Hollandsche Bode

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Pag in a 1

HollandscheBode BEZOEK het MUSEUM Wederom is er speciaal voor het Bevrijdingsfestival een kleine expositie over de Tweede Wereldoorlog ingericht. Een bezoek aan het Historisch Museum Den Briel mag je dus niet overslaan.

Het Brielse museum vertelt en exposeert de historie van Brielle tijdens de Spaanse overheersing. Een bezoek meer dan waard!

Het Historisch Museum Den Briel is geopend op dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur en op zondag 7 mei van 12.00 tot 17.00 uur. Kijk voor meer informatie ook op onze website: www.historischmuseumdenbriel.nl

Programma Bevrijdingsfestival | Stolpersteine | Bevrijdingsrit VP | Militaire Dienstplicht | Oorlogspanden | Bevrijdingsmonument | 4-5 mei comité | Dodenherdenking | Plattegrond | Brielse jongere Fenne | Trouwen in oorlogstijd | Roly Armitage is op zoek naar Jan | Mockbattle | Voertuigen van toen | Big Bands & Muziek | Brielsche Horeca |

K O M T U O O K I N K L E D IJ VA N D I E T IJ D ?

Terug in de tijd. We hopen dat er een feestelijke sfeer ontstaat van net na de bevrijding. De winkeliers hebben hun etalage aangekleed in de stijl van ‘40-’45. De figuranten laten zich zien en vormen op diverse plekken in de vesting event displays. Er zijn auto’s uit die tijd die het nog ‘echter’ maken. Iedere bezoeker van het festival wordt gevraagd zoveel mogelijk in gepaste kledij te komen!

[ADVERTENTIE]

Re-enactment betekent in feite ‘het naspelen van’. Re-enactment is zeker geen ‘oorlogje spelen’ of gericht op veldslagen alleen. Het doel is huidige en toekomstige generaties te informeren over de Tweede Wereldoorlog inclusief de offers die daar werden gebracht voor de vrijheid. De prijs voor de vrijheid was hoog en dit mag nooit worden vergeten. Helaas zijn er van de generaties van toen maar weinig meer onder ons. Re-enactoren zien het als hun taak de herinnering door te geven aan volgende generaties.

Het bevrijdingsfestival vormt in feite een soort openluchtmuseum. Er wordt door de deelnemers zo dicht mogelijk de verleden tijd benaderd.

Bezoekers kunnen tenten, kleding, gebruiksvoorwerpen en eventueel wapens bekijken.

Dus niet achter glas, zoals vaak in een museum, maar echt op straat. Er worden demonstraties gegeven van het gebruik van voorwerpen en (soms) gevechtshandelingen. Dit alles om in ere te houden wat in het verleden gebeurd is. Door het ‘herbeleven’ van de historie kan men tot nieuwe, en betere, inzichten over een bepaalde periode komen. Het gaat de re-enactor om het complete plaatje. Zo zal een Napoleontische re-enactor geen polshorloge dragen en een Tweede Wereldoorlog re-enactor geen filtersigaretten roken. Het kleinste detail moet kloppen.

Ook werd vaak door soldaten die zelf bij een veldslag betrokken waren geweest, nagespeeld hoe deze verliep. Veel beelden uit de Tweede Wereldoorlog die gefilmd lijken te zijn tijdens een echte slag zijn in feite nagespeeld vlak na de slag door de soldaten die er zojuist bij betrokken waren. Re-enactment is in de jaren ’60 van de vorige eeuw in zwang geraakt.

! www.bevrijdingsfestivalbrielle.nl !

Mockbattle

Een Mockbattle is een schijngevecht waarbij tijdens het Bevrijdingsfestival een scene uit WO2 nagespeeld zal worden.

Pagina 2

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Vrijdag 5 mei

Vrijheidslopers uit Wageningen 09.00 uur Aankomst deelnemers.

Opbouw kampementen en Headquarters TWD. " 10.00 - 17.30 uur Winkels open. " 10.00 - 17.00 uur Het Historisch museum Den Briel geopend. Kleine presentatie WO2. " 10.30 - 16.30 uur St-Catharijnekerk geopend. " 19.30 - 19.45 uur Stille tocht. Vertrek vanaf de Sjoel aan de Turfkade naar de St-Catharijnekerk " 20.00 - 20.30 uur Herdenking en kranslegging bij de St-Catharijnekerk " 20.45 - 22.30 uur Herdenkingsconcert in de St-Catharijnekerk door het Randstedelijk Mannenkoor. "

Het is een traditie dat medewerkers van de gemeente naar Wageningen gaan om daar op 5 mei 00.00 uur het Vrijheidsvuur op te halen en deze in estafetteloop eerst naar Brielle te brengen en daarna doorlopen naar Westvoorne.

Ook de gemeente Voorne aan Zee zet deze traditie voort.

09.00 - 17.30 uur Kampementen geopend (verdere opbouw). " 10.00 - 17.30 uur Winkels open. " 10.00 - 17.00 uur Het Historisch museum Den Briel geopend. Kleine presentatie WO2. " 10.30 - 16.30 uur St-Catharijnekerk geopend. " 10.00 - 17.00 uur Demonstraties Militaire Modelbouwclub RC Armour Group Holland. " 10.00 - 17.00 uur Aanwezigheid Koninklijke Landmacht, Alfa Compagnie, 30 Natresbataljon, 13 lichte brigade op de Turfkade. " 13.00 - 17.00 uur Diverse displays in de stad, ook Duits. " 14.00 - 14.45 uur Aankomst Vrijheidslopers uit Wageningen. " 20.00 - 23.00 uur Optreden Bill Baker Bigband op de Markt. "

!!! www.bevrijdingsfestivalbrielle.nl

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Zaterdag 6 mei

Autoreverse Jazz Ochestra Al ruim 30 jaar brengen wij met een bezetting van zes muzikanten oude jazz, vooral uit de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw. Ons repertoire bestaat uit bekende en minder bekende nummers, waarbij ook veel wordt gezongen. En natuurlijk moet er lekker op gedanst kunnen worden...!

P agin a 3

9.00 uur Vertrek bevrijdingsrit over Voorne. " 10.00 - 17.00 uur Kampementen geopend. " 10.00 - 17.00 uur Winkels open. " 10.00 - 17.00 uur Aanwezigheid Koninklijke Landmacht, Alfa Compagnie, 30 Natresbataljon, 13 lichte brigade op de Turfkade. " 10.00 - 17.00 Vrijheidsmarkt. " 10.30 - 16.30 uur St-Catharijnekerk geopend. " 10.00 - 17.00 uur Het Historisch museum den Briel geopend. Kleine presentatie WO2. " 14.30 - 16.30 uur The Autoreverse Jazz Orchestra in 't Kont van het Paard. " 15.00 - 18.00 uur Diverse optredens Band of Liberation. " 10.00 - 17.00 uur Diverse displays in het centrum. " 15.30 - 16.30 uur Parade met veteranen door de Nobelstraat, Voorstraat via Maarland NZ, Burg. van Sleenstraat rechtsaf Venkelstraat en schuin oversteken. naar de Arnoldus Botbijlweg. " 12.00 - 20.00 uur Classic Cars, brandbluswagen foodtruck en kindermolen op het Turfplein. " 19.30 - 22.30 uur Optreden Bigband de Genie op de Markt. "

Pagina 4

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Pagin a 5

BEVRIJDINGSFESTIVAL BRIELLE BEDANKT HAAR SPONSORS

10.00 - 17.00 uur Kampementen geopend. " 12.00 - 17.00 uur Winkels geopend. " 12.30 - 14.00 uur Mockbattle (schijngevecht). " 12.00 - 17.00 uur Het Historisch Museum Den Briel geopend. Kleine presentatie WO2. " 10.00 - 17.00 uur Diverse displays in de stad. " 12.00 - 18.00 uur Classic Cars, brandbluswagen, foodtruck en kindermolen op het Turfplein. " 17.00 uur Einde programma. "

! Kijk voor meer informatie omtrent het Bevrijdingsfestival ook op de website www.bevrijdingsfestivalbrielle.nl !

C

O

L O

F

O

N

!

G EMEENTE V OORNE AAN Z EE !

B RIELSE B ELANGEN V ERENIGING !

VAN R AVENS M AKELAARDIJ !

J UMBO B RIELLE !

MOH S ERVICE !

VAN A DRICHEM !

F RAME VASTGOED !

D E H OOFDWACHT !

T OPSITE !

D E V REIJ MAKELAARDIJ !

C. VAN DER H OEK & Z ONEN !

V FONDS !

B ASTION X C OMMUNICATIE PARTNERS !

UITGEVER & REALISATIE Bastion X Communicatie Partners, info@bastionx.nl | www.bastionx.nl REDACTIE Klaas Schipper | Gerrit Oldenburg | St. Bevrijdingsfestival | Nicole van Tooren | Roland van Ravens | Elles Thiel | FOTOGRAFIE Stockbureaus | Bastion X Communicatie | Elwin Luyendijk | Bevrijdingsfestival Brielle | VERSPREIDING H-a-H verspreid in gemeente Voorne aan Zee, waaronder Brielle, T inte, V ierpolders, Rockanje, Oostvoorne, Zwartewaal, een deel van Hellevoetsluis, Heenvliet en Geervliet.

De krant is tevens te verkrijgen op meerdere afhaalpunten en tijdens het Bevrijdingsfestival. Druk 20.000 stuks.

COPYRIGHT & DISCLAIMER Ni ets u i t de ze u ni eke ui t ga ve ma g worde n v ermen igv uldigd zo n de r voo r af g eg ev e n toe stemm ing va n d e ui t g eve r. Aa n dez e p ub li catie kunn en gee n recht en worde n ontleen d. De geplaat s t e a f beel d in ge n z ij n af komsti g va n v ele bro nn en . D e re da ct i e heeft getracht de exacte herkomst te achterh alen. Er i s n adru kke li j k t oes t em mi n g g ev raag d aa n d e ver s trekke r v an de f o to ’s v oo r het plaats en. He t i s noo i t d e i nte nt i e van de redactie geweest om bewust zonder to es temm in g v an de ma ke r, f ot o ’s w a a rop copyright rust, (ongevraagd) te publiceren.

