BDW - editie 1305

© BART DEWAELE

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

NICOLAS PROVOST TOONT EEN SPOOKY BRUSSEL IN THE INVADER En ook: Spoken World, David Bartholomé en Stijn.

24 11 11

DE BESTE BRUSSELSE SONGS

De Brusselse muzikanten Daan en Will Tura maakten afgelopen vrijdag in Studio 2 van Flagey opnames voor de eerste Brusselse Top 100 van FM Brussel. Deze lijst van populaire nummers uit en over Brussel wordt zaterdagmiddag vanaf 13 uur uitgezonden op 98.8 en zal ook overal te horen zijn in de metroHUB stations. Vlak voor 20 uur weten de reizigers wie op één staat.

Leefmilieu > Oprichting Huizen van Energie en Ecobouw zet kwaad bloed

Gemeenten kapen eco-advies BRUSSEL – Het plan van minister Evelyne Huytebroeck (Ecolo) om Huizen van Energie en Ecobouw op te richten, zet kwaad bloed bij de Brusselse verenigingen die nu al eco-advies geven. “Dit kwam er zonder overleg.”

M

inister van Leefmilieu Evelyne Huytebroeck stelt alles in het werk om de klimaatdoelstellingen te halen. Daarbij wil ze ook de residentiële sector aanpakken: die is voor een groot deel verantwoordelijk voor de CO2-uitstoot. Voor de zomer heeft Huytebroeck haar plannen uit de doeken gedaan aan de Brusselse verenigingen van Netwerk Wonen die eco-advies geven. Er wordt nog dit jaar een Huis van de Energie en de Ecobouw opgericht binnen Leefmilieu Brussel. Daarvoor zijn zopas twaalf ambtenaren, voornamelijk architecten, aangeworven. Om de lokale dienstverlening te ver-

zekeren wil Huytebroeck ook zes bijhuizen, in elke politiezone één. Die huizen moeten de burger die duurzaam wil verbouwen, bijstaan met nuttige tips. De lokale huizen kunnen ook klusjes uitvoeren en snelle energieaudits afnemen. Op zich een lovenswaardig initiatief, zo klinkt het bij Netwerk Wonen. Maar over de concrete uitwerking variëren de meningen van “Een haast onmogelijke opdracht” tot “Te zot voor woorden.” Nochtans zwaait het kabinet-Huytebroeck met geld. Voor elke zone is zo’n 400.000 euro beschikbaar. Verenigingen konden intekenen via een openbare projectoproep. Vier maanden na die oproep blijkt

die min of meer mislukt. Zo is het project dat RenovaS in Schaarbeek/Evere/Sint-Joost heeft ingediend, samen met de klusjesdienst EVA-Bricoteam en het Huis voor Stadsvernieuwing van Sint-Joost, door het kabinet van Huytebroeck afgewezen. “We moesten één vzw oprichten,” zegt Jean-François Kleykens (RenovaS), “maar we zien niet in hoe.” Hij ziet in de hele constructie ‘etatistische trekjes’, zonder overleg met het middenveld.

winkel past hoe dan ook niet in het plaatje van een lokaal Ecohuis: de Stadswinkel geeft vandaag advies

Een streep door de rekening van de Stadswinkel, die al jaren gespecialiseerd is in eco-advies

Van boven af Wie wel brood ziet in de projectoproep, zijn een aantal Brusselse gemeenten en OCMW’s, die nochtans veel minder ervaring hebben met eco-advies. In de zone BrusselElsene lijken de OCMW’s het project binnen te zullen halen. Dat is een streep door de rekening van de Stadswinkel, die al jaren gespecialiseerd is in eco-advies. De Stads-

in het hele Brusselse gewest en zal zijn knowhow nu misschien moeten weggooien. Volgens Gaëtan Van Der Smissen, voorzitter van de Stadswinkel, was de projectoproep te zwaar voor een kleine organisatie. “Het verklaart waarom gemeenten en OCMW’s hier veel makkelijker op kunnen intekenen.” Pijnlijk is dat het centrale Huis van de Energie

en de Ecobouw precies hetzelfde zal doen als de Stadswinkel. Bonnevie in Molenbeek zag zijn project ook afgewezen, maar probeert de meubels nog te redden. Toch noemt ook Marie-Claire Migerode de hele zaak ‘erg moeilijk’. “In tempore non suspecto was de verenigingen van Netwerk Wonen een subsidie beloofd om een eco-adviseur aan te werven. En dan komt er plots dat idee van boven af om nieuwe Ecohuizen op te richten.” Volgens Migerode staan die haaks op de bestaande wijkhuizen, omdat die laatste zich tot armere bewoners richten en nu plots een hele (politie)zone zouden moeten gaan bedienen. Minister Huytebroeck wil voor het eind van het jaar de oprichting van zes vzw’s rond hebben, zodat die in juni 2012 van start kunnen gaan. Desnoods doet ze een beroep op de privésector. Steven Van Garsse

N° 1305 VAN 24 NOVEMBER TOT 1 DECEMBER 2011 ¦ WEEK 47: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, FAX: 02-226.45.69, E-MAIL: INFO@BDW.BE

BDW 1305 PAGINA 2 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

OPMERKELIJK HET REKENHOF. © ERFGOED.BE

REKENHOF KRITISCH OVER BRUSSELSE BEGROTING BRUSSEL – De Brusselse regering rekent op 76,6 miljoen euro extra in de begroting. Toch is het lang niet zeker dat die middelen er komen.

Het grote veiligheidsvraagstuk BRUSSEL – Niemand lijkt de situatie op het metronet echt onder controle te hebben, het federale niveau niet, het Brusselse evenmin. Dagelijks zijn er incidenten, en de slagkracht van metropolitie en van MIVB-veiligheidsagenten is beperkt. Toch is de dotatie van de vervoersmaatschappij dit jaar opnieuw gestegen. Er zijn enkele begrotingsgrepen die uw aandacht verdienen.

W

anneer u dit leest, is de MIVB nog altijd bezig met de aanwerving van vijftig agenten voor de veiligheidsdienst van de vervoersmaatschappij. Dat is een maatregel die onder meer werd aangekondigd nadat er, begin maart dit jaar, tijdelijk agenten van de externe beveiligingsfirma Securitas waren aangeworven na een zoveelste incident op een lijn. Een operatie die 135.000 euro kostte, en die de Brusselse regering eigenlijk officieus deed meedelen dat ze de veiligheidssituatie op de Brusselse metro niet helemaal meer onder controle heeft. Merkwaardig genoeg stijgt jaar na jaar de dotatie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: in 2010 bedroeg ze 452 miljoen euro, dit jaar

509 miljoen euro en volgend jaar is er 555 miljoen euro begroot voor de MIVB. Die stijging wordt gerechtvaardigd met het argument dat er jaar na jaar meer reizigers en meer ritten zijn. Volgens een onlangs gepubliceerd rapport van het Rekenhof (dat alle Belgische begrotingen controleert) over de begroting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bedraagt de som die dit jaar naar veiligheid gaat, echter één miljoen euro minder. Bij de MIVB verwijzen ze voor uitleg naar het kabinet van Brussels MIVB-voogdijminister Brigitte Grouwels (CD&V). Daar klinkt het dat het een begrotings­ ingreep is die van toepassing is op een programma bedoeld voor de veiligheid van de reizigers. “Dat programma, dat onder meer ging over

Dit jaar nog werden er agenten van Securitas ingezet en stelde een vicepremier voor om desnoods het leger in te schakelen praatpalen, bewakingscamera’s en personeel, viel goedkoper uit dan begroot, waardoor deze begrotingspost met één miljoen euro werd

teruggeschroefd,” zegt Grouwels’ woordvoerder Philippe Vanstapel. De woordvoerder zegt voorts dat dit bedrag geen betrekking heeft op de aanwerving van de vijftig extra veiligheidsagenten of op de plaatsing van metropoortjes. Toch blijft het opmerkelijk dat het Rekenhof aan deze specifieke post extra aandacht besteedde. Hetzelfde rapport merkte ook op dat een bedrag van ongeveer dertig miljoen euro dat oorspronkelijk van het Brussels Gewest moest komen, door het federale Beliris-fonds voor de verfraaiing van de hoofdstad wordt gedekt. Uitleg: het geld dient voor de aankoop van nieuw rollend materieel, metro’s meer bepaald. Maar dit terzijde.

Onderbemand De nationale media berichtten vorige week volop over de problemen bij de Brusselse metropolitie. Die heeft aangekondigd de eerste twee weken van december te zullen staken. De argumenten: te weinig personeel,

DE WEEK IN BEELD DOOR BART DEWAELE © BART DEWAELE

Het gaat over middelen die beloofd zijn na het communautaire akkoord van 11 oktober. De nieuwe inkomsten inschrijven is onvoorzichtig, oordeelt het Rekenhof. “Het berust op een politiek akkoord waarvan nog geen begin van uitvoering is,” staat in het jongste rapport van het Rekenhof. De herfinanciering van Brussel, op termijn 461 miljoen euro per jaar, hangt niet alleen samen met de regeringsvorming die sinds begin deze week weer volledig in het slop zit. Ze is ook gekoppeld aan de interne stadshervorming van Brussel. Zo staat het uitdrukkelijk in het communautair akkoord. Daarom is het vreemd dat de Brusselse regering de middelen al inschrijft, terwijl over die interne stadshervorming, die in feite uiterst minimaal is, de laatste tijd niets meer is vernomen. Het zijn nochtans precies de Brusselaars – Franstaligen en Vlamingen samen, meerderheid en oppositie samen – die hierover voorstellen moeten formuleren zodat ze in het Brussels parlement goedgekeurd kunnen worden. Een kaderordonnantie Mobiliteit, de overheveling van de straatvegers van Gewest naar gemeenten, meer macht voor het Gewest inzake stedenbouw, de halvering van het aantal socialehuisvestingsmaatschappijen: het zijn stuk voor stuk hervormingen die tijd zullen vergen. Natuurlijk zullen sommigen argumenteren dat ze hiermee pas aan de slag moeten als er zekerheid is over een nieuwe federale regering. Maar met precies hetzelfde argument kan de beloofde herfinanciering maar beter niet in de begroting worden opgenomen. Het verschaft de Vlamingen in Brussel bovendien een extra pressiemiddel om tot een goed akkoord te komen over die interne stadshervorming. Eerst de hervorming, dan het geld. Dat is en blijft een goede tactiek in de Belgische politiek. Steven Van Garsse

Uitgelicht > De metropolitie staakt binnenkort

Het schip ‘Museum Vlotburg’ vaart onder Nederlandse vlag en ziet eruit als een sprookjeskasteel, met zijn torentjes en het paard Wodan dat langs de kantelen loopt. Het ligt nog zeker tot 16 januari aangemeerd aan de Heembeekkaai: allen daarheen (of kijk op www.vlotburg.nl).

WEEKOVERZICHT

BDW 1305 PAGINA 3 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

© BART DEWAELE

WOENSDAG 16 NOVEMBER Extra relschoppers HOFSTADE BEKEND. De twee schopten tijdens de paasvakantie keet in het Bloso-domein van Hofstade en zijn geïdentificeerd op basis van camerabeelden. De federale politie wil niet kwijt of de beschuldigden al aangehouden zijn.

DONDERDAG 17 NOVEMBER COCA-COLABORD ZONDER VERGUNNING. Het nieuwe grote Coca-Cola-paneel op het De Brouckèreplein is illegaal. Dat zegt Brussels staatssecretaris voor Stedenbouw Emir Kir (PS). Reclame op daken is volgens het reglement van de Stad Brussel verboden, maar voor het oude reclamebord werd een uitzondering gemaakt omdat het van vóór de reglementering dateert. Het recente paneel is bijgevolg geen uitzondering op de regel. Eerder claimde de Stad Brussel dat er geen stedenbouwkundige vergunning nodig was voor het reclamebord. Sint-Joostenaar moet Dokken. Inwoners van Sint-Joostten-Node betalen het meeste aan de ondergang van de Gemeentelijke Holding: 314 euro per inwoner. Sint-Joost is de armste en kleinste gemeente van België.

VRIJDAG 18 NOVEMBER Er is steeds meer aandacht voor de problemen in de Brusselse metro. Duidelijke oplossingen blijven evenwel uit.

een slechte ligging van het hoofdgebouw van de spoorwegpolitie (wat het interveniëren op het volledige net bemoeilijkt) en een te laag loon voor het politiewerk in vergelijking met wat men bij de lokale politie verdient. De metropolitie is onderdeel van de federale politie. Over de problemen bij de metropolitie waren er vorige week twee mondelinge vragen in de Senaat aan de bevoegde federale minister, Annemie Turtelboom (Open VLD). Die zei dat er binnenkort een nieuwe lichting agenten afstudeert, zodat er zeker extra personeel voorradig is.

“

Senator Bart Laeremans (VB) deed dat af als nonsens; collega-senator, voormalig minister van Binnenlandse Zaken Guido De Padt was zachter voor zijn partijgenote Turtelboom. Concreet wist Turtelboom wel dat er gewerkt wordt aan een nieuwe, betere standplaats voor de metropolitie in een gebouw aan het Zuidstation. Wanneer het nieuwe onderhandelde federale Brusselakkoord van kracht is (als...), krijgt het Brussels Gewest de coördinerende bevoegdheid over veiligheid. Misschien biedt dat betere oplossingen bij veiligheidspro-

blemen. Hoewel. Zolang er federaal niet meer agenten bij komen, neemt de MIVB veiligheidsagenten aan die beperkte bevoegdheden hebben en van wie de juridische omkadering ter discussie staat. Die agenten mogen “zeker geen politionele bevoegdheden krijgen,” dixit MIVB-voorzitter Adelheid Byttebier (Groen!). Een sukkelstraatje. Laten we echter niet vergeten dat de socialistische vicepremier Laurette Onkelinx dit jaar nog vertelde dat desnoods het leger kan worden ingezet.

Christophe Degreef

OOK GRIMBERGEN TEGEN UPLACE. Na Leuven en Vilvoorde verzet nu ook de Vlaams-Brabantse randgemeente Grimbergen zich tegen de plannen om in Machelen een winkelcentrum te bouwen op een voormalige fabriekssite. De verenigde gemeenten vrezen dat het project van zeshonderd miljoen euro de handel uit hun handelskernen zal weghalen en dat het voor ongeziene verkeersopstoppingen zal zorgen in de Vlaamse Rand. Akkoord blijft uit. Vakbonden en Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) hebben nog altijd geen akkoord bereikt over het toekomstige personeelsstatuut van het personeel van de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek. Over dat statuut bestaat veel onduidelijkheid. Daarnaast wordt in het tijdelijke HOB-gebouw asbest aangetroffen. Door de renovatie van het HOB-gebouw op het Muntplein neemt het personeel al een tijdje zijn intrek in een gebouw aan de Wolvengracht. Student komt om tijdens Saint-Vé. Een student van de K.U.Leuven komt om tijdens de jaarlijkse Saint-Vé-optocht in het Brusselse stadscentrum. De student komt om nog onduidelijke redenen onder een paradewagen terecht. Het parket onderzoekt de zaak. De parade herdenkt Pierre-Théodore Verhaegen, de stichter van de ULB, en is controversieel door de enorme hoeveelheden drank die tijdens het evenement vloeien.

ZATERDAG 19 NOVEMBER

Ik zou graag hebben dat ik niet meer aangewezen word als ‘la députée voilée’.” Mahinur Ozdemir, Brussels CDH-parlementslid, wil op haar werk in het parlement beoordeeld worden, niet op de hoofddoek die ze draagt (in La Libre Belgique).

METRO IN DE MEDIA. Een aantal dagbladen berichten uitgebreid over de problemen in de Brusselse metro. Sinds vorige week zijn de problemen met de Brusselse metropolitie en de veiligheid op het MIVB-net nationaal nieuws. De metropolitie heeft aangekondigd te zullen staken tijdens de eerste twee weken van december. Ze kampt met een personeelstekort, te weinig middelen en een slechte infrastructuur. Zaterdagavond nog wordt een reiziger aangevallen op een tram van de MIVB.

MAANDAG 21 NOVEMBER

“

Overlevingskit voor daklozen. De vzw Corvia deelt vijfhonderd overlevingsrugzakken uit aan daklozen. Zo’n rugzak bevat onder meer een slaapzak, een EHBO-pakket, bestek en een kurkentrekker.

Draguet gedraagt zich als een alleenheerser.” CD&V-kamerlid Jef Van den Bergh vindt dat de directeur van de Koninklijke Musea zich minder eigengereid moet opstellen (in De Morgen).

VILLO-PANELEN BELAST. De Stad Brussel kondigt in de gemeenteraad aan dat de reclamepanelen aan de Brusselse Villo-  stations vanaf 2012 belast zullen worden. 75 euro per vierkante meter is het bedrag, nog altijd de helft van de belasting op gewone panelen. Het stadsbestuur is aan strenge contracten met leverancier JCDecaux gebonden. Voor belastingen is er niet veel marge.

DINSDAG 22 NOVEMBER

HET GETAL

16

Brussel kent opnieuw zestien Michelin-sterren. Maandag werd in Gent de nieuwe Michelingids voor België en Luxemburg voorgesteld. Naast de al vroeger toegekende sterren kregen er in de nieuwe gids twee Brusselse restaurants een ster bij. Het gaat om Le Chalet de la Forêt in Ukkel, dat van één naar twee gaat, en nieuwkomer Jaloa aan de Schuitenkaai, dat met één ster aan het firmament

van de Franse bandenverkoper verschijnt. Alle andere gelauwerde restaurants in Brussel behouden hun score. Grote winnaar is Brugge, waar Hertog Jan drie sterren krijgt. De hoofdstad van West-Vlaanderen telt nu twee driesterrenrestaurants, bij een totaal van veertien sterren. Brussel heeft er zestien (negentien volgens de Franse gids, maar die tellen ook enkele eethuisjes in B-H-V mee). In sterren per vierkante kilometer haalt Brugge het nipt van Brussel, want ons gewest is net wat groter. In ‘sterren per inwoner’ slaat de Zottenstad ons rijkelijk: NT er wonen tien keer minder mensen.

Windstil en te veel fijn stof. Al enkele dagen op rij pieken de waarden voor fijn stof. Het alarm geldt voor heel België, maar vooral Brussel tekent alarmerend hoge waarden op. Oorzaak is het aanhoudende zachte weer met weinig wind. Fijn stof kan tot diep in de longen doordringen en is een gevaar voor de volksgezondheid.

Samengesteld door Christophe Degreef

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP SURF NAAR BRUSSELNIEUWS.BE EN SCHRIJF JE IN OP DE NIEUWSBRIEF

BDW 1305 PAGINA 4 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Welzijn > Gebrek aan ouderen- en woonzorg voor allochtonen wordt nijpend

‘Steek ons alsjeblieft niet in een rusthuis’ BRUSSEL – Allochtonen moeten niet weten van het klassieke rusthuis. Ze voelen er te weinig respect en missen familiale warmte. Het menu biedt ook al niet veel keuze, geen halalvlees bijvoorbeeld. “Over acht jaar zijn er vijftig procent allochtone senioren meer dan vandaag en ze hebben nu al een rusthuisfobie. Waar blijft de aangepaste zorg?” Els Nolf van de Brusselse Welzijns- en Gezondheidsraad wakkert het debat aan.

