Issuu

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

14:58

Pagina 1

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 1

HollandscheBode BEZOEK het MUSEUM

Speciaal voor het Bevrijdingsfestival is er een kleine expositie WOII ingericht. U mag een bezoek aan het Historisch Museum Den Briel beslist niet overslaan. Het museum vertelt en exposeert de geschiedenis van Brielle tijdens de Spaanse overheersing. Een bezoek meer dan waard!

[FEEST]KLEDIJ? KOM OOK IN ORANJE, LEGERGROEN OF ROOD-WIT-BLAUW! Het festival gaat een beetje terug in de tijd. We hopen dat er een soort ‘feestsfeer’ ontstaat van net na de bevrijding. De winkeliers hebben hun etalage aangekleed in de stijl van ‘40-’45. De figuranten laten zich zien vanaf 4 mei. Ze vormen op diverse plekken in de vesting evenement displays. Er staan her en der auto’s uit die tijd die het nog ‘echter’ maken. Een ieder die het Bevrijdingsfestival Brielle bezoekt wordt gevraagd zoveel mogelijk in kledij van die tijd te verschijnen! [ADVERTENTIE]

Re-enactment betekent in feite ‘het naspelen van’. Naspelen van gebeurtenissen en veld- of zeeslagen is al heel oud. Re-enactment is zeker geen ‘oorlogje spelen’ of gericht op veldslagen alleen. Het doel is huidige en toekomstige generaties te informeren over de Tweede Wereldoorlog inclusief de offers die daar werden gebracht voor de vrijheid. De prijs voor de vrijheid was hoog en dit mag nooit worden vergeten. Helaas zijn er van de generaties van toen maar weinig meer onder ons. Re-enactoren zien het als hun taak de herinnering door te geven aan volgende generaties. Re-enactment is in feite een soort openluchtmuseum. Tijdens een evenement wordt door de deelnemers zo dicht mogelijk de tijd benaderd die zij uitbeelden. Bezoekers kunnen tenten, kleding,

Programma Bevrijdingsfestival Brielle 4-8 mei | Militaire Dienstplicht | Voormalig Joegoslavië |

Burgemeester Gregor Rensen | 4-5 mei comité | Dodenherdenking | Onthulling monument |

Regimenten t.t.v. de dienstplicht | Plattegrond |

gebruiksvoorwerpen en eventueel wapens ontdekken. Terwijl in een museum alles slechts achter glas te bezichtigen is. Er worden demonstraties gegeven van het gebruik van voorwerpen en (soms) gevechtshandelingen. Dit alles om in ere te houden wat in het verleden gebeurd is. Door het ‘herbeleven’ van de historie kan men tot nieuwe, en betere, inzichten over een bepaalde periode komen. Het gaat de re-enactor om het complete plaatje. Zo zal een Napoleontische re-enactor geen polshorloge dragen en een Tweede Wereldoorlog re-enactor geen filtersigaretten roken. Het kleinste detail moet kloppen. Ook werd vaak door soldaten die zelf bij een veldslag betrokken waren geweest, nagespeeld hoe deze verliep. Veel beelden uit de Tweede Wereldoorlog die gefilmd lijken te zijn tijdens een echte slag zijn in feite nagespeeld vlak na de slag door de soldaten die er zojuist bij betrokken waren. Re-enactment is in de jaren ’60 van de vorige eeuw in zwang geraakt.

Bloemen door leerlingen o.b.s. ’t Want

In Zwartewaal worden door de leerlingen van o.b.s. ’t Want bloemen uitgedeeld voor bij het monument. Deze kunt u vervolgens plaatsen. Daarna verplaatsen wij ons met de Brassband naar de Martinuskerk om deze herdenkingsplechtigheid voort te zetten. Daar is de mogelijkheid om een kaarsje te branden. Na deze herdenking is er tijd en ruimte voor een kopje koffie en na te praten. Lees verder pagina 12 .

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:30

Pagina 2

09.00 uur Opzetten kampementen WO2 en aankomst deelnemers % 10.00 - 17.30 uur Winkels open % 10.00 - 17.00 uur Historisch museum den Briel geopend. Kleine presentatie WO2 % 10.30 - 16.30 uur St. Catharijnekerk geopend % 19.30 - 19.45 uur Stille tocht, vertrek vanaf de Sjoel aan de Turfkade naar St-Catharijnekerk % 20.00 - 20.30 uur Herdenking en kranslegging bij de St-Catharijnekerk % 20.45 - 22.30 uur Herdenkingsconcert in de st. Catharijnekerk, Randstedelijk Mannenkoor %

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

09.00 - 17.30 uur Kampementen geopend (gedurende de dag verdere opbouw) % 10.00 - 17.30 uur Winkels open % 10.00 - 17.00 uur Historisch museum den Briel geopend. Kleine presentatie WO2 % 10.30 - 16.30 uur St. Catharijnekerk geopend 10.00 - 17.00 uur % Demonstraties Militaire Modelbouwclub RC Armour Group Holland % 10.00 - 17.00 uur Aanwezigheid Koninklijke Landmacht, Alfa Compagnie, 30 Natresbataljon, 13 lichte brigade op de Turfkade % 13.00 - 17.00 uur Diverse displays in de stad, ook Duits. % 13.30 uur Oorlogswandeling door Brielle met gidsen Bouwen Torreman en Piet Eland. Verzamelen voor Catharijnekerk % 14.00 - 14.30 uur Aankomst Vrijheidlopers uit Wageningen. % 14.30 - 17.00 uur Optreden The Autoreverse Jazz Orchestra in 't Kont van het Paard % 19.00 - 00.00 uur Gezelligheid in de Brielse horeca %

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:31

Pagina 3

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 3

10.00 - 17.00 uur Kampementen geopend verrassingsoptreden Swing Field Unit % 10.00 - 17.00 uur Winkels open 10.30 - 16.30 uur St. Catharijnekerk geopend % 10.00 - 17.00 uur Historisch museum den Briel geopend. Kleine presentatie WO2 % 10.00 - 17.00 uur Diverse optredens Marching Band of Liberation % 12.00 uur Onthulling Vrijheidsmonument De Vlam aan de Turfkade % 14.30 - 15.30 uur Parade met veteranen. Vertrek vanaf het Scharloo. Via Kaaistraat, Thoelaverweg, N218 via Pieter van Wallendam. Door de Nobelstraat, Voorstraat via Maarland NZ, Burg. van Sleenstraat rechtsaf Venkelstraat en schuin oversteken naar de Arnoldus Botbijlweg. % 15.00 - 21.00 uur Classic Cars, brandbluswagen foodtruck en kindermolen op het Turfplein % 19.30 - 21.15 uur Optreden van de Delta Swing Band en Andrew Sister act op de Markt bij de Hoofdwacht % 21.30 - 23.15 uur Optreden Sea Sound Big Band jaren 40-50 muziek op de Markt bij de Hoofdwacht % 23.15 - 24.00 uur Optreden Swing Field Unit op de Markt bij de Hoofdwacht % 19.00 - 01.00 uur Gezelligheid in de Brielse horeca %

HollandscheBode2022_JR

Pagina 4

21-04-2022

15:05

Pagina 4

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

10.00 - 17.00 uur % Kampementen geopend 07.45 - 18.00 uur % Rondrit over Voorne-Putten 09.00 - 17.30 uur % Winkels geopend 10.00 - 17.00 uur % Historisch Museum Den Briel geopend. Kleine presentatie WO2 % 10.00 - 17.00 uur Diverse displays in de stad. % 10.00 - 23.00 uur Classic Cars, brandbluswagen foodtruck en kindermolen op het Turfplein % 19.00 - 01.00 Gezelligheid in de Brielse horeca % Zondag 8 mei 10.00 - 17.00 uur % Kampementen Bastion V en Galgenbolwerk geopend % 14.30 - 17.00 uur Kampement Bleijkersbolwerk geopend % 12.00 - 17.00 uur Diverse winkels geopend % 12.00 - 17.00 uur Verrassende optredens van de Brinio Streetdance Groep o.l.v. Francis Geurink % 12,00 - 23.00 uur Classic Cars, brandbluswagen foodtruck en kindermolen op het Turfplein % 13.00 - 17.00 uur Historisch Museum geopend. Kleine presentatie WO2 % 12.30 - 14.00 uur Mockbattle op het Scharloo % 17.00 uur Einde programma %

