Afscheid bijlage
maandag 19 november 2018
23
Afscheid A F S C H E I D
B I J L A G E
N A J A A R
d i e h c Afs
bijla8ge 201
2 0 1 8
•
B R U G M E D I A
met
je hart
Regel alles op tijd voor nabestaanden Niemand doet het graag, maar eigenlijk zou iedereen alles zo goed mogelijk moeten regelen voor zijn nabestaanden.
Wie kent het verhaal van Stieg Larsson niet? De Zweedse schrijver van de immens succesvolle Millennium-boeken, waarvan wereldwijd vele tientallen miljoenen exemplaren over de toonbank gingen, overleed in 2004 onverwacht aan de gevolgen van een hartaanval, net voor het eerste exemplaar van de trilogie verscheen. Omdat hij en zijn vriendin Eva Gabrielsson, waarmee hij meer dan 30 jaar samenleefde, nooit waren getrouwd en hij niets had geregeld voor na zijn overlijden ging de miljoenenerfenis naar Larssons broer Joakim en vader Erland; mensen met wie de schrijver een moeilijke relatie had. Het voorbeeld van de Zweed is extreem, maar laat wel zien dat je beter tijdig zaken kunt regelen voor het geval je (onverwacht) komt te overlijden. Wie wil dat zijn erfenis niet bij familieleden terechtkomt waarmee hij in de clinch ligt of speciale wensen voor zijn nalatenschap heeft, moet dat regelen in een testament. De notarissen hebben daar de laatste tijd - via speciale acties zoals de Week van het Testament - veel aandacht aan geschonken. Het zal bij de meesten dus bekend zijn. Het laten opstellen van een testament is echter een tweede.
P A G I N A
Algemene begraafplaats BERGKLOOSTER
24
U bespaart uw nabestaanden een hoop werk en zo rg en in toch al moeilijke tijden Wie de stap wil zetten, kan kijken op www.notaris.nl voor informatie. Als u uw (klein)kinderen sowieso geld wil nalaten, kan het overigens voordelig zijn dat eerder te doen dan na uw overlijden. Zeker als hij of zij het investeert in een studie of huis mag u een groot bedrag belastingvrij schenken. Verzekeringen Er is meer dan een testament. Zo is het goed om na te denken over een overlijdensrisicoverzekering. Daardoor kunnen uw levenspartner en/of kinderen bijvoorbeeld blijven wonen in jullie huis. Daarnaast zijn er tal van uitvaartverzekeringen. U kunt natuurlijk gewoon sparen voor een uitvaart, maar niet iedereen wil of kan dat doen. Wie een uitvaartverzekering afsluit, neemt de nabestaanden veel zorgen uit handen en zorgt ervoor
P A G I N A
Stap voor Stap staat voor dementievriendelijke uitvaart
25
dat zij niet opdraaien voor de kosten van de begrafenis of crematie. Vertel uw familie waar de polis ligt, zodat ze uw wensen kennen en weten voor welk bedrag u bent verzekerd. Een normale uitvaart kost al snel 5.000 euro. Overlijdensrisico- en uitvaartverzekeringen zijn er in alle soorten en maten. Vergelijken kan bijvoorbeeld op de websites www.independer.nl en www.uitvaartverzekeringen.nl. Lijstjes Als u toch over de drempel bent gestapt, kunt u meteen ook een lijst maken waarop zaken staan als uw bankrekeningnummers, nummers
P A G I N A
27
Uitnodiging Informatiebijeenkomst Zwolse Natuurbegraafplaats
van spaarrekeningen, polis-nummers van lopende verzekeringen, een pensioenoverzicht, de naam van de notaris waar uw testament ligt en of u wel of geen donorcodicil hebt en zo ja, waar dat ligt. Ook dat is handig voor mensen die achterblijven. Verder is het handig als zij weten welke abonnementen u heeft en hoe ze in kunnen loggen op de websites die u regelmatig bezoekt. Het is even werk en leuk is het misschien niet, maar u bespaart uw nabestaanden een hoop werk en zorgen in toch al moeilijke tijden.
