BriellenĂŚr 1e jaargang - #02 - september 2014
13 09
De marktmeester
Ambachtelijk GSM
Vestingwerken Kidsmode
Goodies
Blij dat ik brei
Kunst van Krijn
Ook adverteren in Briellenaer? Bel 0181 417 111 of mail info@bastionx.nl
Communicatie met de x-factor... De communicatiepartner voor groot en klein!
Ontwerp & Dtp I Webdesign I Reclame I Advertentie I Drukwerk I Uitgeverij Marketing & Strategie I Artwork & illustratie I Tekst & redactie I Fotografie
Nauwe Sloopje 1b 3231 BW Brielle T 0181 417 111 info@bastionx.nl www.bastionx.nl
voorwoordvoorwoordvoorwoord woordvoorwoordvoorwoordvoor voorwoordvoorwoordvoorwoord woord voorwoordvoorwoordvoor Altijdweerfijnom voor voor terug woord in Brielle tewoord zijn! voorwoord voorwoordvoorwoordvoorwoord 3
Terwijl ik dit schrijf, regent het en is de temperatuur gedaald tot 16 graden. Het is even wennen na een heerlijke vakantie en het verrukkelijke klimaat in de Provence. Ondanks het slechte weer is het altijd weer fijn om terug te keren naar ons mooie Brieltje, onze stad van kunst, cultuur en erfgoed. Een plaats met een rijke historie, maar ook met veel voorzieningen voor de mensen van nu. Zowel voor toeristen als voor inwoners is Brielle een aantrekkelijke gemeente. Als import Briellenaar (1983) prijs ik mij gelukkig hier te mogen wonen én werken.
Dit is de 2e uitgave van De Briellenaer en nu al hét magazine voor de inwoners van Brielle en omgeving met interessante verhalen over de vele horecaetablissementen, het unieke winkelbestand en ook met veel aandacht voor kunst, cultuur en erfgoed. Door mijn werk als coördinator van de St. kunst en cultuur Brielle kom ik in aanraking met heel veel mensen die zich bezighouden met kunst, cultuur, erfgoed en (cultuur)onderwijs. Sommigen doen dit als professional. De meesten echter als vrijwilliger. Samen verzetten ze ongelooflijk veel werk en dat is te merken, want het hele jaar door biedt Brielle een scala aan culturele activiteiten.
De St. kunst en cultuur Brielle levert daar, in opdracht van de gemeente, een aanzienlijke bijdrage aan. Daarom besteed ik hierbij graag aandacht aan die werkzaamheden. De podiumkunsten komen volop aan bod in BREStheater dat onderdeel is van deze stichting. BREStheater programmeert jaarlijks o.a. cabaret-, muziek-, toneel- voorstellingen voor jong en oud in de prachtige, kleine theaterzaal van het BRES gebouw. De werkgroep BRESfilm zorgt daar 1x per maand voor filmhuisfilms en organiseert sinds vorig jaar ook de openluchtbioscoop. Op www.cultuurwebbrielle.nl. is alles te vinden
op het terrein van kunst en cultuur te vinden en valt onder de stichting. Alle Brielse kinderen van groep 1 t/m 8 zien dans- en theatervoorstellingen, krijgen kunstlessen in de klas, maken kennis met de historie van Brielle enz. Want voor de basisscholen wordt een volledig cultuurmenu gecoördineerd (www.ccpobrielle.nl).
Er is ook een samenwerkingsverband met de 3 VO scholen. Zo bezoeken leerlingen van de 1e en 2e klassen voorstellingen in BREStheater. De verschillende werkgroepen van de stichting organiseren kunst- en cultuurprojecten zoals het Eenakter Festival, Brielle achter de Voordeur, het Vertelfestival, de Open (Klassen) Monumentendag, het Big Band Festival, Muziek in de Kamer en de Maskerade. Ook worden incidentele projecten gerealiseerd, soms in samenwerking met andere partijen, zoals ‘Midzomernachtsdroom’ in Zwartewaal.
De gemeente Brielle en de Briellenaren hebben hart voor kunst, cultuur en erfgoed. De gemeente is hierbij soms ‘eigenaar’, zoals van het Historisch Museum, maar meestal voorwaardenscheppend in de vorm van het verstrekken van subsidie. Dat de inwoners betrokken zijn blijkt wel uit het grote aantal mensen dat zich op een of andere manier hiermee bezighoudt. Evenementen, projecten, het museum, Brielle Blues, exposities, BREStheater enz. zouden zonder het enthousiasme en de inzet van de vele vrijwilligers niet mogelijk zijn! Ik ben ontzettend trots op Brielle en hoop dat we Brielle nog heel lang een stad van kunst en cultuur zullen kunnen blijven noemen. Elly Wester
colofoncolofoncolofoncolofon foncolofoncolofoncolofoncolo colofoncolofoncolofoncolofon foncolofoncolofoncolofoncolo colofoncolofoncolofoncolofon
Colofon Dit is een uitgave van Bastion X in nauwe samenwerking met No es Nada, gemeente Brielle en CMB.
Redactie Liesbeth Klee-Kok, Leen van der Reiden, gemeente Brielle, Ursula Hoogendoorn, CSG Bahûrim, Elly Wester en Jan Wolters.
Verspreiding RVE Verspreidingen. Huis-aan-huis bezorgd in Brielle, Zwartewaal, Vierpolders, Rockanje, Oostvoorne, Tinte, Heenvliet, Geervliet en Nieuwenhoorn.
Bladmanagement Ursula Hoogendoorn Art Direction Bastion X
Advertenties Dennis van der Zalm, Belinda Hoff en Harry Swart.
Fotografie Edith Schoo, Foto’s Krijn, gemeente Brielle en Bastion X
Foto cover Edith Schoo. Locatie Wallen van Brielle.
Uitgever Bastion X Communicatie Partners Nauwe Sloopje 1b 3231 BW Brielle T 0181 417111 info@bastionx.nl www.bastionx.nl
Copyright Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd zonder vooraf gegeven toestemming van de uitgever. Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.
Disclaimer De geplaatste foto’s zijn afkomstig van vele bronnen. De redactie heeft getracht de exacte herkomst
van de foto’s te achterhalen. Tevens is nadrukkelijk toestemming gevraagd aan de verstrekker van de foto’s voor het plaatsen. Het is nooit de intentie van de redactie geweest om bewust zonder toestemming van de maker, foto’s waarop copyright rust, (ongevraagd) te publiceren.
Trendy baby- & kinderkleding!
Adverteren in Briellenaer?