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:02

Pagina 5

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 5

BEVRIJDINGSFESTIVAL BRIELLE BEDANKT HAAR SPONSORS

10.00 - 17.00 uur Kampementen Bastion V en Galgenbolwerk geopend 14.30 - 17.00 uur Kampement Bleijkersbolwerk geopend 12.00 - 17.00 uur Diverse winkels geopend 12.00 - 17.00 uur Verrassende optredens van de Brinio Streetdance Groep o.l.v. Francis Geurink 12,00 - 23.00 uur Classic Cars, brandbluswagen foodtruck en kindermolen op het Turfplein 13.00 - 17.00 uur Historisch Museum geopend. Kleine presentatie WO2 12.30 - 14.00 uur Mockbattle op het Scharloo 17.00 uur Einde programma

COLOFON U I T G E V E R & R E A L I S AT I E Bastion X Communicatiepartners, i n f o @ b a s t i o n x . n l | w w w. b a s t i o n x . n l REDACTIE M y r i a m H e y b e e k | M a r j a n d e G ro o t Elles Thiel | Roland van Ravens VERSPREIDING H - a - h v e r s p re i d i n B r i e l l e , Z w a r t e w a a l , Vierpolders, Oostvoorne, Tinte, Heenvliet, Geervliet en Rockanje. COPYRIGHT & DISCLAIMER N i e t s u i t d e z e u n i e k e u i t g a v e m a g w o rd e n vermenigvuldigd zonder vooraf gegeven t o e s t e m m i n g v a n d e u i t g e v e r. A a n d e z e p u b l i c a t i e k u n n e n g e e n re c h t e n w o rd e n o n t l e e n d . D e g e p l a a t s t e f o t o ’s e n a f b e e l d i n g e n zi j n a f k o m s t i g v a n v e l e b ro n n e n . De redactie heeft getracht de exacte herkomst v a n d e f o t o ’s t e a c h t e r h a l e n . Te v e n s i s n a drukkelijk toestemming gevraagd aan de v e r s t re k k e r v a n d e f o t o ’s v o o r h e t p l a a t s e n . H e t i s n o o i t d e i n t e n t i e v a n de re d a c t i e g eweest om bewust zonder toestemming van de maker, foto’s waarop copyright rust, (ong e v r a a g d ) t e p u b l i c e re n .

S T. H E T M E R U L A W E E S H U I S V A N R AV E N S M A K E L A A R D I J JUMBO BRIELLE DE VREIJ MAKELAARDIJ D E LTA P O R T D O N AT I E F O N D S VA N A D R I G H E M F R A M E VA S T G O E D DE HOOFDWACHT TOPSITE V FONDS MOH S E R V I C E S T I C H T I N G B R I E L L E 2022 GEMEENTE BRIELLE BASTIONX C O M M U N I C AT I E P A R T N E R S

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:06

Pagina 6

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

nodig hadden. Doordat we regelmatig dwars door de frontlinies heen reden en dus overal kwamen, hebben we veel gezien dat de goederen soms bij de verkeerde partijen terecht kwamen. Als je jong bent zie je minder gevaar en denk je dat jou niets overkomt. En pas later, als je wat ouder bent geworden, realiseer je je in welk conflict je hebt gezeten.’

TOCH O OK G ELUKS M OM ENTEN

Het mooiste wat wij konden doen was ervoor zorgen dat de hulpgoederen wel bij de juiste mensen terecht kwamen. Roland: ‘De mensen hadden de spullen echt nodig. Er was werkelijk niets in de tijd. Soms konden we iets extra’s doen, bijvoorbeeld een pakje sigaretten weggeven. Super blij waren de mensen ermee. Achteraf heb ik mij bedacht dat het wel triest is, dat je mensen zo blij kunt maken met bijvoorbeeld een blikje cola...’

V RIJ HEI DS MO N U M EN T

Roland van Ravens is bekend als organisator van het Bevrijdingsfestival. Dit jaar wordt het feest extra bijzonder na twee jaar afwezig te zijn geweest. Roland weet uit eigen ervaring door zijn tijd in ex-Joegoslavië en zijn werk voor deze Vredesmissie dat vrijheid mogen ervaren iets is om heel dankbaar voor te zijn.

VRIJHEID IS EEN GROOT GOED Het bevrijdingsfestival heeft altijd in het teken gestaan van WOII. Roland: ‘Het organiseren van het bevrijdingsfestival is een onderdeel van iets willen terugdoen voor de veteranen. In de wereld zijn vele oorlogen en het gaat veelal over het terughalen van vrijheden. Er zijn steeds minder bevrijders die de oorlog nog echt hebben meegemaakt. De veteranen gaan ons ontvallen en ze worden natuurlijk ook steeds ouder. Als je als Nederlander vrijheid hebt, dan moet je wel dankbaar zijn dat die vrijheid er is. De mensen die daarvoor hebben gestreden, wil ik laten zien dat we daar dankbaar voor zijn. Als organisatie gaan we ook bekijken of we de veteranen van na WOII ook bij het festival kunnen betrekken. Want het gaat niet om het soort conflict, maar om de gewonnen vrijheid.’

D IENS TPLICH T

Toen Roland 20 jaar oud was, werd hij opgeroepen in verband met de toen nog geldende dienstplicht. Roland: ‘Ik werd opgeroepen toen ik wilde wisselen van opleiding. De kans om buiten de kazerne je dienstplicht te vervullen was mooi, want dan hoefde je je niet te vervelen. Mijn diensttijd voelde toen als ‘een jaartje er tussen uit’ om eens een beetje na te denken over de toekomst. Het conflict in ex- Joegoslavië (Bosnië) leek toen een ver bij ons vandaan. Als militair werd je in ongeveer acht weken klaargestoomd voor je uitzending. Werken aan je conditie, leren marcheren en bijvoorbeeld leren omgaan met wapens. Je hoort over het land waar je heengaat en wat je kunt verwachten.’ Eigenlijk was de dienstplicht meer dan een avontuur. Roland: ‘Je leert op eigen benen te staan en verantwoording te nemen. De discipline is strak en dit gebruik je de rest van je leven in je werk en in je privéleven.’

A F SC H EID NE M EN

Een half jaar na zijn oproep nam Roland afscheid op de kazerne van familie en vrienden. Roland: ‘Het was 1 mei 1994 en we gingen letterlijk met onze rugzak vanaf Schiphol met een lijnvlucht naar Kroatië, Split. Wel via een speciale afdeling en met alleen defensiecollega’s. Vanaf daar gingen we met vrachtwagens het land in en werden we opgedeeld in peletons. Ik zou dienen als vrachtwagenchauffeur, daar had ik speciaal al mijn diploma’s voor behaald. Het doel was om onder de VN vlag, hulpgoederen als eten en drinken, maar ook zakken meel en tenten te brengen bij de inwoners die het

Er komt veel werk kijken bij de organisatie van het afwisselende programma met als persoonlijk hoogtepunt de onthulling van het bevrijdingsmonument op vrijdag 6 mei 2022. Roland: ‘Een monument is een blijvende herinnering, waarbij wij als organisatie, echt het gevoel hebben dat we iets terug kunnen doen voor de veteranen. Elke dag mag je hier in Nederland je mening geven, je mag alles zeggen. Je mag doen en laten wat je wilt. Er zijn kansen te over voor iedereen. Houdt rekening met elkaars visie en mening. We moeten blijven zoeken naar mogelijkheden en elkaar respecteren. Dit is vrijheid zoals het ooit bedoeld is!’

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:07

Pagina 7

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 7

De Middeleeuwse voorganger van de militaire dienst of dienstplicht, is de heervaart, Dit was de plicht van weerbare mannen om in oorlogstijd een bepaalde tijd krijgsdienst te verrichten voor de landsheer. De moderne dienstplicht nam een aanvang met de "levée en masse" in 1793 in het revolutionaire Frankrijk. De militaire dienstplicht in Nederland werd in 1810 ‘conscriptie’ genoemd. In dat jaar werd de dienstplicht ingevoerd na inlijving van het Koninkrijk Holland in het Franse Keizerrijk, onder het bewind van de broer van Napoleon Iedere man van 20 jaar of ouder moest zich inschrijven. Door middel van loting werd bepaald wie dienst moest nemen (de loteling) in het Franse leger. Verzameling gevorderde klokken, vermoedelijk in Doesburg. Bron: Beeldbank WO2 - Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.

