nog altijd bekend als de founding father van het creatieve jeugdatelier Win dekind in het Roodebeekcentrum in Sint-Lambrechts-Woluwe. Ook op dat pedagogische werk werpt de tentoonstelling een blik. De vernissage van de tentoonstel ling is nu vrijdag, 27 januari, om 20 uur, en loopt nog tot en met 12 februari in GC De Oude Pastorie (Kerkstraat 24, Kapelle-op-denBos). Meer informatie vindt u op josdemaegd.blogspot.com.
ADVERTENTIE
Tijdens een woontour verkennen we alle wijken van Brussel met een woonbril. U verneemt alles over huren en kopen in de hoofdstad. U krijgt er een heleboel praktische informatie over de buurten bovenop: de bereikbaarheid met het openbaar vervoer, de aanwezigheid van scholen en groen, de sfeer … Info en inschrijving via 0800 20 400 of www.woneninbrussel.be.
Bruno Schols
ADVERTENTIE
BDW 1313 PAGINA 19 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
EXCLUSIEF DEBAT
Op filmuitstap naar Wallonië
JONG
IN BRUSSEL 30 januari 2012 MET
PASCAL SMET
© SERVICE PUBLIC DE WALLONIE
De Markten - Spiegelzaal 20u
Marc Elchardus en Bleri Lleshi
leggen Minister Pascal Smet teaser Niet minder dan 24% van de Brusselse bevolking is jonger dan 20 jaar. Dat brengt heel wat uitdagingen met zich mee. Op maandag 30 januari organiseert Curieus Brussel in de Spiegelzaal van De Markten een debat rond het thema “Jeugd in Brussel”. Brusselaar Pascal Smet wordt uitgedaagd door socioloog Mark Elchardus en filosoof Bleri Lleshi. Ook het publiek mag in debat gaan met de uitdagers én met Vlaams Minister van Onderwijs, Gelijke Kansen, Jeugd én van Brussel.
Praat
Exploration du Monde, nu voor het eerst van Wallonië.
achteraf
Gezien: Wallonie – Le terroir au fil de l’eau van Philippe Soreil en Maximilien Dauber in de reeks Exploration du Monde. De film is nog op verschillende plaatsen in Brussel te zien in januari, februari en maart: www.explorationdumonde.be.
Een jaar of vijftien geleden, toen Deze Week in Brussel pas Brussel Deze Week was geworden, hoorde ik voor het eerst van Exploration du Monde. Rijkelijk laat, want de orga nisatie vierde in 2010 haar zestig ste verjaardag. Ze maakt reisdocumentaires: films die verre oorden voor de thuisblijver aanschouwelijk maken. We plaatsten in die begindagen regelmatig een foto in onze krant om de vertoningen aan te kondigen. Dat waren steevast mooie plaatjes. De explorations leiden meestal naar verre stre ken als Thailand of de Andes, maar nu is er ook voor het eerst een film gemaakt over Wal lonië. We zijn Wallonie gaan bekijken in het Paleis voor Schone Kunsten, nog steeds een van de plekken te lande waar u voor de seances te rechtkunt. Het was ook in het PSK dat in 1950 de eerste film van Exploration du Monde werd vertoond, een tocht van de Franse schrijver en reisreporter Roger Frison-Roche, die op een kameel de Sahara doorkruiste in Mille kilomètres dans le Grand Désert. Het concept was toen begrijpelijkerwijs een succes: de exotische oorden verschenen in kleur op het grote doek, en de maker leverde simultaan commentaar bij de beelden. Nog straffer is dat vandaag nog altijd dezelfde formule gehan teerd wordt. Wallonie is een werkstuk van Philippe Soreil en Maximilien Dauber, en Soreil zorgde zelf op het podium voor het offscreen commentaar bij de beelden. Hij las zijn minutieus getimede tekst af van A4’tjes onder een discreet lees lampje, voor een publiek dat grotendeels een abonnement lijkt te hebben op deze imaginai re reisjes. Erg retro. Ik was geïnteresseerd in Wallonie omdat het er maar niet van komt om dat schone land nog eens zelf te gaan exploreren. Ik moet het doen
Inkom is gratis, inschrijven verplicht via activiteiten.brussel@curieus.be - T. 02 504 91 91
met herinneringen aan daguitstappen met mijn ouders, en aan aardrijkskundelessen op de lagere school, aan Super 8-filmpjes en mooie foto’s die de kaft van onze schoon schriftschriftjes sierden. Ik weet niet of het een compliment is voor de makers, maar deze film katapulteerde me meteen terug naar die tijd. Hij is een aan eenschakeling van mooie beelden waaruit moet blijken dat voor de toerist Wallonië godzijdank nog niet is veranderd. Soreil deed alle provincies en zowat elk toeristisch stadje aan. Vanuit de Hoge Venen reisde hij eerst het oostelijke deel af, door het stroom gebied van de Maas en haar bijrivieren tot in de diepe Ardennen. Na de entr’acte volgden een stukje Namen, Waals-Brabant en Hene gouwen. De klemtoon lag voortdurend op monumen ten (van de okergele ruïnes in Orval tot het kasteel van Belœil), natuurschoon, folklo ristische feesten en af en toe een forelvisser. Ons niet gelaten. Die Waalse volksfeesten zijn fantastisch. We kennen het carnaval van Binche en Le Doudou in Bergen. Maar je hebt ook de carnavaleske Jeudi des Fem mes in Eupen, waar op stropdassen wordt gejaagd, of de begrafenis van het varkensbot genaamd Matî l’Ohê in Luik, wanneer ieder een op straat met selders staat te zwaaien, of de spectaculaire wedstrijden van de stel tenlopers van Namen, die elkaar onderuit proberen te halen. Het is ook heel geruststellend om te zien dat er op de oevers van de Semois in augus tus en september nog altijd tabak te drogen hangt, en dat Durbuy nog altijd het kleinste stadje ter wereld is. Op basis van dit docu ment moest ik besluiten dat ik Wallonië toch nog vrij goed ken. Alleen de beelden van de machtige trekpaarden die nog in de bosbouw worden ingezet, waren nieuw voor me, net als die van de tramkokers die Leopold II onder de Citadel van Dinant liet graven, en waar nu de wijntonnen van hof leverancier Grafé Lecocq liggen te rijpen. Het station van Luik-Guillemins en de graf fiti in Charleroi waren de enige tekenen van moderniteit in een film die voor de rest toch vooral op een oude ansichtkaart leek. Michaël Bellon
De Markten - Spiegelzaal Tram - Beurs Metro - Sint-Katelijne
Flyer Debat Pascal Smet_jongInBrussel_300112.indd 1
ADVERTENTIE
V.U. : Hannes De Geest - Voorzitter Curieus Brussel - Agoragalerij, grasmarkt 105 bus 41 - 1000 Brussel
op de rooster.