R

Waarop baseert u zich als u spreekt over de snelle vergrijzing van vreemdelingen? Els Nolf: “Voor Brussel vertrekken we van het cijfermateriaal van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (colloquium van 2006 over demografische veroudering en de gevolgen, red.). Van het ruim miljoen Brusselaars waren er toen 460.000 van buitenlandse origine. Van de tweehonderdduizend zestigplussers of oudere Brusselaars waren er vijftigduizend allochtoon. Vijf procent van de totale Brusselse bevolking was dus in 2006 allochtone senior. (Nieuwe cijfers worden verwacht tegen de Staten-Generaal Woonzorg in december 2012, red.) Vlaamse cijfers van Welzijnswerk hebben het over honderdduizend senioren van vreemde origine in 2010. Tegen 2020 worden dat er al 149.000, een stijging met vijftig procent.” Stuurt het beleid de opvang en woonzorg van de allochtone senioren ondertussen bij? Nolf: “Via Ovallo, het Overlegplatform Allochtone Ouderen, staan de thema’s welzijn en gezondheid van die seniorengroep permanent op de agenda van de BWR. Ook het Minderhedenforum is ermee bezig. De BRW is maar de tussenschakel

tussen het beleid en de sociale organisaties, die het werkveld vormen. De bedoeling moet zijn dat we de aandacht voor interculturalisering tot iets vanzelfsprekends maken. Er moet overal een aanbod ‘zorg op maat van de verscheidenheid’ komen. De samenleving verandert

snel in de stad, de seniorensituatie van vorige eeuw komt nooit meer terug. Met de specifieke behoeftes en noden van allochtonen zullen we continu geconfronteerd worden. De diversificatie in ‘zorg op maat’ wordt zelfs het enige en evidente maatschappelijke model.”

© NTI YA MANGULU

ondkijken in de stad volstaat om te beseffen dat den Bompa niet meer lijkt op die van tv. “We staan weldra midden in een groot maatschappelijk probleem door de toename van allochtone senioren,” zegt Els Nolf, stafmedewerkster Interculturaliteit van de Brusselse Welzijns- en Gezondheidsraad (BWR). “De huidige, eerste generatie allochtone zestigplussers wordt gevolgd door een explosie tegen 2020. Het vangnet voor allochtone seniorenzorg beperkt zich vandaag tot experimentele projecten. En ondertussen – en dat is nog erger – blijft men blind voor de kostprijs van de vergrijzing van de allochtone populatie. De woonzorg, thuiszorg en mantelzorg en de rusthuizenfobie van allochtone senioren zijn nochtans al jaren hot items in de migrantenorganisaties.”

En hoe reageren ondertussen de rust- en verzorgingshuizen? Terughoudend om hun systemen aan te passen? Nolf: “Zeer zeker. Het blijft bij wat experimenten rond interculturalisering. De allochtone senioren confronteren ons met een ‘zorg op maat’ van het individu. Dankzij hun prangende vraag zullen alle senio­ ren er in de toekomst bij winnen. Het gaat er niet om aparte formules en recepten-op-maat te toveren voor Turken en Marokkanen. Alle zorgverstrekking moet afgestemd worden op het individu.”

Sub-Saharische mama’s getuigen in Anderlecht: links Mama Cécile, rechts Mama Marie-Louise.

Fototentoonstelling Elders oud worden ANDERLECHT – Met vaak wrange, pijnlijke levensverhalen (in drie talen) naast hun portret, genomen door Fabrice Kada, vertellen een twintigtal Congolese mama’s over hun gevoel van ontworteling. Vaak gedoemd om solitair te wonen – anders krijgen ze geen OCMW-steun – hebben ze vooral last van eenzaamheid in onze samenleving. Hun tweede bekommernis is het gebrek aan respect voor de wijze, ervaren oudere. Toch blijven ze hier, vooral voor de gezondheidszorg. In 2000 haalde Angélique Mayele negentien oudere vrouwen van tussen hun vier Anderlechtse muren. Haar vereniging De Mangoboom in Bloei telt nu 49 vrouwen van 55 tot 79 jaar, die wekelijks samenkomen. Om te keuvelen, te discussiëren, samen te koken of te breien, ja, zelfs deel te nemen aan activiteiten als de Senior Games van Bloso. Donderdag kwamen ze, tijdens de Congo Special van De Rinck, samen om hun expositie te becommen-

tariëren, onderling en tegenover vier (!) geïnteresseerde Belgen. “Ik zou het liefst oud willen worden hier in België, waar ik op een dag mijn pensioen zal krijgen, maar zonder tot het einde van mijn dagen in een ouderentehuis te moeten leven.” – “In Congo is een oudere een levende bibliotheek, een onuitwisbaar geheugen, een referentie voor de maatschappij; zijn plaats is op de eerste rij.” En: “Als vogels vrij zijn te vliegen naar waar het warmer is, waarom zouden mensen niet mogen komen voor betere gezondheidszorg, als die er niet is in Congo?” Elke mama en nkoko (grootmoeder) huivert van het huidige Belgische rusthuizensysteem, geïsoleerd van de familie. Maar in hun getuigenis sprankelt ook altijd l’espoir. JMB Elders oud worden, nog tot en met 26 november (10-18 uur) in Galerij De Rinck, Kapittelstraat 11, 1070 Anderlecht (derinck.vgc.be)

Stel dat ik een zeventigjarige Turk ben die niet meer zelfstandig kan wonen. Wat maakt mij dan anders dan een andere senior? Nolf: “Als je een praktiserende moslim zou zijn, dan ga je verlangen dat er aangepaste voeding in het rusthuis of aan huis geleverd wordt. Je zou ook plaats en respect voor je religieuze beleving willen zien in je nieuwe milieu, zeker naar het levenseinde toe. Niemand vraagt nog om een kapel in een bejaardentehuis, maar een multifunctionele ruimte waar een aantal heiligenboeken liggen of waar een beurtrol van gebedsmomenten geldt, zou al een wereld van verschil zijn.” Een imam die langskomt, halalmaaltijden: dat lijkt allemaal makkelijk aanpasbaar in de bestaande instellingen. Nolf: “Het vraagt inderdaad vaak om enkele kleine tegemoetkomingen. En toch wordt dit nog vaak genegeerd. Er is een mentaliteitsverandering richting interculturele seniorensamenleving nodig. In de

“De roep van de allochtone bevolking zal uiteindelijk leiden tot een warmere en menselijkere seniorenzorg voor iedereen” zorgsector horen we veel nog gemakshalve weggelachen worden. Zoals over halal: ‘Ze proeven het verschil in hun bord toch niet.’ Er bestaan nochtans cateraars die halalmaaltijden aanbieden. Eigenlijk is het een gebrek aan eerlijkheid en sérieux van rusthuisdirecties en keukenpersoneel. ‘Waar maken die moslims toch een probleem van, zeg!’ is een nog vaak gehoorde  reactie, mede door het wegvallen van elke affiniteit met religie. Als je weet dat vegetarisch koken nog  vaak scheef bekeken wordt, dan ligt de drempel voor andere eetge­ woonten nog hoger.”

© SASKIA VANDERSTICHELE

BDW 1305 PAGINA 5 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Het Joodse rusthuis in SintGillis biedt de bewoners alles waarmee ze vanouds vertrouwd zijn. Nolf: “Elk privé-initiatief is welkom. Maar vanuit de overheid kunnen we de stad niet volbouwen met enclaves voor nationaliteiten en geloofsgroepen; alleen een inclusief beleid past. Een Turk zal in het rusthuis moeten leren leven naast een Koerd en een Griek, anders sluit hij zichzelf uit onze samenleving, die op diversiteit steunt. Het idee van diversiteit moet een culturele evidentie worden, in de eerste plaats voor de stedeling. De globalisering zal nooit stoppen. Voor Marokkanen en Turken die veertig jaar geleden overtuigd wa-

“Een Turk zal in het rusthuis moeten leren leven met Koerd en Griek, anders sluit hij zichzelf uit”

ren dat ze ooit zouden terugkeren  naar hun land – en daardoor ook onze taal niet of slecht spreken –, is de zorgbehoefte nog groter. De blijvende taal- en cultuurbarrière van allochtone senioren is het gevolg van een te laks beleid in het verleden.”

© SASKIA VANDERSTICHELE

Els Nolf over het snel toenemende aantal senioren van allochtone origine: “Het gaat ’m niet om aparte formules voor Turken en Marokkanen. Álle zorgverstrekking moet afgestemd worden op het individu.”

Els Nolf en Brussels welzijn Antropologe en maatschappelijk werkster Els Nolf (35) is stafmedewerkster Interculturalisering bij de Brusselse Welzijns- en Gezondheidsraad (BWR). De BWR ondersteunt Nederlandstalige welzijnsdiensten, stimuleert en bundelt overleg in de sector, en beheert de Sociale Kaart, Sociaal Brussel Online, het Brussels Zakboekje en Zorgzoeker. Els Nolf coördineert ook het Overlegplatform Allochtone Ouderen (Ovallo) en ondersteunt projecten die de brug slaan tussen etnischculturele gemeenschappen en de Nederlandstalige welzijnssector. Onlangs verhuisde de BWR samen met Kenniscentrum Woonzorg Brussel, Thuiszorg Brussel, Home-Info, het Meldpunt voor Ouderenmis(be)handeling, BOT, Medes, ADO en het Huis voor Gezondheid naar de Lakensestraat 76. Op 9 december is het daar open huis en krijgt het ‘zorgpand’ een nieuwe naam. JMB

Hoe denken allochtonen over rusthuizen? Nolf: “Ze hebben een panische angst om vroeg of laat in zo’n rusthuis te belanden. Ze spreken over koude en respectloze instellingen waar je een nummer bent. Vooral zwart-Afrikaanse ouderen wijzen met de vinger naar het gebrek aan ‘respect voor de ouderling’. Rusthuizen hebben een verschrikkelijk imagoprobleem bij allochtonen. Zo­wel aan het imago als aan de foute perceptie moet dringend wat  gedaan worden. Want deels is de kritiek gefundeerd. Wat meer keuzevrijheid voor de senioren inbouwen zou al een grote stap vooruit zijn.” Is thuiszorg voor allochtone ‘familiebeesten’ niet het beste systeem? Nolf: “Ik zou die optie willen opentrekken: thuiszorg voor iedereen wordt het enige betaalbare model voor de overheid. Het aantal rusthuizen zal niet in gelijke tred kunnen toenemen met de explosie van de bejaarden aan de top van de bevolkingspiramide. Enkel in de allerlaatste levensfase zal residentiële zorg (in rust- en verzorgingstehuizen, red.) nog betaalbaar zijn. Als ‘overlevingsmodel’ voor de toekomst worden andere concepten aangevoerd: woon-zorghuizen en woonzorgcentra, naast kangoeroewonen (jonge gezinnen en ouderen wonen

(apart) in hetzelfde gebouw en zorgen voor elkaar, red.) en zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Het is een van de thema’s die het Kenniscentrum Woonzorg Brussel voorbereidt voor de Staten-Generaal Woonzorg.” Kangoeroewonen is alleen een optie voor wie privé de verbouwfinanciering aankan. Horen de allochtonen tot die sociale klasse? Nolf: “Wellicht niet. De overheid trekt hier ook geen subsidiëring voor uit, laat staan dat het beleid beseft wat de residentiële zorg onze samenleving in de toekomst gaat kosten. Vooraleer we stellen dat we zorgvormen gaan stimuleren, moet er een kostenplaatje op tafel liggen; naar mijn weten hebben de ministers die rekenoefening over de volledige seniorenpopulatie niet gemaakt. (De bevoegdheden zitten verspreid bij Jo Vandeurzen, Brigitte Grouwels en Pascal Smet, red.) Ook al zijn er experimenten die door een lokale overheid als de Vlaamse Gemeenschapscommissie worden gesubsidieerd, de denkoefening met kostenplaatje blijft achterwege. En omdat de seniorenexplosie onder allochtonen vlugger een feit zal zijn dan velen beseffen, vind ik dat zeer onrustwekkend. Voor alle allochtonenorganisaties staat het thema continu op de agenda, maar eigenlijk wordt er nog steeds geen afdoend antwoord op hun vraag gegeven, laat staan afdoende beleidsmaatregelen getroffen.” Willen allochtone senioren in feite niet gewoon dat hun kinderen voor hen zorgen? Nolf: “Meer nog: ze vinden dat hun kinderen hen moeten verzorgen. Het hoort bij hun zorgcultuur, die met afgrijzen reageert op hoe wij onze (groot)ouders wegsteken in bejaardentehuizen. Wat wel opvalt, is dat de vraag om organisatie van thuiszorg vooral van de kinderen van allochtone ouderen komt. Zij weten niet hoe met chronische zorg om te gaan. Ze hebben problemen met het combineren van werk en ouderenzorg. Het leidt soms tot het fenomeen van pendelende grootouders, die een week bij die familie en een week bij die familie logeren. Dat wordt als ontwortelend ervaren. De Congolezen (zie artikeltje links, p. 4) beginnen zich in Brussel te organiseren rond kleinschalige woon- en zorg­initiatieven, waaronder kangoeroewonen. Een aantal experimenten lijkt goed van start te gaan, zoals het Biloba Huis, een multiculturele kleinschalige woonvorm. Daar wordt bijvoorbeeld een groeps­afspraak gemaakt voor een verpleegster die op één ochtend meteen tien mensen kan helpen. In deze formules zit veel potentieel.” “Ik zie het hoopvol in. De roep vanuit de allochtone bevolking om aan kleinschalige zorg te gaan doen,  zal uiteindelijk leiden tot een  warmer en menselijker systeem van ouderenzorg. In dat opzicht zijn het de allochtonen die een beter leven voor alle senioren in de hand werken, dankzij hun vraag om verandering.”

Jean-Marie Binst

BDW 1305 PAGINA 6 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Maatschappij > Vlaamse Beweger met opmerkelijk voorstel

‘Maak van Brussel een stadstaat’

De Albert De Cuyperpenning wordt sinds 1994 jaarlijks uitgereikt aan iemand die zich verdienstelijk maakt voor de Brusselse Vlamingen of voor de positie van Vlaanderen in Brussel. Vorig jaar kreeg radiomaker Jean-Pierre Rondas de prijs; onder meer filmmaker Jan Verheyen, voormalig minister Hugo Weckx (CD&V) en voormalig VUB-rector Els Witte gingen hem vooraf. Dat Vermeiren de penning krijgt, is minder evident dan het lijkt. Vermeiren (71), die het als selfmade man tot voorzitter van het directiecomité van KBC schopte, is voorstander van Vlaamse onafhankelijkheid. Brussel is daarbij een obstakel. In het manifest voor Vlaamse onafhankelijkheid dat hij voor de denktank In de Warande schreef, wist hij zich geen raad met Brussel. Dat is nu wel anders. Bij Vlaamse onafhankelijkheid moe­­ten er volgens Vermeiren eindelijk keuzes gemaakt worden. “Wel-

© HERWIG VERGULT / BELGA

BRUSSEL – Remi Vermeiren, laureaat van de Albert De Cuyper­ penning 2011, heeft met zijn laudatio niet weinigen verbaasd. In plaats van Brussel staatsher­ vorming na staatshervorming cadeaus te geven, is het beter er een stadstaat van te maken, dixit Vermeiren.

aan dan, vooruit met de geit: wees consequent, laat Brussel eveneens zijn zelfstandigheid en richt de Brusselse stadstaat op, op – maar haast u – de negentien gemeenten die gemeenschappelijk grondgebied van het zelfstandig Vlaanderen en Brussel zullen zijn. Geef Brussel

Algoed, leefbaar zijn.” Maar cultuur en Nederlandstalig onderwijs moeten wel in handen blijven van de Vlaamse staat, “die er verder en desnoods nog meer in investeert.” Vermeiren pleit ook voor meer Europese ambitie. “En ijver om Brussel de formele en echte Europese hoofdstad te maken. Europa zal dat symbool best kunnen gebruiken.”

Cultuur en Nederlandstalig onderwijs moeten wel in handen blijven van de Vlaamse staat, “die er verder en desnoods nog meer in investeert”

Remi Vermeiren, van selfmade man tot KBC-directievoorzitter. En dan nu de Albert Decuyperpenning.

Nooit baron André Monteyne, de erevoorzitter van het Vlaams Komitee voor Brussel die de laureaat mocht inleiden, merkte op dat Vermeiren wel nooit de titel van baron zal krijgen. Monteyne zelf hield een striemend betoog tegen de herfinanciering van Brussel. Niet dat er geen noden zijn; die zijn er wel degelijk en ze nemen toe, erkent Monteyne. Hij vindt dat het Brussels Gewest komaf moet maken met de oneigenlijke financiering van de Franse Gemeenschap. Het Gewest moet zijn inkomsten besteden aan economie en tewerkstelling in plaats van jaarlijks – op vraag van de Franstaligen – honderden miljoenen door te sluizen naar de Franse Gemeenschapscommissie (en om de evenwichten te bewaren twintig procent naar de Vlaamse). André Monteyne geeft niet af.

overigens alle bevoegdheden en verantwoordelijkheden, maar laat de pendelaars er geen belastingen betalen, zoals de internationale regels dat toelaten, maar laat ze wel, zoals internationale regels dat voorschrijven, sociale bijdragen betalen. Brussel zal dan, volgens berekeningen van gewezen Vives-directeur Koen

Studie > Inwoners faciliteitengemeenten rijker, ouder en minder actief

Nieuwe cijfers over de Rand Dat blijkt uit het Cijferboek, de nieuwe publicatie van de studiedienst van de Vlaamse regering. Die vormt, samen met de provincie VlaamsBrabant, de vzw de Rand en Brio, het Documentatiecentrum Vlaamse Rand. Dat centrum werd opgericht nadat in het jongste Vlaamse regeerakkoord bepaald was dat het Nederlandstalige karakter van de Vlaamse Rand versterkt moet worden. Om hiervoor een beleid uit te tekenen is objectief cijfermateriaal nodig. Vandaar het Cijferboek, dat data levert over heel wat thema’s – demografie, economie, cultuur, mobiliteit, criminaliteit –, maar amper iets meldt over taalgebruik. Anderstaligheid komt aan bod in een volgende studie. Het Cijferboek bevestigt in grote

© TIJL VEREENOOGHE/ERFGOED.BE

BRUSSEL – Het sociaalecono­ misch profiel van de faciliteiten­ gemeenten vertoont opvallende verschillen met de rest van de Vlaamse Rand rond Brussel.

Zicht op Sint-Genesius-Rode, een van zes faciliteitengemeenten.

mate wat al bekend was over de Rand. Het is een dichtbevolkt gebied met 400.000 vooral jonge en Europese inwoners, dat over flinke economische troeven beschikt. De jobratio (verhouding tussen het aantal banen en de beroepsactieve bevolking) is opvallend hoog. Er is dus veel werk, vooral in de hoogtechnologische industrie. De inwoners profiteren daar ook van. De werk-

loosheidsgraad in de Rand is, zeker in vergelijking met Brussel, laag (6,2 procent), maar ligt toch iets boven het provinciale gemiddelde. Het zijn relatief veilige en welgestelde gemeenten, met weinig leefloontrekkers en een gemiddeld inkomen per inwoner dat boven het Vlaamse gemiddelde ligt. Die rijke inwoners betalen dan ook nog eens minder gemeentebelastingen dan elders in

de provincie en in het Vlaams Gewest. Wie er een huis wil kopen, moet diep in de buidel tasten: een woonhuis kostte vorig jaar gemiddeld een kwart miljoen euro. De cijfers bevestigen ook dat de Nederlandstalige scholen in de Rand steeds meer anderstalige leerlingen aantrekken en dat de verstedelijking oprukt. Inmiddels is een vierde van de oppervlakte volgebouwd.