Bij Chico & Chica vind je trendy babyen kinderkleding in alle maten: van maat 44 voor de allerkleinsten t/m maat 176 voor tieners. Openingstijden: Dagelijks van 09.00 tot 17.00 uur T/m 31 oktober op vrijdag tot 20.30 uur Chico & Chica kindermode Nobelstraat 38 3231 BC Brielle 0181-769173 Voorstraat 24 • 3231 BJ Brielle M 06 45488281 • M 06 45546081
Bridget daily - Summum - Aventures des Toiles - Cristina Cavioli - Tuzzi Mariagrazia Panizzi - Bandolera
Van ’t vooraf ja ook... ar Dutch Jeans & Dirkje
Onze merken: Noppies, Z8, Garcia en Petrol
T 0181 774 181 www.noesnada.nl
www.pandorabrielle.nl
Nobelstraat 3 - 3231 BA Brielle T 0181 415 893
inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud in houd inhoudinhoudinhoudinhoud In houd inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud in houd inhoud in houdinhoud inhoud pg 07 pg 25 pg 46 inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud pg 08 inhoud pgin 26houdinhoud pg 51inhoud inhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud in pg houd 10 inhoud pgin 29houdinhoud pg 52inhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud pg 13 inhoud pgin 31houdinhoud inhoud pg 55inhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoud in houd pgin 32houdinhoud pg 56inhoud in pg houd 14 inhoudinhoudinhoud inhoudinhoud in houdinhoudinhoud pgin 38houdinhoud inhoudinhoud pg 59inhoud pg 18 inhoudinhoudinhoudinhoud inhoud inhoudinhoud in houdinhoudinhoud pgin 40houdinhoud pg 61inhoud in houd in houd pg 22 inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoud pgin 42houdinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud inhoudinhoudinhoudinhoudinhoud 5
Uitgever De wereld op z’n kop!
Column Leen ...de echte Briellenaer?
Reisverslag Indonesië 8 dagen Java
Gemeente Brielle Brielle neemt Hulst over
Halloween ...in Brrrrrielle!
Sport Een balletje slaan
CMB Najaar in Brielle
Vraag ’t aan... Muzikant Frans Voets
Historie 120 jaar Katholiek Onderwijs in Brielle
Weekmarkt Bouwen aan een levendige markt
Goodies Bric a Brac
Kidsmode met Chico & Chica
Historie De verborgen wereld van de bastions
Verzamelaar Alles heeft z’n eigen verhaal!
Kunst ...van Krijn van Driel
Hobby Blij dat ik brei...
Jongeren Paul en Jesper
Bekende Briellenaar Een Andre kijk op het leven!
Nieuwbouw Bahûrim Klus is (bijna) geklaard!
Ambacht Mobiele werkplaats
Uitgaan Nieuwe theaterseizoen gaat van start!
Goed om te weten! Leuke feiten en agenda
Voor veraf of dichtbij... Varilux biedt de oplossing!
Multifocale glazen vanVarilux met UV400 filter. Hard, super ontspiegeling 1.6 en onbreekbaar. Per paar van € 280,- voor € 239,-
De Brillemaeker Opticien Bart Rienks Voorstraat 13 Brielle (naast Blokker) Telefoon 0181-473355
7
Staat de wereld op z’n kop?
De afgelopen twee maanden zijn niet ‘ongemerkt’ voorbij gegaan. Een vliegtuig wordt uit de lucht gehaald. Israël vecht om lijfsbehoud en tegen terrorisme. Syrië vormt nog steeds het decor voor oorlog. Rusland in conflict met Oekraine. In West Afrika heerst onrust door toedoen van Boko Haram en het uitbreken van een epidemie door het Ebola virus. IS is actief in Irak, waar onschuldige mensen worden verdreven. In Den Haag wordt een demonstratie gehouden en een daarop volgende vredesdemonstratie wordt wreed verstoord. Nederlandse Jihadisten sluiten zich vrijwillig aan bij in het buitenland actief zijnde organisaties. Een dreigend conflict met Rusland... En in schril contrast voert men een discussie over Zwarte Piet. Na deze opsomming word ik niet vrolijk.
In Brielle is het gelukkig relatief rustig, maar de ‘loop’ is aardig toegenomen. Vele toeristen en dagjesmensen weten ons Brieltje inmiddels te vinden. In Hulst zijn we nu ook meer dan bekend. Een groep enthousiaste Briellenaren heeft onze stad gepromoot en Hulst ‘onveilig’ gemaakt, waarvan verder in deze editie verslag wordt gedaan.
De zomerevenementen zijn inmiddels achter de rug. Wat ons nog te wachten staat is o.a. de Herfstmarkt, Brielle Beatz, Big Band Battle, Halloween en natuurlijk de intocht van de Sint met onze vertrouwde Zwarte Piet. Nieuwe columnist Het team van Briellenaer is verheugd met de medewerking van een nieuwe columnist, Briellenaar Leen van der Reiden. In zijn column vraagt hij zich af wie nu de echte Briellenaer is!
En verder in deze editie... De kunst van Krijn van Driel, tevens te bewonderen in de SintCatharijnekerk. Dit moet je gaan bekijken. Blij dat ik brei... de herontdekte hobby. Brielle kent vele verzamelaars zoals de heer Dingemans. Ontmoet André Hazes... of toch niet? Natuurlijk mag in deze editie, zo vlak na de zomer, een reisverslag niet ontbreken. Dit keer over een bijzondere reis naar Java. En voor wie de sfeer van dit prachtige eiland in huis wil halen, maar een reis ernaartoe zich niet kan veroorloven, hebben we een aantal leuke goodies verzameld... allemaal verkrijgbaar in Brielle. Tot slot mag je het artikel dat Nico de Vries schreef over de historie van de negen (of tien?) bastions op de wallen van Brielle niet missen. Om nog even terug te komen op de inleiding. Ik kijk naar mijn katten, die heerlijk en zorgeloos in de tuin liggen. In mijn volgende leven maar gewoon terugkomen als kat? Groet, J
8
Brielle neemt Hulst over! Na weken van voorbereiding was het zover! Zaterdagochtend 30 augustus jl. vertrok een gezelschap van ruim 50 Briellenaren verkleed en wel als Geus of Spanjaard naar Hulst in Zeeuws Vlaanderen. De sfeer zat er direct goed in, want we weten als geen ander dat het niet alleen leuk is om te laten zien wat Brielle voor stad is en wat er te doen is in Brielle, maar ook dat het altijd weer leuk en gezellig is met elkaar!
Een verslag over de vestingstedendagen in Hulst.
Tekst: Wendy Hofman [De Rode Draad]
Op de plek van aankomst was het al behoorlijk druk en waren de voorbereidingen in volle gang. Met elkaar hebben we als een speer het Brielse 1 April kampement opgezet en ingericht. Daarna is de promotiestand van, voor en over Brielle ingericht. Brochures van Brielle, Brielle tasjes, Brielle petjes, Brielse zandtaartjes, flyers, folders, alles lag klaar en de promotie van Brielle kon beginnen!
De eerste steevaste vraag op ons aanbod ‘Wilt u informatie over Brielle?’, was:
“Waar ligt Brielle?” Nou waar ligt Brielle, op het eerste eiland van de Zuid Hollandse eilanden onder de rook van Rotterdam. Het ligt op het eiland Voorne Putten en als u naar ons komt kunt u ook gelijk vestingstad Hellevoetsluis bezoeken! Twee vestingsteden op één eiland, met veel recreatiemogelijkheden als fietsen en wandelen. Omgeven door water en zee, natuur en uiteraard veel cultuur en historie! Dat was voor veel bezoekers aan de vestingstedendagen voldoende om graag een Brielle tas met informatie mee te nemen.