20/01/12 10:10
Het Sint-Guido-Instituut Het Sint-Jozefscollege Het Sint-Pieterscollege
U KAN UW DOCHTER OF ZOON
INSCHRIJVEN VOOR HET EERSTE LEERJAAR A OF B - SCHOOLJAAR 2012-2013
SINT-GUIDO-INSTITUUT
SINT-JOZEFSCOLLEGE
SINT-PIETERSCOLLEGE
TER PLAATSE INSCHRIJVEN
TELEFONISCH AANMELDEN OP 0800 - 63 600
op woensdag 1 FEBRUARI 2012
op maandag 30 JANUARI 2012
van 18 tot 21 uur
van 8 tot 11 uur
van 12 tot 15 uur
nadien ter plaatse inschrijven op donderdag 9 februari van 18 tot 20 uur
nadien ter plaatse inschrijven op donderdag 9 februari van 18 tot 20 uur
VOOR MEER INFORMATIE:
VOOR MEER INFORMATIE:
VOOR MEER INFORMATIE:
Dokter Jacobsstraat 67 1070 Anderlecht Tel.: 02 521 60 10 www.sintguido.be info@sgi-anderlecht.be
Woluwelaan 18-20 1150 Sint-Pieters-Woluwe Tel.: 02 761 03 80 www.sjcwoluwe.be secretariaat@sjc.skynet.be
Léon Theodorstraat 167 1090 Jette Tel.: 02 426 85 15 www.sint-pieterscollege.be ASO@sint-pieterscollege.be
Dokter Jacobsstraat 67 Itterbeekselaan 550 1070 Anderlecht
BDW 1313 PAGINA 20 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Design > Het beste bekroond met Henry van de Velde Prijzen en Labels
Dove muren, scheve stoelen, zatte © Sarah De Bondt
© Alain Gilles
Vlnr.: stille werkplek BuzziBooth van Alain Gilles, Wiels-logo van Jong Talent Sara De Bondt en de suikerkooi ‘Marcell’ van Sofie Lachaert.
BRUSSEL – Het innovatief designtalent is weer bekroond. In het Vlaams parlement staan de prijsbeesten van de Henry van de Velde Awards & Labels 2011 geëtaleerd. Een promenade waard: langs het Wiels-logo, een ‘Solarwind’-fiets, geluidsabsorberende studio’s en een wel zéér scheve piano. Of ben ik dronken?
E
r gaat zowaar wat kriebelen als je de prijs Jong Talent ontdekt, vorige week uitgereikt aan Sara De Bondt (www.saradebondt.com) bij de jaarlijkse Henry Van de Veldeprijzen van Design Vlaanderen. De Bondt profileert zich als ‘ecologisch grafisch ontwerper’ en werkt vanuit Londen voor grote
opdrachtgevers als V&A Museum, Bozar, Tate, de kunstbeurs Artissima... U kent haar wel, althans haar tekenwerk: ze ontwierp het logo van Wiels. ‘WIELS’ schreef ze in blokletters met een wazig-dubbele E alsof je licht dronken bent. Je moet er maar op komen om met het flessenetiketachtige lettertype de smaak en
kleur van bier op te roepen, terwijl de brouwerij een kunstencentrum werd. Projecten uit haar jonge carrière hangen over een hele wand tentoon, genoeg om te beseffen dat ze goochelt met technieken. Naast de De Bondt-etalage staat al het topwerk van Sofie Lachaert (www.lachaert.com) op een wandel-
platform van de Brusselse designer Danny Venlet. Lachaert kreeg de prijs voor Loopbaan, en daarmee volgt ze (sinds 1994) Emiel Veranneman, Armand Blondeel, Piet Stockmans, Philippe Neerman, Fernand Baudin, Bataille & Ibens, André Verroken, Axel Enthoven, Anita Evenepoel... op. Lachaerts ‘Pedestal’ (tafelonderdelen op elkaar) voor de Grand Hornu-tentoonstelling Le fabuleux destin du quotidien is dan ook het imposante pronkmeubel op deze laureatenexpositie. Lachaert vestigde haar naamsbekendheid
al met juweelontwerp in 1980, op Atelier 35 in Temse. Van zilver en goud ging het naar plexiglas, keramiek, papier, textiel; de materialen hoefden niet onder te doen voor de creat ieve vormgeving. Evergreens als haar ‘Marcell’, een vogelkooitje voor suikerklontjes, het schervenservies ‘Tafelgesprekken’, haar frietvorkje als handig meeneem instrument en een sierdobbelsteen in een ringendoosje bewijzen dat het Belgische surrealisme niet dood is. Na spraakmakende tentoonstellingen in het Designmuseum Gent,
Architectuur > Atelier Vlaams Bouwmeester naar Ravensteingalerij
Ruimte voor ‘verlicht bouwen’ De kantoren van het Team Vlaams Bouwmeester waren eerder al verhuisd van het Boudewijngebouw naar de Grasmarkt, en nu wil de Vlaams Bouwmeester met dit nieuwe atelierconcept zijn werk extra zichtbaarheid verlenen. Het atelier komt in het historische hart van de Vlaamse hoofdstad te liggen en wil verbindingen maken in de publieke ruimte. Het is de bedoeling dat de gebogen modernistische vitrineruimte een plek voor een verlichte bouwcultuur wordt, “een no-nonsenseplek waar het nadenken over architectuur en
© FILIP DUJARDIN
BRUSSEL – In de rotonde van de Ravensteingalerij, in hartje stad, huist voortaan het Atelier van het Team Vlaams Bouwmeester. Bouwmeester Peter Swinnen wil “op een intellectuele en actieve manier” deel uitmaken van het stedelijke weefsel “en de publieke taak van een goed bouwmeesterschap ter harte te nemen”.
bouwcultuur daadwerkelijk wordt getest en getoond,” zoals Swinnen het uitdrukt. De Ravensteingalerij, met dagelijks vele duizenden passanten, lijkt daarvoor de uitgelezen plaats.
Passage NU Architectuuratelier en Nick Top tekenden voor de inrichting van het Atelier. Het ontwerp biedt ruimte aan een auditorium voor een vijftigtal personen – ideaal voor lezingen, bijvoorbeeld –, expositie- en maquetteruimte, verschuifbare wand-
De Ravensteingalerij, een ‘architecturale no-nonsenseplek’.
systemen, een pivoterende bib, een keuken en een afgeschermd vergaderzaaltje. Op dit moment kunnen bezoekers er een drietal projecten bekijken. De nieuwe publicatie Cahier 3: Openbaarheid – Over publiek domein, planning en restruimte belicht een urgent stedelijk thema. En passant – Scenario voor een passage van de Japanse kunstenares Suchan Kinoshita speelt subtiel in op de verschillen tussen dag en nacht, tussen stilte en beweging. De link met het passagekarakter van de Ravensteingalerij ligt voor de hand. En ten derde kan het publiek de vijf ingezonden maquetteontwerpen voor het nieuwe Antwerpse Provinciehuis bekijken. Tuur De Moor www.vlaamsbouwmeester.be
BDW 1313 PAGINA 21 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
piano’s © Sofie Lachaert
Schmuck szene in München of het Gulbenkian Museum in Lissabon komt ze met een ogenschijnlijk simpel spel met stoelen (‘Pas de deux’, 2011), en daarmee bewijst ze dat een carrière-erkenning als het Label niet het einde van haar loopbaan is.