Danny Vileyn

Natuurlijk zijn er grote verschillen tussen de gemeenten onderling. Verrassend bijvoorbeeld is het onderscheid tussen de faciliteitengemeenten (Sint-Genesius-Rode, Wemmel, Linkebeek, Drogenbos, Wezembeek-Oppem en Kraainem) en de andere gemeenten van de Rand. In de zes faciliteitengemeenten kunnen de inwoners alle officiële documenten ook in het Frans krijgen en zijn er Franstalige scholen. Iets meer dan de helft van de leerlingen zit nochtans op een Nederlandstalige school. Deze gemeenten zijn nog meer bevolkt dan de andere, maar in Drogenbos, Kraainem en Linkebeek zal de bevolking dalen doordat er meer mensen naar het buitenland verhuizen dan omgekeerd. Het zijn door de bank genomen residentiële woongemeenten, dus met meer ouderen en minder werkgelegenheid en een lager aantal werkenden. De inwoners zijn nog rijker dan in de rest van de Rand, en die kloof vergroot nog. De bouwgrond is er dan ook een stuk duurder. De faciliteitengemeenten tellen uitzonderlijk weinig kansarme gezinnen en, logisch, weinig sociale woningen. Van de werklozen die er zijn, is zeventig procent Franstalig. In de rest van de Rand schommelt dat percentage tussen de dertig en vijftig procent. HUB

BDW 1305 PAGINA 7 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Economie > Oxfam Wereldwinkels koopt pand in Koopliedenstraat

Wereldwinkel nu ook in KVS-buurt BRUSSEL – Oxfam Wereldwinkels heeft nu ook een stek in de Koopliedenstraat. “We hopen mee bij te dragen tot de heropleving van de buurt,” zegt Oxfam-verantwoorde­ lijke Veerle Vandenabeele. Het gaat de goede richting uit met de Koopliedenstraat. De straten zijn heringericht en café-bolleboos Frédéric Nicolay opent vlakbij een etablissement. En zopas heeft ook Oxfam Wereldwinkels in de straat nieuwe lokalen in gebruik genomen. Het wordt geen klassieke winkel – die blijft op de Anspachlaan –, maar de administratie komt er te zitten, de grootverbruikers kunnen er makkelijk hun waren ophalen en er staan heel wat evenementen op til. De Wereldwinkel, de enige tweetalige van het land, zit krap aan de Anspachlaan en kocht het pand, een voormalige opslag

van autowrakken. “Activiteiten organiseren, dat hoort er meer en meer bij om de eerlijke wereldhandel te promoten,” zegt Veerle Vanden­abeele. “Maar we hadden geen lokaal. Voortaan kunnen we hier terecht.” Voor de financiering werd deels geleend bij vrijwilligers, deels bij Triodos. Oxfam stelt zich open voor de buurt: de lokalen kunnen gehuurd worden. “Nog voor de verbouwing klaar was, is de ruimte al zeven keer verhuurd. We hebben een keuken. Zulke ruimtes zijn erg in trek.” Eerlijke wereldhandel en lokale handel gaan meer en meer hand in hand. Bioproducten van hier als het kan, derdewereldproducten als je ze hier niet vindt. “Daarom bieden we vanaf maart ook groentemanden aan.” Oxfam Wereldwinkels klopte daarvoor aan bij het Heembeekse Nos Pilifs. Steven Van Garsse

P-PRAAT Hebt u al gehoord van Jérôme Jolibois? Neen, maar waarschijnlijk hebt u hem al wel gezien. Of niet willen zien. De man heeft namelijk een voorliefde om op zoveel mogelijk plaatsen waar hij zich naar eigen zeggen op zijn gemak voelt, zijn kleren uit te trekken. Jolibois – de naam zegt het al – is kandidaat op de lijst van Ecolo Brussel-stad voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Bij La Capitale kon men er niets beters op bedenken dan hem te laten poseren met een exemplaar van die krant voor zijn edele delen. Een stunt die wij zeker niet zullen herhalen, zeker niet na onze recente overschakeling op klein formaat. Klein formaat krant. Van een ander formaat. Het Brusselse stadsbestuur wil bij de bank garant staan voor de schulden van een bijna failliete nachtclub in het Ter Kamerenbos, The Wood genaamd, en dit – volgens kwatongen – omdat de eigenaar genaamd Carl De Moncharline van PSsignatuur is. Dit wordt natuurlijk gefluisterd door de MR-oppositie, en die kwatongen moet je niet altijd geloven. Maar dat het leven soms erg zacht is voor Brusselse ondernemers van PS-signatuur, bewijst de recente vergoeding die Henri Dineur, een van de drijvende krachten achter het Neo-project, in 2010 mocht ontvangen. Dineur is lid van de raad van bestuur van een nv’tje achter Neo en mocht volgens officiële cijfers 225.000 euro opstrijken. Hij moest die wel delen met zijn zakenpartner Paul Delesenne, maar dan nog: het blijft aardig. Erg netjes is voorts dat de heren Brusselse politici die in de raad van bestuur zitten van het nv’tje, zichzelf niets gegeven hebben, althans niet volgens de officiële cumulardtabellen. De vrienden gaan af en toe voor, en het project op de Heizel creëert werkgelegenheid. Misschien daarom dat men in Brussel niet zo de behoefte voelt om in beroep te gaan tegen Uplace.

CHIEN ÉCRASÉ VERKEER – We vroegen ons enkele weken geleden al af waarom voetgangers geen recht hebben op een oranje verkeerslicht om toch door te kunnen lopen wanneer ze niet kunnen stoppen, en deze week dient zich wederom een uiterst belangrijk verkeersvraagstuk aan: over het STOP-principe. STOP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar vervoer en Personenvervoer. STOP is een mantra voor Brussels minister Brigitte Grouwels (CD&V), die er prat op gaat elk jaar honderden kilometers nieuw voet- en fietspad aan te leggen geheel volgens dit heilige principe. Allemaal netjes, alleen: waarom heeft volgens andere heilige principes de tram altijd voorrang terwijl de beleidslijn zegt dat stappers en trappers voorrang krijgen op het openbaar vervoer? Volgens ons is dit vraagstuk er de oorzaak van dat er te pas en te onpas iemand onder de tram sukkelt. Nadenken is niet altijd gezond. UPLACE – Wie nu pas begint na te denken, is Tine Embrechts, Vlaanderens bekendste ­actrice na Jacky Lafon. Een paar jaar geleden had Embrechts geld nodig en opteerde ze ervoor om dat te verdienen door een filmpje te laten inblikken waarin ze zegt dat het winkelcentrum Uplace toch fantastisch is omdat ze daar kan shoppen en de kinderen in een ballenbad kan steken – tegelijkertijd. Of zoiets, want we weten niet of een ballenbad een ervaring is, en bij Uplace gaat het om ervaring. Maar Tine Embrechts ervaart het filmpje nu als een smet op haar blazoen, want de wereld vindt Uplace geen goed idee. En dus wil ze het reclamefilmpje van de website van Uplace laten halen. Wat ze bij Uplace uiteraard niet willen. Hallo Bart, hallo, zijt gij nog kwaad?

ADVERTENTIE

BDW REGIO

BDW 1305 PAGINA 8 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Deze week in de Bervoetswijk > 239 woningen waar vroeger niets was

‘Wel een fijn gevoel dat het hier voor iedereen nieuw is’ betekent natuurlijk ook dat heel de buurt van nul opgebouwd moet worden. “Het is wel een fijn gevoel dat het voor iedereen nieuw is. Er bestaan hier nog geen sociale netwerken. Het geeft een gevoel van solidariteit om samen iets van de wijk te maken. En daardoor leg je vanzelf ook gemakkelijk contact,” zegt Ann. “Winkeltjes heb je hier nog niet. We weten dat er ruimte ingetekend is voor handel en ateliers, maar we weten nog helemaal niet hoe die ingevuld zal raken. Het zou natuurlijk wel gemakkelijk zijn om een kruidenier of nachtwinkel in de buurt te hebben, want een supermarkt hebben we hier natuurlijk niet.” Met de parkeerplaatsen, een heikel punt in heel wat Brusselse wijken, worden in de Bervoetswijk niet al te veel problemen verwacht. Voor 239 woningen zijn 191 parkeerplaatsen ingecalculeerd in de drie ondergrondse garages. De al bestaande kinderopvang en scholen in de omgeving zouden moeten volstaan. Op de openingsconferentie klaagde burgemeester Magda De Galan (PS) nog dat er geen directe verbinding met het openbaar vervoer naar het centrum is. Maurizio relativeert dat: “Uiteindelijk valt het wel mee. Je moet misschien overstappen, maar in een halfuur sta je in het centrum.”

Pioniers in voormalig wasteland: beneden Ann en Werner, boven Maurizio. Ze wonen hier graag.

VORST – “Ik woon in de Bervoetswijk,” kunnen Ann Depoorter, Werner Van Der Straten en Maurizio Barberio zeggen. Zij wonen sinds kort in een van de 239 woningen die de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij voor Brussel (Gomb) er de voorbije jaren uit de grond stampte.

D

e splinternieuwe woningen liggen op een perceel van twee hectare op de hoek van de Marguerite Bervoetsstraat en de Schaatsstraat. Het terrein ligt op een boogscheut van de Audi-fabriek én op wandel­afstand van de Van Volxemlaan: het vormt het overgangsgebied tussen het industriële laag-Vorst en het fraaie hoog-Vorst. Het woord overgangsgebied was tot een paar jaar terug wel heel toepasselijk. De Schaatsstraat en de Bervoetsstraat waren verlaten, door onkruid overwoekerd no man’s land vol loodsen – een plek waar enkel verdwaalde wandelaars te zien waren. Maar sinds deze zomer kun je vanuit de stoffige Bervoets- en Schaatsstraat zowaar een échte woonstraat in rijden, vernoemd naar de fabuleuze Toots Thielemans.

Ook op een zonnige zaterdag zijn hier drilboren te horen. Een werkman gebaart dat ik midden op straat kan parkeren. Niet echt een reguliere parkeerplaats, maar de straat is nog een halve werf waar nog niet echt regels gelden. Toch komt de wijk stilaan tot leven. De eerste bewoners hebben al hun intrek genomen in hun nieuwe stulpje.

in Sint-Gillis. Meteen toen ze daar begon te huren, schreef ze zich in op de wachtlijst van de Gomb. “Ik woonde er graag en dacht niet met-

© SASKIA VANDERSTICHELE

heb toch gekozen voor de rust.” Werner had voor hij hier kwam wonen geen al te positief beeld van Brussel. “Ik zag het als een bureaucratisch getto met overal beton en weinig groen. Ik kon Antwerpen veel beter appreciëren, maar nu ik hier woon, zie ik toch ook veel overeenkomsten. Het is niet overal zo druk en hectisch. Hier in de wijk heb ik

“Nu ik hier woon, ben ik Brussel gaan appreciëren. Het is hier niet overal druk en hectisch”

Rust Ann en haar vriend Werner hebben net hun intrek genomen in hun appartement. Ze wonen op de derde verdieping in een tweekamerappartement. Op hun terras kijken ze uit over de Toots Thielemansstraat. Ook Maurizio is hier net met zijn vriend komen wonen. “’t Is hier rustig, hé,” merken ze alle drie op. Ann woonde de voorbije twaalf jaar

een aan verhuizen, tot ik dit appartement kon kopen.” Maurizio woonde in de Vijfhoek. “In het centrum wonen is natuurlijk levendiger, maar om ’s avonds in te dommelen is het hier een stuk aangenamer. Ik kon ook kiezen voor een appartement aan het Baraplein in Anderlecht, maar ik

zelfs een beetje het gevoel buiten de stad te wonen. De tuintjes, de pleintjes en ook het uitzicht op ons terras over het Park van Vorst en het Dudenpark: het geeft je echt een gevoel van ruimte.”

Nieuw voor iedereen In een nieuwe wijk komen wonen

Duurzame wijk De Gomb gaat er prat op dat Bervoets een duurzame wijk is. Alle gebouwen kregen groendaken om het regenwater op te vangen en door te sluizen naar de ondergrondse reservoirs. De woningen zijn met driedubbel glas voorbeeldig geïso­ leerd, en ook de verwarming is energiezuinig. “We hebben tot nog toe maar zelden moeten stoken en de temperatuur is echt aangenaam,” merken Werner en Ann tevreden op. Maurizio is iets minder gelukkig. “In mijn appartement zijn toch al wat gebreken komen bovendrijven. Zo kwam er langs het dak al water binnengesijpeld, met een week later schimmels tot gevolg, en ook mijn verwarming doet het nog niet. Hopelijk is dat allemaal snel opgelost.” Ook is het nog even uitkijken, waarschuwt Ann, als je de wijk in en uit wandelt. “De Schaatsstraat is nog een echte sluipweg waar automobilisten nog niet gewoon zijn voetgangers te kruisen. Daar moet dringend een voetpad komen. Dan zullen autobestuurders snel merken dat dit een woonwijk is.” Bruno Schols

BDW 1305 PAGINA 9 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

ADVERTENTIE

Nieuwsgierig? Zoek onze advertentie in je krant van volgende week en kom te weten hoe je een etentje in een sterrenrestaurant kan winnen! 1

Brussel > ‘Isolement niet gelinkt aan sociaaleconomische klasse’

Tweede Baboes in Nieuwland

2 1 © VGC

2

3 • 1. vertikaal | De Schaarbekenaars brachten deze steenvrucht per ezel naar de Brusselse markt.Tegelijkertijd is het een wezenlijk bestanddeel van een Brabants streekgerecht en van een bekend Brussels bier.

4

• 2. vertikaal | Getal dat in hotels en vliegtuigen op het nummer 12 volgt. (Op .... december kun je in AGE terecht voor een ludieke quiz en een lekkere hap!)

• 1. horizontaal | Voeg één klinker toe aan de naam van de Belgische hoofdstad en je hebt de familienaam van een Vlaams volksvertegenwoordiger.

• 2. horizontaal | Brusselaars worden ook wel keekefretters genoemd. Geef de diersoort (in meervoud) waartoe het kieken behoort en je hebt meteen ook de familienaam van een boegbeeld uit de (groene) politiek.

(Vlnr.) coördinator Christine Faure, VGC-collegelid Brigitte Grouwels en voorzitter Veerle Mertens bij de tweede Baboes, in de ‘brede school’ Nieuwland.

• 3. horizontaal | Streekgerecht dat een patat combineert met zowat elke groente. Tevens het lievelingsgerecht van choreograaf en Brusselaar, Wim Vandekeybus.

TELEXREGIO

Sinds•kort kunnen jonge ouders een restaurant linkt isvan aan een Groot bepaalde 4. horizontaal | Naam vanvoor het sociaal Atelier Eiland.sociaaleconomiTevens ideaal babbel over kinderen en opvoeden ook sche klasse. Er zijn laagopgeleide vrouwen recipiënt voor een gevaarlijke pompoensoep. Ander woord voor rumoerige chaos of tumult. terecht in de ‘brede school’ Nieuwland. die veel alleen zitten, maar er zijn ook ouDe vzw Opvoeden in Brussel opende daar ders uit de hogere klasse die zich geïsoleerd een tweede Baboes. Afgelopen donder­ voelen in Brussel, bijvoorbeeld omdat ze dag werd de ontmoetingsplaats feestelijk hier geen familie hebben.” geopend. De staf van Baboes probeert de groep zoveel mogelijk te mengen, wat niet altijd evident De nog jonge vzw Opvoeden in Brussel werd is. “Als er op een bepaald moment veel goedopgericht na een onderzoek bij Brusselse gebekte en goedopgeleide ouders samenzitgezinnen waaruit bleek dat bijna een kwart ten, gebeurt het dat de sociaal zwakkeren van de ondervraagde ouders meer dan zeven zich onzeker voelen en wegblijven, of vice uur per dag alleen doorbrengt met zijn kind versa,” vertelt Faure. “We doen ons best om en dat isolement als stressvol ervaart. Ook iedereen zich op zijn gemak te laten voelen. bleek dat ruim twintig procent van de on- Dat levert dan soms verschillende visies op dervraagde ouders zich regelmatig onzeker opvoeden op, maar het stemt ook tot nadenvoelt en met opvoedingsvragen zit. Daarom ken.” kwam er in 2009 een ontmoetingsplaats Opvoeden in Brussel opende eind september aan de Vlaamsesteenweg, Baboes, bedoeld een tweede Baboes op de campus Nieuwvoor kinderen tot vier jaar en hun ouders. land. Bedoeling is om voor 2013 nog een De kinderen kunnen bij Baboes spelen met derde ontmoetingsplaats te openen, “ergens ander speelgoed dan thuis, ze komen in in het noorden van de stad,” zegt Faure. Tot contact met andere kinderen en horen, als 2013 is de vzw verzekerd van financiering. ze anderstalig zijn, hun eerste woordjes Ne- Baboes krijgt subsidies van het Stedenfonds derlands. Intussen kunnen hun ouders zich en premies van Actiris. De medewerkers zijn wat ontspannen en het met elkaar hebben dan ook geco’s of gesubsidieerde contrac­ over de kinderen en hoe ze op te voeden. De tuelen. twee begeleiders die altijd aanwezig zijn, Wat daarna zal gebeuren, is nog onduidelijk. laten de ouders vrij. Er worden geen thema­ Faure: “Er bestaat geen enkele reglementegesprekken georganiseerd, de ouders ko- ring voor ontmoetingsplaatsen. We worden men en gaan wanneer ze willen en hoeven nu als project gesubsidieerd en hebben geen garantie voor de toekomst.” ook niets te betalen. Tot hiertoe komen er gemiddeld zo’n veer- Baboes Nieuwland is open op dinsdag en tien kinderen en ouders per dagdeel naar vrijdag van 9 tot 12 uur, woensdag van 14 Baboes, vertelt Christine Faure, algemeen tot 17 uur en zaterdagmorgen van 10 tot coördinator van Opvoeden in Brussel. “We 12.30 uur. Bettina Hubo proberen een zo divers mogelijk publiek uit de buurt te bereiken,” zegt ze. “Het is ons namelijk opgevallen dat isolement niet ge- www.baboes.be

Stripdorp mag eten en drinken BRUSSEL – Het Stripdorp aan de Zavel heeft zijn horecavergunning binnen. Er kan zonder zorgen gegeten en gedronken worden in het land van Kuifje en Tintin. Twee weken geleden gaf schepen van Stedenbouw Christian Ceux (CDH) toe dat er problemen waren met de vergunningen. Die lieten volgens het Stripdorp op zich wachten omdat er tegelijk een vergunning aangevraagd was voor de nummers 8 en 9. Nu is het DV nog wachten op de vergunning voor de lichtreclame.

Basisschool Scheut maakt wijk schoon ANDERLECHT – De gemeentelijke basisschool Scheut wil een schone schoolomgeving. Om die boodschap over te brengen speelden de leerkrachten van de school maandag toneel en zongen de kinderen het ‘Netheidslied’. Daarop staken leerkrachten en kinderen samen de handen uit de mouwen. De actie kadert in de Week van de BS Afvalvermindering, die nog tot en met 27 november loopt.

1. verticaal | De Schaarbekenaars brachten deze steenvruchten per ezel naar de Brusselse markt. Het is een wezenlijk bestanddeel van een Brabants streekgerecht en van een bekend Brussels bier. 2. verticaal | Getal dat in hotels en vliegtuigen op het nummer 12 volgt. (Op ... december kun je in Atelier Groot Eiland terecht voor een ludieke quiz en een lekkere hap! ) 1. horizontaal | Brusselaars worden ook wel keekefretters genoemd. Geef de diersoort (in meervoud) waartoe het kieken behoort en je hebt meteen ook de familienaam van een boegbeeld uit de (groene) politiek. 2. horizontaal | Naam van het sociaal restaurant van Atelier Groot Eiland. Tevens een ideaal recipiënt voor een gevaarlijke pompoensoep. Ander woord voor rumoerige chaos of tumult. 3. horizontaal | Streekgerecht dat een patat combineert met zowat elke groente. Tevens het lievelingsgerecht van choreograaf en Brusselaar, Wim Vandekeybus. 4. horizontaal | Voeg één klinker toe aan de naam van de Belgische hoofdstad en je hebt de familienaam van een Vlaams volksvertegenwoordiger.

