BDW - editie 1293 by brusselnieuws.be (archief)

dez mona goes opera op het klarafestival En ook: Joost Swarte, Design September, Marni Jazz.

01 09 11

AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X P303153

Gluren bij de buren

Hamburg verzoent economie en ecologie Brussel is kandidaat-Europese Groene Hoofdstad 2014, een prestigieus label dat de EU dit jaar toekende aan Hamburg. Wij namen trein en vouwfiets naar de Hanzestad en zagen hoe Hamburg alles op alles zet om de klimaatverandering een halt toe te roepen. Lees p. 4-5-6 in deze krant

Urban feeling op City Parade SCHAARBEEK – De deel nemers aan de City Para de van afgelopen zaterdag waren naar verluidt erg in hun nopjes met de urban feeling van het nieuwe parcours door de Noordwijk, van het Noordsta tion tot Thurn & Taxis. Daar vond de Closing Party plaats. Aan de optocht namen volgens de politie ‘maar’ 15.000 deel nemers deel, volgens de or ganisatoren waren er 65.000 technoliefhebbers. Grote pro blemen waren er niet, 21 feest vierders werden aangehouden en zeventien moesten voor ver zorging naar het ziekenhuis. Wel blijft de discussie woeden of een luidruchtig evenement als de City Parade in een stads centrum moet plaatsvinden. Op de foto rijdt een praalwagen langs de Belgacom-torens op de Albert II-laan. © BART DEWAELE

N ER J I Z E

ADVERTENTIE

De VGC is verhuisd. Zie bladzijde 9.

N° 1293 VAN 1 TOT 8 SEPTEMBER ¦ WEEK 35: WEEKBLAD, EEN UITGAVE VAN VZW BRUSSEL DEZE WEEK, FLAGEYPLEIN 18, 1050 ELSENE, REDACTIE: 02-226.45.40, ABONNEMENTEN: 02-226.45.45, FAX: 02-226.45.69, E-MAIL: INFO@BDW.BE

BDW 1293 PAGINA 2 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

IN MEMORIAM © SASKIA VANDERSTICHELE

Museumcoryfee Eliane De Wilde (1938-2011) BRUSSEL – Eliane De Wilde is niet meer. De vrouw die met haar expositietrilogie Delvaux (1997), Magritte (1998) en Ensor (1999) de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB) op de toeristische kaart zette, overleed op 20 augustus op 73-jarige leeftijd. Ze werd in intieme kring verast. De Wilde ging in 2003 met pensioen als hoofdconservator (vanaf 1989) van het (toen) vierdelige museum dat het Museum voor Oude Kunst, dat voor Moderne Kunst, het Meunier- en Wiertzmuseum omvatte. Ze bleef nog enkele jaren extern actief, onder meer als juryvoorzitter van de Museumprijs. Op haar 25ste begon De Wilde als ‘tijdelijk medewerker’ bij de KMSKB; ze was doctor in de Archeologie van het Midden-Oosten (UGent). Na haar benoeming bij de federale wetenschappelijke instelling legde ze zich hoofdzakelijk toe op het wetenschappelijk en curatorieel werk rond oude tekeningen. Als hoofdconservator ging haar aandacht naar het verwerven van historische kwaliteitswerken. In bijna een kwarteeuw sleepte ze 1.179 werken binnen, inclusief het legaat-Goldschmidt. De (door haar voorganger) gemiste kans om Ensors ‘De intrede van Christus in Brussel in 1889’ binnen te halen (1987), zou ze nooit verteren. Wat de collectie interessant aanvulde, waren haar aankopen van Vercruysse, Rombauts, Mees en Ann Veronica Janssens, naast Panamarenko en Broodthaers, en – voor mondialere interesse – een Pieter Brueghel de Jonge, in 1999 gekocht voor dik 3 miljoen euro. Af en toe baarde De Wilde opzien omdat ze de KMSKB uit hun stoffige jasje wou. Daarbij hoorde een nieuwe sculpturenzaal, met ingang langs de beeldentuin. Of de legendarische Delvaux-, Magritte- en Ensor-tentoonstellingen, waarna de kater volgde: er kwam geen vervolg, de overheidsportemonnee was leeg. Oplossingen had De Wilde anders genoeg in het hoofd. Toen we haar bij de voorstelling van de nieuwe personeelsuniformen, ontworpen door hofleverancier Edouard Vermeulen (Natan), erop attent maakten dat de vrouwelijke suppoosten in hun ensemble geen zakje hadden om hun mobieltje weg te steken, antwoordde ze prompt: “Ik span mijn gsm tussen mijn rok.” JMB

Uitgelicht > Overeenkomst tussen Roma en Etterbeek loopt ten einde

‘ Hier dient het OCMW niet voor’ ETTERBEEK – Sinds midden juli heeft de gemeente Etterbeek zestig Roma uit Slovakije en Tsjechië opgevangen in een OCMW-gebouw. Uitzetting dreigt omdat de gemeente niet bevoegd is om dat te doen. “Mochten we dat wel doen, dan dreigt de normale werking van ons OCMW in het gedrang te komen.”

ls u dit leest, wordt er normaal gezien begonnen met de ontruiming van een zaal gelegen in de Kazernenlaan. Zestig zigeuners huizen er sinds juli, maar de overeenkomst die ze toen met de gemeente sloten, loopt bij het ter perse gaan af. Wat er daarna met de zestig mensen, onder wie veertig kinderen, zal gebeuren, is niet duidelijk. “Ik weet het ook niet,” zegt burgemeester Vincent De Wolf (MR). Op een persconferentie dinsdag benadrukte De Wolf dat de situatie prangend is. Hij richtte zich tot de federale overheid, die volgens hem volledig bevoegd is om zulke hulpbehoevenden op te vangen. “Etter-

beek heeft gedaan wat het kon, om humanitaire redenen. We hebben medische hulp geboden, we hebben voor tijdelijke opvang gezorgd.” Zijn OCMW-voorzitter Jean Laurent (MR) voegde daaraan toe dat sociale werkers in alle objectiviteit ook iedere Rom persoonlijk hebben gesproken om hun situatie in te schatten. “Dat is ons toegestaan, want het is medische hulp. Maar je kunt van ons en van ons OCMW niet verwachten dat we die mensen gaan begeleiden in hun zoektocht naar werk en een woning. De normale werking van onze dienst zou daarmee in het gedrang komen.” Laurent benadrukt dat zulke sociale hulp, en opvang op de langere termijn, taken

zijn voor Fedasil, het federale orgaan voor de opvang van asielzoekers. Dat klopt niet echt. Roma uit Slovakije en Tsjechië zijn burgers van Europese lidstaten, van Schengenlanden, en kunnen hier dus niet illegaal verblijven. Binnen Europa mogen ze vrij rondreizen en zonder arbeidersvergunning werken en wonen in België, zelfs bij gebrek aan economische middelen. “In geen geval zou een gebrek aan economische middelen de automatische verwijdering van EU-burgers rechtvaardigen,” stelde het Europees parlement nadat Frankrijk in 2010 Roma het land uit had gezet. “EU-burgers zijn ook niet onze bevoegdheid,” zegt Mieke Candaele, de woordvoerster van Fedasil.

Afhankelijk Op de persconferentie die Etterbeek afgelopen dinsdag bijeenriep, ontspon zich een discussie over het al dan niet legale statuut van de aanwezige Roma. Een op bezoek zijnde

gemeentewerker uit Sint-Joost hield vol dat ze wel degelijk illegaal in het land verblijven, terwijl Romaspecialist Koen Geurts van het in-

“ Niet alle opvang kan door de samenleving verzorgd worden”

tegratiecentrum Foyer zei dat die mensen wel degelijk legaal in het land verblijven. Hij riep op om de cirkel van afhankelijkheid te doorbreken: “Vaak merken we dat er bij een bepaalde groep Roma een afhankelijkheid groeit om hulp te krijgen. Terwijl je net op de integratie

DE WEEK IN BEELD DOOR BART DEWAELE

Voor het Theaterfestival speelde Studio Orka, tussen de plensbuien door, Warmoes in de volkstuintjes aan de Drogenbossesteenweg. Het duurde niet lang voor de Voorzitter (in beige short), Sandra, rioolontstopper Fred en struiksoldaat Selle onze fotograaf gespot hadden en hem mee in het verhaal trokken, alsof het zo in het script stond.

WEEKOVERZICHT

BDW 1293 PAGINA 3 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

WOENSDAG 24 AUGUSTUS Moslimexecutieve in nood. De Executieve van Moslims in België, het officiële orgaan van de islam, zit in een juridisch vacuüm. Chronisch geldgebrek maakt dat de dienst nagenoeg niet meer kan functioneren. De Executieve ontvangt geen subsidie meer omdat ze intern verdeeld is door een nieuwe structuur voor de toekomst. Luchthaven controleert strenger. Vanaf volgend jaar controleert Brussels Airport risicoprofielen. Reizigers uit bepaalde landen of regio’s kunnen daarbij strenger gecontroleerd worden. Het ‘risicoprofiel’ komt tot stand door informatie van inlichtingendiensten. Er zou wel nooit op basis van afkomst of ras alleen gecontroleerd worden, meldt de federale overheid.

DONDERDAG 25 AUGUSTUS Nieuwe woningen in centrum. Boven de Sint-Honorédoorgang ruimen kantoren plaats voor een honderdtal appartementen. De plannen bestaan al enkele jaren en zijn van de hand van Crepain Binst. Volgens de nieuwe eigenaar, een privébedrijf gespecialiseerd in residentieel vastgoed, kunnen de plannen nog wel wijzigen. De handelsruimten in de doorgang zijn aan andere privé-ontwikkelaars verkocht. De Sint-Honorédoorgang verbindt de Kiekenmarkt met de Kleerkopersstraat.

Op 31 juli loopt de ‘huurovereenkomst’ voor deze zaal aan de Kazernenlaan af. Bewoners wilden onder geen beding niet op de foto.

moet werken door scholing, bijvoorbeeld. Want Roma die hier aankomen, zijn over het algemeen weinig tot niet geschoold.” Geurts zegt ook dat de groep waarmee Etterbeek te maken heeft, al een heel traject in België achter de rug heeft. “Het is niet zo dat deze mensen net zijn aangekomen in het Noordstation. Kunnen we ons niet afvragen wat onze samenleving hun te bieden heeft? Ze zijn hier al lang. Laten we eerlijk zijn: niet alle opvang kan door de samenleving

“ “ HET WOORD

worden verzorgd. Het risico op afhankelijkheid is te reëel. Er is weinig dwang om werk te zoeken, en omdat er geen vaste verblijfplaats is, is werk zoeken sowieso onmogelijk.” Het was een warrige discussie. De boodschap raakte verscholen achter een discussie over het lot van de Roma in Europa. “Er is discriminatie in de nieuwe lidstaten van de Europese Unie, en daardoor vluchten Roma naar waar het volgens hen beter is,” vertelde een getuige van Roma-origine. Een andere ge-

tuige vond dat de Oost- en CentraalEuropese landen van herkomst hun plichten nu maar eens moesten nakomen. De groep Roma in Etterbeek spant volgens de geruchten een procedure aan tegen de gemeente Etterbeek omdat verdere hulp uitblijft. Dat doet in Etterbeek wenkbrauwen fronsen, want men heeft er voor tijdelijke hulp gezorgd. Misschien daarom de verwarring over de rol van de federale overheid? Christophe Degreef

Het onveranderd laten van het huidige Brussel-Halle-Vilvoorde is mateloos veel gunstiger voor Vlaanderen dan het voorstel van Di Rupo.” De Gravensteengroep heeft de nota-Di Rupo geanalyseerd en ziet in het voorstel tot splitsing van B-H-V meer na- dan voordelen voor Vlaanderen (in De Standaard).

Hier doen we dat zo.” Antwoord van de politie van Jette nadat publicist Guido Fonteyn had gevraagd waarom hij een Franstalig document kreeg voor de hernieuwing van zijn verloren identiteitskaart (blog op de website van Le Vif).

Kettingrukker

In van Dale, het groot woordenboek van de Nederlandse taal, gaat u het woord kettingrukker niet vinden. Om uw vermoedens te checken moet u naar ‘het woordenboek van de 21ste eeuw’ (op neologismen.nl). Kettingrukker blijkt twee betekenissen te hebben: ‘(1) verslaafde onanant die als een kettingroker door het leven gaat, maar dan dus rukkend; (2) rotjongen die arme vrouwtjes de ketting van de nek rukt. Komt door de hoge goudprijs.’ Wij willen u vandaag niet onderhouden over de onschuldige

onanant, maar over het misdadige exemplaar. Kettingrukken blijkt in de zone West (Molenbeek, Ganshoren, Jette, Berchem en Koekelberg) de jongste maanden een echte plaag. In zes maanden telde de politie tweehonderd gevallen van kettingrukken. De politie vraagt een wet om het kettingrukken tegen te gaan. Schroot verhandelen, bijvoorbeeld, kan niet zonder identificatie; het zou dus logisch zijn als ook goud verkopen alleen met DV identiteitskaart in de hand kon.

Nog 309 asielzoekers op hotel. Begin juli verbleven nog 309 asielzoekers in hotels, schrijft De Tijd. De cijfers komen van het kabinet van staatssecretaris Philippe Courard (PS) en werden opgevraagd door kamerlid Sarah Smeyers (N-VA). De vluchtelingen zitten verspreid over negen Brusselse hotels. Een jaar geleden waren het er nog duizend.

VRIJDAG 26 AUGUSTUS HEVIG ONWEER. Een stevig onweer stuurt auto-, trein- en vliegverkeer in en om Brussel in de war. In enkele lagergelegen gemeenten is er opnieuw wateroverlast.

ZATERDAG 27 AUGUSTUS CITY PARADE BEKOORT MATIG. Er komen minder fuivers dan verwacht af op de elfde City Parade. Volgens de politie zijn het er vijftienduizend, de organisatoren claimen vier keer meer. Het traject begint aan het Noordstation en eindigt op de site van Thurn & Taxis. Vorig jaar wist het festival, toen nog op de Heizel, naar eigen zeggen honderdduizend mensen te lokken. BIJNA DRIEHONDERD HARDRIJDERS. De politiezone controleert in een industriezone in Anderlecht 2.457 bestuurders. 290 onder hen rijden te snel. Agressie in stadscentrum. Op de Lemonnierlaan worden twee vrouwen het slachtoffer van gratuit geweld. Het koppel loopt hand in hand over straat wanneer een man hen aanvalt. Er wordt gedacht aan homofobie. De aanval gebeurt op klaarlichte dag.

ZONDAG 28 AUGUSTUS WERKONDERBREKING BIJ FLIGHTCARE. Uit protest tegen een personeelstekort leggen werknemers bij bagageafhandelaar Flightcare op Brussels Airport het werk tijdelijk neer. In juli nog werd een staking afgewend na beloften aan het personeel.

MAANDAG 29 AUGUSTUS BESLISSING HAVENLAAN UITGESTELD. Pas op 1 september beslist de Brusselse regering definitief over een eventuele heraanleg van de Havenlaan. De heraanleg wordt gecontesteerd door een buurtcomité dat vreest dat de plannen nog te veel op gemotoriseerd verkeer ingesteld zijn. Ook pleit het comité voor het behoud van de platanen. Minister van Vervoer Brigitte Grouwels (CD&V) wil vasthouden aan de huidige plannen.

DINSDAG 30 AUGUSTUS Etterbeek: ‘fedasil aan zet’. Het gemeentebestuur van Etterbeek roept de federale overheid op haar werk te doen. Aanleiding is de uitzetting van zestig Roma uit een gebouw van de gemeente. De gemeente heeft gedaan wat binnen haar bevoegdheden ligt, benadrukt OCMWvoorzitter Jean Laurent. BRONS VOOR BORLÉE. Op het WK atletiek in het Zuid-Koreaanse Daegu pakt de Woluwenaar Kevin Borlée brons in de finale van de 400 meter. Zijn broer Jonathan finisht als vijfde. Samengesteld door Christophe Degreef

MEER NIEUWS DE HELE WEEK ROND OP

BDW 1293 PAGINA 4 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

ONDERTUSSEN IN HAMBURG, EUROPA’S GROENE HOOFDSTAD 2011 © IBA HAMBURG

Als het zeepeil stijgt, is het gedaan met Hamburg als economische motor van Duitsland. De inwoners zijn dan ook makkelijk te bewegen tot ‘groene’ ingrepen.