Isoleercel en kraantjeswater En dan is er BuzziSpace, dat de Bedrijfsprijs won. Het bedrijf maakt met ecovilt, vervaardigd uit gerecycleerde petflessen, heel salonfähige kamer- en bureauschermen en hokjes of studio’s, allemaal geluids-
dempend. Zo’n kamerscherm, aan elkaar geklit met ritsen, kan soelaas bieden als het kleine grut binnenshuis speelt. Voor een afgeleid concept – een flexibel op te stellen isoleercel binnen een kantoorlandschap (zoals op de redactie van Euronews) – bedacht de Brusselaar Alain Gilles voor BuzziSpace andere systemen: ‘BuzziFabrik’ en ‘BuzziBooth’ (www.buzzispace.com). Een van de Ovam Ecodesign-prijzen ging naar ‘LWD’, een lichtgewichtdeur voor auto’s, goed voor een lager brandstofgebruik en dus een lagere CO2-uitstoot. De deur is ontworpen door Hegge ID (www.hegge-id. com). Ook ‘Solarwind’ van Raf Hulle (www.hulleraf.be) kreeg een Ecodesign Award, voor een product in ontwikkeling dan wel. Van Hulles prototype is een elektrische fiets met trailer, die een bagagetas onder een zonnepaneel verbergt. Bij het trappen wordt de energie van het zonnepaneel aan de batterij geleverd. Interessant én functioneel zijn ook de beker en de karaf bij de campagne DrinKraantjeswater, ook weer van Hegge ID. Voorts twijfelde wellicht menigeen tijdens de openingsreceptie of hij of zij nu een glas te veel op had. De poten van de houten en gietijzeren piano ‘Doutreligne 7’ van GBO Design voor pianohuis Maene (www.gbo.be) staan scheef. Het model 2009-’10 is verkrijgbaar in blitse kleuren, wit met kardinaalpaars bijvoorbeeld, wat concerten een nog feestelijker karakter geeft. En daar dient design toch voor. Jean-Marie Binst Tot en met 25 februari in de Lokettenzaal van het Vlaams parlement, IJzerenkruisstraat 99, 1000 Brussel. Gratis. Elke dag van 10 tot 17 uur, behalve op zondag. Meer op www.designvlaanderen.be
ADVERTENTIE
S OCIALE V ERHUURKANTOREN
Verhuur uw woning zorgeloos Gegarandeerde huur elke maand Verzekerd verhuurbeheer Onderhoud van uw woning Steun voor de renovatie Fiscale voordelen
www.fedsvk.be 02 412 72 44
M�� �� ����� ��� ��� B������� H������������� G�����
Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT
Knorhaan De Vis van het Jaar heet rode poon, maar knorhaan is ook altijd een naam geweest voor dit smakelijke visje. Een grappige naam, net als het dier zelf. Het is crisis. Wat een geluk dat de Vlam, de agromarketingscommunicator van Vlaanderen, dit jaar gekozen heeft voor een heel goedkope vis. Voor een euro of acht per kilo, soms minder, is hij van u. Hoe komt het dan dat zo weinig Belgen al eens knorhaan op hun bord nemen? Tijd voor een ontdekking? Poon is een vis voor de ware visliefhebber. Ik bedoel daarmee dat ervaren viseters enthousiast zijn over deze eenvoudige zeevrucht. Goedkoop geprijsd en heel het jaar door beschikbaar is de poon geroemd om zijn frisse maar diepe smaak, zijn stevige en mooi witte visvlees en de prachtige kleur van het vel. De leek op visgebied is wat achterdochtiger: hij vindt poon lelijk. Ik niet; grappig of lief, dát zijn de juiste termen. Verder heeft hij stekelige vinnen, wat hem niet populair maakt bij de vissers, die hem daarom nooit aan boord strippen. Het visvlees van de knorhaan is misschien een tikkeltje droog van textuur, maar een beetje saus doet wonderen. Met poon valt heel wat te experimenteren in de keuken. Ponen behoren tot de familie van de Triglidae, nauw verwant met de schorpioenvissen. Het zijn vissen met een grote kop, een ‘platte’ neus en sterke beenplaten. De namen knorhaan en grondin verwijzen naar het verschijnsel dat de vis bij het binnenhalen knorrende geluiden kan produceren. Bij de kop zijn enkele vinstralen van de borstvinnen geëvolueerd tot ‘vingers’, waarmee de ponen de zeebodem aftasten op zoek naar voedsel: garnalen, wormpjes en kleine vissen. Daarom leven de ponen dicht bij de kust, tien tot zestig meter diep. De Noordzee is met andere woorden uitstekend poongebied. Poon is niet één soort. In onze aanvoer kennen wij ten minste drie soorten. Rode poon, Chelidonichthys lucerna, is misschien rood van kleur, maar dat is niet kenmerkend, zelfs de grijze kan rood zijn in bepaalde gebieden. Het meest kenmerkende bij de ‘rode’ zijn de blauwe vlekken op de borstvinnen.
Een typische biologenkronkel: u herkent de rode aan het blauw! De rode poon is de meest ‘Vlaamse’. Hij wordt het meest aangevoerd aan onze kust. De grijze poon (Eutrigla gurnardus) is mogelijk de talrijkste. Vaak is het lijf gepareld met wit, wat hem in het Frans de naam perlon oplevert. In het Engels spreekt men van grey gurnard. De Engelse poon ( Aspitrigla cuculus) haalt zijn naam ook van zijn knalrode kleur, die herinnert aan de uniformen van de Britse infanterie: zijn vissersnaam is Engelse soldaat. Hij is ook Engels omdat hij minder in de Noordzee wordt gevangen, maar meer in de verdere vangstgebieden van onze vissers (Kanaal, Ierse Zee,...). Voor de natuurbeschermers: alle knorhanen stellen het bijzonder goed. Sinds men ze onderzoekt, is het aantal ponen in de vangstgebieden alleen maar toegenomen. Knorhanen groeien ook snel en er wordt niet gericht op gevist. Het is altijd een bijvangst van duurdere vis. Er bestaan geen quota voor poon. Ik koop graag knorhaan. Ze kunnen klein zijn, en dan krijgt iedere tafelgenoot zijn eigen dier op het bord. Ofwel zijn het grote, en dan kunnen er moten van worden gesneden. Knorhanen worden ook altijd in hun geheel aangeboden, ongestript. U kunt hem helemaal laten schoonmaken door de vishandelaar. Maar dat doe ik liever zelf. Spelen met eten, het is een van de pleziertjes van de keuken. Kop, ingewanden en vinnen verdwijnen dan in de smakelijkste visbouillon die er te trekken valt. Beter nog dan die van platviskoppen. Het vel, dat mooi van kleur is, blijft aan het visvlees, zeker wanneer men de vis gaat bakken. Er zitten geen herkenbare schubben op die huid, wat een hele geruststelling is, want ik eet wel graag vis, desnoods graten, maar ik hou niet van schubben op mijn bord. De rugvinnen worden aan beide kanten ingesneden en dan wordt de hele stekelige rug weggeknipt. Wat overblijft, is een wit, kegelvormig stukje vis. Moeilijkaards kunnen die nu nog laten fi leren, maar zo is het mooier. Geen bouillabaisse zonder poon! Met de visbouillon, op smaak gebracht met saffraan en venkel (en eventueel tomaat), koken we stukken poon en wat aardappelen gaar. De aardappelen hebben doorgaans meer tijd nodig om te koken dan de vis. Dan zo uit het volle soepbord eten met een toastje en wat rouille, een zaligheid. U kunt de vissen, enkel ontdaan van ingewanden en de stekelige rug, ook in de oven garen. Gebruik wat
De leek op visgebied is wat achterdochtig: hij vindt poon lelijk. Ik niet. ‘Grappig’ of ‘lief’, dát zijn de juiste termen
kruidige olie en overgiet de vis een paar keer. Bakken in de pan? Eenvoudig. Door de bloem halen en in de schuimende boter. Met zijn stevige visvlees en vastgehouden door het mooie rode velletje is het een der makkelijkste bakvissen. Wij kregen de Vis van het Jaar feestelijk voorgesteld in restaurant De Jonkman, een nieuwbakken tweesterrer in Brugge vlak bij het slot van Male. De chef is zelf enthousiast over lokaal aangevoerde poon en wist ons allemaal te verrassen met een sashimi van rode poon. De fijne strips rozig visvlees waren rond een fijne julienne van wortel en ajuin gerold. U moet dat zeker eens proberen. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet
BDW 1313 PAGINA 22 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Pas in Brussel kon Khalid Izri de muzikant in zichzelf bevrijden. “Muziek maken: oké, mooi, maar ik moest ook de kost verdienen. Al wat zich op dat vlak aanbood, onder meer bij het Marokkaanse Rekenhof, zadelde me op met een gewetensprobleem.”