78

Pagina 6

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Jan Matthijssenlaan 18

Synagoge De Sjoel

Jan Matthijssenlaan 18

aan te schaffen, ‘daar hij deze artikelen beslist nodig heeft voor het bewoonbaar maken van de nu door hem bewoonde woning’. De burgemeester informeerde eerst bij de Ortskommandant of hij dergelijke spullen uit zijn eigen woning kon krijgen, maar kreeg als antwoord dat hij ‘niet genegen is de door U bedoelde meubels uit Uw woning ter Uwer beschikking te stellen.’ Gabriëlse kreeg daarom de formulieren om nieuwe spullen aan te schaffen via de distributiedienst. Op 13 april 1943 kreeg Gabriëlse zijn woning weer terug, maar op 20 augustus van datzelfde jaar moest hij het opnieuw verlaten, ditmaal tot 19 september 1944. Een krabbeltje in de kantlijn van een brief suggereert dat hij introk bij ofwel de weduwe Joh. Bouwman of de gemeenteopzichter Arie Mooldijk, die in de dubbele woning Jan Matthijssenlaan 1-3 woonden.

Het begon altijd met een brief van de burgemeester, zoals ook de technisch ambtenaar Willem Gabriëlse ondervond. Hij kreeg op 15 september 1942 bericht dat zijn huis met inventaris door de Duitse Weermacht in beslag was genomen en dat het twee dagen later om stipt 16:00 uur ontruimd moest zijn. ,,Het meubilair (tafels, stoelen, schilderijen kasten en tapijten) moet in het huis achtergelaten worden. Gebruiksvoorwerpen voor persoonlijk gebruik (bedden, tafelgerei, wasch) en herinneringstukken kunnen medegenomen worden.’’ Als bijlage kreeg Gabriëlse wel meteen een aanvraag voor schadevergoeding toegezonden. De bezetter stelde daags na de vordering een overzicht van de hele inventaris op, zodat er een keurig overzicht is van het aantal borden in de keuken, de buffetkast in de kamer en de wandlampen in de slaapkamer.

Zelf week hij uit naar Brigittenweg 1. Hij vroeg bonnen aan om tafel, kleden, gordijnen

Veilinggebouw aan de Turfkade

Veilinggebouw aan de Turfkade

Een groot pand als het veilinggebouw op de hoek van het Slagveld werd vaak voor korte tijd gevorderd. In februari 1941 was het voor slechts een paar dagen, maar vanaf 15 mei 1942 vorderde de bezetter de voorzijde van het gebouw voor een langere periode tot 1 oktober 1943. Op 2 juni 1942 werden ook de schuren achter het veilinggebouw in gebruik genomen en vanaf 13 augustus 1942 volgde vordering van de ruimte van de eierveiling (tot februari 1945) en vanaf 9 oktober 1942 vestigden de leden van Organisation Todt zich in de linkerhelft van de ‘Gemüse Auktionhalle’. Het gebouw werd onder meer gebruikt voor de opslag van voer en er werd een wagenpark van tien tot vijftien auto’s in ondergebracht.

Aangezien er op den duur geen veilingen meer werden georganiseerd, kon deze ruimte zonder veel problemen of overlast worden verhuurd: tot 6 mei 1945 werd er 22 gulden per maand voor betaald. Het bestuur van de Coöperatieve Brielsche Groentenen Fruitveiling declareerde echter ook de verbruikte stroom: de Weermacht en Nationalsozialistische Kraftfahrkorps (NSKK) kregen elk de rekening gepresenteerd. De Ortskommandant

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Pagin a 7

Bombardement op Brielle Den Briel - Het staat nog steeds in het geheugen van de oudste Briellenaren gegrift: het bombardement op Brielle.

Maar liefst 22 mensen lieten daarbij het leven. En het waren niet eens de Duitsers die op 4 maart 1943 zoveel leed en schade veroorzaakten.

Nobelstraat 65 betaalde, maar mopperde wel dat de facturen voortaan maandelijks ingediend moesten worden.

De vordering van de Synagoge aan de Turfkade op 14 september 1942 door de Ortskommandant kan als symbolische start worden beschouwd voor de roof van de Joodse bevolking. Rond die tijd werden in Brielle de eigendommen van Joden afgepakt en onder beheer gesteld door de Niederlä n dische Grundstü c kverwaltung (N.G.V.), waarna dit vastgoed in veel gevallen werd verkocht.

Joods huis in de Koopmanstraat 7

Dit pand was eigendom van de bekende muziekleraar Jacob Jozef Philipse (18771945). Het huis kwam in 1942 in gebruik door Organisation Todt, tot de slager De Kievit het op 21 maart 1944 kocht. De Kievit betaalde f

2.800,-, waarmee de hypotheek van f 1.500,werd afgelost. De Kievit verhuurde het pand vervolgens.

In ‘46 verzocht mr. C.S. de Jong rechtsherstel en pas eind 1951 werd overeenstemming bereikt tussen de partijen. Daarbij werd de koop nietig verklaard en het pand opnieuw op naam van Philipse gesteld. Van 1 april 1944 tot 1 augustus 1951 had De Kievit f 1.543,29 aan huur ontvangen en in diezelfde periode had hij aan lasten, onderhoudskosten en verzekeringspremies f 1.476,87 betaald, zodat er een batig saldo van f 66,42 overbleef dat aan Philipse betaald moest worden. De Kievit had echter in 1944 de hypotheek afgelost en Philipse moest dat terugbetalen, inclusief rente. Na aftrek van de genoemde f 66,42 diende Philipse dus f 2.052,33 te betalen aan De Kievit. Nadat het pand weer op naam van Philipse was gesteld werd het verkocht aan Inge Noordergraaf, horlogemaker en juwelier.

Bioscoop Nobelstraat 65

In maart 1941 werd het Joden verboden om een eigen bedrijf te voeren. Mozes Jozeph Philipse (1883-1957) was daarom gedwongen om zijn bioscoop over te dragen aan Pieter Bastiaan Holthuijsen, die de bioscoop en het bijbehorende woonhuis op 13 oktober 1942 voor f 6.200,- verwierf. Holthuijsen loste tevens de hypotheek van f 2.850,- af en ging een nieuwe hypotheek aan van f 5.000,-.

Holthuijsen zette de bioscoop voort, maar overleed onverwacht op 3 september 1944 in een Rotterdams ziekenhuis.

Joodse woning in de Koopmanstraat (nr.7)

Mozes Philipse overleefde de oorlog en verzocht op 27 juni 1947 om rechtsherstel. Dat nam uiteindelijk vier jaar in beslag: de koop werd nietig verklaard en het pand opnieuw gesteld op naam van M.J. Philipse. De erven van Holthuijsen moesten vervolgens f 6.800,aan huur betalen en een vergoeding van f 200,wegens een verdwenen biljarttafel, in totaal f 7.000,-. Holthuijsen had echter ook kosten gemaakt die in mindering werden gebracht zodat zijn nabestaanden uiteindelijk f 2.000,moesten betalen.

Begin 1943 werden steeds meer bombardementsvluchten op Duitsland uitgevoerd. De geallieerden probeerden de macht van de Duitsers te verzwakken door de infrastructuur en de oorlogsindustrie te vernietigen. Dat hield in dat er vanuit Engeland constant bommenwerpers richting Duitsland vlogen, maar dat ging helaas niet altijd goed. Vaak moest de missie door slecht weer, navigatiefouten of gevaar van Duitse jachtvliegtuigen worden afgebroken. Er zat dan niet anders op dan de zware bommenlast te dumpen om snelheid te kunnen maken. Dat gebeurde ook op die onvergetelijk tragische dag in Brielle.

Een groep Amerikaanse bommenwerpers vertrok van een Engels vliegveld richting de rangeerterreinen van Hamm in het noordoosten van het Ruhrgebied. Door slecht weer moest de aanval voortijdig worden afgebroken en zette een eskader van circa dertig toestellen koers richting de scheepswerf Wilton-Feijenoord in Schiedam. Toen ze vervolgens richting Engeland vlogen, werden ze onderschept door snelle Duitse jachtvliegtuigen. Een B17 werd geraakt waardoor het vliegtuig de formatie niet meer kon bijhouden. In een poging het toestel en de bemanning te redden, wierp de piloot de bommen af. Vijf ervan kwamen precies in de vesting Brielle terecht. De eerste in het talud langs het Slagveld, de tweede in een schuur aan het einde van de Dijkstraat waarbij vier woningen werden verwoest en de drie andere in de Langestraat. Een ervan kwam terecht op de Meisjes Vakschool en veranderde het gebouw in een puinhoop. De meeste slachtoffers vielen onder de leerlingen. Maar ook drie leden van de Oranisation Todt die in het gebouw zat, twee chauffeurs, een werkvrouw en man van de WA kwamen om het leven.

Alva Vischstraat 21 - Brielle

Dixi

MAARLAND ZUIDZIJDE 1-3 - BRIELLE

KARAOKE BIJ...

CHEERS NOBELSTRAAT 23, BRIELLE

‘t Kont van het Paard Kaatsbaan 1 - Brielle

CAFE MI−AMIGO NOBELSTRAAT 20 − BRIELLE

HET VERVOLG VARKENSSTRAAT 8 - BRIELLE

Café Nobel Nobelstraat 19 - Brielle

Restaurants, lunchrooms en afhaal • De Zalm • Petros • De Smaeck van Brielle •

y Powerd b gen elan Brielse B ing Verenig

• Chez Andre • Pizzeria Fanella • • Restaurant Caïro• Tapas Bar 1572 • • Nori Take Away • Gewoon Lekker Surinaams • De Brielsche Aap • Momenti Italiaans • • Gluutlooz & Zo • Nouba • • De Poorter • ’t Swarte Schaep • • Steakhouse Floor • TW-ice Sugo Pizza • • Cafetaria ’t Hoekje • JP Verse Patat • • De Brielsche Chick • Alanya • • Agostino • Kookluus • • Ccino • De Koffiemeid • • Chocoladecafé Doosje van Lobs •

RONDJE BRIELSCHE HORECA.

WE ZIJN ER KLAAR VOOR,

WELKOM!

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

BILL BAKER’S BIG BAND IN ARMY AIR FORCE STIJL!

FEEST IN DE BRIELSCHE VESTING

Dansen en ‘live’ muziek!

Pag ina 9

Pagina 10

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

In het programma van het Bevrijdingsfestival Brielle nemen we elk jaar de tijd om een rit over het eiland Voorne Putten te maken. Dit jaar hebben we die omgedoopt in Bevrijdingsrit.

Door het ontstaan van de nieuwe gemeente Voorne aan Zee hebben we dit jaar de rit zodanig uitgezet dat we via een groot aantal dorpskernen van deze nieuwe gemeente rijden.

# Op 6 mei vertrekken we vanuit het kampement Brielle met een stoet leger voertuigen uit de Tweede wereldoorlog en burgerauto’s uit die tijd. Het eerste dorp dat we aandoen is Zwartewaal. We rijden langs de haven waar het oorlogsmonument staat. Nadat we het dorp verlaten hebben en onderweg gaan naar Vierpolders komen we langs de begraafplaats gelegen aan de Wouddijk. Hier bevinden zich zes graven van geallieerde militairen. # Na passage van Vierpolders gaan we door via Oudenhoorn naar Hellevoetsluis.

