JAARRAPPORT
2017 Broekhuis beweegt mensen
Meerjarenoverzicht Winst-en-verliesrekening (bedragen x ₏ 1.000)
2017
2016
2015
2014
2013
594.259
556.817
540.303
467.411
440.100
Bedrijfsresultaat (EBIT)
17.126
14.296
11.812
8.029
7.989
Resultaat voor belastingen en deelnemingen
16.331
13.536
11.004
7.328
7.079
Resultaat na belastingen en deelnemingen
12.204
10.458
7.961
5.526
5.367
Netto-omzet
EBIT / Netto-omzet (%)
2,9
2,6
2,2
1,7
1,8
22,3
22,5
20,1
16,4
18,5
2017
2016
2015
2014
2013
Vaste activa
104.721
84.259
76.776
63.547
63.894
Vlottende activa
145.157
121.146
144.634
89.797
83.474
Eigen vermogen
60.150
49.515
43.251
36.119
31.398
Aandeel derden
264
222
319
315
270
6.528
7.517
5.849
4.088
3.260
Rentabiliteit gemiddeld eigen vermogen (%)
Balans
(bedragen x ₏ 1.000)
Voorzieningen Langlopende schulden
77.623
66.550
65.695
43.103
40.782
Kortlopende schulden
105.313
81.601
106.296
69.719
71.658
Balanstotaal
249.878
205.405
221.410
153.344
147.368
24
24
20
24
21
2017
2016
2015
2014
2013
Aantal (gemiddeld)
916
870
843
761
755
Omzet per medewerker
649
640
641
614
583
18
16
13
10
9
Eigen vermogen / Balanstotaal (%)
Medewerkers (FTE) (bedragen x ₏ 1.000)
Resultaat voor belastingen per medewerker
Jaarrapport 2017 Broekhuis Holding B.V.
Inhoud Enkelvoudige jaarrekening 2017
Bestuursverslag Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Geconsolideerde jaarrekening 2017
18 19 20 21
Geconsolideerde balans
37 38 38 43 44
Geconsolideerde winst-enverliesrekening Geconsolideerd kasstroomoverzicht
Toelichting
Enkelvoudige balans Enkelvoudige winst-enverliesrekening
Toelichting
Overige gegevens
Accountantsverklaring
Extra informatie
46 48
21
Algemeen
23
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
23
Grondslagen voor waardering van activa en passiva
25
Grondslagen voor de bepaling van het resultaat
26
Toelichting op de geconsolideerde balans
33
Toelichting op de geconsolideerde winst-en-verliesrekening
Organisatiestructuur
Lijst met vestigingen
03
06 07 11
Verslag van de Raad van Commissarissen
Jaarverslag 2017
Jaarverslag 2017
mensen
recht in de ogen kunnen kijken
Jaarverslag 2017
04
mensen
hoe dan ook helpen
Jaarverslag 2017
thuis laten komen
05
mensen
Broekhuis beweegt mensen
Verslag van de Raad van Commissarissen Algemeen
Hierbij bieden wij u het verslag van de Raad van Commissarissen (RvC) van Broekhuis Holding B.V. over het jaar 2017 aan. De bijgevoegde jaarrekening is gecontroleerd door Alfa Accountants en op 29 maart 2018 voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Deze is toegevoegd aan de overige gegevens op pagina 44 en 45 van dit verslag. Wij adviseren de Algemene Vergadering van Aandeelhouders de jaarrekening aldus vast te stellen en decharge te verlenen aan de directie voor het gevoerde beleid.
Jaarverslag 2017
06
Vergaderingen
De Raad van Commissarissen heeft in 2017 zes maal regulier vergaderd in aanwezigheid van de directie. Voorafgaand aan iedere vergadering vond voorbereidend overleg door de commissarissen plaats. Naast de reguliere vergaderingen vond er over uiteenlopende onderwerpen informeel overleg plaats tussen de individuele leden van de Raad van Commissarissen en de directie. Ook in 2017 heeft de Raad van Commissarissen deelgenomen aan de bijeenkomst met de directie en het managementteam over het herijken en vaststellen van de strategie van de onderneming. Met de externe accountant werden de resultaten over 2016 en de controlebevindingen besproken. In de vergaderingen werd aandacht besteed aan onderwerpen als: de realisatie ten opzichte van het budget, de markt en de marktaandelen, de acquisities, de implementatie en vormgeving van de strategie, de organisatiestructuur, de cultuur binnen een (familie)onderneming en de financiering van de onderneming. Voorts passeerde een veelvoud aan financiĂŤle, juridische en personele onderwerpen de revue. Last but not least was ook maatschappelijk verantwoord ondernemen een aandachtspunt in de toezicht op het beleid.
Benoeming en samenstelling
De leden van de Raad van Commissarissen worden benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op voordracht van de directie en Raad van Commissarissen gezamenlijk. De maximale zittingsduur van een commissaris is beperkt, om op die wijze de bestuurlijke vernieuwing binnen Broekhuis op gang te houden. De samenstelling wordt bepaald op basis van competenties die noodzakelijk worden geacht ter versterking van de onderneming. In het bestuur en de Raad van Commissarissen is sprake van een onevenwichtige verdeling tussen mannen en vrouwen. Bij het invullen van vacatures zal primair worden gekeken naar geschiktheid en niet naar geslacht. Evenwichtige verdeling tussen mannen en vrouwen is wel een aspect wat zal worden meegenomen in de uiteindelijke keuze. Gelet op de gewenste diversiteit ziet de Raad het als wenselijk indien een volgende vacature door een vrouw vervuld zou kunnen worden. Ook heeft de Raad getoetst of wordt voldaan aan de sinds 1 januari 2013 van kracht zijnde Wet Bestuur en Toezicht die o.a. eisen stelt aan de toezichthouders, zoals aan hun onafhankelijkheid. Verder heeft de jaarlijkse zelfevaluatie plaatsgevonden. Volgens het rooster van aftreden was in 2017 drs. A.J. Brouwer aan de beurt om af te treden; hij is herbenoemd.
Doelstellingen en strategie
Doelstelling voor de onderneming is - als stabiel familiebedrijf - te blijven behoren tot de top 10 spelers in de automotive branche in Nederland. De groei door acquisities kan plaatsvinden in bestaande merken, maar ook in nog niet aanwezige merken, mits er een relevant marktaandeel is te bereiken. Door de vergaande automatisering en digitalisering is het steeds eenvoudiger om landelijke groei na te streven. Bij een dergelijke groei is het aanwezig zijn in de grootstedelijke omgeving vooralsnog geen doel. Bij de groeiplannen blijft uitgangspunt een optimale aansluiting te vinden bij de huidige cultuur van de onderneming en haar marktbenadering. De overname van de Martin Schilder groep door Broekhuis op 2 januari 2018 is hier een mooi voorbeeld van. De Raad van Commissarissen spreekt zijn waardering uit voor de directie maar daarnaast ook voor de medewerkers van Broekhuis voor het in 2017 gerealiseerde mooie resultaat. Voorts wil de Raad van Commissarissen uitdrukking geven aan zijn vertrouwen in de bekwaamheid en inzet van directie en de medewerkers van Broekhuis, en zal hen ook in 2018 naast toezicht gevraagd en ongevraagd met advies blijven inspireren en ondersteunen.
Harderwijk, 29 maart 2018 drs. A.J. Brouwer, MBA (voorzitter) drs. A.E.F. de Kock (lid) ing. J.R.A.S.E. Swinkels (lid)
Bestuursverslag
Missie Broekhuis
Broekhuis is authentiek en transparant en staat voor een duurzame relatie. Onze medewerkers hebben één doel voor ogen: enthousiaste klanten. Met die belofte halen wij het beste uit onszelf naar boven, zodat onze klant onbezorgd mobiel blijft. Vandaar onze slogan: Broekhuis, beweegt mensen.
Doelstelling en kernactiviteiten
Mensgericht zijn, betekent dat Broekhuis altijd de behoeften van de klant centraal stelt. Alle vestigingen doen dat door lokale focus te hebben. De groepsstructuur is hierin ondersteunend. Zo wil Broekhuis groter worden door klein te blijven. Een klant kan van Broekhuis: betrouwbaarheid, betrokkenheid, goed werk, een warm welkom en een uitgebreid dienstenpakket verwachten. Dit streven naar de hoogste kwaliteit en het uitgebreide dienstenpakket maken Broekhuis dé partner in mobiliteit. Eind 2017 bestond de Broekhuis groep uit: 41 autodealerbedrijven, 1 dealer voor motorfietsen, 1 leasemaatschappij en 8 schadeherstelbedrijven. Daarnaast bood de Broekhuis groep ook financieringen, verzekeringen en bedrijfswageninrichting aan. In totaal 10 merken worden binnen de Broekhuis groep als dealer aangeboden: BMW, Ford, Jaguar, Land Rover, MINI, Opel, Peugeot, SEAT, Škoda en Volvo. Voor de juridische structuur wordt verwezen naar de toelichting op de consolidatie in de jaarrekening. De organisatiestructuur is gebaseerd op de hoofdactiviteiten, namelijk dealers, lease en schade. Het MT bestaat uit de algemeen directeur, de financieel directeur en de directie per hoofdactiviteit. Elke vestiging heeft een vestigingsdirecteur. Centraal worden de vestigingen bediend door de ondersteunende afdelingen, zoals: administratie, ICT, HRM en marketing. Decentraal worden de hoofdtaken van de vestigingen (verkoop, onderhoud en schadeherstel) uitgevoerd.
Acquisities en desinvesteringen gedurende 2017
Per 1 mei 2017 zijn de schadeherstel activiteiten van Schadecentrum De Jong in Lelystad overgenomen. Het bedrijf is samengevoegd met het al bestaande Broekhuis autoschadebedrijf in Lelystad, waarbij de gezamenlijke activiteiten verder gegaan zijn in het pand van Schadecentrum De Jong.
Financiële gang van zaken
In 2017 bedroeg het aantal verkochte nieuwe personenauto’s bij de Broekhuis groep 12.052 stuks, een toename ten opzichte van 10.354 in 2016 (+16%). Deze stijging is groter dan de landelijke trend, die een stijging van 8% noteerde. In het bestuursverslag van 2016 was reeds verwacht dat de marktvraag in 2017 hoger zou zijn dan in 2016. Voor lichte bedrijfswagens bedroeg het verkochte aantal in 2017 2.174 stuks, ten opzichte van 1.851 in 2016, een stijging van 17%. Landelijk was er een stijging van 4%. Het marktaandeel van nieuwe personenauto’s is in 2017 met 0,2% gestegen naar 2,9%. Voor lichte bedrijfswagens bedroeg het marktaandeel in 2017 3,0%, ten opzichte van 2,6% in 2016. Het aantal verkochte gebruikte personen- en lichte bedrijfswagens, inclusief doorverkocht aan handelaren, bedroeg in 2017 17.390 (2016 : 14.861), een stijging van 17%. In het jaar 2017 realiseerde de Broekhuis groep een omzet van € 594 miljoen, een stijging van 7% t.o.v. 2016. In onderstaande tabellen is het verloop van de omzet en bruto-marge weergegeven over de afgelopen 3 jaren.
Resultaat, balanstotaal en solvabiliteit
Het balanstotaal van Broekhuis geconsolideerd nam ten opzichte van 2016 toe met € 45 miljoen en kwam hierdoor uit op € 250 miljoen. Deze stijging werd veroorzaakt door een groei van zowel de leasevloot als een stijging van de voorraad auto’s en een toename van de handelsvorderingen. De netto-winst bedroeg € 12,2 miljoen, waardoor het eigen vermogen (na dividenduitkering) groeide tot € 60,2 miljoen. Het jaar 2017 heeft daarmee qua resultaat het record jaar 2016 overtroffen. De verwachting was dat de netto-winst in 2017 wederom gezond zou zijn. De solvabiliteitsratio bleef, als gevolg van bovengenoemde oorzaken, gelijk aan vorig jaar: 24% van het balanstotaal. De geactiveerde leasevloot (vermeld onder materiële vaste activa) bedraagt met een boekwaarde van € 97 miljoen 39% van het balanstotaal van de Broekhuis groep.