KLOKKENROOF UIT BRIELSE TORENS. Jarenlang gold in Nederland een dienstplicht van 18 maanden voor soldaten en 21 maanden voor officieren en onderofficieren. Vanaf 1983 was het 'nog maar' 14 maanden voor gewone soldaten en 16 maanden voor (onder)officieren, waar later nog eens 2 maanden vanaf ging. De dienstplicht of militaire dienst was voor de één een nieuw avontuur en voor de ander een kwelling van verspilling en tijd. Onder druk Door diverse oorzaken kwam de militaire dienstplicht eind 20e eeuw uiteindelijk steeds meer onder druk te staan. Door verschillende redenen werd in 1997 de opkomst voor de dienstplicht afgeschaft: er kwam er een einde aan de Koude Oorlog waardoor het directe gevaar van een oorlog afnam. Toen de Sovjet-Unie uit elkaar viel, was een groot leger met beroepsmilitairen en dienstplichtigen minder hard nodig. De diensttijd werd korter en minder mensen werden opgeroepen. In plaats daarvan werd het Nederlandse leger steeds vaker ingezet bij vredesoperaties die niet direct dienden ter verdediging van Nederlands grondgebied. De complexiteit en het gevaar van deze missies maakten de inzet van dienstplichtigen omstreden. Bovendien werd steeds vaker gewezen op het discriminerende karakter van de dienstplicht. In een tijd waarin gelijke rechten en plichten voor iedereen steeds vanzelfsprekender werden, paste een plicht voor alleen mannen niet langer. Dit bezwaar is vervallen nu sinds 1 januari 2020 ook voor vrouwen dienstplicht is ingevoerd. Ook speelde de ledigheid van de dienstplicht een rol. Lees verder op pg. 8

De klokkeninventarisatie. Uit een inventarisatie, die gereed was in 1939, bleek dat zich toen in ons land ca. 6500 klokken bevonden. Later berekende men hiervan het geschatte totaalgewicht op circa 3000 ton brons. De metaalvorderingen

In 1941 ontstond de vrees dat de Duitse bezetter het wel eens voorzien kon hebben op al het klokkenbrons dat in de kerktorens in Nederland hing. De Duitse oorlogsindustrie draaide op volle toeren maar beschikte over relatief weinig brons. Dit metaal was in hoofdzaak in het bezit van de geallieerden. Klokkenbrons met een verhouding van 80% koper en 20% tin was ideaal voor het gieten van kanonnen. Op 21 juli 1942 kwam de gevreesde aankondiging dat er in het gehele land grootscheepse metaalvorderingen zouden worden gehouden. Daar vielen ook onze Brielse luid- en carillonklokken onder. Elke gemeente zou slechts één klok mogen behouden om een algemeen alarm af te kunnen geven. Behalve als de stad over een sirene beschikte.

Het vroegere uurwerkklokje van het zakkendragershuisje, gieter J. Burgerhuis, 1643, 17 kg. Het klokje is verdwenen (vermoedelijk gestolen). Foto RACM Zeist

De klokkenroof in Brielle

In juli 1943 was Brielle aan de beurt. Het zwaarste karwei bleek het omlaag takelen van onze grootste klok, de ‘Butendiic’. Deze klok, gegoten in 1482, heeft een gewicht van ca. 4300 kg. Op 18 mei 1943 werd het nog onmogelijk geacht de klok buiten om de toren omlaag te takelen. Twee maanden later echter, werd er in de westelijke muur van de Sint-Catharijnetoren een groot gat in de vorm van de klok gehakt. En op 15 juli 1943 werd de klok omlaag getakeld en op transport gesteld naar de verzamelplaats in Leerdam. Lees verder op pg. 8

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:09

Pagina 8

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Na een basisopleiding van enkele weken hadden de dienstplichtigen weinig meer te doen de rest van hun dienstplicht. Dienstplicht niet helemaal afgeschaft Iedere man en vrouw in Nederland tussen de 17 en 45 jaar oud heeft te maken met de dienstplicht. Sinds 1 mei 1997 is echter de opkomstplicht opgeschort, wat betekent dat zolang de regering de opkomstplicht niet her activeert, dienstplichtigen zich niet hoeven te melden. De dienstplicht is niet afgeschaft, en daarom worden dienstplichtigen nog ingeschreven. De dienstplichtige ontvangt een dienstplichtbrief met daarin uitleg over de dienstplicht en de melding dat de dienstplichtige niet verplicht is tot opkomst. De dienstplicht wordt geregeld in artikel 98 van de grondwet en in de Kaderwet dienstplicht. Tegenwoordig bestaat het Nederlandse leger alleen dus nog uit beroepsmilitairen. Zij werken bijvoorbeeld bij de landmacht, luchtmacht, marine of marechaussee. De belangrijkste taken van defensie zijn het verdedigen van ons grondgebied, het beschermen van de internationale orde en het ondersteunen van de overheid, bijvoorbeeld bij crises of rampen. Terugkomst van de dienstplicht? Door de huidige situatie in Oekraïne, krijgt het ministerie van Defensie vaker de vraag of de dienstplicht terugkomt nu Oekraïne is binnengevallen door Rusland. Een begrijpelijke vraag. Het ministerie in Den Haag zegt echter dat er geen sprake is dat de dienstplicht wordt heractiveerd. Nederland heeft een beroepsleger dat in staat is om in NAVO-verband grondgebied te verdedigen. Mocht het zo zijn dat er een situatie komt zoals de Koude Oorlog, dan zijn er vele jaren kwijt aan voorbereidingen om de dienstplicht weer in te voeren.

Ontvangstbewijs Butendiic, Rijksbureau Non-Ferro Metalen. Bron: J. Klok Voorlichtingsblad der gemeente Brielle, september 1982.

Door het verdwijnen van de andere luidklokken, de Crans en de Bakker en tevens van het unieke, door Hemony gegoten, carillon moet het daarna in Brielle wél een stuk stiller zijn geworden. Verder verdwenen ook nog de beide klokjes van het toenmalige zakkendragershuisje aan het Maarland/ Nieuwstraat, de klok van de Jacobskerk, van het stadhuis, van de Martinuskerk in Zwartewaal en van de Bedevaartskerk. In een over- zicht van het RIOD van alle uit Brielle verwijderde klokken, worden verder nog twee klokken uit de Commandeurshof van 830 en 370 kg en een M-klokje uit de Gasthuiskapel van 255 kg vermeld. Alle klokken werden naar Duitsland getransporteerd. Daar zouden ze in twee smelterijen in Hamburg worden omgesmolten tot oorlogsmaterieel.

Baret-emblemen van regimenten tijdens de dienstpleicht. Het zijn er slechts een aantal... Af- en aanvoertroepen, Geneeskundige Dienst, Geestelijke verzorging, Prinses Irene, Limburgse Jager, Intendance, Genie, enz. Hieronder vind je een aantal andere bekende eenheden.

Bronvermelding: W. Delwel

Naast de emblemen waren militairen ook herkenbaar aan de kleur van hun baret. Zo waren er Lichtblauwe (Unifil), Bordeaurode (Mobiele brigade), groene (Commando’s), zwarte (Cavalerie) en bruine baretten (overig).

Regiment Artillerie

Regiment Huzaren

Regiment Commando’s

Regiment Grenadiers

Regiment Van Heutz

Regiment Verbindingstroepen

Regiment Stoottroepen

Regiment Jagers

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:10

Pagina 9

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Gerrit Oldenburg (56 jaar), Briellenaar sinds 2004 en bestuurslid van Stichting Bevrijdingsfestival Brielle, zoekt p e r s o n e n d i e n a d e Tw e e d e We re l d - o o r l o g n i e t z i j n thuisgekomen en waar ook geen melding van overlijden is gekomen. Binnen de organisatie van het Bevrijdingsfestival reg el t G e r r it o n d e r a nd ere d e ro n d r i t met originele militaire voortuigen over het eiland Voorne-Putten/Rozenburg. Verder h e l p t h i j m e t d e o p b o u w v a n d e d i v e rs e kampeme nten.