# Hier maken we een stop nabij het Droogdok.

Hellevoetsluis was een uitvalbasis voor de Duitse marine. Hierdoor hebben de geallieerden diverse bombardement uitgevoerd op dit gebied. # a de stop gaan we onderweg naar Rockanje. Hier staan we stil op de Raadhuislaan vlakbij de oude begraafplaats Maria Rust. Op deze begraafplaats zijn ook weer diverse graven van geallieerde en burgers te vinden die omgekomen zijn in de oorlog.

Een aantal leden van de Historische Vereniging West Voorne onderhoudt de graven en het monument. # Na Rockanje gaan we via binnenwegen naar

Oostvoorne. De tocht gaat langs villa Olaertsduyn, het voormalige hoofdkwartier van Bataillonscommandant Ernst Eugen Schermuly en de nabij gelegen bunkers.

# We houden een stop bij het Wapen van Marion.

Dit hotel is na de oorlog op een steenworp afstand van het oude gebouw hotel-cafe Zeerust neergezet.

De Duitsers braken het hotel en de nabijgelegen koepel uit 1743 af. De Koepel werd enkele jaren terug weer herbouwd aan de hand van haastig gemaakte foto’s door de gemeente. Langs de toenmalige kustlijn bouwden de Duitsers verdedigingswerken om een invasie te voorkomen # Na deze stop rijden we door Oostvoorne en gaan langs het Kruiningergors weer richting Brielle, waar aansluitend de parade door de Nobel- en Voorstraat gereden zal worden.

Op 6 mei zullen de tijden van de stops op onze sociaal media pagina te lezen zijn, volg hiervoor ook onze facebookpagina Bevrijdingsfestival Brielle voor het laatste nieuws.

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

U

Pa gi na 11

I

T

G

E

L

I

C

H

ONTHULLING VAN HET VRIJHEIDSMONUMENT ’22 BRIELLE, 6 mei 2022.

Dit was een gedenkwaardige dag, na lang onderhandelen en het zoeken naar sponsoren was het eindelijk zover de onthulling van het Vr i j h e i d s m o n u m e n t “De Vlam”. De maker van het Monument, Ruud van de Vliet kan trots zijn op het resultaat.

Aan de Brielse oud-Burgemeester Gregor Rensen en voorzitter van Stichting Bevrijdingsfestival Brielle, Roland van Ravens, tevens veteraan, de eer om geheel in jaren ‘40-’45 stijl het nieuwe monument te onthullen in bijzijn van delegaties van de ambassades van Amerika, Canada, Polen, Engeland en een delegatie vanuit Defensie Nederland.

Foto gemaakt op Sword Beach in Normandië, Frankrijk.

Wie ben je?

Mijn naam is: Fenne van der Waal. Ik ben 11 jaar oud en woon met mijn familie in Brielle. Ik zit in groep 8 van de Brielse Veste.

Waarom ben je zo geïnteresseerd in de oorlog?

Omdat er dingen gebeurt zijn die niet echt oké zijn en ook nooit meer mogen gebeuren.

Heeft jouw familie geleden in de oorlog?

Wel onder de bezetter geleefd en gewerkt maar ze hebben persoonlijk geen hele erge dingen meegemaakt.

Kan je wat vertellen over wat er in de buurt is gebeurd in de oorlog?

Er vloog op donderdag 4 maart 1943 een Amerikaanse bommenwerper boven Brielle zo ook boven de Meisjes vakschool Brielle en liet per ongeluk een aantal bommen vallen boven Brielle. Een van de bommen viel op die school er vielen heel veel doden en gewonden.

Ook de Joodse mensen die weggevoerd zijn vind ik heel erg.

T

Oud-Burgemeester Gregor Rensen en Roland van Ravens tijdens de onthulling.

Dankbaar zijn wij voor de medewerking van de re-enacters van de FAAAC en mensen van KTR die mede geholpen hebben de onthulling tot een succes te maken en niet te vergeten de gemeente Brielle die zich hiervoor met veel enthousiasme hebben ingezet.

Wij zijn trots op de mannen en vrouwen die er voor zorgen dat het verleden niet vergeten zal worden.

Hartelijk dank aan alle Re-enacters WO2 en Brielse burgers die het Bevrijdingsfestival in Brielle elk jaar weer met enthousiasme ondersteunen en belangstellenden mee terugnemen naar de jaren 1940-1945.

Onze Vrijheid kan je alleen vieren door te leren van het verleden. Lest we forget!

festival 2023 ook het Vrijheidsmonument te bezoeken, u vindt dit aan het Turfplein, dat is aan het einde van de Turfkade.

De organisatie nodigt u van harte uit tijdens uw bezoek aan het bevrijdings-

Op 5 mei rond 14.45 uur zullen hier ook de Vrijheidslopers uit Wageningen ontvangen worden.

Zou jij onderduikers in huis nemen?

Aan de ene kant wel en aan de andere kant niet. Wel, omdat je dan iemand helpt. Niet, want als je ontdekt wordt dan is de kans groot dat je straks dood bent.

In de vakanties gaan we altijd wel ergens kijken wat met de 2e Wereldoorlog te maken heeft. Afgelopen jaar waren we in Normandië waar echt enorm veel is te zien en is gebeurd, maar wat het meest indruk heeft gemaakt was de begraafplaats op Omaha Beach.

Waarom vind je het belangrijk dat het verhaal verteld blijft worden?

Zodat de kinderen van later zich realiseren wat er gebeurd is. En dat zulke dingen ook echt niet meer mogen gebeuren.

BRIELLE, MEI 2023 - In het eerste weekend van mei staat Brielle weer helemaal het teken van de Bevrijdingsdagen van 1945. Legervoertuigen uit die tijd komen naar Brielle en geallieerden vestigen zicht tijdelijk op het Bleijkersbolwerk en het Bastion V waar een groot legerkampement verrijst.

Evenals voorgaande jaren belooft het wederom een unieke gebeurtenis in de regio te worden. Vier dagen lang is het mogelijk om van dichtbij te bekijken hoe het er in zo’n kampement aan toeging tijdens de

laatste oorlogsdagen. Verder worden er op de wallen en in de Brielse binnenstad demonstraties gegeven waarbij historische gebeurtenissen worden nagespeeld in de vorm van reenactments.

De g ro o tvade r va n H an s d e Ve tte be go n r uim e en h a l ve e e u w ge l e d e n , m i d d e n i n WO I I , m e t e e n kr uidenierswinkel. Zijn zoon, de vader van Hans, we r k t e va n j o n g s a f a a n m e e . N a z i j n d i e n s t p l i cht b i j de m a r ine b e go n hi j i n 1 9 6 2 m et z ijn e i ge n b e zo rg s e r v i c e . A a n h e t e i n d va n d e j a re n ’ 6 0 wa s h i j m e t d r i e w i n k e lwage n s d e g r o o t s t e b e zo rge r va n N e d e rl a n d . H a l ve r we ge d e j a re n ’ 7 0 ra a k t e n d e s u p e r m a rk t e n i n z wa n g e n verkocht hij daarom zijn bezorgwagens. Het hele gezin verhuisde naar Br ielle om daar zonder een cent op zak een super markt te beginnen in de N o b el s traat, daa r na al s f ra nchi ser bij Ed ah a an de Turfkade . Nu is zijn kleinzoon Hans de trotse eigenaar van een g rote onderg rondse super markt, waar u el ke d ag te rec ht ku nt vo or uw dageli jks e bo o dsch appe n!

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

De m o d e l b o u w v e re n i g i n g RC Armour Group Holland is een club van hobbyisten die het doel h e b b e n o m m i l i t a i re m o d e l l e n t e maken en radiografisch te b es turen.

De leden zijn afkomstig uit het hele land en zelfs enkele uit België. Wij komen samen op zelf georganiseerde bijeenkomsten, open dagen van defensie, modelbouwbeurzen en evenementen die een raakvlak hebben met modelbouw en/of militair. Op deze dagen laten de leden elkaar en het publiek zien, door middel van demonstraties en uitleg, wat er weer gemaakt is.

Met zoveel verstand van modeltechniek, worden er oplossingen aangedragen voor elkaars bouwproblemen. Gezelligheid en respect voor ieder zijn eigen manier van bouwen staan voorop.Voor sommige leden is het bouwen het leukste en andere weer het rijden.

De voornaamste voertuigen zijn de tanks, maar we hebben ook andere militaire voertuigen. Het zijn modellen van de schaal 1:24 t/m 1:4. Er zijn modellen die soms gemaakt zijn van een bouwpakket, meestal de schaal 1:16.Ook zijn er modellen die geheel of gedeeltelijk eigenbouw zijn.

Deze eigenbouw modellen worden gemaakt van verschillende materialen, aluminium plaat- en gietwerk, roestvrij stalen assen, kogellagers en diverse kunststoffen.

De aandrijving van deze tanks wordt vaak door middel van twee elektromotoren gedaan, accu’s en elektronische regelaars. Er zijn ook hele grote modellen met de schaal 1:4 die een brandstofmotor in zich hebben en wel meer dan 300 kg wegen. De modellen zijn zodanig gemaakt dat ze radiografisch bestuurbaar moeten zijn, maar de echte perfectionisten onder ons hebben ook nog oog voor detail.

P agi na 13

Korrels vlees Cornedbeef Het rundvlees is gezouten, gekookt en vaak ingeblikt. Doordat er zout aan het vlees is toegevoegd en het gekookt en ingeblikt is, is het lan g h o u d b a a r.

Cornedbeef wordt in Nederland zowel in blik als g esn ed en in plakj es ve rko c ht . H et w ordt gebr ui kt a ls ingred iën t in gerecht en of als b roodb eleg.

D e oor s p ro n g van Co rn e db e ef i s ei g enli j k o nbe kend .

Waarschijnlijk voor het eerst gemaakt toen men vlees b e go n te zo uten en te co ns er v er en . H et Oud- Engels e w oor d Co rn s taa t vo or kor rels, maar o ok voo r nitri te o m het pr odu ct te k leuren en t e cons er ver en . Voor al b e d o e l d v o o r d e c o n s u m p t i e d o o r d e b u rg e r i j , m a a r o ok a ls v oor zieni ng en n oo dr an ts oen en voor Eng el s e marinevloten en Amerikaanse legers. De Fransen v erh an delde n het a ls vo eds el i n h et Car ibi sc h gebi ed v o o r d e k o l o n i s t e n e n s l a v e n . Te v e n s w o r d t h e t n o g veelvuldig gebruikt in noodrantsoenen door v ers ch illen de s tri jdk rachten .