Reportage > Hoe Hanzestad Hamburg economie en ecologie verzoent

‘Een duurzaam beleid is hier de gewoonste zaak’ HAMBURG – De toekomst is aan de steden. Dat heeft de Duitse stadstaat Hamburg goed begrepen. Hier wordt volop ingezet op duurzaamheid. De Hanzestad haalde zo de benijdenswaardige titel van Europese Groene Hoofdstad 2011 binnen. Tot haar eigen grote verbazing.

amburg telt 1,7 miljoen inwoners, is een van de rijkste deelstaten van Duitsland en heeft de tweede grootste zeehaven van Europa, na Rotterdam en vóór Antwerpen. Het is ook de thuisbasis van Airbus en is belangrijk voor petrochemie en koperindustrie. Het is ook een stad met een rijke geschiedenis, die niet voor niets officieel nog altijd Vrije Hanzestad Hamburg heet. Dat Hamburg welvarend is, mag

blijken uit de somptueuze witte villa’s in de buitenwijken. Bij voorkeur rond het water, van de Alstersee in het oosten tot Blankenese in het westen, waar prachtig gerestaureerde art-nouveauvilla’s elkaar opvolgen aan de oevers van de Elbe. De inwoners van Hamburg blijven er bescheiden bij. Ze lopen niet de koop met hun succesverhaal. Dat mag ook blijken uit de kandidaatstelling als Europese Groene Hoofdstad 2011, een initiatief van de Europese

Unie. “Eerlijk, we namen deel om eens te kijken hoe andere steden omgaan met klimaatopwarming en duurzame ontwikkeling. We waren vooral op zoek naar best practice en waren dan ook hoogst verrast toen bleek dat we er zelf als beste uitkwamen,” zegt Jennifer Wesche van Stadsontwikkeling Hamburg. Bij de haven, bij de bedrijven, bij de nieuwe stadswijk HafenCity (zie p. 6), bij de mensen op straat, overal valt te horen dat Hamburg Europa

niet nodig heeft om een energieen klimaatpolitiek te voeren. Dat komt ook omdat Hamburg er alle belang bij om op leefmilieu in te zetten. De winter van 1962 staat in het geheugen van de Hamburgers gegrift. Toen trad de Elbe uit haar oevers. Daarbij kwamen meer dan driehonderd mensen om het leven, tienduizenden werden dakloos. De klimaatopwarming en de stijging van het zeepeil hangen meer dan ooit als een zwaard van Damocles boven de rijke Hanzestad. Als het zeepeil stijgt, dan is het gedaan met Hamburg als economische motor van Duitsland. Het verklaart waarom de inwoners makkelijk te motiveren zijn om in-

spanningen te leveren om bijvoorbeeld de CO2-uitstoot te verminderen. Dat, en het feit dat Hamburg ook de centen heeft om te investeren in nieuwe technologie, zorgen voor een mooi staaltje van ecopolitiek in het voor het overige vrij conservatieve Hamburg. “Ons uitgangspunt is: Hamburg is Europa in een notendop,” vertelt Wesche. “Oké, we hebben geen last van woestijnvorming, Hamburg is een echte waterstad, maar voor alles wat draait rond energie, brownﬁelds, CO2-uitstoot en afvalproblematiek: waar Hamburg mee geconfronteerd wordt, daar is heel Europa mee bezig. We willen laten zien dat oplossingen mogelijk zijn. Hamburg

BDW 1293 PAGINA 5 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Interessant is hoe de Haven, de grootste economische sector in Hamburg, goed voor 150.000 directe en indirecte banen, omgaat met haar Umwelt. “Leefmilieu is iets waar de Haven, een overheidsbedrijf, al jaren aandacht aan besteedt,” zegt Karin Lengenfelder van de Havenautoriteit. “Het is begonnen met de bestrijding van lawaaioverlast. Dat moest wel. In geen enkele andere stad is een zeehaven zo met de stad verweven als in Hamburg. We hebben geluidskaarten opgesteld, we overleggen met de buurt. We hebben ook een methode

Niet autoluw De residentiële sector blijft een teer punt. “Het aandeel huurders ligt hier hoog,” zegt Wesche. “Dat maakt investeren in energiezuinige woningen niet zo makkelijk. Als de eigenaars toch investeren, dan gaan de huurprijzen omhoog. Dit is een

“Hamburg bewijst dat economische groei niet automatisch samengaat met een stijging van de CO2uitstoot” ontwikkeld om containers op een stille manier te stapelen. Daar zijn we best fier op.” Na het geluid nam de Haven zich voor om andere emissies aan te pakken. Dat loopt niet altijd van een leien dakje. “Bodemverontreiniging is lastig omdat het grensoverschrijdend is,” zegt Lengenfelder. “We kampen met vervuiling door de Tsjechische industrie, waardoor zware metalen zich hier in de Elbe afzetten.” Toch wordt er flink ingezet op bodemsanering. Hamburg wil de Elbe zo snel mogelijk schoon krijgen. Havenbedrijven en zeeschepen worden intussen gevraagd de CO2-uitstoot te verminderen, en met succes. De twaalf grootste bedrijven in Hamburg hebben zich voorgenomen om tussen 2007 en 2012 vijfhonderdduizend ton CO2 minder uit te stoten. Ze zitten nu al aan 350.000 ton minder. De vraag is of de bedrijven wel gediend zijn met extra regels die hun economische expansie aan banden kunnen leggen. Lengenfelder: “Havenbedrijven gaan over het algemeen wel mee in het duurzaamheidsverhaal. Grote bedrijven hebben meestal een eigen milieubeschermingsprogramma. Het idee heerst dat er iets moet gebeuren. Bedrijven weten dat als ze hier zaken willen doen, ze ook hun steentje moeten bijdragen.” De havenautoriteiten werken ook zelf maatregelen uit. Door innovatie, bijvoorbeeld. Zo is er een proefproject om op een ecologisch verantwoorde manier, met geothermie, de treinsporen te ontvriezen in de winter. Daarnaast heeft de Haven samen met de grote noordelijke zeehavens (Rotterdam, Amsterdam) een milieu-index opgesteld. Schepen die voldoende hoog scoren, krijgen een korting op de havenrechten. “Dat begint goed te werken,” zegt Lengenfelder. “Ook Aziatische havens raken geïnteresseerd.”

echte uitdaging, maar met federale premies zullen we ook daar vooruitgang boeken. We kunnen er niet onderuit.” We rijden met een plooifietsje door Hamburg en het havengebied. De Haven heeft een eerste aanzet gegeven tot fietspaden en fietsroutes. Speciaal voor het Europees jaar werd zelfs een fietstocht uitgestippeld. Maar het blijft een unheimlich gebied waar de vrachtwagens een na een voorbijdenderen. Heel wat havenarbeiders nemen de auto naar het werk, en dat zorgt voor files tijdens de spits. Mobiliteit blijkt tijdens ons bezoek een zwakker punt in het verhaal van Eco Capital Hamburg. Het openbaar vervoer is efficiënt, maar staat maar voor een bescheiden twintig procent van het woon-werkverkeer. De binnenstad is overgeleverd aan autoverkeer; fietspaden worden slechts schoorvoetend aangelegd. Wesche: “Klopt. Er is een debat geweest over een autoluwe binnenstad, maar daar zag de – machtige – Kamer van Koophandel geen brood in. Het idee dat fiets en openbaar vervoer voorrang moeten krijgen op de openbare weg, slaat hier moeilijk aan.” Er waren ook plannen voor een nieuwe tramlijn, maar die is door de nieuwe socialistische meerderheid geschrapt. Als compensatie komen er tegen 2022 CO2-neutrale bussen. Over enkele maanden is Hamburg Europese ecohoofdstad af. Hamburg zal blijven investeren in duurzaamheid, gelooft Jennifer Wesche. “Al was het maar omdat het voor steden bij uitstek interessant is om de CO2-uitstoot aan te pakken. In een compacte stad is het eenvoudiger om mensen bewust te maken en een gedragsverandering tot stand te brengen. Vergeet niet dat over afzienbare tijd de helft van de aardbewoners in steden woont.”

Steven Van Garsse

Stedenbouw > Wilhelmsburg, stadsvernieuwing op het Elbe-eiland

Arme wijk wordt passiefdorp Hamburg is als middeleeuws handelsstadje aan de Elbe uitgegroeid tot een uitgestrekt verstedelijkt gebied. Die urban sprawl heeft zich bijna uitsluitend in noordelijke richting ingezet, weg van de Elbe. De stad wil nu graag de ‘Sprung über die Elbe’ maken, dichter bij de stad. Aan de overkant van de Elbe, achter het havengebied, wonen al wel degelijk mensen. Daar ligt namelijk Wilhelmsburg, een wijk op het Elbe-eiland waar de meeste rijke Hamburgers nog nooit een voet hebben gezet. Het was ons voorgesteld als een achtergesteld en arm gebied, maar dat blijkt wel mee te vallen. Villaatjes van de lagere middenklasse wisselen af met troosteloze sociale blokken uit de jaren 1970, maar in Brussel zijn we wel wat gewoon. Op het centrale pleintje is het wel een beetje ongezellig. We lopen er een boerka tegen het lijf. Het contrast met het welvarende stadscentrum van Hamburg is groot. De stad werkt hard aan de herinrichting van het gebied. Het wordt doormidden gesneden door autosnelwegen en spoorwegen. Het zijn lelijke littekens in het stadsweefsel. Hamburg wil die weginfrastuctuur op een slimme manier bundelen om de wijk opnieuw wat ademruimte te geven. Nogal wat bewoners moeten er niet van weten, zoals blijkt uit affiches langs de weg. Elke verandering lokt nu eenmaal protest uit. Maar wij kunnen niet klagen. De bewoners zijn erg vriendelijk. Soms wat té. Als ik de kaart bekijk, komen ze al aangesneld, terwijl ik gewoon probeer te begrijpen hoe de stadsplanners te werk zullen gaan. Er staat al veel in de steigers. Zo wordt volop gewerkt aan een groot stadspark waar een internationale tuinexhibitie zal plaatsvinden – Duitsers zijn dol op tuintentoonstellingen. Er worden ook volop passiefwoningen en nieuwe scholen gebouwd, en een deel van de administratie van Hamburg zal er zich vestigen in een spectaculair kantoorgebouw. Een oud vrouwtje met kromme vingers spreekt me aan. Dat het Elbe-eiland het grootste overstromingsgebied in Europa is. Dat het ooit nog eigendom was van adellijke families. “Je bent niet van hier, hé?” vraagt ze nog. En ze gaat weer verder. Ik wil ook een natuurreservaat bezoeken en rijd met mijn plooifietsje naar het zuiden van het eiland, waar zich Heuckenlock bevindt, een van de talrijke groene gebieden rond Hamburg. Het ligt achter een dijk

Stil stapelen

Hamburg wil tegen 2020 veertig procent minder CO2 uitstoten, tegen 2050 zelfs tachtig procent. Na de val van de Berlijnse Muur nam de economie in Hamburg een hoge vlucht. Toch kon de CO2-uitstoot naar beneden worden gehaald, nu al met vijftien procent. Het is volgens de Hanzestad het beste bewijs dat economische groei hand in hand kan gaan met een daling van de uitstoot.

De centrale Berta-Kröger-Platz: nu nog troosteloos, straks het kloppende hart van een volledig vernieuwde wijk? © STEVEN VAN GARSSE

moet een beetje een Europees laboratorium zijn.”

Hamburg organiseert tussen nu en 2013 een internationale bouwtentoonstelling. Een ideetje voor Brussel?

waar schapen grazen. We zijn vijftien kilometer van Hamburgcentrum en we wanen ons in de Hollandse polders. Het natuurreservaat heeft hectaren aan rietvelden. De zeldzame buidelmees broedt er. Maar ik zie ook plastic flessen drijven tussen het riet, en olievlekken op het wateroppervlak. Wat zouden ze daarvan vinden bij de Europese Commissie? Langs de dijk staan bordjes: verzamelpunten voor bewoners als het gebied overstroomt.

Zestig projecten Het Elbe-eiland is ook de thuisbasis van de Internationale Bauausstellung Hamburg (IBA), die tot in 2013 duurt. Internationale bouwtentoonstellingen hebben in het verleden al bewezen dat ze steden een nieuwe impuls kunnen geven. Al in de negentiende eeuw vonden er plaats. Misschien een ideetje voor Brussel? Met IBA Hamburg laten architecten hun verbeelding de vrije loop om van Wilhemsburg een complete lage-emissiewijk te maken.

Het resulteert in zestig grote en kleine projecten waar de ambitie en creativiteit van afspatten. Tegen 2050 zou de wijk CO2-vrij moeten zijn. Dat kan door klei ne energiecentrales op warmtekracht aan elkaar te koppelen en door bij nieuwbouw zwaar in te zetten op energie-efficiëntie en isolatie. Er is ook de Energieberg, een soort Teletubbieheuvel met wind molens en zonnecellen. Het is een voorbeeld van hoe een heuse milieuramp wordt omgetoverd tot een unieke kans voor de toekomst. Het was jarenlang een enorm stort, bleek in de jaren 1990 lek. Dioxine sijpelde in het oppervlaktewater. De berg werd ingepakt, de sijpelingen worden nu opgevangen. De heuvel heeft een extra laag grond gekregen en is met gras begroeid. Bovenop staan vier windmolens te draaien, genoeg om elektriciteit te leveren aan 2.500 gezinnen. SVG www.iba-hamburg.de

BDW 1293 PAGINA 6 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

ONDERTUSSEN IN HAMBURG, EUROPA’S GROENE HOOFDSTAD 2011 © STEVEN VAN GARSSE

HafenCity in Hamburg, tien minuten wandelen van het stadhuis: een walhalla van hedendaagse architectuur.

Stedenbouw > HafenCity, ecowijk in de dokken van oud havengebied

Niet alleen denken, ook doen HAMBURG – Een echte toeristische attractiepool zal Hamburg niet snel worden, daarvoor zijn er te weinig culturele toppers. Maar wie geïnteresseerd is in architectuur, moet beslist eens naar HafenCity, de grootste binnenstadsontwikkeling in Europa.

afenCity wil bewoners opnieuw naar het centrum brengen. Het echte hart van de stad (Altstadt en Neustadt samen) heeft maar veertienduizend inwoners. Met de ontwikkeling van HafenCity kan dat aantal in twee decennia bijna verdubbelen. En dat is precies wat Hamburg wil. Densificatie noemen experts het. HafenCity is in die zin een ecologisch statement op zich. In 2000 kwam de Hanzestad met een masterplan om een heel nieuwe ecowijk op te trekken op een haventerrein achter Speicherstadt, de oude bakstenen warenhuizen die de grens vormden van de oude stad. “Ik herinner me het gebied nog goed,” zegt Franka Kuehn, onze gids door HafenCity. “Het was een plek

waar je vooral niet wou komen.” De Haven was bereid het terrein op te offeren. Met de ontwikkeling van een internationale zeehaven was het havengebied, zo dicht bij de stad, in onbruikbaar geraakt. Het stadsbureau HafenCity kreeg het project in handen, maakte plannen en bracht kavels op de markt. Tien jaar later is zowat de helft bebouwd. De komende tien jaar wordt het oostelijke deel aangepakt. De snelheid van de bouw heeft ook Kuehn met verstomming geslagen. “Ik ben zelf van Berlijn. Daar worden veel praatjes gemaakt en plannen opgesteld, maar de uitvoering laat vaak heel lang op zich wachten.” Niet zo in Hamburg. De kandidaten met de beste projecten mogen bouwen. Ze moeten

voldoen aan strenge normen inzake energieverbruik. Maar dat schrikt investeerders niet af. De privésector heeft al zeven miljard euro geïnvesteerd. Hamburg zelf telde twee miljard neer voor de aankoop van het havengebied, maar is dat nu aan het verzilveren zodat HafenCity nagenoeg budgetneutraal is. We wandelen door de wijk en zien stuk voor stuk prachtige staaltjes van hedendaagse architectuur. De stadsplanners van HafenCity hebben de oude dokken behouden, waardoor er overal water aanwezig is. De openbare ruimte is royaal aangelegd. Er is gedacht aan een goeie mix van horeca, kantoren en woningen. En met de bouw van een nieuwe concertzaal, de nu al beroemde Elbphilharmonie, komt er

ook plaats voor cultuur. En verder: geen shopping malls, zodat de kleinhandel alle kansen krijgt. Opmerkelijk: er is meteen beslist om het hele gebied acht meter op te hogen. HafenCity houdt rekening met een stijging van het zeepeil tussen tachtig centimeter en twee meter. De ophoging geeft een interessant samenspel van hoge (veilige) en lage (overstroombare) promenades. In de plinten van de gebouwen zit horeca.

Bij hoogtij sluiten die de raamdeuren, zodat het water niet binnenkan. HafenCity viel meteen in de smaak bij grote bedrijven en organisaties. Der Spiegel trok ernaartoe, Greenpeace is er aan het bouwen en Unilever zette een spectaculair gebouw neer. Het is de plek waar cruises aanmeren. Goed gezien van Unilever: bij het aanmeren krijgen de reizigers al hun producten right in the face. Ze kunnen er shoppen, een hapje eten, er zijn evenementen... Al dat moois bleef niet zonder kritiek: HafenCity zou er alleen maar zijn voor de miljonairs. Kuehn ontkent dat. “Er zijn inderdaad appartementen waarvoor je astronomische bedragen neertelt, maar HafenCity heeft net zo goed kavels toegewezen aan coöperatieven. Wie in groep bouwt, kan de kosten aanzienlijk drukken. En het mooie is: niemand ziet het verschil tussen chique en goedkopere woningen.”

Steven Van Garsse

Milieu > Nieuwe stormbekkens in Ukkel en Jette

Water mag niet wassen, maar moet wachten BRUSSEL – In Ukkel en Jette worden de komende jaren stormbekkens gebouwd. De waterhuishouding is er verstoord. Volgens Leefmilieu Brussel verergeren de overstromingen de laatste jaren. Ukkel kreeg tijdens de voorbije hevige regenval af te rekenen met hallucinante taferelen. Zo verwerd de Sint-Jobsesteenweg tot een heuse rivier en stond het Heldenplein onder water. Bewoners klagen al jaren dat maatregelen uitblijven. Maar er is beterschap op komst: drie nieuwe stormbekkens. Een onder het Sint-Jobplein, een onder de Brugmannlaan ter hoogte van het Heldenplein en nog een bij de Horzelstraat. In 2012 begint men al te bouwen in Sint-Job. Ook in Jette gaan ze aan de slag: daar wachten ze al een tijdje op een stormbekken om de vallei van de Molenbeek te vrijwaren. Het

toekomstige bekken moet behalve Jette ook delen van Laken en Sint-Jans-Molenbeek droog houden. Het is niet verwonderlijk dat de talloze valleien in het Brusselse gewest te kampen hebben met overstromingen: ze zijn vaak overvloedig bebouwd. Een stormbekken bouwen om een teveel aan water op te vangen, is dan eigenlijk een noodmaatregel. Een bekken fungeert als een natuurlijk overstromingsgebied en zorgt ervoor dat regenwater niet direct wordt afgevoerd, maar eerst een tijdje kan ‘wachten’. Anders krijgt het rioleringsnet te veel water in korte tijd te slikken en overstroomt bebouwd gebied. Leefm ilieu Brussel, de administratie van minister Evelyne Huytebroeck (Ecolo), ziet het aantal overstromingen trouwens stijgen, of ‘vermoedt’ dat het stijgt. Hydrologen zijn dezelfCD de mening toegedaan.