9
Over de vestingsteden en vestingstedendagen Brielle is lid van de Vereniging Nederlandse Vestingsteden. Elk jaar presenteren de vestingsteden in Nederland zich met een jaarlijks terugkerend evenement dat elk jaar in een andere vestingstad plaatsvindt. Dit spectaculaire evenement in een historische setting trekt jaarlijks vele duizenden bezoekers in een van de aangesloten vestingsteden. Ridderspelen, kanonniers, schutterijen, ambachtslieden en troubadours, geven een vestingstad een weekend lang een heel ander uiterlijk. Samen met de vele vertegenwoordigers uit de andere vestingsteden van de Vereniging Nederlandse Vestingsteden, de inwoners van de oude vestingsteden maken zij er een geweldig historisch spektakel van. Twee dagen lang gaan de poorten open en kunt u zich wanen in de middeleeuwen. Dit jaar viel de beurt te eer aan Hulst. Meer informatie over de vestingsteden en vestingstedendagen? Kijk op www.vestingsteden.nl
Nog beter was het aanbod van Fletscher Hotel de Zalm en Brasserie Hotel de Nymph om een 3-daags Historisch ‘Brielle arrangement’ ter beschikking te stellen met welkomstdrankje, ontbijt, diner en gratis toegang tot De Tachtigjarige Oorlog Historisch Museum Den Briel. Hiervoor vulden de bezoekers aan de vestingstedendagen maar wat graag hun NAWgegevens in! Brielle arrangement Op zaterdag en zondag om half vier werd onder veel aandacht, met humor en bombarie het 3-daagse ‘Brielle arrangement’ verloot. De Nymphemanieren voerden hiervoor een heel Brielle spektakel op. Want wist u dat Brielle wel 100 kappers heeft? Of dat Brielle een eigen radiozender heeft en dat binnenkort in het BREStheater de musical ‘Brielle’ gaat verschijnen? Wij ook niet ;-)!
En de 1 Aprilvereniging? De 1 Aprilvereniging heeft het spel van Maartje nagespeeld. Wie kent haar niet? Zij is de slechte Brielse vrouw. In een grijs verleden vergiftigde ze haar echtgenoten en kinderen. Terecht kreeg ze hiervoor de doodstraf. Tijdens de Vestingstedendagen in Hulst is Maartje maar liefst twee keer opgehangen. Ook konden kinderen in de leeftijd tot 12 jaar in het kamp oud-Hollandse spellen spelen en daarmee een Brielle pet winnen. Deze vond gretig aftrek! Ondanks de regen op zaterdag was het een mooi uitje met elkaar! Een prima sfeer in een mooie en drukbezochte vestingstad, goed eten en drinken. Met dank aan de 1 Aprilvereniging, de Nymphemanieren, de gemeente Brielle, het BREStheater, De Tachtigjarige Oorlog Historisch Museum den Briel en de Stichting CMB.
Leve Den Briel!
10
Najaar in Brielle...
Tekst: Liesbeth Klee-Kok
...muziek, mode, griezelen en meer! De afgelopen zomer hebben we mogen genieten van vele gezellige evenementen. Zomermarkten, Brielle Blues, Bruisend Brielle en (pas nog) Brielle Beatz, om er maar een paar op te noemen. Helaas is de vakantie tot een einde gekomen, maar dat mag de pret niet drukken. Want wat evenementen betreft gaan we gewoon nog even door!
11
Battle of the Big Bands
Ook zo’n liefhebber van de heerlijke muziek van de Big Bands van weleer? Gelukkig leeft deze muziek nog steeds en op zaterdag 20 september kan er in hartje Brielle zelfs volop van worden genoten. Op de Markt in het centrum van Brielle treden maar liefst vier Nederlandse top Big Bands aan voor de ‘Big Band Battle Brielle’. Vanaf 13.00 uur tot 18.30 uur treden de verschillende Big Bands achter elkaar op en een klein uurtje later wordt bekend gemaakt wie de winnaar is van de Jerry van Rooyen Big Band Prijs. Als klap op de vuurpijl is er ’s avonds een optreden van niemand minder dan jazzzangeres Greetje Kauffeld die zal worden begeleid door de Holland Big Band. Dit optreden begint om 20.30 uur en duurt tot ongeveer 23.00 uur. Voor meer informatie kan je terecht op www.cultuurwebbrielle.nl
Halloween in Brielle
De dagen worden korter en de wind trekt aan… griezelen geblazen in Brielle! Op vrijdagavond 31 oktober trekt de grote Halloween Spooktocht door de straten en stegen van de binnenstad. Het thema is deze keer ‘Alice in Horrorland’. Leuk als hieraan zoveel mogelijk gevolg wordt gegeven, maar helemaal niet erg als je een eigen draai geeft aan je uiterlijk. Waar het om gaat is het plezier en het hebben van een leuke, doodenge avond! De deelname is gratis. De Markt is zowel het begin als eindpunt van de spooktocht. Voor informatie over de begintijd en andere dingen betreft de Halloween Spooktocht in Brielle kan je terecht op de facebookpagina Halloween in Brielle of op www.beleefbrielle.nl
Nieuw modeseizoen!
Donderdagavond 2 oktober is het weer zover. De vierde editie van het echte Brielse modespektakel Brielle’s Got Fashion gaat van start. Vanwege het prachtige interieur en natuurlijk de bijzondere uitstraling is ook dit jaar weer gekozen voor de Sint-Catharijnekerk als locatie. Vele modewinkels brengen op de catwalk hun nieuwe collecties op een unieke en sprankelende manier voor het voetlicht en het is, op de avond zelf, mogelijk om kleding te kopen of te reserveren, er kan zelfs worden gepind.
Shoppen op zondag
November grijs, grauw en saai? Niet in Brielle! Op zondag 2 november zetten de winkels en horeca de deuren gastvrij open, spreekwoordelijk in dit geval, want afhankelijk van het weer is diezelfde deur misschien wel dicht... maar niet op slot. Beetje cryptisch wellicht, waar het om gaat is dat de winkels en horeca gewoon open zijn. De winkels van 12.00 tot 17.00 uur en de horeca op de voor hen gebruikelijke tijden.
Zie ginds komt de stoomboot...