[ADVERTENTIE]

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

P agina 15

Het leven gaat ‘gewoon’ door, trouwen in oorlogstijd Zoals gezegd wilde niet iedereen het einde van de oorlog afwachten om te trouwen, zeker toen er nog geen uitzicht op een bevrijding was. Geld was er echter niet en de huwelijksvoltrekkingen zagen er heel anders uit dan we tegenwoordig gewend zijn.

Auto’s waren erg prijzig en benzine was er niet. Je kon wel met een gehuurde koets of – zoals de meeste verliefde stellen – te voet naar het stadhuis. De kerk was te duur voor de kerkelijke inzegening.

Een feest zoals we dat nu kennen was er overigens ook niet bij. Er waren grote tekorten en de mensen leefden van bonnen. Vaak werd er wat gedronken in het ouderlijk huis om er wel een feestje van te maken.

Achteraf lijkt het soms alsof tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven in bezet Nederland haast stil kwam te staan. Voor een deel van het maatschappelijk leven ging dat ook op, maar zeker niet voor de liefde.

Terwijl er slachtoffers vielen door oorlogsgeweld, vervolging en onderdrukking werden mensen verliefd op elkaar, werden er huwelijken gesloten en werden er kinderen geboren. Ook in Joodse kringen.

JOODSE BURGERS Ook Joodse burgers onder de Duitse bezetting probeerden verder te gaan met het leven en werd er juist binnen de Joodse gemeenschap veel getrouwd.

Dhr. W.H. de Jong en mevr. W.C. Scheffers traden in het huwelijk tijdens de oorlog in 1943 te Rotterdam.

TIJDENS DE TWEEDE WERELDOORLOG WAS ER VEEL ANDERS. ER WAREN ENORME TEKORTEN, HET WAS GEVAARLIJK OP STRAAT EN HET ‘GEWONE’ LEVEN WERD ERNSTIG BEÏNVLOED. ONDANKS DE BEPERKINGEN WAREN ER TOCH MENSEN DIE EEN HUWELIJK AANGINGEN. ZELFS IN KAMPEN ALS WESTERBORK WERD GETROUWD, VOORAL OM HET IDEE VAN EEN NORMAAL LEVEN TE HOUDEN. MAAR DE MEESTE BURGERS STELDEN HET HUWELIJK UIT TOT ER VEILIGERE TIJDEN WAREN AANGEBROKEN. NA DE BEVRIJDING STEEG HET AANTAL HUWELIJKEN DAN OOK EXPLOSIEF.

Het Nationale Dagblad (de NSB-krant) schreef, 21 maart 1942, over deze ontwikkeling in een onmiskenbaar antisemitisch bericht als volgt: “Vanwaar deze vlucht in het huwelijk? Wij gelooven het niet ver mis te hebben, als wij verklaring zoeken in een of ander joodsch listigheidje. Afgescheiden van het ongewenschte van een dergelijke grootscheepsche trouwerij, lijkt het ons, dat indien een en ander geschiedt om bepaalde reeds genomen of verwachte maatregelen te ontduiken, er nog tijdig een stokje voor gestoken kan en moet worden.”

Westerbork, dan zal trouwen niet het eerste zijn waar je aan denkt. Het kamp was een doorgangskamp.

Mensen werden er verzameld om daarna gedeporteerd te worden naar concentratiekampen. Op zo’n ellendige plek wilden een grote groep mensen nog wel trouwen om het gevoel te hebben en te houden van een normaal leven. Daarnaast zijn er ook veel liefdes ontstaan in het kamp. De omstandigheden waren eng en beangstigend, maar de huwelijken waren lichtpuntjes in het kamp. Vrienden kwamen weer bij elkaar en er werd speciaal, met beperkingen, gegeten. Zo spaarde men het schaarse voedsel zoals aardappelen op om er toch wat van te maken. Er werden zelfs sigaretten geregeld!

VERSTANDSHUWELIJKEN Mensen met een goede positie in het kamp hadden uitstel van transport als ze getrouwd waren. Het huwelijk was dus overdraagbaar aan de partner. Het overlevingspercentage van gehuwden lag veel hoger, ongeveer 32% tegenover gemiddeld 6% van nietgehuwden.

Er was dus een grotere overlevingskans, maar uiteindelijk werd vrijwel iedereen getransporteerd.

Echter, hoe later men aankwam, hoe groter de kans op overleving.

Huwelijk in Kamp Westerbork.

TROUWEN IN KAMP WESTERBORK Het kon en het gebeurde ook. Honderden Joodse gevangenen, die er wachtten op transport naar de vernietigingskampen, gaven er elkaar het ja-woord.

Het waren huwelijken die in veel gevallen maar een paar dagen of weken duurden. Denk je aan Kamp

STOLPERSTEINE OF STRUIKELSTENEN SINDS 2011 LIGGEN ER VOOR DE HUIZEN WAAR 21 JOODSE MENSEN WOONDEN, KLEINE STEENTJES MET HUN NAAM EN LEEFTIJD EN DE NAAM VAN HET KAMP WAAR ZE WERDEN VERMOORD. IN HET NEDERLANDS WORDEN ZE STRUIKELSTENEN GENOEMD, OMDAT JE EROVER STRUIKELT MET JE HOOFD EN MET JE HART EN JE MOET BUKKEN OM DE TEKST TE KUNNEN LEZEN. Het Duitse woord voor struikelstenen is Stolpersteine. Ze zijn een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Door heel Europa in 22 landen en 1.300 plaatsen liggen inmiddels meer dan 65.000 van deze steentjes. De kunstenaar heeft zelf de Stolpersteine in Brielle gelegd.

Door die steentjes kunnen we zien waar al die mensen gewoond en geleefd hebben en zo hebben

ze weer een eigen plekje in Brielle. Het zijn gedenkstenen voor mensen die door een misdadige regering werden vervolgd, opgepakt en vermoord.

Een kleine herinnering aan gewone mensen die gewoon hun leven wilden leiden.

Struikelstenen in Brielle: VOORSTRAAT 42 (Israël Katan, zijn vrouw Francisca Beerenborg en kinderen Kitty, Loetje en Guus). Koopmanstraat 7 (familie Philipse.

Moeder Jannetje, dochter Pien, zoon Jaap en vrouw Rica Stranders). Nobelstraat 10 (Izaäk Gazan, zijn vrouw Roosje Izaks en kinderen Salomon, Miep, Hanny, Roosje en Liesje. Izaäk was een jongere broer van Simon Gazan die op nummer 85 woonde). Nobelstraat 67 (Michel Cohen en zijn zus Esther). Nobelstraat 85 (Simon Gazan, zijn vrouw Elisa Izaks en dochter Miep.

Simon was de oudere broer van Izaäk die op nummer 10 woonde).

Full service internet bureau Voor écht goede websites.

Wij bedenken, ontwerpen, bouwen en beheren al 25 jaar websites, webshops en webapplicaties.

Meer informatie? Neem contact op! topsite.nl / info@topsite.nl / 0181 - 473 183

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Proclamatie van Hare Majesteit Koningin Wilhelmina H.M. de Koningin heeft de volgende proclamatie tot de bewoners van de Westelijke provincies gericht.

Landgenooten, Het uur der bevrijding is thans ook voor U aangebroken.

Het oogenblik, waarop ik en U met zooveel spanning en ongeduld gewacht hebben, is daar.

Ik weet van de bittere beproevingen, waaronder gij, afgesneden van een deel van ons vaderland, deze laatste maanden hebt geleefd.

Die druk heeft thans een einde genoemen.

Ik weet ook van den bovenmenschelijken moed, waarmede gij de zwaarste ontberingen hebt gedragen.

Talrijke handen zijn uitgestrekt om het einde Uwer nooden zooveel mogelijk te bespoedigen, maar veel zal daarbij afhangen van Uw rustige en eendrachtige houding in de komende dagen.

Werkt allen mede deze een rustig verloop te geven.

Gehoorzaamt stipt de bevelen van het Geallieerde Opperbevel, waarmede de Regeering een regeling heeft getroffen.

Luistert naar de aanwijzingen van Uw Nederlandsch Militair Gezag, dat krachtens die regeling onder leiding en verantwoordelijkheid der Nederlandsche Regeering zijn taak in overleg met het Geallieerde Opperbevel verricht.

Ik hoop spoedig op Nederlandschen bodem terug te keeren om met mijn verantwoordelijke raadgevers de leiding van ’s Lands zaken weer op Mij te neme.

Dat Gods zegen op U allen ruste.

Nederland herrijst Leve het Vaderland!

Wilhelmina

P agina 17

OP 29 APRIL 1945 KWAMEN DE VOEDSELVLUCHTEN - OPERATIE MANNA - EEN EERSTE RECHTSTREEKSE EN DUIDELIJKE AANWIJZING DAT HET EINDE VAN DE OORLOG IN ZICHT KWAM. EVEN NA 13.00 UUR KWAM EEN GROEP VAN ONGEVEER 250 GEALLIEERDE VLIEGTUIGEN LAAG OVER DE WATERWEG AANVLIEGEN, OM ZICH ONGEVEER TER HOOGTE VAN VLAARDINGEN TE SPLITSEN. EEN DEEL GING RECHTDOOR, RICHTING ROTTERDAM, DE REST BOOG AF, RICHTING DEN HAAG EN LEIDEN. DIE EERSTE DAG WERD 600.000 KILO VOEDSEL AFGEWORPEN. HET ZAG ZWART VAN DE KIJKERS DIE VAN DICHTBIJ DE LANCASTER-BOMMENWERPERS ZAGEN EN DE VREUGDE WAS ENORM. In alle bommenrekken van de vliegtuigen hingen vijf grote zakken. In elk daarvan zaten 71 voedselpakketten van elk 25 kilo, verpakt in blik. Om de zakken zat een laagje cement, omdat de pakketten niet per parachute werden neergelaten, maar zonder meer uitgeworpen.

De inhoud was niet van alle pakketten gelijk, maar met elkaar bevatten ze vlees, meat and vegetables, Irish stew, groenten, rijst, biscuits, meel, gist, melkpoeder, gecondenseerde melk, kaas, margarine, suiker, chocolade, koffie, thee, eipoeder, jam, peper en zout.

Op 30 april werd door 450 Lancasters rond 1.250.000 kilo neergeworpen op vliegveld Ypenburg, renbaan Duindigt, vliegveld Valkenburg en vliegveld Waalhaven. Op 1 mei volgden 400 Vliegende Forten met 800 ton en 300 Lancasters met 1.000 ton.

HITLER Op 2 mei werd bekend gemaakt, dat Adolf Hitler was overleden, een bericht dat, hoewel ongebruikelijk bij een sterfgeval, overal grote vreugde teweegbracht. Dat hij zelfmoord had gepleegd was toen nog niet bekend.