HERINNERINGE N

Op de site van het Bevrijdingsfestivalbrielle.nl worden sinds kort onder het tabblad ‘Herinneringen’, burgerslachtoffers, monumenten en stolpersteinen op het eiland aanwezig gedocumenteerd. Stolpersteinen, ook wel struikelstenen genoemd, zijn messing steentjes geplaatst in de stoep voor de laatst bekende woning van burgerslachtoffers uit WOII. Op deze manier worden deze, voornamelijk Joodse, burgerslachtoffers herdacht. Niet alleen WOII, maar ook de jaren ervoor en erna komen aanbod op de site. Het doel is om de vele informatie op verschillende websites bij elkaar te bundelen, zodat slachtoffers van het eiland Voorne-Putten/Rozenburg niet vergeten worden.

HET ‘VERGISS ING’ BOMBA RDEMENT OP BRIELLE

Op begraafplaats Vredeshof in Spijkenisse bevinden zich de graven van Wouter Hordijk en Bastiaan Verheij. Wouter en Bastiaan zijn omgekomen bij het zogenoemde ‘vergissing’ bombardement op Brielle op 4 maart 1943. Naar aanleiding van de vondst van deze twee graven is Gerrit een zoektocht begonnen naar andere graven en naar meer informatie over dit bombardement. Tijdens deze zoektocht sprak hij onder andere met Andre Avelino (helaas overleden). Door deze en andere gesprekken, soms met een lach en soms met een traan, kreeg hij steeds meer informatie over het wegvoeren van de Brielse Joden met het daarbij behorende ongeloof, verdriet en verbijstering. Redenen genoeg om te besluiten deze verhalen vast te leggen op de website, opdat ze niet vergeten kunnen worden.

VR IJ HEID

Op 5 mei wordt tijdens vele nationale evenementen de bevrijding van Nederland gevierd. In Brielle worden er onder andere kampementen opgebouwd die ingaan op de belevenissen van de militairen, zowel geallieerd als Duits. Militaire acties

Pagina 9

van toen hebben ertoe geleid dat wij nu in vrijheid mogen leven. Er zijn echter ook veel burgers geweest die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid en ook die mogen we niet vergeten. Het is een aspect van WOII, dat een plaats verdient in de verhaallijn van toen, aldus Gerrit.

BRO N N EN

Vooralsnog gebruikt Gerrit als eerste bron de verschillende zoekmachines op het internet. Er bestaan sites waar je personen op terug kunt vinden. Daarna volgt er veel combineren en verbindingen leggen en gesprekken met mensen die een bepaalde betrokkenheid hebben met de gezochte personen. Uiteraard blijft het lastig om alles op waarheid te toetsen. Van de personen die gezocht worden, probeert hij eerst een levensverhaal de omschrijven. Bijvoorbeeld: waar kwamen de personen vandaan, met wie waren ze getrouwd, waren er kinderen en bestaat er een graf? Indien mogelijk worden er foto’s gemaakt of gevonden foto’s worden opgeslagen. Nieuwsgierig naar de verhalen? Kijk op https://www.bevrijdingsfestivalbrielle.nl/herinneringen/brielle en lees de verhalen. Indien u denkt over informatie te beschikken over oorlogsslachtoffers op VoornePutten/Rozenburg die niet zijn thuisgekomen, neemt u contact op met Gerrit Oldenburg via mailadres gerrit@bevrijdingsfestivalbrielle.nl Alle informatie, hoe klein ook, is zeer welkom.

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:10

Pagina 10

Full service internet bureau Voor écht goede websites. Wij bedenken, ontwerpen, bouwen en beheren al 25 jaar websites, webshops en webapplicaties.

Meer informatie? Neem contact op! topsite.nl / info@topsite.nl / 0181 - 473 183

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:11

Pagina 11

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 11

De VN-vredesmacht is een organisatie van de Verenigde Naties die wordt ingezet voor vredesoperaties. Deze soldaten worden blauwhelmen of blauwe baretten genoemd. Vredesmachten waaronder de VN-vredesmacht zijn buitenlandse troepen die op grond van een verdrag worden ingezet om de vrede te handhaven. STUKJE GESCHIEDENIS De VN-vredesmacht werd in 1948 opgericht. Soldaten van de Verenigde Naties werden in het Midden-Oosten gelegerd om toezicht te houden op een overeenkomst tussen Israël en zijn buurlanden. Tijdens de Suezcrisis van 1956 kwam de Canadese diplomaat Lester Bowles Pearson met het idee dat de Verenigde Naties troepen zouden sturen om er zeker van te zijn dat alle partijen zich zouden houden aan het staakt-het-vuren dat in 1957 werd ingesteld. In eerste instantie wilde hij alleen Canadese soldaten sturen, maar dit plan werd met argwaan ontvangen. De uiteindelijke legermacht die werd gestuurd, bestond uit soldaten van meerdere VN-landen. Na deze tweede inzet van soldaten van landen die lid waren van de VN was de VN-vredesmacht een feit. Soldaten van de VN-vredesmacht kunnen worden uitgezonden door de Veiligheidsraad. De VN heeft waarnemersgroepen en monitors gestuurd naar onder andere Palestina, Libanon, India en Midden-Amerika. Vredesmachten werden ingezet in onder andere Egypte/Israël (1956-1957 en 1973), Congo (1960-1964), Nieuw-Guinea (1962-1963), Cyprus (1974-), Israël-Syrië (1974), Libanon (1978) en Namibië (1989). Vanaf de jaren negentig groeide het aantal vredesmachten bijvoorbeeld in Irak, voormalig Joegoslavië, Somalië, Mozambique, Cambodja, Ethiopië/Eritrea, Democratische Republiek Congo, India/Pakistan, Westelijke Sahara, Kosovo, Sierra Leone en Libanon.

VOORKOMEN EN WEDEROPBOUW Naast het stoppen van conflicten, probeert de VN-vredesmacht ook te voorkomen dat gespannen situaties escaleren tot vuurgevechten. Ook helpen ze bij de wederopbouw van een door oorlog verscheurd gebied. Hierbij gaat aandacht naar de heropbouw van de burgerlijke maatschappij en een minimaal herstel van de sociale cohesie, noodzakelijke voorwaarden voor een duurzame vrede. De VN-vredesmacht wordt over het algemeen ingezet wanneer beide partijen van een conflict hun aanwezigheid accepteren. De troepen die deelnemen zijn onder te verdelen in twee soorten: observators en militairen. De observators zijn ongewapend. De militaire troepen mogen hun wapens alleen ter zelfverdediging gebruiken. Initiatieven voor vredesoperaties door de VN-vredesmacht verschillen van kleine, diplomatieke of politieke delegaties tot grote mobilisaties van vredestroepen. Het is de VN-Veiligheidsraad die besluit om een vredesoperatie uit te voeren. Eerst hield de vredesmacht zich vooral bezig met conflicten tussen landen, maar tegenwoordig kan de vredesmacht ook ingrijpen bij een burgeroorlog of ander conflict binnen een land.

BESCHERMING MENSENRECHTEN Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International is het inzetten van vredesmachten een vorm van humanitaire interventie. Amnesty stelt dat vredesmachten aan een aantal eisen moeten voldoen zodat ze daadwerkelijk bijdragen aan de bescherming van mensenrechten. Zo moeten de vredesmachten een mandaat hebben van de VN of een ander belangrijk orgaan van de internationale gemeenschap. De vredesmacht moet betrokken zijn bij het handhaven van de veiligheid, bij de wederopbouw en opbouw van voorzieningen, gezondheidszorg en civil society. Er moet een degelijke training worden gegeven aan de troepen zoals instructie over basiskennis van mensenrechten,

geweldsinstructie, humanitair recht en politieke en maatschappelijke kenmerken van het land waar de troepen gelegerd zijn.

H U I D I G E S I T U AT I E De VN krijgt kritische vragen over de inzet van de vredesmacht op dit moment, gezien de situatie in Oekraïne. Allerlei belangen en afwegingen spelen hierin mee. Een diplomatieke VN-rol in een latere fase van het conflict is zeer aannemelijk. Een eventueel vredesakkoord in de toekomst vereist vroeg of laat de goedkeuring van de VN, als hoogst wetgevende orgaan in de wereld voor oorlog en vrede. Echter de vraag rijst of de VN niet eerder moet ingrijpen in de Oekraïne om nog meer doden te voorkomen.