P A G I N A
Yarden biedt mogelijkheid mantelzorg aan leden
27
Algemene begraafplaats
BERGKLOOSTER
Op een oude rivierduin nabij de Vecht is de sfeervolle begraafplaats Bergklooster gelegen, een eeuwen oude, algemene begraafplaats. Vooraan de Bergkloosterweg ligt Nieuw Bergklooster een nieuwe, moderne begraafplaats met een lichtgevende tuin. De ‘Vereniging Begraafplaats Bergklooster’ zorgt voor beide begraafplaatsen en vind het belangrijk dat een graf betaalbaar is voor een ieder. Herdenken De natuur bereid zich voor op de winter. De herfst herinnerd ons aan de vergankelijkheid, tijd die voort schreit, herinneringen en gedachten gaan uit naar voorbije levens. Begraafplaatsen zijn bijzonder plekken. Dierbaren waar we afscheid van moeten nemen worden op een eigen plek, op natuurlijke wijze, opgenomen in de aarde. Grafmonumenten met namen en spreuken in allerlei vormen en kleuren getuigen vaak nog decennia van hun bestaan. Zo ook op Bergklooster. Het oude Bergklooster is omzoomd door nu rijk kleurende bomenrijen en is open van karakter. De met eenvoudige staande grafmonumenten bedekte graven liggen in verschillende grasakkers die doorkruist worden door paden. Eind 1300 werden er de eerste doden begraven in het Agnietenklooster. Na de afbraak van het klooster, eind 16 e eeuw, hebben buurtbewoners tot op de dag van vandaag de begraafplaats behouden. Thomas a Kempis was de beroemdste bewoner van het klooster. De grasakkers zijn rijk aan wilde flora.
Grasklokje, duifkruid, steenanjer, wilde tijm en vele andere planten die zomers Bergklooster een fleurig aanzicht geven zijn nu af gemaaid. Op het ruimer opgezette Nieuw Bergklooster met vooral liggende grafmonumenten en ook grafkelders, toont de door Harry Pierik aangelegde zonneborder, haar lichte herfst kleuren. Op Bergklooster worden (urnen) graven voor minimaal tien tot maximaal onbepaalde tijd uitgegeven; zolang er onderhoudskosten verlengd worden of voor altijd afgekocht zijn, blijft een graf. Op deze wijze bepaald een rechthebbende of de erven zelf hoelang een graf in stand blijft. Meer informatie zie www.bergklooster.nl met de documentaire of vraag een brochure aan met de tarieven. Contactadres: Sec./penm. beheerder: Bert Pierik, Bergkloosterweg 92, 8034 PS, Zwolle. Tel. 038-4532281 of info@ bergklooster.nl www.bergklooster.nl
Afscheid bijlage
id Afsche
bijlage 2018
maandag 19 november 2018
25
Sterven in een huis vol leven Hospice als alternatie f voo r sterven in een zie kenhuis
Het is een wens van velen om thuis te sterven. Om uiteenlopende redenen is dat niet altijd mogelijk. Een hospice of een bijna-thuis-huis biedt dan een uitkomst. Daar kunnen terminaal zieke gasten in een huiselijke omgeving met hun eigen spullen en de juiste zorg om zich heen de laatste dagen doorbrengen. Soor Ria van Meir Het concept van een hospice bestaat in Nederland al een kwart eeuw. In Nieuwkoop werd het eerste bijna-thuishuis geopend vanuit de gedachte om terminaal zieke mensen een alternatief te bieden voor het sterven in een ziekenhuis of verzorgingscentrum. Naast professionele verpleegkundigen draait een hospice ook op tientallen vrijwilligers. Zij bereiden maaltijden voor de gasten, houden de tuin bij of doen bijvoorbeeld de was voor de gasten. Eigenlijk zijn het de gewone, huishoudelijke dingen die thuis ook moeten gebeuren. De wensen van de gast staan centraal bij een hospice. De gasten zijn vrij om te bepalen hoe ze de dag doorbrengen. Er zijn mensen die nog een keer willen winkelen of even buiten wandelen.
Praktische informatie • Een hospice is een voorziening waar mensen de laatste dagen van hun leven kunnen doorbrengen. Door de kleinschaligheid en de huiselijk sfeer vormt een hospice een persoonlijker alternatief dan een ziekenhuis, terwijl de juiste zorg toch binnen handbereik is. • Een terminaal zieke komt in aanmerking voor een verblijf in een hospice als hij of zij niet langer dan drie maanden meer te leven heeft.