Omzet per divisie in miljoenen euro’s (% is ten opzichte van het totaal)
2017 Dealers
2016
2015
557,7
94%
522,4
94%
516,0
95%
Lease en Financiële Diensten
90,6
15%
79,6
14%
69,0
13%
Schadeherstel en Bedrijfswageninrichting
17,2
3%
15,3
3%
15,2
3%
Intercompany
-71,3
-12%
-60,5
-11%
-59,9
-11%
Totaal groep
594,2
100%
556,8
100%
540,3
100%
07
Broekhuis is een bedrijf in de automotive branche, dat al 85 jaar met haar uiteenlopende activiteiten een totaaloplossing biedt als partner in mobiliteit. In al die jaren is de Broekhuis groep uitgegroeid tot één van de top 5 spelers binnen de automotive branche in Nederland. In 2017 zorgden 916 medewerkers (FTE) samen voor een omzet van € 594 miljoen vanuit 53 vestigingen.
Jaarverslag 2017
Algemeen
Bruto-marge per divisie in miljoenen euro’s (% is ten opzichte van het totaal)
2017 71,6
76%
69,4
79%
64,9
78%
Lease en Financiële Diensten
13,0
14%
9,9
11%
9,7
12%
Schadeherstel en Bedrijfswageninrichting
9,7
10%
8,8
10%
8,5
10%
Intercompany
-0,3
0%
-0,2
0%
-0,2
0%
Totaal groep
94,0
100%
87,9
100%
82,9
100%
Marketing en communicatie
08
2015
Dealers
De financiering van de leaseportefeuille, waarvan de contracten gemiddeld een looptijd van ca. 4 jaar hebben, is in meerderheid langlopend. Voor de lease-activiteiten wordt een solvabiliteitsnorm van 12,5% gehanteerd, zodat voor de overige activiteiten (dealerschappen, schade en diverse) een solvabiliteit resulteert van 31,4%. Voor deze laatste ratio hanteert de directie een bodem van 22,5%, dit is en blijft een uitgangspunt bij de voornemens tot verdere groei. De interest coverage ratio, berekend als bedrijfsresultaat ten opzichte van rentelasten, komt mede door het lage rentepercentage uit op 21,5 en ligt daarmee ver boven de door ons gehanteerde bodemwaarde van 3. De cashflow is gestegen ten opzichte van 2016, met name door de stijging van het resultaat.
Jaarverslag 2017
2016
Voor elk Broekhuis bedrijf afzonderlijk is lokale presentie belangrijk. Per vestiging wordt daarom ingezoomd op de lokale bestaande en potentiële klanten. De centrale marketingafdeling heeft een rol in het coördineren en ondersteunen van de lokale activiteiten, maar is daarnaast ook actief met een totaalbenadering van de klanten en prospects van de Broekhuis groep. Dat betekent dat er een breed scala aan activiteiten centraal wordt geregeld, waaronder mailingen aan klanten (zowel op papier of waar mogelijk digitaal), het intern communiceren via het personeelsblad en extern door events, narrowcasting, kranten- en tijdschriftartikelen en last but not least door het beheer van een professionele website. De website zal steeds prominenter aanwezig zijn als communicatiemiddel naar klanten en prospects. Veel activiteiten zijn gerelateerd aan de website, te denken valt aan adword campagnes, chatmogelijkheden, integratie met telefonie, en dat alles gericht op leadgeneratie en vervolgens op het juist omgaan met deze leads. Deze aanpak ondersteunt Broekhuis in het beheren van duurzame klantrelaties en is de kern van het Broekhuis contactbeleid. Verder heeft de online aanwezigheid ook een belangrijke rol in het blijvend aantrekken van goede en loyale medewerkers.
Beheersing van risico’s
Een bedrijf met de omvang van Broekhuis loopt risico’s. Om deze zo goed mogelijk te beheersen, is de administratieve organisatie van Broekhuis adequaat en duidelijk. Om een eenduidige, betrouwbare en transparante wijze van zowel interne als externe verslaggeving te waarborgen, worden gegevens van de diverse computersystemen naar één centrale database gebracht. Via intranet maakt de hele organisatie gebruik van hetzelfde managementinformatiesysteem. Op die manier wordt er binnen de organisatie één taal gesproken. Performance-indicatoren en financiële informatie worden zo vergelijkbaar over de hele breedte van de organisatie. Bij afwijkingen is een analyse van mogelijke oorzaken daarom snel beschikbaar. Vanwege de gestage groei door acquisities
is Broekhuis ingesteld op het slagvaardig implementeren van een eenduidige werkwijze bij nieuwe bedrijven die onderdeel worden van de Broekhuis groep. Door een merkoverstijgend kwaliteitssysteem en een programma van introductiebijeenkomsten wordt een integratieproces van een nieuw dealerbedrijf ondersteund. Hierbij staat er één doel centraal, een nieuw bedrijf snel en soepel mee laten draaien in het merk- of activiteitencluster. Alle vestigingen, met uitzondering van de vestigingen die in de afgelopen twee jaar zijn overgenomen, zijn ISO-gecertificeerd. De belangrijkste financiële risico’s voor Broekhuis zijn fraude, debiteurenincasso en renteschommelingen. Om fraude te voorkomen, wordt bij handelstransacties software benut die een transparant biedingsproces borgen, waarbij auto’s aan handelaren worden toegewezen via een veiling, waardoor functiescheiding ontstaat tussen het aanbieden van auto’s en de daadwerkelijke verkoop. Het risico van debiteurenincasso speelt met name bij grote transacties met zakelijke klanten. Hiervoor is een proces ingericht, waarbij vooraf de kredietwaardigheid getoetst wordt en na aflevering de incassostatus dagelijks bewaakt wordt. Als strategische risico’s zijn te benoemen: continuïteit van importeurrelaties en acquisities. Broekhuis streeft naar een beheerste groei door middel van acquisities en beschikt op dit moment zowel over de financieringsmogelijkheden als de organisatie om dit te realiseren. Vanuit importeurs kunnen netwerkherstructureringen voorgesteld worden, waarbij Broekhuis medewerking zal verlenen als dit ten goede komt aan het voortbestaan van de onderneming. Operationele risico’s zijn onzekerheden die op korte termijn de effectiviteit en efficiency van de activiteiten van de onderneming beïnvloeden. Gedacht kan worden aan bijvoorbeeld de kans op uitval van ICT-systemen en nutsvoorzieningen. Broekhuis investeert vanuit dat oogpunt in goede back-up toepassingen. In dat kader is het serverpark ondergebracht in een extern hostingcentrum. Voor een aantal risico’s zijn verzekeringen afgesloten, waarmee de financiële gevolgen van onvoorziene gebeurtenissen worden afgedekt. De voorraad gebruikte auto’s is gezond, zowel in aantallen als in waarde. Broekhuis voert een beleid, waarmee geborgd is dat de waardering van de voorraad gebruikte auto’s maandelijks geijkt wordt aan de marktwaarde. Als laatste risico is te benoemen de wet-en-regelgeving door overheden die directe invloed hebben op de organisatie en/of het bedrijfsproces alsmede op het resultaat. De belangrijkste voorbeelden hiervan zijn wel de maatregelen die genomen worden om door middel van belastingen het gebruik en bezit van auto’s te beïnvloeden. Broekhuis participeert in diverse overleggen binnen de branche of overkoepelende organen die samen met de overheid de impact van de maatregelen beoordelen met als doel suggesties ter verbetering. Voor de onderkende financiële risico’s en het gebruik van financiële instrumenten, wordt verwezen naar de jaarrekening.
Gebeurtenissen na balansdatum
In december 2017 is een overeenkomst gesloten met de aandeelhouders van de Martin Schilder groep over de verkoop van de aandelen van Martin Schilder aan Broekhuis per 2 januari 2018. Martin Schilder is dealer van Volkswagen, Audi, SEAT, Škoda, Fiat, Volkswagen Bedrijfswagens en Fiat Professional met vestigingen in Alkmaar, Bergen, Den Helder, Haarlem, Heemskerk en Schagen. Daarnaast is het bedrijf actief in autoschadeherstel (Alkmaar, Beverwijk, Hippolytushoef en Zaandam), autoverhuur, tankstations, bedrijfswageninrichting en verzekeringen. In de Martin Schilder groep zijn 376 medewerkers (FTE) werkzaam en wordt een omzet van € 126 miljoen gerealiseerd.
Vooruitzichten
Wij verwachten dat de markt voor nieuwe personenauto’s in 2018 met 415.000 stuks gelijk zal zijn aan 2017 (414.538 auto’s). Broekhuis verwacht 14.000 nieuwe personenauto's te verkopen en 2.500 nieuwe lichte bedrijfswagens. Voor wat betreft de verkoop van gebruikte auto’s denken wij 22.000 auto's te verkopen, waarbij het rendement gelijk of hoger zal zijn dan in 2017. Om aan de groeiende behoefte aan gebruikte auto’s te kunnen voldoen, is Broekhuis gestart met importactiviteiten. Voor de omzet van de werkplaatsactiviteiten verwachten wij een gelijkblijvende omzet. Ook voor de onderdelen verwachten we geen trendbreuk, al tekent zich een trend af dat importeurs steeds meer zelf de onderdelenvoorziening ter hand willen nemen, wat ten koste kan gaan van de omzet en het rendement op de onderdelenverkoop. Zowel voor de verkoop van auto’s alsmede voor die van reparatie en onderhoud en onderdelen neemt de online verkoop een steeds prominentere plaats in. Broekhuis is in verband hiermee haar marketing afdeling substantieel aan het versterken. Door goed gecoördineerde gerichte acties moet het aantal leads substantieel groeien, en vervolgens worden deze leads ook professioneel afgehandeld door deskundige en gedreven medewerkers. Bij de schadeherstel activiteiten merken we dat verzekeraars in toenemende mate hun klanten sturen naar de dealer als eerste aanspreekpunt. Gelet op de complexiteit van schades - met name waar het elektronica en daarmee verbonden veiligheid betreft - is dit een logische ontwikkeling. Broekhuis gaat ervan uit dat met aanwezigheid van 47 dealervestigingen in de nabijheid van 12 schadebedrijven dit zal resulteren in een groei van de omzet in 2018. Bij de lease activiteiten wordt actief ingezet op wagenparkbeheer en private lease, als aanvullend op de bestaande operational en financial lease producten. Ook dat zal tot een omzet- en resultaatverbetering gaan leiden. De ontwikkeling van de salarisniveaus zal door de in 2016 afgesloten CAO een lichte stijging laten zien. De verwachting met betrekking tot de personeelssterkte is dat deze – genormaliseerd voor acquisities - op hetzelfde niveau blijft als in 2017. Behalve dat in 2018 op enkele vestigingen geïnvesteerd zal worden in verbouwingen en uitbreiding en vervanging van inventaris, is de verwachting
Voor het boekjaar 2018 verwachten wij een netto-winst van ca. € 10 miljoen. De Broekhuis groep blijft streven naar verdere groei, zowel autonoom als door acquisities. Deze groei is primair gericht op de kernactiviteiten en bestaande merken, al wordt uitbreiding van het merkenpalet niet uitgesloten. De onderneming beschikt zowel over financieringsmogelijkheden als een stabiele organisatie om een dergelijke groei beheersbaar en succesvol te kunnen te realiseren. Harderwijk, 29 maart 2018 De directie, J.E. Remijn MBA drs. K.P. Steendam
09
Broekhuis wil een zeer betrokken onderneming zijn en blijven. En dat niet alleen in onze eigen ogen, maar juist in de ogen van onze klanten en van de maatschappij. In dit jaarrapport wordt in een apart hoofdstuk beschreven hoe Broekhuis het maatschappelijk verantwoord ondernemen in de praktijk brengt.
dat voornamelijk de leasevloot (vermeld onder materiële vaste activa) verder zal toenemen; in totaal zal de investeringssom ca. € 15 miljoen belopen. Daarmee samenhangend, maar ook door de omzetgerelateerde groei van werkkapitaal, zal de financieringsbehoefte toenemen met een bedrag van naar schatting € 10-12 miljoen. Verder zal door de acquisitie van de Martin Schilder groep in 2018 het balanstotaal verder toenemen met een bedrag van ca. € 60 miljoen en samenhangend daarmee de financieringsbehoefte met ca. € 55 miljoen.