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:12

Pagina 12

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Traditiegetrouw vindt in zowel Brielle als Zwartewaal op 4 mei de officiële herdenking plaats. Iedereen staat vrij om een van de plechtigheden bij te wonen. BRIELLE [De Sjoel en Sint-Catharijnekerk]

Vrijheid in verbondenheid

Zoals voor vrijwel alle evenementen gold, konden de traditionele 4 en 5 mei bijeenkomsten in de afgelopen twee jaar niet doorgaan. De wereldwijde Covid-19 pandemie belemmerde dat. Met het lokale 4 en 5 mei comité hebben we daar zo goed mogelijke alternatieven tegenover gezet. Van de gebruikelijke kransleggingen in Brielle en Zwartewaal op 4 mei zijn filmopnames gemaakt die ’s avonds vanaf 20.00 uur via internet waren te bekijken. Ook zijn de oorlogsgraven op de verschillende kerkhoven bezocht en zijn lichtjes en bloemen gelegd. Bij de verschillende monumenten die aan de Tweede Wereldoorlog herinneren is de vlag halfstok gehangen en zijn eveneens bloemen neergelegd. Een schrale, maar welgemeende manier om de tussen 1940 – 1945 gevallen militairen, verzetsmensen en burgers op 4 mei de herdenking te geven die ze toekomt. Het was wel zeer stil op straat, al kwam het door de corona. Van de bevrijdingsactiviteiten op 5 mei is twee jaar evenmin veel terecht gekomen.

18.45 uur Inloop De Sjoel 19.00 uur Aanvang herdenking Openingswoord door Eelco van Beek Voordracht “Vrijheid en verbondenheid” door Elsa Galinski Declamatie Joodse namen en een gedicht “Joods kind” 19.30 uur Start stille tocht en uitreiking van rozen, eindigend bij het monument voor de Sint-Catharijnekerk 19.45 uur Plechtigheid met medewerking van Libertatis Primitiae o.l.v. Aad Schrooten Voorlezen van gedichten door schoolkinderen 19.50 uur Toespraak door burgemeester Gregor Rensen H.O.V. Libertatis Primitiae 19:59 uur Last Post 20.00 uur Twee minuten stilte

20.02 uur Zingen van het Wilhelmus (1e couplet). Aansluitend kranslegging met hulp van leden van Scouting Bas `t Hart. Plechtigheid wordt afgesloten met een defilé langs het monument en het neerleggen van de rozen. 20.30 uur Kerk open voor publiek en deelnemers aan de stille tocht. Gelegenheid voor het drinken van een aangeboden kop koffie of thee. 20.45 uur Aanvang van het concert door Het Randstedelijk Mannenkoor met medewerking van Anna Majchrzak sopraan, Saint Andrews Piperband, Katharina Banusic fluit, Evert van Veen orgel. Muzikale leiding en vleugel Arjan Breukhoven.*

*Weet u welkom in Brielle in de Sint-Catharijnekerk U kunt het herdenkingsconcert bijwonen verzorgd door het Randstedelijk Mannenkoor. Gratis kaarten Gratis kaarten zijn verkrijgbaar op de volgende afhaalpunten: Stadskantoor Brielle, Sport- en Cultuurhuis Dukdalf BRES, Historisch Museum Den Briel/VVV, Boekhandel Hoofdstuk Eén, Sint-Catharijnekerk, Tijnie van der Hoek, Henry Fordstraat 13, Zwartewaal en ’t Dijkhuis in Vierpolders.

ZWARTEWAAL [Herdenken bij het monument, aansluitend samenkomst in de Martinuskerk

±17.00 uur Bezoek aan de oorlogsgraven op de Begraafplaats (Wouddijk). Als u daarbij aanwezig wilt zijn, weet u welkom. Voor bloemen wordt gezorgd. 19.30 uur Verzamelen bij het monument voor de Herdenkingsplechtigheid 19.45 uur Ensemble Brassband Rijnmond speelt enkele stukken 19.50 uur Gedichten worden gelezen door leerlingen van o.b.s. ’t Want 19.55 uur Toespraak door locoburgemeester R. van der Kooi 19.59 uur Last Post 20.00 uur Twee minuten stilte

20.02 uur Trompetsignaal Aansluitend kranslegging door locoburgemeester Van der Kooi met enkele leerlingen van o.b.s. ’t Want. Daarna zingen we het Wilhelmus (1e couplet)

Bloemen door leerlingen o.b.s. ’t Want Er worden door de leerlingen van o.b.s. ’t Want bloemen uitgedeeld voor bij het monument. Deze kunt u na het zingen plaatsen. Vervolgens verplaatsen wij ons met de Brassband naar de Martinuskerk om deze herdenkingsplechtigheid voort te zetten. Daar is de mogelijkheid om een kaarsje te branden. Na deze herdenking is er tijd en ruimte voor een kopje koffie en na te praten.

Daarom verheugt het mij enorm dat we in 2022 op woensdag 4 en donderdag 5 mei weer onze ‘gewone’ dodenherdenking en Bevrijdingsdag kunnen organiseren. De activiteiten om de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog te herdenken zullen niet heel anders zijn. Wel zal het heel anders voelen, als er weer vele honderden inwoners uit Brielle, Zwartewaal en Vierpolders bij aanwezig kunnen zijn.

H ERD ENK IN G EN

In Zwartewaal verzamelen we om 19.30 uur bij het oorlogsmonument, met daarop de namen van de omgekomen verzetsmensen en inwoners. Daar wordt een gedicht gelezen, een toespraak gehouden namens het gemeentebestuur en de Last Post geblazen. Na de twee minuten stilte en het zingen van het Wilhelmus worden kransen en bloemen gelegd. Stemmige muziek begeleidt de herdenking in Zwartewaal. Na afloop verplaatst het gezelschap naar de Martinuskerk voor een herdenkingsplechtigheid, iedereen is welkom. Het volledige programma vindt u elders op deze pagina’s. De voormalige synagoge de Sjoel aan de Turfkade is het startpunt voor de Dodenherdenking in Brielle. Om 19.00 uur vindt daar een korte overdenking plaats, met name gericht op de Joodse slachtoffers, afgewisseld met muziek en gedichten. Om half 8 vertrekt vanaf de Sjoel een stille tocht die via de Turfkade, Vischstraat, Markt en Wellerondom leidt naar het oorlogsgedenkteken bij de SintCatharijnekerk. Libertatis Primitiae zal de stille tocht en de herdenking bij de kerk muzikaal ondersteunen.

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:50

Pagina 13

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 13

Naast herdenken vieren we dit jaar ook 450 jaar vrijheid in Brielle. Op 1 april 1572 bevrijdden de watergeuzen Brielle als eerste stad van Nederland van de Spanjaarden. Hier werd geschiedenis geschreven. Die van vrijheid. Dat vieren we groots. We heten je welkom en openen de poort! Benieuwd naar de activiteiten dit jaar? Kijk op Beleefbrielle.nl/2022 of scan de QR code.

bevrijdingsvuur brengen dat zij een dag daarvoor uit Wageningen - de gemeente waar de overgave door de Duitse bezetter werd gesloten - hebben opgehaald. Zij brengen dat bevrijdingsvuur lopend in estafette naar Brielle. Onderweg leggen zij bij de Grebbeberg namens de drie gemeenten bovendien nog een krans bij de grote oorlogsbegraafplaats aldaar. Altijd een geweldige prestatie, die 140 kilometer lange looptocht door dag en nacht, bij weer en wind.

BLIJ V EN H ERD EN KEN EN V IEREN!

Ik hoop dat weer vele inwoners en bezoekers op 4 en 5 mei de Herdenking en Bevrijdingsdag zullen bijwonen. Tot de corona toesloeg, werd het bij de Dodenherdenking ieder jaar drukker. En nog mooier, niet alleen oudere Briellenaren maar ook steeds meer jonge inwoners van onze gemeente waren daarbij aanwezig. Dat is een veelzeggende ontwikkeling. Het is een teken dat ondanks het feit dat de Tweede Wereldoorlog inmiddels drie generaties achter ons ligt, de belangstelling voor die vreselijke periode van bezetting, onvrijheid en schending van mensenrechten nog steeds levend is.

Dat is terecht, want we beseffen wel degelijk dat we er niet aan moeten denken ooit weer in diezelfde omstandigheden terecht te komen. We vinden het vanzelfsprekend dat we ons politiek vrij kunnen uitspreken, actie kunnen ondernemen tegen wat we als onrecht beschouwen en ons kunnen verzetten tegen besluiten die ons onwelgevallig zijn. Dat we als land onafhankelijk zijn, een rechtstaat vormen en onze eigen keuzes kunnen maken. Dat we als mensen ons zelf kunnen zijn, zelfs als we afwijken van hoe de meeste zich gedragen. Dat we niet rechte- of machteloos zijn tegen onderdrukking en vernedering. Bij de kerk houdt burgemeester Gregor Rensen een toespraak. Kinderen lezen gedichten en er worden kransen en bloemen bij het monument gelegd. Ook hier wordt om 8 uur twee minuten stilte in acht genomen en wordt afgesloten met het spelen van het nationale volkslied.