• In een hospice wordt geen behandeling gegeven, enkel de pijn wordt nog bestreden. • Palliatief terminale zorg kan worden vergoed via een indicatie voor Wlz-zorg (intensieve zorg op grond van de Wet langdurige zorg), via de zorgverzekering of via de subsidieregeling eerstelijns verblijf (zie www.ciz.nl). • In de meeste gevallen wordt een eigen bijdrage van de gasten gevraagd. • Voor familieleden en naasten zijn er - tegen vergoeding - logeermogelijkheden.
Ze kunnen zelf aangeven bij de kookvrijwilligers wat en hoe laat ze die dag willen eten en ze mogen hun appartementen met spullen en foto’s van thuis inrichten. Ook is er de gelegenheid om een wandeling te maken of een spelletje te spelen, mocht de gast dan wensen. De meeste hospices hebben een centrale huiskamer, maar gasten kunnen er ook voor kiezen om in hun eigen appartement te blijven. Het gebouw staat onherkenbaar in een woonwijk, waardoor de huiselijke sfeer benadrukt wordt. Die huiselijke omgeving doet en de persoonlijke aandacht doen gasten goed. Het zal niet de eerste keer zijn dat de patiënten opleven door de goede verzorging. Na de dood gaat de zorg vaak nog even door. In overleg met de familieleden en nabestaanden helpen de vrijwilligers vaak met het uitleiden van een overledene. Soms wordt er ook een kaars voor ze gebrand. Hoewel de dood een onvermijdelijk thema is voor wie in een hospice verblijft of werkt, drukt het naderende einde niet te zwaar op de stemming in een hospice. In plaats van de dood is het juist het leven dat de boventoon voert. Dankzij de goede zorgen hoeven de gasten zich niet continue te denken aan de laatste dagen, maar kunnen zij juist nog genieten van het leven.
Stap voor Stap staat voor dementievriendelijke uitvaart “Een op de vijf mensen krijgt dementie.” Aan het woord is de geboren en getogen Zwolse uitvaartondernemer Wilma Bouwmeester, directeur van Stap voor Stap Uitvaartbegeleiding, gespecialiseerd in dementievriendelijke uitvaarten en in het thuis opbaren zonder koelplaat. “Mijn ervaring is dat mensen achteraf niet anders hadden
“In de hectische dagen tussen overlijden en uitvaart
gewild. Door het stijgend aantal mensen met dementie
moeten veel praktische handelingen worden verricht
groeit ook de vraag naar een dementievriendelijke uitvaart”,
en emotionele beslissingen worden genomen. Door het
is haar ervaring. “Nabestaanden vragen zich af hoe ze het
luisteren, het geven van aandacht en tijd en het creëren
verdrietige nieuws moeten vertellen aan hun naaste, en hoe
van rust en ruimte, kan ik goede voorwaarden scheppen”,
gaat dat met het afscheid? Hij of zij vergeet het toch weer,
vervolgt ze. “Stap voor Stap bereid ik alles samen met u
wordt vaak gedacht. Er is hier niet eenzelfde antwoord op te
voor. Zo komen wij tot een uniek en persoonlijk afscheid.
geven, iedere dementerende zit in een andere fase van het
De wensen van de overledene en van de nabestaanden
dementieproces en reageert anders op verdrietig nieuws.
staan voor mij centraal. Alleen op deze wijze krijgt
Gelukkig is het in sommige gevallen mogelijk om een
een afscheid betekenis en wordt de laatste indruk
persoon met dementie (al dan niet gedeeltelijk) te betrek-
onuitwisbaar.”
ken bij de uitvaart. Alle uitvaarten zijn voor mij maatwerk
alles wat ik voor u regel en inkoop wordt zonder toeslag aan
maar dit afscheid vraagt om inzicht in het gedrag van de
Stap voor Stap Uitvaartbegeleiding werkt transparant en
u doorberekend. In alle rust bespreek ik met u wat ik voor u
dementerende en nog meer precisie en inlevingsvermogen.
volledig onafhankelijk. Wilma: “U betaalt mij voor mijn be-
zou kunnen betekenen en maak ik voor u een kostenover-
In nauw overleg met naasten en vaak ook met externe hulp-
geleiding en deskundigheid. Ik bereken geen marges, dus
zicht.”