© MARC GYSENS
© MILOUD AYADI
EVERE – “Elk volk, hoe klein ook, heeft het recht zijn culturele eigenheid te beleven. Elk volk heeft recht op waardigheid, respect, vrijheid, liefde. Het zit allemaal in mijn muziek; nooit zal ik ‘zomaar’ een nummer schrijven. Ik experimenteer, beleef, pik dingen op, verwerk ze.” Khalid Izri is een sociaal geëngageerde componist, muzikant en zanger van Berberse afkomst.
Z
ijn jeugd beleefde Khalid Izri in de Spaanse enclave Melilla en later in het nabijgelegen Nador, een Marokkaanse kuststad in het Rifgebergte. Thuis was het een warm nest. “Elke dag hoorde ik wel iemand zingen, vooral mijn moeder. Al gauw begon ik me te interesseren in instrumenten. Experimenteren met de kleine synthesizer, met een gitaar. Na een tijd knutselde ik zelf een snaarinstrument in elkaar: een metalen olievaatje met daarop een houten steel. De snaren: fietsremkabels of hengelsnoer.” “Op mijn elfde kreeg ik mijn eerste gitaar. Officieel muziekonderwijs was er niet in onze streek; mijn vrienden en ik moesten het allemaal zelf ontdekken. Nummers imiteren van Bob Marley, The Beatles, zonder ook maar iets van de tekst te begrijpen. Indrukken, klanken, gevoelens beleven, zoals alleen een kind dat kan. Alles slorpte ik op: jazz, blues, rock, pop, folk, maar ook traditionele muziekinvloeden. Zo heb ik beetje bij beetje mijn stijl ontwikkeld – zonder me er echt van bewust te zijn – rond dingen die me beroerden. Ik deed maar wat. Spontaan. Maar blijkbaar was het allemaal toch niet zo slecht, want ik kon in zee gaan met enkele lokale producers. Ernstig nam ik het allemaal niet. Tot het me begon te dagen dat muziek hoorde bij wie ik ben. Tot het besef
begon te groeien dat mijn volk – ik ben Amazigh, een Berber – gemarginaliseerd is, taalkundig, cultureel, economisch én sociaal. Het was het begin van wat ik nu doe: musiceren, maar ook een zaak verdedigen. De zaak van de Amazigh en – bij uitbreiding – de zaak van de mens. Het recht te zijn wie je bent, het recht om te evolueren, het recht op een volwaardige plek in de wereld.”
Professioneel De muziek bracht Izri voor het eerst buiten de Rif. In 1992 was het: delen van Afrika, en Frankrijk. “Ik had een prijs gewonnen, uitgeschreven door Radio France International. Zo heb ik veel nieuwe mensen leren kennen, enkele grote artiesten ook. Mooie ontmoetingen, leerrijke gesprekken. Zo heb ik opgepikt wat het is om echt professioneel te werken als muzikant. Professionalisme in de muziek, dat is onbestaand in Marokko. Auteursrechten, rechten van de artiesten: onbestaand. In Marokko kende ik alleen de werkwijze van producenten die artiesten ongestoord gebruikten voor hun eigen doeleinden. De muziek interesseerde hen niet, alleen de poen telde. Het spoorde me aan om verder te ontdekken, en veel te lezen. Literatuur over muziek vinden in Marokko is een utopie, in Europa werd het
me zowat voor de voeten gesmeten. Dat was een keerpunt. Voor het eerst nam ik mijn muziek en wat ik ermee wilde doen, ernstig. Kort daarop heb ik mee het eerste syndicaat van Marokkaanse muzikanten opgericht. We wilden een weg banen voor jonge artiesten die buiten de platgetreden paden wilden gaan. Maar helaas palmden de veteranen het syndicaat gaandeweg in om hun eigen plekje te beschermen. Een teleurstelling, maar ik heb me er niet door laten ontmoedigen. Ik ben een optimist, maar ik weet ook dat je in het leven niets cadeau krijgt, dat je moet vechten als je iets wilt bereiken.” Een leven voor de muziek – modern én traditioneel –, maar toch ging Izri economische wetenschappen studeren. “Mijn focus lag op musicologie, maar dat bestaat niet op universitair niveau in Marokko. Dus richtte ik mijn blik op Frankrijk. Daarvoor had ik een paspoort en een visum nodig: helaas erg moeilijk voor mensen die van de Rif komen. Waarop ik een jaar biologie en geologie heb gestudeerd in Oujda. Een heel politiek getinte universiteit is het daar: enerzijds heb je de pan-Arabische fractie, anderzijds de moslims. Ik wilde me bij geen van beide aansluiten, ik wilde aanvaard worden als Amazigh. Het was een strijd die al bij voorbaat verloren was. Dus ben ik vertrok-
Izri op het podium. Muziek is vrijheid.
ken naar Rabat, waar ik me heb kunnen inschrijven aan de faculteit Economie. Beter iets studeren dan niets. Uiteindelijk had ik er veel plezier aan: ik leerde er dingen in het juiste perspectief te zien. De wereld beter te begrijpen, het perverse van het neoliberalisme te doorzien.” “Tijdens mijn studie heb ik de MCA, de Mouvement Culturel Amazigh, mee de universitaire wereld binnengeloodst. Ik deed dat in samenwerking met alle verenigingen die werkten rond de rechten en de identiteit van de Amazigh van Marokko. Van universiteit naar universiteit ben ik getrokken. Mensen mobiliseren, bewustmaken. Nu heeft de MCA echt iets te betekenen in de Marokkaanse universitaire wereld, waar voorheen de aanhangers van het pan-Arabisme en de moslims de scepter zwaaiden. Het pan-Arabisme is de
BDW 1313 PAGINA 23 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
“Alle volkeren van Noord-Afrika hebben decennialang in schizofrenie moeten leven, met een identiteit die hun werd opgedrongen”
FREDDI SMEKENS Chinuus
W Khalid Izri, sociaal geëngageerd muzikant
‘Een olievat, een houten steel en remkabels’ ideologie van een verenigde Arabische wereld ten koste van de identiteit van de verschillende culturen die er leven. Eenheid zonder diversiteit, zonder de vrijheid van het beleven van de eigenheid. Wat je nu in de Arabische wereld ziet gebeuren, is het verzet daartegen van die verschillende culturen. Alle volkeren van Noord-Afrika hebben decennialang in pure schizofrenie moeten leven. Ze moesten leven met een identiteit die hun is opgedrongen.”
Gehoord worden Zijn strijd, zijn dorst om zich in volledige vrijheid muzikaal uit te drukken, zijn ideeën over politiek en sociaal onrecht, hebben Izri na zijn studie weer naar Europa gebracht. “Muziek maken: oké, mooi, maar ik moest ook de kost verdienen. Al wat zich op dat vlak aanbood – onder meer bij het Marokkaanse Rekenhof –, zadelde me op met een gewetens probleem. Erin stappen zou meewerken zijn aan de versterking van een systeem dat indruist tegen de dingen waarin ik geloof. Ik kon ook mijn mond niet houden, en dat botste op censuur. Het maakte mijn leven moeilijk.” “Ik ging naar Frankrijk, aan België dacht ik niet. Maar vrienden zeiden me: ‘Khalid, kom naar België, het zal je bevallen.’ Zo heb ik kennis kunnen maken met Brussel. Minder elitair dan Parijs, bescheiden, meer kosmopolitisch. Hier kun je iedereen ontmoeten als je dat wilt, met iedereen praten als je dat wilt, muziek maken met mensen uit de vier windstreken als je dat wilt. Allemaal op een zakdoek. Génial. En door zijn centrale ligging is Brussel de ideale uitvalbasis voor optredens in het buitenland.”