HERDENKINGSCON CERT

Voor het eerst na twee jaar zal het Randstedelijk Mannenkoor vanaf 20.30 uur weer een Herdenkings- en Bevrijdingsconcert in de Sint-Catharijnekerk verzorgen, na afloop van de Dodenherdenking. Aan dit concert werken diverse solisten mee. Ook vanuit het Bevrijdingsfestival Brielle zal aan het concert meegewerkt worden. Het programma zal in de loop van de avond van ‘herdenken’ naar ‘vieren’ veranderen. Het kan bijna niet anders of ook Vera Lynn zal nog even langskomen.

De (gratis) kaarten voor dit herdenkingsconcert - inmiddels ook een traditie geworden - zijn in de weken voorafgaand te verkrijgen bij vaste adressen in Brielle, Zwartewaal en Vierpolders. Elders in deze krant vindt u daarover meer informatie.

BEVRIJ DINGS DAG

De vlaggen die op 4 mei halfstok hingen, kunnen op 5 mei weer hoog in top. Het einde van de Tweede Wereldoorlog mag weer uitbundig gevierd worden. In Brielle kan volop worden genoten van het Bevrijdingsfestival, dat van 4-8 mei plaatsvindt. Op al die dagen is er wel het een en ander te doen en te beleven dankzij dit grote re-enactment evenement. De kampementen en militaire voertuigen uit de oorlogsperiode kunt u binnen de vestingwallen dagelijks bezoeken en bewonderen. Op 6 mei is er ’s avonds ballroom muziek uit de jaren ’40 op de Markt. De benen mogen dan echt van de grond. Kijk voor het volledige programma van het Bevrijdingsfestival elders in deze uitgave. ’s Middags komen bovendien onder veel eerbetoon en gejuich de ambtenaren van Brielle, Westvoorne en Hellevoetsluis aan op de Markt. Zij komen het

Wij willen nooit meer in een oorlogssituatie terecht komen. We beseffen dat te meer nu we van dichtbij zien hoe veel doden, gewonden en ontheemden de oorlog in Oekraïne tot gevolg heeft. De beelden van de verwoestingen en slachtoffers maken indruk. Het onvoorstelbare heeft daar plaats, nu, op dit moment, aan de rand van Europa Een extra reden om op 4 en 5 mei onze oorlogsslachtoffers te herdenken en onze bevrijding te vieren.

Brielle koestert de vrijheid als geen ander. We vieren dit jaar zelfs 450 jaar vrijheid en onafhankelijkheid. Met het beeld van de situatie in Oekraïne voor ogen, beseffen we meer dan afgelopen jaren de betekenis hiervan. Laat het daarom op 4 mei bij de Dodenherdenking en op 5 mei bij het Bevrijdingsfeest massaal aanwezig zijn.

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:16

Pagina 14

HANS DE VETTE BEGON MEER DAN EEN HALVE EEUW GELEDEN, MIDDEN I N D E T W E E D E W E R E L D O O R L O G , M E T E E N K R U I D E N I E R S W I N K E L . Z I J N Z O O N , D E VA D E R VA N H A N S , W E R K T E VA N J O N G S A F A A N M E E . N A D A T H I J Z I J N D I E N S T P L I C H T B I J D E MARINE HAD VERVULD, BEGON HIJ IN 1962 MET ZIJN EIGEN BEZORGSERVICE. AAN H E T E I N D VA N D E J A R E N ’ 6 0 WA S H I J M E T D R I E W I N K E L WA G E N S D E G R O O T S T E VA N N E D E R L A N D . H A L V E R W E G E D E J A R E N ’ 7 0 K WA M E N D E S U P E R M A R K T E N I N O P K O M S T E N V E R K O C H T H I J Z I J N B E Z O R G WA G E N S . H E T G E Z I N V E R H U I S D E N A A R B R I E L L E , O M DAAR ZONDER EEN ENKELE CENT OP ZAK EEN SUPERMARKT TE BEGINNEN. EERST IN DE NOBELSTRAAT, LATER ALS FRANCHISER BIJ DE EDAH AAN DE TURFKADE. NU IS ZIJN K L E I N Z O O N D E T R O T S E E I G E N A A R VA N E E N G R O T E O N D E R G R O N D S E S U P E R M A R K T , WA A R U IEDERE DAG TERECHT KUNT VOOR UW DAGELIJKSE BOODSCHAPPEN! O P A VA N

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:17

Pagina 15

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 15

E EN D AGJE U IT... B ELEEF JE OP H ISTORYLAND

Op Historyland maak je een reis door de tijd. Miljoenen jaren terug, naar de tijd van de gigantische dino’s. Of iets recenter naar de tijd van de mammoeten. Zo leer je in het museum alles over deze imposante dieren op de tentoonstelling de ‘Mammoetsteppe’. Bewonder de prehistorische fossielen en replica’s van uitgestorven dieren en bekijk indrukwekkende materialen uit verschillende oorlogen. Buiten gaat het avontuur verder op het oorlogsveld en mag je zelf op zoek naar fossielen of goud. Versla ondertussen de Franse generaal Napoleon op onze avontuurlijke Historygolf!

De indrukwekkende tentoonstelling ‘1940 - 1945’ laat voorwerpen zien die gebruikt zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er worden uniformen tentoongesteld die echt gedragen zijn door Amerikaanse, Engelse, Duitse, Nederlandse en Canadese militairen. Zo ook een uniform van een Nederlandse SS’er en zelfs een streepjespak die is gedragen door een politieke gevangene van een concentratiekamp. Historyland toont ook persoonlijke gebruiksvoorwerpen en andere bijzondere gebruiksartikelen van de strijdmachten. Denk bijvoorbeeld aan een gebruikte parachute met afwerpcontainer. De parachute is gebruikt tijdens de landingen bij Arnhem,

waarbij de militairen beschoten werden. De afwerp container heeft dan ook kogelgaten. Er zijn ook persoonsbewijzen en bonboekjes te bewonderen. Bijzonder trots is Historyland op de bedankbrief die is geschreven door koningin Wilhelmina aan een lid van de binnenlandse strijdkrachten. Het buitenpark is negen hectare groot, zo’n achttien voetbalvelden. Een gebied waar de geschiedenis echt tot leven komt. Zo waan je je in Jurassic Park tussen de reusachtige dino’s, maar kom je ook langs een MIG21 straaljager, een manschappenvoertuig FV432 en een originele Mil Mi-2 gevechtshelikopter op het speciaal

ingerichte oorlogsveld. Recreatie en educatie gaan hier hand in hand. Zo is de bunker een ware belevenis, waar je kunt ervaren hoe angstig een bombardement moet zijn geweest. Je hoort de motoren van de vliegtuigen, het gepiep van vallende bommen en je voelt de trilling van de vallende bommen. De V2 raket op het oorlogsveld is niet te missen. Dit object vind je op de plek waar ook de gevechtshelikopter staat die gretig wordt beklommen en bezichtigd door de jeugd. Verderop staan twee Russische kanonnen en ook een Chieftain tank die erg indrukwekkend is.

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:18

Pagina 16

‘t is weer lente... Tijd voor de bbq!

PROPAAN BUTAAN IN FLESSEN CAMPINGGAS Openingstijden: Afhaaldepot: Achterdijk 54, Vierpolders Elke werkdag van 9.00 tot 17.00 uur Zaterdag van 9.00 tot 16.00 uur Vulstation/afhaaldepot: Moezelweg 160, Europoort Elke werkdag van 8.00 tot 16.30 uur

BBQ gassen

www.voornegas.nl

EASY GAS - WIEGAS Nu ook voor eindgebruiker!

Achterdijk 54 - 3237 LA Vierpolders 0181 325911 - info@voornegas.nl

Ook jje Ook e klassieker klassieker z o goed goed als als nieuw nieuw zo m et CarGuys! CarGuys! met

Z.g.a.n.