Zoek het gezegde ! Vul hier de letters van de gekleurde vakjes in en je kent het antwoord! Op uw gezondheid! (in’t Brussels)

A A

A

www.ateliergrooteiland.be Kruiswoordraadselad.indd 1

ADVERTENTIE

16/11/11 13:54

BDW REGIO

BDW 1305 PAGINA 10 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Sint-Jans-Molenbeek > ‘Ze staan hier vlak onder ons raam te dealen’

Ouders en kinderen op straat voor veiligheid De mars was een initiatief van de Nederlandstalige Vier-Windenbasisschool, de Franstalige  kleuter- en basisschool SainteUrsule en het kinderdagverblijf Bambino. De directe aanleiding was een schietpartij in de buurt van de school op dinsdag 18 oktober. Voor Aziza Elniamouni, een moeder die twee kinderen op de school heeft zitten, is de maat vol. “Er wordt hier gedeald, er wordt gevochten aan de metro. Er  zijn ook veel sluikstorten. We maken ons zorgen om onze kinderen.” Latifa Bouzeya, een andere moeder, is al even ongerust. “Om de haverklap wordt er ingebroken in auto’s en worden er mensen op straat overvallen.” Volgens Muriel Van Eden van het kinderdagverblijf Bambino zijn de problemen niet meer te overzien. “Vlak

© SASKIA VANDERSTICHELE

Ruim zeshonderd kinderen, ouders en leerkrachten hebben vrijdag actie gevoerd voor meer veiligheid in de omgeving van hun school.

Burgemeester Moureaux, die aanvankelijk vond dat kinderen niet ‘gebruikt’ mochten worden in manifestaties, kwam naar de grieven luisteren.

onder ons raam wordt hier zonder gêne gedeald of staan ze gestolen goederen te verhandelen. Ouders en kinderverzorgsters worden las-

tiggevallen. Er ligt overal afval. De situatie is er de laatste vijf jaar alleen maar erger op geworden.” Burgemeester Philippe Moureaux

(PS) belooft maatregelen te nemen. “We gaan extra gemeenschapswachten rond de school en de crèche laten patrouilleren. Ook

ADVERTENTIE

Solidariteitsactie

voor mensen door mensen Stalingradlaan 18-20, 1000 Brussel [Premetrostation Anneessens] Tel. 02 242 36 02 E-mail: brussel@huisvandeMens.nu Jetse laan 362, 1090 Jette [Bus 13 en 14 halte Legrelle] Tel. 02 513 16 33 E-mail: jette@huisvandeMens.nu

Momenteel ben je misschien druk bezig je kleerkast op te ruimen en is het wat vroeg om aan de winter te denken. Jammer genoeg, zijn in de winterperiode een heleboel mensen afhankelijk van de hulp van anderen. Ook dit jaar willen we meehelpen aan projecten voor dak- en thuislozen. We starten er nu al mee.

Wat zoeken we? Kleding / Shampoo / Babyspulletjes / Douchegel Lakens / Schriften & pennen

Waar kan je terecht met dit materiaal? huisvandeMens Brussel Stalingradlaan 18-20, 1000 Brussel huisvandeMens Jette Jetse laan 362, 1090 Jette bezoek ons voor meer info op www.deMens.nu

wordt de verlichting in enkele straten in de omgeving van de school hersteld, want momenteel is het er donker. Een café in de buurt dat overlast veroorzaakte, hebben we ondertussen ook al gesloten. We zullen ook de communicatie tussen ouders, politie en school verbeteren. Maar voor extra politiepatrouilles  zijn er helaas geen middelen.” Dat laatste bevestigt ook korpschef Johan De Becker van de politiezone West. “We hebben in onze zone honderdvijftig agenten te kort om de veiligheid te kunnen verzekeren. De federale politie heeft onlangs nog 24 gedetacheerde agenten ter beschikking gesteld, maar die kunnen elk moment weer weggehaald worden. Volgend jaar zullen er alvast extra vijftig politie-inspecteurs bijkomen, met dank aan de gemeente. We blijven in ieder geval strijden tegen drugsdealers. Sinds een maand voeren we gerichte acties in de Ribaucourtwijk.”

Matthias Vanheerentals

BDW 1305 PAGINA 11 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

‘Parkeerbeleid is voor het Gewest’ ELSENE – Gemeenteraadslid Bianca Debaets (CD&V) wil dat Elsene nadenkt over een sms-parkeersysteem: per sms een parkeerplaats betalen is een snelle methode. Maar burgemeester Willy Decourty (PS) ziet dat niet zitten. Decourty: “Er zijn twee fundamentele bezwaren tegen sms-parkeren. Allereerst kun je dan van op afstand tijd blijven bijkopen, wat met een parkeerschijf niet kan. Iemand zou zo veel te lang kunnen blijven staan. Ten tweede betekent parkeren per sms dat er een privéoperator aan te pas komt, en dat er dan een aanzienlijk deel van de parkeeropbrengsten naar

Bijna had ik deze foto ‘romantisch’ genoemd, maar als dierenliefhebber krijg ik dat toch niet over mijn hart. De hond die deze karrenvracht groenten moet voorttrekken, heeft echt geen leven. Toch moet het beroep van huis-aan-huisgroenteverkoper respect genoten hebben. Anders waren er geen kaartjes van gemaakt. Toch? Makkelijk zijn de groenten overigens niet te herkennen. Wij identificeren achteraan op de

kar alleen bloemkolen, maar misschien doet DV u het beter, lezer? www.brusselnieuws.be/oudeberoepen Meer op www.academieroyale.be Met dank aan Dexia en:

ELSENE – Het gemeentebestuur heeft be­ slist voorlopig geen standpunt in te nemen in het dossier rond de failliete Gemeente­ lijke Holding. In de jongste gemeenteraad werd een bijwijlen stevig debat gevoerd over welke stappen de gemeente kan nemen. Initiatiefnemers waren raadslid Alain  Adriaens van de Ecolo-oppositie en FDFmeerderheidsraadslid Alain Back. “De bevolking heeft recht op antwoorden. In 2009 nog werd de gemeenten een dividend van 13 procent beloofd; in werkelijkheid heeft het avontuur ons vier miljoen euro gekost.” Toch wilde Back zijn meerderheid niet afvallen. Scherper was Adriaens: “We weten al veel over de malversaties bij de Gemeentelijke Holding, maar we moeten de zaak uitspitten, dus is het nu

Anderlecht > ‘Politie is altijd aanwezig gebleven in de wijk’

Kuregem krijgt zijn commissariaat terug Het politiecommissariaat in de Van Lint­ straat, dat twee jaar geleden door vanda­ len in lichterlaaie gestoken werd, is weer open. Daarmee is de politie weer alom­ tegenwoordig in Kuregem. Burgemeester Gaëtan Van Goidsenhoven (MR) en korpschef Alphonse Peeters benadrukken het belang van de heropening van het commissariaat op een strategisch belangrijke plek. Een vandalenstreek twee jaar geleden was een startschot van een turbulente periode, met als triest dieptepunt de (tijdelijke) verhuizing van de hogeschool Institut Supérieur Industriel de Bruxelles, die de agressie ontvluchtte. Sindsdien werd Kuregem meer dan ooit als no-go zone bestempeld en gold er nultolerantie in de wijk.

Ondanks de gedwongen verhuizing naar de Fonsnylaan bij het Zuidstation benadrukt de burgemeester dat de politie altijd zichtbaar aanwezig is geweest in de wijk. Zo zijn er sinds eind 2010 permanent twee wijkpatrouilles in Kuregem op pad. Om nieuwe vandalenstreken te vermijden kreeg de veiligheid bij de herinrichting extra aandacht. Zo werd er nieuwe vloerbekleding gelegd, werd het kantoor geverfd en werden de ramen verstevigd. Voorts kwamen er automatische, gepantserde deuren en kreeg de hal een beurt. Ook beschikt het commissa­ riaat over camera’s en een alarm. De renovatie kostte 290.000 euro. Daarnaast werd nog 50.000 euro besteed aan meubilair en informaticamateriaal. Bruno Schols

Jette > Studiebureau: ‘De markt wordt er juist beter van’

Actie tegen tram 9 Op instigatie van de PS voerde de Jetse oppositie (zonder Vlaams Belang) tijdens de zondagsmarkt op het Spiegelplein actie tegen tram 9. “De tram kost bomen en parkeerplaatsen en is de doodsteek voor marktkramers en handelaars,” staat in het protestpamflet, verspreid door Cyrille Segers, PS-voorzitter in Jette en adviseur op het kabinet van PS-staatssecretaris Emir Kir.

“Nee, de markt wordt er juist beter van,” zegt architecte Livia de Bethune van studie­bureau SUM. “Er komt een ondergrondse parkeergarage. De bouwvergunning is nog niet ingediend, juist omdat we het parkeerdossier eerst rond willen hebben. Tijdens de werf wordt er wat geschoven met de kramen, maar na afloop zullen maar enkele marktkramers HUB moeten verhuizen.”

tijd voor nog meer actie.” Adriaens wilde vooral antwoorden van de gemeentelijke afgevaardigde bij de Holding, Caroline Désir (PS). Die werd verdedigd door burgemeester Decourty. “In mei volgend jaar komt er een gemeenteraad waarop we ons diepgaand over het dossier zullen buigen en de rol van onze gemeente zullen bespreken. Dat gebeurt nadat het Brussels parlement zijn werk heeft gedaan en zoveel mogelijk betrokkenen heeft gehoord. Vóór die datum doen we er goed aan om de parlementaire onderzoekscommissie haar werk te laten doen,” zei Decourty. Désir wilde daar nog aan toevoegen dat de gemeenteraad in mei er vooral zal zijn à decharge, om de gemeente vrij te pleiten van eventuele betrokkenheid. De beslissing werd meerderheid tegen oppositie aangenomen, met onthouCD ding van het FDF.

ADVERTENTIE

Het Sint-Guido-Instituut Het Sint-Jozefscollege Het Sint-Pieterscollege NODIGEN U UIT OP HUN

INFOAVOND 1 ER OP MB E 11 C DE 20 VOOR ALLE INFORMATIE ■

■

■

■

over het eerste leerjaar A en B

SINT-GUIDO-INSTITUUT

Hond met groenten

Elsene wacht commissie Holding af

SINT-JOZEFSCOLLEGE

Beste lezer, tot nieuwjaar presenteren we u wekelijks een prentbriefkaart met oude (soms verdwenen) beroepen. Veel kijkplezier.

over de verschillende studierichtingen over het leven op onze school over hoe je kan inschrijven in onze school

SINT-PIETERSCOLLEGE

UIT DE oude doos

die operator gaat. Wat is dan de meerwaarde voor onze gemeente, voor onze kas?” De Elsense burgemeester gaf nog een ongezien argument om zijn betoog af te sluiten: “Binnenkort wordt de parkeerbevoegdheid volledig overgeheveld naar het Gewest en stippelen ze daar het beleid uit. Het zou gek zijn mochten wij nu sms-parkeren invoeren terwijl het Gewest binnen een paar jaar zou kunnen beslissen om het af te voeren.” Een bizarre verwijzing voor een man die het niet schuwt om af en toe de bokshandschoen tegen het Brussels Gewest op te nemen, zoals onlangs nog in het dossier rond de Elsensesteenweg. CD

Dokter Jacobsstraat 67 1070 Anderlecht Tel.: 02 521 60 10 www.sintguido.be info@sgi-anderlecht.be Om 18.OO en 19.30 uur Woluwelaan 18-20 1150 Sint-Pieters-Woluwe Tel.: 02 761 03 80 www.sjcwoluwe.be secretariaat@sjc.skynet.be Om 19.30 uur Léon Theodorstraat 167 1090 Jette Tel.: 02 426 85 15 www.sint-pieterscollege.be ASO@sint-pieterscollege.be Om 19.30 uur

BDW 1305 PAGINA 12 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

BDWOPINIE

© TUENHEIMO

Pro > Brussel is niet onveiliger dan Vlaanderen

Wie snel wil zijn, rijdt met de fiets

Fietsen is niet onveiliger in Brussel dan in Vlaanderen. Door alert te rijden en enkele vuistregels in acht te nemen, is de fiets veruit de snelste en ja, misschien zelfs de prettigste manier om je te verplaatsen in de stad. Dat vindt redacteur Steven Van Garsse, die al vijftien jaar door Brussel fietst.

F

Het autoverkeer haalt in Brussel in de spits nog maar gemiddeld vijf kilometer per uur. Dat maakt het risico op ongevallen bijzonder klein.

ietsen in Brussel is geen wandeling in het park. Laten we dat voor alle duidelijkheid even vooraf stellen. Brussel is een grote stad waar, in vergelijking met andere metropolen, de auto nog altijd een ruime plaats toebedeeld krijgt. De openbare weg is al druk benomen en moet dus plots gedeeld worden met een toenemend aantal fietsers. Nogal wat automobilisten zijn dat niet gewoon. Daarbij komt dat respect voor de verkeersregels bij een deel van de Brusselse automobilisten ver te zoeken is en dat er van een echte handhaving door de politie weinig te merken is.

De top vier van ergernissen zal voor de meeste geoefende fietsers wel dezelfde zijn: automobilisten die hun richtingaanwijzer niet gebruiken, openslaande portieren, auto’s die op fietspaden geparkeerd staan, hardrijders. Met wrevel moet de dagelijkse fietser in Brussel dus wel leren leven. Maar wil dat zeggen dat fietsen in Brussel gevaarlijk is? Gevaarlijker dan in Vlaanderen bijvoorbeeld? Dat denk ik niet. Jaarlijks sterven in België ongeveer negentig fietsers in het verkeer, van wie het leeuwendeel in Vlaanderen. In Brussel komt er gemiddeld een fietser per jaar om. Bij

de zwaargewonden zijn de verschillen nog opvallender. In Vlaanderen vielen in 2009 meer dan achthonderd zwaargewonde fietsers. In Brussel waren het er veertien. Dat komt deels doordat er meer gefietst wordt in Vlaanderen, maar vooral toch doordat er in Vlaanderen, met zijn lange steenwegen, veel sneller gereden wordt. Ooit reed ik naar Oudenaarde. Het stuk Ninoofsesteenweg in Brussel, met fietspad, was aangenaam rijden, maar vanaf Vlaanderen werd het de hel. Precies omdat daar toen heel hard werd gereden en dat het zelfs met een fietspad niet veilig aanvoelde.

Zesde zintuig Snelheid is de graadmeter voor een veilige fietsstad. Voorrang van rechts, de verkeerslichten en het drukke verkeer zetten een rem op de snelheid van het Brusselse autoverkeer. Hoe je het draait of keert, voor

BDWOPINIE

© JERROLD

Contra > Spijtig, maar het is zo:

Brussel is geen stad voor fietsers

De fietser is een probleem en verdient hoongelach. Kort door de bocht? Jazeker, maar dat is nu net de bedoeling van dit opiniestuk: de fietser met zijn of haar goede bedoelingen en dito strijd een spiegel voorhouden. Want de fietser is vaak zelf het probleem, zegt redacteur Christophe Degreef.

I

k ben tegen fietsen. Althans, voor dit opiniestuk. Eigenlijk ben ik helemaal niet tegen fietsen, maar wel tegen fietsen in Brussel. Hoe dat komt? Noem het ingehaald zijn door de realiteit, na twee jaar geprobeerd te hebben met de tweewieler rond te hossen in deze stad. Hebt u weleens uit het raam gekeken, beste lezer? Zelfs op een mooie zonnige dag weerklinkt het geclaxonneer van auto’s, het wild optrekken en het gieren van remmende banden. Hebt u ooit al eens het onzalige idee gehad om u met de fiets tussen dit zootje ongeregeld te begeven? Ik wel, en ik ben er

na twee jaar van afgestapt. Genoeg stress gehad, genoeg ergernis meegemaakt en te grote deuken in mijn mensbeeld. Want, *tromgeroffel*, hier komt-ie: de modale Brusselaar rijdt schofterig, om niet te zeggen gewoon gevaarlijk. U in uw automobiel bent onburgerlijk, u bent hautain en u kunt niet met stuur en pook overweg. Laat me eerst een korte geschiedenis van mijn fietsen geven. Ik loop zes jaar rond in Brussel, woon hier twee jaar, en daarvoor woonde ik in Vlaanderen. In Vlaanderen was fietsen een evidentie voor een jongeman zonder rijbewijs, en zelfs nadat

ik mijn rijbewijs had behaald, bleef het een geliefkoosd vervoermiddel. Niet zozeer uit klimaat-ideologische overwegingen, maar gewoon omdat het fijn is, en makkelijk. En goedkoop. En praktisch. En je binnenwegen kunt nemen als je een glas te veel op hebt. En al eens naar de ondergaande zon kunt kijken. Niet dat Vlaanderen zo fantastisch was om te fietsen, maar wat je daar in het noorden wel had, was vooruitgang. Ik heb in korte tijd slechte steenwegen zonder fietspad omgevormd zien worden in keurige rijvakken met biljartlakens van gescheiden fietspaden. Ik heb beetje bij beetje automobilisten zien wennen aan het idee van beschaafde, recreatieve fietsers. Toen ik de stap naar Brussel zette, dacht ik dat eenzelfde vooruitgang de grote stad zou treffen. Zeker, hier was nog meer werk aan de winkel, maar gezien de optimistische cijfers

De fietser en de wortel, en nu ook de fietser en de spiegel: waarom doet u eigenlijk mee?