“Voor ik begon te werken, heb ik eerst Brussel verkend. De essentie zoeken, proeven, ontdekken. Nieuwe mensen leren kennen. Er zijn er veel die ik erkentelijk ben, maar zonder te discrimineren zijn er twee die ik toch even in het zonnetje wil zetten: Peter Van Rompaey en Marisol Palomo, die al jaren prachtig werk leveren met hun Muziekpublique – mijn tweede thuis. Peter heeft me de geschiedenis van Brussel leren kennen, de architectuur, de kunst, het muzikale milieu, de Brusselse ziel. En ik ben dan wel een tijd lang weggebleven om privéredenen, nu ben ik terug.” “Kunnen zeggen wat ik wil zeggen, gehoord worden: eindelijk kon het. In Marokko heb ik dikwijls meegemaakt dat een concert werd afgebroken, of zelfs dat ik het podium niet op mocht. Om de inhoud van mijn teksten, om hetgeen waarvoor ik sta. Ik werd geconfronteerd met censuur en onderdrukking. Daarom ben ik heel dankbaar dat Europa, en Brussel in het bijzonder, mij een kans hebben gegeven. We zitten met de wereld op een heel delicaat tijdsscharnier. Het moment is gekomen dat we ons moeten verenigen, de handen in elkaar slaan. Het onrecht en de dictatuur van het neoliberalisme bevechten. De uitbuiting van de mensen. Werken aan een betere toekomst voor de mensheid. En artiesten en intellec tuelen kunnen – en moeten – daarin een belangrijke rol spelen.” Karel Van der Auwera De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/ingesprekmet
ie in ons Brussels “Goo geweite” zegt, bevestigt helemaal akkoord te gaan met wat hem of haar zonet verteld is. In het tegenovergestelde geval, waarde lezer, kan men uitpakken met het al even Brusselse “Dat es Chinuus vè maa.” Maar nu er meer en meer jongeren zijn die zich op de Chinese taal toeleggen, zou die uitspraak wel eens in de vergeetput terecht kunnen komen. Wanneer men iets niet begrijpt, kan men gerust ook uitpakken met “Ik huur a ni.” In dat geval staat ‘horen’ voor ‘begrijpen’. Persoonlijk heb ik meense dee nuut eet wille verstoen, altijd sympathiek gevonden. Dat komt waarschijnlijk omdat ik koppigheid niet als een van mijn zwakke punten inschat. Iets wat ik hopelijk met vele lezers gemeen heb. Dat belet allemaal niet dat weite overeenkomt met kennis. En dat kennis altijd macht zal blijven. Meense dee van niks weite, hoor ik bij deze laatste bewering opmerken: “Hij es waal on ’t zievere.” Ik spreek hen niet tegen. Want wat niet weet, niet deert, zoals het spreekwoord het zo goed formuleert. Natuurlijk heeft weite ook met ons geheugen te maken. Wie van ons heeft zich nooit op de uitspraak “Ik zou het deuzend kiere kunne zegge!” betrapt, terwijl één keer ruimschoots zou volstaan? Waarom gebruiken we Chinuus en geen andere taal in het geval dat we iets niet vatten? Welnu, waarde lezer, ooit zullen anderen die meer onderlegd zijn dan ondergetekende, het aaile op ’n sumpele maneer kunne ooitlegge. Toch neem ik graag de kans te baat om het er zelf op te wagen. We beginnen met het feit dat Chinuus weinig of niets met het Brussels dialect te maken heeft, laat staan met het Limburgs of het West-Vlaams, of met het Japans of het Zuid-Indiase Tamil. “Masscheen zaain er Chinuuze dee a naa goen teigespreike,” merkt een Chinese Brusselaar hierbij terecht op. En ik vraag mij af hoe ik hem ongelijk zou kunnen geven. Want stelt u zich even voor dat een Chinees in zijn even grote als prachtige land zou uitpakken met “Da’s allemoe Brussels vè maa!” Het zou mij niet
verwonderen dat wij Brusselaars met zo’n uitspraak gelukkig zouden zijn. Ik moet eerlijk toegeven, waarde lezer, dat ik er, buiten de Chinuse Brusseleir die ik daarnet opvoerde, nuut iene teigegekomme ben. Ik ken eerlijk gezegd ook geen Brusselaar die plat Peikings sprekt. Iemand van u wel, misschien? Maar laten we bij dat alles de wereldvermaarde talenkennis van de Brusselaar niet terzijde laten. Ik zal maar één voorbeeld geven in dat verband. Toen een kapoebele onderwaaizer mij in een soort van late middeleeuwen vroeg om de tafel van zeven te reciteren, zong ik van “Tra-la-la-la-la...”, met als toemaatje: “Ik ken het melodeeke nog, menier, mo de woude ben ik vergeite.” Nu, jaren later, stel ik mij een andere vraag: hoe zouden de Chinuuze de woorden “Atchoum!” of “Atchie!” uitschreeuwen? Om nog te zwijgen van hoe het met hun vloeken gesteld zou zijn. Alles wat voorafging, doet mij denken aan het verhaal van een Brussels ketje dat door zijn ouders in Frankrijk uitgestuurd werd om een pain français te kopen. Van de bakker kreeg hij als antwoord: “Mais il n’y a que du pain français ici, mon petit bonhomme... On est en France ici.” Op dat ogenblik zal het ventje misschien gedacht hebben: “Ik ben hee persees Chinuus on ’t spreike.” Hoe dan ook, waarde lezer, om welke taal het ook gaat, men moet altijd op zijn hoede zijn, of het nu gaat om Hollanders die Nederlands spreken of Brusseleirs die hun Chinuus uitproberen. Als toemaatje nog een ander verhaal dat met Chinuus te maken heeft. Een Brussels koppel – we zullen hen menier en madam Pladaais noemen – besluit om een Chinese baby te adopteren. Wanneer het zo ver is, besluit menier Pladaais een sinoloog te consulteren. Op de vraag waarom menier Pladaais zich nu per se een moeilijke taal als het Chinees eigen wil maken, krijgt de professor een wel vreemd antwoord: “W’hemme just ne Chinuse baby geadopteid, menier de professeur. En as da menneke vaaif joer es, zoude we toch geire verstoen wa dat hem zeit.”
REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Elsene, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels hoofdstedelijk gewest. Rest van België 15 euro per jaar; rekeningnummer 424-5529822-66 van vzw Brussel Deze Week. Buiten België 25 euro per jaar. DISTRIBUTIE EN PROMOTIE Ute Otten (ute.otten@bdw.be), Lien Annicaert (lien.annicaert@bdw.be), Paul De Weerdt. RECLAME IN BDW Rika Braeckman (rika.braeckman@bdw.be), 02-226.45.41, 0477-97.21.27, fax 02-226.45.69. OPLAGE 70.490 exemplaren. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne (anne.brumagne@ bdw.be). EINDREDACTIE Katrien Stroobants (katrien.stroobants@bdw.be). REDACTIE Jean-Marie Binst (jeanmarie.binst@bdw.be), Christophe Degreef (christophe.degreef@bdw.be), Bettina Hubo (bettina. hubo@bdw.be), Patrick Jordens (patrick.jordens@bdw.be), Freddi Smekens (freddi.smekens@bdw. be), Steven Van Garsse (steven.vangarsse@bdw.be), Danny Vileyn (danny.vileyn@bdw.be). REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele (isabelle.devestele@bdw.be), Gerd Hendrickx (gerd.hendrickx@bdw. be). MEDEWERKERS Michaël Bellon, Lieven Bulckaert, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Wauter Mannaert, Francis Marissens, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. VORMGEVING Peter Dhondt (peter.dhondt@bdw. be). FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh (manu.dehertogh@bdw.be). VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Marijke Vandebuerie (marijke.vandebuerie@bdw.be). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie. ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).