P-PRAAT Goed, de boodschap is aangekomen. We moeten dus tegen het omhakken van de kasseien zijn en ervoor pleiten de platanen te laten liggen. En we mogen niet meer zeggen dat mensen die groen zijn, niet groen zijn. Ook al nemen ze af en toe de auto. ‘P-Praat’ nieuwe stijl, met respect voor groene en historische karakters. En zich onthoudend van kassheisa.

BDW 1293 PAGINA 7 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Maatschappij > Kunst bij hongerstakende Pakistanen

‘Kijken naar een wereld die niet de jouwe is’ ELSENE – Opgelet als u de komende dagen door de Dublinstraat loopt. Ter hoogte van nummer 33 wordt u misschien bespied door de gaten van een vitrinegroot schilderij. Het werk ‘Shtt ici on dort’ van Stefanie Claes is het eerste van een reeks waarin kunstenaars reflecteren over de precaire situatie van vluch-

ADVERTENTIE

Nee, prietpraat, we menen dat niet. Tijd voor doorwrochte ernst. Pascal Smet (SP.A) wil minister-president van Brussel worden. Dat zegt hij in Humo. “Waarom doen steden als Berlijn, Madrid, Praag en ook Antwerpen het zo goed? Omdat ze een burgemeester hebben die een langetermijnvisie heeft waar consequent aan wordt gewerkt.” Vreemd, want tijdens het weekeinde mocht een andere socialist – we zijn de naam even kwijt, maar hij schijnt Molenbeek te managen – in De Morgen straffeloos zeggen dat het niet goed gaat in Antwerpen. Wat is dat nu? Spreidstandsocialisme? Philippe Moureaux, we weten het weer! Menselijk interview in de weekendkrant. Beetje gebroken man, zeker nadat hij enkele maanden geleden aangepakt werd door journalisten toen hij het om privéredenen moeilijk had. Dat Moureaux zelf voor de frontale aanval koos, dat vertelde hij er niet bij (“Ce que vous écrivez dans vos gazettes...”). Maar in De Morgen zegt hij iets veel belangrijkers, helemaal op het einde van het interview: “Ik heb een uitstekende ploeg, maar ik zie niemand die de mensen echt kan verenigen. Als ik nu vertrek, vrees ik dat er een opvolgingsoorlog uitbreekt.” Wie zich nu half hardop zit af te vragen, overigens, of Moureaux wil zeggen dat het bij hem beter gaat dan in Antwerpen, krijgt van de meester zelf het antwoord: “Het is bij mij in Molenbeek een stuk minder erg.” Dat is dan ook weer duidelijk.

CHIEN ÉCRASÉ BRUSSEL – Op 1 september moeten de Brusselse taxi’s een mangogele dambordsticker hebben om aan te geven dat ze een taxi zijn. Logisch, want zoals er nu een aantal rondrijden – een pikzwarte wagen en zo’n taxibordje van tien euro uit de Brabantstraat dat ook aan de ingang van een kebabzaak hangt –, dat ziet er toch een beetje louche uit. Mochten we toerist zijn en in deze stad arriveren, we zouden vriendelijk doch standvastig weigeren mee te rijden. ONDERGRONDS – Echte toeristen nemen dan ook de MIVB voor alle verplaatsingen in de stad. En ze worden ervoor beloond ook. In drie talen krijgt het Mobibvee af en toe te horen dat het openbaar vervoer nemen de levenskwaliteit in de stad ten goede komt en dat dat goed is voor het mieljeu. Of zoiets. Gevolgd door een dankbetuiging aan de reizigers. Dat is natuurlijk zeer beleefd van de MIVB-godheid om genadig te zijn voor de openbaarvervoersgelovigen. Nog een paar jaar en we zeggen spontaan onze les op. Wees beleefd, blokkeer de deuren niet. Biep met de Mobieb. Niet spuwen. Was je haren, poets je tanden. Spreek met twee woorden. LANTERFANTIJE – Nu nog de MIVB-preventiemedewerkers. Maar die spreken zelden, zelfs niet met woorden. De zeer filosofische vraag dringt zich op of die mensen zich met preventie, dan wel met medewerking moeten bezighouden. Zelf denken ze daar ook uren over na.

telingen in België. Piep zelf eens door een gat, en u ziet wellicht een van de twintig Pakistanen in hongerstaking. “De Pakistanen zien door de gaten een wereld waarvan ze geen deel mogen uitmaken.” Meer over de Pakistanen die sinds 29 juni hongerstaken op flytox. BT hotglue.me/start/.

16-22 SEPT WWW.WEEKVANVERVOE

RING.IRISNET.BE

BDW REGIO

BDW 1293 PAGINA 8 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Deze week rond de Bareel > Globe Aroma geeft naamloos pleintje een gezicht

Een monument voor het hier en nu het gaat om een grote constructie uit bamboe die gevormd wordt door blokken van zo’n veertig kubieke centimeter. Elke ‘steen’ bestaat uit bamboeroostertjes die aan elkaar gebonden zijn. Makkelijker gezegd dan gedaan om van bamboestokken tot zo’n grote constructie te komen. Moeilijk is het niet, maar je moet er wel tijd voor hebben. Of hulp, veel hulp. En net daar draait het wijkproject om: als iedereen een handje toesteekt, dan kan er iets groots verwezenlijkt worden. Dat is de gedachte achter het Ecuadoraanse minga, gemeenschapswerk waarbij iedereen van een dorp helpt om een huis te bouwen of een plein aan te leggen. Het is een gedachtegang die Frank Kerkhofs goed kent: hij heeft vier jaar in Ecuador gewoond en werkte er als architect in het dorpje Natabuela in de Andes, waar hij heel wat minga’s organiseerde om een cultureel centrum en een uitkijktoren te bouwen. Heel toepasselijk werden de eerste bamboestenen in de lente gebouwd tijdens een workshop in het gemeenschapscentrum De Pianofabriek met tachtig Ecuadoranen uit de buurt.

De broers Frank en Roel Jacobs (met rood en lichtblauw hemd), vrienden en sympathisanten-meevlechters op het plein dat ze dezer dagen in the picture zetten.

SINT-GILLIS – Wat doe je met een plein dat gewrongen ligt tussen twee straten waar de auto’s langs razen, zodat het gedegradeerd wordt tot doorgangszone? Roel en Frank Kerkhofs – de een is kunstenaar, de ander architect – mochten daarop van Globe Aroma een antwoord verzinnen. Hier wordt aan minga gedaan, een vorm van gemeenschapswerk, overgewaaid uit Ecuador.

r zijn in Brussel wel meer van die desolate plekken, straatjes of pleintjes die aan hun lot overgelaten worden. Niemand geeft erom, zelfs de bewoners hebben zich er al bij neergelegd dat het altijd zo zal zijn. Totdat er plotseling twee mannen neerstrijken; ze lijken iets aan het afmeten te zijn. Een week later zijn ze terug met de eerste stukken van een monument in opbouw. Het is niet zo duidelijk wat ze van plan zijn, maar het trekt de aandacht van voorbijgangers, die van een afstandje observeren wat er gaande is. Kinderen komen iets dichterbij. Het is een tafereel dat zich in zowat elke Brusselse gemeente had kunnen afspelen, en het was de afgelopen weken werkelijkheid op het naamloze pleintje dat gekneld ligt tussen de Wipstraat, de Willem Tellstraat en de Vorstsesteenweg, niet ver van de Bareel van Sint-Gillis.

Sinds mei trekken de broers Roel en Frank Kerkhofs, respectievelijk kunstenaar en architect, geregeld naar het plein om het te verkennen en om hun ideeën te verfijnen. Ze dompelen zich onder in de wijk en leggen contact met buurtbewoners en plaatselijke handelaars: een Spaans en een Portugees café, een Marokkaanse bakker en een Marokkaanse slager. “Toen we op verkenning kwamen, waren we echt verbaasd dat dit pleintje helemaal niet gebruikt werd. Zelfs de Spanjaard op de hoek had geen terras. We spraken hem erover aan en zo kwam er dan toch een terras,” vertelt Frank Kerkhofs. Dat terras was meteen de eerste verwezenlijking van het wijkproject Propositions pour un monument (platform n.02), waarvan het voornaamste doel het opbouwproces is, niet het resultaat. “We willen bruggen bouwen tussen de inwoners en

de gemeenschappen van de wijk. Want zodra het monument klaar is, halen we het gewoon weg. Het gaat

“Zodra het monument klaar is, halen we het gewoon weer weg”

om het samen bouwen aan iets en de banden die daardoor ontstaan,

Dorpsplein

niet om het monument,” vertelt Roel Kerkhofs. “Wat heeft het nu voor zin een zoveelste standbeeld neer te poten? Standbeelden worden geplaatst met een achterliggende gedachte, het gaat ’m meer om de persoon die het standbeeld laat plaatsen dan om de persoon die afgebeeld wordt.” Over de achterliggende redenen voor de plaatsing van monumenten organiseerde Globe Aroma op woensdag 17 augustus trouwens een wandeling met Brusselkenner Roel Jacobs.

Bamboe Een monument komt er uiteindelijk helemaal niet, het wordt veeleer een sokkel. Daarvan is de eerste ‘steen’ gelegd op zondag 14 augustus tijdens het eerste toonmoment van het project van Globe Aroma, een sociaal-artistieke organisatie die kansen wil geven aan asielzoekers, vluchtelingen en nieuwkomers met artistieke capaciteiten. Die steen moet je niet al te letterlijk nemen,

De bevolking rond het naamloze plein (zullen we het het Monumentplein noemen?) is heel divers, met vooral veel Portugezen, Spanjaarden, Marokkanen en de laatste jaren ook steeds meer Brazilianen. En de Congolese zanger Bhelly, die een straat verder woont en de eerstesteenlegging muzikaal begeleidde. Dat het pleintje intussen leeft, mag duidelijk zijn. De introductiespeech werd onderbroken door een oude dame die de microfoon nam om te klagen over onveiligheid. Ze woont al 47 jaar in Brussel en vindt dat ze goed geïntegreerd is. Later, als ze op een gitaar tracht te tokkelen, blijkt dat ze uit Portugal komt en al snel hebben we door dat de dame constant gepest wordt, onder meer door een dwergje dat haar al te graag provoceert. En al doet ze daar haar beklag over, ze geniet duidelijk ook van de aandacht die ze krijgt. Een echt dorpstafereel, midden in de hoofdstad van Europa. Laten we het plein gewoon Dorpsplein noemen.

Benjamin Tollet

Propositions pour un monument is er niet alleen voor de wijk. Iedereen die een steentje wil bijdragen, kan mee komen vlechten, of bij Globe Aroma (www.globearoma.be) een pakketje aanvragen om thuis een bamboesteen in elkaar te knutselen. Nog toonmomenten op woensdag 7 september om 13 uur, donderdag 22 september om 16 uur en vrijdag 30 september om 19 uur. Volg het werk op propositionspourunmonument.blogspot.com

E W Z IJ

N ER

De VGC is verhuisd

ADVERTENTIE

De VGC is verhuisd. Welkom in ons nieuwe administratiehuis in het hart van de stad!

Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel

Eric Verrept, leidend ambtenaar, Sainctelettesquare 17, 1000 Brussel

Tel.: 02 563 03 00 www.vgc.be

Elsene > Heraanleg Brouwerijstraat zorgt voor wrevel

Buurtbewoners: ‘Scheuren, trams en trillingen’ © BART DEWAELE

BDW REGIO

BDW 1293 PAGINA 10 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

wat huizen in de Brouwerijstraat hebben echter een onderkomen uiterlijk en een aanzienlijke ouderdom, en dat kan in het nadeel van de buurtbewoners spelen. “Mijn huis is alleszins in orde,” zegt Finet. “Ik heb het bij het begin van de werkzaamheden zelfs laten keuren door een expert omdat ik toen aan verkopen dacht.” Dat wordt bevestigd wanneer we naar die expert bellen. “Meneer Finets huis is in goede staat,” zegt Philippe Crommelynck, landmeter in Elsene, “maar het heeft lang geleden onder sterke vibraties, veroorzaakt door het af- en aanrijden van zwaar verkeer toen de Brouwerijstraat nog vol putten zat vóór de heraanleg, én het lijdt onder de huidige werkzaamheden.”

Verzekeringen

Wie door de Brouwerijstraat loopt, ziet bij verschillende huizen scheuren. Nog tot eind 2011 is de straat een werf.

Werkzaamheden aan de Brouwerijstraat zorgen voor ongemak, zeggen buurtbewoners. Scheuren, trillingen en een algemeen gevoel van onmacht. Coördinator Mobiel Brussel relativeert. “Aangetoonde schade kan vergoed worden.” De Brouwerijstraat verbindt het Flageyplein met de Kroonlaan. Jarenlang liet een dringende heraanleg op zich wachten, maar in november vorig jaar zijn de werkzaamheden dan toch van start gegaan. Eerst werden de rioleringen gerenoveerd, daarna voerde elektriciteits- en gasnetbeheerder Sibelga er herstellingen uit. Vanaf begin juli werkt de MIVB aan de heraanleg van de tramsporen, normaal gezien nog tot in de loop van september. Daarna kan de heraanleg van de straat van gevel tot gevel beginnen. De Brouwerijstraat is een gewestweg, de

gemeente Elsene is dus niet bevoegd voor de werkzaamheden. Die worden in goede banen geleid door Mobiel Brussel, de administratie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bevoegd voor openbare werkzaamheden en mobiliteit. In goede banen leiden? Dat geloven een paar buurtbewoners niet echt. Sinds de werkzaamheden begonnen zijn, is er schade aan enkele huizen ontstaan. Het gaat om barsten in vensterbanken, drempelstenen en balkons. Ook is er overlast door tram 81, die gewoon blijft doorrijden tijdens een groot deel van de werkzaamheden. “Trams mogen op de werf maar 18 kilometer per uur rijden, maar de meeste negeren dat. Doordat de straat openligt en er momenteel geen ballast tussen de tramrails meer is, voelen we de trillingen extra hard,” zegt bewoner Christophe Finet. Zijn huis, num-

mer 77, is gehavend sinds het begin van de omspit, zegt Finet. Volgens hem kunnen er ook kanttekeningen gemaakt worden bij het hoge werktempo. “Er wordt dag en nacht doorgewerkt, en mijns inziens zijn de arbeiders zo vermoeid dat ze steken laten vallen. ’s Nachts worden er niet al te omzichtig rails in de grond geheid, en ik heb ze ook al betrapt op het spelen van nutteloze en storende spelletjes; grote stenen optillen met een graafmachine en ermee op de grond beuken, bijvoorbeeld. Dat draagt natuurlijk bij tot de scheurvorming aan mijn huis.” Naast scheuren schadeklachten bij meerdere bewoners zijn er ook andere besognes: een garagehouder is tijdelijk werkloos door de renovatie, en er zijn een paar mensen die slecht ter been zijn en die het ontbreken van infrastructuur in de opengebroken straat hekelen. Allemaal steunen ze Finet. Heel

ADVERTENTIE

Waar in Brussel kan je zumba volgen? Is er een atletiekclub bij jou in de buurt? Wanneer vindt de 20 km van Brussel plaats? Zijn er in Brussel sportactiviteiten voor mensen met een handicap? Op zoek naar een sporthal of een openluchtsportterrein? En kan je in Brussel op sportkamp gaan in de herfstvakantie?

Bij de MIVB zeggen ze op de hoogte te zijn van de klachten. “Onze trams moeten zich aan de snelheidsbeperkingen houden. Er zijn al verschillende controles geweest,” zegt woordvoerster An Van hamme. “Over het aantal overtredingen communiceren wij niet.” Alle communicatie over de werkzaamheden, ook die van de MIVB, verloopt via Mobiel Brussel. “Mensen die schade hebben geleden na werkzaamheden, kunnen altijd een klacht indienen bij ons,” verduidelijkt Inge Paemen van de administratie. “Mensen moeten dan via hun verzekeraar een onafhankelijke expert inschakelen, en afhankelijk van het onderzoek kan de schade dan verhaald worden op de aannemer, op de opdrachtgever, wij dus, of op de firma die het werk voor onze rekening uitvoerde.” Over het specifieke geval nummer 77 wil Mobiel Brussel noch de MIVB uitspraken doen. De werkzaamheden aan de Brouwerijstraat zijn normaal gezien einde 2011 afgelopen. Christophe Degreef

ADVERTENTIE

S OCIALE V ERHUURKANTOREN

Verhuur uw woning zorgeloos Gegarandeerde huur elke maand

Voor een antwoord op deze en andere Brusselse sportvragen:

Verzekerd verhuurbeheer

Surf naar www.vgc.be/sport

Onderhoud van uw woning Steun voor de renovatie Fiscale voordelen

www.fedsvk.be 02 412 72 44

in de weer voor brussel

M�� B�� H�� G��

BDW 1293 PAGINA 11 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

BDW REGIO

Sint-Agatha-Berchem > Dit weekend jaarmarkt

Zestig zichten op zee Met een tentoonstelling van marines van zestig Berchemse (en andere) amateurkunstenaars wordt de vierdaagse Jaarmarkt (2 tot 5 september) kunstzinnig leven ingeblazen. Lokale kunstenaars mogen al 42 jaar exposeren tijdens het jaarmarktweekend. Het toegankelijke thema ‘De zee – Marines’ haalt dit jaar een stuk kust naar de stad, goed om ook een geïnteresseerd publiek van verzamelaars te bekoren. Daarnaast is er zaterdag en zondag, telkens vanaf 8 uur, de traditionele rommelmarkt tussen het Kerkplein en de Kortestraat en in de omrin-

Veel schade ‘onderaan’, aan de ingang langs de Brusselsesteenweg.