De Duitse toestemming voor de voedselvluchten en de dood van de Führer maakten ook de grootste pessimist duidelijk, dat het einde nu werkelijk in zicht kwam. Dat bleek ook uit het feit, dat op 1 mei de inlaatkokers van de in Maasland geïnundeerde polders weer dicht mochten. Diezelfde dag kwamen 400 Vliegende Forten en 500 Lancasters weer 6.000 ton voedsel uitwerpen bij Amsterdam, Alkmaar, Hilversum en Utrecht. Ook werd die dag voor het eerst voedsel aangevoerd door 300 geallieerde vrachtauto’s.

V R E E M D E S I T U AT I E De situatie was voor de bevolking nogal bizar.

Overal zwaarbewapende Duitsers, nauwelijks eten, rondom inundaties, vernielingen, onderduikers, honger, ziekte en dood.

Anderzijds echter het gevoel, dat het einde in zicht móest zijn. Hitler dood, Mussolini dood, Goebbels dood, Berlijn, Hamburg, München, de drie grootste Duitse steden, gevallen, honderdduizenden Duitsers gevangen, het oost- en het westfront over 125 kilometer lengte samengesmolten, dus Duitsland in

tweeën gesplitst, de Duitse nederlaag kon niet completer! Men kreeg een eigenaardig gevoel van blijheid, dat het hele wezen omvatte, iets dat niet is uit te leggen en niet is te bevatten door hen die het niet hebben meegemaakt.

Op 4 mei, om 21.00 uur, maakte Radio Oranje bekend, dat de Duitse troepen in ons land de volgende ochtend de wapens zouden neerleggen. Dat was het begin van een eigenaardige en hoogst gevaarlijke periode.

Duizenden Nederlanders gingen al direct nadat het bericht was omgeroepen de straat op, er werd gehost, gevlagd, gezongen en gejuicht.

Iedereen ging volledig uit z’n bol, terwijl anderzijds de bewapende Duitsers nog als vanouds patrouilleerden. Logisch, want de capitulatie zou pas de volgende ochtend om acht uur ingaan, een tijdstip, waarop de geallieerde troepen overigens nog niet zouden zijn aangekomen. Er werden dan ook overal proclamaties van de Binnenlandse Strijdkrachten aangeplakt, met onder meer de woorden ‘Er zal ook uitbundige vreugde heersen, maar in de opwinding van het ogenblik mogen IN GEEN GEVAL onverantwoordelijke dingen gebeuren, die in deze laatste uren nog slachtoffers kunnen eisen’. Daarna volgden enkele duidelijke instructies, zoals tot nader order niet vlaggen en geen feestelijkheden of demonstraties; Duitsers en N.S.B.’ers niet uitdagen; geheimhouding met betrekking tot de illegaliteit handhaven. Deze proclamaties waren al enkele dagen voor de bevrijding gedrukt.

Pagina 18

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Op woensdag 4 mei herdenken wij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en allen burgers en militairen - die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogstijd en bij vredesoperaties.

-----Herdenkingsmomenten----Burgemeester en wethouders leggen samen met onder andere vertegenwoordigers van de lokale Herdenkingscomités en leerlingen van openbaar en voortgezet onderwijs op 4 mei bloemen en kransen bij de monumenten op de begraafplaatsen en de graven van de Geallieerden in Brielle, Nieuwenhoorn, Oostvoorne, Rockanje, Tinte en Zwartewaal. Hier zal tevens de Taptoe geblazen worden. Het volledige programma ziet er als volgt uit:

Herdenkingen Tinte - Colinslandsedijk 18.00 uur Spelen Taptoe met 2 minuten stilte.

Aansluitend worden bloemen gelegd.

Wethouder Janneke Postma zal een toespraak houden. Verder zal het koor van de Apostolische gemeenschap aanwezig zijn en wordt er een gedicht voorgedragen.

In Zwartewaal en Brielle zullen bloemen gelegd worden bij de diverse oorlogs- en herdenkingsmonumenten.

Dit jaar vieren we dat we 78 jaar vrij zijn!

Maar eerst herdenken we op 4 mei onze oorlogsslachtoffers. Omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog en latere oorlogen en vredesmissies. Militairen, verzetsmensen, Joden, Roma, Sinti, homoseksuelen, gehandicapten enzovoort.

4 mei Zwartewaal 15.30 uur Burgemeester Peter Rehwinkel en leden van het 4 Mei Comité leggen bloemen bij de oorlogsgraven op de begraafplaats aan de Wouddijk en bij de Verwoeste Hoogte aan de Meeldijk.

Brielle 16.15 uur Wethouder Robert van der Kooi legt samen met leden van het 4 Mei Comité achtereenvolgens bloemen bij de oorlogsgraven op de oude begraafplaats aan de G.J. van den Boogerdweg, het herinneringsmonument aan de Van Sleenstraat en de RK begraafplaats aan de Kloosterweg.

Oostvoorne - begraafplaats Voorweg 18.50 uur Verzamelen op voorterrein begraafplaats 19.00 uur Welkomstwoord door comité. De padvinderij hijst de vlag, gevolgd door een koraal van Volharding.

Burgemeester Peter Rehwinkel houdt een toespraak, waarna bloemen worden gelegd bij de graven van de Geallieerden. Bij het monument voor de heer Van der Meer worden een krans en bloemen gelegd door de burgemeester namens het college, comité en anderen.

Brielle - De Sjoel en Sint-Catharijnekerk 18.45 uur Sjoel geopend 19.00 uur Welkomstwoord door het Comité, gevolgd door zang, het voorlezen van een gedicht en het lezen van de namen.

19.30 uur Stille tocht naar de Sint-Catharijnekerk.

Na een gedicht volgt een toespraak door wethouder Robert van der Kooi, Libertatis speelt een muziekstuk gevolgd door de Taptoe. Na de 2 minuten stilte worden kransen en bloemen gelegd. Het publiek wordt uitgenodigd een uitgedeelde roos neer te leggen. Na afloop is er gelegenheid voor een kop koffie in de kerk. Om 20.45 uur geeft het Randstedelijk Mannenkoor een concert.

We zijn vrij om te geloven wat we willen, onze mening te uiten en onszelf te zijn. We kunnen informatie, meningen en opvattingen vrijelijk delen, elkaar en het beleid bekritiseren en nieuwe perspectieven aandragen. Zo lang dit met respect voor elkaar gebeurt, komt onze vrijheid niet in het geding en blijft het fundament van onze vrije samenleving overeind.

Vrijheid is een groot goed dat we met elkaar moeten koesteren. Zeker nu we geconfronteerd worden met een oorlog op ons eigen continent. Mensen uit die gebieden en andere onveilige gebieden zoeken een veilig onderkomen. We helpen deze mensen zo goed als we kunnen, iedereen moet daar zijn steentje aan bijdragen. Vrijheid deel je met elkaar!

Ik hoop dat velen van u de herdenkingen en Bevrijdingsdag op 4 en 5 mei zullen bijwonen. Het zijn bijzondere momenten en ik ben er trots op dat er in bijna elk dorp of stad in Voorne aan Zee een herdenking is.

Dr J.P. (Peter) Rehwinkel Burgemeester Voorne aan Zee

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar Nieuwenhoorn - Kerk en monument Rijksstraatweg 18.30 uur Kerk geopend 19.00 uur Welkomstwoord en toespraak door wethouder Peter Schop. Hierna volgen gedichten en muziek verzorgd door leerlingen van o.b.s. Het Palet en de middelbare scholen Helinium en Jacob van Liesveldt. Verder zal Cantorij Hellevoet een bijdrage leveren en is scouting Hellevoetsluis aanwezig.

19.50 uur Stille tocht richting het monument aan de Rijksstraatweg tegenover nummer 286. Na de 2 minuten stilte worden kransen en bloemen gelegd namens het college, leerlingen, scouting en de Veteranencommissie. Wethouder Peter Schop sluit af met een dankwoord. In de Woelhoek is aansluitend gelegenheid een kop koffie te drinken.

Zwartewaal - Monument aan de haven en Martinuskerk 19.40 uur Brassband Rijnmond speelt enkele stukken bij het monument, waarna gedichten worden gelezen door kinderen van o.b.s. ’t Want. Aansluitend volgt een toespraak van wethouder Igor Bal. Na de 2 minuten stilte volgt de kranslegging bij het monument en het Wilhelmus. Na afloop is iedereen welkom in de Martinuskerk voor een kopje koffie en een gesprek.

5 mei Oudenhoorn 08.30 uur Bevrijdingsontbijt op het Kerkplein te Oudenhoorn voor de oudere inwoners van Oudenhoorn. Wethouder Janneke Postma is hierbij aanwezig.

17.00 uur Dorpsbarbecue met muziek op het Kerkplein te Oudenhoorn voor de inwoners van Oudenhoorn. Burgemeester Peter Rehwinkel en wethouder Daan van Orselen zijn hierbij aanwezig.

Rockanje 14.00 Woonzorgcentrum Stuifakkers. Voor 17.00 uur alle ouderen is er een gezellige middag met o.a. een optreden van Shantykoor ‘Albatros’. Om ca. 15.30 uur worden de deelnemers aan de Bevrijdingsvuurestafette onthaald.

Bevrijdingsvuurestafette Een team van medewerkers van de gemeente Voorne aan Zee neemt dit jaar, net als voor de fusie bij de afzonderlijke gemeenten, deel aan de Bevrijdingsvuurestafette vanuit Wageningen. Zij wonen de herdenking bij op 4 mei in Rockanje.

Na de herdenking vertrekken zij richting Wageningen. De lopers en fietsers brengen het bevrijdingsvuur naar Voorne aan Zee. Op donderdag 5 mei worden de lopers, fietsers en begeleiders onthaald in Brielle en Rockanje, door respectievelijk wethouder Peter Schop en burgemeester Peter Rehwinkel.

Circa Ontvangst deelnemers Bevrijdingsvuur14.00 uur estafette op de Turfkade in Brielle en ontsteken van het vuur in aanwezigheid van wethouder Peter Schop Circa Ontvangst deelnemers Bevrijdingsvuur15.30 uur estafette bij Woonzorgcentrum Stuifakkers in Rockanje en ontsteken vuur in aanwezigheid van burgemeester Peter Rehwinkel.

Rockanje - begraafplaats Maria Rust Vanaf Verzamelen bij monument op de 19.40 uur begraafplaats aan de Zeeweg. De klokken luiden vanaf 19.55 uur.

20.00 uur 2 minuten stilte, waarna de Taptoe wordt geblazen. Burgemeester Peter Rehwinkel zal een toespraak houden.

Een koor zal vervolgens het lied The Irish Blessing a capella zingen.

Aansluitend vindt een kranslegging door het college, Comité, schoolkinderen en anderen plaats. Tenslotte worden bloemen gelegd bij de geallieerde graven.