BDW 1313 PAGINA 24 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Karate > Yvan Rodriguez gaat voor nieuwe Europese titel
‘Ik zal van me laten horen’ BRUSSEL – Yvan Rodriguez (18) zet alles op zijn karatecarrière. De Brusselaar leeft als een professional en moet daar binnenkort de vruchten van plukken. Van 10 tot 12 februari gaat hij voor goud op het Europees kampioenschap in Azerbeidzjan. Het is maar een tussenstap, want hij wil de allerbeste in de karatewereld worden. “Een film van Bruce Lee leidde me naar de karatezaal,” vertelt Rodriguez. “Als vijfjarige wou ik op kungfu, maar daar was ik nog te jong voor. Daarom ben ik met karate begonnen – en nooit meer gestopt. Boks en kickboks vind ik leuk om naar te kijken, maar het zelf beoefenen zou ik niet kunnen. Slaan is gemakkelijk, bij karate heb je toch een zekere beheersing nodig. Karate is moeilijker.” Mede doordat hij zo vroeg begon, blinkt de jonge Brusselaar vandaag uit in zijn fijne techniek. Hij begon met de kata en ging in die discipline al op zevenjarige leeftijd de competitie aan. “Kata is de opeenvolging van een aantal technieken, een gevechtssimulatie zo je wilt. Oog in oog met een tegenstander mag elke karateka zijn kata uitvoeren en een jury beslist wie wint. Kata’s zijn van een grote schoonheid, waarin kracht en techniek samenvloeien. Aangezien ik snel ben begonnen met competitie, kreeg ik steeds honger naar meer. Dat competitieve is altijd belangrijk geweest. Vanaf mijn tweede competitie begon ik overwinningen te verzamelen, en dat motiveerde me.” Er volgden vele titels. Niet alleen in kata, maar vanaf zijn tiende ook in gevechten. Daarin gaan karateka’s in de clinch, zonder zwaar uit te halen zoals in andere vechtsporten. “Punten
de CLUB
Trainer Salah Mesnaoui ziet nog wel een paar werkpuntjes voor zijn pupil Yvan Rodriguez (r.), die sinds kort bij de senioren uitkomt: “Yvan is technisch onklopbaar, maar zijn ervaren tegenstanders staan strategisch sterker.”
FC Jeunesse Molenbeek
De jacht op een voetbal(meisje) “Buurtsport Brussel ondersteunt Jeunesse Molenbeek sinds februari 2010,” vertelt trainer Bouhlel, die daarnaast ook sportanimator bij Buurtsport is. “Daardoor heeft de club meer jongeren kunnen inschrijven en zijn er zes ploegen bijgekomen, waaronder ook de meisjesploeg. Maar nog is het niet genoeg voor de massa kinderen die wil voetballen. De vraag is echt enorm groot.” Die vraag komt voornamelijk van jongens, maar vergis je niet, ook meisjes trappen graag een balletje. Het blijkt alleen niet zo evident om ze aan te trekken. “Ondertussen hebben we een ploeg van twaalf à vijftien meisjes van tien en elf jaar. We geven ’s middags en na school ook les in verschillende Nederlandstalige Molenbeekse scholen, waar jongens en meisjes voor één euro les krijgen. Met hen erbij trainen we een dertigtal meisjes. Veel meisjes willen wel komen spelen, maar de ouders liggen soms dwars. Voor hen is voetbal een jongenssport, punt. Handbal, vol-
© FC JEUNESSE MOLENBEEK
SINT-JANS-MOLENBEEK – De meisjesploeg van FC Jeunesse Molenbeek viert binnenkort haar eerste verjaardag. Trainer Ramzi Bouhlel (36) spreekt van een succes.
“Ouders liggen soms dwars. Voor hen is voetbal een jongenssport, punt uit.” leybal, allemaal goed. Maar voetbal? Nee. Hen overtuigen is heel moeilijk.” Doordat ze met zo weinig zijn, spelen de meis-
jes regelmatig wedstrijden met de jongens. Daar wordt positieve discriminatie toegepast om hen zeker in het spel te betrekken. Zo
© MARC GYSENS
nemen ze steevast de vrije trappen voor hun rekening en tellen hun doelpunten dubbel. En dat werpt vruchten af. “Onze eerste twee oefenmatchen tegen Lasne hebben we gemakkelijk gewonnen. Spijtig genoeg is er geen competitie voor meisjes in de Brusselse regio. We willen in de toekomst meer oefenmatchen organiseren. De betere meisjes mogen ook in de jongenscompetitie spelen, althans in de lagere leeftijdscategorieën.” Klagen doen de jongens niet als de meisjes mee sjotten. Bij Jeunesse Molenbeek komt het overgrote deel van de spelertjes uit de buurt, en zowat iedereen kent elkaar. Trainingen verlopen bij de meisjes steevast in het Nederlands. “Wekelijks trainen ze twee à drie keer, afhankelijk van de beschikbaarheid van de infrastructuur (Sippelbergcomplex en de zaal van de HUB, red.). Dat is echt een probleem, voor heel de club. Ik hoop binnenkort eens te praten met de politieke verantwoordelijken om meer velden ter beschikking te krijgen.” Jeunesse Molenbeek is sinds zijn begin in 2005 – toen met één ploeg – gegroeid tot een stevige club met achttien ploegen, waar heel wat talent rondloopt. Bouhlel wil op de ingeslagen weg verder. “Ik hoop vooral dat de gesprekken met de gemeente ons meer mogelijkheden bieden. Daarnaast wil ik het vertrouwen van de ouders winnen, zodat we dit jaar meer meisjes kunnen inschrijven. Alle meisjes zijn welkom en kunnen zonder test aansluiten.” TS
BDW 1313 PAGINA 25 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
David Steegen Moord en brand scoor je met de vuisten en benen. In de gevechten moet je je slagen controleren, je mag niet doormeppen zoals in het boksen. Al kan het wel eens gebeuren dat er een rake klap valt. In drie minuten moet je zoveel mogelijk punten scoren. Als je acht punten voorsprong hebt, win je sowieso.”
Middenjury “Ik heb verschillende Belgische titels gewonnen, hoeveel precies kan ik me niet meer herinneren. Doordat ik de dubbele nationaliteit Belg/Spanjaard heb, heb ik vroeger ook een
“ Je bent pas echt de beste als je wereldkampioen bent bij de senioren” Spaanse titel kunnen behalen. Daarnaast heb ik verschillende Opens op mijn palmares.” Een talent als Rodriguez overstijgt dit land, dat bewijst hij al een paar jaar. Hij werd in 2009 Europees kampioen bij de junioren in kata en vorig jaar derde op het EK in dezelfde discipline. Op de WK’s van 2009 en 2011 werd hij telkens vierde in gevechten. Die resultaten deden hem een ingrijpende beslissing nemen. “Vanaf dit schooljaar zal ik mijn diploma proberen te behalen via de middenjury. Dat betekent dat ik per correspondentie studeer, op mijn eigen ritme.”