Vorst > Regen houdt lelijk huis in parken

CURSUS PRAKTISCHE FILOSOFIE

De hevige onweders van vorige week zorgden ervoor dat er diepe voren werden uitgesleten in de parkpaden. Die bestaan uit grind, en het forse reliëf van het park maakt dat de neerslag zich ‘beek-gewijs’ een weg zoekt naar beneden. “Op het pad aan de ingang langs de Brusselsesteenweg hebben we veel schade vastgesteld,” zegt Marion Bonduelle van Leefmilieu Brussel (vroeger BIM), dat het Dudenpark beheert. “Dat is altijd het punt waar het water samenkomt. Het park heeft ook het verleden tegen. De eigenaar is de Koninklijke Schenking, het BIM is maar sinds 2006 verantwoordelijk voor het onderhoud. In zijn geschiedenis heeft het park verschillende eigenaars gehad met evenveel visies, en dat maakt dat het in zeer slechte staat is. Veel van de vijfduizend bomen zijn ziek, de wegen zijn verkommerd

www.berchem.net

ADVERTENTIE

Dudenpark: puin ruimen en hergebruiken De recente regens hebben de parken van Vorst geen deugd gedaan. In het Dudenpark verschenen heuse voren in enkele paadjes en kwam er puin op de Brusselsesteenweg terecht. De renovatie van het park laat op zich wachten.

gende straten (opgelet voor verkeersomleidingen, ook door de werkzaamheden om en bij GC De Kroon). Naast de grote jaarkermis zijn er Spaanse raspaarden en -pony’s (Los Caballeros), de flamencogroep Al Aire en optredens voor en na het bal populaire. De Kroon organiseert een verenigingsdorp, waar winter- en andere activiteiten worden gepromoot. En uiteraard blijft de maandagjaarmarkt met stands van ambachtslui uit Polen en Frankrijk een grote JMB trekpleister.

en het is wachten op een grootschalige renovatie.” Dat is volgens Bonduelle het grootste probleem: “We werken nog aan een globaal plan voor de renovatie, rond 2013. Maar zolang dat niet goedgekeurd is door de administratie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest – en dat kan aanslepen, want het park is beschermd –, is het moeilijk om tijdelijke herstellingen uit te voeren. Het enige wat we bij hevige regenval bijvoorbeeld kunnen doen, is het puin recupereren en de wegen er opnieuw mee vullen.” Goed nieuws is wel dat de hoofdingang van het park aan de Laînésquare volgend jaar met zekerheid wordt gerenoveerd. Ook de directe buur van het Dudenpark, het Park van Vorst, heeft last van water. Maar daar is meer hoop: in 2012 begint de gemeente Vorst er te renoveren met geld van Beliris, het federaal fonds voor de verfraaiing van Brussel. Meer dan twee miljoen is er begroot. “Extra aandacht zal gaan naar de wegen en hun erosiebestendigheid,” zegt schepen van Openbare Werken Annie Richard (Ecolo). Christophe Degreef

De praktische benadering van Filosofie helpt meer inzicht te krijgen in jezelf en de werkelijkheid om je heen. De cursus biedt een leidraad van hoe wijsheid concreet kan helpen in het leven. Eenheid en volledige ontwikkeling van gevoel, handeling en kennis staan centraal.

Een greep uit de inhoud: n n n n n n

het verschil tussen kennis en wijsheid zelfkennis en vrij door het leven gaan de rede, drie fundamentele natuurkrachten de volledige ontwikkeling van het menselijk potentieel het loslaten van zorgen, twijfels en angst schoonheid, wie ben ik in werkelijkheid?

Nieuwe cursussen filosofie starten: n maandag 12 september om 19.30 uur en

woensdag 14 september om 9.30 uur in het Schoolhuis, Sint-Thomasstraat 26, 2018 Antwerpen n woensdag 14 september om 19.30 uur in Cultuurcentrum De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1050 Brussel n 11 wekelijkse lessen n pauzes met koffie en thee en lesmateriaal inbegrepen

Reserveer nu via info@schoolvoorfilosofie.be Inschrijvingsgeld 125 en 30 euro voor jongeren tot/met 25 jaar Inschrijving en betaling lesgeld 1ste lesavond vanaf 19.00 uur.

Meer info 03/230.04.10 of 02/649.90.29

www.schoolvoorfilosofie.be

ADVERTENTIE

In het kader van de Wereld Alzheimer Dag organiseert de Stichting Alzheimer Onderzoek op zondag 18 september 2011 een galadiner ten voordele van het wetenschappelijk onderzoek in België.

Neem op 18 september 2011 deel aan het Alzheimer Galadiner ten voordele van het wetenschappelijk onderzoek

ALZHEIMER GALADINER 18/09/2011 - KASTEEL VAN GROOT-BIJGAARDEN 17u: Aperitief in de tuin van het kasteel 18u30: Concert van Toots Thielemans Quartet 19u30: Alzheimer Galadiner in aanwezigheid van het Raad van bestuur, de Wetenschappelijke Adviesraad van de Stichting, verschillende prominente figuren uit de wetenschappelijke en industriële wereld en de Eerste Minister, Mr. Yves Leterme. Er worden een tombola* en een verkoop per opbod* georganiseerd ten voordele van het onderzoek naar de ziekte van Alzheimer, met werken van verschillende grote hedendaagse Belgische kunstenaars. Verschillende unieke verzamelstukken zullen per opbod verkocht worden: de mondharmonica van Toots Thielemans; een authentiek stuk van de zeilboot Askoy II van Jacques Brel; enz.

Deelnameprijs : 165 EUR (*) De opbrengst van het Alzheimer Galadiner wordt integraal besteed aan de financiering van de wetenschappelijke programma’s van jonge Belgische onderzoekers.

OPEN ATELIERS ZATERDAG 17 SEPTEMBER VAN 14 TOT 18 UUR

Schrijf nu in per email: info@alzh.org, of per tel.: 0800 90 361. Wij hopen van ganser harte dat wij op uw deelname mogen rekenen zodat deze buitengewone avond een groot succes wordt. S TICHTING VOOR A LZHEIMER O NDERZOEK I&I Center Brussels - Z1 Researchpark 310 - B-1731 Zellik • Gratis Infolijn: 0800 90 361 • Email: info@alzh.org • www.alzh.org

Edouard de Thibaultlaan 2 - 1040 Etterbeek Kleine Kerkstraat 12-14 - 1150 Sint-Pieters-Woluwe www.rhok-academie.be

BDW 1293 PAGINA 12 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Het Woluweveld in Sint-Stevens-Woluwe (gemeente Zaventem), nog binnen de Brusselse Ring, blijft in het nieuwste Vlaamse plan landbouwzone. Een voorbeeld van de Vlaamse dam tegen de ‘verbrusseling’, eerder dan het resultaat van Vlaams-Brussels ruimtelijk denkwerk.

Stedenbouw > Bral over intergewestelijke samenwerking, of het gebrek daaraan

Brussel aan de Rand BRUSSEL – De druk op de open ruimte rond Brussel wordt almaar groter, en toch blijft een gemeenschappelijke visie ontbreken. Nochtans is Brussels-Vlaamse intergewestelijke samenwerking hard nodig, en de sporadische dossiers waarin wél wordt samengewerkt, laten zien dat iedereen er wel bij vaart, zegt Joost Vandenbroele van de Brusselse Raad voor het Leefmilieu.

BDWOPINIE Al decennialang staat de open ruimte in de Rand rond Brussel onder grote druk. En die druk vermindert niet. Integendeel, Vlaams-Brabant is nu al de dichtstbevolkte Vlaamse provincie en in de recentste ruimtelijke plannen wordt nog meer nieuwe open ruimte aangesneden. De middenklasse blijft de stad uit vluchten en pendelt liever naar Brussel. De Rand keert haar rug naar Brussel, klinkt het. Niet alleen gevoelsmatig, maar ook politiek. Bral werkt als Brusselse vereniging rond de thema’s stedenbouw, mobiliteit en leefmilieu. Wij willen dat de stad leefbaarder wordt voor haar inwoners en gebruikers. Dit kunnen we niet bereiken als we niet dringend over de grens beginnen te kijken. Dat hebben de

beleidsmakers ook al een tijdje begrepen. De behoefte aan ‘structurele samenwerking tussen Brussel en Vlaanderen’ staat met stip in de beleidsnota’s van de Vlaamse en de Brusselse eminenties. Maar er komt maar geen schot in de zaak. De ministers-presidenten verwijten elkaar liever dat ze de toenaderingen niet au sérieux nemen dan dat ze naar oplossingen zoeken.

Verbrusseling Is de nood echt zo hoog en het gebrek aan samenwerking zo nefast? Ja. We geven één voorbeeld. De verwachte bevolkingstoename in Brussel – 170.000 extra Brusselaars tegen 2020 – is uitdaging nummer één bij de opmaak van het nieuwe Gewestelijk Plan voor Duurzame Ontwikkeling (GPDO). Die mensen moeten ergens wonen, werken, leren. Het tempo waarmee er in Brussel (betaalbare) woningen wor-

“Brusselaars en Randbewoners behoren tot eenzelfde belangen gemeenschap” Joost Vandenbroele.

den bijgebouwd, ligt dan wel véél te laag, maar laten we zeggen dat Brussel ermee bezig is. Maar als ze niet in Brussel kunnen blijven, trekken ze naar elders. De Rand legt andere accenten. De goedkeuring van het Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel (VSGB) zit in de laatste rechte lijn. Open ruimte is hier planconcept nummer één. Daarom ook moest de Vlaamse regering na veel protest de naam van het plan, dat eerder Vlaams Stedelijk Gebied rond Brussel heette, aanpassen. De Rand zal en mag niet ‘verbrusselen’. Zonder hierover een waardeoordeel uit te spreken, werp ik de vraag op of je die dynamiek met een naamsverandering alleen zult tegenhouden. Want mensen

gaan waar ze kunnen, en vastgoedontwikkelaars investeren waar het het meest opbrengt. En laat nu net de Rand een zeer lucratief investeringsgebied zijn. De verschillende Brusselse en Vlaamse plannen tonen dat er geen gemeenschappelijke ontwikkelingsvisie bestaat op Brussel en de Rand. Gemeenschappelijk studie- en beleidswerk zou nochtans kunnen uitwijzen of het überhaupt opportuun is om de Brusselse cityboom ook in de Rand op te vangen. Of kijken we beter uit naar (centrum)steden verder van Brussel, zoals Leuven, Mechelen of – waarom niet – Asse? Niemand kent het antwoord. We kunnen nog wel even doorgaan met de dossiers waarin samenwer-

king zich opdringt: de inplanting van shoppingcentra, de Ring rond Brussel, de planning van strategische gebieden als de Heizel, Schaarbeek-Vorming of de kanaalzone, het nachtnet van De Lijn dat aan de grens met Brussel stopt, de uitbouw van het Gewestelijk Expres net (GEN), de afstemming tussen het Brussels mobiliteitsplan Iris 2 en het Mobiliteitsplan Vlaanderen, enzovoorts. In al deze dossiers haalt de concurrentie het van samenwerking. De dossiers waar de twee gewesten wél buiten de beleidslijntjes kleuren (het beheer van het Zoniënwoud, intergewestelijke fietsroutes), hebben één ding gemeen: het zijn winwin-dossiers. Geen compromissen, iedereen wint. In gewichtige dossiers lijkt dat niet te kunnen, maar het tegendeel is waar. Dat zeggen wij niet, maar wetenschappers die het kunnen weten. Peter Cabus bijvoorbeeld. De kabinetschef van huidig Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Philippe Muyters (N-VA) zegt dat samenwerking moeilijk, maar mogelijk en verplicht is. In een wetenschappelijk onderzoek dat hij twee jaar geleden als professor leidde (P. Cabus e.a., Een sterke stad en een sterke stadsregio, 2009), wijst hij in het hoofdstuk over Brussel op het belang van een gemeenschappelijke aanpak van de ‘functionele realiteit’ (de gemeenschappelijke belangen van Brussel en de Rand). Daarom pleit hij voor een ‘verzakelijking’ van de stadsregionale problemen, waarmee “het mogelijk [moet] zijn om los te komen van de communautaire en bipolaire context.” Een moeilijke opdracht. De realiteit toont dat politici liever hun eigenbelang najagen dan hun achterban uit te dagen en de problemen te objectiveren, laat staan ze aan te pakken. Welnu, meneer Cabus, de handen aan de ploeg! En vraag Muyters’ partijgenoot, Vlaams minister voor de Rand (Geert Bourgeois, red.), om mee te werken. Bral geeft een voorzet. We hielden in 2010 al het Interregionaal Platform voor een Duurzame Economie boven de doopvont, waarmee we ons samen met een tiental andere Vlaamse en Brusselse vakbonds-, milieu- en middenstandsorganisaties verzetten tegen de concurrentie tussen shoppingcentra. Eenzelfde samenwerking willen we nu bereiken op het niveau van de bewoners(groepen) in Brussel en omstreken. Brusselaars en Randbewoners behoren tot eenzelfde belangengemeenschap. Het wordt tijd dat we dat besef gaan ‘verzakelijken’. Als wij dit als middenveldorganisatie tot een goed einde brengen, dan heeft de politiek alvast één concreet voorbeeld van positieve intergewestelijke samenwerking om zich door te laten inspireren.

Joost Vandenbroele

Joost Vandenbroele is staf medewerker Stedenbouw bij de Brusselse Raad voor het Leef milieu (Bral). Meer over het pro ject Brussel aan de Rand op www.bralvzw.be/brusselrand

BDW 1293 PAGINA 13 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

BRIEVEN VAN LEZERS lezersbrieven@bdw.be Van varkens en varens U besteedt in BDW 1291 (p. 12: ‘Leer je plekje kennen’) aandacht aan de herziene en vermeerderde heruitgave van Le (nouveau) dictionnaire des noms de lieux en Wallonie et Bruxelles van Jespers uit 2005. Spijtig genoeg is het voorbeeld van Verregat dat u aanhaalt, eerder ontluisterend. Jespers gaat blijkbaar nog altijd voort op de oude (1855!) ‘verklaring’ van Alphonse Wauters, die Verregat vertaalde als ‘la porcherie’, allicht naar analogie met ‘la bouverie’ voor Ossegem, eveneens een deel van de landbouwuitbating van de abdij van Affligem op de Heizel. Als er runderen waren, dan waren er ook wel varkens, moet die gefantaseerd hebben. Arthur Cosyn maakte er in 1904 ‘le trou au porc’ van: dat is er nog meer met de klak naar gesmeten. Jespers corrigeerde dat wel al in 2005 in ‘passage des pourceaux’, waarbij passage alleszins al juister is dan trou voor een doorgang. Maar de varkens, ook als verkens in het Brabants dialect, lopen hier verloren bij. Jan Lindemans heeft nog geopperd dat het om verren, dialect voor ‘stier’, zou gaan. Het meest aannemelijk is volgens Pierre Van Nieuwenhuysen (Historische toponymie van Laken, 2009) dat het om varent, naar de plantnaam varen, zou gaan, vermits dat toponiem in de omgeving daar al circa 1300 geattesteerd wordt. De ‘uitleg’ van Wauters en Cosyn is in elk geval al lang naar het rijk der fantasie verwezen. Maar daarmee wil niet gezegd zijn dat dit ene voorbeeld zou toelaten een globale beoordeling van het werk van Jespers te geven! Wim van der Elst, voorzitter geschied- en heemkundige kring Laca, Laken

Parkeren met Rauwers In onze wijk gaat de firma Rauwers ook duchtig te keer (brief ‘Parkeerboete’ in BDW 1291, p. 11). Hoewel onze bewonerskaart duidelijk aan de voorruit hangt, hebben we al drie keer een parkeerboete op onze wagen gevonden. De eerste maal werd gesuggereerd dat de kaart misschien op de grond was gevallen, de tweede keer was de steward nog geen tien meter ver en riep ik hem terug. “Geen probleem, mevrouw, u stuurt een fotokopie naar het bureau en het is in orde.” De derde keer werd de steward in verwarring gebracht door een parkeerschijf die was blijven liggen en natuurlijk niet meer op het juiste uur stond. Drie keer werd onze boete geregeld door een fotokopie van de bewonerskaart. Nochtans beweren de stewards dat ze, vooraleer een boete uit te schrijven, met hun computertje nagaan of er geen parkeerkaart is. (...) Er worden ook drie foto’s gemaakt als bewijs. Mijn zoon rijdt met een firmawagen. Zijn bewonerskaart was vastgekleefd op het dashboard. Eind juni krijgt hij via de leasingmaatschappij en via zijn werkgever bericht dat hij op 28 mei (een zaterdagmorgen om halftwaalf ) een parkeerboete ontving. Hij had echter geen boetestrookje gevonden. Op 30 mei was hij de verlenging van zijn bewonerskaart gaan halen en had hij de vorige kaart weggegooid. Wij faxten dus een kopie van de nieuwe kaart door. Na tien minuten wachten had ik nog niemand van de firma Rauwers aan de lijn om te zien of dit volstond. Dan maar een mailtje gestuurd. Antwoord: “Gelieve een kopie te sturen van de geldige parkeerkaart.” Aan mijn verzoek mij de foto’s van het ‘vergrijp’ te mailen werd geen gevolg gegeven. Dus naar het gemeentehuis, waar men zo vriendelijk was zelf naar Rauwers te bellen en mij een attest te geven waaruit blijkt dat er wel degelijk een geldige parkeerkaart was, waarop ik mij naar Rauwers begaf. De dame voor mij vroeg de foto’s te zien waaruit haar overtreding bleek. Zij zat namelijk in de wagen toen de steward voorbij kwam, en zag

dat hij haar wagen in het oog hield. De bediende kwam nogal verveeld terug en annuleerde de boete, want er waren geen foto’s. Op mijn beurt vroeg ik ook de foto’s te zien. Triomfantelijk toonde de bediende de foto met de nummerplaat, maar daarna moest hij tot zijn schande twee foto’s laten zien waar door het zonlicht een spierwitte voorruit te zien was. Na een telefoon van tien minuten, twee mails, een bezoek aan het gemeentehuis, aanschuiven in de rij bij Rauwers, en twee nietszeggende foto’s werd de boete geannuleerd. Goed geprobeerd van Rauwers! Na mij kwam een pisnijdige jongeman. Hij verklaarde dat de boete op dertig centimeter van zijn parkeerkaart onder de ruitenwisser stak. Wij vroegen alledrie of stewards die regelmatig ‘vergissingen’ begaan, worden terechtgewezen. Mijn vraag is ook of de firma Rauwers niet verplicht kan worden per mail de foto’s die zij als bewijs aanhalen, door te sturen. Dit zou een hoop ergernis en onkosten voorkomen. Het verbaast me ook dat er nog geen site is waar men met gegronde klachten over Rauwers terechtkan. Nadine Martens, Schaarbeek