Onze professionele Onze professionele N-XTC N-XTC g glascoating lascoating geeft een unieke beg eeft e en u nieke en en langdurige langdurige b escherming van vormt s cherming v an uw uw autolak! autolak! Het Het v ormt een homogene autoe en h omogene llaag aag waardoor waardoor de de a utovolledig geseald meer llak ak v olledig g eseald is is en en niet niet m eer beïnbeïn ïnvloed door v loed kan kan worden worden d oor weersinvloeden, weersinvloeden, zonlicht, glans z onlicht, pekel pekel en en vogelpoep. vogelpoep. De De g lans is is gewaarborg waardoor overg ewaarborg w aardoor poetsen poetsen o verbodig wordt. b odig w ordt. Coating aanbrengen C oating a anbrengen Schoonmaken, velgen •S choonmaken, iincl. ncl. v elgen Ontvetten •O ntvetten Polijsten •P olijjsten Coaten •C oaten 2-daagse behandeling met haal2 -daagse b ehandeling m et h aalen brengservice 550,e nb rengservice € 5 50,-

Voorzien van een coating

Online offerte

Pascalweg P as scalweg 2 23 3|3 3225 225 L LE E H Hellevoetsluis ellevoetsluis | 0 06 6 1123 23 7 787 87 8 811 | rrobert@carguys.nl obert@carguys.nl | w www.carguys.nl ww.carguys.nl

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:19

Pagina 17

B EVRIJDINGSTOCHT N ISSEWAARD 7 MEI 2022 Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

De huidige tijd waarin we leven laat ons nog iedere dag zien dat leven in vrijheid niet vanzelfsprekend is. Dit jaar is het 77 jaar geleden dat aan de Duitse bezetting van ons land een einde kwam. Sindsdien leven wij hier in vrijheid! De Stichting Heeren van Heenvliet wil deze gebeurtenis niet onopgemerkt voorbij laten gaan. De stichting is ondertussen al een aantal manden bezig met de voorbereiding van een rondrit met historische voertuigen uit deze periode die zaterdag 7 mei 2022 plaats gaat vinden. In goede samenwerking met de gemeente Nissewaard en de medewerkers van het bevrijdingsfestival Brielle zijn we er als Stichting Heeren van Heenvliet in geslaagd een 60-tal oude legervoertuigen in een bevrijdingsstoet over het eiland te laten rijden. Na aankomst van de stoet zal in Heenvliet het slotfeest beginnen waar iedereen in de sferen van toen en onder de muzikale klanken van “Vera Lyn” en de “Bill Bakers Big Band” de voertuigen kan bewonderen, het museum kan bezoeken en kan genieten van een mooi bevrijdingsfeest. Genoeg reden dus om zaterdag 7 mei vrij te houden!

Pagina 17

Het voorlopige programma voor deze dag:

09.15 uur aankomst legervoertuigen op het Marktplein in Spijkenisse 10.30 uur start rondrit Nissewaard

11.15 uur Simonshaven - Biert drive true

12.00 uur Geervliet met koffiestop en meet & greet 12.30 uur Vertrek en vervolg rondrit Nissewaard 13.00 uur Zuidland drive true

13.30 uur Aankomst Abbenbroek drive true met korte stop op de ring

14.00 uur Vertrek en vervolg rondrit Nissewaard 14.15 uur Aankomst Heenvliet einde rondrit 15.00 - 18.00 uur Feest Markt Heenvliet

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:20

Pagina 18

DE POORT IS OPEN, nu gordijnen bij Paul & Elles kopen!

le Briel l C B 3231 pcmail.n l • a 6 u aat 1 nelles@ nmode.n r t s l e e Nob 4 • paul lleswoo 733 aulene 1 4 181 www.p Tel. 0

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:21

Pagina 19

TRENDY KLEDING

BABY, KIDS & TIENERS! Vanaf maat 44 t/m 176

New collection in store! i no Vi ng B l u e n I ndi ai a Je a ns G a rc

Di rk je No ppie s Du tch Je ans Z8

Nobelstraat 38 • 3231 BC Brielle • www.chicochicakinderkleding.nl

MERKEN Summum Dividere Camel Active Summum ive Eroke ke Via V Vai ai PPimps imps & Pearls Pearls Ero Everybody dy Sport Moscow Everybod DL Sport Eva Kayan Kayan Nukus Bea Beatrice trice B Gipsy PPenn enn & Ink Angels Angels Florèz orèz Roberto d' ngelo d'Ang elo

Nobelstraat 39 Nobelstraat 3231 BA Brielle T 0181 - 415 893 www.pandorabrielle.nl ww w.pandorabrielle.nl

De Vreijheid in Brielle!

GRATIS STYLING MAGAZINE VOL INSPIRATIE VERKRIJGBAAR IN DE WINKEL

SFEERVOL WONEN Je huis is een plek waar je je thuis wilt voelen, je wilt ontspannen en energie opdoen. We besteden steeds meer aandacht aan onze woonomgeving en woonstijl. Misschien heb je een heel goed beeld bij jouw woonstijl, wat je wilt en wat je mooi vindt. Misschien vind je dat juist lastig. Wat is er allemaal mogelijk? Wat zijn de trends? Wij en ons team ontvangen je graag in onze winkel om je te adviseren en te inspireren. Zo brengen we samen jouw huis tot leven. Martin en Patricia

Vischstraat 1 Brielle T 0181 - 74 55 85 www.devreijmakelaardij.nl info@devreijmakelaardij.nl

Kom langs in onze winkel voor vakkundig advies en inspiratie Moerman Woon Promenade | Moriaanseweg Oost 76b | 3223AK Hellevoetsluis

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

VAN RAVENS MAKELAERDIJ

15:46

Pagina 20

Uw makelaer van Den Briel en de omstreken.

Huiseigenaars en Grondbezitters ! WILT U VERKOOPEN UW

Villa, Landhuis, Terrein of ANDER ONROEREND GOED?

Wendt U dan tot

MAKELAERDIJ VAN RAVENS in Den Briel

)

WAARDEBEPALING KOSTELOOS !

Makelaerdij Van Ravens - Turfkade 12 - 3231 AR Brielle - Telefoon: 0181 487 120

Grieks Taveerne-Restaurant Petros Al 25 jaar de lekkerste Griekse gerechten uit eigen keuken!

SEIKO...

VOOR MANNEN!

Stoere St oere m ultiul multifunctionele functionele horlogee en nd! armband!

Maandm e € 19,50nu’s 3-gange n Petrgoos’ naar keumenu’s ‘to el snel € 22,50ze ?B Bestellen) 416684 1 8 1 (0

Typisch Grieks in’t centrum van Brielle!

...Ontdek de nieuwe horlogecollectie in onze winkel.

Eigen E igen At Atelier telier • N Nobelstraat obelstraat 36 - B Brielle rielle • 0181 414499 • w www.juwelierswemmer.nl ww.juwelierswemm m er.nl

Open van 17.00 tot 22.00 uur | Maandag gesloten Voorstraat 126 | 3231 BK Brielle | T 0181-416684 | www.restaurantpetros.nl

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:23

Pagina 21

Hollandsche Bode * Mei 2022 * Bevrijding 77 jaar

Pagina 21

Uitnodiging Veteranendag ’22

Wij mogen nog steeds dankbaar zijn dat kerk en toren de Tweede Wereldoorlog ongeschonden hebben doorstaan. Het had ook anders kunnen aflopen. Twee jaar lang, van zomer 1942 tot zomer 1944, is de toren ‘bezet’ door de Duitsers van het radiopeilstation van de Luftwaffe. Een geallieerde aanval op de toren is in die tijd niet ondenkbeeldig. De grootste slag die de kerk in de oorlog treft, is ongetwijfeld de ‘klokkenroof’ door de Duitsers, die op die manier grondstoffen vergaren voor hun oorlogsindustrie. Bronvermelding: W. Delwel

Peilhuisje met antenne op de stompe toren van de Brielse Dom.

Voor alle veteranen en met name ook de jongere veteranen uit Hellevoetsluis, Brielle en Westvoorne is er op 11 juni “de veteranen dag”. Partners zijn ook van harte welkom net als eenieder die veteranen steunt of oprecht geïnteresseerd is.

Za. 11 juni ‘22 Locatie: Theater Twee Hondjes Inloop is vanaf 10.00 uur tot circa 15.30 uur, daarna informeel tot circa 16.30 uur. Gratis, vrije inloop met koffie, thee, drankjes en inclusief goed verzorgde lunch (blauwe hap)!