BDW 1305 PAGINA 13 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

de fietser is dat een groot voordeel. De gemiddelde snelheid van het autoverkeer in Brussel is 24 kilometer per uur. Tijdens de spits zakt dat tot vijf per uur. Dat maakt het risico op ongevallen opvallend klein. Toegegeven: waar wél snel wordt gereden, op de grote verkeersassen zonder fietspad (en zo zijn er nog te veel in Brussel), gaat men bij nacht en ontij maar beter niet fietsen. Dat de snelheid van het verkeer zo cruciaal is, komt natuurlijk doordat men als fietser onbeschermd door het verkeer laveert zonder huls die beschermt als bij een auto. Fietsen vergt in Brussel daarom een zekere behendigheid en ervaring. Maar met enkele vuistregels neemt de veiligheid pijlsnel toe. Goed uitkijken is altijd de boodschap. Veel fietsers hebben intussen een zesde zintuig ontwikkeld voor openslaande portieren. Ze zullen nooit naast een vrachtwagen rijden als die naar rechts zou kunnen afslaan. Ik ga er sowieso altijd van uit dat de automobilist zijn richtingaanwijzer vergeet te gebruiken. Een kennis raakte zo in een ongeval verzeild en moest maanden  revalideren. Het voertuig, nota bene een politiecombi, sneed hem op een drukke verkeersader de pas  af. De politieagenten zijn een jaar lang hun fout blijven ontkennen, tot de rechter hen ongelijk gaf.  Om maar te zeggen: knipperen in Brussel is niet ingeburgerd. De fiets is voor sommige automobilisten

van het stijgende aantal fietsers had ik er hoop in. Nou nee, dus. Er is hier geen hoop, het wordt hier zelfs erger. En velen weten dat, maar willen het niet zien. De afgelopen twee jaar is mijn trouwe fiets gestolen uit het gebouw waar ik woonde, ben ik overgeschakeld op Villo, ben ik één keer aangereden, een handvol keer bijna aangereden, erg veel rond foutgeparkeerde wagens moeten fietsen en veel te veel in de tang genomen door automobilisten die claxonneerden of me langs de kant duwden, met zeer veel machismo optrekkend, ook vrouwen. Nu wil ik niet dat u mijn betoog ontcijfert als een zoveelste uiting van autohaat. Ik haat helemaal geen auto’s, integendeel. Hoewel ik zelf geen bolide heb, vind ik autorijden plezant. Rustig. Het is een kunst om zo goed en hoffelijk mogelijk vlot te rijden. En ja: occasioneel gaat het gaspedaal dieper, op de snelweg. Alleen: in een stad gedraag ik me doorgaans als ik rij. Nooit sneller dan vijftig. Fietsers links en rechts, ze verdienen respect, jazeker. En het recht om zonder gevaar sneller te zijn dan ik. Daar heb ik geen moeite mee. Fietsen is het snelste vervoermiddel in de stad, dat klopt. Maar als u ondanks alle autoagressie toch fietst in Brussel, dan is het vaak om ideologische redenen. U bent groen, u ligt wakker van het klimaat, bent tegen auto’s of gewoon tegendraads. Per-

Fietsen in Brussel? Steven Van Garsse zegt

JA

Dat fietsen in Brussel onveilig is, is perceptie, geen realiteit

nog steeds een unidentified object. Ik fiets jaarlijks om en bij de drieduizend kilometer, voornamelijk in Brussel. In vijftien jaar heb ik geen ongeval gehad. Ik ben weleens op het asfalt gestuiterd, maar dat was telkens mijn fout. Heb ik geluk gehad? Misschien wel. Fietsen in de stad is een risicoberekening. Er zijn gevaren aan verbonden, dat beseft elke fietser, maar die gevaren lopen voetgangers (tien doden en 87 zwaargewonden in 2009) en auto­

Fietsen in Brussel? Christophe Degreef zegt

NEE

Voor welke strijd maakt u uw borst eigenlijk nat, u met uw mondmaskertje, fietshesje en assertieve roep?

fect; alleen: u bent een moralist. Een moralist, jazeker. Fietsen is voor mij voornamelijk iets praktisch. Van A naar B, op een snelle manier. Het hield echter op praktisch te zijn toen ik een keer te veel in de tang werd

mobilisten (zes doden en vijftig zwaargewonden) in Brussel ook. De grote winst is er op twee vlakken: conditie en snelheid. Fietsen houdt je fit. En met de fiets ben ik haast overal in minder dan een kwartier: woon-werkverkeer, van de redactie naar het stadscentrum, ’s avonds naar theater of café. De voorspelbaarheid is hét grote voordeel. De duur van de trip staat op voorhand vast. Dat maakt fietsen efficiënt. Wie het openbaar vervoer neemt of met de wagen rijdt, moet altijd een flinke marge incalculeren. Nog twee slotbemerkingen. Aan het fietsen-in-Brussel-debat zit ook een psychologisch aspect. Herhalen dat fietsen in Brussel onveilig is, is een zelfvervullende voorspelling. Het is een wetmatigheid dat naarmate het aantal fietsers stijgt, richting kritische massa, ook de veiligheid voor die fietsers toeneemt. Nu Brussel op de goede weg zit, zou het jammer zijn om de onveiligheid van fietsen in Brussel – toch eerder perceptie dan realiteit – te gaan overroepen. En twee: er is ook een moreel aspect aan verbonden. Is het aanvaardbaar dat een stadsbewoner in zijn vrijheid beperkt wordt bij de keuze van vervoermiddel omdat het verkeer door een ander vervoermiddel onveilig wordt gemaakt? Ik vind van niet. Zonder militant te willen klinken: de fiets laten staan is altijd een beetje capituleren voor Koning Auto.

Steven Van Garsse

genomen. Maar als je je borst niet natmaakt, dan verandert er niets, zegt u nu. Dat is waar, maar dat is nu net het probleem: voor welke strijd maakt u uw borst eigenlijk nat, u met uw mondmaskertje, fietshesje en assertieve roep? U wilt uit ideologische overwegingen het stadsverkeer vlotter doen verlopen, maar u doet het zelf niet. U denkt dat u een oplossing biedt, maar u bent zelf een probleem. Ik zie u nooit stoppen aan een zebrapad, u overtreedt verkeersregels omdat u niet anders kunt en vaak ook niet wilt – geef het maar toe – en u haat auto’s evenzeer als auto’s u haten. U ergert op die manier uw medemens nog meer. U ergert de opgefokte automobilist nog meer, en u bent een schreeuw­lelijk die hoongelach verdient met uw goede voornemens en uw slechte gedrag. Ik reik geen oplossingen aan, zegt u? Jawel: ofwel scheidt men autoverkeer en fietsverkeer volledig in deze stad, met fietspaden of wat dan ook, ofwel voert men een congestion tax in, ofwel verbiedt men fietsen op de openbare weg. Maar een oplossing zonder één van deze elementen werkt niet. Brussel is geen stad voor fietsers. Spijtig, maar het is zo. Hier verandert nagenoeg niets, en u kunt daartegen ageren, maar door er al fietsend tegen te ageren fietst u uzelf en uw goede bedoelingen al te vaak voorbij.

Christophe Degreef

BDWOPINIE Betogen door Anne Brumagne Kinderen mee laten betogen, er valt zeker over te discussiëren. Hoe wij indertijd met de jeugdbeweging naar de grote antirakettenbetogingen trokken: nu zou ik toch eerst eens nadenken voor ik mijn kroost mee zou sturen. Al herinner ik me van die betogingen nog mijn heilige verontwaardiging over de beslissing om massavernietigingswapens op Belgische bodem te plaatsen. Jongeren zijn beïnvloedbaar, maar hun verontwaardiging is daarom niet minder authentiek. Zeker als het gaat om zaken die ze aan den lijve ondervinden: verkeersveiligheid, of hun veiligheid tout court. Het is moeilijk om in de ziel van de Molenbeekse burgemeester Philippe Moureaux te kijken om te weten waarom hij aanvankelijk weigerachtig stond tegenover de optocht van de Vier-Windenschool, een Franstalige school en de crèche Bambino tegen het toenemende geweld in hun schoolomgeving. Ging het echt om die kinderziel? Of kruipt Moureaux tegenwoordig bij elke kritiek in het defensief, omdat zijn gemeente de problemen niet meer aankan? Sluit je de ene drugszaak, dan verplaatst het geweld zich even verderop naar een schoolomgeving... Maar kijk, de optocht kreeg toch Moureaux’ fiat. In professionaliteit waarmee ze hun zaak onder de aandacht brachten, hoefden de scholen voor niemand onder te doen. Het filmpje Aan mijnheer Moureaux, dat onder meer op brusselnieuws.be te zien is, waarin de Molenbeekse schoolkinderen zingen dat ze een propere en veilige schoolomgeving willen, was verfrissender dan pakweg... dat Uplace-clipje waarin Tine Embrechts ons probeert te overtuigen om met de kids onder de brug van Vilvoorde te gaan shoppen! Je ziet het steeds vaker, en het is hoopgevend: comités waarvan de leden hun professionele expertise inzetten om voor een zaak te strijden waar ze zelf geen financieel belang bij hebben. En ook opvallend: dames met hoofddoek, vaak het zwijgende deel van de samenleving, voerden in Molenbeek het woord voor de camera’s. Zulke comités maken het het beleid niet altijd gemakkelijk, maar in de strijd voor een leefbare stad zijn ze de beste bondgenoten. Na hun onderhoud met de burgemeester waren de scholen gematigd positief. Moureaux had zeker geluisterd, maar had ook aangegeven dat hij geen toverstok had. Want hoe gaat dat in ons ingewikkelde land? Ook de federale regering moet slagkracht hebben om die enorme veiligheidsproblemen aan te pakken. We kunnen moeilijk zeggen dat ze die vandaag heeft. Misschien moeten we met de kinderen maar eens in de Wetstraat gaan betogen.

EVA HILHORST

BDW 1305 PAGINA 14 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

BRIEVEN VAN LEZERS   lezersbrieven@bdw.be

Een zondagavond... Op zondagavond 20 november parkeer ik mijn Cambio-wagen aan het Fontainasplein. Ik wandel rond 21.05 uur naast het Philipspark naar huis. Drie jongeren staan op de stoep, ik ‘vergeet’ van voetpad te veranderen, een van de jongeren vraagt mij hoe laat het is. ‘Geleerd’ uit vorige ervaringen antwoord ik niet en probeer ik door te stappen. Een van de jongeren volgt mij, duwt me op de grond, slaat en stampt me meerdere malen op het lichaam en slaat een bierfles stuk tegen mijn hoofd, waarna hij mij op straat achterlaat. Het tiental omstanders reageert niet. Ik zoek veiligheid in een theehuis in de Arteveldestraat en bel om 21.13 uur de politie. De beloofde politieploeg daagt niet op, maar mijn aanvallers wel: ze slaan rustig een praatje met de bezoekers van het theehuis! Om 21.37 uur bel ik opnieuw naar de politie. Na enkele minuten is er nu een ploeg vriendelijke, piepjonge agenten ter plaatse die niet vertrouwd zijn met Brussel. Na het verplichte rondje in de buurt wordt er een proces-verbaal opgesteld. Incident afgehandeld. Alhoewel, is dit leefbaar?

Naam en adres bij de redactie bekend

Niet krom Bij dezen graag een reactie op de brief van Karl Vanlouwe, N-VA-senator uit Ganshoren (in BDW 1304, p. 13). Het is niet al kommer en kwel met het Nederlands in Brussel. Het Centrum voor Informatica voor het Brusselse Gewest bijvoorbeeld communiceert stelselmatig met al zijn klanten

en met de burger in onberispelijk Nederlands en Frans. Neem maar eens een kijkje op www.brussel.irisnet.be, dat het CIBG voor het Gewest aanstuurt. U zult er, denk ik, geen kromme zinnen in het Nederlands vinden. De service die wij als gewestelijke ‘instelling van openbaar nut’ aan onze klanten bieden, is dan ook steeds uitstekend in beide talen. En zo hoort het ook. Niet iedereen beheerst natuurlijk elke taal even goed, maar iedereen doet zijn best om onze klanten zo perfect mogelijk in hun taal verder te helpen. Daarnaast spreek ik als Nederlandstalige ‘Brusselaar’ systematisch Nederlands in winkels en dien ik ook systematisch een klacht in wanneer ik onbeschoft word behandeld omdat mijn moedertaal Nederlands is. Dat gebeurt inderdaad weleens, geef ik toe. Maar oncommercieel gedrag is nu eenmaal iets typisch Belgisch, niet per definitie Brussels. Sommige winkels en hotels van de hoofdstad importeren hun personeel rechtstreeks uit Spanje bijvoorbeeld… Vaak gebeurt het dat die mensen geen Frans spreken, laat staan Nederlands. In het Engels worden aangesproken, ook dat is Brusselse rea­ liteit. In een ‘wereldstad’ mag dat in feite ook weer niet te veel verbazen. O ja, ik ben perfect tweetalig, ik spreek thuis Frans en haal ook mijn neus niet op als ik ten slotte toch eens moet overschakelen naar het Frans om mijn punt duidelijk te maken. À la guerre comme à la guerre, denk ik dan. Tony De Coux, communication manager Centrum voor Informatica voor het Brusselse Gewest

Poortje dicht Twee weken na mijn lezersbrief (in BDW 1299, p. 15) heeft

© FRANCIS TIMMERMANS

VUIL!

Lezer Francis Timmermans kwam op een zondagse wandeling langs de Nieuwe Graanmarkt. “Hm, a tribute to Jan Baptist van Helmont?” vroeg hij zich af terwijl hij de foto maakte. “Ik denk toch dat hij eerder een bloemperk voor zijn neus zou appreciëren.” Twee weken en één dag later (!!) maakte onze redactie dezelfde wandeling en – ra ra – de hoop troep ligt er nog.

BDW een heel artikel aan de MIVB-toegangspoortjes in de metrostations besteed. Vermits de MIVB bij u in de belangstelling blijft (zie ook het laatste nummer), kan hun onderstaande mail mogelijk interessant zijn voor een volgende ‘Chien écrasé’. (Lezer stuurt de mail door die hij ontving van de dienst Customer Care van de MIVB, met daarin onder meer: “Wij kunnen u meedelen dat een van de maatregelen die wij in ons antwoord aangekondigd hebben, intussen een feit is: de striktere afstelling van de toegangspoortjes.”) Dat de poortjes inderdaad snel toeklappen, heb ik ondervonden. Ik verplaats me dikwijls met mijn vouwfiets, en die werd ‘gesnapt’ door het poortje dat dichtklapte en zijn buit maar moeizaam wilde lossen! Dus, fietsers of mensen met een trolly/buggy: gebruik de speciale saspoort die hiervoor dient.

Jo Verwimp, Asse

Pareltje Op donderdag durft mijn middagpauze al eens uit te lopen. Dat heeft een reden... of nee, twee redenen: Brussel Deze Week en Agenda! Het gevarieerde aanbod aan cultureel, sociaal, politiek en zelfs erfgoednieuws in BDW geeft mij telkens weer ‘de goesting’ om als niet-Brusselaar het nieuws over Brussel te volgen. Jullie krant lezen doet vaak een glimlach op mijn gezicht verschijnen, ook al beschrijven de degelijke artikels niet alleen de ‘positieve’ zaken. Ik vermoed iets met de zowel relevante als originele themakeuze. Of de invalshoek. Of zoiets. Ik kan het niet goed uitleggen. Agenda dan, man man man, wat hou ik ervan! Ik ontdekte door dit blad al enkele pareltjes. Menige werkdag sloot ik af in een Brussels café of museum, en dit dankzij jullie handige overzicht en aantrekkelijke bijdragen. Tot zo ver mijn dankwoordje aan de redacteurs en medewerkers. Tot volgende donderdag!

Jamien Stoelzaet, Ninove

Samen beter De moeilijkheden van Griekenland, de problemen met Dexia en ArcelorMittal, de angst voor een ratingverlaging van België: onze topmanagers slagen er blijkbaar niet altijd in de juiste beslissingen te nemen. En ook de overheid, die toezicht zou moeten houden om catastrofes te vermijden, heeft het niet altijd perfect gedaan. Ik ben een ambtenaar van een federale overheidsdienst en zoals vele collega’s wil ik dat onze dienstverlening zo doeltreffend mogelijk is. Velen onder ons – ook de minder hoge ambtenaren – hebben een grote ervaring opgebouwd en formuleren soms concrete voorstellen ter attentie van het topmanagement opdat de overheidsinstelling (nog) beter zou functioneren. Spijtig genoeg worden goede voorstellen vaak afgeremd door een al te logge hiërarchie. Een degelijk geargumenteerd idee geraakt dikwijls niet verder dan de directe chef, omdat die te schuw is om er de hogere directie bij te betrekken. Het is al gebeurd dat een gemotiveerde, vindingrijke ambtenaar werd afgestraft omdat hij het waagde het directe hiërarchische niveau te passeren. De topmanagers van onze overheidsinstellingen zullen zelf het initiatief moeten nemen als zij de toevoer van nuttige ideeën willen gebruiken. En misschien kunnen ook de overheids­ vakbonden hiervoor pleiten? Wanneer de media week na week melding maken van crisissituaties met mogelijk rampspoedige gevolgen voor de bevolking, dan is het toch normaal dat we al onze hersens (en niet alleen die van de topmanagers) gebruiken? Indignado en creatief voor een betere toekomst, we kunnen het, samen. Jos Dewint, ambtenaar in een federale overheidsdienst, Watermaal-Bosvoorde

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

ADVERTENTIE

ADVERTENTIE

ZET JE VUILNISZAK OP DIEET

Stel jezelf de juiste vragen tijdens het winkelen.

In Brussel produceren we jaarlijks gemiddeld 325 kg afval per persoon. Veel te veel dus. Zet daarom je vuilniszak op dieet. Begin bijvoorbeeld al bij het winkelen jezelf een aantal concrete vragen te stellen : • Heb ik dat écht allemaal nodig ? • Bestaat dit product niet onverpakt ? Of met minder verpakking ? • Ga ik dat allemaal wel voor de vervaldatum kunnen opeten ?

Meer info op : www.leefmilieubrussel.be/afval 02 775 75 75 ALLE BEETJES HELPEN, WANT WE ZIJN MET MEER DAN ÉÉN MILJOEN BRUSSELAARS

Een initiatief van de Brusselse Minister voor Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing

Neem deel aan de Europese Week van de Afvalvermindering van 19 tot 27 november.

Met de financiële steun van de Europese Commissie

© BRAM TACK

Countdown voor DE KROON SINT-AGATHA-BERCHEM – Nog tien dagen en het gemeenschapscentrum De Kroon trekt voor verbouwingen een jaar de deur toe. Niet dat de programmering niet verspreid verder zal gaan, maar intussen wordt wel de hele binnenstructuur van het pand gesloopt. Een unieke kans om het kot tijdens de laatste concertenreeks af te breken. Van donderdag 1 tot zondag 4 december volgen de fuiven en optredens elkaar op. Achtereenvolgens krijg je de ska-, funk- en rockgroep The Jam’s Band te zien, singer-songwriter Eden Gunn, jazztalent (Jef ) Neven die zijn nieuwe cd komt opnemen, Karel Goddaer en zijn JazzCombo, rockband ReCreation, de hiphoppers McRod & Prinzo, uiteraard in het Nederlands, en als afsluiter op zondagnamiddag: allemansvriend Citizen Jane. Genoeg geweld om de deuren uit hun hengsels te halen. Meer op 02-482.00.10 of dekroon.vgc.be. JMB

BDW 1305 PAGINA 16 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

VADROUILLE DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

Geschiedenis > Operadiva Georgette Leblanc, geliefde van Maurice Maeterlinck

De mondaine zigeunerin van het Martelaarsplein © BART DEWAELE

Oude Wijnen van comme chez soi BRUSSEL – We hadden het er nog niet over, omdat de veilingdatum werd uitgesteld. Maar nu is het zo ver: op zaterdag 26 november vanaf 15 uur gaat de wijnkelder van Comme chez Soi onder de hamer. Het veilinghuis Pierre Bergé & Associés mag 3.500 flessen uit de gewelfkelders van voormalig driesterrenchef Pierre Wynants veilen. Huidig chef-kok, schoonzoon Lionel Rigolet, en dochter Laurence Wynants willen ervan af om plaats te maken voor nieuwe wijnen. Dat geeft u en ons de kans om een flesje Château Lafleur (1986) of Latour 1952, 1995 (topjaar) of 1998 in te slaan, of grands crus van Montrachet, Richebourg, Musigny (Comte Georges de Vogüé). De oudste fles is een Corton Pougets van 1929 (geschat op 200 à 300 euro). Voor de bouquetervaring van ‘een verticale van Petrus (1990 tot 2000)’ legt u mogelijk 15.000 euro JMB neer.

ADVERTENTIE

Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

 02/463.58.58 alle werkdagen van 9 tot 12u30 uitgezonderd donderdag van 14 tot 17u.

Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be

Georgette Leblanc ontving Maeterlinck een eerste keer aan het Martelaarsplein 18, waar ze woonde. Ze had een kamer gedecoreerd met zwarte tule en wierookstokjes. Nukkige ‘Maet’ was not impressed.

BRUSSEL – Precies honderd jaar geleden kreeg Maurice Maeterlinck, als enige Belgische auteur tot hier toe, de Nobelprijs voor Literatuur. In die erkenning heeft Georgette Leblanc, zijn minnares en muze, een – miskend – aandeel. Het Brussel van het fin de siècle was het decor van hun eerste ontmoeting en hun liefde. “Een zigeunerin die aan de hasjiesj leek te zitten”: zo omschreef Georgette Leblanc haar vertolking van Carmen van Bizet in de Brus-

selse Muntschouwburg. De ‘gepassioneerde Andalusische’ zag eruit als een ‘weelderige blondine à la Botticelli in lichtgevende jur-

ken’. Nochtans was de opera-uitvoering een weergaloos succes, en ook de pers was lovend over de eigengereide interpretatie van de exuberante Française. Bij de première op 23 maart 1895 was Maeterlinck aanwezig, ondanks zijn afkeer voor dat soort ‘mondaniteiten’. Zijn eigen Nobelprijs ging hij zelfs niet in Stockholm ophalen. Maar voor ‘Georgette Leblanc, l’héroïne des grands rêves’, zoals hij in een opdracht schreef, wou de

BDW 1305 PAGINA 17 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

EUGENE UGORSKI. © ROYAL LIVERPOOL PHILHARMONIC

GRATIS CONCERT & FLAGEY-BEZOEK

WIN!