Bouwen in Heembeek Ik ben 1947 in NOH geboren en woon nu al veertig in het buitenland. Mijn vader was een bekende figuur in Heembeek, zestig jaar koster... zegt het u wat?! Mijn mama leeft nog, en door haar kreeg ik jullie artikel over de bebouwing van de Bruynstraat in handen. Ik begrijp niet hoe het OCMW van Brussel zo’n plan kan lanceren. Geen infrastructuur, vernieling van groene ruimte, aan de grens met Vilvoorde (B-H-V heeft daar zeker niets mee te maken?!?), nog meer verfransing van een oorspronkelijk Vlaamse gemeente. De Vlamingen worden door zulke projecten letterlijk buiten gekegeld! Wat zeggen onze Vlaamse politici? Bert Anciaux, bijvoorbeeld? Die woont toch bij het Begijnenbos! Ik begrijp van de Brusselse stedenbouwkundige politiek niks meer. Zijn we teruggekeerd naar het tijdperkVanden Boeynants? Die meneer heeft vele wijken van het oorspronkelijke Brussel kapot gemaakt met zijn projecten (Noordwijk, Noordstation). Ik ben droevig en sprakeloos! Sylvia Wöber-Servaes, Bergisch Gladbach (D)

Verfransing Onlangs sloot ik bij Numericable een abonnement af voor een vaste telefoon. Ondanks alle privacywetten en zonder dat me gevraagd werd of ik dat wel wenste, stel ik vast dat ik opgenomen ben in de telefoongids. Mijn gegevens werden daarbij keurig in het Frans omgezet. Statistisch weer een Vlaming minder in Brussel! Behalve de voortdurende ergernissen over de zeer manke tweetaligheid heb ik bij Numericable een hele waaier klachten lopen over problemen met hun diensten of producten. Meestal belanden die in de vergeetput. Ik overweeg het voorbeeld van vele buren te volgen en over te stappen naar een efficiëntere provider.

Marcel Bulckaert, Sint-Jans-Molenbeek

Missing link De reeks ‘Minister-president voor één dag’, waarin de voorbije weken achtereenvolgens stafhouder Dirk Van Gerven, waterexpert Emmanuel Petrella, stedenbouwkundige Nedjma Hadj en presentatrice Annabelle Van Nieuwenhuyse hun ‘regeerplannen’ ontvouwden, kunt u blijven nalezen op www.brusselnieuws.be/baas.

SPELREGELS VOOR LEZERSBRIEVEN: Mail uw bijdrage naar lezersbrieven@bdw.be. Schrijven kan naar BDW-Brieven van Lezers, Flageyplein 18, 1050 Elsene; faxen naar 02-226.45.69. Vergeet niet uw adres te vermelden, ook in e-mails: zonder het adres van de afzender beschouwen we een brief als anoniem, en wordt hij niet gepubliceerd. De maximumlengte van een bijdrage is 2.500 tekens, inclusief spaties. Wilt u graag een langere, meer uitgewerkte opiniebijdrage schrijven (max. 5.000 tekens)? Neem dan eerst contact met ons op voor overleg via lezersbrieven@bdw.be. De redactie mag lezersbrieven redigeren of weigeren. Moties, manifesten of omzendbrieven worden niet (in deze rubriek) opgenomen.

BDWOPINIE Slechte politiek door Danny Vileyn In 2010 was de kas leeg. In mei van dit jaar zaten de vogels in volle broedperiode, en in augustus moest de City Parade erlangs. Drie keer een goede (of minder goede) reden om de heraanleg van de Havenlaan uit te stellen. Ondertussen bloeit het verzet tegen het rooien van de platanen en het opbreken van de kasseistenen. De actievoerders zijn erin geslaagd om meer dan achtduizend handtekeningen te verzamelen én ze kunnen rekenen op de sympathie van de (voornamelijk Franstalige) pers. De actievoerders, die nochtans inspraak gehad hebben bij het openbaar onderzoek, willen zich niet bij de democratisch genomen beslissing neerleggen en blijven actie voeren. Dat is hun goed recht. Ook het professionalisme waarmee ze actie voeren, dwingt bewondering af. Toch is er een levensgroot probleem: argumenten tellen niet meer. De discussie over de platanen en de kasseien van de Havenlaan is emo. Emo die ook de Brusselse regering heeft aangetast. Afgaand op de hevigheid van de acties zou je zweren dat de beslissing om de bomen te rooien en de historische kasseien door beton te vervangen, van gisteren dateert. Maar dat klopt niet. De beslissing werd genomen in 2008, na jaren palaveren. Tijdens de vorige legislatuur dus, toen Pascal Smet (SP.A) minister van Openbare Werken was. Ook Emir Kir (PS) en Evelyne Huytebroeck (Ecolo), die nu minister van Openbare Werken Brigitte Grouwels (CD&V) de wacht aanzeggen, hebben de heraanleg van de Havenlaan destijds goedgekeurd. Tot drie maal toe. Ja maar, luidt het argument nu, destijds was er een groot logistiek centrum voor vrachtwagens – het Bilc – gepland, dat na de verkiezingen onder druk van Groen! werd afgevoerd. Exit Bilc, exit heraanleg Havenlaan? Het zou een goed argument geweest hadden Kir en Huytebroeck onmiddellijk na het schrappen van het Bilc geëist dat Grouwels haar huiswerk opnieuw maakte. Dus vóór er een aannemer aangeduid werd. Nu hebben ze gewacht tot actievoerders zich aan bomen vastketenden. Als Grouwels haar project onder druk van rood-groen intrekt, lijdt zij gezichtsverlies en kost het de belastingbetaler 4,7 miljoen euro. De aannemer moet dan opgebeld worden met de mare dat hij volgende week maandag 5 september (eens te meer) niet met het werk kan beginnen. Is er voor half oktober niet begonnen, dan is de bouwvergunning verlopen. En wordt de heraanleg van de Havenlaan over de verkiezingen van 2014 heen getild. Houdt Grouwels voet bij stuk, dan lijden Huytebroeck en Kir gezichtsverlies. En loopt een van de meest spectaculaire acties van het jongste decennium met een sisser af. In beide gevallen lijdt de Brusselse regering gezichtsverlies en dreigt minister-president Charles Picqué (PS) een verscheurde ploeg te moeten leiden.

EVA HILHORST

BDW 1293 PAGINA 14 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

ROCKEN TEGEN VERBREDING RING VILVOORDE – De verbreding van de Ring zou volgens Greenpeace nog meer verkeer en op korte termijn opnieuw hetzelfde fileleed veroorzaken, maar de lokale autoriteiten zijn blind voor waarschuwingen uit het buitenland. Op 11 september organiseert de milieuorganisatie het festival Rock the Ring tegen de verbreding.

DE CULTUUR- EN VRIJETIJDSBIJLAGE VAN BRUSSEL DEZE WEEK

Media > Plek gezocht voor inboedel Amerikaans Theater

Het krijtje van Pien en Kulderzipkens troon LAKEN – Over negen maanden trekt de VRT weg uit het Amerikaans Theater: de openbare omroep moet besparen en heeft het huurcontract met de Belgische staat opgezegd. De volgende maanden wordt de grote verhuisoperatie voorbereid. Want behalve de bekende tv-studio en Radio 2 Vlaams-Brabant telt het gebouw ook lokalen met memorabele decorstukken en curieuze objecten van het Omroepmuseum.

ij mooi weer loopt het Ossegempark in een wip vol met voetballende jongeren en picknickende families die de buitenmuren van het Amerikaans Theater gebruiken als ‘ruggensteuntje’. Maar vandaag is het grijs en ligt het park er stil en verlaten bij. Ook binnen in het omroepgebouw is het stil. Veel volk werkt er ook niet in het grote pand: zo’n 25 man, verdeeld over Radio 2 Vlaams-Brabant, het documentatiearchief en de decoropslag. Als er tv-opnames in de studio zijn, komen er

natuurlijk wel mensen bij van de Reyerslaan. Het gebouw werd eind jaren 1950 neergezet als Amerikaans paviljoen voor de wereldtentoonstelling. Edward D. Stone, de architect, ontwierp drie cirkelvormige bouwwerken. Het grootste, nog altijd paviljoen of rotonde genoemd, bestond uit een diep in de moerasgrond verankerde sokkel met daarop een lichte constructie van plastic en glas, wel twintig meter hoog. In het midden was een binnentuin met een vijver. Een tweede, kleinere cirkel met

ADVERTENTIE

Handicap & informatie Deze dienst wil u de nodige informatie bezorgen om u wegwijs te maken in uw zoektocht naar mogelijkheden, voorzieningen voor personen met een handicap

 02/463.58.58 alle werkdagen van 9 tot 12u30 uitgezonderd donderdag van 14 tot 17u.

Bezoeken enkel op afspraak Informatie@handicap-ambulant.be

toneeltoren deed dienst als theater. De kleinste cirkel, Circarama, fungeerde als bioscoop. Na Expo 58 braken de VS de lichte constructie boven op het paviljoen en Circarama af en schonken ze wat overbleef aan de Belgische staat. De staat verhuurde het theatergebouw vanaf het begin van de jaren 1960 aan de BRT, die in het Flageygebouw een groot tekort aan publiekstudio’s had. Het paviljoen werd verhuurd aan een schroothandelaar, die de ondiepe vijver prompt vulde met oud ijzer. Vanaf het midden van de jaren 1980 kon de openbare omroep het hele gebouw huren. In de rotonde werden eerst alleen boerenkarren en andere rekwisieten opgeslagen. Het papieren archief kwam erbij in 1990, en vijf jaar later, toen het Flageygebouw dicht ging voor renovatie, kreeg ook Radio 2 Vlaams-Brabant onderdak in het Amerikaans Theater. Aanvankelijk zou dit tij© SASKIA VANDERSTICHELE

Voorbeelden uit het buitenland tonen aan dat meer rijstroken ook meer auto’s aantrekken: zoiets heet het aanzuigeffect. “De extra capaciteit gaat op een termijn van drie tot vijf jaar verloren, en na acht jaar is de Ring alweer helemaal dichtgeslibd,” zegt Joeri Thijs, verantwoordelijke van de transportcampagne van Greenpeace. Volgens Greenpeace passen de verbredingsplannen in de uitbouw van de logistieke activiteiten in de Rand en in de luchthaven. “Dat zal extra vrachtvervoer met zich meebrengen,” zegt Thijs. “Vlaanderen en Brussel plannen daarnaast volledig los van elkaar grote shoppingcentra: aan de Van Praetbrug, aan de Heizel en in Machelen. Dat zal heel wat extra autoverkeer met zich meebrengen, zeker in Machelen, dat alleen met de auto bereikbaar is.” In tijden van klimaatverandering vindt Greenpeace een verbreding misplaatst. “Extra verkeer zorgt voor meer CO2 en meer fijn stof, én voor extra geluidsoverlast.” Het werk aan de Antwerpse Ring toont dat het anders kan. “Men vreesde voor verkeerschaos, maar er werd een goed plan met alternatieven ontwikkeld en de mensen zijn die alternatieven ook gaan gebruiken.” Greenpeace schuift structurele oplossingen naar voren: meer en beter openbaar vervoer, veilige fietspaden tussen stad en rand, een andere autofiscaliteit (voor bedrijfswagens),... Johan Verminnen, Patrick Riguelle, Yevgueni, Stash, Jim Cole en de Brusselaars Jaune Toujours en Suarez gingen in op het voorstel om mee te doen aan een festival tegen de verbreding van de Ring. Afspraak zondag 11 september van 13 tot 19 uur in het Rolleveldpark in Vilvoorde. Gratis; meer BT op www.rockthering.be.

VADROUILLE

De VRT verlaat over negen maanden het Amerikaans Theater. De grote opruiming is ingezet.

BDW 1293 PAGINA 15 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Weerman Armand Pien had hier zijn eigen wegwijzertje. In het Omroepmuseum ligt nog een weerkaart waarop hij met krijt het hogedrukgebied heeft aangeduid. © SASKIA VANDERSTICHELE

Archiefbeheerder Albert Maene met de aftitelrol van het spelprogramma ’t Is maar een woord, met Louis Paul Boon.

In het decor- en rekwisietendepot ligt ook een heus wapenarsenaal.

Uit de collectie van het Omroepmuseum.

delijk zijn – Leuven trok toen al aan de regio nale omroep –, maar uiteindelijk besliste de BRT, inmiddels omgedoopt tot VRT, om een gloednieuwe radiostudio te bouwen in het paviljoen. De radiomensen zitten er sinds 2000. Eind mei verhuizen ze naar het stadhuis van Leuven. Ook de andere diensten vertrekken. In de binnentuin van het paviljoen, bij de deur naar het archief, staat een container, halfvol met kartonnen opbergdozen. Het archief, dat notulen, maar bijvoorbeeld ook een handschrift van Hugo Claus bevat, keert terug naar de Reyers laan, of toch ten dele. “We hebben hier 3,6 kilometer papier, en er kan maar de helft mee. De rest wordt gedigitaliseerd, vertrekt naar het Rijksarchief of wordt vernietigd,” zegt Albert Maene, die het archief beheert.

Baba, het decor- en rekwisietendepot, ook weer een aaneenschakeling van grotere en kleinere opslagplaatsen. Een ervan staat tot aan het plafond vol met stoelen, een andere is gevuld met fornuizen, keukentafels, wastobbes, oude valiezen en parkeermeters, er is een bergplaats met vooroorlogse fietsen, tandems, koetsen en andere vervoermiddelen, en een wapenarsenaal vol speren, lansen en hellebaarden. Ook hier weer pareltjes: het bureau van Jomme Dockx, het zwaard van Jan Decleir uit De leeuw van Vlaanderen, de troon uit Kulderzipken. De hele voorraad zal opgeschoond worden en het beste verhuist naar een magazijn in Mechelen. Dan komen we bij het eigenlijke theater. Van de oorspronkelijke, door de Amerikanen gebouwde theaterzaal is nog weinig over. De openbare omroep maakte er een state of the art tv-studio van. Het mooiste souvenir hangt boven in de lobby: een enorm fresco van de New Yorkse illustrator Al Hirschfeld.

In het Amerikaans Theater werd de afgelopen vijftig jaar entertainmentgeschiedenis geschreven: Canzonissima, Eurosong, Pak de poen, De droomfabriek en, later, De canvascrack en De premiejagers, allemaal werden en worden ze hier opgenomen. Momenteel staat een rood-geel-blauw schuimrubberen decor klaar voor de opnames van De slimste thuis, de nieuwe quiz met Bart Peeters. Straks is het allemaal voorbij. De VRT trekt weg, de Belgische staat wil het pand verkopen. Maene, die hier altijd graag gewerkt heeft, betreurt het vertrek. “Oké, er is wat onveiligheid, het pand is slecht geïsoleerd en er zijn overal scheuren in de muren omdat het gebouw op moerasgrond staat, maar toch is het volgens mij een politieke beslissing: Tobback wou Omroep Vlaams-Brabant naar Leuven, en de rest moest dan ook maar weg.”

De Wyngaert: “We gaan naar de plek waar de besluitvorming van Vlaams-Brabant gebeurt, Leuven dus. Daar zetelt ook het provinciebestuur.” In Leuven zal Radio 2 de achterkant van het stadhuis betrekken. De Wyngaert: “We maken er een vitrine die uitgeeft op de Muntstraat. Daar zullen we dus wel zichtbaar en aaibaar zijn.” Maar zal de berichtgeving, met name over Brussel, niet beïnvloed worden door de verhuizing? De Wyngaert reageert verbaasd. “Hoe kunt u dat nu denken? Een moderne radio is niet honkvast. De redacteurs zijn veel mobieler geworden. We stationeren mensen

in het Pajottenland, en in Brussel kan er natuurlijk altijd op de Radio 2-redactie in de Reyerslaan gewerkt worden.” Hoewel de officiële benaming Radio 2 VlaamsBrabant luidt, is het volgens De Wyngaert wel degelijk de taak van de omroep om te berichten over Vlaams-Brabant én Brussel. “En daar zal door de verhuizing niets aan veranderen. Natuurlijk, we zijn geen grootstadsradio zoals FM Brussel. We zijn een familieradio met aandacht voor Vlaams-Brabant en Brussel. Dat is iets helemaal anders.”