De ‘ Auswertung ’ van Brennessel werd na de oorlog gekocht door de heer W. Lugtenburg sr., die er zijn garagebedrijf LUVETO in vestigde. © M. Tiemens-van den Ham, Doorwerth. Het radiopeilstation van de Luftwaffe In de loop van de zomer van 1942 werd de toren van de Sint- Catharijnekerk op een bijzondere wijze door de Duitsers ‘bezet’. De toren ging fungeren als één van de vijf peilinstallaties van het Brielse radiopeilstation ‘Brennessel’ (brandnetel). Brielle was niet de enige plaats in Nederland met een radiopeilstation van de Luftwaffe, bedoeld om zowel de eigen Duitse vliegtuigen als de vijandelijke te kunnen lokaliseren. Net als in Brielle hadden deze peilstations een plantennaam als codenaam (Teerose, Löwenzahn en Schneeglöckchen). Het grootste deel van ‘Brennessel’ lag buiten de wallen: in het veld achter de Kaaipoort bouwden de Duitsers hun hoofdkwartier, de zogenaamde ‘Auswertung’. (Na de oorlog werd het T-vormige gebouw aangekocht door de heer W. Lugtenburg om er zijn garagebedrijf LUVETO in te vestigen.)

Duidelijk zichtbaar zijn de twee noordelijke peiltorens van Brennessel in de weilanden bij Brielle. © M. Tiemens-van den Ham, Doorwerth.

Zowel ten noorden als ten zuiden van het Duitse hoofdkwartier stonden op enkele honderden meters twee peiltorens. Als vijfde peiltoren fungeerde, zoals vermeld, de Sint-Catharijnetoren. Op het dak van de toren stond een peilhutje met een draaibare antenne. De meetinstrumenten bevonden zich op de klokkenzolder waar genoeg ruimte was nadat de klokken van het carillon waren weggehaald. Het was de werkruimte voor twee man.

Programma Voor de lunch lopen we altijd naar ons veteranenmonument in de vesting nabij de Zeeheldenmuur. Aldaar leggen we verschillende kransen en staan we 1 minuut stil en herdenken we hen die het hoogste offer hebben gebracht.

Gedurende de dag hebben we de volgende gasten • Josua Ossendrijver • De Inspecteur Generaal Krijgsmacht • In gesprek met Ray Klaassens (TV programma Kamp Van Koningsbrugge) • Rick Moorman fabrikant van het Veteranenpak Rick Moorman komt met enkele mensen zodat veteranen met interesse in het veteranenpak dit kunnen aangeven en een afspraak voor het aanmeten van het veteranenpak kunnen maken op een nader te bepalen dag en locatie in Hellevoetsluis. Militaire voertuigen Op het plein voor het theater Twee Hondjes zijn er militaire voertuigen van KTR te bezichtigen Hopelijk tot ziens op onze open dag! Peter Vermaat Voorzitter veteranencommissie Hellevoetsluis

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:24

Pagina 22

Een tattoo

ter nagedachternis

Een ta tattoo ttoo hoe hoeft ft nie niett altijd jd een be betekenis tekenis te hebben, zze ew worden orden na natuurlijk tuurlijk ook gez gezet et als versiering. v ersiering. Maar v vooral ooral de e laa laatste tste tijd w worden orden er v veel eel ta tattoo’s ttoo’s o gez gezet et ter nagedach nagedachternis ternis aan n dierbare. niett a altijd een dierbar e. Dit is nie ltijd een familielid, maar kkan an ook een huisdier zijn.

Verhaal V erhaal Vroeger V roeger w werd erd er vaak vaakk alleen lleen en een naam gez gezet et van v an de o overledene. verledene. Tegenwoordig Tegen nwoordig wordt wordt het het ook v aak als ssymbool ymbool in een en ta ttoo verwerkt, verwerkt, vaak tattoo zzoals oals een sster. ter. Daarnaas ordt er v aak een Daarnaastt w wordt vaak lievelingsbloem lie velingsbloem v van an de persoon ersoon gez gezet, et, o off een vlinder.. De laa vlinder laatste tste tr trend end iss dat dat er een portret portret w ordt gez et v an de o verledene edene o trouwe wordt gezet van overledene off trouwe kkameraad. ameraad. De klan klantt kkomt omt met met zijn of of haar verhaal verhaal en ververdrie y en R on,, w elke een on twerp driett naar Samm Sammy Ron, welke ontwerp maken mak en die he hett beste beste aansluit sluit op de w wensen ensen v an de klan t. Hierna wordt wordt er een afspraak afspraak van klant. gemaakt om he hett kunstwerk kunstwerk e te zetten. zetten. He Hett is v vaak aak een emo emotionele tionele gebeurtenis, ebeurtenis, waar Samm y en R on ook rrekening ekening ing mee houden. Sammy Ron

De klan klantt w wordt ordt in alles begeleid. Na het het zzetten etten v van an n de tattoo tattoo ziet ziet de klan klantt he hett eindrresultaat. esultaat. Dit maakt vaak vaak v eel emo tie los. veel emotie D klan De an he h t op dat d t moment da moment een plekje l kje klantt kkan het geven ge ven en weten weten dat dat ze ze hun geliefde geliefde altijd bijij zich kunnen en dr dragen. agen. Daar om is he dat de klant klant zich ch Daarom hett ook belangrijk dat op zijn o h gemak voelt. voelt. Daarom Daarom plannen n off haar Sammy Samm y en nR Ron on ook alle tijd in, zodat zodat elke elke klantt genoeg klan oeg tijd krijgt om alles rustig rustig te ververw erken. Gelukkig elukkig zijn er ook genoeg klan ten n werken. klanten die om ander andere dere redenen redenen naar Angel and Demon kkomen, o omen, zoals de geboorte van van hun zoals kleine, een nv verloving, erloving, vriendschap of of gewoon gewoon on om een mooie ooie v versiering ersiering te laten laten zetten. zetten. K ortom, voor voor o iedereen iedereen wordt wordt hun wens wens tot tot Kortom, vervulling v ervulling gebr gebracht! acht! Heb je zelf zelf ook wensen, wensen, n, neem dan gerus contact met met ons op. gerustt contact

Voorstraat V oorstraat 47 | 3231 BE Brielle | T 0181 - 374652 | www. www.angelanddemontattoo.nl angelanddemontattoo.nl

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

15:25

Pagina 23

Shutters

Duette Shades

tot 20% korting* op alle raamdecoratie van Decokay Design * Vraag naar de voorwaarden

Radio Oranje was ‘De stem van strijdend Nederland’. Een programma van de Nederlandse regering in ballingschap tijdens de Tweede Wereldoorlog. De uitzending duurde vijftien minuten en werd altijd ’s avonds om kwart over acht uitgezonden door de Europese service van de BBC!

GRATIS MEETSERVICE Houten jaloezieën

Magneet frame

Kom langs in onze winkel voor vakkundig advies en inspiratie Moerman Woon Promenade | Moriaanseweg Oost 76b | 3223AK Hellevoetsluis

Voor V o oor particuli ulieren particulieren werkgev kgevers. en werkgevers. O ok voor voor Ook EMDR ther herapie. EMDR therapie.

Stress of opgebrand? Neem dan contact op met Jolize.

Mildenburglaan 9 | 3233 AS Oostvoorne | 06 - 36 196 758 info@jolizemoerman-coach.nl | www. jolizemoerman-coach.nl

*+, -",0 ' "' / + () #-%" ('"' "' "%! %&"' +)* $ ! , .(%$ ,( "# ! , "' ,(, % & % 0 ' * *-"$, (& & '+ ' ' ! *, (' * *" & , +, $ ' , / + .((* ! , .(%$ '" , 0(' * . * (& , %-"+, * ' & * ,( ! ! & '" *% ' * ,!-"+ "' ! , ! "& ' * "(,( +, % +, ' "( * '# / * "' + & ' .( & , "(0 ' * * ' *"+ .*"# "' . ' ! , 0-" %"#$ %. ' *% ' / * . '-", "' !(. ' (' * ' & Radio Herrijzend Nederland -", 0(' ' 0 -",0 ' "' ' .(' ' )% ,+ . ' ,(, --* + .(' + 1' %$ () '"' +,-' / + ! , -0 '%" ' ' & . ' * '# ( () ' )((*,

HollandscheBode2022_JR

21-04-2022

14:56

Pagina 24