Jaarverslag 2017
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
10 Jaarverslag 2017
maatschappelijk verantwoord ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Onze stakeholders zijn onder te verdelen in een aantal groepen en per stakeholdersoort zijn afzonderlijke acties benoemd:
1. Klanten Klantentevredenheidsonderzoeken Bij elke werkplaatsverrichting en bij elke verkoop van een auto wordt de klant gevraagd naar zijn ervaringen bij ons bedrijf. Deze vragen worden zo mogelijk digitaal verstuurd. Klachtenafhandeling Ook al streeft Broekhuis naar het voorkomen van klachten, toch kunnen deze ontstaan. De vestigingsdirecteuren van de lokale vestigingen spelen een belangrijke rol in het oplossen van klachten van klanten. Dit proces start gewoonlijk met een persoonlijk onderhoud van de vestigingsdirecteur met de klant. Vaak is dit het begin van de oplossing, omdat er aan een klacht doorgaans miscommunicatie voorafgaat. Mocht er in de gesprekken geen oplossing mogelijk zijn, dan staat het de klant vrij om gebruik te maken van de BOVAG geschillencommissie; Broekhuis zal zich altijd houden aan eventuele uitspraken van deze commissie. Vergroening vervangend vervoer Broekhuis streeft ernaar om het vervangend vervoer in te vullen met een mix van energiezuinige modellen, hybride auto’s en (elektrische) fietsen. Ten behoeve van onze klanten en medewerkers zijn er op diverse vestigingen laadpalen beschikbaar voor het laden van de accu’s van elektrische of hybride auto’s. Voorschriften vanuit de verschillende importeurs om een diversiteit aan modellen als vervangend vervoer in te zetten, maken dat het in de praktijk niet mogelijk is de doelen voor 100% te realiseren.
2. Leveranciers, waaronder importeurs Milieumanagement Broekhuis werkt voor de hele groep met een totaalleverancier voor afvalmanagement; de afvalstromen worden zorgvuldig gescheiden, de volumes nauwkeurig gemeten, met als doel het terugdringen van de afvalstroom. In een garagebedrijf is sprake van een veelheid van milieubedreigende vloeistoffen en vluchtige stoffen. Dit geldt niet alleen voor de werkplaatsen voor reparatie en onderhoud, maar zeker evenzeer voor de schadeherstelbedrijven. Zij hebben, net als de dealerbedrijven een Erkend Duurzaam certificaat, waarbij zuinig en bewust omgegaan wordt met grondstoffen en energie, verspilling in het proces wordt voorkomen en afvalstromen worden beperkt of hergebruikt. Veel van deze afvalsoorten blijken in de praktijk geschikt voor hergebruik; van groot belang is een zorgvuldige afvalscheiding bij de bron. Afval wordt uitsluitend door een erkend landelijk bedrijf ingezameld en niet door plaatselijke – soms moeilijk identificeerbare – handelaren. De schadebedrijven spuiten uitsluitend met water-gedragen lak. Er zijn rapportages opgesteld, waarmee het brandstofgebruik van de medewerkers met een auto van de zaak inzichtelijk wordt. Hiermee wordt de medewerker zich bewuster van het gebruik en aangemoedigd om zuiniger te rijden. Energiemanagement Als dealerholding heeft Broekhuis een groot aantal panden met forse oppervlaktes in gebruik. Management van energie (gas en elektra) zijn aangepakt door alle panden te voorzien van slimme meters, die de standen op dagbasis (en veelal per kwartier) doorgeven aan een centrale database. Vanuit deze centrale database worden analyses verricht met als doel het energieverbruik steeds verder terug te dringen. Ook bij de nieuwbouw, verbouw en in gebruik name van nieuwe panden wordt steeds toegezien op energiezuinige maatregelen, zoals: het niet volledig - onnodig - laten openen van overheaddeuren, het toepassen van isolatiematerialen, het hebben van moderne verwarmingsketels enzovoort. Verder wordt actief gewerkt aan verbetering van diverse milieu-gerelateerde zaken, zoals: optimaliseren van de instellingen van verlichting, verwarming en koelsystemen, investeren in led verlichting, isolatie, energiescans voor quickwins enzovoort. Alternatieve energie wordt nog niet grootschalig toegepast; inmiddels loopt 1 project waar ca. 415 m2 dak is voorzien van zonnepanelen. Digitalisering Broekhuis is vergaand gedigitaliseerd; bij de centrale ondersteunende afdelingen is het papierverbruik met ca. 90% teruggedrongen. Hoewel de laatste stappen niet de gemakkelijkste zijn, lopen er nog diverse projecten om verder digitaal te kunnen werken. Ook de jaarrekening van Broekhuis wordt sinds 2017 uitsluitend digitaal aangeboden aan alle belanghebbenden. Logistiek Bij elke dealerholding worden grote aantallen auto’s verplaatst tussen de vestigingen. De vestiging waar een onverkochte nieuwe auto wordt geleverd, is lang niet altijd de vestiging van
11
Als familieonderneming is Broekhuis inmiddels 85 jaar aanwezig in Nederland als leverancier van mobiliteit door de verkoop en onderhoud van auto’s. Evenals voor andere familiebedrijven geldt voor Broekhuis dat niet winst maken de hoofddoelstelling is, maar continuïteit. Vanuit de roots van de oprichter staan ook bij de derde generatie aandeelhouders de stakeholders centraal, en dan met name de medewerkers en de klanten. De derde generatie aandeelhouders zijn allen (zelf of via de partner) direct werkzaam in de onderneming, met voor elk een positie die afgestemd is op hun respectievelijke vaardigheden en ervaring. De aandacht voor onze klant door onze medewerker gebeurt met respect voor de wettelijke kaders, met langjarige leveranciersrelaties, met een constructieve benadering van importeurs en brancheorganisaties, en met aandacht voor de kwetsbare omgeving. Hoewel 85 jaar geleden milieu minder als expliciet thema bestond, is er altijd de zorg geweest voor de ons omringende natuur die als geschapen werkelijkheid wordt gezien. Met de stakeholders wordt op structurele wijze gecommuniceerd. Het management van Broekhuis beseft terdege dat alleen in een samenwerking met alle stakeholders sprake kan zijn van een succesvolle en stabiele onderneming, die aantrekkelijk is voor medewerkers en voor klanten.
Jaarverslag 2017
Al 85 jaar lang een stabiel familiebedrijf
waaruit deze auto wordt verkocht aan de klant. Gevolg is een groot aantal voertuigbewegingen. Door centrale coördinatie wordt voorkomen dat er onnodige transporten plaatsvinden. Door centralisatie van de onderdelenvoorraad hoeft de leverancier niet meer alle vestigingen te beleveren, waardoor het aantal ritten van onderdelenbelevering teruggebracht is. Voor het beleveren van de vestigingen vanuit de centrale magazijnen wordt gebruik gemaakt van bestaande routediensten van regionale grossiers.
3. Aandeelhouders en externe financiers
Jaarverslag 2017
12
Aandeelhoudersbetrokkenheid Broekhuis beschikt over 6 aandeelhouders, waarvan 1 in de pensioengerechtigde leeftijd. De andere 5 aandeelhouders zijn - of zelf, of via hun partner - werkzaam binnen Broekhuis, elk op een functie die past bij hun leeftijd, capaciteiten en ervaring. Op deze wijze is er een grote mate van betrokkenheid bij de familieonderneming. Voorkomen wordt dat er korte termijndoelen worden gesteld. Ook het dividendbeleid is uiterst terughoudend, wat maakt dat de onderneming kan groeien zonder dat de financiële ratio’s in het gedrang komen. De aandelen zijn gecertificeerd, en de aandeelhouders laten zich vertegenwoordigen door een Stichting Administratiekantoor. Corporate Governance Hoewel Broekhuis geen beursgenoteerde onderneming is, wordt wel degelijk gewerkt in lijn met de code Tabaksblat/ Frijns. Naast de Stichting Administratiekantoor beschikt Broekhuis over een raad van commissarissen, die elk een professionele achtergrond hebben in onder andere: fusies en overnames, de automotive branche in de breedste zin van het woord en de kennis en ervaring van een groot familiebedrijf. Deze commissarissen zien toe op het belang van de onderneming, zodat de onderneming op duurzame wijze levensvatbaar is en blijft. De principes van corporate governance worden waar mogelijk toegepast. Transparante verslaglegging Broekhuis heeft te maken met een veelheid van softwaresystemen, veelal voorgeschreven door importeurs. Om te voorkomen dat dit een ondoorzichtige lappendeken van gegevens wordt, is jaren geleden al een start gemaakt met een gezamenlijke database. In de loop van de jaren is dit doorontwikkeld naar een datawarehouse, dat op transparante en consistente wijze tijdig gegevens kan bieden aan financiers, management, leveranciers, importeurs, accountants, en daarnaast ook kan worden benut voor het efficiënt werken met bepaalde ondersteunende software, te denken valt aan debiteurenbewakingssoftware, maar ook aan de presentatie van auto’s op internet. Integriteit Broekhuis hecht aan integriteit. In een bedrijf met een veelheid aan vestigingsplaatsen is het een must dat men aankan op de integriteit van de werknemers, niet alleen de vestigingsdirecteuren, maar alle lagen van de organisatie. Broekhuis wenst geen fraude en bedrog in haar organisatie. Mocht dit incidenteel toch blijken, dan volgt per direct ontslag. Broekhuis wenst uit te gaan van vertrouwen.
4. Medewerkers Baanzekerheid Broekhuis streeft naar duurzame werkgelegenheid. Alle personeelsleden zijn daarom in dienst van de moeder BV, die vervolgens aan de medewerkers een detachering geeft op een bepaalde vestiging. Deze werkwijze biedt een grotere baanzekerheid voor werknemers; bij te weinig werk op één van de vestigingen kan overplaatsing - in overleg - naar een andere vestiging een ontslag van de medewerker voorkomen. Arbo wetgeving De Arbo wetgeving is een belangrijke randvoorwaarde voor het werken bij Broekhuis. Waar gewerkt wordt met soms zwaarwegende onderdelen als banden, of gevaarlijke gereedschappen als hefbruggen, of potentieel schadelijke stoffen als verf, is een goede naleving van de Arbowetgeving van groot belang. Verder is voor elke vestiging met meer dan 15 werknemers tenminste een bedrijfshulpverlener aangesteld. De cruciale gereedschappen als bruggen, roldeuren, maar ook blusmiddelen en vloeidichte vloeren worden tenminste eens per jaar gekeurd, en waar nodig gerepareerd of vervangen. Er wordt gewerkt met moderne werkuitrusting en in veilige werkomstandigheden. Risico-inventarisatie Periodiek worden de risico’s op vestigingen geïnventariseerd door de centrale afdeling Kwaliteit. Door intern te benchmarken, kan snel en adequaat worden vastgesteld waar er ruimte is voor verbetering. Verzuimbegeleiding Broekhuis is een bedrijf met 53 vestigingen; de verzuimbegeleiding van de werknemers (916 FTE in totaal) is primair de verantwoordelijkheid van de lokale vestigingsmanagers. Ter bewaking van de poortwachtersfunctie wordt centraal meegekeken naar het opvolgen van de contactmomenten. Waar nodig wordt een ARBO-dienst ingeschakeld. Doel is om snel te komen tot herstel dan wel alternatieve inzetbaarheid. De centrale administratieve afdelingen hebben al in een flink aantal gevallen werk kunnen bieden aan werknemers die hun oorspronkelijke functie niet meer konden vervullen vanwege fysieke of psychische beperkingen. Bedrijfshulpverlening In alle vestigingen van Broekhuis is een Automatische Externe Defibrillator (AED) aanwezig en zijn bedrijfshulpverleners ter plekke getraind in het gebruik ervan. Ook EHBO en brandpreventie/brandbestrijding behoren tot de jaarlijkse trainingen die gevolgd worden. Gedragscode Broekhuis kent een gedragscode die wordt uitgedragen op de arbeidscontracten, in de personeelsgids en waarop in de praktijk wordt toegezien. Aspecten waarop deze gedragscode betrekking heeft, zijn: het voorkomen van discriminatie van klanten, collega’s en leveranciers op basis van geslacht, leeftijd, huidskleur, religie, nationaliteit en sociale afkomst. Ook het zorgvuldig omgaan met klantgegevens, ter voorkoming van datalekken, maakt sinds kort deel uit van de gedragscode.
Medewerkertevredenheidsonderzoek Periodiek wordt een medewerkertevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Naast een streven naar continuïteit, en duurzaam tevreden klanten, is medewerkertevredenheid een derde aspect dat jaarlijks beoordeeld wordt. De directie van Broekhuis is ervan overtuigd dat deze drieslag (tevreden klant, tevreden medewerker, tevreden aandeelhouder) een belangrijke zaak is, waarbij de delen elkaar onderling versterken.
5. Branche organisaties Duurzaamheid/certificering Alle dealervestigingen van Broekhuis beschikken over het Erkend Duurzaam certificaat dat wordt verstrekt door het Instituut voor Duurzame Mobiliteit. ISO certificering Alle vestigingen van Broekhuis, met uitzondering van de vestigingen die in de afgelopen twee jaar zijn overgenomen, beschikken over een ISO NEN 9001:2008 certificaat. De afdeling Kwaliteit ziet erop toe dat dit certificaat niet alleen eenmalig wordt behaald, maar ook jaarlijks kan worden verlengd.