Bureau van Jomme Dockx Niet alleen duizenden dozen papier moeten een nieuw onderkomen krijgen. Het Ameri-

kaans Theater herbergt ook de collectie van het Omroepmuseum, een vzw die gerund wordt door Maene en enkele vrijwilligers. De rijke verzameling is opgeborgen in de kleine kamertjes van het paviljoen en in de kelders van het theatergebouw. Het lijken wel schatkamers: honderden bakelieten en andere mooie, oude radiomodellen, tv’s uit de jaren 1950, een originele Nipkowschijf (de ‘voorloper’ van de moderne televisietechniek), een reportagemicrofoon uit de jaren 1930, een weerkaart waarop Armand Pien met zijn krijtje het hogedrukgebied heeft aangeduid, en een aftitelrol van het jarenzestigspelletje ’t Is maar een woord, met Louis Paul Boon in het panel. De museumstukken komen van de VRT en van schenkers. “Wat ermee gebeurt? Enkele lichte stukken mogen mee naar Leuven, al de rest wordt bijgepropt in de catacomben van de Reyerslaan. Alleen betwijfel ik of de directie beseft hoe groot de collectie is,” zegt Maene. Hij wijst de weg naar een andere grot van Ali

‘De radio zat hier opgesloten’ BRUSSEL – “Een radiogebouw hoort tegenwoordig transparant te zijn. Radio 2 VlaamsBrabant zit nu opgesloten in het gebouw van het Amerikaans Theater. De radio is niet zichtbaar, niet voelbaar.” Radiomanager Paul De Wyngaert verklaart de beslissing om eind mei 2012 naar Leuven te verhuizen. “We hebben nochtans veel in het gebouw geïnvesteerd, althans vanbinnen,” zegt De Wyngaert. “Aan de buitenkant mochten we niet raken. Grote ramen maken kon bijvoorbeeld niet. En zelfs als we dat hadden

kunnen doen, veel volk passeert er niet in het Ossegempark, de radio zit er redelijk eenzaam.” Een andere locatie in Brussel voor de regionale omroep zoeken heeft de VRT niet overwogen.

Bettina Hubo

HUB

BDW 1293 PAGINA 16 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Muziek > Les Ateliers Claus maakt balans op na één jaar Noordwijk

‘Het bestaande aanbod verveelde me’

es Ateliers Claus kwam er vijf jaar geleden op initiatief van Frans Claus. De man door zwom al vele watertjes en dwong respect af in de hele Belgische al ternatieve scene door zijn inbreng indertijd bij onder meer de Gele Zaal en Democrazy in Gent. Hij verhuis de naar Brussel en zette hier een nieuw project op. Een vast afgelijnd plan was er niet, wel een eigenwijze, artistieke visie. “De reden waarom ik met Les Ateliers Claus begon, is dat ik verveeld was met het be staande aanbod. Ik begon met Les Ateliers Claus in een huiskamer en momenteel resideren we in een lege winkelgalerie. Wie weet wat er ons nog allemaal te wachten staat... Door flexibel te blijven kun nen we vlug overschakelen op iets anders. Stel dat de concertzaal weg valt, dan kunnen we andere paden bewandelen met een platenlabel, een radioprogramma, grafische kunsten, een winkel met objecten...”

De verhuizing van Sint-Gillis naar de Rogierdoorgang was niet echt gepland, maar zat er wel aan te ko men. “In de Crickxstraat zaten we in een privéwoning. Aanvankelijk organiseerden we evenementen voor een vijftigtal personen. Maar al vlug zaten we met een publiek dat de tweehonderd overschreed, in een toch wel marginale situatie. Verbouwen werd dus noodzakelijk. Die verbouwing is nu bezig en zit er hopelijk in de lente van 2013 op. We stelden ons de vraag of we defini tief zouden vertrekken of niet. Nee dus, maar de oude locatie wordt niet meer zoals het was. De nieuwe zal meer beantwoorden aan wat we van meet af aan wilden: een werkplaats waar nationale en internationale artiesten samenkomen met telkens als eindresultaat een toonmoment, een concert of een uitgave. Les Ate liers Claus opnieuw in de echte zin van het woord. Unieke uitdagingen met kunstenaars aangaan blijft ons

BRUSSEL – Het alternatieve kunstenbolwerk Les Ateliers Claus moest in juni vorig jaar zijn vaste stek in de Crickxstraat in Sint-Gillis verlaten en verkaste naar een nieuwe uitvalsbasis aan het Noordstation. Initiatiefnemer Frans Claus en zijn rechterhand Wim Maesschalck maken na een seizoen in de Noordwijk de balans op en kijken met veel vertrouwen naar de toekomst.

Frans Claus (l.) en Wim Maesschalck na één jaar aan het Noordstation: “Deze ruimte hopen we te behouden, vooral omdat je hier ongestoord lawaai kunt maken.”

doel. De ruimte aan het Noordsta tion hopen we te behouden, vooral omdat je daar ongestoord lawaai kunt maken. Geluidsoverlast is een ernstig probleem voor wie hier iets wil organiseren. Zowat elke zaal in

Brussel heeft problemen op dat ge bied. Enerzijds wil men het centrum opwaarderen, maar anderzijds zijn er voortdurend klachten over buurt feesten, zalen, straatevenementen... Zo wordt het natuurlijk moeilijk om

het culturele leven in stand te hou den.”

The Ex Les Ateliers Claus richt zich tot een publiek dat openstaat voor ontdek

Gastronomie > Weekend van het Bier op Grote Markt

BRUSSEL – Tijdens het eerste weekend van september heeft op de Grote Markt traditioneel het Weekend van het Bier plaats, dat sinds drie jaar ook Belgian Beer Weekend heet. Het Bierweekend is een organisatie van de Belgische Brouwers, de be roepsvereniging die nog altijd haar zetel heeft in het oude gildenhuis op de Grote Markt, en de Ridderschap van de Roerstok der Brouwers, die als opvolger van die gilde de traditie en de waardigheid van het ambacht bewaakt. Vrijdag is het Dag van de Brouwers en heeft ’s middags het ceremonië le gedeelte plaats, met de wijding van het bier en de viering van SintArnoldus, patroonheilige van de brouwers, in de kathedraal van SintMichiel en Sint-Goedele. Daarna volgen de academische zitting en de

intronisatieplechtigheid in het stad huis. De Brusselse ex-politicus Sven Gatz, die per 1 september directeur van de Belgische Brouwers wordt, zal dan opgenomen worden in de Ridderschap van de Roerstok. Het publiek kan niet aanwezig zijn op deze ceremoniële evenementen, maar komt aan de beurt als om 18 uur de 36 bierstands van de 48 kleine, middelgrote en grote brou werijen hun bieren laten deguste ren. De bierstands zijn open tot 22 uur, en op zaterdag en zondag res pectievelijk van 10 tot 21 en van 11 tot 20 uur. Betalen doet u met de daartoe bestemde kroonkurken die

Bieren proeven – en betalen met kroonkurken.

1 euro waard zijn. Prijzen variëren naargelang van het bier. Nieuw is het systeem van jetons die gelden als waarborg voor de glazen, die u moet inleveren aan de stand waar u ze gekregen hebt. Zaterdag is het ook de dag van de historische brouwerijkarren en bierwagens, die een optocht maken van de vismet naar de Grote Markt. Op zondag is er een optocht van muziekgroepen en brouwersconfré rieën. Vorig jaar kwamen ongeveer ze ventigduizend liefhebbers afgezakt naar de Grote Markt. Volgend jaar wordt de formule misschien aan gepast voor het Jaar van de Gastro nomie. Het zou kunnen dat er dan twee weekends worden georgani seerd, op een andere locatie. Michaël Bellon Belgian Beer Weekend op 2, 3 en 4 september op de Grote Markt. Meer op 02-511.49.87, belgische.brouwers@ beerparadise.be, www.beerparadise.be, www.weekendvanhetbier.be

BDW 1293 PAGINA 17 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

kingen. Zo’n aanbod samenstellen is niet zo eenvoudig. “De basis is een soort artistieke intuïtie die je met de jaren ontwikkelt,” legt Claus uit. “Daarnaast is er het feit dat we in een soort broederschap leven met gelijkgestemde organisatoren als Magasin 4, Les Ateliers Mommen en Recyclart. Daartussen proberen we eigen accenten te leggen.” Maesschalck vult aan: “Het wordt pas echt moeilijk als je je eigen voorkeur moet afwegen tegen de relevantie voor een publiek. Ik ben bijvoorbeeld gek op lo-ﬁ en huis kamerartiesten, maar ik besef heel goed dat dit live niet altijd overkomt. Het is een subtiele evenwichtsoe fening. Gelukkig zijn we niet ge

“Al vlug zaten we in Sint-Gillis met een publiek dat de tweehonderd overschreed, in een toch wel marginale situatie. Verbouwen werd dus noodzakelijk” bonden aan quota van verkochte kaartjes. Door onze zeer beperkte projectsubsidies moeten we er wel op letten dat we zelfbedruipend blij ven. Daarom is het belangrijk dat een muzikant het hier naar zijn zin heeft en dat verder vertelt, zodat ze hun prijzen wat aanpassen. Bij ons voelen ze nog het persoonlijk enga gement. In de grote zalen verloopt alles sterieler en onpersoonlijker. We zijn weliswaar ambitieus in ons

programma, maar we dromen zeker niet van een zaal voor vijfhonderd man. Onze intimiteit willen we be houden.” Trouw aan zichzelf trappen ze bij Les Ateliers Claus het nieuwe sei zoen af met een origineel aanbod. Claus: “Op 9 september is er de Zizek Labelnight met een afterparty, geanimeerd door Brussels Up! Soundsystem, een collectief dat per fect op de hoogte is van wat er in de alternatieve wereldmuziek groeit en bloeit. En zet je schrap voor een ste vige portie digital cumbia uit Argen tinië. Zaterdag gaan de twee gitaris ten van The Ex de confrontatie aan met saxofonist Ken Vandermark (die nog schitterde op Middelheim, red.) en drummer Paal NilssenLove. En dan is er op 1 oktober in Wiels de voorstelling van onze eerste vinyl plaat. Het is een werkstuk van het Gentse Kapotski Trio. Een heel apart concept, waarbij de muzikan ten vervangen worden door platen spelers! DJ Grazzhoppa, de Franse geluidsbricoleur Frédéric Le Junter en Dick van der Harst zullen voor de gelegenheid musiceren aan de hand van vinylplaten, die dus in feite de partituren zijn. Op 5 oktober begint er dan een reeks lezingen van Pierre Deruisseau over de mythologie in de AfrikaansJamaicaanse muziek. Op die manier wordt het muzikale luik inhoudelijk ondersteund.” Mannen maken plannen daar in Les Ateliers Claus, en daar doet een avontuurlijk publiek alleen maar zijn voordeel mee.

Georges Tonla Briquet

Les Ateliers Claus, Charles Rogierdoorgang (tussen Noordstation en Rogierplein). Openingsweekend op 9 en 10 september met Zizek Labelnight en party (vrijdag) en Lean Left (zaterdag). Meer op www.lesateliersclaus.com

Theater > De tweede jeugd van Bronks

Ook kindertheaters worden groot BRUSSEL – Bronks blaast dit seizoen twintig kaarsjes uit, en dat is reden tot feesten! Een heel seizoen lang plant het thea ter speciale verjaardagsactiviteiten, maar de kers op de taart wordt wel het Bronks Eredivisiefestival. Eind april 2012 zet Bronks samen met Zinnema en Opendoek de deu ren wagenwijd open voor amateur theatergezelschappen uit het hele land. Die kunnen bij Bronks op de Varkensmarkt het beste van zich zelf komen tonen. Er is maar één voorwaarde: wat gespeeld wordt, moet uit het rijke twintigjarige re pertoire van Bronks komen. Zo krijgt u de kans om ‘klassiekers’ als Iets anders van Paul Peyskens, Ola Pola Potloodgat van Pascale Platel of Jan mijn vriend van Raven

Ruëll opnieuw te zien, maar dan in een kleedje met een fris motief. De deelnemende gezelschappen krijgen volledig carte blanche: teksten mo gen naar believen worden bewerkt, kinderproducties kunnen volwasse nenvoorstellingen worden, het hele stuk mag worden herleid tot enkele scènes,... Sinds augustus is al het oorspronke lijke tekstmateriaal terug te vinden op www.bronks.be, en het kan ook opgevraagd worden bij het Vlaams Theater Instituut (www.vti.be) of Opendoek (www.opendoekvzw.be). Wie komende lente de scène wil veroveren in de Bronks Eredivisie, kan zich nu al melden bij Abdel malek El Houari van Zinnema, op 02555.06.00, abdelmalek@zinne ma.be of www.zinnema.be. Patrick Jordens

Nick Trachet BRUSSEL EN DE WERELD CULINAIR ONTDEKT

Brooddoos Terug naar school! Vandaag is groot en klein weer met de brooddoos richting werk of opvoeding vertrokken. Voor kinderen vinden we dat gewoon, maar nemen grote mensen brooddozen mee naar hun werk? Al wie geslaagd is in het leven, of het wil worden, wordt toch geacht ’s middags op restaurant te gaan? Of niet? Neen, de brooddoos rukt op, zowel op school als op het werk. Bij de grote mensen is de brooddoos een symbool voor de loyale werkkracht. Een die niet trendy gaat lunchen op kosten van de baas. Een brooddooseter hoeft het huis niet uit. Hij is ook zekerder van wat hij eet, want meester van wat hij (zij) erin heeft gestopt. Ten slotte zijn bokes stukken goedkoper en naar men zegt, wordt het weer crisis (was de vorige al voorbij dan?). Bij kinderen is de boterhammendoos meer nood zaak. Ik ben nog opgegroeid met schoolkeukens. Warm eten hoorde men in die tijd ’s middags te doen. Dat denken heeft nog steeds zijn aanhangers, want ’s avonds “werkt men dat niet meer af”, wat de overgebleven suikers in ons lichaam doet opslaan als vet. Werkende moeders konden dat middag maal maar zelden zelf organiseren, dus verzorgde de school warme maaltijden. De kwaliteit kon nogal variëren. Ik heb ervaringen van gemeentelijke eet zalen waar joelende kinderen elkaar terroriseerden, over geïmproviseerde grootkeuken door slecht ge schoold personeel, tot het deftige schoolrestaurant met tien man in het wit en een ijzeren discipline. Maar toen was ik al wat ouder. Het eten was er best lekker, service à la française (dus schotels per tafel, geen individuele porties) en we kregen zowaar ta felbier bij de maaltijd. Wat een tijden! Selfservice kwam pas aan de universiteit. Twee strekkingen hebben die traditie genekt. Ten eerste de besparingen in het onderwijs. Het eigen keukenpersoneel vloog eruit en werd vervangen door zielloze winstbedrijven, die aan het kleinste schoolbudget nog dividenden voor de aandeelhou ders overhielden. Ten tweede kwamen de mon digheid van de ouders, en de culturele diversiteit. In mijn tijd at iedereen wat de post schafte, maar geleidelijk aan moest de organiserende overheid

rekening gaan houden met elke trend, filosofi sche overtuiging of voedselallergie en elk religieus ta boe. (Ik ben ervan overtuigd dat dit fenomeen ook de afschaffing van de militaire dienst heeft bespoedigd.) Uit achterdocht hielden steeds meer ouders hun kinderen uit het schoolrestau rant weg, en dat kwam de kwa liteit ook niet ten goede. Toen het de beurt was aan onze kinderen, ried de schooldirectie zelfs af om hen op school warm te laten eten. Adieu, schoolkeukens. Iedereen dus aan de brooddoos. Het pro bleem zit daarbij in het woord zelf. Bij gebrek aan traditie maakt men van de dooslunch een tweede ontbijt: boterhammen met zoetigheid, vlees of kaas. Nu hebben boterhammen de gemene gewoonte om al na enkele uren naar brooddoos te gaan rieken. En dat heeft mij nooit kunnen bekoren. Ik vraag me trouwens af welke chemische reactie deze typische geur veroorzaakt. Veel beter wordt het wanneer we de ingrediënten apart meenemen en in een rustig hoekje zelf een schelletje worst afsnijden en een stuk brood beleg gen. Apart bewaard blijven de ingrediënten lekker der dan besmeerd en platgedrukt in een gesloten doos. Maar waarom zou er brood in onze brooddoos moe ten? We moeten leren creatief te zijn. Bart Peeters zong over een brooddoos (vrij naar Prince): “Zee ster met koffie en een mandarijn, een boterkoek met confituur en een stukje marsepein...” Doe er een stuk kaas in en een wortel, een kippenbout en wat gehakte groente. Of koude curry. Laat u inspireren door de Japanse bento: in dat land zien de lunch boxen er sinds de zestiende eeuw uit zoals onze plastic brooddozen vandaag. Maar dan uit lakwerk. Ze bevatten kleurrijk geschikte, koude maaltijden. Uw kind op school zal veel meer interesse tonen voor de lunch. Het hoeft ook niet per se kleefrijst en wasabi te zijn. Een ‘Belgische’ koude rijst met blok jes groenten en stukjes cervela, een likje mosterd in de hoek, is ook uitnodigend. En probeer ook eens deze aangepaste versie van een boterham met americain. Neem twee boterham

Bij grote mensen is de brooddoos een symbool voor de loyale werkkracht: eentje die niet trendy gaat lunchen op kosten van de baas men. Besmeer er één dik met americain en kruid goed bij indien u niet gekozen hebt voor ‘préparé’. Bestrooi met gehakte ajuin, peterselie en eventueel ander groen. Leg de tweede boterham er netjes op. Bevochtig beide zijden met wat melk. Keil alles nu in de blender/keukenrobot met een rauw ei erbij en verhaksel tot een massa. Vorm van deze massa bal letjes of, nog beter, blokjes, die zullen straks beter in de brooddoos passen. Bak de blokjes/balletjes gaar in een pan en laat een nacht afkoelen. Neem ze mee naar school/werk. Wanneer de anderen nieuwsgie rig vragen: “Wat zit er in uw brooddoos?”, zeg dan: “Gebakken toast met americain en omelet.” Wedden dat ze willen proeven? Dit lukt overigens evengoed met vis, ook uit blik. Amerikaans onderzoek leert ons dat mensen met brooddozen rustiger eten, ze hebben meer tijd dan restaurantlopers. En snel eten leidt blijkbaar tot obesitas. Nu nog opkomen voor langere lunchpau zes. Smakelijk. nick.trachet@bdw.be De hele reeks nalezen? www.brusselnieuws.be/trachet

BDW 1293 PAGINA 18 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Philippe Boesmans, blij in Brussel. “Parijzenaars die hier komen werken, hebben het me al dikwijls gezegd: deze stad straalt zoveel meer cool uit dan hun Parijs.”