verleners is het mogelijk een dementerende op gepaste wijze afscheid te laten nemen.” Thuis opbaring met Bio Sac 200 Wilma heeft goede ervaringen in het thuis opbaren met
Buitenkant 32 8011 VJ Zwolle
Bio Sac 200. Op deze manier wordt de overledene niet ijskoud waardoor het aanraken natuurlijker en minder confronterend is. In de eigen omgeving is het, zeker voor een dementerende, vertrouwder om contact te maken met een
Alzheimer Nederland bekroonde in januari 2018 het werk van Stap voor Stap Uitvaartbegeleiding Wilma Bouwmeester met de sticker ‘Samen Dementievriendelijk’.
dierbare overledene.
w w w.stapvo orstapuit vaar tb egeleiding.nl
Afscheid bijlage
maandag 19 november 2018
26
Kiezen voor eigen wensen en rituelen
Afsch eid b
ijlage
Veel nabestaanden nemen zo veel mogelijk zelf de ‘regie’ in handen bij het samenstellen van de uitvaart. Ze hoeven beslist niet te kiezen voor de ‘standaard’ kist, liederen/gezangen in de kerk en het kopje koffie met cake na de uitvaart. Een uitvaart in Nederland wordt steeds persoonlijker. De laatste tien jaar werden gekenmerkt door een overgang naar de uitvaart die past bij de overledene en de nabestaanden. Niet voor niets benadrukken uitvaartorganisaties in hun uitingen hoe ‘persoonlijk’ ze zijn. Met de komst van de uitvaart naar ‘eigen invulling’ komt het steeds vaker voor dat de traditionele rituelen plaatsmaken voor andere symbolische handelingen. De ontkerkelijking speelt hierbij een grote rol. Doordat het aantal kerkgangers af is genomen, is ook het aantal kerkelijke uitvaarten verminderd. Maar lang niet alle niet-kerkelijk mensen zijn niet-gelovig. Ritueelbegeleiders kunnen helpen bij het vormgeven van de plechtigheid. Ze kunnen nabestaanden helpen om rituelen en teksten te bedenken die bij hen passen. Maar
ritueelbegeleiders zijn er ook voor mensen die niet gelovig zijn. Zij kunnen helpen bij het samenstellen van de afscheidsdienst met teksten, muziek, beelden, symbolen en rituele handelingen. Een ritueelbegeleider kan een geheel maken van de afscheidsdienst en kan eventueel het woord voeren tijdens de dienst. Sommige mensen schrikken terug voor het woord ritueel, maar dat hoeft niet.
2018
Elke eenvoudige handeling kan tot een ritueel gemaakt worden door het met aandacht uit te voeren. Het sluiten van de kist bijvoorbeeld of het voor de laatste maal uit huis dragen van de overledene. De betrokkenheid en de wijze waarop de uitvaart zelf vorm wordt gegeven zijn van groot belang voor het proces van verwerking van het verlies. Dat geldt ook
voor kinderen die hun eigen manier hebben van omgaan met dood en rouw. Het kan hen helpen om een rol te mogen spelen tijdens de uitvaartdienst of de bijeenkomst daarna. Bijvoorbeeld een kaars aansteken, bloemen strooien tijdens de dienst of snoepjes uitdelen uit het trommeltje van oma als de bezoekers de condoleanceruimte verlaten.
Verlies – en rouwbegeleiding Praktijk de Eik is een praktijk voor psychosociale therapie gespecialiseerd in verlies, trauma en rouw. Er zijn veel situaties waarvoor je bij ons terecht kan, bijvoorbeeld: verlies door de dood, echtscheiding, ziekte in het gezin, samengesteld gezin, pesten, misbruik, verhuizing, migratie, uithuisplaatsing. Soms is een gebeurtenis zo ingrijpend dat het je overweldigt. Je wilt wel verder, het lukt niet. Wanneer je in het dagelijks leven klachten ervaart en vastloopt dan is het goed om professionele hulp in te schakelen.