“Ik ga dus voluit voor karate, want studeren en sport zijn heel moeilijk te combineren. Ik train twee keer per dag, word gevolgd door een physical trainer en zit regelmatig in het buitenland om er les te volgen bij gerenommeerde trainers. Maar ik besef ook dat ik een diploma moet halen. Dit was de beste keuze.” Van 10 tot en met 12 februari zit Rodriguez samen met zijn clubgenoot Yassine El Aalili op het EK in Azerbeidzjan. Hij zal er zowel in de discipline kata als in de gevechten aantreden. “De gouden medailles, daar ga ik voor. Ik besef dat het zwaar zal zijn om de twee te combineren, maar ik ben niet bang. Mijn ultieme doel is wereldkampioen worden bij de senioren. Ik was dan wel Europees kampioen bij de junioren, je bent pas echt de beste als je wereldkampioen bent bij de senioren. Ik wil dat men mij kent, ik wil over de tong gaan in de wereld van de karate.” Trainer Salah Mesnaoui verwacht veel van zijn poulain, maar ziet ook wel een paar werkpunten. “Hard labeur maakt Yvan zo sterk,” zegt Mesnaoui. “Hij ziet graag af. Yvan wil altijd de beste zijn. In zijn kopje kan het niet dat hij minder zou zijn dan iemand anders. Hij zal wereldkampioen worden, en snel. Met zijn achttien jaar begint hij nu bij de senioren. Daarvoor zal hij nog ervaring moeten opdoen. Yvan is technisch veel sterker, zijn ervaren tegenstanders staan strategisch sterker. Hij moet ook leren omgaan met verlies. Nu laat hij zijn kopje nog wel eens hangen. Er is zeker nog werk, maar Yvan Rodriguez zal het maken.” Tim Schoonjans
Regattaseizoen is open BRUSSEL – Roeiers aller landen zakken op zondag 12 februari naar de hoofdstad af voor de Brussels Winter Rowing Regatta. Na wintermaanden vol kracht- en uithoudingstraining staat op 12 februari een eerste test op het programma voor competitieroeiers en iets minder ervaren ploegen. Op het kanaal organiseert de Royal Sport Nautique de Bruxelles dan tussen de Van Praetbrug en de Vilvoordebrug twee roeiwedstrijden. In de voormiddag wordt de Head of the River gevaren over vijf kilometer, met uitsluitend vierpersoonswedstrijdboten. Dezelfde afstand wordt in de namiddag tijdens de
Grote Winter Handicap geroeid. Hieraan mogen alle types boten deelnemen, behalve achtriemers. Er worden een zeventigtal deelnemende boten verwacht, met telkens een tot vijf roeiers. Naargelang van het type boot, de leeftijd van de inzittenden en de samenstelling van de ploeg krijgen de verschillende ploegen een handicap en starten ze per sterkte. De sfeer zal er goed in zitten, want de Grote Winter Handicap is één groot roeifeest. Diezelfde dag verkoopt de club ook zijn oudste roeiboten. Sommigen dateren uit de jaren 1920. Meer op www.bogdom.be/boten/websiteboten.html en www.royal1865.be. TS
Vechten aan de universiteit ELSENE – Op 18 en 19 februari regeert de bokshandschoen in de sporthal van de ULB, Buyllaan 87. Het boksgeweld gaat de 18de al om 12 uur van start. Vijf uur lang zijn er dan kwalificatiewedstrijden voor het Belgisch kampioenschap boksen. Om 17 uur begint de Nacht van de Duels, met meer dan dertig kickboks-, thaiboks- en K1-wedstrijden. Er wordt ook gestreden om acht Belgische en twee Benelux-titels. Een uitschieter is het duel tussen
Soumeya Sammoudi (Valon Team) en Wendy Vanden Meerssche (Tech Boxing). De dag erop staan vanaf 14 uur de finales van het BK boksen geprogrammeerd. Het weekend wordt afgesloten met drie professionele kampen voor de Belgische titel. Onder hen ook de Brusselse Sanae Jah, die later dit jaar voor de Europese titel gaat. Kaartjes kunt u kopen bij de betere Brusselse boksclub en bij KO Store in de Centrumgalerij. TS
“Het was geen penalty!” De vrienden en familie van mijn Kortrijkzaanse echtgenote schreeuwen moord en brand. RSC Anderlecht kaapt koudweg drie punten weg uit het Guldensporenstadion. KV Kortrijk heeft een mooie ploeg, een die voetbalt en altijd wil winnen. KVK speelt vrank en vrij. De meeste tegenstanders van Anderlecht graven zich anoniem in om dan plots toe te slaan. Zo niet de Véékaa. Kortrijk en Brussel hebben veel gemeen: burgerlijkheid (een Brusselaar houdt ook van mooie dingen), zelfvertrouwen en een soms overmoedig geloof in eigen kunnen. De Zuidwest-Vlaamse provincieclub wordt heel goed geleid. De verdienste van een bijna onzichtbare sportieve baas, Jean-Marc Degrijse. Geen interviews, geen foto’s, geen ego. Hij stelde een elftal samen van Brusselse huurlingen, afdankertjes uit Brugge, koopjes en jeugdspelers. Inmiddels staat KVK vijfde (vierde voordat RSCA langskwam). Enkele weken geleden stierf JeanMarc Degrijse plots. Hij was 41 jaar jong. Een kenner is ons ontvallen. Ook de trainer is een sleutelfiguur. Hein Vanhaezebrouck leidt de spelers met bezieling, kennis en passie. De sfeer in Kortrijk is fantastisch. De emoties laaien hoog op in de tribunes. Overal waar RSCA komt, staat het stadion in brand. Iedereen wil de meest gehate club vellen. Altijd en overal. Een compliment. In het aanschijn van zoveel hoofdstedelijk paars ontpoppen normale, evenwichtige huisvaders in maatpak zich plots tot oorverdovende brulkikkers. Wanneer KVK een (beslissende) penalty tegen krijgt, ontploft het stadion. Collectieve woede. Guillaume Gillet laat het niet aan zijn hart komen. Hij scoort koud en kil. Het strafschopdoelpunt volstaat om verder uit te lopen in de stand.
Na de wedstrijd moeten spelers, trainers en arbiters het veld verlaten door de spelerstunnel, die zich onder de tribune bevindt waar de Kortrijkse harde kern staat. Tientallen aanstekers vliegen de Anderlecht-spelers, -bestuurders en -medewerkers om de oren. Ook (en vooral) de scheidsrechter moet het ontgelden. Voetbal, emotie. Een halfuur na de wedstrijd staan er dichte drommen KVKsupporters geduldig aan de spelersbus van Sporting te wachten. Woede heeft plaatsgemaakt voor beleefde schroom. Ze willen op de foto met de helden van Anderlecht en smeken om handtekeningen. De rokers onder hen hebben geen vuur meer. Na de wedstrijd vervoeg ik mijn echtgenote in café De Bras, het gezelligste café van Kortrijk. Haar jeugdvrienden zijn onvoorwaardelijke Kortrijk-fans. “Zonder penalty hadden we nooit gewonnen,” probeer ik voorzichtig. Dooddoeners bieden bescherming. Na wat heen-en-weergeroep valt alles in de plooi en beginnen de diehard KVK-supporters hun bewondering voor Royal Sporting Club Anderlecht uit te drukken. Haat en liefde staan dicht bij elkaar. “Brugge en Standard gaan eraan,” beloven ze. Van De Bras gaat het naar de Same Same, waarschijnlijk het beste restaurant van Kortrijk. Onderweg valt het op hoe mooi het stadje is ingericht. Kortrijk is een toonbeeld van stadsvernieuwing. En: er zit een visie achter de vernieuwde stadsindeling. We eten, drinken en lachen het voetbal naar de achtergrond. De wereld wordt veelvuldig hertekend. De brand is allang geblust. Om halfvier ’s ochtends is het nog steeds 0-1. www.brusselnieuws.be/steegen David Steegen is persverantwoordelijke van voetbalclub RSC Anderlecht
ADVERTENTIE
Update uzelf www.brusselnieuws.be
BDW 1313 PAGINA 26 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
ZIE
© SASKIA VANDERSTICHELE
‘Eigenlijk heb ik nooit congé’
za
– oei – zit hij even strop. Een dier met een f ??? De anderen mogen helpen. “Flamingo!” roept Arcange, en dan kan Ahmed verder: “Olifant / tijger / rat...” Als het spel is afgelopen en de Taaljongleur-middag erop zit, praat Zazie nog even na met Ahmed. Je bent in België geboren, maar waar komen je ouders vandaan? Ahmed (A): Uit Marokko, ik denk van de stad Tanger. Welke taal spreek je met hen? A: Frans vooral, maar ook een beetje Arabisch ertussen. Soms met mama ook een beetje Nederlands, want zij krijgt nu gratis Nederlandse les op onze school. Als je huiswerk hebt en je begrijpt niet wat je moet doen, dan kan je het dus niet aan mama of papa vragen? A: Nee, meestal niet. Maar ik heb altijd een woordenboek liggen en dan zoek ik het op als ik het niet begrijp. Is Nederlands oefenen bij de Taaljongleurs anders voor jou dan op school? A: Nee, niet echt, maar we doen hier wel leuke spelletjes, zoals tikkertje. Soms knutselen we ook, dat doe ik graag. We zijn hier in de bibliotheek. Leen je hier soms boeken? A: Ja, bijvoorbeeld van Geronimo Stilton en van Roald Dahl. Ken je het boek Ieorg Idur van Roald Dahl? Het is heel grappig! Ik lees eigenlijk liever in het Nederlands dan in het Frans, het gaat beter. Mijn mama zegt ook dat hoe meer ik lees in Nederlands, hoe beter ik ga kunnen schrijven en begrijpen. Op zaterdag kom ik ook vaak naar het voorleesuurtje hier in de bib.