BRUSSEL – “Lang is de Muntschouwburg niet veel meer dan een provinciehuis geweest. Je had weliswaar Béjart en zijn Ballet van de XXe Eeuw, er werd verdienstelijk werk geleverd, maar de internationale uitstraling was miniem. Eén man, Gerard Mortier, heeft daar verandering in gebracht. Tegenwoordig mogen premières zich steevast verheugen op belangstelling van de internationale pers.” Pianist en componist Philippe Boesmans was jarenlang creatief raadgever in De Munt.

Telefoontje keer is het de beurt aan de Franse regisseur en theaterauteur Joël Pommerat. Samen zetten we onze tanden in zijn stuk Au monde, een fascinerend huis clos over een disfunctioneel gezin met allusies op incest. De première is gepland voor 2014. Pas 2014, inderdaad. Het is dan ook tijdrovend werk. Je hebt de muziek, maar ook het herschrijven van het theaterstuk voor muziek. Dat herwerken impliceert vooral knippen: een tekst zingen neemt nu eenmaal veel meer tijd in beslag dan een tekst declameren. Zoeken naar de essentie, dus. De gezongen tekst mag ook niet te literair zijn, omdat een goede literaire tekst geen muziek behoeft, omdat hij sterk genoeg is op zich.”

Hoorspelen Boesmans heeft vijf opera’s in opdracht gecomponeerd, en meer dan twintig composities in de hedendaagse klassieke muziek, dikwijls met internationale erkenning. Het cv van de autodidact Philippe Boesmans oogt indrukwekkend, maar een netjes uitgestippelde carrièreplanning hoeft er niet achter gezocht te worden. Het is gekomen zoals het gekomen is. Door de liefde voor de muziek, door kansen, aangereikt door anderen. “Na mijn studie piano aan het Conservatorium van Luik ben ik gaan werken voor de RTB-radio. Dat was een mooie tijd. RTB en BRT zaten samen in het Flageygebouw, we hadden een gemeenschappelijke kantine, wat

het contact tussen de collega’s aan beide zijden van de taalgrens sterk bevorderde. Zo ben ik goed bevriend geraakt met Nederlandstalige collega’s die mee aan de wieg stonden van het toenmalige Radio 3 (nu Klara, red.).” “Ik ben in die periode ook in Brussel komen wonen en al snel beginnen optrekken met andere musici die net als ik in de ban waren van de hedendaagse klassieke muziek, van het serialisme. Célestin Deliège, Henri Pousseur... Samen hebben we het Ensemble Musiques Nouvelles opgericht, waarmee we tot over landsgrenzen optraden.” “Dankzij de RTB ben ik gaan componeren: muziek voor hoorspelen. Toen kon dat nog, de nationale radiozenders beschikten over een aanzienlijk budget, elke week wel vroegen ze een © MARC GYSENS

orgen begint het nieuwe seizoen van de Muntschouwburg met Orlando paladino, Haydns meest succesrijke opera in een interpretatie van de Belgische musicus René Jacobs. Philippe Boesmans heeft er alle vertrouwen in dat De Munt haar naam en faam de komende maanden alle eer zal aandoen. “Net als de voorgaande jaren zal directeur Peter de Caluwe ongetwijfeld weer uitstekend werk leveren. Hij heeft goed opgepikt waar De Munt voor staat; de lijn van zijn voorgangers Gerard Mortier en Bernard Foccroulle trekt hij op een mooie manier door: werken met mensen die er niet voor terugdeinzen vooruitstrevend te zijn.” “Zelf maak ik niet langer deel uit van het huis. Ik ben nu 75, de pensioengerechtigde leeftijd al lang voorbij – laat mij mijn ding maar doen. Toch ben ik De Munt nooit uit het oog verloren, en vice versa. Zo ben ik net begonnen aan het componeren van een nieuwe opera in opdracht van De Munt en L’Opéra Comique in Parijs. Een coproductie: die constructie zie je steeds vaker in het wereldje. Win-win, voor alle betrokkenen: de kosten worden gedeeld tussen de operahuizen, en als componist heb je de zekerheid dat de opvoering niet beperkt blijft tot één huis.” “Voor de libretto’s heb ik in het verleden meermaals met de Zwitserse theater-, film- en operaregisseur Luc Bondy gewerkt, maar dit

componist om begeleidende muziek te schrijven. Het was een goede leerschool, maar niet simpel. De maandag kreeg je de opdracht; de dinsdagochtend moest de muziek er liggen. Dat werd dus keer op keer nachtwerk.”

Dan, ergens in 1980, kwam er een telefoontje van Gerard Mortier. Of Boesmans een opera wou componeren voor De Munt. “Natuurlijk wou ik dat! Ik zou met mijn muziek een veel groter publiek kunnen bereiken dan voorheen. Concerten, festivals van hedendaagse klassieke muziek zijn door de bank genomen maar voor een klein publiek van diehards. Toch ben ik tussendoor altijd hedendaagse klassieke muziek blijven componeren. Een beetje als rustpunt, een terugkeer naar de eerste liefde, tussen twee opera’s door.” “Na mijn eerste opera, La passion de Gilles, vroeg Mortier me of ik mijn radiowerk vaarwel wou zeggen om als artistiek raadgever voor De Munt te komen werken. De repetities bijwonen, opvoeringen. Bijsturen waar nodig. Dat was min of meer een tweede geschenk uit de hemel. Die grote, dikwijls logge, gecompliceerde machine van binnenuit mogen ontdekken, was een voorrecht. Ik had contact met het orkest, contact met de zangers. Het heeft me veel geleerd, terwijl ik ondertussen wel mijn ding mocht doen. Ik leerde hoe een operahuis juist werkt, en ik leerde rekening te houden met de obstakels die zich onderweg kunnen aandienen.”

Brusseleir

Musiques Nouvelles blijven floreren.

Net zoals Boesmans een beetje door een speling van het lot componist is geworden, zo ook is hij Brusselaar geworden, vertelt hij me in

BDW 1293 PAGINA 19 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

FREDDI SMEKENS Simpateek of oeverecht Philippe Boesmans, pianist/componist

‘Gerard Mortier wees de weg’ zijn appartement in de Onze-Lieve-Vrouw ter Sneeuwwijk. “Ik heb een eerste keer in Brussel gewoond van 1961 tot ’70. Voor mijn werk. Daarna naar Luik verhuisd, omdat ik van de RTB de vraag had gekregen een Luikse poot op te zetten van de radio-uitzendingen. In 1985 ben ik terug-

“Mensen die cultuur in het bloed hebben, houden zich niet bezig met de achterhoedegevechten van de taalkwestie” gekomen. De lokroep van De Munt en Gerard Mortier, hé. En ik ben teruggekomen om niet meer weg te gaan.” “Ik voel me een echte Brusseleir. Weliswaar niet van geboorte, wel van mentaliteit. Brussel is een schitterende stad om te leven. Niet te groot, niet te klein, heel internationaal. Gemoedelijk, een ontspannen sfeertje. Parijzenaars die hier komen werken, hebben het me al dikwijls gezegd: deze stad straalt zoveel meer cool uit dan hun Parijs.” “Wat ik ook zo mooi vind, is dat Franstaligen en Nederlandstaligen elkaar op de een of andere manier toch best goed verstaan hier in Brussel. Beter dan Vlamingen en Walen. De Vlaamse Brusselaars bevallen mij dan ook. Ze

zijn heel open van geest en sympathiek. Dat heeft te maken met de culturele rijkdom van Brussel, denk ik. Mensen die cultuur in het bloed hebben, houden zich niet bezig met de achterhoedegevechten van de taalkwestie.” “Toegegeven, de Vlamingen hebben in het verleden onrechtvaardigheid moeten ervaren – mijn ouders hebben in het Frans moeten studeren; in het Nederlands kon het niet –, maar om nu daarvoor de boel op de spits te drijven zoals nu... Neen, dat hebben we niet nodig. Belgen hebben we nodig. Belgen met de mentaliteit van wereldburgers. Vergeten mag niet, maar in de loopgraven kruipen uit wraakgevoel mag ook niet. Dat zal ons niet vooruithelpen.” “Ik mag nu wel francofoon zijn, maar dat is gekomen omdat het zo gelopen is. Ik ben opgegroeid in Tongeren, mijn studie heeft me naar Wallonië geleid, naar Luik. Waarom Luik? Omdat het Conservatorium een goede naam had, en omdat het niet ver van huis was: maar achttien kilometer, en er was een goede tramverbinding. Ik kreeg er een flinke injectie Frans, en door mijn werk voor de RTBf is dat Frans nog dominanter geworden. Maar mijn Vlaamse afkomst heb ik nooit verloochend. Met mijn broer en zus spreek ik overigens nog altijd Nederlands, een Nederlands waarin het Tongerse dialect nooit ver weg is.”

Karel Van der Auwera

Begin oktober komt de nieuwe cd uit op het label Cypres met muziek van Philippe Boesmans: een registratie van een concert in september vorig jaar in De Munt door Musiques Nouvelles

lvorens we het over nen oeverechte hebben, wou ik toch nog even opnieuw stilstaan bij ne simpateeke of uiteraard ook ’n simpateeke. We kunnen er om te beginnen van uitgaan dat onze stad wemelt van de simpateeke meense. En dat we onszelf daar af en toe bij mogen rekenen, behoort zeker tot de mogelijkheden. Ik zou het zo willen stellen, waarde lezer: elke ki da we eemand simpateek vinne of simpateek auverkomme, droege we e stientje baa vè onze stad nog schuuner te moeke. Dat kan misschien wat poëtisch klinken, maar ik ga ervan uit da den dichter oek za wautche te zegge heit. Laten we nog even analyseren wat simpateek zaain, ne simpateeke of ’n simpateeke in ons Brussels eigenlijk voor impact heeft wanneer we het voor iemand gebruiken. Welnu, waarde lezer, ni mier of ni minder dan eeverans anders in de weireld. Behalve misschien dat we in onze streektaal een woordje hebben dat het tegenovergestelde van ne simpateeke zou kunnen betekenen: nen oeverechte. Daar had ik het trouwens in het begin van deze Brusselse Kroniek al over. Welnu, wanneer ik er even over nadenk, dan realiseer ik me dat nen oeverechte alles te maken heeft met iemand die tegendraads is, of toch zo overkomt. De volgende stap in mijn gedachtegang is dan: vèwa zou nen oeverechte ni simpateek kunne zaain? Wanneer ik goed over die vraag nadenk, schiet het antwoord mij haast onmiddellijk te binnen. Want as nen oeverechte ni simpateek kan zaain, zou ik nuut ni as ne simpateeke kunne auverkomme. En gelukkig gaat die theorie voor iedereen van ons op. Hoopgevend is dat we, hoewel we ni simpateek gebaure weudde, het op elk ogenblik van ons bestaan kunnen worden. Daarbij moet ik wel aangeven dat men simpateek zaain niet kan aanleren en dat men er niet op kan oefenen. Maar ook daarover hoeft men zich geen zorgen te maken, waarde lezer. Men moet het aldus bekijken: as we op elk moment as nen ambetanterik bestempeld kunne weudde, kan dat oek vè ne simpateeke het geval zaain. Natuurlijk zou een wereld, bevolkt met niets anders dan ambetante

meense, onleefbaar zijn. Maar stel u even een wereld voor waarin niets dan simpateeke meense rondluupe. Het kan misschien eigenaardig klinken, waarde lezer, maar die twee werelden zouden even eentonig zijn. Wat is er nu zo bijzonder aan dat alles? Ik denk dan aan het feit we noch den oeverechte, noch de simpateeke kunnen spélen. Het enige wat we kunnen doen, is – in beide gevallen – ons zeulf zaain en as echt auverkomme. Nu wou ik toch even overgaan naar het feit dat simpateek zaain niet uitsluitend met personen te maken heeft. Zo kan men het ook hebben over e simpateek ooitstapke, simpateek weir of zelfs (maar dan wel in het uiterste geval) e simpateek stukske auver ons Brussels waudje simpateek. Ik moet wel toegeven dat bij dat laatste een beetje ijdelheid gemoeid is. In feite heb ik het altijd als volgt bekeken, waarde lezer. Hoewel we, zoals gezegd, niet als simpateek of antipateek geboren worden, beschikken we allemaal over een beminnelijkheid waaruit we kunnen putten. “Da’s na neki ’n teoree da hiel simpateek auverkomt,” wordt mij door een uiterst simpateek persoon ingefluisterd. Natuurlijk is het ook zo dat ambetant zaain betekent dat men ballast met zich meezeult. Over dat laatste hoeft men zich echter niet al te veel zorgen te maken, want we kunnen gerust stellen da ballast er es vè weggesmeite te weudde. En nu misschien over naar het dierenrijk. Persoonlijk heb ik ne papillon altaaid simpateeker gevonne as ’n vleeg, zonder wat dan ook tegen een van deze twee insecten te hebben. Zo ziet men maar, waarde lezer, dat iedereen van ons een soort waardemeter heeft om iemand of iets simpateek te vinne. Maar het allerbelangrijkste bij dat alles is volgens mij om even na te gaan of we onszelf, al was het maar af en toe, als simpateek kunnen omschrijven. Ik denk daarbij aan een truc die ik graag gebruik. Die komt erop neer zuveul meugelaaik meense teige te komme die we simpateek vinne. Want simpateek zaain heeft, hoe eigenaardig het ook kan klinken, iets besmettelijks. En gelukkig ook maar, waarde lezer.

REDACTIE BRUSSEL DEZE WEEK Flageyplein 18, 1050 Elsene, 02-226.45.40, fax 02-226.45.69, info@bdw.be. ABONNEMENTEN Josiane De Troyer (abo@bdw.be), 02-226.45.45, fax 02-226.45.69. Gratis binnen het Brussels hoofdstedelijk gewest. Rest van België 15 euro per jaar; rekeningnummer 424-5529822-66 van vzw Brussel Deze Week. Buiten België 25 euro per jaar. DISTRIBUTIE EN PROMOTIE Ute Otten (ute.otten@bdw.be), Paul De Weerdt. RECLAME IN BDW Rika Braeckman (rika.braeckman@bdw.be), 02-226.45.41, 0477-97.21.27, fax 02-226.45.69. OPLAGE 70.490 exemplaren. HOOFDREDACTIE Anne Brumagne (anne.brumagne@bdw.be). EINDREDACTIE Katrien Stroobants (katrien.stroobants@bdw.be). REDACTIE Jean-Marie Binst (jeanmarie.binst@bdw.be), Christophe Degreef (christophe.degreef@bdw.be), Bettina Hubo (bettina.hubo@bdw.be), Patrick Jordens (patrick.jordens@bdw.be), Freddi Smekens (freddi.smekens@bdw.be), Steven Vandenbergh (steven.vandenbergh@bdw.be), Steven Van Garsse (steven.vangarsse@bdw.be), Danny Vileyn (danny. vileyn@bdw.be). REDACTIESECRETARIAAT Isabelle De Vestele (isabelle.devestele@bdw.be), Lien Annicaert (lien.annicaert@bdw.be), Gerd Hendrickx (gerd.hendrickx@bdw.be). MEDEWERKERS Michaël Bellon, Lieven Bulckaert, An Devroe, Philip Ebels, Eva Hilhorst, Ilah, Francis Marissens, Niels Ruëll, Bruno Schols, Tim Schoonjans, David Steegen, Benjamin Tollet, Georges Tonla Briquet, Nick Trachet, Karel Van der Auwera, Matthias Vanheerentals. FOTOGRAFEN Bart Dewaele, Anja Galicia, Marc Gysens, Ivan Put, Herman Ricour, Dieter Telemans, Saskia Vanderstichele, Jo Voets. VORMGEVING Peter Dhondt (peter.dhondt@bdw.be). FINANCIËLE ADMINISTRATIE Manu De Hertogh (manu.dehertogh@bdw.be). VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Anne Brumagne, BDW, Flageyplein 18, 1050 Elsene. ALGEMENE DIRECTIE Marijke Vandebuerie (marijke.vandebuerie@bdw. be). Brussel Deze Week wordt gedrukt op de persen van de nv Roularta, Meiboomlaan 33, 8800 Roeselare en wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Gemeenschapscommissie. ONS MAILEN? Al onze mailadressen zijn volgens dezelfde structuur opgebouwd: voornaam.naam@bdw.be (losse bestanddelen van voornaam of naam aan elkaar, en zonder trema’s, verbindingsstrepen en andere tekens).

BDW 1293 PAGINA 20 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Actie > Brusselaar Guy Capals rijdt ‘Ronde van Noord-Katanga’ tegen seksueel geweld

Guy Capals: “Een fervent wielertoerist ben ik niet, de fiets is voor mij een verplaatsingsinstrument. Ook hier in Congo. De wegen zijn slecht, maar met de fiets raken we overal.”