6. Overheid Milieuvergunningen Voor elk van de vestigingen beschikt Broekhuis over een geldige milieuvergunning. Door instructie van de werknemers wordt getracht te voorkomen dat bodemverontreiniging kan ontstaan. Regelmatig wordt door middel van een bodemonderzoek vastgesteld of er geen sprake is van verontreiniging. Wetgeving Het naleven van de wetgeving is een belangrijke zaak voor Broekhuis. Centraal wordt bijvoorbeeld toegezien op het aantal boetes en de aard ervan, voor wat betreft de werknemers die over een zakelijke auto als deel van hun arbeidsvoorwaardenpakket beschikken. Broekhuis heeft een alcohol-beleid, waarbij onder andere de vrijdagmiddagborrels sober worden ingevuld.
7. Opleidingsinstituten Stagemogelijkheden Door de jaren heen zijn stagiairs welkom: niet alleen wordt hun frisse inbreng op prijs gesteld, ook is in een flink aantal gevallen gebleken dat dit een prima aanloop is naar een definitieve baan bij de Broekhuis groep. Samenwerking Meer nog dan in voorgaande jaren wil Broekhuis allianties aangaan met onderwijsinstellingen, door niet alleen stageplaatsen te bieden, maar ook aanwezig te zijn op baanmarkten.
8. Goede doelen organisaties Maatschappelijk in verbinding staan Sponsoring biedt ons de mogelijkheid om de klant bij ons merk te betrekken en duurzame relaties op te bouwen met de gemeenschappen waarin we actief zijn. Broekhuis reserveert daarom jaarlijks een deel van de winst voor Broekhuis Helpt. Ontwikkelprojecten in het buitenland Met Broekhuis Helpt sponsoren wij verschillende goede doelen rondom de thema’s talentontwikkeling en/of mensen in beweging brengen. In Nederland, maar ook daarbuiten. Zo ondersteunen wij al geruime tijd, in samenwerking met Stichting Red een Kind, kansarme jongeren In Kenia door ze op te leiden tot (auto)monteur en te helpen bij het vinden van een baan. Sportsponsoring Broekhuis ziet sportsponsoring als een belangrijk instrument om mensen in beweging te brengen. Broekhuis draagt daarom sportverenigingen in het verzorgingsgebied een warm hart toe en richt zich hierbij met name op de jeugd. Sportverenigingen kunnen gebruik maken van de Broekhuis Clubbonus. Broekhuis stelt hiermee geld beschikbaar indien verenigingsleden of ouders van jeugdleden bij Broekhuis klant zijn. Inmiddels maken ruim 100 verenigingen gebruik van de Broekhuis Clubbonus.
13
Opleidingsmogelijkheden Broekhuis stimuleert haar medewerkers zich verder professioneel te ontwikkelen. Naast de opleidingen die door de importeur worden voorgeschreven in het kader van het franchise concept, heeft Broekhuis ook veel ervaring met leer-werk trajecten. Verder zijn er traineeplekken voor jonge afstudeerders.
Horizontaal toezicht Binnen de branche van dealerholdings was Broekhuis jaren geleden al één van de eerste bedrijven die met de belastingdienst een convenant voor horizontaal toezicht sloot. Dit betekent dat Broekhuis in openheid communiceert met de belastingdienst, ook inzage biedt aan alle rapportages van externe consultants en accountants.
Jaarverslag 2017
Verder wordt in trainingen aandacht geschonken aan het klantvriendelijk, mensgericht en respectvol omgaan met onze klanten. Dit geldt voor externe klanten maar evenzeer voor interne klanten: onze collega’s.
2017 in beeld Aantal personenauto's en bedrijfswagens Nieuwe personenauto's
Nieuwe bedrijfswagens
2016: 10.354
2016: 1.851
12.052
2.174
Gebruikte personen- en bedrijfswagens particulier
17.390 2016: 14.861
Broekhuis Autodealers Werkplaatsdoorgangen
225.300
2016: 216.900
14
Marktaandeel totaal verkoop nieuw
2,9
Jaarverslag 2017
2016: 2,7%
Marktaandelen per merk Op basis van kentekenregistraties in Nederland.
Personenauto's Bedrijfswagens
31-12-17
31-12-16
31-12-17
31-12-16
BMW
3,5%
3,5%
-
-
Ford
11,9%
10,0%
8,4%
7,4%
Jaguar
5,4%
3,0%
-
-
Land Rover
3,9%
2,0%
-
-
MINI
2,3%
1,9%
-
-
Opel
11,4%
10,7%
12,4%
11,3%
Peugeot
7,2%
6,9%
7,5%
6,4%
SEAT
2,3%
2,1%
-
-
Ĺ KODA
4,4%
4,7%
-
-
Volvo
7,8%
7,3%
-
-
2017 in beeld Aantal medewerkers in FTE, exclusief flexwerkers (62 FTE) Mannen
Vrouwen
2016: 783
2016: 87
804
112
Totaal
916
2016: 870
Broekhuis Lease Aantal Lease contracten
5.163
Wagenpark in beheer
1.310 2016: 1.073
PRIVATE LEASE CONTRACT
Aantal Private Lease contracten
1.040 2016: 536
Broekhuis FinanciĂŤle Diensten Verzekeringspolissen
Financieringen
2016: 7.862
2016: 1.418
8.979 Broekhuis Autoschade
Herstelde schades
15.664 2016: 15.110
Broekhuis Car Plus Bedrijfswageninrichtingen
2.079 2016: 1.750
1.515
Jaarverslag 2017
LEASE
CONTRACT
15
2016: 4.443
Jaarverslag 2017
16
17 Jaarverslag 2017
geconsolideerde jaarrekening 2017
Geconsolideerde balans per 31 december 2017 (voor resultaatbestemming)
Toelichting
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
Immateriële activa
[1]
56
11
Materiële vaste activa
[2]
104.665
83.896
Financiële vaste activa
[3]
-
352
104.721
84.259
Vaste activa
Vlottende activa Voorraden
[4]
121.926
102.269
Vorderingen
[5]
21.782
18.608
Liquide middelen
[6]
1.449
269
145.157
121.146
249.878
205.405
60.150
49.515
264
222
60.414
49.737
Balanstotaal
18
Groepsvermogen Eigen vermogen
[7]
Jaarverslag 2017
Aandeel derden
Vreemd vermogen Voorzieningen
[8]
6.528
7.517
Langlopende schulden
[9]
77.623
66.550
Kortlopende schulden
[10]
105.313
81.601
189.464
155.668
249.878
205.405
Balanstotaal
[ ] De tussen haken vermelde cijfers verwijzen naar de corresponderende toelichting op de jaarrekening.
Geconsolideerde winst-en-verliesrekening over 2017 Toelichting
[11] [11]
594.259 500.256
Bruto-marge Lonen en salarissen Sociale lasten Afschrijvingen Overige bedrijfskosten
[12] [13] [14]
2016 x ₏ 1.000
556.817 468.875 -
-
94.003
87.942
36.418 9.557 2.080 28.822
Som der kosten
35.530 8.434 1.934 27.748
+
+
76.877
73.646 -
17.126
Rentebaten Rentelasten
14.296
795
760 +
+ 795
Uitkomst rentebaten en -lasten
19
Bedrijfsresultaat
-
760 -
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belasting
Vennootschapsbelasting
16.331
[15]
13.536
4.029
3.059 -
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening na belasting Resultaat deelneming
12.302
10.477
7
+
Groepsresultaat Aandeel van derden in het resultaat
12.309
+ 10.477
105
19 -
Resultaat na belastingen
12.204
[ ] De tussen haken vermelde cijfers verwijzen naar de corresponderende toelichting op de jaarrekening.
10.458
Jaarverslag 2017
Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
2017 x ₏ 1.000
Geconsolideerd kasstroomoverzicht over 2017 2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Kasstroom uit operationele activiteiten Netto resultaat na belastingen Afschrijvingen immateriële vaste activa Afschrijvingen materiële vaste activa
12.204 5 24.672
10.458 129 21.905 +
Cashflow Mutatie voorraden Mutatie kortlopende vorderingen Mutatie kortlopende schulden
+ 36.881
- 19.657 - 3.174 23.712
32.492 9.205 14.105 - 24.695
+ Mutaties in werkkapitaal
+ 881
- 1.385
- 989 +
Mutaties in voorzieningen Netto kasstroom uit operationele activiteiten
1.668 +
36.773
32.775
20
Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen immateriële vaste activa Investeringen materiële vaste activa
Jaarverslag 2017
Desinvesteringen materiële vaste activa Mutaties financiële vaste activa Aandeel derden
- 50
- 12
- 69.932
- 52.870
24.491
23.267
352
98
42
- 97 +
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
+
- 45.097
- 29.614
Kasstroom uit financieringsactiviteiten Betaald dividend Mutatie langlopende leningen
- 1.569 11.073
- 4.194 855 +
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
Mutatie geldmiddelen
+ 9.504 +
- 3.339 +
1.180 ======
- 178 ======
269
447
1.180 +
- 178 +
Verloop mutatie geldmiddelen Stand op 1 januari Mutaties in boekjaar Stand op 31 december
1.449 ======
269 ======
Activiteiten De activiteiten van Broekhuis Holding B.V. en haar groepsmaatschappijen bestaan voornamelijk uit: - Autodealer van de merken: BMW, Ford, Jaguar, Land Rover, MINI, Opel, Peugeot, SEAT, Škoda en Volvo - Leasebedrijf: dienstverlening op het gebied van leasing van auto’s - Schadebedrijf: dienstverlening op het gebied van schadeherstel van auto’s - Daarnaast bood de groep dienstverlening op het gebied van financieringen, verzekeringen en bedrijfswageninrichting aan en is er een dealerschap voor handel in motorfietsen. Vestigingsadres, rechtsvorm en inschrijfnummer handelsregister Broekhuis Holding B.V. is gevestigd op Zuiderbreedte 36, 3845 MC te Harderwijk en is ingeschreven bij het handelsregister onder nummer 08024152. Groepsverhoudingen Broekhuis Holding B.V. behoort tot de Broekhuis groep. Aan het hoofd van deze groep staat Broekhuis Beheer B.V. te Harderwijk. De jaarrekening van Broekhuis Holding B.V. is opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van Broekhuis Beheer B.V. te Harderwijk. Schattingen Bij toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van Broekhuis Holding B.V. zich verschillende oordelen en schattingen die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende jaarrekeningposten. Vergelijkende cijfers In de voorgaande jaren is de omzet in de jaarrekening onvolledig geëlimineerd. Dit is in 2017 aangepast en conform RJ 150 zijn ook de vergelijkende cijfers en het meerjarenoverzicht hierop aangepast. Als gevolg hiervan is de omzet en de kostprijs in 2017 € 66.518.297 lager (2016: € 56.020.377). Deze aanpassing heeft geen invloed op het vermogen en het resultaat van de vennootschap. Consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens opgenomen van Broekhuis Holding B.V. samen met haar groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen, waarop zij overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen, waarin Broekhuis Holding B.V. direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met potentiële stemrechten die direct kunnen worden uitgeoefend op balansdatum. De groepsmaatschappijen en andere
rechtspersonen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Het aandeel van derden in het groepsvermogen en in het groepsresultaat wordt afzonderlijk vermeld. Deelnemingen waarop geen overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend (geassocieerde deelnemingen) worden niet betrokken in de consolidatie. Intercompany-transacties, intercompanywinsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany-transacties worden ook geëlimineerd tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor de groep. In de geconsolideerde jaarrekening van Broekhuis Holding B.V. te Harderwijk zijn de deelnemingen opgenomen, die weergegeven zijn op de volgende pagina. Met uitzondering van Autoschade Drenthen V.O.F., Broekhuis Utrecht B.V. en Stam Lease B.V. is sprake van 100% deelnemingen. In Autoschade Drenthen V.O.F. is er het recht op overwinst van 51%. In Broekhuis Utrecht B.V. en Stam Lease B.V. wordt voor respectievelijk 70% en 51% deelgenomen. Verbonden partijen Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtspersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van Broekhuis Holding B.V. of de moedermaatschappij van Broekhuis Holding B.V. en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van inzicht. In het boekjaar hebben geen transacties van betekenis met verbonden partijen plaatsgevonden, die niet zijn afgesloten tegen marktconforme condities. Acquisities en desinvesteringen van groepsmaatschappijen Vanaf de overnamedatum worden de resultaten en de identificeerbare activa en passiva van de overgenomen vennootschap opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening. De overnamedatum is het moment dat overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend op de desbetreffende vennootschap. De verkrijgingsprijs bestaat uit het geldbedrag of het equivalent hiervan dat is overeengekomen voor de verkrijging van de overgenomen onderneming vermeerderd met eventuele direct toerekenbare kosten. Indien de verkrijgingsprijs hoger is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva wordt het meerdere als