En dan is het alweer bijna Sinterklaas! Op zondag 16 november is de intocht van de Goedheiligman en zijn gevolg. Onze Burgemeester is volop bezig met de welkomstspeech en op de scholen hoor je steeds vaker Sinterklaasliedjes voorbij komen. De Sint komt rond het middaguur aan op het Maarland NZ en vanaf datzelfde tijdstip gaat ook de Pepernotenmarkt van start. Deze markt staat door de gehele Voorstraat en Nobelstraat. Informatie over de intocht is te vinden op www.beleefbrielle.nl
Najaarsactiviteiten
De herfst is inmiddels alweer begonnen, de hoogste tijd dus voor weer eens iets gezelligs op de zondag. Op de koopzondag van 5 oktober vind je daarom een echte Herfstmarkt in de binnenstad. Dat daarbij ook alle winkels geopend zijn spreekt natuurlijk voor zich. Markt en winkels zijn open van 12.00 tot 17.00 uur. Op www.beleefbrielle.nl en op facebook Winkelen in Brielle, is alle informatie te vinden over activiteiten in Brielle. Suzanne Mulder presenteert de avond en er is een live optreden van Shary An, bekend van the Voice of Holland. De entree bedraagt 15 euro inclusief een lekker glas Cava bij binnenkomst. De openingsact blijft nog even een verrassing! Kijk voor meer informatie en kaartverkoopadressen op de Facebookpagina Brielle’s Got Fashion of op www.beleefbrielle.nl
Beter en strakker in je vel! Bailine® Figuurvorming
Bailine® Natuurlijke facelift
Bailine® Voedingsadviezen
Bailine® Mentale motivatie
Bailine® is officieel verkooppunt van Plantina® Vitaminen! Bestel met korting!
GRATIS proefbehandeling! Bel of mail voor een afspraak! Ook voor pijnbestrijding... Nobelstraat 40 I 3231 BC Brielle I T 0181-47 36 05 I E brielle@bailine.nl I www.bailine.nl
WIJNAND KRAMER TABAKSSPECIAALZAAK DE SPECIALIST IN ROOKARTIKELEN
Nobelstraat 2 • 3231 BC Brielle T 0181-412267
markt
Bouwen aan een levendige
13
week Elke maandagochtend, voor dag en dauw, zijn de marktkooplieden van de Brielse weekmarkt al druk in de weer om hun waar uit te stallen. Kramen worden opgebouwd, iedereen neemt zijn plekje in en alle spulletjes worden gepresenteerd. Maar er is nóg iemand die al vroeg uit de veren is om de weekmarkt in goede banen te leiden. Onze eigen marktmeester Leon Ponsen. De belangrijkste taak van de marktmeester is het draaiende houden van de weekmarkt. Daar komt veel bij kijken. Van het regelen van vergunningen en (stroom)voorzieningen tot aan het innen van de marktgelden, de marktmeester heeft een grote verantwoordelijkheid. Leon is de schakel tussen de marktkooplieden en de gemeente. Zijn grootste uitdaging? “De markt zo groot en vol mogelijk krijgen en de goede sfeer behouden!” Samenwerking Een aantal marktkooplieden heeft zich gegroepeerd in de vorm van een marktcommissie. Vanuit deze groep worden er ideeën ontwikkeld om de markt levendig te houden. Leon ervaart de samenwerking met deze commissie als zeer positief. “Het is een leuke groep met zeer enthousiaste mensen”, vertelt hij. “We proberen zoveel mogelijk samen te regelen en de ruimte te geven aan nieuwe initiatieven. Zeker sinds we ook zijn gaan samenwerken met de winkeliersvereniging en het CMB komt er meer van de grond. Neem bijvoorbeeld de kerstman die we vorig jaar met Kerst over
‘Like’ ons op Facebook! De Brielse weekmarkt is ook te vinden op Facebook. Volg de pagina Markt Brielle en blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen... Profiteer bovendien van alle leuke acties en aanbiedingen. Liken dus!
de markt hadden lopen. Dat werd heel goed ontvangen! Dit jaar gaan we dat weer proberen. Zo vullen we elkaar allemaal zoveel mogelijk aan. Als dat het uitgangspunt is, dan gaat het gewoon goed.” Sfeer Wat volgens Leon de charme van de Brielse weekmarkt is? “Dat het een persoonlijk, gezellig marktje is! Op de markt in Brielle heerst altijd een goede sfeer. We hebben nu ook een leuk aanbod staan, geleid door mensen die stuk voor stuk het beste met de markt voor hebben en die er ook echt aan willen bouwen. Ondanks dat ook zij door de crisis getroffen zijn, is er een sterke wil om vooruit te blijven gaan. Je ziet hier vriendelijkheid, aardige mensen en een hele goede service. Is er iets aan de hand, dan kun je de week erop teruggaan en wordt er voor een oplossing gezorgd. Daar wordt totaal niet moeilijk over gedaan. Op andere markten is dat lang niet altijd zo vanzelfsprekend”, aldus een trotse Leon. Sociaal beroep Leon is nu zo’n vijf à zes jaar werkzaam als marktmeester. “Ik weet het niet meer precies, de jaren vliegen om”, lacht hij. Dat hij veel plezier in zijn werk heeft is te merken. “Ik ga graag met mensen om. Als marktmeester praat je veel met mensen, je ziet veel om je heen, dat zijn allemaal leuke dingen. Ik voel me af en toe net een sociale werker! Natuurlijk zijn er ook minder leuke dingen. Ik moet soms bijvoorbeeld ook wel eens iemand ergens op aanspreken. Maar dat hoort erbij. De meeste dingen zijn gewoon erg leuk!”
14
De verborgen wereld van de
negen
De bastions op de Brielse vestingwerken worden hot. Achter de schermen broedt een projectgroep op plannen om de vroegere bolwerken geschikt te maken voor ‘Brielse geschiedenislessen’ aan toeristen én Briellenaren. Maar wat is de geschiedenis van die negen bastions of bolwerken zelf? ‘Soms liepen de werklui gewoon weg,’ vertelt stadshistoricus Aart van der Houwen.
I
II Als je vanaf die stoere, uitstekende bolwerken van de Brielse vesting de weidse polder overziet, bekommer je je nauwelijks om hun geschiedenis. De bastions zijn oud, zo veel is zeker. Maar hoe oud? Ouder dan de vesting zelf of juist niet? Het zijn vragen die niet zo snel opkomen. Dat is nu zo, dat was vroeger zo. Ook toen gingen er jaren, soms tientallen jaren voorbij, zonder dat iemand oog had voor de wallen en bolwerken van het vestingstadje Brielle. Het waren de jaren van vrede. Bij een dreigende oorlog was het een ander verhaal. Uit alle hoeken en gaten kwam geld om de verdediging van het vestingstadje tiptop in orde te hebben. Zoals tegen het einde van de vijftiende eeuw. Die bewoners waren bang
voor de Franse zeerovers, die wel eens op Voorne konden landen. Het Brielse stadsbestuur had 44 bladzijden nodig om alle nodige reparaties aan de vestingwerken te noteren. Van alles komen we in die rekeningen tegen. Poorten zoals de Zwartewaalse en Piermans Wellepoort, bruggen, met vervaarlijke namen als de Duivelsbrug, en torens, de Rugsetoren geheten of Bierwerkerstoren. Maar géén bastions. We moeten nog een halve eeuw wachten voordat het woord bastion valt. De muren, torens, poorten en grachten waren rond 1540 zo vervallen dat keizer Karel V met het idee speelde om de stad te versterken met ‘sekere bolwerken, mescooijen, wallen ende andere
15
Tekst: Nico de Vries Foto’s: Bastion X
bastions sterkten’. Het kwam er niet van. De klus zou pas na de inval door de Geuzen in 1572 worden opgepakt. Bij de Noordpoort werd toen een eerste bastion opgeworpen, waarop het Brielse geschut kwam te staan. Met haringen vistonnen, tot aan de rand toe gevuld met aarde, werd bij de Zuidpoort het Lumeybolwerk aangelegd. Geschut “Op de vijfhoekige bastions of bolwerken,” vertelt stadshistoricus Aart van der Houwen, ,,kan je meer geschut, soldaten en ander oorlogsmaterieel kwijt dan op een rechte muur. En mogelijk nog belangrijker. Een vijand kon van drie zijden worden bestookt.” Tot een daadwerkelijke aanval zou het nooit komen, maar in 1780 - de Vierde Engelse Oorlog brak uit - stonden er meer dan honderd stukken geschut op de wallen. En in 1794, bij de komst van de Fransen, werden de kanonnen weer vanuit het arsenaal naar de bolwerken gereden. In de Nederlanden waren gedurende de Tachtigjarige Oorlog de eerste bastions beproefd. Vanaf 1540 die rond Antwerpen, in 1547 de bastions rondom fort Rammekens bij Vlissingen. Net als haar voorgangers waren ook de eerste bolwerken in Brielle volgens de principes van het Oud Nederlands Vestingstelsel gebouwd. In de loop van de zeventiende eeuw kwamen er nieuwe bolwerken bij. Het zouden er negen worden. Ze kregen namen mee als Oranjebolwerk, Galgebolwerk en Kruithuisbolwerk. Of het Molenbolwerk, het Bleykersbolwerk, Westerbolwerk, Hollebolwerk, het Lijnbaanbolwerk en Kijkpaalbolwerk. De verdere versterking en onderhoud van de stadswallen was er een van horten en stoten. Zeker in vredestijd schoof de zuinige Staten van Holland een soms te krap budget toe.