BRUSSEL – De oorlog in Congo mag dan al een tijdje zijn afgevlagd door vredesakkoorden, toch is nog lang niet alle geweld gestopt. Vooral de vrouwen betalen het gelag: verkrachtingen blijven er schering en inslag. Brusselaar Guy Capals strijdt als vrijwilliger bij twee plaatselijke ngo’s mee tegen seksueel geweld en de stilte eromheen.

aren het tijdens de oorlog vooral mannen in uniform die tot de daad overgingen, dan namen nadien vele burgers hun kwalijke gewoonte over. Als of de normen vervaagd zijn en verkrachtingen ‘erbij horen’. En vele vrouwen zwijgen, bang om verstoten te worden.

de CLUB

“Verkrachting is van alle tijden en samenle vingen,” weet Capals. “Ook in Congo. Alleen is het tijdens de oorlog ingezet als wapen om gemeenschappen te destabiliseren. In Lu bumbashi kom je het fenomeen minder tegen, omdat daar de oorlog minder heeft gewoed, omdat er minder verzet was. Maar in de pro

vincie Katanga was er veel geweld, ook sek sueel, en jarenlang. Dat heeft zich genesteld in de samenleving, of toch minstens diepe sporen getrokken.” “Een groot probleem is dat er weinig be trouwbare gegevens zijn: de meeste slacht offers zwijgen, hullen zich in stilte omdat anders een groot stigma dreigt. Zo’n stem pel op haar en eventueel haar kind is voor een vrouw zwaar om te dragen. Ze kan uitgesloten worden. En dus zwijgt ze en wordt er geen klacht ingediend. Psycho

“Verkrachting is tijdens de oorlog systematisch ingezet als wapen om gemeenschappen te destabiliseren”

Yoga Netwerk Brussel

BRUSSEL – Yoga is de afgelopen vijftig jaar gegroeid en geëvolueerd. Om het publiek beter te informeren werd onlangs Yoga Netwerk Brussel opgericht. “Tot nu deed iedereen zo’n beetje zijn ding in zijn hoekje,” legt John Van Vreckem uit. Van Vreckem is de initiatiefnemer van Yoga Net werk Brussel en voorzitter van Yoga Darshan uit Schaarbeek. “Door de puzzelstukken bijeen te brengen en door interactie en samenwerking kunnen we het publiek nu beter informeren. Deze website brengt de Brusselse yogaleraars die lesgeven in het Nederlands, samen, en ik ben er zeker van dat we in de toekomst een echte vriendengroep zullen worden.” Het informele netwerk haalde de mosterd bij de Brussels Yoga Cooperative, die de Engelsta lige yogabeoefenaars uit de hoofdstad samen brengt. Yoga Netwerk Brussel geeft uitleg over de verschillende yogastijlen, waar u lessen in

het Nederlands kunt volgen en wie die geeft. Maar er schuilt meer achter. “We willen yoga meer onder de aandacht brengen, want er is veel concurrentie. Er zijn allerlei zaken op de markt die zwaar gepromoot worden en die bestaan bij de gratie van marketing. Dure hypes die soms stukjes uit yoga halen en het reduceren tot zielloze stretching. Ik ben er van overtuigd dat yoga uniek is, en met dit initiatief willen we het een duwtje in de rug geven.”

Harmonisch

John Van Vreckem: “Ik ben ervan overtuigd dat yoga uniek is.”

“België is na Finland het Europese land met de meeste depressies. Aan maatschappelijke problemen geen gebrek in België. Yoga kan niet alles oplossen en het is geen genees kunde, maar het is wel goede preventie. Men sen zijn zich er niet altijd van bewust dat ze hun leven voor een stuk zelf in handen heb ben. Dankzij oefeningen kun je evenwicht en

BDW 1293 PAGINA 21 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

sociale opvang is er overigens toch niet.” “Tegen het taboe en tegen die stilte proberen de ngo’s Kanyundi en REFED-Katanga te age ren. Vandaar de bewustmakingscampagne die nu wordt opgezet. Als vrijwilliger werk ik daaraan mee. Ik nam loopbaanonderbreking in Brussel om hier een paar projecten te on dersteunen. Vélo versus viol is er een van. De fiets is al langer een trouwe metgezel van Capals. Vanaf 2 september trekt hij er nu in Congo mee op campagnetocht. Een Ronde van Noord-Katanga, zeg maar, in ploegverband: vier Congolezen, drie Belgen en een Canadees. En gewapend met een projector en de film Fighting the silence van twee Nederlandse ci neasten. Want dat staat in de drie weken cam pagne voeren voorop: de film projecteren en een debat op gang brengen in de plaatselijke gemeenschap. Niet in de steden, maar op het platteland. À vélo versus viol.

Cyrille als gids “De fiets is voor mij in de eerste plaats een instrument,” vertelt Capals. “Ook in Brussel, waar ik al langer al mijn verplaatsingen per fiets doe. Een fervente wielertoerist ben ik niet. Ik heb vrienden die hun koersfiets pas

’s avonds of in het weekend buiten halen en zich honderd kilometer in het zweet rijden. Heel af en toe waag ik me ook weleens aan een langer tochtje. Maar in hoofdzaak is de fiets voor mij dus een verplaatsingsinstrument. Ook hier in Congo. Mountainbikes zijn er bij zonder handig. De wegen zijn niet bepaald in goeie staat, maar met de fiets raken we overal. Er rijdt wel een jeep mee met materiaal. De be zemwagen, zeg maar.” Veel wegwijzers zullen er wel niet staan in de brousse, maar dat schrikt Capals niet af. “Cyrille fietst mee, een man uit Katanga die er elk weggetje kent, elke steen weet liggen. Een gps hebben we niet nodig: hij is onze gids. Het wordt niettemin een heel avontuur. Ook de openluchtfilmvoorstellingen natuur lijk: erg speciaal. De eerste proefprojecties waren alvast veelbelovend: er werden al heel interessante gesprekken gevoerd, ook met leidinggevende mensen. Nadien zullen zij de lokale gemeenschappen moeten trekken. En optreden waar nodig. Onze actie is maar een begin.” Francis Marissens velovsviol.blogspot.com

Capals in actie

Het Vélo vs. Viol-team

Guy Capals (33) is een Limburgse Brusselaar die in Koekel berg woont. Hij startte in 2004 mee de fietswerkgroep aan de VUB op. Tegenwoordig werkt hij voor de vzw Ucos, een ngo die studenten van de VUB en de EhB informeert over de derde wereld en die ontwikkelingsprojecten opzet. Capals nam in november 2010 loopbaanonderbreking en verblijft sindsdien in Congo. Deze zomer begeleidde hij er nog een uitwisselingsproject: zes bachelorstudenten jour nalistiek, een masterstudent journalistiek en een student sociaal werk liepen er stage.

Guy en Monique (Brussel), Jolie (Lubumbashi, medeinitiatiefneemster), Maggie (Lubumbashi), Cesar (Lubumbashi, exverantwoordelijke Chiro), Jean-Pierre (Montréal, student-stagiair), Sandra (Linter, Vlaams-Brabant) en wegkapitein Cyrille (Luena, medewerker ngo Kanyundu). Fietsmateriaal: Fietsenatelier Mol, Cyclo vzw Brussel. Sponsors: Ethiopian Airlines, Fietswerkgroep VUB en vele vrijwilligers. Realisatie: ngo’s Kanyundu en REFED-Katanga.

Fundraisingacties Tijdens de Week van de Vervoering (16 tot 22/9) plant de Fietswerkgroep VUB een benefietactie. Op 23 september wordt de film Fighting the silence ver toond in het Rits-café (Dansaertstraat) met nabespreking en randactiviteiten. Simultaan zal er ook in Lubumbashi een afsluitend campagnefeest worden opgezet in samen FM werking met het Belgisch consulaat.

David Steegen Sport voor gentlemen Als een mens zich beperkt tot het volgen van de twee nationale sporten, voetbal en wiel rennen, dan gaat de krachttoer bijna onop gemerkt voorbij. De Red Lions, de Belgische nationale mannenhockeyploeg, hebben zich geplaatst voor de Olympische Spelen in Lon den volgende zomer. Voor de tweede maal op rij mag het Belgisch hockey meedingen naar een olympische medaille. Dat is opmerke lijk, gezien de kleinschaligheid van ons land. We kunnen de hernieuwde aandacht voor het vaderlandse hockey alleen maar toejui chen. Hockey is hier een erg Brusselse sport: de meeste clubs zitten in de hoofdstad en omgeving. Het is ook een prachtige sport. Heftig, technisch en met eerbied voor de te genstander en de refs. Een sport voor sport liefhebbers, in de eerste, ware betekenis van het woord. Voetbalvaders en -moeders schrijven hun zonen (en dochters) steeds va ker in bij hockeyclubs. Hockey eerbiedigt de juiste waarden. Elke hockeybeoefenaar streeft ernaar om welge manierd aan sport te doen. Emoties worden niet uit de weg gegaan. Ja, er zijn weleens incidenten, zoals in alle sportcompetities, maar het blijft altijd beschaafd. Stilaan is de edele sport niet meer exclusief voor de meest bemiddelde sociale klasse, de middenklasse heeft de weg naar de hockeyvelden gevon den. Zoals het tennis in de jaren 1970 en 1980, met Björn Borg en John McEnroe. Een van de architecten van het succes is Marc Coudron, de bondsvoorzitter. Hij be hoort tot het ras der echte sportleiders. Zijn beleidsplan staat in het teken van de sport. Geen opgeblazen verklaringen, geen opper vlakkige visieteksten, geen schreeuwerige marketingplannen, maar een krachtdadig sportief beleid dat aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. Alles staat in het teken van de sport, van de onderbouw, opleiding

en trainingen. De bondsvoorzitter heeft zich omringd met binnen- en buitenlandse top trainers die op het eerste gezicht onhaalbaar lijken voor een klein land als België. Coudron was zelf de grootste van zijn sport. Hij is recordinternational (358 selecties), hij was zeven jaar kapitein van de nationale ploeg. De prestatie van de nationale ploeg krijgt weerklank op de gekste plaatsen. Na de emotionele voetbaltopper Club Brugge-RSC Anderlecht probeer ik het mediaverkeer in goede banen te leiden. Geen sinecure. Milan Jovanovic scoort de gelijkmaker in de laatste minuut en zorgt er zo voor dat heel Brugge ietwat zuur reageert. Bovendien hebben de Kosovo-kreten de Serviër geweldig op de heupen gewerkt. Na zijn doelpunt reageert hij iets te uitbundig. Een vrouwelijke steward bekijkt het al lemaal met de glimlach. Ik raak met haar aan de praat. “Ongelofelijk toch?” zegt ze met een brede grijns. Ik antwoord dat voet bal emotie is, of iets dergelijks. “Dat niet,” zegt ze met een zucht. “Jammer dat we geen medaille halen in Mönchengladbach.” Ze heeft het over het EK hockey, waarin België zopas de kleine finale tegen Engeland verlo ren heeft. “Maar we zijn wel gekwalificeerd voor de Olympische Spelen,” antwoord ik. Ze lacht breeduit. Marc Coudron is een van de grootste sport leiders van het land. Royal Sporting Club Anderlecht zal de Red Lions en hun voorzit ter dan ook gepast eren voor de wedstrijd te gen KV Kortrijk van 11 september. Dat is het minste wat we kunnen doen. Coudron is een gentleman én een Brusselaar. www.brusselnieuws.be/steegen David Steegen is persverantwoordelijke van voetbalclub RSC Anderlecht

Racen aan het atomium BRUSSEL – Vijftig jaar na de eerste Grote Prijs formule 1 van Brussel wordt de autowedstrijd feestelijk herdacht.

welzijn ervaren, gelukkig worden. Je vindt balans in je leven en maakt van jezelf een harmonieuze mens.” Yoga Netwerk Brussel is met opzet geen for mele groep, die zijn er volgens Van Vreckem al genoeg. Het is een informele contactgroep die nog in de kinderschoenen staat. Met een mediacampagne wil het de vele yogamoge lijkheden in de hoofdstad in de verf zetten. “In Brussel is er enorm veel op yogavlak,” vervolgt Van Vreckem, “maar het meeste wordt doodgezwegen. De meest vreselijke dingen komen in het nieuws, maar voor po sitieve zaken ligt dat veel moeilijker. Wat wij doen, is niet schokkend en krijgt dus minder aandacht.” “Resultaten kunnen we nu nog niet voorleg gen, daarvoor is de website nog niet lang ge noeg online, maar ik verwacht dat wel voor het najaar. Ik merk al dat de mensen steeds beter de weg vinden naar onze website. Die

is trouwens nog niet af en wordt de komende weken en maanden zeker nog aangevuld.” Dromen en plannen heeft de initiatiefnemer bij de vleet, maar die houdt hij nog even voor zich. Hij ziet dit als een eerste stap. Een vol gende afspraak is alvast in april 2012, wan neer veel yogaleraars en -centra een mantra concert in Brussel organiseren – mantra’s zijn harmonische formules die melodieus worden herhaald. “Ik verwacht dat yoga zal blijven groeien en ook voldoende kwaliteit zal behouden. Er zijn goed opgeleide leraars genoeg in onze stad. We moeten dit initiatief nu laten groeien en bloeien. En ik blijf erbij: heel wat mensen kunnen zichzelf helpen door beetje bij beetje positiever, gezonder en evenwichtiger te gaan leven.” Tim Schoonjans www.yogabrussel.be

Op 9 april 1961 ontving de Grote Prijs van Brussel voor de eerste keer formule 1-wa gens. Ruim vijftig jaar later wordt die pre mière met het nodige motorgeronk gevierd. De openingsceremonie in het Brusselse stadhuis vindt al op 2 september plaats, net als de inauguratie van de Formula Club bij Manneken Pis. Vanaf de dag erna is de buurt rond het Atomium de place to be voor auto fanaten. Er wordt een gelegenheidscircuit aangelegd waarop een honderdtal van de

mooiste formule 1-wagens uit de automo bielgeschiedenis tegen elkaar zullen racen. De bolides zijn onderverdeeld in vier de monstratiegroepen: vooroorlogse wagens, en formule 1-wagens van voor 1966, 1985 en 1990. Er staat ook een Porsche-parade geprogrammeerd. Befaamde piloten geven acte de présence. Om helemaal terug te reizen in de tijd wordt het publiek in het vipdorp uitgenodigd om op te dagen in de kleding van toen. Tickets kosten twaalf euro voor één dag, tot 135 TS euro (+ btw) voor het vippakket. www.brusselsgrandprix.com

Afrikaanse Tango voor beginners BRUSSEL – Exotische danslessen geven de zomer 2011 toch nog wat cachet. De dansstijl Kizombalove is dankzij José N’dongala uitgegroeid tot een begrip in de danswereld. De Afrikaanse tango is erg sensueel en wordt op latino- en Caraïbische dansavonden ten zeerste gesmaakt. Vanaf zaterdag 10 september staan elke week op zaterdag en donderdag nieuwe lessenreek sen op het programma. Eén les kost 10 euro,

een abonnement voor tien lessen 80 euro. Wie niet tot dan kan wachten, moet van 2 tot 4 september op de Louizalaan zijn. Daar kunt u de Latijns-Amerikaanse cultuur ont dekken op Fiesta Latina. Er zijn optredens, eetstandjes, dansdemonstraties en dansles TS sen. Toegangsprijs bedraagt 5 euro. www.kizombalove.com www.fiesta-latina.be

BDW 1293 PAGINA 22 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

BD W

zaIE

ZAZIEZOMERPORTRETTENGALERIE (7) ZAZIE

DOOR PATRICK JORDENS

R IEDE

O T 99 J A T 9

• R A

EN VAN

elk beeld vond je zo bijzonder dat het in je hoofd is blijven hangen? Welk kunstwerk heeft je ooit aan het lachen, huilen, huiveren, dromen... gebracht? We vroegen het aan zeven Brusselse kunstenaars: (strip)tekenaars, prentenboekenmakers, filmregisseurs... Zij tonen jou deze zomer hun favoriete beeld. Dat kan je telkens bewonderen op

De favorieten van Judith Vanistendael

de rechterpagina. En daarnaast stellen ze zichzelf voor. Onder andere met een uniek zelfportret, speciaal getekend of bedacht voor deze zomerreeks. Welkom in de Zaziezomerportrettengalerie!!

Geur? De stad als het net geregend heeft, verse koffie, mijn kinderen.

Smaak?

Onze laatste gast heet Judith Vanistendael. Ze is (strip)tekenares en maakte onder meer de illustraties bij het verhaal Rosie en Moussa van Michael De Cock. Begin volgend jaar komt deel 2 van dat stadsavontuur uit: De brief van papa.

Gegrilde inktvis, de achterkant van mijn penselen.

Klank? De stilte, de kinderen als ze ’s ochtends stil proberen te zijn.

Het witte paardje van Elizabeth Goudge (ook een van de favoriete boeken van J.K. Rowling, PJ).

Plekje in Brussel? Mijn tuin, het uitzicht van op het plein aan het Justitiepaleis als het net geregend heeft, cafés waar je je kunt verstoppen.

Vakantiegevoel? Helemaal niks hoeven te doen, in de tuin in de hangmat hangen.

Beeld? Als je naar de tekeningen en etsen van Rembrandt kijkt, dan zie je iemand die ontzettend vrij is in zijn werk. Veel tekenaars werken binnen een stramien: “Ik teken zus en zo, dit is mijn stijl, een oog ziet er bij mij zus uit, een neus zo.” Het is een verschrikkelijk moeilijke oefening, voor mij althans, om zonder stramien, zonder stijl te tekenen. Of beter: om zo vrij te zijn dat je stijl overstijgt. Het is de belangrijkste uitdaging. Bij Rembrandt vind ik dat terug: hij neemt waar, of wil een verhaal weergeven, en hij slaagt erin om dit te doen met heel weinig lijntjes, of net met héééél veel, met eenvoudige composities, complexe composities, puur geschilderd, of puur getekend... Hij kan het allemaal, en hij gebruikt alles wat hij in zijn lade heeft liggen om zijn tekening op te bouwen. Hij is virtuoos zonder dat het ingewikkeld lijkt.

Judith Vanistendael door Judith Vanistendael.

BDW 1293 PAGINA 23 - DONDERDAG 1 SEPTEMBER 2011

Rembrandt, ‘Jupiter en Antiope’ (1659).