Brenda van Veldhuizen Praktijk de Eik IJsseldijk 31 8266 AD Kampen info@praktijkdeeik.com 06-51375605 www.praktijkdeeik.com
Praktijk de Eik biedt traumaen rouwtherapie aan kinderen (vanaf 4 jaar), jongeren en volwassenen. De behandeling wordt door de meeste zorgverzekeraars vergoed en voor kinderen
en jongeren tot achttien jaar kan een beschikking van de gemeente van toepassing zijn. Neem gerust contact op wanneer je vragen hebt of je wilt kennismaken.
Een passende uitvaart omdat ieder mens bijzonder is
Dat is waar Kameleon Uitvaartzorg voor staat. Iedereen heeft recht op een eigen, persoonlijk en respectvol afscheid dat bij je past en bij de naasten die achterblijven. Persoonlijk en meelevend Omdat je maar één keer afscheid kunt nemen van een overleden persoon, is het belangrijk dat zoiets op de goede manier gebeurt. Kameleon Uitvaartzorg begeleidt u in deze moeilijke periode met persoonlijke aandacht en betrokkenheid. Het gaat
het erom dat u, ondanks al uw verdriet, toch met een tevreden gevoel terugkijkt op de periode van afscheid nemen. Eén vaste contactpersoon Wat is de kracht van Kameleon Uitvaartzorg? U krijgt de persoonlijke
zorg van één meelevende contactpersoon. Een rots in de branding, die u begeleidt van direct na het overlijden van uw dierbare tot enkele weken na de uitvaart. Deze contactpersoon is dan uw vaste aanspreekpunt, ook ‘s nachts en in het weekend. Marloes Damman is de drijvende kracht achter Kameleon Uitvaartzorg. Marloes en haar ervaren mensen ondersteunen u met oprechte belangstelling en begrip.
Er kan veel meer dan je denkt Er zijn verrassend veel mogelijkheden voor de invulling van het afscheid. Daarom besteed ik veel tijd en aandacht aan wat wenselijk én mogelijk is. Een uitvaart op maat dat past bij uw budget. Deze extra aandacht kenmerkt de kwaliteit van Kameleon Uitvaartzorg. Ik heb een boekje voor u om uw uitvaartwensen in vast te leggen en u mag altijd contact met mij opnemen voor een vrijblijvend gesprek.
www.kameleon-uitvaartzorg.nl info@kameleon-uitvaartzorg.nl 06 209 451 41
Afscheid bijlage
maandag 19 november 2018
27
Yarden biedt mogelijkheid mantelzorg aan leden Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) voorspelt een tekort aan mantelzorgers, terwijl de behoefte aan zorg aan huis door ontwikkelingen als vergrijzing steeds groter wordt. Om deze zorg voor hun klanten ‘dichterbij’ en laagdrempeliger te maken, tekende Yarden onlangs een samenwerkingsovereenkomst met mantelzorgorganisatie Saar aan Huis. Leden met een Mijn Laatste Wensen uitvaartverzekering kunnen in de laatste fase van hun leven, een gedeelte van het verzekerd bedrag vervroegd laten uitkeren in geld, bijvoorbeeld om mantelzorg in te kopen. Op dit moment staan er nog vijftien mantelzorgers klaar voor iedere 85-plusser. In 2040 zal dat zijn gedaald tot zes (bron:pbl). De zorg in Nederland staat onder druk en er is weinig ruimte voor extra’s naast de noodzakelijke medische zorg. Saar aan Huis is er om te ondersteunen in deze kwetsbare fase met licht huishoudelijk werk, gezamenlijk koken, lichte verzorging en bijvoorbeeld begeleiding bij een doktersbezoek. Sabine Blom van Assendelft, directeur Saar aan Huis: “In samenwerking met partijen als Yarden willen we de kwaliteit van zorg waarborgen. We hebben de vraag naar zorg enorm zien veranderen
Gewoon, of net even anders
in de afgelopen vijf jaar. Er is te weinig personeel dus de werkdruk is enorm hoog, mantelzorgers kunnen het niet meer aan. Wij vinden het belangrijk om te voorkomen dat mensen in de laatste levensfase hiervan de dupe worden.” Met bijna honderd jaar ervaring en een vereniging van bijna één miljoen leden is Yarden dé uitvaartorganisatie van heel Nederland. Als afscheidsspecialist ondersteunt en inspireert Yarden bij het organiseren en verzorgen van een passende begrafenis of crematie. Met zeven begraafplaatsen in Nederland zit Yarden ook altijd in de buurt. Zie voor meer informatie www.yarden. nl. Meer informatie over ‘Saar aan Huis’ is te vinden op www.saaraanhuis.nl en op yarden.nl/saaraanhuis.