Jaarverslag 2017
Algemeen
21
Toelichting
Jaarverslag 2017
22
goodwill geactiveerd onder de immateriële vaste activa. Indien de verkrijgingsprijs lager is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva, dan wordt het verschil (negatieve goodwill) als overlopende passiefpost opgenomen. De maatschappijen die in de consolidatie betrokken zijn, blijven in de consolidatie opgenomen tot het moment dat zij worden verkocht; deconsolidatie vindt plaats op het moment dat de beslissende zeggenschap wordt overgedragen. Gebeurtenissen na balansdatum In december 2017 is een overeenkomst gesloten met de aandeelhouders van de Martin Schilder groep over de verkoop van de aandelen van Martin Schilder aan Broekhuis per 2 januari 2018. Inzake deze overname zijn de volgende juridische entiteiten 100% overgenomen, met uitzondering van Schadekoop B.V. die voor 8,34% is overgenomen: • Automobielbedrijf Martin Schilder B.V. • Automobielbedrijf Martin Schilder Beheer B.V. • Autoschade Beverkoog B.V. • Autoschadebedrijf Klink B.V. • Autoschade Waterland B.V. • Het Zakenhuys B.V. • Klink Vastgoed B.V. • Martin Schilder Agentschappen B.V. • Martin Schilder Alkmaar B.V. • Martin Schilder Beheer B.V. • Martin Schilder Onroerend Goed B.V. • Martin Schilder Rental B.V. • Martin Schilder Tankstations B.V. • Noord-Hollandse Automobiel Combinatie B.V. • Noord-Hollandse Autoschade Combinatie B.V. • Oudeweg OG B.V. • OK Autobeheer B.V. • Pictor Beheer B.V. • Schadekoop B.V. • Schilder Autoservice B.V. • St. Administratiekantoor NACO • Waterland Beheer B.V. • Waterland Onroerend Goed B.V. Deze overname heeft nog geen consequenties voor de jaarrekening 2017. De verdere in RJ 216.4 gevraagde toelichtingen kunnen nog niet worden verstrekt omdat de ‘Purchase accounting’ nog niet is uitgevoerd. In consolidatie opgenomen deelnemingen • Broekhuis Almelo 2 B.V. te Almelo • Broekhuis Almere B.V. te Almere • Broekhuis Amersfoort B.V. te Amersfoort • Broekhuis Apeldoorn B.V. te Apeldoorn (tot 1-4-2017) • Broekhuis Assen B.V. te Assen • Broekhuis Assen 2 B.V. te Assen • Broekhuis Assurantie B.V. te Harderwijk • Broekhuis Automaterialen B.V. te Harderwijk • Broekhuis Autoschade Assen B.V. te Assen • Broekhuis Autoschade Barneveld B.V. te Barneveld • Broekhuis Autoschade Ede B.V. te Ede • Broekhuis Autoschade Harderwijk B.V. te Harderwijk • Broekhuis Autoschade Holding B.V. te Harderwijk (vanaf 10-7-2017) • Broekhuis Autoschade Holten B.V. te Holten • Broekhuis Autoschade Lelystad B.V. te Lelystad • Broekhuis Autoschade Zeist B.V. te Zeist
• Broekhuis De Bilt B.V. te De Bilt (tot 2-1-2017) • Broekhuis Dealers Holding B.V. te Harderwijk (vanaf 10-7-2017) • Broekhuis Doetinchem B.V. te Doetinchem • Broekhuis Doorn B.V. te Doorn (tot 2-1-2017) • Broekhuis Ede B.V. te Ede • Broekhuis Emmen B.V. te Emmen • Broekhuis Enschede 2 B.V. te Enschede • Broekhuis Groenlo B.V. te Groenlo • Broekhuis Groningen B.V. te Groningen • Broekhuis Harderwijk B.V. te Harderwijk • Broekhuis Harderwijk 2 B.V. te Harderwijk • Broekhuis Hengelo B.V. te Hengelo (Ov) • Broekhuis Hoogeveen B.V. te Hoogeveen • Broekhuis Inkoopcentrum B.V. te Epe • Broekhuis Lease B.V. te Harderwijk waaronder: - Broekhuis Fleet Services B.V. te Zeewolde • Broekhuis Lease Holding B.V. te Harderwijk (vanaf 10-7-2017) • Broekhuis Meppel B.V. te Meppel (tot 2-1-2017) • Broekhuis Motoren B.V. te Enschede • Broekhuis Nijkerk B.V. te Harderwijk (tot 2-1-2017) • Broekhuis Remarketing 2 B.V. te Harderwijk • Broekhuis Steenwijk B.V. te Steenwijk (tot 2-1-2017) • Broekhuis Utrecht B.V. te Utrecht • Broekhuis Veenendaal B.V. te Veenendaal (tot 2-1-2017) • Broekhuis Wageningen B.V. te Wageningen (tot 2-1-2017) • Broekhuis Zeist B.V. te Zeist • Broekhuis Zwolle B.V. te Zwolle (tot 1-4-2017) • Devas B.V. te Almelo waaronder: - Autoschade Drenthen V.O.F. te Goor • Stam Lease B.V. te Harderwijk waaronder: - Stam Fleet Services B.V. te Bussum Met uitzondering van Autoschade Drenthen V.O.F., Broekhuis Utrecht B.V. en Stam Lease B.V. is sprake van 100% deelnemingen. In Autoschade Drenthen V.O.F. is er het recht op overwinst van 51%. In Broekhuis Utrecht B.V. en Stam Lease B.V. wordt voor respectievelijk 70% en 51% deelgenomen. In de loop van 2017 is het aantal vennootschappen gereduceerd. Daar waar dealervestigingen contractueel onder een hoofdvestiging vallen, zijn die vestigingen overgezet naar nevenvestigingen van de contractuele vennootschap. Broekhuis Holding B.V. heeft zich hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de verplichtingen voortvloeiende uit de rechtshandelingen van de in bovenstaand schema vermelde besloten vennootschappen, conform artikel 403 van Titel 9 BW2, met uitzondering van Broekhuis Utrecht B.V., Devas B.V., Stam Lease B.V. en Stam Fleet Services B.V.. Aangezien de winst-en-verliesrekening over 2017 van Broekhuis Holding B.V. in de geconsolideerde jaarrekening is verwerkt, is (in de enkelvoudige jaarrekening) volstaan met weergave van een beknopte winst-en-verliesrekening in overeenstemming met artikel 2:402 BW.
Voor de vergelijkbaarheid zijn de vergelijkende cijfers, waar nodig, aangepast. Financiële instrumenten De effecten opgenomen onder de financiële vaste activa en de vlottende activa, voor zover deze betrekking hebben op de handelsportefeuille of met betrekking tot eigenvermogensinstrumenten buiten de handelsportefeuille, alsmede derivaten met een onderliggende beursgenoteerde waarde, worden gewaardeerd tegen de reële waarde. Alle overige in de balans opgenomen financiële instrumenten zijn gewaardeerd tegen de (geamortiseerde) kostprijs. De reële waarde is het bedrag waarvoor een actief kan worden verhandeld of een passief kan worden afgewikkeld tussen ter zake goed geïnformeerde partijen, die tot een transactie bereid en onafhankelijk van elkaar zijn. Indien niet direct een betrouwbare reële waarde is aan te wijzen, wordt de reële waarde benaderd door deze af te leiden uit de reële waarde van bestanddelen of van een soortgelijk financieel instrument, of met behulp van waarderingsmodellen en waarderingstechnieken. Hierbij wordt gebruikgemaakt van recente gelijksoortige ‘at arm’s length’-transacties, van de DCF-methode (contante waarde van kasstromen) en/ of van optiewaarderingsmodellen, rekening houdend met specifieke omstandigheden. Derivaten worden bij eerste opname in de balans opgenomen tegen reële waarde, de vervolgwaardering van afgeleide financiële instrumenten (‘derivaten’) is afhankelijk van het feit of het onderliggende van het derivaat beursgenoteerd is of niet. Indien het onderliggende beursgenoteerd is, dan wordt het derivaat tegen reële waarde opgenomen. Indien het onderliggende niet-beursgenoteerd is, wordt het derivaat tegen kostprijs of lagere marktwaarde opgenomen. De wijze van verwerking van waardeveranderingen van het afgeleide financieel instrument hangt af van de vraag of er
Financiële risico’s Van valuta- en prijsrisico’s is geen sprake. Broekhuis Holding B.V. loopt renterisico over de rentedragende vorderingen (met name onder financiële vaste activa, effecten en liquide middelen) en rentedragende langlopende en kortlopende schulden (waaronder schulden aan kredietinstellingen). Voor vorderingen en schulden met variabele renteafspraken loopt Broekhuis Holding B.V. risico ten aanzien van toekomstige kasstromen; met betrekking tot vastrentende vorderingen en schulden loopt Broekhuis Holding B.V. risico’s over de reële waarde als gevolg van wijzigingen in de marktrente. Met betrekking tot de vorderingen en schulden worden ultimo boekjaar geen financiële derivaten met betrekking tot afdekking van het renterisico gecontracteerd. Voor wat betreft kredietrisico’s heeft Broekhuis Holding B.V. geen significante concentraties van kredietrisico. De liquide middelen staan uit bij banken die minimaal een A-rating hebben. Het liquiditeitsrisico is beperkt omdat Broekhuis Holding B.V. gebruik maakt van meerdere banken om over meerdere kredietfaciliteiten te kunnen beschikken. Voor zover noodzakelijk, worden nadere zekerheden verstrekt aan de bank voor beschikbare kredietfaciliteiten.
Grondslagen voor waardering van activa en passiva Vaste activa Immateriële vaste activa De goodwill is bepaald door de verkrijgingsprijs te verminderen met de netto vermogenswaarde op de datum van overname. Waardering vindt plaats onder aftrek van lineaire afschrijvingen, gebaseerd op de geschatte economische levensduur en eventuele bijzondere waardeverminderingen. Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van afschrijvingen op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs (lineair),
23
Algemeen De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld, vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans, winst-en-verliesrekening en het kasstroomoverzicht zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn verwezenlijkt. Verplichtingen die hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening zijn bekend geworden. Voorzienbare verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. De gehanteerde grondslagen van waardering zijn niet gewijzigd.
hedge-accounting wordt toegepast. Derivaten die liggen besloten in een basiscontract (‘embedded derivaten’), worden altijd gescheiden van het basiscontract wanneer: er geen nauw verband bestaat tussen de economische kenmerken en risico’s van het derivaat enerzijds en het basiscontract anderzijds; een afzonderlijk instrument met dezelfde voorwaarden zou voldoen aan de definitie van een derivaat. Broekhuis Holding B.V. past kostprijshedge-accounting toe voor de renteswaps, die ervoor zorgen dat bepaalde variabel rentende schulden worden omgezet in vastrentende leningen. Het ineffectieve deel van de waardeverandering van de renteswaps wordt verantwoord in de winst-en-verliesrekening onder de financiële baten en lasten. De vennootschap stelt door middel van een test periodiek de effectiviteit van de hedge-relatie vast. Dit kan gebeuren door het vergelijken van de kritische kenmerken van het hedge-instrument met die van de afgedekte positie, en/of door het vergelijken van de verandering in reële waarde van het hedge-instrument en de afgedekte positie. Indien er een indicatie voor ineffectiviteit is, bepaalt de vennootschap dit eventueel ineffectieve deel door middel van een kwantitatieve ineffectiviteitsmeting. Het ineffectieve deel van de hedgerelatie wordt direct in de winst-en-verliesrekening verwerkt.
Jaarverslag 2017
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
gebaseerd op de geschatte economische levensduur en in voorkomende gevallen rekening houdend met een restwaarde en eventuele bijzondere waardeverminderingen. Het lease wagenpark is gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs onder aftrek van afschrijvingen welke lineair gedurende de looptijd van de contracten wordt berekend. De kosten voor groot onderhoud worden in het jaar van het plegen van onderhoud verantwoord ten laste van de winst-enverliesrekening.
Vorderingen De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en de geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde. Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.
Financiële vaste activa De deelnemingen waarover geen zeggenschap kan worden uitgeoefend, zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Als resultaat wordt in aanmerking genomen het in het verslagjaar gedeclareerde dividend van de deelneming, waarbij niet in contanten uitgekeerde dividenden worden gewaardeerd tegen reële waarde.
Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekeningcourantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
Jaarverslag 2017
24
Voorzieningen In verband met voorvoegingsverliezen was een actieve belastinglatentie gevormd. De actieve latentie was gewaardeerd tegen nominaal belastingtarief. De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde inclusief transactiekosten en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en de geamortiseerde kostprijs zijn - indien van transactiekosten geen sprake is - gelijk aan de nominale waarde. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden op de boekwaarde van de vorderingen in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen. Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa De vennootschap beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald aan de hand van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort. Vlottende activa Voorraden De voorraad nieuwe auto's is gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs vermeerderd met (indien van toepassing) de Belasting van Personenauto's en Motorrijwielen en kosten gebruiksklaar maken, of lagere opbrengstwaarde. De voorraad gebruikte auto’s is gewaardeerd tegen verwachte opbrengstwaarde bij inkoop minus een doelmarge van 15%, zijnde de verkrijgingsprijs, verminderd met een voorziening voor stadagen (per maand wordt 1,30% voorzien). De voorziening voor voorraad nieuwe auto’s wordt afzonderlijk berekend voor gekentekende en ongekentekende auto’s. Voor gekentekende auto’s vindt direct vorming van de voorziening plaats, voor ongekentekende auto’s na 180 dagen. Per maand wordt 0,25% voorzien. Voorzover daartoe aanleiding bestaat worden extra voorzieningen getroffen. De overige voorraden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, waarbij rekening is gehouden met een voorziening wegens incourantheid.
Algemeen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. Wanneer de verwachting is dat een derde de verplichtingen vergoedt, en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen. Belastingenvoorzieningen Deze voorziening is gevormd in verband met de verschillen tussen de commerciële en fiscale waardering van de activa. De passieve latentie is gewaardeerd tegen nominaal belastingtarief en heeft overwegend een langlopend karakter. In verband met lopende fiscale onderzoeken over voorgaande boekjaren is een voorziening getroffen. Deze voorziening is gewaardeerd tegen nominale waarde. De omvang van de verplichting is onzeker als gevolg van de afhankelijkheid van toekomstige gebeurtenissen, er is een voorzichtige inschatting gemaakt van de verplichting. Jubileumvoorziening De voorziening jubilea wordt opgenomen tegen de contante waarde van de verwachte uitkeringen gedurende het dienstverband. Bij de berekening van de voorziening wordt onder meer rekening gehouden met verwachte salarisstijgingen en de blijfkans. Bij het contant maken wordt gerekend met 2% (2016: 2%). In dit percentage is tevens een geschatte CAO stijging verwerkt. Voorziening loondoorbetaling bij langdurige ziekte De voorziening vanwege loondoorbetaling bij ziekte wordt gevormd voor op balansdatum bestaande verplichtingen tot het in de toekomst doorbetalen van beloningen aan personeelsleden die op balansdatum naar verwachting blijvend of geheel niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten door ziekte of arbeidsongeschiktheid. In deze voorziening zijn tevens begrepen eventuele ontslagvergoedingen te betalen aan deze personeelsleden. De voorziening loondoorbetaling bij ziekte wordt opgenomen tegen de nominale waarde van de verwachte loondoorbetalingen gedurende het dienstverband.
Schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde inclusief transactiekosten en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en de geamortiseerde kostprijs zijn - indien van transactiekosten geen sprake is - gelijk aan de nominale waarde. Baten en lasten ten gevolge van amortisatie worden volgens de effectieve rentemethode verantwoord in de winsten-verliesrekening. Overige schulden De overige schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en de geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde.
Grondslagen voor de bepaling van het resultaat Netto-omzet Onder netto-omzet wordt verstaan de opbrengst uit levering van goederen en diensten, onder aftrek van kortingen en dergelijke en van over de omzet geheven belastingen. De netto-omzet (en inkoopwaarde van de omzet) is inclusief Belasting van Personenauto's en Motorrijwielen. Verkoop van goederen Opbrengsten uit de verkoop van goederen worden verwerkt zodra alle belangrijke rechten en risico’s met betrekking tot de eigendom van de goederen zijn overgedragen aan de koper. Verlenen van diensten Verantwoording van opbrengsten uit de levering van diensten geschiedt naar rato van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de in totaal te verrichten diensten. Inkoopwaarde van de omzet Onder inkoopwaarde van de omzet wordt verstaan de aan de omzet toe te rekenen inkoopwaarde van de geleverde goederen en diensten. Onder de inkoopwaarde van de omzet zijn ook begrepen de rente- en afschrijvingslasten van de leaseactiviteiten. Overige bedrijfskosten De kosten worden bepaald op historische basis en toegerekend aan het verslagjaar, waarop zij betrekking hebben. Financiële baten en lasten Rentebaten en -lasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de
Vennootschapsbelasting De belasting wordt berekend over het resultaat voor belastingen in de winst-en-verliesrekening, rekening houdend met beschikbare, fiscaal compensabele verliezen uit voorgaande jaren (voor zover niet opgenomen in de latente belastingvorderingen) en vrijgestelde winstbestanddelen en na bijtelling van niet-aftrekbare kosten. Tevens wordt rekening gehouden met wijzigingen die optreden in de latente belastingvorderingen en latente belastingschulden als gevolg van wijzigingen die optreden in het te hanteren belastingtarief. Resultaat deelnemingen Het resultaat is het bedrag waarmee de boekwaarde van de deelneming sinds de voorafgaande jaarrekening is gewijzigd als gevolg van het door de deelneming behaalde resultaat voor zover dit aan Broekhuis Holding B.V. wordt toegerekend. Methode opstelling kasstroom Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit liquide middelen. Winstbelastingen, ontvangen interest en ontvangen dividenden worden opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten. Betaalde interest wordt opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten en betaalde dividenden onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten. De verkrijgingsprijs van verworven groepsmaatschappijen wordt opgenomen onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten, voor zover betaling in geldmiddelen heeft plaatsgevonden. Hierbij worden geldmiddelen aanwezig in deze groepsmaatschappijen afgetrokken van de aankoopprijs. Transacties waarbij geen ruil van geldmiddelen plaatsvindt, worden niet in het kasstroomoverzicht opgenomen.
25
Lang- en kortlopende schulden
rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen.
Jaarverslag 2017
Voorziening reparatie, onderhoud en banden (ROB) lease-auto’s Deze voorziening is gevormd om een juiste matching te bewerkstelligen tussen de reeds via leasetermijnen in rekening gebrachte kosten voor reparatie, onderhoud en banden, en de werkelijke kosten hiervoor. Op de datum van expiratie van een leasecontract zal het saldo van de egalisatierekening vrijvallen ten gunste c.q. ten laste van het resultaat.
Toelichting op de geconsolideerde balans Vaste activa [1] Immateriële vaste activa 2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari Bij: Verwervingen Af: Afschrijvingen
11 50 5
128 12 129
Saldo op 31 december
56
11
6
1
Goodwill
Cumulatieve afschrijvingen van de nog niet geheel afgeschreven goodwill De jaarlijkse afschrijvingen bedragen 20% van de verkrijgingsprijs [2] Materiële vaste activa
26
De mutaties in de materiële vaste activa zijn als volgt weer te geven:
Installaties x € 1.000
Vervoermiddelen x € 1.000
Grond en gebouwen/ verbouwing x € 1.000
Totaal x € 1.000
7.581
1.138
114.450
6.665
140.778
9.318
6.537
853
36.914
3.260
56.882
1.626
1.044
285
77.536
3.405
83.896
1.140
421
227
66.233
1.911
69.932
4
56
-
24.403
28
24.491
Afschrijvingen
659
416
97
22.630
870
24.672
Saldo
477
- 51
130
19.200
1.013
20.769
Verkrijgingsprijs
6.765
2.500
831
143.309
7.519
160.924
Cumulatieve afschrijvingen
4.662
1.507
416
46.573
3.101
56.259
Boekwaarde
2.103
993
415
96.736
4.418
104.665
Bedrijfsinventaris x € 1.000
Kantoorinventaris x € 1.000
10.944
Cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde
Stand per 1 januari 2017
Jaarverslag 2017
Verkrijgingsprijs
Mutaties Investeringen Desinvesteringen
Stand per 31 december 2017
Onder investeringen zijn begrepen de activa van verworven deelnemingen. De jaarlijkse afschrijvingen bedragen voor: • Bedrijfsinventaris • Kantoorinventaris • Installaties • Vervoermiddelen • Grond en gebouwen/verbouwing
: 20% van de verkrijgingsprijs. : 20% van de verkrijgingsprijs. : 20% van de verkrijgingsprijs. : lineair op basis van de looptijd van de lease contracten. : 0 - 10% van de verkrijgingsprijs.
[3] Financiële vaste activa 31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
Deelnemingen Belastinglatentie Lening u/g
-
2 350
Totaal financiële vaste activa
-
352
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
2
2
Bij: Resultaat deelneming Af: Beëindigde deelneming
7 9
-
Saldo op 31 december
-
2
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
-
2
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
-
48
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking
-
48
Saldo op 31 december
-
-
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
350
400
Bij: Verstrekte lening Af: Aflossing
350
50
-
350
Deelnemingen
Otocom B.V. te Putten Coöp. Ver. ABS Autobodyshop U.A. te Bodegraven Belastinglatentie
Lening u/g
Saldo op 31 december
Aandeel in het geplaatst kapitaal 6,39% (2016: 6,39%) 0,00% (2016: 1,20%)
Dit betreft een hypothecaire lening met een looptijd van 10 jaar en een rente van 5%. Het restant van de lening is in 2017 geheel afgelost.
Jaarverslag 2017
Naam deelneming
27
Het saldo op 31 december is als volgt weer te geven:
Vlottende activa [4] Voorraden
Voorraad nieuwe auto’s Voorraad gebruikte auto’s Voorraad onderdelen Overige voorraden Totaal voorraden
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
78.552 41.516 1.714 144
68.648 31.304 2.178 139
121.926
102.269
Per 31-12-2017 bedraagt de voorziening op voorraden € 2.624.630 (31-12-2016: € 2.664.892). De boekwaarde van de voorraden waarop een voorziening is getroffen bedraagt per 31-12-2017 € 60.497.959 (31-12-2016: € 46.317.357). [5] Vorderingen
Handelsdebiteuren Vennootschapsbelasting Overige belastingen en premies sociale verzekeringen Overige vorderingen Overlopende activa
Jaarverslag 2017
28
Totaal vorderingen
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
11.698 83 3.397 4.423 2.181
13.303 83 5 4.067 1.150
21.782
18.608
Per 31-12-2017 bedraagt de debiteurenvoorziening € 250.962 (31-12-2016: € 188.719). Onder de overige vorderingen zijn voor € 1.097.750 aan vorderingen begrepen met een looptijd langer dan 1 jaar, de overige vorderingen hebben een looptijd die korter is dan een jaar. [6] Liquide middelen Alle liquide middelen staan ter vrije beschikking van de vennootschap.
Groepsvermogen [7] Eigen vermogen Voor het verloop van het eigen vermogen wordt verwezen naar de toelichting op het eigen vermogen in de enkelvoudige balans. Overzicht van het totaalresultaat van de rechtspersoon
Geconsolideerd nettoresultaat toekomend aan de rechtspersoon Totaalresultaat
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
12.204
10.458
12.204
10.458
Vreemd vermogen [8] Voorzieningen
Belastingvoorzieningen Voorziening voor jubilea Voorziening loondoorbetaling bij langdurige ziekte ROB voorziening Overige voorzieningen Totaal voorzieningen
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
2.353 669 578 1.871 1.057
2.859 897 893 2.058 810
6.528
7.517
Van de voorzieningen is een bedrag van € 3.985.000 als langlopend (langer dan een jaar) aan te merken.
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
2.859
1.904
6 512
1.394 439 -
2.353
2.859
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
897
881
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking Af: Vrijval
53 33 248
53 37 -
Saldo op 31 december
669
897
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
893
463
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking
327 642
793 363
Saldo op 31 december
578
893
Saldo op 1 januari Bij: Toevoeging Af: Onttrekking Af: Vrijval Saldo op 31 december Voorziening voor jubilea
Voorziening loondoorbetaling bij langdurige ziekte
Jaarverslag 2017
Belastingvoorzieningen
29
De mutaties in de voorzieningen zijn als volgt weer te geven:
ROB voorziening
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
2.058
1.845
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking
2.125 2.312
1.057 844
Saldo op 31 december
1.871
2.058
Overige voorzieningen
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
810
756
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking
734 487
486 432
1.057
810
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
Totaal kredietinstellingen en financieringsmaatschappijen
77.623
66.550
Looptijd korter dan één jaar Looptijd één tot en met vijf jaar Looptijd langer dan vijf jaar
15.126 62.485 12
14.373 52.170 7
Totaal langlopende schulden
77.623
66.550
Saldo op 31 december
Jaarverslag 2017
30
[9] Langlopende schulden
De financieringsmaatschappijen financieren de onder de materiële vaste activa opgenomen vervoermiddelen. De gefinancierde vervoermiddelen alsmede de verkregen rechten uit lease-overeenkomsten met derden, voor zover op deze wijze gefinancierd, zijn als zekerheid aan de betreffende financieringsmaatschappijen verpand. Het gemiddelde rentepercentage van de langlopende leningen bedraagt 1,43%.