40 lezers mogen op vrijdag 9 december gratis naar het concert van het Brussels Philharmonic (Vlaams Radio Orkest) in Flagey. Vooraf is er een rondleiding achter de coulissen en in de studio’s (18-19 uur). Om 19.30 uur volgt een concertinleiding (vrijblijvend en naar keuze over het programma of met een muzikant). Het concert begint om 20.15 uur. Het Brussels Philharmonic

speelt ‘De wonderbaarlijke mandarijn’ van Béla Bartók, ‘Vioolconcerto in d. opus 47’ van Jean Sibelius met solist Eugene Ugorski (foto) en ‘Rheinische Symfonie’ van Robert Schumann.

Reageer voor 2 december op win@bdw.be (vermeld ‘Flagey’ + uw naam) en win! Maximaal 2 kaartjes per persoon (gelieve het aantal te vermelden). De winnaars krijgen antwoord per mail.

Gentse auteur wel een uitzondering maken. Tijdens een Brusselse soirée bij Edmond Picard, de linkse (edoch antisemitische) jurist en gangmaker van L’Art Moderne, ontmoetten de auteur-jurist en de sopraan elkaar voor het eerst. Allebei wat zenuwachtig: Georgette vond dat Maurice zich als een onbehouwen Vlaamse boer gedroeg, en hij, zogezegd verzonken in stilzwijgen en in culinaire geneugten, keek van onder zijn oogleden geamuseerd toe hoe ze brood verkruimelde rondom haar bord.

teur van Arsène Lupin, de gentleman-dief. Het voorval doet Georgette voortaan besluiten om omzichtiger te zijn in haar uitlatingen en haar brieven naar haar geliefde en haar overpeinzingen in kleine notitieboekjes voor zichzelf bij te houden. Die gedachten worden later verpakt in haar autobiografieën. Met succes overigens.

Pamperen en plezieren

Oiseau bleu Georgette (1869-1941) had een onderbetaald contract in de Brusselse Munt aanvaard in de hoop de nieuwe aanwinst van de Franstalige letterkunde tegen het lijf te lopen. Maurice

Georgette Leblanc, weelderige blondine à la Botticelli in lichtgevende jurken, of een zigeunerin die aan de hasjiesj leek te zitten

Maeterlinck (1862-1949) was toen immers de coqueluche, het troetelhaantje van de avantgardekringen met gedichten, later gebundeld in Serres chaudes, en de theaterstukken La Princesse Maleine en Pelléas & Mélisande. En Georgette wou Mélisande zijn. De wapperende gewaden en de wilde haardos waarmee ze zich ook in haar privétijd omhulde, pasten perfect bij de mysterieuze, langoureuze sfeer van de symbolist. Zoals Maet, een koosnaampje, begeesterd was door de Engelse pre­ rafaëlieten, zo ontwierp Georgette haar eigen negentiende-eeuwse, neo-middeleeuwse japonnen. Op haar voorhoofd droeg ze vaak een diamantjuweel dat Brussel ‘schandaliseerde’, schrijft ze in haar Mémoires. Die edelsteen komt terug in het overbekende sprookje L’oiseau bleu (De blauwe vogel), dat in 1908 in Moskou in première ging met Georgette in de hoofdrol. Ook toen vond de schrijver het niet nodig om zich te verplaatsen. In het filosofisch sprookje gaan de twee kinderen Tyltyl en Mytyl op zoek naar de geluksvogel. De goede fee geeft hun een hoed met een frontale diamant. Als de kinderen daaraan draaien, worden ze op de goede weg geholpen. Dat hoopvolle verhaal, dat de Nobelprijsjury bekoorde en de voedingsbodem was voor de recente, succesvolle film van Gust Van den Berghe, is dus duidelijk schatplichtig

Georgette Leblanc leverde onder meer inspiratie voor Maeterlincks sprookje L’oiseau bleu, dat in 1908 in Moskou in première ging met haar in de hoofdrol en dat in 2011 werd verfilmd door Gust Van den Berghe.

aan Georgette Leblanc. Zij schreef er een kinderversie van. Maar Maeterlinck (David Van Reybrouck verdacht hem in zijn debuut De plaag al van plagiaat) heeft wel vaker de mosterd gehaald bij zijn minnares. Georgette is 25 wanneer ze de 32-jarige advocaat ontmoet. Van bij het eerste contact is de jurist verbaasd dat “ze redeneert en peinst als een oude filosoof.” Zijn

essay La sagesse et la destinée puurt ruimschoots uit haar ideeën, evenwel zonder haar naam te vermelden. In een dedicatie pent Maeterlinck omfloerst hoeveel hij aan zijn compagne te danken heeft, maar haar naam op de cover zoals Georgette het wenste, daaraan gaf de koppige Gentenaar niet toe. Zelfs niet na tussenkomst van Maurice Leblanc, haar broer, zelf schrijver en de latere au-

Brussel is in die beginperiode nog het decor van hun prille, smachtende liefde. Eerst woonde Georgette op het nummer 18 van het Martelaarsplein. Voor een eerste ontvangst decoreert ze een kamer met zwarte tule met zilverborduursel en wierookstokjes. Het kan ‘Maet’ niet bekoren. 23 jaar lang zal ze Maurice proberen te plezieren; ze probeert zijn somberheid te temperen, en zijn schrijfsels vertonen door haar toedoen hier en daar een sprankel humor; ze regelt de praktische zaken; ze ‘pampert’ Bébé (zoals ze de nukkige Maurice met zijn kuren noemt) en ze staat doodsangsten uit wanneer hij weer eens met zijn tweewieler als een onvervaarde Flandrien door de straten slalomt. Dat de schrijver Mélusine, haar krolse kat, een kogel tussen de ogen jaagt omdat hij het gejank niet verdraagt, vergeeft ze hem. Ariane et Barbebleue, Aglavaine et Sélysette, Marie-Victoire, Marie-Magdeleine, Monna Vanna zijn werken met Georgette voor ogen... Ze tolereert zelfs dat hij zich laat troosten door Renée Dahon, een achttienjarig figurantje. Renée ziet er frêle en amper vijftien uit. Maurice is dertig jaar ouder, maar de vrolijkheid van de slanke tiener wiegt hem. Een zestal jaar duurt de wrange ménage à trois, dan houdt Georgette het voor bekeken. Ze laat Maurice en zijn égérie achter in de villa aan de Côte d’Azur en vervolgt haar leven. Met dat theaterleven is ze overigens nooit gestopt. Georgette, ‘fille de bonne famille’, moest zelf de kost verdienen want Maurice stak haar nooit een frank toe, zelfs niet van het geld van de Nobelprijs. Integendeel: Georgette moest zelf bijdragen tot de huishoudelijke kosten. Zowel Maurice als Georgette kwam uit een deftige, burgerlijke familie. Vader Leblanc was reder en de Maeterlincks stamden uit de Gentse francofone bourgeoisie. Maurice werkte zelf een tijdje aan de balie. Een strafpleiter die zijn gedichten en toneelstukken in het Frans schreef, maar voor de rechtbank in het Nederlands pleitte. Niet altijd met succes overigens. Maeterlinck blijft tot zijn 34ste – gezellig – bij zijn ouders in Gent en in Oostakker. Dan lokken Parijs en Georgette: “Même si tu n’avais pas été femme, tu aurais été le seul être que j’eusse jamais aimé complètement.” Op en top een symbolistische uitspraak.

Eliane Van den Ende

www.maeterlinck100.be

BDW 1305 PAGINA 20 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Tentoonstelling > Meesterwerken uit de Koopman Collectie tot 14 januari in Brussel

Papier tot in je vingertoppen

In de Koopman Collectie ontmoeten auteurs en beeldende kunstenaars elkaar. Zo illustreerde Alexander Calder Fêtes (1971) van Jacques Prévert.

SINT-PIETERS-WOLUWE – Een speciaal uitgegeven ‘druk’ moet je voelen, al is het via de omweg van de aftastende blik. Dat lukt niet op een scherm of reproductie, maar wel in de Bibliotheca Wittockiana, waar voor het eerst in België de Koopman Collectie uit Nederland te gast is.

D

e Koopman Collectie, een van de mooiste verzamelingen van Europese kunstenaarsboeken en literatuur, is nog maar zelden op reis geweest. “Oorspronkelijk stond het testament dat niet toe, maar het bestuur

visies verenigt auteurs en beeldende kunstenaars, “hoewel ze soms door elkaar klinken: auteurs illustreren dan hun eigen tekst – Ionesco, Michaux – en kunstenaars schrijven hun eigen teksten: Léger.”

Brusselse vonk van het Fonds Anny Antoine/Louis Koopman heeft dit gewijzigd om de collectie beter zichtbaar te maken voor een breder publiek,” legt Paul van Capelleveen van de Nationale Bibliotheek van Nederland in Den Haag uit. De expositie Stemmen en

De Nederlandse industrieel Louis Koopman (1887-1968) was verloofd met de uit Brussel afkomstige Anny Antoine (1897-1933). Ze deelden een liefde voor luxueus uitgegeven en zeldzame boeken. Toen Antoine in 1933 omkwam bij een tramonge-

val, zwoer Koopman hun verzameling verder uit te bouwen. Ook na Koopmans dood groeide de collectie via legaten verder aan tot intussen tienduizend boeken. Op die manier worden trends zichtbaar, zoals boekbinders en ontwerpers die leren drukken, of het fotoboek dat sinds de jaren 1990 ook een verzamelobject wordt. Door de eerste druk van het iconische ringboekje van Brassaï uit 1932 over nachtelijk Parijs hadden we graag eens gebladerd. De expo besteedt veel aandacht

aan het drukken, soms ontroerend ‘niet zo heel vakkundig’ op de eigen drukpers, soms een proces van drie jaar door de vele drukgangen van de houtsneden van de art-deco-illus­ traties. De Amerikaanse mobilebouwer Alexander Calder, bij ons bekend van ‘Het wervelend oor’ boven aan de Kunstberg, illustreerde Fêtes van Jacques Prévert uit 1971. Hij sneed metalen vormen die hij los op een etsplaat legde, verfde ze en liet ze afdrukken. Door het reliëf lijken de vormen los te komen van het papier, worden ze haast mobiel.

Wedstrijd > Preselecties Brussel en Vlaams-Brabant in Wiels

De Canvascollectie-tentoonstelling loopt van 10 mei tot en met 10 juni volgend jaar in Bozar. Iedereen die minimaal achttien jaar is, kan met maximaal drie werken – in alle denkbare disciplines – de jury proberen te overtuigen. De preselecties voor Brussel en VlaamsBrabant hebben plaats in Wiels op 14 en 15 januari. Drie leden van de vierkoppige jury onder leiding van Stef Van Bellingen, artistiek leider van kunstenplatform Warp in SintNiklaas, maken dat weekend een preselectie.

In de vaste jury zitten ook Etienne Wynants, zakelijk directeur van de Brusselse galerie Etablissement d’En Face, en Sonia Dermience van het Brusselse curatorscollectief Komplot. In Wiels wordt de jury vervolledigd door artistiek directeur Dirk Snauwaert. Behalve een extra preselectie voor VlaamsBrabant in het Leuvense museum M is er dit jaar overigens ook één in Eupen. Na een tweede selectie gaan uiteindelijk 250 à 300 Belgische werken naar Bozar. De tv-uitzendingen lopen van 1 april tot en met 13 mei op zondagavond op Canvas en van 30 maart tot en met 11 mei op Arte Belgique. Aan de wedstrijd hangen ook enkele prijzen vast, waaronder de Grote Prijs De Canvascollectie/La Collection RTBf, die goed is voor tienduizend euro. MB www.canvas.be/canvascollectie

RT BF

VORST – De derde editie van de Canvascollectie, het hedendaagsekunstevenement georganiseerd door Canvas en de RTBf, is officieel van start gegaan. Van nu tot en met 31 december kunnen kunstenaars zich inschrijven om mee te dingen naar een plaatsje op de tentoonstelling van de Canvascollectie.

© VR T/

Breng uw canvas naar Canvas

© KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK / NATIONALE BIBLIOTHEEK VAN NEDERLAND

Nick Trachet

© NICK TRACHET

BDW 1305 PAGINA 21 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT

Alles wat het boek bijzonder kan maken, is hier te zien: het papier, soms speciaal geschept zodat het watermerk zelf ‘illustratief’ wordt, het lettertype, tot zelfs de vouwtechniek, zoals te zien bij de boeken in harmonicavorm (leporello) of de woordslagvelden van Pierre Walusinski van nooit verzonden brieven, geschreven in de loopgraven. Voor de lithografieën bij het oorlogsgedicht ‘Le chant des morts’ uit 1948 liet Picasso zich inspireren door het handschrift van de dichter Pierre Reverdy. Veel van Picasso’s

bloedstrepen eindigen, net zoals Reverdy’s s’en en e’s, op een vette stip. Picasso, Debuffet, Calder, Matisse... – ze spatten als het ware van het papier. Giacometti is dan weer zo frêle dat je hem moet zoeken, en Dalí nadert sissend. Dankzij de Koopman Collectie leren we deze illustere kunstenaars ook als illustrator kennen. An Devroe

www.wittockiana.org

ADVERTENTIE

S OCIALE V ERHUURKANTOREN

Verhuur uw woning zorgeloos Gegarandeerde huur elke maand Verzekerd verhuurbeheer Onderhoud van uw woning Steun voor de renovatie Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

M�� �� ����� ��� ��� B������� H������������� G�����

Mbinzo Gedroogde rupsen uit Congo. Moeten we niet allemaal snel aan de insecten? Ze liggen al in de winkels. Wij eten geen insecten in Europa. Het is als met wilde bessen. Onze ouders hebben er ons altijd tegen gewaarschuwd. Insecten steken of baggeren in de mest, het is Ongedierte. We vergeten dan even dat honing ook een insectenproduct is en dat Italianen wél (nog) insecten eten. Maar dan alleen ver van de stad. In andere delen van de wereld zijn insecten in de voeding normaal, zelfs gezocht en ook gewaardeerd. Larven in de rijstkorrels vormen een belangrijke bron van proteïnen in Azië. De eter is zich er nauwelijks van bewust dat hij meer eet dan rijst alleen. Ook met andere vormen van voedsel eten we onzichtbare beestjes op, en we hebben er geen last van. Er wordt gezegd dat juist die onbewuste consumptie van insecten (en wormpjes) de zeldzame streng vegetarische volkeren toch gezond houdt. De zijde die we dragen bij chique gelegenheden, wordt gesponnen door rupsen van de zijdevlinder. De verpopte rupsen, die bij het oogsten vrijkomen, worden in de landen waar ze gekweekt worden, altijd gegeten. In Mexico is men gek op bepaalde mieren, en in november trekt de monarchvlinder vanuit Noord-Amerika over het noordoosten van dat land naar het zuiden. Kinderen plukken die vlinders, breken er de vleugels af en eten de lijfjes op met wat salsa tussen de tortilla. En zo zijn er duizenden voorbeelden. In tachtig procent van alle landen ter wereld zijn insecten dagelijkse kost. In Afrika zeker. De lijst van de insecten die er gegeten worden, is lang. Sprinkhanenplagen in Noord-Afrika worden opgegeten. Nog een geluk. Sprinkhanen zijn volgens de Bijbelse spijswetten trouwens koosjer. In Congo komt tien procent van de totale proteïnenconsumptie van insecten. En dan deze rupsen hier. Al jaren liggen ze regelmatig in de Brusselse handel, ik kwam ze tegen in winkels aan de Ropsy-Chaudronstraat en ook dichter bij huis, met de wildgroei van Afrikaanse winkels in Laken. Hoe ze het land binnenkomen, is een raadsel, want volgens mij bestaan er geen Europese

richtlijnen of kwaliteitsnormen voor import. Ik denk niet dat insecten legaal vermarkt kunnen worden. Toch beweerde de verkoopster dat ze aan de grens waren gecontroleerd. Ze circuleren allicht via de typisch Afrikaanse valiezeneconomie: ze komen vooral binnen als privébagage en zijn dan niet officieel geregistreerd als geïmporteerd voedsel. Iemand gehoord over containers met rupsen? Congolese rupsen zijn altijd te krijgen, en nog in grote hopen ook. Mbinzo heten ze. Het gaat om de gedroogde rupsen van de vlindersoort Imbrasia ertli (Rebel 1904), al zijn er heel wat andere soorten Imbrasia die ook als voedsel dienen. Ze behoren tot de familie van de nachtpauwogen (Saturnidae). Deze rupsen knagen hoog in de bomen in grote groepen aan de bladeren, de diertjes houden voortdurend lichamelijk contact, een beetje zoals de processierups bij ons. Daardoor zijn ze makkelijk te vangen en te oogsten. Eerst zijn de rupsen behaard, later worden ze kaal en groot. Ze zijn groen met gele tekening en soms wat rood en hebben oranje kopjes. Ik kocht 120 gram mbinzo bij de Afrikaanse Madame om de hoek; de prijs was 35 euro per kilo. Ze raadde mij bezorgd aan (niet gewoon zijnde dat een bleekneus zulke dingen koopt) om de rupsen heel goed te spoelen en te lezen, ‘tegen het zand’. Er bleek achteraf vooral veel houtskool tussen te zitten. Ik vermoed dus dat de dieren in Afrika op hete asse worden gedroogd. Vervolgens moest ik ze enkele uren laten wellen in water. Toen ik de dieren achteraf weer woog, had ik al driehonderd gram. Op de foto zijn ze al geweld, de oorspronkelijke gedroogde rupsen zagen er niet uit. En tijdens het koken daarna zijn ze nog gegroeid! Ik vond op YouTube een recept voor mbinzo met gerookte vis en tomatensaus met mwamba (aardnotenpuree, zeg maar pindakaas). Insecten worden beter goed gekookt, schrijft een bron. De dieren worden onder verdachte omstandigheden bewaard en kunnen zelf ook nog parasieten bevatten. Dus gingen ze voor veertig minuten het gezouten ziedende water in. De keuken begon te geuren naar lang gekookte spinazie, een zeer plantaardig aroma. Daarna laat men gepelde tomaten en gehakte ajuin

“Wij eten geen insecten in Europa.” We vergeten dan even dat honing ook een insectenproduct is en dat Italianen ze wél (nog) eten stoven, maakt er een wat lopende saus van met water, muskaatnoot, zout; ik zag geen pepertjes, maar ik vermoed dat ze ergens opduiken. Daarin moeten de mbinzo dan nog eens twintig minuten verder koken. Ik heb ze even geproefd na de eerste kookbeurt, om de ware smaak niet gemaskeerd te hebben met andere ingrediënten. Spinazieachtig dus, maar met een mij onbekende textuur. Ze kunnen dan zeker nog een tijd koken gebruiken. En dan lookboter of zoiets erbij? Eerlijk gezegd, ik keek ernaar, maar had geen honger. Niet dat ik het walgelijk vind, ik ben tenslotte gek op nog heel wat vreemdere zeedieren, maar dit zei mij niets. Toch is insecten eten een trend voor de toekomst, lees ik overal. Moeilijk te bereiden zijn ze ook niet, de enige inspanning zat hem in het spoelen, maar dat moet met prei of veldsla ook. Eens iets anders voor het kerstbuffet? Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet

BDW 1305 PAGINA 22 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Chil Elberg: “Jarenlang heb ik de gruwel verdrongen, gezwegen. Werken, genieten van mijn prachtige nieuwe leven met Lucienne, dat wilde ik. Na mijn pensioen is het allemaal weer in mijn hoofd gaan spoken. Toen ben ik beginnen praten.”