III
IV
V
Van der Houwen: ,,Het werk aan de wallen en bolwerken was intensief. Laag voor laag brachten ze rijshout en grond aan. Om de constructie bij elkaar te houden, werden er zogenaamde crammen gezet. Ging het werk na een regenbui schuiven dan was dat een lelijke onkostenpost, waarvoor dan geen geld meer was. Soms liepen de werklui gewoon weg en lieten ze de boel de boel.” Verbouwing Na tientallen jaren van soebatten vonden de regenten in 1694 eindelijk gehoor voor hun zorg over de staat waarin de stadsverdediging verkeerde. In 1713 werd er na een ingrijpende ‘verbouwing’ een vesting opgeleverd in de vorm zoals we die nu nog kennen. Maar de bastions kregen in de negentiende eeuw ‘bewoners’. In het ene bastion werd een stenen schuilplaats gebouwd, in de ander een remise of een munitiemagazijn. In 1802 werd een affuitloods gebouwd op het Hollebolwerk; in 1860 verscheen er in het Oranjebolwerk een buskruitmagazijn, dat dertig jaar later werd verbouwd tot logies voor de soldaten. In het Kruithuisbolwerk en het Galgebolwerk werden in 1882 nissen gebouwd om munitie op te bergen. Tot in de Tweede Wereldoorlog bouwden de Duitsers nog barakken en bunkers op de bastions en groeven er schuttersputten.
Van al die bouwsel is er maar één die de fantasie van menig Briellenaar voedt. Als ze achter hun hand fluisteren over de geheime, ondergrondse gangen naar de wallen, wijzen ze heimelijk naar de ronde openingen die nabij het Oranjebolwerk uit de wallen steken. ,,In werkelijkheid zijn het de ontluchtingspijpen van een ingegraven kruitmagazijn,” ontzenuwt de stadshistoricus het bestaan van een onderaards gangenstelsel.
Word nu lid!
Welke keuze maak jij? Kom naar Sportcentrum van Unen!
Maak nu gebruik van ons exclusieve welkomstaanbieding. Je betaalt jouw jaarcontributie en je kunt tennissen tot het eind van 2015. Vul het lidmaatschapsformulier op onze website in en profiteer van deze aktie!
Met ons abonnement kan je zowel fitnessen als groepslessen volgen. Hét sportcentrum met een groot aanbod van groepslessen. af Vanober t • Scherpe prijzen k o 014 • Voedingsadviezen op maat 2 voor personal inbegrepen bij onbeperkt trainingen en abonnement en/of kleine small group trainingen. upgrade! Vraag naar de voorwaarden.
Brielse Tennisvereniging E’68 Geuzenpark 1, 3237 KN Vierpolders (Brielle) T 0181-414141 E info@btve68.nl • I www.btve68.nl
Sportcentrum van Unen BV Amer 19 3232 HA Brielle T o181-417472
www.sportcentrumvanunen.nl
Stralen als nooit tevoren...
Door nieuwe technieken niet van echt te onderscheiden!
Wat doen wij: • Volledige prothese • Immediaat prothese • Implantaat prothese (klikprothese) • All-on-four (vaste brug op implantaten) • Frame prothese • Partiële prothese • Rebasing • Reparaties (part)prothese
KOM EENS LANGS, VOOR EEN VRIJBLIJVEND GESPREK!
Winn Ondernaar... van het emer jaar!
Ruggeplein 24 - 3232 AH Brielle - T 0181-851735 M 06 55725705 - E info@bobkoetsenruijter.nl
www.bobkoetsenruijter.nl
17
VI Onderaardse gang Onderaardse gang of niet, Rein Groen, de man achter de projectgroep Bastions Ontsloten, kreeg bij het zien van een ander kruitmagazijn op Bastion VIII een heel andere fantasie. Of zoals hij zichzelf herinnert: ,,Op een gegeven moment stoten we op het kruitmagazijn, dat verscholen ligt onder het pad tussen het Oranjebolwerk en Oranjeplein. Dat gebouw was het ons nooit zo opgevallen.� Maar toen de deur openging, hielden de hedendaagse ontdekkingsreizigers de adem in. Nadat ze de pikdonkere entree waren binnengegaan, sloegen ze rechts af een bredere gang. In het schijnsel van de lantaarns ontwaarden ze drie overwelfde ruimtes op, waarvan de middelste onderverdeeld is in kleinere ruimtes. En overal mysterieuze deurtjes, luchtroosters en nissen met dikke glazen ruiten, waarin vroeger olielampen stonden, zodat in de twee ruimtes met kruit gewerkt kon worden, zonder dat de brandende lampen in dezelfde ruimte stond. Groen: ,,En nu zijn we erg nieuwsgierig naar de mogelijkheden die de andere bastions bieden. De bastions zijn een perfecte plek om toeristen en Briellenaren om in aanraking te laten komen met de geschiedenis van Brielle.�
VIII
VII
De Brielse Bolwerken
I Molenbolwerk II Kruithuisbolwerk III Galgebolwerk IV Bleykersbolwerk V Westerbolwerk VI Hollebolwerk VII Oranjebolwerk VIII Lijnbaanbolwerk IX Kijkpaalbolwerk
IX
Bastion X bestaat wel degelijk De Brielse vesting telt 9 bastions. Maar waar is het tiende bastion gebleven, ofwel Bastion X? De zoektocht hoeft niet ver te gaan. Bastion X of liever gezegd Bastion X Communicatie Partners is de uitgever van de Briellenaer. Het simpele gegeven dat een bastion of bolwerk rust op een oerdegelijk fundament en stevig op haar grondvesten staat, is voor het creatieve hart van een echte Brielse ondernemer op het gebied van design, communicatie en media voldoende reden om het nieuwe bedrijf de naam Bastion X mee te geven.