Brielle 20.45 uur Herdenkings- en Bevrijdingsconcert Randstedelijk Mannenkoor. Gratis kaarten zijn te verkrijgen bij Stadskantoor Brielle, Historisch Museum, Dukdalf Bres, Sint-Catharijnekerk, ’t Dijckhuis Vierpolders en de Gaffelaar in Zwartewaal.

P ag in a 19

6 mei 15.30 uur Parade en defilé van oude legervoertuigen met veteranen. Burgemeester Peter Rehwinkel en wethouder Robert van der Kooi zullen de veteranen toezwaaien vanaf het bordes van het stadhuis in Brielle. Alle veteranen uit Voorne aan Zee wordt aansluitend aan de parade een drankje en een hapje aangeboden in de raadzaal van het stadhuis. Opgeven kan door een e-mail te sturen aan kabinet@voorneaanzee.nl.

Afhankelijk van het aantal aanmeldingen kan de locatie nog wijzigen.

Duette Shades

Shutters

tot 20% korting

*

op alle raamdecoratie van Decokay Design * Vraag naar de voorwaarden

GRATIS MEETSERVICE Houten jaloezieën

Magneet frame

Kom langs in onze winkel voor vakkundig advies en inspiratie Moerman Woon Promenade | Moriaanseweg Oost 76b | 3223AK Hellevoetsluis

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

P agina 2 1

W ETENSCHAP EN PLEZIER GAAN SAMEN IN H ISTORYLAND Historyland in Hellevoetsluis geeft een indrukwekkend beeld van de geschiedenis en biedt jong en oud een dag plezier en veel informatie. Een bezoekje meer dan waard!

Tentoonstelling 40 -45 De tentoonstelling 1940 - 1945 laat voorwerpen zien die gebruikt zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Zo worden er uniformen tentoongesteld die daadwerkelijk gedragen zijn door Nederlandse, Duitse, Engelse, Amerikaanse en Canadese militairen. Zo ook een uniform van een Nederlandse SS’er en zelfs een streepjespak dat is gedragen door een politieke gevangene van een concentratiekamp.

Het themapark Historyland toont tevens persoonlijke gebruiksvoorwerpen en andere bijzondere artikelen van de strijdmachten.

Denk bijvoorbeeld aan een gebruikte parachute met afwerp container. De parachute is gebruikt tijdens de landingen bij Arnhem, waarbij de militairen beschoten werden. De afwerp container heeft dan ook kogelgaten. Daarnaast zijn er ook persoonsbewijzen en bonboekjes te bewonderen.

Bijzonder trots is Historyland op de bedankbrief die is geschreven door koningin Wilhelmina aan een lid van de binnenlandse strijdkrachten.

Bunker De bunker blijkt ook een belevenis.

Verscholen in het gras is de bunker uit de Tweede Wereldoorlog van

buiten bijna niet te zien. Deze bunker is tijdens de oorlog gebouwd in Pernis door een burger, de heer Hannes de Winter. De bunker was bedoeld als schuilplek tijdens eventuele bombardementen. In de bunker kunnen bezoekers ervaren hoe angstig een bombardement moet zijn geweest. Zo hoor je de motoren van de vliegtuigen, het gepiep van vallende bommen en voel je de trilling van de vallende bommen. Even later zie je door het kleine raampje de lichtflitsen van de brand die de bommen veroorzaakten. ‘Voor even ga je terug in de tijd en beleef je de geschiedenis.

Leren door te beleven. Dat is precies waar Historyland voor staat.

En dat blijkt een succes als we naar de bezoekersaantallen kijken.’

Oorlogsveld Historyland is een museum dat nader inzicht wil verschaffen in de

loop van de geschiedenis en historisch besef wil bevorderen.

Helaas hoort oorlog onverbrekelijk bij de geschiedenis.

We tonen hier oorlogsmateriaal uit verschillende oorlogen: de Eerste en Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog. Het is uiteraard niet onze bedoeling oorlog te idealiseren, maar wel om te tonen hoe de mens altijd bezig is geweest zijn medemens te vernietigen.

Dat begon met knuppels en pijl en boog van de ‘oermens’ tot het geavanceerde oorlogstuig van onze tijd.

Onze mening is dat wapens alleen in een museum mogen zijn, maar de geschiedenis heeft anders bewezen.

Historyland heeft voorbeelden van raketten, motoren, schijnwerpers, bommen, tanks (zowel Brits als Russisch) helikopter en diverse militaire voertuigen.

Overige bezienswaardigheden, activiteiten en horeca • Romeinenland • Waterwerken • Waterspeelpark • Beverwaterland • Waterglijbaantjes • Fossielen • Goudzoekersdorp • Skelterbaan • Historygolf (12 holes midgetgolf) • Dynosaurussen • Oeroceaan • Monumentale boerderij • Griend • Oerdieren • Mammoetsteppe • Steentijd • Indorama • Foodtruck • Cisterciënzertoren • Windmolen • Opgraafveldjes • Oorlogsveld • Spiegelzee • Hunebed • Varkens • Piramide • Snackcontainer • Historische schepen • Maaiveld • Goudzoekersdorp • Stonehedge • Heggenlandschap • Spoortreintje • Permacultuur moestuin

Pagina 22

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Dit artikel is ook te lezen op de website: www.oranjevereniginggoedereede.nl

Pag in a 23

Piercings tegen migraine

en langdurige DPSPOBLMBDIUFOȷ De pier piercing cing w wordt ordt g gezet ezet door de hersenzenuw hersenz enuw nervu nervus us v vagus. agus. Dez Deze e zenuw z enuw k komt omt uit de hersenen h en gaatt naar organen gaa organen iin n de bors borstkas tkas en buik. De mens he heeft eeft een link linker er en een rrechter echter nerv nervus vus v vagus. agus.

In he hett oor is een tak kv van an de nervus vagus v agus te vinden. Als s de piercing piercing door dez deze ez zenuw enuw w wordt o dt geplaa or geplaatst, tst, wordt w ordt de zenuw zenuw ges gestimuleerd stimuleerd om he hett lichaam zichzelf zich hzelf te la laten ten herstellen hers tellen en w weer eer ttot ot rus rustt te la laten ten komen. k omen. Negen Negentig tig pr procent rocent v van an de mensen die zijn gep gepiercet, piercet, hebben baatt bij de piercing. baa piercing..

Het personeel v Het van an ““Angel Ang gel & Demon” is door een specialis specialistt in Canada opgeleid. opgeleid &O TQFDJBBM W WPPS PPS EF[ EF[F F TQ TQFDJmFLF QFDJmFLF QJFS QJFSDJOH DJOH hebben zze e een opleiding g in accupunctuur HFWPMHE HF WPMHE PN EF F FYBDUF YBDUF QMFL Q W WBO BO EF OFSWVT vagus v agus te vinden.

jaren deze piercing Al jar en plaatsen plaatsen zze e dez e pier cing bij NFOTFO NF NFUU NJHS N NJHSBJOFLMBDIUFO BJOFLMBDIUFO %F B BGHF GHF MPQFO KBS KBSFO F X FO XFSE FSE EJU HF HFUFTU UFTU JO FFO LMJOJFL LMJOJFLL )JFSCJK CMF CMFFL FFL EB EBUU NFOTFO NF NFUU QPT QPTU DPWJE U DPWJE EJF W WBBL BBL X XPSEU PSEU BBOHFEVJE BMT MPOH D MPOH DPWJE PWJE LMBDI UFO EF[ FMGEF VJUX FSLJOH IBE %F[ F LMBDIUFO EF[FMGEF VJUXFSLJOH %F[F [[FOVX FOVX IF I FFGU G FFO CFMBOHSJKL C M JKLF GVODUJF G J JO J E F IFFGU CFMBOHSJKLF EF EZTBVU POPNJF IF FSLFO W BO O EZTBVUPOPNJF IFUU OJF OJFUU HPFE X XFSLFO WBO he on nome zzenuwstelsel. enuwstelsel. hett aut autonome %F[ F LLPNU PN NU W FFM W BBL W PPS CJK QPT U DPWJE %F[F WFFM WBBL WPPS QPTU DPWJE pa tiënten n. P atienten me t-covid, patiënten.

Patienten mett pos post-covid, EJF FS HF W FSNPFEIFJE WS FTFMJKLF IPP GE FSHF WFSNPFEIFJE WSFTFMJKLF IPPGE QJKO FO BO OEFSF [JFLUF WFSTDIJKOTFMFO BOEFSF [JFLUFWFSTDIJKOTFMFO IBEEFO LS LLSFHFO FHFO IVO MF WFO X FFS UFSVH MFWFO XFFS 0OEFSUVT TFO LLPNFO PNFO NFOTFO VJU IF F 0OEFSUVTTFO IFUU IFMF MBOE FO [[FMGT F T VJU IF FMG IFUU CVJUFOMBOE OBBS ““Angel Angel & Demon” v oor dez e pier cing! voor deze piercing!

V raag na aar de mogelijkheden en Vraag naar een eers stvolgende behandelda ta! eerstvolgende behandeldata!

Voorstraat V oorstraat 47 | 3231 BE Brielle | T 0181 - 374652 | www.angelanddemontattoo.nl www.angelanddemontattoo.nl

Pagi na 25

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

In het hele land wordt herdacht dat Nederland 78 jaar geleden werd bevrijd van de Duitse bezetter.

Hoe de bevrijding er in Brielle aan toeging, beschreef Jacques Klok in 1996 in de Brielse Mare, onder meer aan de hand van het dagboek van de toen in Brielle woonachtige Lenie Gorzeman.

KLOKKEN

GEROOFD

Lenie beschreef hoe op zaterdag 5 mei 1945 de inwoners van Brielle, in afwachting van een spoedige komst van “The Tommies” (de Engelsen), oranjestrikken droegen en de vlag uithingen. De nog aanwezige Duitse militairen verboden dat; de strikken werden afgedaan en de vlaggen weer binnengehaald. Op 6 mei kwam via de radio het bericht binnen dat Duitsland officieel had gecapituleerd. Om 12 uur stond de Nederlandse vlag fier op de toren van de Sint-Catharijnekerk.

Op maandag 7 mei verschenen in de Brielse straten mannen en jongens, gekleed in blauwe ketelpakken en met een oranje band om hun bovenarm. Zij behoorden tot het ondergrondse verzet van Brielle onder leiding van H. Bootsma. Deel uitmakend van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten hadden deze militairen de opdracht het militair gezag in Brielle over te nemen. Volgens het dagboek van Gorzeman arriveerden op donderdagmiddag 10 mei de Engelsen, onder leiding van captain Arthur L. Cary. Hij kreeg de bevoegdheid over Brielle en sprak vanuit het stadhuis de Briellenaren toe die waren samengestroomd op de Markt.