© MARC GYSENS

Chil Elberg, B-10785, overleefde de nazikampen

‘Getuigen tot mijn laatste snik’ ANDERLECHT – “Hitlers geest waart nog rond. Onverdraagzaamheid, wreedheid. Daarom getuig ik, daarom vécht ik tegen al wie durft te beweren dat de Shoah een fabeltje is. Tot mijn laatste snik. Als ik spreek, gaat het goed. Als ik alles weer opkrop, komen de nachtmerries. Het inferno van de nazikampen is voor het leven.” Chil Elberg heeft twaalf concentratie- en vernietigingskampen overleefd. Daarover getuigt hij in Auschwitz, in scholen, in verenigingen. Zijn verhaal is vastgelegd door het Film and Video Archive van Steven Spielberg en nu ook in een boek: Brood in mijn hoofd.

E

rnaast kijken is moeilijk: Chil Elberg is niet alleen een overlever, hij is ook een verwoed verzamelaar. In sappig Nederlands: “Het houdt me bezig, het helpt me mijn gedachten te verzetten.” Ik zie een vitrinekast vol uurwerken, een rekje met zakhorloges. Ik zie op tafel boeken met postzegels. De muren hangen rondom vol met kopieën van grote meesters, Rubens, Rembrandt, Vermeer, Van Dyck, Renoir... Hebbedingen als compensatie voor een man die zijn jeugd, zijn vader en moeder, zijn vrienden, zijn illusies zag afgepakt? Een man die ondanks alles toch een nieuw leven heeft kunnen opbouwen en 52 gelukkige jaren heeft gekend aan de zijde van Lucienne, zijn vrouw. “Lucienne heeft de hele oorlog ondergedoken geleefd in Dilbeek, in Linkebeek en uitein-

delijk bij familievrienden. Haar mogen leren kennen, na de bevrijding, was een zegen. Samen hebben we het gemaakt, maar we hebben het niet cadeau gekregen. Ik ontwierp en vervaardigde handtassen voor dames, portefeuilles, geldbeugels, Lucienne verkocht ze in onze winkel aan de Grasmarkt. Ze was een mooie vrouw – Lucienne heeft tot haar 44ste gedefileerd voor France Couture – en, vooral, een prachtige compagne de route.” Chil Elberg, zoon van Hinda-Estera Bitter en Josèf Elberg, zag het levenslicht op een oktoberdag in 1924 in Łeczyca, Polen. De toekomst die zijn ouders voor ogen hadden, lag in Palestina. Dat het anders is gelopen, daarover heeft een spekgladde Belgische stationstrap beslist. “Mijn moeder kwam uit een welgestelde familie. Ze was lerares en sprak zes talen. Mijn va-

der was chemisch ingenieur. Mijn grootvader, een overtuigde zionist, financierde de emigratie van jonge Polen naar Palestina. Ook mijn ouders wilden daarheen. Naar de kibboets in Petah Tikva, waar in 1878 de eerste Joodse landbouwgemeenschap is ontstaan.” “Enkele maanden na mijn geboorte zijn we vertrokken. Vader, moeder, mijn zus en ik. De weg leidde langs België, maar is daar ook abrupt geëindigd. Het was winter, mijn moeder gleed uit op een stationstrap en brak haar been op vier plaatsen. Doorreizen zat er niet meer in, ook later niet.” “Zo is het gekomen dat ik ben opgegroeid in Kelmis, in de Oostkantons. Ik ging er naar school in het Duits – dat zou een van de wapens worden om de naziwaanzin te overleven. We hadden het niet breed, toch waren we

gelukkig. De heerlijke Joodse maaltijden die moeder elke week bij het begin van de Sabbat bereidde, zal ik nooit vergeten. En, belangrijk: we waren mens tussen de mensen. Toen de kwade wind van het nazisme de grens begon over te steken, werd het helaas allemaal anders. Daarom zijn we in 1936 naar Brussel verhuisd. In de stille hoop toch nog in Palestina te geraken. IJdele hoop.” “Ons nieuwe thuis was een appartementje in Sint-Jans-Molenbeek, Prinsesstraat 14. Het was overleven, zo goed en zo kwaad als het ging. Mijn vader was een intellectueel, zijn diploma werd hier niet erkend, en van zakendoen had hij geen verstand. Zodra ik kon, ben ik dan ook in de lederbewerking gestapt om thuis mijn steentje bij te dragen.” “Toen plots de oorlog uitbrak, zaten we helemaal in de val. Samen met enkele vrienden pleegde ik op mijn bescheiden manier daden van verzet. Dan, de dag die ik nooit ofte nimmer zal vergeten: donderdag 27 augustus 1942. Mijn boezemvriend Sigi Jacobowicz en ik werden opgepakt bij een razzia, samen met enkele niet-Joden die gezocht werden. Zij werden opgesloten in het Fort van Breen-

BDW 1305 PAGINA 23 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

donk, wij kregen de opdracht ons te melden in de Dossinkazerne in Mechelen. Daarna zouden we naar Duitsland gedeporteerd worden, naar een werkkamp. Stok achter de deur: ‘Als je niet komt opdagen, wordt je hele familie opgepakt.’ Dus stond ik de volgende dag daar in Mechelen. Met mijn rugzakje van de Joodse scouts, waarin mijn moeder enkele spullen had gestopt. Ik was jong en sterk. Onwetend over de verschrikking die me te wachten stond. Onwetend over het feit dat ik moeder en vader nooit meer zou terugzien. Zij zijn op 20 september 1943 met konvooi 22A uit Me-

“Ik heb in Auschwitz II, tussen de bezittingen van mensen die kort daarvoor aangekomen en al vergast waren, de tas van mijn moeder gevonden”

chelen weggevoerd. De Vernichtung tegemoet. Mijn zus is gelukkig de dans kunnen ontspringen. Ze is naar Zwitserland kunnen vluchten, samen met haar man Max König. 250.000 frank hebben ze daarvoor moeten neertellen. Een enorm bedrag in die tijd.”

Horror en geluk Cosel, Anhalt, Fürstengrube, Reichenbach, Annaberg, Gross-Strehlitz, Peterswaldau, Auschwitz-Birkenau. Silezische plaatsnamen die voor onnoemelijke gruwel staan, passeren de revue. Een bureaucratisch georganiseerde massamoord. Elbergs woorden slaan me murw. Zijn nog steeds krachtige voorarm, met daarop B-10785 getatoeëerd, is een testament. Een testament van horror, overlevingsdrang, sluwheid, handigheid en een onvoorstelbare portie geluk. Zijn odyssee en die van zovele anderen door Hitlers kampen mag nooit vergeten worden. De dood van Sigi Jacobowicz en Chils andere kameraden mag nooit vergeten worden. Horror. “Ik heb dag in, dag uit mensen vermoord zien worden. Doodgeschopt, doodgeslagen, doodgeschoten. Alsof ze minder dan een insect waren. Ik heb honger geleden tot op

het punt dat in mijn hoofd alleen nog brood zat in plaats van hersenen. Ik ben letterlijk over dode mensen moeten stappen. Ik heb tyfus overleefd. Ik heb mensen levend in nat beton gekieperd zien worden, gewoon omdat ze wat te traag werkten. Ik heb met lijken gezeuld, met afgesneden hoofden, armen, benen. Ik heb in Auschwitz II, tussen de bezittingen van mensen die kort daarvoor aangekomen en al vergast waren, de tas van mijn moeder gevonden. Die tas kon ik uit duizenden herkennen, omdat ik hem zelf nog had vervaardigd van mijn oude regenjas. Ik heb een man, vastgeketend naast de latrines, levend opgevreten zien worden door ongedierte en parasieten.” Geluk, ook. “Momenten van goede wil. Een Scandinavische SS’er die me stiekem af en toe wat eten toestak. Kapo Blumberg, een Jood uit België die ook de oorlog heeft overleefd en me 24 liter soep gaf in ruil voor een gouden horloge dat ik had gevonden. Geluk: de Polen uit het getto van Warschau die me verzorgd hebben toen ik tyfus had, nadat de Duitsers ons in het kamp van Gross-Strehlitz hadden achtergelaten om te creperen. Geluk: de keer dat ik in Auschwitz-Birkenau ongemerkt kon overspringen van het rijtje van de gedoemden naar het rijtje van de stakkers die nog even mochten blijven leven. Geluk: de ontmoeting met Belgische niet-Joodse gevangenen die me de identiteit van Jacques Pepermans bezorgden, een Molenbekenaar die net aan difterie was gestorven. Geluk: de SS’er die me liet ontsnappen op de dodenmars na de ontruiming uit Langenstein-Zwieberge. Omdat ik hem vervalste papieren toonde die zeiden dat ik Jacques Pepermans heette en vrijgelaten was uit het kamp van Buchenwald. Hij had me voor hetzelfde geld ter plekke kunnen afmaken.” “Surrealisme in de overtreffende trap was het, maar het was wel de realiteit. Ik heb het allemaal beleefd en overleefd als een automaat. Op den duur zonder enig gevoel. Maar nu, nu kan ik zelfs de aanblik van een dode kat niet meer verdragen. Jarenlang heb ik het verdrongen, gezwegen. Werken, genieten van mijn prachtige nieuwe leven met Lucienne, dat wilde ik. Na mijn pensioen, nu vijftien jaar geleden, is het allemaal weer in mijn hoofd gaan spoken en ben ik beginnen praten. En getuigen, dat zal ik blijven doen tot mijn laatste snik.”

FREDDI SMEKENS In den taaid

I

Karel Van der Auwera

Ivo Van Hassel, Brood in mijn hoofd – Het levensverhaal van Chil Elberg, overlevende van 12 concentratie- en vernietigingskampen, i.s.m. vzw Werkgroep 10 december 2008, uitg. ASP, 144 p., 19,95 euro REPROGRAFIE MARC GYSENS

Chil Elberg in Auschwitz-Birkenau met zijn vrouw Lucienne Slepac, die tweeënhalf jaar geleden overleed.

n feite zou men het als volgt kunnen stellen: ofwel is het vreuger, ofwel loeter, ofwel naa. Laten we het vandaag bij vreuger houden, waarde lezer. Bij vreuger hoort in den taaid. Uiteraard moeten we dan wel even nadenken over welken taaid we het eigenlijk hebben.  Want vreuger, waarde lezer, kan zowel tien jaar geleden, in de middeleeuwen, de prehistorie als drie seconden geleden  zijn. Dat men mij bij deze opmerking nogal raar aankeek, zal niemand verwonderen. Er was zelfs iemand die pienter opmerk­ te: “Vreuger es donc altaaid.” Daarmee  kon ik uiteraard niet onmiddellijk instemmen. Maar wanneer ik het dan wat beter bekijk, heb ik alles wat voorafging, vreuger geschreive. Tot daar de metafysische benadering van vreuger. Over naar in den taaid. Bij deze uitdrukking stellen we vast dat wat meer duidelijkheid van pas kan komen. Zo kan men het hebben over in den aaven taaid, in den hiele aaven taaid en eventueel ook in den taaid van de blieke blaa. Waar men ooit dat bleek en blauw vandaan gehaald heeft, heb ik, ondanks intensief speurwerk, niet kunnen achterhalen. Maar zoals bij vele Brusselse uitdrukkingen en gezegden mag er ook in dat geval een waas van mysterie rond hangen. Voor eventuele suggestie ben ik uiteraard altijd beschikbaar. Zeer zeker is een zekere vorm van nostalgie onlosmakelijk met vreuger verbonden. Ik ga ervan uit dat mensen die uitpakken met “In den taaid was alles beiter”, er niet altijd bij stilstaan dat ze vreuger jonger waren en de dingen vanzelf wat rooskleuriger bekeken. Zo kan ik gemakkelijk om met de opmerking “Ge woit vreuger veul minder ambetant as naa.” Mensen die mij zo’n verwijt naar het hoofd slingeren, waren vreuger waarschijnlijk gewoon veel toleranter en objectiever. Maar ik laat ze in hun geloof. Een eigenaardig gevoel dat ik heb, is dat in den taaid die taaid veel minder  voorbij scheen te vliegen dan vandaag.  Zou het kunnen dat naarmate de jaren  verstrijken, we meer en meer het gevoel krijgen dat ze dat sneller doen?

Wie het eventjes niet over in den taaid of, ietwat tragischer, over in den aaven taaid wil hebben, pakt gerust uit met den dag van vandoeg. Maar ook op dát gebied kan loeter van pas komen. Dat woordje houdt ons alvast tegen om achterom te kijken. Maar nu gaan we iets te veel de filosofische toer op. Het enige waarvoor we, zowel in den taaid als naa, moeten opletten, waarde lezer, is om niet al te vaak uit te pakken met “Ik hem gienen taaid.” Dat is namelijk een van de meest ongeloofwaardige uitspraken die men de medemens kan voorschotelen. In den taaid durfde ook ik daarmee weleens voor de pinnen te komen, mo daan taaid es verbaa. Soms vraag ik me af: “Wannier es den taaid aaigelaaik begonne?” Natuurlijk kan die vraag tot eindeloze discussies leiden. Iemand antwoordde mij in dat verband onlangs nog: “Met den Big Bang in den taaid.” Vroeger (pardon, in den taaid) zou ik mij bij deze uitleg neergelegd hebben. Maar nu ik tot het besef gekomen ben dat er oek in den taaid veu den Big Bang eet was, is dat niet meer het geval. Natuurlijk is er iets aan die Big Bang voorafgegaan. “En weut menier masscheen wa den wel?” wordt mij dan gevraagd. Op dat ogenblik wordt het uiteraard stilaan tijd om mijn theorie geloofwaardigheid mee te geven. “Weut er na neemand wat er in den taaid veu den Big Bang was?” vraag ik me dan hardop af. Natuurlijk zullen vele lezers weten wat er dan wel was. Maar voor diegenen die nog zouden twijfelen, of er geen enkel idee van hebben, formuleer ik graag het antwoord. “In den taaid veu den Big Bang was er eet da we ons allemoe gemakkelaaik kunne veustelle. Ik wil het wel zegge, mo het blaaft onder ons... Niks.” Zo zien we maar, waarde lezer, dat hoe verder we in den taaid teruggaan, hoe minder we op iets stuiten. Dat doet mij dan weer onmiddellijk denken aan de vraag “Mo was er den in den taaid veu dat er niks was?” Gelukkig hebben we nog wat tijd om over die cruciale vraag na te denken. En zal ik mij later de vraag kunnen stellen: vèwa hem ik ma in den taaid eet oengetrokke da na echt neki op niks trok?

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Elsene, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels hoofdstedelijk gewest. Rest van België 15 euro per jaar; rekeningnummer 424-5529822-66 van vzw Brussel Deze Week. Buiten België 25 euro per jaar. DISTRIBUTIE EN PROMOTIE Ute Otten (ute.otten@bdw.be), Lien Annicaert (lien.annicaert@bdw.be), Paul De Weerdt. RECLAME IN BDW Rika Braeckman (rika.braeckman@bdw.be), 02-226.45.41, 0477-97.21.27, fax 02-226.45.69. OPLAGE 70.490 exemplaren. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne (anne.brumagne@ bdw.be). EINDREDACTIE Katrien Stroobants (katrien.stroobants@bdw.be). REDACTIE Jean-Marie Binst (jeanmarie.binst@bdw.be), Christophe Degreef (christophe.degreef@bdw.be), Bettina Hubo (bettina. hubo@bdw.be), Patrick Jordens (patrick.jordens@bdw.be), Freddi Smekens (freddi.smekens@bdw. be), Steven Van Garsse (steven.vangarsse@bdw.be), Danny Vileyn (danny.vileyn@bdw.be). REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele (isabelle.devestele@bdw.be), Gerd Hendrickx (gerd.hendrickx@bdw. be). MEDEWERKERS Michaël Bellon, Lieven Bulckaert, An Devroe, Eva Hilhorst, Ilah, Francis Marissens, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Steven Vandenbergh, Karel Van der Auwera, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Sander de Wilde, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. VORMGEVING Peter Dhondt (peter.dhondt@bdw. be). FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh (manu.dehertogh@bdw.be). VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Marijke Vandebuerie (marijke.vandebuerie@bdw.be). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie. ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).

BDW 1305 PAGINA 24 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Atletiek > Chloe Henry ruilde gympak voor polsstok

‘Op een dag zal ik moeten kiezen’ SINT-LAMBRECHTS-WOLUWE – Chloe Henry was ooit de Brusselse hoop in de artistieke gymnastiek. Maar een ontwrichte elleboog op weg naar de Olympische Spelen van 2008 in Peking zorgde voor een vreemde carrièrewending. Vandaag is ze vice-Belgisch kampioen polsstokspringen, nog altijd met de Spelen als ultiem doel. “In Amerika deed ik al sinds mijn vierde aan gymnastiek op hoog niveau,” vertelt Chloe Henry (24). “Toen mijn grootvader ernstig ziek werd, verhuisden we naar Brussel zodat mijn moeder voor hem kon zorgen. Ik was toen acht en had last met de aanpassing, ook op sportief vlak. In Amerika combineerde ik atletiek en gymnastiek; in België is sport anders gestructureerd en moest ik kiezen.” De keuze viel op artistieke gymnastiek, waarvoor Henry tijdens haar eerste jaren in België bij een gereputeerde club in Aarschot trainde. Later zocht ze clubs dichter bij huis op, maar ze stuitte overal op hetzelfde probleem: ze was top in België en daar was het soms eenzaam. “Het niveau is in Brussel al een tijdje hetzelfde, het gaat niet meer vooruit. Er is niet genoeg ondersteuning voor goede coaches en atleten. Ik was de beste van de club en had na afloop van de trainingen soms een onbevredigd gevoel. Ik voelde me soms tegengehouden.” Toch verzamelde Henry een knap palmares. Naast een Belgische titel in 2006 nam ze deel aan ettelijke Europese en wereldkampioenschappen. Samen met Aagje Vanwalleghem en Gaëlle Mys vormde ze het Belgische top-

de  CLUB

Haar ‘tweede carrière’ als polsstokspringster begon Chloe Henry in de Topsporthal Vlaanderen. “Een heel gedoe, want ik was van de Franstalige gymnastiektak...”

trio. Daarom besloot ze in 2006 gedeeltelijk te gaan trainen in de Topsporthal Vlaanderen

in Gent. Dat had heel wat voeten in de aarde. “Een hele kwestie, want ik maakte deel uit

van de Franstalige gymnastiektak... Na lange gesprekken hebben ze me er toch toegelaten.

Brussels Triathlon Club (BTC)

Verenigde individualisten

“In het begin van de jaren 1980 waren er veel Brusselaars terug te vinden op triat­lons,” vertellen pioniers Yves Haerden (52), Eric Mager (53), Johan Coene (60) en Marc Baert (59) in koor. “We werden een vriendenclubje, en dat is uitgegroeid tot deze club. Dat moest ook, want naarmate de sport professioneler werd, moesten triatleten bij een club aansluiten om aan wedstrijden te mogen deelnemen.” De pioniers kregen snel nieuwe ploegmaats, die op hun beurt andere clubs in de hoofdstad oprichtten. BTC is uitgegroeid tot een club van 82 leden, maar sommigen laten zich amper zien. “Dat zijn jongens die gewoon lid zijn om hun licentie te hebben. Je hebt leden in soorten. Sommigen doen het puur voor het plezier, anderen gaan er al wat serieuzer mee om. Een

© MARC GYSENS

BRUSSEL – De pioniers van de Brusselse triatlon blazen 25 kaarsjes uit. Ze zagen hun sport groeien en de Europeanen toestromen. De Brussels Triathlon Club (BTC) droomt van een wedstrijd in eigen stad, maar dat is alsnog een utopie.

Een triatlon door Brussel is nog niet meteen voor morgen. “Waar kun je hier zwemmen? In het kanaal?”