18
uns K
Theater, muziek, beeldende kunst en grafische vormgeving. Creativiteit heeft altijd de rode draad gevormd in het leven van de artistieke duizendpoot Krijn van Driel. Op dit moment kun je een groot deel van zijn kunst bewonderen in zijn overzichtsexpositie, die loopt tot en met 28 september in de St. Catharijnekerk.
uitde met Krijn Twee jaar geleden werd Krijn 70 jaar en vierde hij tevens zijn 50-jarig jubileum als kunstenaar. Voor zijn broer Toon, zoon Ton en journalist Jan Stoof, was dit de aanleiding om het comité ‘Vrienden van Krijn’ op te richten. Al snel ontstond het idee om een overzichtsexpositie samen te stellen. In eerste instantie zag Krijn dit helemaal niet zitten. “Ik was bang dat het de indruk zou wekken dat ik ermee zou stoppen”, legt hij uit, “en dat ben ik nog lang niet van plan!” Toch wist het groepje hem enthousiast te krijgen voor hun plannen, met een prachtige tentoonstelling als resultaat.
Vijftig jaar Krijn De expositie ‘Krijn van Driel, een overzicht van vijftig jaar’ toont een greep uit zijn kunstwerken, van 1963 tot nu. Zo’n tachtig procent van de getoonde werken is in bruikleen gegeven, speciaal voor de expositie. Een klein deel bestaat uit schilderijen en tekeningen die Krijn zelf nog in huis had. De meeste hiervan zijn
nog nooit eerder vertoond. Hoewel hij aanvankelijk niets voelde voor een overzichtsexpositie, is Krijn nu toch wel ongelooflijk trots op het resultaat. “Nu alles zo bij elkaar hangt voelt het alsof de zolder eindelijk opgeruimd is, ik heb rust in mijn hoofd. Ik weet nu weer waar alles is. Bij het samenstellen van de geëxposeerde werken ben ik voor een aantal verrassingen komen te staan en zaken waarvan ik dacht ‘hoe zat dat ook alweer?’, zijn eindelijk opgelost”.
Gered “Eén van mijn eerste schilderijen bijvoorbeeld, een havengezicht, was ik in gedachten helemaal kwijt. Ik maakte dit schilderij in ’61. Henk Sprenger, een muzikant waar ik destijds mee samenwerkte, zag hem in mijn atelier hangen en vertelde me dat hij hem zo mooi vond. ‘Kijk er dan nog maar even goed naar’, zei ik nog tegen hem, ‘want ik ga er zometeen overheen’. Ik vond het namelijk niets. Henk heeft toen een nieuw doek voor mij gehaald en het schilderij
19
meegenomen. Toen Henk gevraagd werd om te komen spelen op de opening van mijn expositie, kwam hij ineens weer met dit schilderij op de proppen! Achteraf gezien is het maar goed dat hij hem ‘gered’ heeft, want het is eigenlijk helemaal geen slecht ding”. Een manier van leven Zijn kunst betekent alles voor Krijn. “Het is een kwestie van ademhalen”, legt hij uit. “Daar stop je nooit mee. Picasso was 84 en schilderde nog iedere dag. En geloof me, voor het geld hoefde hij dat niet meer te doen!” Aan inspiratie heeft hij dan ook geen enkel gebrek. “Dat kan van alles zijn. Van een kat in de zon tot aan mijn reizen met Mini & Maxi over de hele wereld. Een grote bron van inspiratie is ook mijn gezin. Mijn vrouw Anneke is mijn muze.”
Expositie Krijn van Driel tm 28 september in de Sint-Catharijnekerk
20
Alleen al op het gebied van beeldende kunst is Krijn een zeer veelzijdig kunstenaar te noemen. Zijn talent beperkt zich niet tot één techniek, integendeel. Hij werkt met olie- en acrylverf, aquarel, maakt gouaches, monotypes, linole-
Acryl - Bretagne
umsnedes en tekeningen. Als we hem vragen welke techniek zijn voorkeur heeft haalt hij een passage uit zijn boek aan: “Welke techniek ik het liefst gebruik? Zou het echt niet weten. Elke techniek heeft z’n specifieke eigenschappen. Mijn keuzes worden bepaald door het onderwerp, de beschikbare tijd en m’n humeur”.
Wel heeft Krijn een voorkeur voor een bepaald onderwerp. “Portretten”, antwoordt hij zonder daar over na te hoeven denken. “Het is een sport om herkenning op te roepen in een schilderij van iemand die je niet (of wel) kent. Ik werk dan ook het liefste op basis van een persoonlijke ontmoeting. Op die manier kom je veel meer te weten over iemands persoonlijkheid, in een foto mis je dat. Soms is dat lastig, mensen geven een portret vaak als een cadeautje. Ik probeer dan altijd toch stiekem om iemand een keertje in het echt te zien, zodat ik een stukje karakter in het portret kan stoppen”. Makrelen en peren Hoewel hij zich in de keuze voor techniek en materiaal laat leiden door bovenstaande zaken, begint hij niet zomaar wat strepen op het doek te zetten. “Een schilderij heeft een plan nodig. Je werkt laag over laag en de compositie is weloverwogen. Dit gebeurt in mijn hoofd, het is niet zo dat ik van tevoren een schets maak. Al komt het wel eens voor dat ik een tekening gemaakt heb waarvan ik vind dat het eigenlijk een schilderij had moeten zijn. Dan maak ik er alsnog een schilderij van”.
De kunstwerken van Krijn hebben zelden een diepe betekenis. “Een beeld moet een beeld zijn. Mijn schilderijen hebben ook geen diepzinnige titels. Het is zoals het is.” Hierdoor ontstaan namen als ‘twee kippen’, ‘opoe’ of ‘makrelen en peren’.
Eigen handschrift Zoals iedere kunstenaar, heeft ook Krijn verschillende periodes doorgemaakt. Toen hij net van de kunstacademie kwam, zat hij bijvoorbeeld in zijn ‘donkere periode’. En dan hebben we het puur over kleurgebruik. “Als je net je diploma behaald hebt dan doe je precies wat je geleerd is”, vertelt hij. “Op een gegeven moment ga je een beetje trekken en plukken, verkennen wat er allemaal mogelijk is. Zo ontwikkel je jouw eigen handschrift.” Hoeveel verschillende technieken hij ook beheerst, Krijn is altijd blijven tekenen. “Het is de basis van alles, je kunt niets verdoezelen. Een tekening die ik in ’73 maakte kan ik morgen weer maken, maar bij een schilderij is dat een ander verhaal”. Bijzondere kunstwerken Er zijn een paar specifieke kunstwerken die heel veel voor Krijn betekenen. Welke dat precies zijn, dat houdt hij liever voor zichzelf. “Ik kan je wel vertellen dat er één schilderij is waarvan ik echt spijt heb dat ik hem verkocht heb. Gelukkig is het in de familie gebleven, dus ik kan er naar kijken wanneer ik wil”. Een ander schilderij dat hem erg dierbaar is, is een aquarel. “Deze is zo goed gelukt, dat ik hem nog regelmatig als spiekbriefje gebruik!”, lacht hij.