De bevrijding van Brielle was een feest. Maar er waren ook mensen die zich niet vrolijk konden voelen, bijvoorbeeld de nabestaanden van de slachtoffers van het bombardement op Brielle. Op 4 maart 1943, om 10:20 uur, werd Brielle per ongeluk gebombardeerd door Amerikaanse vliegtuigen. Op weg naar Duitsland werden de Amerikanen onderschept door Duitse jachtvliegtuigen. Om veilig te kunnen landen moest de piloot zijn bommen lozen. Vijf bommen kwamen in Brielle terecht, drie ervan troffen de Ambachtsschool en Meisjesvakschool (huishoudschool). Bij het bombardement werden veertien kinderen en acht volwassenen gedood (evenals de negen bemanningsleden) en raakten er velen gewond. Een monument in de Van

Ontvangstbewijs Butendiic Ontvangstbewijs Butendiic, Rijksbureau Non-Ferro Metalen.

Bron: J. Klok Voorlichtingsblad der gemeente Brielle, september 1982.

Uit een inventarisatie, die gereed was in 1939, bleek dat zich toen in ons land ca. 6500 klokken bevonden.

Later berekende men hiervan het geschatte totaalgewicht op circa 3000 ton brons.

Sleenstraat herinnert aan dit ongeluk.

Eén van de omgekomen leerlingen was Maaike van Rietschoten (18 juli 1928-4 maart 1943). Maaikes zusje, mevrouw S. (Saapje) Lekkerkerk-van Rietschoten (24 januari 1927-6 januari 2019) uit Rockanje, heeft veel van haar eigendommen bewaard. Door de nabestaanden zijn deze objecten geschonken aan Historisch Museum Den Briel: een foto, een jurkje, schoolwerkjes, proeflapjes, correspondentie en heel veel persoonlijke eigendommen die een beeld geven van een meisje van veertien jaar.

Een selectie van de schenking wordt van medio februari tot medio mei 2023 getoond in de Brielse schatkamer van het museum aan de Markt in Brielle.

Marijke Holtrop

In 1941 ontstond de vrees dat de Duitse bezetter het wel eens voorzien kon hebben op al het klokkenbrons dat in de kerktorens in Nederland hing. De Duitse oorlogsindustrie draaide op volle toeren maar beschikte over relatief weinig brons.

Dit metaal was in hoofdzaak in het bezit van de geallieerden. Klokkenbrons met een verhouding van 80% koper en 20% tin was ideaal voor het gieten van kanonnen. Op 21 juli 1942 kwam de gevreesde aankondiging dat er in het gehele land grootscheepse metaalvorderingen zouden worden gehouden. Daar vielen ook onze Brielse luid- en carillonklokken onder. Elke gemeente zou slechts één klok mogen behouden om een algemeen alarm af te kunnen geven. Behalve als de stad over een sirene beschikte.

Het uurwerkklokje van het zakkendragershuisje, woog 17 kg. Gieter was J. Burgerhuis, 1643, Het klokje is verdwenen (vermoedelijk gestolen).

Foto RACM Zeist

Door het verdwijnen van de andere luidklokken, de Crans en de Bakker en tevens van het unieke, door Hemony gegoten, carillon moet het daarna in Brielle wél een stuk stiller zijn geworden. Verder verdwenen ook nog de beide klokjes van het toenmalige zakkendragershuisje aan het Maarland/ Nieuwstraat, de klok van de Jacobskerk, van het stadhuis, van de Martinuskerk in Zwartewaal en van de Bedevaartskerk. In een overzicht van het RIOD van alle uit Brielle verwijderde klokken, worden verder nog twee klokken uit de Commandeurshof van 830 en 370 kg en een M-klokje uit de Gasthuiskapel van 255 kg vermeld.

Alle klokken werden naar Duitsland getransporteerd. Daar zouden ze in twee smelterijen in Hamburg worden omgesmolten tot oorlogsmaterieel.

Bronvermelding: W. Delwel

‘t is weer lente...

Tijd voor de bbq!

PROPAAN BUTAAN IN FLESSEN CAMPINGGAS Openingstijden:

Meer weten over de events in Brielle?

Afhaaldepot: Achterdijk 54, Vierpolders Elke werkdag van 9.00 tot 17.00 uur Zaterdag van 9.00 tot 16.00 uur Vulstation/afhaaldepot: Moezelweg 160, Europoort Elke werkdag van 8.00 tot 16.30 uur

www.voornegas.nl

Kijk dan op www.beleefbrielle.nl

EASY GAS - WIEGAS

winkelen|eten & drinken|beleven & doen De Brielse ondernemers hebben veel te bieden! Ontdek het zelf.

Kom naar de vesting en beleef het unieke Brielle!

BBQ gassen

Nu ook voor eindgebruiker!

Vestingstad Brielle.

Meer dan historie!

Achterdijk 54 - 3237 LA Vierpolders 0181 325911 - info@voornegas.nl

Je a Je auto uto weer weer zo zo goed g oed a als ls n nieuw ieuw m met et C CarGuys! arGuys!

Voorzien van een coating

Onze professionele Onze professionele N N-XTC -XTC glascoaglascoatting ing geeft geeft e een en u unieke nieke en en llangdurige angdurige b escherming van van u w auto autolak! lak! Het Het bescherming uw v ormt e en h omogene llaag aag w aarvormt een homogene waard oor d e autolak autolak volledig volledig g eseald iis s en en door de geseald n iet meer meer b eïnvloed kan kan w orden niet beïnvloed worden d oor w eersinvloeden, z onlicht, pekel pekel door weersinvloeden, zonlicht, e n vogelpoep. vogelpoep. D eg lans is is g ewaaren De glans gewaarb orgd w aardoor poetsen poetsen overbodig overbodig borgd waardoor w ordt. wordt.

Online offerte

Pascalweg P as scalweg 2 23 3|3 3225 225 L LE E H Hellevoetsluis ellevoetsluis | 0 06 6 1123 23 7 787 87 8 811 | rrobert@carguys.nl obert@carguys.nl | w www.carguys.nl ww.carguys.nl

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Pag in a 27

VAN RAVENS MAKELAERDIJ

Uw makelaer van Den Briel en de omstreken.

Huiseigenaars en Grondbezitters !

WILT U VERKOOPEN UW

Villa, Landhuis, Terrein of ANDER ONROEREND GOED?

Wendt U dan tot

MAKELAERDIJ VAN RAVENS in Den Briel

) WAARDEBEPALING KOSTELOOS !

Makelaerdij Van Ravens - Turfkade 12 - 3231 AR Brielle - Telefoon: 0181 487 120

Grieks Taveerne-Restaurant Petros Al 25 jaar de lekkerste Griekse gerechten uit eigen keuken!

SEIKO...

VOOR MANNEN!

Stoere St oere mul multiultiffunctionele unctionele horlogee en armband! nd!

Maandm e € 19,50nu’s 3 g angen naar keumenu’s Petrgoos’ ‘to el snel € 22,50ze ?B Bestellen) 416684 (0181

Typisch Grieks in’t centrum van Brielle!

...Ontdek de nieuwe horlogecollectie in onze winkel.

Eigen E igen At Atelier telier • N Nobelstraat obelstraat 36 - B Brielle rielle • 0181 414499 • w www.juwelierswemmer.nl ww.juwelierswemm m er.nl

Open van 17.00 tot 22.00 uur | Maandag gesloten Voorstraat 126 | 3231 BK Brielle | T 0181-416684 | www.restaurantpetros.nl

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

P agin a 29

( Þ Z % ß Z G

Pech onderweg?

Een goed onderhouden auto geeft u meer vrijheid!

j+ Ê$ÈÉÇ d *+ÊÈÉÇ Ç + ÊÈ "ÉÊÉ MbTNb 5Ê Ê "ÉÊ È + È$ " Ê$ ++ $ ÉÊÈ Ê "ÉÊ 1 Ê "ÉÊ É ( %+ "++ Ê #% Ê + Ê È ÉÊ%# 1 # Ç+ È ( % Ê ++% #% Ê +Ê* É Ç ÊÊ Ê Ê * ÊK

W ßÝ Ý ß 4Ý W

’t Woud 55 • 3232 LN Brielle • T 0181 416 443

In Vreijheid

wonen

in Voorne aan Zee

Voor V o oor particuli particulieren ulieren en werkgevers. werkgev kgevers.

O ok voor voor Ook EM DR ther herapie.

EMDR therapie.

Stress of opgebrand?

Neem dan contact op met Jolize.

Vischstraat 1 3231 AV Brielle www.devreijmakelaardij.nl info@devreijmakelaardij.nl

Mildenburglaan 9 | 3233 AS Oostvoorne | 06 - 36 196 758 info@jolizemoerman-coach.nl | www. jolizemoerman-coach.nl

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Al zolang hij zich kan herinneren is Cor in de 2de WO geïnteresseerd. Na jarenlang zeven dagen per week werkzaam zijn in zijn garagebedrijf, kocht Cor voor ontspanning en de hobby zijn eerste voertuig; een GMC, die gebruikt werd voor vervoer van soldaten en voor aanvoer van munitie en benzine in Normandië. In de jaren daarna werden steeds meer voertuigen bijgekocht. Cor leeft voor de techniek en heeft ‘olie in de aderen’.

“Ik vind het belangrijk dat de voertuigen van toen rijdend worden gehouden.”

P agi na 3 1

Steeds meer rijst de vraag of de dienstplicht niet heringevoerd moet worden. Enerzijds vanwege het onaanvaardbare gedrag dat een deel van de jeugd vertoont, anderzijds vanuit het besef dat jongeren best iets voor de maatschappij mogen doen.

We legden de vraag neer bij een viertal mensen.

Jeannette (47), moeder van drie tienerzoons, stelt dat ze onverkort voor herinvoering van de dienstplicht gaat maar voegt er direct aan toe dat die dan ook voor meisjes zou moeten gelden. Voor haar is het sociale doel vooral belangrijk. ‘Er zou zoveel hulp geboden kunnen worden in verpleeg- en ziekenhuizen. Al zou het maar gaan om het persen van fruit of het voorlezen van een krant. Schoonmaakwerkzaamheden lijken me ook nuttig en leerzaam. Je kunt natuurlijk ook denken aan er op uitgaan met een oudere met een rolstoel of bijvoorbeeld met een duofiets. Ik kan me ook nog voorstellen dat jongeren de oudere generatie het meest belangrijke over een mobieltje of een computer zouden bijbrengen. Het zou ook de generatiekloof verkleinen’, vertelt ze spontaan op de maandagmarkt.

Dat hobby en werk naadloos in elkaar overlopen bewijst Cor ’t Gilde met zijn tien tot twaalf legervoertuigen, waarmee hij al vanaf 2011 een van de enthousiaste deelnemers is van het bevrijdingsfestival in Brielle. Bezeten van legervoertuigen restaureert Cor (73) de oude voertuigen uit 40-45.