De Taaljongleurs van Elsene oefenen erop los! Ahmed staat rechts achteraan.
gedaan! d u o is d r e e )l e (g Jong “Elke woensdagnamiddag kom ik naar de Taaljongleurs,” vertelt Ahmed (9) trots aan Zazie. Taaljongleurs, dat is geen workshop op de circusschool, maar een atelier waar kinderen spelen en tegelijk hun Nederlands oefenen. DOOR PATRICK JORDENS
A
hmed is niet de enige Taaljongleur, die woensdagnamiddag in de bibliotheek van Elsene. Jeremy, Ayoub, Ilias, Arcange... zijn ook van de partij (zie foto). Allemaal zitten ze op een Nederlandstalige school, maar thuis kunnen ze het Nederlands dat ze leren, amper oefenen. Ahmed spreekt met zijn ouders Frans en Arabisch, vaak zelfs door elkaar, zegt hij. De broertjes Jeremy en Arcange praten met hun Afrikaanse ouders meestal Frans, een tikje Nederlands, soms Engels. “Hier bij de Taaljongleurs willen we zeker geen lesgeven zoals op school,” vertelt begeleider
Maarten. “We doen allerlei leuke dingen zodat de kinderen als vanzelf Nederlands met elkaar praten en er plezier in hebben. Dat ze voelen dat de taal van op school ook tof kan zijn!” Vanmiddag spelen ze het spel ‘Terug naar de wildernis’. De Taaljongleurs moeten de dieren die gevangen zitten in de zoo, helpen te ontsnappen en terugbrengen naar de wildernis. Dat gaat natuurlijk niet zomaar, af en toe krijgen de kids een opdracht. Ahmed moet tien dierennamen noemen, en elk nieuw dier moet beginnen met de laatste letter van het vorige dier: “Muis / slang / giraf...” Maar dan
Waw, je bent dapper, Ahmed, om zo je best te doen voor een taal. A: Ja, eigenlijk heb ik nooit congé. Op zaterdag en zondag ga ik ook naar een speciale school voor Arabisch. Straks, als ik thuiskom, moet ik nog leren voor mijn examen Arabisch nu zaterdag. Dat is moeilijk! En op maandag, dinsdag, woensdag, donderdag en vrijdag heb ik gewone school. Heb je nog tijd voor hobby’s?? A: Een beetje. Op woensdag doe ik soms judo en aikido. Waarom denk je dat je absoluut Nederlands moet kennen? In Brussel spreken heel veel mensen toch ook Frans? A: Ja, maar als iemand tegen jou Nederlands praat en je verstaat die niet, dan is het niet leuk. Ik moet het leren om met mijn vrienden te kunnen spreken, denk ik. Misschien een rare vraag om te eindigen, maar... als je droomt, in welke taal droom je dan? A: Meestal in het Frans. Maar als ik in Marokko ben, dan droom ik Arabisch. En als ik in Brussel droom van vakantie in Marokko, is dat ook in het Arabisch.
X-PERTS
BDW 1313 PAGINA 27 - DONDERDAG 26 JANUARI 2012
Game van de maand
Nog meer taaljongleurs...
Lego Harry Potter: Years 5-7 Wannes (12) speelde en besprak voor ons de game Lego Harry Potter: Years 5-7!
© WOLF ERLBRUCH
Harry Potter: Years 5-7, het vervolg op Years 1-4, is een game waarin je alle belangrijke gebeurtenissen uit het verhaal van Harry Potter kan spelen. De game is gebaseerd op de drie laatste delen van de boeken: De Orde van de Feniks, De Halfbloedprins en De Relieken van de Dood. Je hub (dat is de plaats waar je aan levels of episodes begint, waar je personages of spreuken kan kopen...) is uiteraard de toverschool Zweinstein. Al de levels waaraan je begint, zijn vooral uit legoblokjes opgebouwd. De eerste keer dat je met een level begint, kan je alleen de verhaallijn volgen. Als je het level hebt gespeeld, kan je een personage kiezen en met zijn/haar speciale vaardigheden verschillende geheimen ontdekken.
TWEE HAASSIES
[ SORRY ] SNORRY ? Vandaag, 26 januari, is het Gedichtendag. En dichters zijn natuurlijk kampioen in het jongleren met taal.
In deze game zitten nogal wat dingen verstopt die niet in de films voorkomen (zoals een reuzenkonijn, een wortelhelikopter ...). Dat maakt de levels in deze Harry Potter heel anders. Je kan dit spel alleen, maar ook makkelijk met een vriend(in) spelen. Kortom, Lego Harry Potter: Years 5-7 is leuk, grappig en vooral heel schattig, en het verdient van mij 85 op 100! Vanaf 8 jaar, 29,95 euro
Idulfania door Brecht Evens
Het thema dit jaar is ‘stroom’: stroom zoals in elektriciteitskabels, of zoals tussen twee oevers. En van de liefde gaat ons bloed sneller door onze aderen stromen. Daarover maakte de dichter Edward van de Vendel een gestroomlijnde woordenstroom. Lees maar hiernaast.
Wij zijn twee haassies op hetzelfde pad jij komt je huis uit – ik kom mijn huis uit we slalommen de stad door onze fietsen buigen lekker mee alsof ze plastic knieën hebben. Ik de hoek om – jij de hoek om o, de school staat met z’n voet te teppen waar we blijven, maar ik zei het: haassies zijn wij op hetzelfde pad. Zie je mij daar zie ik jou en ja hoor onze oren schieten recht uit onze kop onze ogen lichten op en onze tongen, ja ze frommelen naar voren onze monden uit, ze groeien naar elkaar ze haken om het puntje en zo hou ik jou – jij mij een dag lang op hetzelfde pad zo doen wij dat, ik zei het al: twee haassies. Dit gedicht komt uit de zopas verschenen dichtbundel Zoen me tot ik spin, met prachtige tekeningen van Wolf Erlbruch en uitgegeven bij Querido.