Steeds vaker heb ik van te voren al een kennismakingsgesprek. Het is heel prettig om elkaar dan al te zien en te spreken. Zonder dat er al sprake is van een overlijden. In een ontspannen sfeer kunnen dan alle onderwerpen besproken worden. Zo zat ik ook aan de keukentafel van Jan en Hanneke. De moeder van Jan was 97 en ze wilden graag haar afscheid bespreken. Moeder had altijd en tot op hoge leeftijd zelfstandig in Utrecht gewoond. Tot het moment dat het echt niet langer ging en ze een fijne plek voor haar hadden gevonden in een zorghuis vlak bij hun woonhuis in Zwolle. De familie wilde graag in besloten kring afscheid nemen en dat kon
in de huiskamer van het zorghuis. Mevrouw was altijd creatief en kleurrijk geweest, en zo is het afscheid ook vorm gegeven. Een kleinzoon heeft zelf een kist in elkaar gezet en met alle klein- en achterkleinkinderen is de kist beschilderd. Er kwam een foto van een door haarzelf geschilderd schilderij op de kaart. En tijdens het afscheid werden de schilderijen in de huiskamer opgesteld. Daar omheen fleurige boeketten. Muziek en zang werd uitgevoerd door mensen uit hun eigen kring. Er werden mooie woorden gesproken. Een liefdevol afscheid met fijne mensen. Wat heb ik toch een prachtig beroep.
www.fredagaasbeek.nl Wilt u ook al uw wensen bespreken maak dan gerust een afspraak met Freda Gaasbeek. Tel. 06-42513280. Daarvoor is een handige bewaarmap samengesteld. In deze map staan meerdere ondernemers waar Freda graag mee samenwerkt.
Uitnodiging
Informatiebijeenkomst Zwolse Natuurbegraafplaats 27 november 2018 • 20.00 tot 22.00 uur (inloop vanaf 19.30 uur) • Kranenburgweg 3, Zwolle
Koesteren natuur Als het aan de samenwerkende partners op Kranenburg (Begraafplaats Bergklooster, Crematorium Kranenburg en Uitvaartcentrum Kranenburg) ligt, komt er op het voormalige landgoed Kranenburg een natuurbegraafplaats. Hiermee wordt vol ingezet op de natuur én krijgen de inwoners van Zwolle en omgeving op Kranenburg nóg meer keuze. Hierbij nodigen wij u uit voor een speciale informatiebijeenkomst over de natuurbegraafplaats.
Op de agenda staat onder meer: 3 Wat vooraf ging 3 De dienstverlening op Kranenburg 3 Wat is natuurbegraven? 3 Presentatie groenplan voor de natuurbegraafplaats 3 Gelegenheid tot het stellen van vragen
Zowel Bergklooster als het voormalig landgoed en natuurgebied Kranenburg zijn voor Zwolle en wijde omgeving sinds mensenheugenis een vertrouwde plek voor afscheid en gedenken. Door de landschappelijke aanleg, de prachtige ligging en door de bijzondere vogels, bloemen, planten en bomen, is het voor veel mensen ook een prachtig park om te wandelen en in alle rust te genieten van de natuur. De natuur, duurzaamheid en de eigen identiteit zijn uitgangspunten die wij koesteren.
Wij hopen u op dinsdag 27 november te mogen ontvangen. Wilt u zeker zijn van een zitplaats, dan verzoeken wij u om ons via info@zwolsenatuurbegraafplaats.nl te laten weten of u aanwezig bent.
Stichting Zwolse Natuurbegraafplaats Kranenburg Bergklooster
p/a Kranenburgweg 3 • 8024 AC Zwolle • info@zwolsenatuurbegraafplaats.nl • www.zwolsenatuurbegraafplaats.nl De Stichting Zwolse Natuurbegraafplaats Kranenburg Bergklooster is opgericht door de samenwerkende partners op Kranenburg: Begraafplaats Bergklooster, Crematorium Kranenburg en Uitvaartcentrum Kranenburg.
Zwolse Natuurbegraafplaats
B
Kranen
urg ergklooster