Motorisch is dat zijn pakkie aan, laat hij ons weten, maar qua plaatwerk en spuiten krijgt hij hulp van zijn broer Jan (71), die eveneens besmet is met het virus.

Via via horen de broers vaak dat er een voertuig te koop staat. Na onderhandeling en accepteren van het bod wordt het veelal in erbarmelijke staat verkerende voertuig op een dieplader geladen en naar de woonplaats van broers ‘t Gilde) vervoerd, waar de broers zich vol passie op de voertuigen storten. Na ontmantelen en vervolgens een jaar of meerdere jaren knutselen, monteren, lassen en spuiten krijgt zo’n voertuig weer een tweede leven en gaan de broers ermee op pad. “Heel leuk om samen te doen!”

Een van de voertuigen waarmee de broers naar Brielle komen is het zeldzame rupsvoertuig dat meedoet in het gevecht op het Scharloo. Met een grote kraanwagen wordt het voertuig op een dieplader gezet. Dat vergt van tevoren enige planning door Cors dochter. Want alle voertuigen worden door hen zelf naar Brielle vervoerd. “Van 4-7 mei gaan we weer enorm genieten van de rondrit, het gevecht tussen de Amerikanen en Duitsers en de mooie locatie waar ook de re-enactment kampementen worden nagebouwd - zowel van Duitse als geallieerde zijde. Hier stap je echt terug in de tijd.

We vinden het elke keer weer een belevenis om erbij te kunnen zijn!”

John (43), werkzaam als conciërge op een scholengemeenschap, deelt de mening van Jeannette, maar gaat nog een stapje verder. Hij stelt een structurele opzet voor waarbij jongens en meisjes na het behalen van hun middelbare schooldiploma zich verplicht een halfjaar inzetten voor de maatschappij. ‘Het kan onbetaald werken in een instelling of een bedrijf zijn of hulp verlenen aan ouderen of gehandicapten. Maar daar moet dan natuurlijk wel een hele organisatie voor opgezet worden, want anders wordt het een janboel. Veel jongeren hebben helaas geen weet hoe het echte leven in elkaar steekt en hun belangstelling blijft steken bij hun Iphone.’ John zou het wel weten en zijn dochter van 17 deelt zijn mening al vindt ze wel dat daar een vergoeding tegenover zou moeten staan.

Gymnasiaste Jet (16): ‘Ik zou het best wel leuk vinden als er een korte dienstplicht voor jongeren zou komen, maar dan natuurlijk niet voor iets wat met het leger te maken heeft. Klusjes doen in een ziekenhuis of een instelling voor gehandicapten.

Misschien boodschappen doen voor mensen die dat zelf niet meer kunnen of bijvoorbeeld spelletjes met ouderen doen, maar dan natuurlijk wel voor iedereen en geen uitzonderingen. Het zou in een tussenjaar kunnen, maar hoe organiseer je dat?’

Sem (18) in klas 5 van de havo moet er niet aan denken. ‘Heb je straks eindelijk je diploma en dan ben je nog niet vrij. Ik ben al een keer blijven zitten en ik werk drie avonden en op zaterdag in een supermarkt. Ik vind dat ik al genoeg doe en als ik dan ook nog eens verplicht een jaar moet opofferen voor een ander, kom ik helemaal niet toe aan de dingen die ik leuk vind.’ Op onze tegenwerping dat je je toch best wel een tijdje mag inzetten voor de maatschappij, antwoordt hij: ‘Dat doe je misschien straks in je baan toch wel. Nee hoor, prima zo, de verplichte dienstijd is echt verleden tijd.’

trendy kleding

bAby, kids & tieners !

VANAF MAAT 44 T/M 176

New ollection co in store!!

MERKEN Summum Dividere Camel Active ve PPimps imps & PPearls earls Gipsy Via V Va Vai ai DL Sport Moscow Ever Everybody ybody Eva Kayan Kaya an Nukus Beatrice B eatrice B Penn & Ink Angels Florèz d’Angelo RRoberto oberto d ’Angelo Jane Jane LLushka ushka Miss June Biss Caroline B iss

Nobelstraat 39, 3231 B Nobelstraat BA AB Brielle rielle T 0181 - 415 893 893 www.pandorabrielle.nl www w.pand . orabrielle.nl

m ken: Onze mer , Vingino | Noppies e Dirkjjje nss | Dirk an Jea cia arc Gar nss e Jean llue Blu Indian B In Daiilly 7 o|D ko Nok Koko No h hess | Z8 ishe Wis Your Wi Raizzed

TURFKADE 18 | 3231 AR Brielle Telefoon 0181 769 173

Open ma. 10.00 - 17.00 uur, di. t/m vr. 09.00 - 17.30 uur za. 09.00 - 17.00 uur. Elke eerste zondag van de maand.

Uitdagende baan dicht bij huis!

IOB is een veelzijdig ingenieursbureau met alle vakdisciplines onder één dak.

Elke dag weer werken onze ingenieurs aan de meest uiteenlopende projecten.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan toonaangevende projecten voor alle grote Kunst- en Cultuurinstellingen in Rotterdam maar ook aan diverse projecten in het industriegebied in de Botlek en de Maasvlakte.

Niet alleen de diversiteit van onze projecten, maar ook de nauwe samenwerking met andere disciplines maakt werken bij IOB zo leuk. Bij IOB kijk je verder dan de grenzen van je eigen vakgebied en werk je in een hecht team aan een zo duurzaam, veilig en (kosten)efficiënt mogelijk integraal ontwerp. De kwaliteit staat hierbij uiteraard voorop!

Naast de nodige inspanning, zorgen wij ook voor de nodige ontspanning. Bij IOB vinden wij een fijne onderlinge werksfeer belangrijk en organiseren daarom veel leuke activiteiten waarbij je kunt aansluiten.

Op dit moment zijn wij als organisatie aan het groeien, waardoor er ruimte is voor een aantal nieuwe collega’s. Hieronder vind je onze actuele vacatures: • Engineer Brandveiligheid • Engineer E-installaties • Adviseur engineer W-installaties • Modelleur Bouwtechniek • Engineer Vastgoedadvies • Modelleur Constructietechniek

• Adviseur/engineer Bouwfysica • Projectleider Industrie • Kostendeskundige • Adviseur Constructietechniek • Adviseur/engineer E-installaties • Engineer W-Installaties

Heb je een vacature gezien die je aanspreekt? Dan komen wij graag met je in contact. Stuur je motivatiebrief en cv naar personeel@iob.nl en bij voldoende aanknopingspunten nodigen we je uit voor een kennismakingsgesprek. Staat jouw droombaan er niet tussen, maar spreekt werken bij IOB je wel aan? Ook dan nodigen we je graag uit om te reageren. Heb je naar aanleiding van deze advertentie nog vragen over werken bij IOB? Bel dan gerust met onze operationeel directeur Wim Flikweert: 088 446 4462.

Kanaalweg Westzijde 45 | 3223 LG Hellevoetsluis | T 088 446 44 62 info@iob.nl | www.iob.nl

Hollandsche Bode * Mei 2023 * Bevrijding 78 jaar

Pag ina 33

M E T A N DE R E O GEN

MOBILITEIT ’40-’45 Ten tijde van de Duitse inval, waren er ongeveer honderdduizend personenauto’s in ons land. Een groot deel werd door de Duitsers gevorderd.

Anderen verstopten hun vierwieler bijvoorbeeld in een hooiberg. Sommigen mochten hun auto houden, maar moesten wel een probleem oplossen, want benzine werd al snel schaars en was uiteindelijk niet meer te krijgen. Dit probleem werd door sommige handige sleutelaars opgelost door de motor om te bouwen, zodat deze op houtgas of lichtgas kon rondrijden. Om het gas mee te nemen werd een enorme tank op het dak aangebracht of werd de brandstof in een aanhangwagentje meegenomen. In 1941 opende de Bataafse Import Maatschappij in Den Haag een tankstation voor gas. De gasauto kon in Nederland rijden tot de koude oorlogswinter, want toen werd brandstof zo schaars, dat al het beschikbare hout de kachel in ging. Overigens was het benzinetekort niet een typisch Nederlands probleem, want ook de autobezitters in landen die neutraal waren, zoals Zweden en Zwitserland, kregen al snel te maken met een benzinetekort. In Zweden haakte autofabrikant Volvo met een nuttige oplossing in: de PV 56 werd in 1941 op de markt gebracht met een op de voorbumper gemonteerde gasgenerator.

BIBERBUNKER: ONDERDEEL VAN DE DRIE DUITSE STELLINGEN In de duinen bevindt zich de Biberbunker, zoals deze uit drie meter dikke muren bestaande bunker in de volksmond wordt genoemd. De bunker is een van drie Duitse stellingen die in Nederland operationeel waren.

De Biberbunker - van het ST-type L487, codenaam Bertha vervulde een strategische rol in de luchtoorlog, maar had ook een functie in de latere Koude Oorlog.

De Stelling Biber was onderdeel van een geavanceerd luchtverdedigingssysteem. Al in de eerste jaren dertig bereidde Duitsland zich op technologisch gebied (radar) voor op een militair treffen. Met de ontwikkeling

van het Himmelbett-systeem werden de radarstellingen aan de kust belangrijk. De centrale commandobunker (Biber) vervulde een centrale rol. Meerdere typen bunkers werkten nauw samen of vormden een belangrijk onderdeel van deze bijzondere Luftwaffe stelling.

Na de oorlog is de Biberbunker niet gesloopt maar min of meer onder het zand verdwenen. Van 1959 was de bunker een coördinatiecentrum voor de Bescherming Bevolking (BB) tot deze midden tachtiger jaren werd opgeheven. De St. Biberbunker, die inmiddels meer bunkers toegankelijk heeft gemaakt, heeft van de betonnen kolos een bezienswaardigheid gemaakt.

Ladies Night Brielle De Ladies Night Brielle is GRATIS toegankelijk! Je wordt deze avond feestelijk ontvangen door alle ondernemers en ze zullen je verwennen met leuke verrassingen, kortingen of bubbles & bites. Uiteraard is er van alles te beleven in de straten van de binnenstad zoals gezellige muziek, kun je op de foto in de VW photobooth en bezoek je verschillende horeca gelegenheden met de horeca strippenkaart! De strippenkaart is GRATIS af te halen tussen 17.00 uur - 20.00 uur op de Markt 1 naast de DJ.

WOENSDAG

17 MEI

LadiesNightBrielle Beleef Brielle beleefbrielle www.beleefbrielle.nl

17.00 UUR - 22.00 UUR

GRATIS TOEGANG