© MARC GYSENS

paar jaar geleden hadden we een Australisch lid: hij is elfde geëindigd in de triatlon van Nice. Dat is niet niets. Vrouwen zijn er dan weer amper, maar dat is een algemeen Europees fenomeen.” Trainen is bij triatlon grotendeels een individuele aangelegenheid, in het tempo van je lichaam en je ambitie. Bij BTC komen ze op maandag en vrijdag samen in SportCity om anderhalf uur te zwemmen, op zaterdagochtend halen ze de fiets van stal. “Tijdens het zwemmen is er een techniektrainer aanwezig, maar verder ben je op jezelf aangewezen. Beginnelingen krijgen wel een duwtje in de rug met tips over trainen en materiaal. Maar triatlon is een individuele sport, je moet zelf je weg vinden. De sfeer is sowieso gemoedelijk. Ons devies is: serieus aan triatlon doen zonder jezelf al te serieus te nemen.” In Vlaanderen is triatlon in de mode, in de hoofdstad is dat minder het geval, ook al omdat de infrastructuur ontbreekt. “Je hebt wel het Ironmanneke (gelieerd aan de Navo, red.), maar die wedstrijd is grotendeels in zaal. Waar wil je hier gaan zwemmen? In het kanaal? Je moet Brussel verlaten om iets te kunnen organiseren. Jammer.” De 25ste verjaardag werd gevierd met een diner voor leden en ex-leden. En nu? “Voortdoen zoals we bezig zijn. Met plezier en liefde voor de sport.” TS www.btctriathlon.be

BDW 1305 PAGINA 25 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

Ondertussen trainen er wel meer Franstalige gymnasten in Gent. Het was overigens niet de eerste keer dat het communautaire een rol speelde in mijn carrière. In 2007 kreeg ik op het Belgisch kampioenschap nog voor de punten bekend waren felicitaties, ook van de trainers van mijn tegenstanders. En toch won de Vlaamse Mys, met 0.025 punt verschil. Artistieke gymnastiek is iets heel subjectiefs, en de beste prestatie wordt niet altijd als dusdanig gehonoreerd.” In Gent maakte de Brusselse vooruitgang: ze groeide er naar haar beste niveau. Maar net toen ze zich klaarmaakte voor het WK – de enige kans om zich te plaatsen voor de Spelen –, sloeg het noodlot toe. “Ik trainde aan de barre, kwam slecht neer en ontwrichtte mijn elleboog. Weg Olympische Spelen. Ik heb er nog alles aan gedaan om terug te keren, maar zonder de steun van de sportbonden voelde ik mijn motivatie wegebben.”

Dromen van Londen Na heel wat denkwerk en na lange gesprekken met haar familie besliste Henry dat ze een nieuwe uitdaging wou. Kennissen raadden haar polsstokspringen aan, wat toch niet meteen in het verlengde van gymnastiek ligt. “Nochtans komen de sporten op verschillende vlakken overeen. Je moet goed weten hoe je lichaam werkt, de nodige kracht hebben en mentaal sterk staan. Op een slechte dag lukt er weinig. De aanloop is het moeilijkste aspect van het polsstokspringen.” “Ik probeerde het uit bij atletiekclub RIAAC in Oudergem en was meteen overtuigd. En als ik iets doe, dan ga ik er voluit voor. Dus begon ik in 2008 dagelijks te pendelen naar Gent, waar de beste trainingsomstandigheden te vinden zijn in België.” Na amper vijf maanden trainen werd Henry al derde op het Belgisch kampioenschap. Sindsdien is ze zes keer vice-Belgisch kampioen geworden, zowel in- als outdoor. Af en toe trekt ze ook de landsgrenzen over om te gaan springen. “Onlangs heb ik mijn persoonlijke record scherper gesteld tot 4.11 meter, een centimetertje minder dan mijn grootste concurrente Fanny Smets. We trainen samen in Nederland, samen met de

Nederlandse top. Ik woon daar nu tijdens de week. Zes dagen per week training, waarvan vier keer twee per dag.” Alsof dat nog niet genoeg is, werkt Henry ook nog een master Sportmanagement af aan de IE Business School. Op vier weken op de Madrileense campus na werkt ze die studie op afstand af. De balans tussen lichamelijke en intellectuele inspanningen is belangrijk voor Henry – ze haalde eerder al haar bachelor in de rechten en diploma’s Angelsaksisch recht en sociale wetenschappen. Toch zal ze op een bepaald moment een keuze moeten maken, beseft ze. “Gelukkig heb ik ouders die me steunen, maar dit kan niet blijven duren. Als alles goed gaat, studeer ik in maart af,

“Is het mogelijk om Londen te halen? Ja, want ik wil het. Wordt het gemakkelijk? Nee” en dan is het tijd voor een keuze. Mijn zus is begonnen met het talentenagentschap Manashmint – misschien kan ik daar beginnen. Het ideaal zou zijn om mijn werk te combineren met sport op hoog niveau.” “Mijn volgende doelen? Belgisch kampioen worden, het minimum halen voor het EK (4.35 m), én uiteraard de Olympische Spelen. Dat blijft de grootste droom voor elke atleet. Dan moet ik voor juni of juli wel minstens 4.40 m springen om de B-limiet te halen, of tien centimeter meer voor de A-limiet, waarmee ik dan meteen zeker ben. Is het mogelijk om Londen te halen? Ja, want ik wil het. Ik geloof in mezelf en mijn coach zegt dat ik het talent heb. Wordt het gemakkelijk? Nee. Maar ik ga er voluit voor, en dan zien we wel.”

Tim Schoonjans

Banken trekken het veld in BRUSSEL – Met de herfst in het land trekken lopers het veld in. Ook het personeel van de banken. Bankiers halen geregeld even hun neus uit het geld om hun loopschoenen aan te trekken. Voor de gelegenheid mogen ze heel het gezin meebrengen. Naast wedstrijden op de piste wordt in het najaar steevast het veld opgezocht tijdens de Interbankenveldlopen van de Koninklijke Interbanken Sportunie. Daar maakten KBC, BNP Paribas Fortis en (buitenbeentje) MIVB vorig seizoen het toptrio uit. Individuele lopers mogen meedoen,

maar worden uiteraard niet in het bankenklassement opgenomen. De hoofdstad is elk seizoen wel een paar keer het strijdtoneel. Begin november organiseerde Dexia een cross in Evere. Op 10 december is het de beurt aan de Nationale Bank van België om in Koekelberg een cross te organiseren. Vanaf 10 uur komen zowel jong als oud er aan de bak. Volgend jaar halen Axa (Oudergem, 28 januari) en de MIVB (Haren, 11 februari) de bankencross ook nog naar de hoofdstad. Meer informatie over tijdstippen, plaats van afspraak en aanspreekpunten op www.kibsu-ursib-cross.be. TS

David Steegen Sport en cultuur De Darwin Range in Chileens Patagonië, Tordillo Range in Alaska, Wyoming’s Snake River Range, Aspen in Colorado, de Andes en de Kootenay Mountains, Revelstoke en Goat Range in Brits-Columbia: het is maar een greep uit de magische locaties die de Amerikaanse snowboarder Travis Rice samen met enkele andere snowboardhelden heeft proberen te temmen. Tweevoudig ‘Rider of the Year’ John Jackson, olympisch medaillewinnaar Scotty Lago, Mark Landvik, Nicolas Muller, DCP, Jake Blauvelt, Pat Moore en Jeremy Jones waren erbij: twee jaar lang hebben ze geprobeerd om de meest onherbergzame bergflanken te temmen. Een heroïsche poging om nieuwe skigebieden te ontdekken. The art of flight is een epische film geworden. Red Bull-sportdisciplines. Op verloren ogenblikken kijkt een mens weleens naar jonge gasten die torenhoog boven kliffen, bergflanken en andere avontuurlijke gebieden surfen en boarden. Dit is topsport. Al wie deze atleten niet voor vol aanziet, dwaalt. Travis Rice heeft nauwgezet aan zijn langspeelfilm gewerkt. Rice is een autoriteit in zijn discipline. Op dit ogenblik zijn hij en zijn kompanen te gast in Brussel om The art of flight voor te stellen. Het gezelschap zit halverwege de Europese premières. In München werd de zaal overspoeld door duizenden snowboardfans. Alsof Spielberg met Tintin op promotoer is. Ook Madrid, Oslo, Amsterdam, Londen, Warschau, Stockholm, Parijs en Moskou worden aangedaan. Het evenement wordt georganiseerd door een privéorganisatie. De documentaire wordt voorgesteld in het cultuurhuis Flagey, in Elsene. Niet in Kinepolis of in UGC De Brouckère, maar in het ‘artistieke’ Flagey. De keuze van de locatie is gedurfd. Snowboard hoort thuis op Eurosport of op Exqi Sport, thematische sportzenders.

The art of flight staat haaks op de traditionele filmkalender. Dangerous liaisons van Stephen Frears, het Braziliaanse Linha de passe en L’œuvre au noir van André Delvaux zijn top of the bill aan de Vijvers van Elsene. Sport en cultuur komen zelden samen, hoewel ze dezelfde missie hebben: mensen verenigen. Ik maak het elke dag mee. Profvoetballers van allerlei soorten, maten, gewichten en afkomsten werken dagelijks samen aan een hoger doel: samen presteren, winnen. Ziguy Badibanga is een Brusselse jongen die opgegroeid is in een moeilijke wijk, en zijn gezinssituatie is in niets te vergelijken met die van zijn generatiegenoot Dennis Praet, die uit de middenklasse komt, met een degelijke opvoeding en dito ouders. Toch delen beide raspaardjes hetzelfde talent, praten ze dezelfde voetbaltaal. Ondanks hun contrasterende sociale achtergrond. Mati Suarez, stervoetballer, is maar tot zijn twaalfde naar school geweest in Córdoba, Argentinië; Guillaume Gillet is regent Lichamelijk Opvoeding, en Sacha Kljestan is naar de universiteit geweest. Dat is cultuur: de menselijke mix die een hoger doel dient. De avant-première van The art of flight bewijst dat het kan. De broer van Kljestan, de Amerikaan van Royal Sporting Club Anderlecht, wil het evenement niet missen. Binnenkort kruipt Josse De Pauw in de huid van wijlen Raymond Goethals, de boeiende voetbaltrainer. We zullen De Pauw in februari en maart van volgend jaar bewonderen in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg. Brussel dicht stilaan de kloof tussen sport en cultuur. Goed zo. www.brusselnieuws.be/steegen David Steegen is persverantwoordelijke van voetbalclub RSC Anderlecht

ADVERTENTIE

Brussel investeert in topsporters BRUSSEL – Het proefproject Mini-ESA krijgt 150.000 euro van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ter ondersteuning van jonge topsporters. Het geld wordt toegekend aan de European Sports Academy (ESA). Die vzw heeft als doel stapsgewijs een Europese sportacademie op te richten in Brussel. Daar zouden Belgische en Europese topatleten al de nodige infrastructuur en omkadering krijgen om hun talent waar te maken. De eerste stap biedt nu

aan vijftien jongeren tussen zestien en achttien jaar in drie sporttakken (voetbal, basket, atletiek) de kans om door te stoten tot het hoogste niveau. Ze krijgen een indivi­dueel programma, vier jaar lang. Herman Van Holsbeeck van RSC Anderlecht, Jacques Ledure van de Belgian Lions en atletiektrainer Jacques Borlée dragen het project in samenwerking met het BOIC. Het RSCA-trainingscentrum in Neerpede zal het project huisvesten. Minstens twee derde van de sporters TS moet uit de hoofdstad komen.

DÉ WOON- EN INTERIEURBEURS 19-27 nov 2011 Brussels Expo

www.cocoon.be tickets online : - 2 €

BDW 1305 PAGINA 26 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

arsjes uit a k g ti r e e v t s a la b Greenpeace

n e e t e m l a a m e l l a Het begon Rogier, Jef Raven en Wannes gingen Stien (helemaal links) van Greenpeace interviewen. En ze wensen jullie als echte activisten ‘green peace’ toe!

TOT 1 9 3 AN

ZIE

R EE N V peace ): Hoe is Green Jef Raven (JR ontstaan? n boot! En gonnen met ee be is et H ): (S n Stie erden tegen sen die proteste met enkele men land voor de oeven op een ei pr rn ke ke lij ar boot is geva is mislukt, die an pl at D a. sk la kust van A eerste keer aar omdat het de M t. ak ra ge t oi er no en om ter n zo dapper war se en m e on w t was dat ge uden, kwam da iets tegen te ho om an ga te n! re ke plek peace was gebo kranten. Green verhaal in alle vandaan? mt jullie naam JR: En waar ko was het heel n de jaren 1970 va n gi be t he S: In tegelijk e te wensen en to ’ ce ea ‘p ar ka cool om el maken. Dat et je vingers te m n ke te es ed peaceeen vr die eerste Green op n se en m de deden ook ce’ toewenste, een van hen ‘pea en To ... en to boot et’s make it a d anders met: “L reageerde ieman

STICHELE

t spandoek we nog een groo en bb he ril ap In et en natuur. het Atomium, m hoogste bol van de n aa en ng de ha opge ze politici: ‘Stop odschap voor on een duidelijke bo energie!’ or hernieuwbare vo Ga e! gi er en kern NS © STIEN COE SSE

?” dan met dat geld ie ll ju en do at w e, anisatie e. Die milieu-org ef aan Greenpeac ac ge pe ro en eu re 0 G 10 n ik va “Als n Stien reid rter Rogier (9) aa n! Met een uitgeb de or w d er vi ge vroeg Zazie-repo en (12) en Rogier, jaar, en dat mag av tig R f er Je ve , 2) ar (1 ja s t di ne wordt ten Wan ze jonge journalis interview door on bijvoorbeeld.

DE

© SASKIA VANDER

VO O R I E

za

W

R• JAA BD

vrede we er een groene en at ‘L f: (o e” green peac woorden bij amen die twee kw Zo ’). en ak m van n goeie naam en ze meteen ee elkaar en hadd ens niet alleen e werken trouw W p. oe gr n hu voor nd vrede en a’s, maar ook ro d rond milieuthem en, gebeur t altij alles wat we do En g. in en ap ontw e manier. op een vreedzam ie dan op dit Wat doen jull Wan nes (W): al? moment voor tten, maar lijk samen te va ke ak m zo et ni S: Dat is aatverandering ggen dat de klim ze el w en nn ku we in Belg ië doen thema is. Hier jk ri ng la be el s. nu een he de kerncentrale ook veel tegen d tij e st at la re de de we n, onder an dat die dichtgaa Greenpeace w il En ook omdat el geld kosten. ve él hé ze t da om een groot n die centrales va l va af f ie ct g het radioa enkele oplossin t nu is er geen To . is em le m ob pr voor ens n zonder gevaar pe m du te l va om dat af

ijn mama, een vraag van m is et H ): (R r ie Rog je 100 euro ook weten. A ls maar ik w il het at dat geld dan peace, waar ga en re G n aa t ef ge

naar toe? ties mee betalen, nnen we onze ac ku r aa D t) ch (la ium. S: doek aan het Atom an sp t da or vo ld bijvoorbee illen van de t w ij geen geld w da en et w t oe m Je We kunnen en et van bedrijven. politiek en ook ni ften van heel veel ken dank zij de gi er w l ke en en ill w a. Zoals jouw mam gewone mensen.

n maken, is dat da s en zo die jullie tje er ld fo de al R: En m ijn mama? ook betaald door e, speciaal voor beeld ons magazin or jvo bi Of k. oo e ‘Blik vanger’ S: Ja, di en verschijnt (lees nd aa m ie dr de om kinderen, dat hiernaast). op, in Zuideer een klimaatt w er is rt ko en wereld R: Binn ders van de hele ei sl ng ri ge re p A fr ika, waaro de opwar m ing te denken hoe ze na om en m ko npeace ook samen aan. St uurt Gree ng ge te en nn ku van de aarde iemand? liste naar die onze bossen-specia S: Zeker, we st uren n bomen, in het e dat het kappen va lli ju n te is W . tie totale CO2conferen or een vijfde van de vo , eld be or jvo bi oet Amazonewoud het klimaat. Er m s heel slecht voor du is t Da t? rg op zo g te st pen. uitstoot en om de ontbossin m ko d or ko ak ed dringend een go feest en een jaar. Was er een tig er ve nu n aa W: Jullie best en megagrote taar t? nee. Maar we hebb geen taar t gezien, er hi b he ik ot h, bo Eu we S: n gloednieu deautje gegeven. Ee e is heel onszelf wel een ca bow Warrior III. Di in Ra de : en er vo hij heef t om ac tie mee te acht van de w ind, kr de op n re va n hij ka raken waar we milieuvriendelijk: nnen we overal ge ku zo En n. ile ze e gigantisch grot . ac tie w illen voeren

helpen? eren Greenpeace g niet, daar zijn R: Kun nen kind et ons, dat kan no m en er vo an ga kenen en S: Tuurlijk! Ac tie een petitie onderte ee m n ka je r aa M or. s. En belang rijk: jullie nog te jong vo bent met onze ac tie ns ee t he je t da lf daardoor zeggen den. Je kan ook ze je ouders en je vrien et m , en at ring pr de er an ov aatver je kan er e leven, om de klim ks lij ge da je in en je dingen verander akelen telkens als eld het licht uitsch be or jvo bi n: tips’. ope op ‘ec zulke mee te st nd je wel meer van vi e sit ze on Op t. de kamer uitgaa il maken! en ook een versch Kleine dingen kunn eenpeacekids.nl is ce.be. Ook ww w.gr ea np ee gr w. ww ar llen dat je er zelfs Surf dus eens na annes wist te verte W e. sit te an ss re te een leuke en in kan spelen. grappige spelletjes

Idulfania door Brecht Evens

BLIKVANGER

RDENS

DOOR PATRICK JO

[ SORRY ] SNORR

boot...

Y?

BDW 1305 PAGINA 27 - DONDERDAG 24 NOVEMBER 2011

naar t is k p e e z n e e In Zuid-Afrika

r is het de met 9 decembe en t to r be m ve Van 28 no je meer in het : daarover lees op tt aa im kl 17de hoofdartikel. in Durban, een t dit keer plaats nd vi op tt aa im kl De Br ussel en afstand tussen e D a. ik fr -A id stad in Zu er. Op zaterdag 10.000 kilomet gt aa dr be n ba Dur te helpen om die afstand en er ob pr t, ef ge imaat eestappen, dan al w ie om het kl drie kilometer m of 3 december gaat ee tw n, éé genoeg mensen overbr uggen. Als , -Afrika. beuren. Te voet er moeite in Zuid nd zo ze n elijke manier ge ke ra nd ge rie tv aa im at kl ga ce die tocht op een epkist? Greenpea Nat uurlijk moet m niet in een ze ro aa w f O .. s. lit et onze po ici een of op de fi Flintstones: om de op rolschaatsen n va en ag w r onze atie met een trap en te nemen waa ng si is sl be naar de manifest ijk el eind om in Durban nu duw tje te geven n wordt. planeet beter va aatcoalitie.be je op w w w.klim nd vi l se us Br leuke optocht in Meer over deze /nl/Durban-NL. ace.org/belgium pe en re .g w w w of

zine KIDS!, een maga van Greenpeace pitein et de piepjonge ka Een interv iew m t Warrior III, of he van de Rainbow de ac tievoerder op dagboek van een Noordpool... time to T-shir t met ‘No Een quiz om een innen... waste’ erop te w zzels... Spelletjes en pu eace, een azine van Greenp ag -m ! ds Ki t he aal in Je vindt het allem ten. nge sy mpathisan jo tijdschrift voor naam en adres n mailtje met je ee n da r uu St ontvangen? het elke drie Wil je het thuis rg. Dan krijg je .o ce ea np ee gr be@ naar donateurs. . in je brievenbus maanden gratis