[10] Kortlopende schulden
Voorraadfinancieringen Kredietinstellingen Handelscrediteuren Schulden aan verbonden partijen Vennootschapsbelastingen Overige belastingen en premies sociale verzekeringen Pensioenen Overige schulden Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
54.869 25.041 6.188 591 1.900 2.363 6.381 7.980
29.166 32.199 4.953 953 2.173 1.019 41 5.584 6.466
105.313
81.601
De voorraadfinancieringen betreffen financiering van de voorraad nieuwe auto's, waarbij deze voorraad is verpand aan de kredietverschaffers. Als zekerheden ten behoeve van de financiering zijn eerste pandrechten verstrekt op voorraden, bedrijfsinventaris en vorderingen voor de geconsolideerde vennootschappen. Verder geldt een hoofdelijke aansprakelijkheid. Niet in de balans opgenomen verplichtingen De totale huurverplichting voor 2018 bedraagt € 7.481.700 (2016: € 7.160.500). De huurverplichting voor één tot en met vijf jaar bedraagt € 24.083.842 en voor de periode langer dan vijf jaar € 21.598.083.
Jaarverslag 2017
31
De afgegeven garanties jegens een bank bedragen € 380.637 per 31 december 2017.
sinds 1932
Jaarverslag 2017
32
Toelichting op de geconsolideerde winst-en-verliesrekening [11] Bruto marge De ontwikkeling van de bruto-marge over de bedrijfsonderdelen is als volgt: 2017 x € 1.000
476.575 448.283 28.292
34.173 7.160 -
Bruto-marge Magazijn Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
46.999 30.727 -
Bruto-marge
15.358
79.604 69.705 13.022
17.194 7.495 -
9.899
15.259 6.489 9.699
- 71.326 - 71.031 -
8.770
- 60.451 - 60.265 - 295
Bruto-marge Totaal Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
44.568 29.210 -
90.644 77.622 -
Bruto-marge Intercompany Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
25.735
16.272
Bruto-marge Schadeherstel en Bedrijfswageninrichting Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
32.209 6.474 27.013
Bruto-marge Lease en Financiële Diensten Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
28.366
33
Bruto-marge
Werkplaats Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
445.628 417.262 -
594.259 500.256 -
- 186
556.817 468.875 _______ + 94.003
_______ + 87.942
Het bedrag aan Belasting van Personenauto's en Motorrijwielen die voor de eerste keer in Nederland op kenteken zijn gesteld, is in 2017 € 49.935.295 (2016: € 37.476.874). Dit bedrag is inbegrepen in de netto-omzet. Onder de inkoopwaarde van de omzet zijn begrepen de rente- en afschrijvingslasten van de leaseactiviteiten. Het bedrag van de afwaardering en van het verlies van voorraden in de winst-en-verliesrekening is in 2017 € 1.390.254 (2016: € 1.492.634). Om een zuivere presentatie van de marge per afdeling mogelijk te maken, is er voor gekozen om de eliminatie van de transacties tussen de drie hoofdonderdelen (autobedrijven, leasebedrijf en schadebedrijven) van Broekhuis Holding B.V. op een afzonderlijke ‘afdeling eliminatie onderlinge omzet’ als negatieve omzet te presenteren.
Jaarverslag 2017
Verkoop Netto-omzet Inkoopwaarde van de omzet
2016 x € 1.000
[12] Sociale lasten 2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Pensioenlasten Overige sociale lasten
3.683 5.874
2.938 5.496
Totaal sociale lasten
9.557
8.434
De pensioenen van vrijwel alle medewerkers van de Broekhuis groep zijn ondergebracht bij het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT). Deze pensioenregeling is te karakteriseren als een zogenoemde toegezegd-pensioenregeling, waarbij de pensioenuitkering gebaseerd is op de lengte van het dienstverband en het gemiddelde salaris van de medewerker gedurende het dienstverband. De Raad voor de Jaarverslaglegging (RJ 271) verlangt dat bepaalde informatie inzake toegezegd-pensioenregelingen wordt toegelicht in de jaarrekening. Vooral het saldo van de met de regeling samenhangende activa en passiva dient in de balans opgenomen te worden als een vordering of verplichting. Het PMT heeft aangegeven dat het niet in staat is om aan deelnemende ondernemingen de informatie te verschaffen die volgens RJ 271 noodzakelijk is inzake toegezegd-pensioenregelingen. Het PMT heeft in zijn administratie geen prospectieve elementen voor de waardering van de pensioenverplichtingen opgenomen. Zij hebben ook geen objectieve sleutel voor het toerekenen van een proportioneel aandeel in de voorziening pensioenverplichtingen, fondsbeleggingen en de kosten van de pensioenregeling voor de afzonderlijke leden. Tevens is er geen contractuele overeenkomst tussen PMT en Broekhuis, waarin wordt bepaald dat tekorten door Broekhuis moeten worden aangevuld. Daarom wordt de regeling behandeld als toegezegde-bijdrageregeling en worden verschuldigde pensioenpremies over het boekjaar als pensioenlast in het resultaat verantwoord. Elk jaar wordt de stijging van de pensioenrechten door middel van premiebetaling ingekocht en ten laste van de winst-en-verliesrekening gebracht. Uit een opgave van het PMT blijkt dat de dekkingsgraad ultimo 2017 102,1% bedraagt (ultimo 2016: 97,2%). Als gevolg van de te lage dekkingsgraad is door PMT een herstelplan opgesteld. De belangrijkste maatregel uit dit herstelplan is dat wordt afgezien van indexatie.
Jaarverslag 2017
34
[13] Afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen Afschrijvingen
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Immateriële vaste activa Materiële vaste activa
5 24.672
129 21.905
Subtotaal afschrijvingen Af: Onder kostprijs begrepen afschrijving van leaseauto’s
24.677 22.597
22.034 20.100
Totaal afschrijvingen
2.080
1.934
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
7.062 2.283 9.436 10.041
6.275 1.951 9.428 10.094
28.822
27.748
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
113 6 12
93 5 8
131
106
[14] Overige bedrijfskosten
Verkoopkosten Overige personeelskosten Huisvestingskosten Algemene kosten Totaal overige bedrijfskosten In de algemene kosten zijn de accountantskosten opgenomen. De vergoeding van de accountant is als volgt onder te verdelen:
Controle van de jaarrekening Honoraria voor adviesdiensten op fiscaal terrein Honoraria voor andere niet controlediensten
De hiervoor genoemde honoraria betreffen de werkzaamheden die bij de vennootschap en de in de consolidatie betrokken maatschappijen zijn uitgevoerd door accountantsorganisaties en externe accountants, zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 Wta (Wet toezicht accountantsorganisaties) en de in rekening gebrachte honoraria van het gehele netwerk waartoe de accountantsorganisatie behoort. Deze honoraria hebben betrekking op het onderzoek van de jaarrekening over het boekjaar 2017, ongeacht of de werkzaamheden reeds gedurende het boekjaar zijn verricht. Personeelsgegevens (in FTE gemiddeld per jaar)
2017
2016
Directie en Verkoop Werkplaats Magazijn
183 442 36
166 417 41
Dealers Lease en Financiële Diensten Schade Ondersteunende Diensten
661 50 85 120
624 46 81 119
Totaal aantal personen
916
870
Naast de in bovenstaand overzicht opgenomen vaste medewerkers waren er in 2017 diverse flexwerkers in dienst (62 FTE), welke kosten ook zijn begrepen onder de lonen en salarissen. Er zijn 0 medewerkers werkzaam buiten Nederland. Voor de toelichting op de bestuurdersbezoldiging wordt verwezen naar de enkelvoudige jaarrekening. [15] Vennootschapsbelasting
2016 x € 1.000
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belasting Belasting resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening
16.331 4.029
13.536 3.059
Effectief belastingtarief Toepasselijke belastingtarief
24,7% 25,0%
22,6% 25,0%
De afwijking van het toepasselijk belastingtarief wordt veroorzaakt door het verschil in tarief voor de eerste trede van de belastingschijf, verwerking van de EIA- en MIA-aftrek, fiscaal lagere waardering van het lease wagenpark, verrekening compensabel verlies van voorgaande jaren waarvoor geen latentie was gevormd, afschrijving op goodwill en de beperkt aftrekbare kosten.
Jaarverslag 2017
2017 x € 1.000
35
De belasting over het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening kan als volgt worden toegelicht:
36 Jaarverslag 2017
enkelvoudige jaarrekening 2017
Enkelvoudige balans per 31 december 2017 (voor resultaatbestemming)
Toelichting
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
Immateriële vaste activa
[16]
8
11
Materiële vaste activa
[17]
938
964
Financiële vaste activa
[18]
19.991
22.341
20.937
23.316
Vaste activa
[19]
76.642
73.763
Liquide middelen
[20]
11
6
76.653
73.769
97.590
97.085
Balanstotaal
Eigen vermogen Geplaatst kapitaal
[21]
57
57
Overige reserves
[22]
47.889
39.000
Onverdeelde winst
[23]
12.204
10.458
60.150
49.515
Vreemd vermogen Voorzieningen
[24]
6.705
8.077
Kortlopende schulden
[25]
30.735
39.493
37.440
47.570
97.590
97.085
Balanstotaal
Jaarverslag 2017
Vorderingen
37
Vlottende activa
Enkelvoudige winst-en-verliesrekening
Resultaat uit deelnemingen na belastingen Overige resultaten na belastingen Resultaat na belastingen
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
10.458 1.746
9.642 816
12.204
10.458
Toelichting op de enkelvoudige balans en de enkelvoudige winst-en-verliesrekening Waarderingsgrondslagen De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling voor de enkelvoudige en de geconsolideerde jaarrekening zijn gelijk. Verwezen wordt naar de toelichting op de geconsolideerde jaarrekening. De deelnemingen die zijn meegeconsolideerd, zijn gewaardeerd tegen netto-vermogenswaarde. Indien en voor zover het eigen vermogen negatief is, wordt deze in mindering gebracht op een eventuele vordering dan wel is een voorziening gevormd indien en voor zover Broekhuis Holding B.V. geheel of gedeeltelijk instaat voor de schulden van de deelneming respectievelijk de feitelijke verplichting heeft de deelneming tot betaling van de schulden in staat te stellen. De deelnemingen waarover geen zeggenschap kan worden uitgeoefend, zijn gewaardeerd tegen kostprijs.
38
De enkelvoudige jaarrekening is opgesteld volgens de wettelijke bepalingen van Titel 9 BW2 en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving. De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Vaste activa
Jaarverslag 2017
[16] Immateriële vaste activa 2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Boekwaarde op 1 januari Bij: Verwerving Af: Afschrijvingen
11 3
128 12 129
Totaal immateriële vaste activa
8
11
Cumulatieve afschrijvingen van de nog niet geheel afgeschreven goodwill
4
1
De jaarlijkse afschrijvingen bedragen 20% van de verkrijgingsprijs.
[17] Materiële vaste activa De mutaties in de materiële vaste activa zijn als volgt weer te geven: Kantoorinventaris x € 1.000
Grond en gebouwen/ verbouwing x € 1.000
Totaal x € 1.000
Verkrijgingsprijs
2.882
1.165
4.047
Cumulatieve afschrijvingen
2.671
412
3.083
211
753
964
188
25
213
36
-
36
Stand per 1 januari 2017
Boekwaarde Mutaties Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen
181
22
203
- 29
3
- 269
Verkrijgingsprijs
369
852
1.221
Cumulatieve afschrijvingen
187
96
283
Boekwaarde
182
756
938
Saldo
: 20% van de verkrijgingsprijs. : 0 - 10% van de verkrijgingsprijs.