Van de redactie: Op deze pagina’s zijn een aantal kunstwerken van Krijn afgebeeld. Bezoek de tentoonstelling voor meer werk van zijn hand.
Technieken Schilderijen - Schilderen met olie- en acrylverf vereist, wat mij betreft tenminste, een zekere bedachtzaamheid, er moet een plan zijn, een opbouw, laag over laag. Maar ik wil wel graag in een flink tempo schilderen, daarom was de komst van acrylverf voor mij een zegen: droogt veel sneller dan olieverf, je kunt lekker door...” Aquarelleren - “Waterverf heeft de charme van transparantie, van ‘diepe’ tinten en het is ook de techniek van spanning en verrassing. De voorbereidingen voor het maken van een aquarel zijn intensief en tijdrovend. Het natgemaakte papier moet op een bepaalde manier gespannen worden en vervolgens drogen. Al die tijd ligt dat grote witte vel je spottend en uitdagend aan te kijken. En dan begint het avontuur: elke penseelstreek moet raak zijn. Wat moet ik uitsparen, waar laat ik het water even z’n gang gaan, hoe houd ik alles transparant... Bij elke fout kun je opnieuw beginnen”.
Monotype - Vrouwenfiguur
Gouaches - “Een mooie techniek, met de dekkende verf kun je lekker ‘verven’ op papier. Je hebt de mogelijkheid om te componeren met lijn, vlak en kleur. Je kunt makkelijk veranderen en aanpassen. Daardoor kan een gouache ook erg behulpzaam zijn als voorstudie voor een schilderij. Gouache is ook erg geschikt om samen te gebruiken met andere technieken, de ‘gecombineerde techniek’. Vaak heb ik gouache in combinatie met pentekening toegepast”. Penseeltekening - Joris
Linogravure - Portret
De collectie van Krijn bij je thuis? De kunstwerken, getoond tijdens de expositie ‘Krijn van Driel, een overzicht van vijftig jaar’, zijn gebundeld in een boek. Naast de vele kunstwerken vind je in dit boek verhalen en herinneringen van vrienden over Krijn en persoonlijke notities over de technieken waarmee hij werkt. Dit boek is verkrijgbaar in de Sint-Catharijnekerk, zolang de expositie loopt.
Het boek ’Krijn van D el, een overzicriht van vijftig jaar is verkrijgbaa ’ voor € 20,- r
Grafiek - “Ets, litho, kopergravure, houtgravure, linoleumsnede, monotype. Van al deze grafische technieken hebben in de loop der jaren de lino en de monotype mijn voorkeur gekregen en behouden”. Monotype - Een avontuurlijke techniek, snel, met een heel eigen, uitgesproken karakter. Er zijn meerdere manieren om een monotype te maken, maar ik werk meestal als volgt: een glasplaat wordt ingerold met drukinkt. Een vel papier wordt daar overheen gelegd. Vervolgens kun je op het papier tekenen, krassen en/of wrijven. Bij het verwijderen van het papier is er dan aan de andere kant een afbeelding ontstaan. Die afdruk is uniek, er kan er maar één gemaakt worden.
Gouache - Maarland Brielle
Aquarel - Haringen
Linoleumsnede - Van een linoleumsnede meerdere afdrukken worden gemaakt. Deze techniek vereist een vooropgezet plan en grote nauwkeurigheid. In het linoleum wordt met gutsen materiaal weggesneden, zodat er een verhoogde afbeelding ontstaat. Deze wordt met drukinkt ingerold en vervolgens met een drukpers afgedrukt. Eigenlijk maak ik linogravures, want ik gebruik naast gutsen ook een burijn, een klein beiteltje dat oorspronkelijk bedoeld is voor de fijne lijntjes in houtgraves”. Tekeningen - “Pen, krijt, potlood, pastel, houtskool, penseel: het zijn prachtige materialen om mee te tekenen. Hiervan is ‘het penseel’ mijn grote liefde. Tekenen is de techniek van de waarheid, onkunde is niet te verdoezelen en het tekenen met penseel en inkt is helemaal genadeloos. Zodra de eerste penseelstreek het papier heeft beroerd, is er geen weg terug. Je moet door, iets overdoen of corrigeren is er niet bij. Het is de dood of de gladiolen. En vaak verlies je…”
Krijttekening - Henk
JONG 22
Op sportief gebied is Brielle een kweekvijver voor jong talent. Ga maar eens een dagje rondlopen bij voetbalvereniging VV Brielle, dan zul je zien dat veel getalenteerde spelers afkomstig zijn uit de eigen jeugd. Dit geldt ook voor Jesper Lakerveld en Paul Santra, beide 21 jaar, opgegroeid in Brielle en vrienden voor het leven!
De vriendschap van de jongens gaat al heel ver terug. “Dat begon al bij de F-jes”, vertelt Paul. “Op de open dag van SC Voorne kwam ik bij Jesper in het team. Hij kon toen al aardig voetballen, ik nog helemaal niet zo”. Jesper onderbreekt hem lachend: “Dat is toch nog steeds het geval!” Hij maakt natuurlijk maar een grapje, want de mannen spelen allebei in de eerste selectie van VV Brielle. Paul vervolgt zijn verhaal: “Ik schreef me na de open dag meteen in bij de voetbal. Helaas moest ik instappen in de F4 en ging Jesper al naar de F1, maar vanaf het jaar daarop hebben we altijd in hetzelfde elftal gespeeld”. Jesper voegt hieraan toe: “En we hebben bijna heel de middelbare school bij elkaar in de klas gezeten”.
Hechte vriendengroep Paul ging bedrijfskunde studeren en Jesper accountancy. Maar als ze vrij zijn van school en niet op de voetbal te vinden zijn, dan zoeken de vrienden elkaar graag op om leuke dingen te doen. Samen maken ze deel uit van een grote, hechte vriendengroep. “We brengen ieder weekend met zijn allen door. We gaan vaak stappen bij de Hoofdwacht, of club BED. Ook op zondag zoeken we elkaar op om gezamenlijk te ‘ontkateren’. Om half 3 een patatje halen bij de Aad, zodra hij opengaat, dat is eigenlijk het vaste recept…” Bijbaantje Wil je ieder weekend gaan stappen, dan moet er natuurlijk ook geld verdiend worden. Dat doen de jongens allebei bij de Jumbo. Paul als vakkenvuller, Jesper op de slagersafdeling. “Het is een relaxt bijbaantje”, leggen ze uit. “Zolang we nog studeren verdient het prima en we hebben een gezellig team”. Voetbal Zowel Jesper als Paul kan een aardig balletje trappen. Niet voor niets spelen ze allebei in de selectie van VV Brielle. De mannen zijn net terug van trainingskamp, waar ze een leuke en leerzame tijd met het team hebben gehad.