[18] Financiële vaste activa 31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
19.991 -
21.991 350
19.991
22.341
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
21.991
23.860
Bij: Resultaat boekjaar Bij: Verworven deelnemingen Af: Beëindigde deelnemingen Af: Dividenduitkering Bij: Voorziening t.b.v. vermogenstekorten deelnemingen Bij: Agiostorting deelnemingen Bij: Afronding
10.458 21 100 12.737 - 588 945 1
9.642 3.616 6.725 8.171 - 859 629 -1
Saldo op 31 december
19.991
21.991
Deelnemingen in groepsmaatschappijen Lening u/g Totaal financiële vaste activa
Deelnemingen in groepsmaatschappijen
De namen en de zetels van de deelnemingen zijn vermeld in de toelichting op de consolidatie.
Jaarverslag 2017
De jaarlijkse afschrijvingen bedragen voor: - Kantoorinventaris - Grond en gebouwen/verbouwing
39
Stand per 31 december 2017
Lening u/g
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
350
400
Bij: Verstrekte lening Bij: Aflossing
350
50
-
350
Saldo op 31 december
Dit betreft een hypothecaire lening met een looptijd van 10 jaar en een rente van 5%. Het restant van de lening is in 2017 geheel afgelost. Vlottende activa [19] Vorderingen
Groepsmaatschappijen Overige belastingen en premies sociale verzekeringen Overige vorderingen Overlopende activa
40
Totaal vorderingen
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
71.722 3.397 1.025 498
72.726 1.037 -
76.642
73.763
De vorderingen op groepsmaatschappijen hebben een overwegend langlopend karakter. Onder de overige vorderingen zijn voor € 1.097.750 aan vorderingen begrepen met een looptijd langer dan 1 jaar, de overige vorderingen hebben een looptijd die korter is dan een jaar.
Jaarverslag 2017
[20] Liquide middelen Alle liquide middelen staan ter vrije beschikking van de vennootschap. Eigen vermogen [21] Geplaatst kapitaal
Geplaatst kapitaal
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
57
57
Het maatschappelijk kapitaal bedraagt € 250.000, verdeeld in 250.000 gewone aandelen van € 1. Er zijn 56.725 aandelen geplaatst en gestort. In het verslagjaar hebben geen mutaties plaatsgevonden.
[22] Overige reserves
Saldo op 1 januari volgens vastgestelde jaarrekening Af: Impact stelselwijziging verwerking intercompany-resultaten
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
39.000 -
36.744 1.511
39.000
35.233
10.458 1.569
7.961 4.194
47.889
39.000
Saldo op 1 januari na verwerking stelselwijziging Bij: Onverdeelde winst Af: Dividenduitkering Saldo op 31 december
[23] Onverdeelde winst
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari volgens vastgestelde jaarrekening Af: Impact stelselwijziging verwerking intercompany-resultaten
10.458 -
8.697 736
Saldo op 1 januari na verwerking stelselwijziging
10.458
7.961
Bij: Resultaat boekjaar Af: Naar overige reserves
12.204 10.458
10.458 7.961
Saldo op 31 december
12.204
10.458
31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
Voorziening vermogenstekort deelnemingen Belastingvoorzieningen Voorziening voor jubilea Voorziening loondoorbetaling bij langdurige ziekte Overige voorzieningen
2.115 2.353 669 578 990
2.703 2.859 897 893 725
Totaal voorzieningen
6.705
8.077
[24] Voorzieningen
Van de voorzieningen is een bedrag van € 3.009.000 als langlopend (langer dan een jaar) aan te merken.
Jaarverslag 2017
2017 x € 1.000
41
Voorstel resultaat bestemming Het resultaat wordt onder het hoofd onverdeelde winst in de jaarrekening gepresenteerd. Voorgesteld wordt € 1.830.600 (per geplaatst aandeel: € 32,27) als dividend uit te keren en het restant toe te voegen aan de overige reserves.
De mutaties in de voorzieningen zijn als volgt weer te geven: Voorziening vermogenstekort deelnemingen
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
2.703
3.562
357 945
264 1.123
2.115
2.703
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
2.859
1.904
6 512
1.394 439 -
2.353
2.859
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
897
881
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking Af: Vrijval
53 33 248
53 37 -
Saldo op 31 december
669
897
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
893
463
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking
327 642
793 363
Saldo op 31 december
578
893
2017 x € 1.000
2016 x € 1.000
Saldo op 1 januari
725
660
Bij: Toevoeging Af: Onttrekking
735 470
486 421
Saldo op 31 december
990
725
Saldo op 1 januari Bij: Toevoeging Af: Onttrekking Saldo op 31 december Belastingvoorzieningen
Saldo op 1 januari Bij: Toevoeging Af: Onttrekking Af: Vrijval Saldo op 31 december
Jaarverslag 2017
42
Voorziening voor jubilea
Voorziening loondoorbetaling bij langdurig ziekte
Overige voorzieningen
[25] Kortlopende schulden 31-12-17 x € 1.000
31-12-16 x € 1.000
21.318 1.584 5 591 1.900 1.308 1.776 2.253
28.988 906 1 953 2.173 1.170 41 4.206 2.008
30.735
39.493
Kredietinstellingen Handelscrediteuren Crediteuren groepsmaatschappijen Schulden aan groepsmaatschappijen Vennootschapsbelasting Overige belastingen en premies sociale verzekeringen Pensioenen Overige schulden Overlopende passiva Saldo op 31 december
Bestuurdersbezoldiging De emolumenten inclusief pensioenverplichtingen als bedoeld in artikel 383 BW2 zoals in rekening gebracht bij Broekhuis Holding B.V. en haar deelnemingen, bedraagt voor de bestuurders € 622.000 (2016: € 537.000). In de algemene kosten zijn ook de beloningen voor de commissarissen opgenomen voor € 82.500 (2016: € 102.000).
Directie en ondersteunende diensten Niet uit de balans blijkende verplichtingen Broekhuis Holding B.V. heeft zich hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de verplichtingen voortvloeiende uit de rechtshandelingen van de in de geconsolideerde jaarrekening vermelde besloten vennootschappen, conform artikel 403 van Titel 9 BW2, met uitzondering van Broekhuis Utrecht B.V., Devas B.V., Stam Lease B.V. en Stam Fleet Services B.V..
2017
2016
101
90
dochterondernemingen zijn hoofdelijk mede aansprakelijk voor de afdracht van de door de moeder verschuldigde vennootschapsbelasting. Broekhuis Holding B.V. staat aan het hoofd van de fiscale eenheid. Binnen de fiscale eenheid wordt op basis van het commerciële resultaat van de dochter afgerekend.
Harderwijk, 29 maart 2018 De totale huurverplichting voor 2017 bedraagt € 262.000 (2016: € 234.000). De huurverplichting voor één tot en met vijf jaar bedraagt € 760.000 en voor de periode langer dan vijf jaar € 830.000. Met Broekhuis Lease B.V. zijn verschillende operationele lease-overeenkomsten afgesloten. De leasekosten van de lease-overeenkomsten met een resterende looptijd tot 1 jaar bedragen € 212.700, met een resterende looptijd van 2 - 5 jaar € 203.796 en met een resterende looptijd van meer dan 5 jaar € 0. Broekhuis Holding B.V. heeft zich hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de schulden van de BMW-vestigingen aan BMW Financial Services. De vennootschap vormt een fiscale eenheid voor de omzetbelasting met al haar dochtermaatschappijen. De gevoegde dochterondernemingen zijn hoofdelijk en gezamenlijk aansprakelijk voor de te betalen omzetbelasting. Voor de vennootschapsbelasting vormt de vennootschap een fiscale eenheid met al haar dochtermaatschappijen, met uitzondering van Broekhuis Utrecht B.V., Stam Lease B.V. en Stam Fleet Services B.V.. Bij een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting berust de belastingplicht bij de moeder (hoofd van de fiscale eenheid). De gevoegde
De directie, J.E. Remijn MBA drs. K.P. Steendam De raad van commissarissen, drs. A.J. Brouwer MBA drs. A.E.F. de Kock ing. J.R.A.S.E. Swinkels
Overige gegevens Deskundigenonderzoek Aan Alfa Accountants B.V. is opdracht verstrekt tot controle van de jaarrekening 2017. De daarop betrekking hebbende controleverklaring is opgenomen op pagina 44 en 45 van dit verslag. Statutaire regeling bestemming resultaat In artikel 14 van de statuten is geregeld dat de winst ter beschikking staat van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, die deze geheel of gedeeltelijk kan bestemmen tot vorming van - of storting in - één of meer algemene of bijzondere reservefondsen.
Jaarverslag 2017
Personeelsgegevens (in FTE gemiddeld per jaar)
43
Accountantshonoraria Voor de toelichting op de accountantshonoraria wordt verwezen naar de geconsolideerde jaarrekening.
Accountantsverklaring CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: de aandeelhouders en de raad van commissarissen van Broekhuis Holding B.V. A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2017
Jaarverslag 2017
44
Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2017 van Broekhuis Holding B.V. te Harderwijk gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van Broekhuis Holding B.V. per 31 december 2017 en van het resultaat over 2017 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. De jaarrekening bestaat uit: 1. de geconsolideerde en enkelvoudige balans per 31 december 2017; 2. de geconsolideerde en enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2017; en 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen. De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'. Wij zijn onafhankelijk van Broekhuis Holding B.V. zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: • het verslag van de raad van commissarissen; • het bestuursverslag; • het MVO verslag; • 2017 in beeld; • de overige gegevens; • extra informatie. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: • met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; • alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere
informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur en de raad van commissarissen voor de jaarrekening Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is het bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de onderneming in staat is om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de vennootschap te liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische alternatief is. Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening. De raad van commissarissen is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: • het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s
Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op en de uitvoering van de groepscontrole. In dit kader hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden voor de groepsonderdelen. Bepalend hierbij zijn de omvang en/of het risicoprofiel van de groepsonderdelen of de activiteiten. Op grond hiervan hebben wij de groepsonderdelen geselecteerd waarbij een controle of beoordeling van de volledige financiële informatie of specifieke posten noodzakelijk was. Wij communiceren met de raad van commissarissen onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Nijkerk, 29 maart 2018 Alfa Accountants B.V. Was getekend drs. W.C. van der Spek RA
45 Jaarverslag 2017
bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; • het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit; • het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; • het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de onderneming haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een onderneming haar continuïteit niet langer kan handhaven; • het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; • het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.
Organisatie Broekhuis Groep per 1 april 2018
Holding
Jaarverslag 2017
46
Dealers Kernactiviteiten
Lease Autoschade
Full operational lease Private lease Wagenparkbeheer Verhuur Financieringen Verzekeringen
Schadeherstel Bedrijfswageninrichting
55 vestigingen
3
vestigingen
17 vestigingen
47
Auto's Motorfietsen Service Outlets Occassion inkoopcentrum Fleetsales
Marketing en communicatie Salarisadministratie Verkoopadministratie
Jaarverslag 2017
Automatisering CoĂśrdinatie Sales / After Sales FinanciĂŤle administratie Kwaliteit
Lijst met vestigingen per 1 april 2018
Almelo
Almelo
Almere
Amersfoort
Apeldoorn
Arnhem
Assen
Assen
Barneveld
Bergen
De Bilt
Den Helder
Deventer
Doetinchem
Doetinchem
Jaarverslag 2017
48
Alkmaar
Outlet
Doorn
Doornspijk
Dronten
Ede
Elst
Emmen
Enschede
Enschede Motoren
Enschede
Epe
Groenlo
Groningen
Outlet
Haarlem
Haarlem Noord DriveIn
Harderwijk
Harderwijk
Heemskerk
Hengelo
Hoogeveen
IJsselmuiden
Krommenie DriveIn
Lelystad
Meppel
Nijkerk
Oldenzaal
Rijssen
Schagen
Steenwijk
Utrecht
Veenendaal
Wageningen
Zeist
Zwolle
Outlet
Zeewolde
Jaarverslag 2017
49
Haarlem
Lijst met vestigingen per 1 april 2018
Alkmaar DriveIn
Amsterdam DriveIn
Assen Autoschade
Barneveld Autoschade
Beverwijk Autoschade
Beverwijk DriveIn
Ede Autoschade
Harderwijk Autoschade
Hippolytushoef Autoschade
Holten Autoschade
Lelystad Autoschade
Zaandam Autoschade
Zeist Autoschade
Zwaag DriveIn
Goor Autoschade Drenthen
Harderwijk Bedrijfswageninrichting
Alkmaar Verhuur
Haarlem Tankstation
Harderwijk Lease
Harderwijk Holding
Harderwijk Verkoop- en FinanciĂŤle administratie en Fleetsales
Jaarverslag 2017
50
Alkmaar Autoschade
(meerderheidsdeelneming)
Harderwijk FinanciĂŤle Diensten