Hoewel het in de eerste plaats een hobby is, zien zij het wel als een uitdaging om op een zo hoog mogelijk niveau te spelen. Presteren staat dan ook centraal. “Later is er nog genoeg tijd voor een vriendenteam!” Oost west, thuis best Zolang ze nog studeren, blijven Jesper en Paul nog lekker thuis bij hun ouders wonen. “Ik heb het thuis nog prima naar mijn zin”, legt Jesper uit. “En ik ben ook eigenlijk altijd weg. Het enige dat ik thuis doe is eten en slapen.” Voor Paul geldt hetzelfde, al is hij er wel aan toe om op zichzelf te wonen. “Maar dan wel hier in de buurt! Rotterdam trekt mij totaal niet, dat is ook de reden dat ik zolang ik nog op school zit gewoon thuis blijf wonen.” Ook Jesper ziet zichzelf later wel in Brielle wonen. “We zijn hier zelf opgegroeid en hebben daar alleen maar leuke herinneringen aan overgehouden. Brielle heeft alles wat je nodig hebt. Niet te groot, niet te klein, je kent eigenlijk iedereen wel. In de zomer kun je lekker een terrasje pakken en je kunt in Brielle heel goed eten. Je zit hier ook overal dichtbij, of het nu om de grote stad of het strand gaat.” Over een jaar of tien hopen Paul en Jesper een goede baan te hebben, met hun gezin in Brielle te wonen en nog altijd te voetballen. “Misschien dat dan de tijd rijp is voor dat vriendenelftal!” voegen ze er met een lach aan toe.
‘Brielle heeft alles!’
23
Kaaiwoningen
Tweede fase opgeleverd! Welkom
in modelwon onze Rochus Meeuing aan de wisz Veerweg in Ponweg rt Brielle.
€ 232.800 (vanaf en V.O.N.) royale lichte woonkamer met groot terras aan het water, aparte keuken, berging op begane grond op de verdieping 3 ruime slaapkamers met badkamer parkeerplaats voor de deur en eigen ligplaats voor boot aan terras NLIV\^K VUKLY >VUPUNIVYN NHYHU[PLJLY[PÄJHH[ 2e verdieping en dakterras optioneel (constructieve voorzieningen in bouw meegenomen)
www.portbrielle.nl
CoLeeumn 25
De Briellenaer, wie is dat eigenlijk?
Trots en vereerd was ik toen ik gevraagd werd om in dit gloednieuwe blad, volgens oude formule, vaste columnist te worden. Het nieuwe blad, “Briellenaer” genaamd, valt 4 keer per jaar op uw deurmat, en ik weet dat veel mensen ernaar uitkijken, zoals dat in het verleden met een vergelijkbaar blad ook was. Ik vind “Briellenaer” ook een ijzersterke naam, daarmee zeg je alles. “Voor Briellenaren, door briellenaren...” is natuurlijk een veel gehoorde uitspraak, maar daar hoort eigenlijk ook“...over Briellenaren...” achter. En dat brengt mij dan op de vraag: “Een Briellenaer, wie of wat is dat eigenlijk?”
Als we het googelen komen we niet echt veel verder, de dikke van Dale geeft zelfs geen resultaat op het woord “briellenaar”. We worden wel geleid naar veel politieberichten, noem het maar “The Dark Side” of Brielle. Wat opvalt is dat het webadres www.briellenaar.nl heel slim is vastgelegd door een lokale politicus, maar of die site nou echt verteld wie “De Briellenaer” is valt te betwijfelen. Nee, dan het artikel, over Ad Hoogerwerf, met als titel: “Eens een briellenaar... altijd een briellenaar!”, waarin Ad, door de redactie omschreven wordt als een ECHTE Briellenaar, omdat hij als schrijver van het 1 april boek “Heerlijke Gekte” en medeoprichter van het 1 april museum zijn brielse sporen meer dan verdiend heeft. Dat hij niet in Brielle geboren is is volgens de schrijfster van het artikel niet belangrijk.
En misschien is dat ook wel zo. Moet De Briellenaer echt in Brielle geboren zijn? Moet De Briellenaer in het centrum van Brielle wonen? Moet De Briellenaer minimaal lid zijn van de 1 april vereniging? Moet De Briellenaer weten wat de tekst is op ons stadswapen, en wat het verhaal erachter is? Moet De Briellenaer weten dat ons volkslied, “Wij houden van ons Brieltje “ is en moet De Briellenaer weten welke twee bekende Briellenaeren dit lied schreven? Allemaal vragen die me door het hoofd spoken. Ik zou er een lijst van kunnen maken, een soort examen, nee sterker nog een verplichte inburgeringscursus, of gaat dat te ver..?
Mijn vader, ook een geboren en getogen briellenaar, is echter duidelijk over één van deze vragen. Mijn vader en ik zijn geboren in het stadscentrum van Brielle, en tot 3 jaar geleden woonden mijn ouders in mijn geboortehuis aan het Maarland Zuidzijde. Ik heb daarentegen een periode van mijn leven in Rugge gewoond. Mijn ouders kwamen dan op visite, en als ze zich op maakten om weer te vertrekken
gooide mijn vader altijd de standaard zin eruit: “Kom Nel, we gaan weer terug naar Den Briel...”, niets aan het misverstand over latend dat mijn huis toch echt niet in Brielle stond! De Briel was het centrum....punt uit! Een briellenaar woont in het centrum dus...(?) Leuk is nu wel dat de rollen zijn omgedraaid. Ik woon nu weer in het centrum en mijn ouders wonen in de Geuzenhof net buiten de stadswallen. Ik kan het dan ook niet laten om bij het verlaten van de woning van mijn ouders, toch even te roepen dat ik maar weer eens ga kijken hoe het in “De Briel” is!!
Het wordt me eigenlijk langzamerhand duidelijk, dat briellenaar zijn, iets met dat speciale gevoel in je hart te maken heeft. Ik bewonder altijd de mensen die nog niet zo gek lang in Brielle wonen, en zich ongelofelijk hard inzetten om het 1-aprilfeest voor te zetten en er een daverend succes van te maken. Eigenlijk iedereen die Brielle een warm hart toedraagt, in welke vorm dan ook mag de titel “Briellenaar” in mijn ogen met trots dragen. Iedereen kent de bevlogen briellenaar, die in Spanje woont, en daar vandaan zijn soms kritische blik laat schijnen op “zijn Brieltje”, een man die van afstand zorgde voor een revival van Maskerade, nog zo’n oer briels evenement.
De plaats waar je woont is dus geen maat voor het briellenaar zijn dat is dus duidelijk, dat merk ik ook als beheerder van twee webcams die in Brielle hangen. Op het moment van een storing van de webcams, stromen diverse emails binnen, om te vragen wanneer de camera weer beelden gaat weergeven. Mails uit alle hoeken van deze aardbol, en heel vaak van voormalige briellenaren die zijn geëmigreerd, maar Brielle toch niet los kunnen laten. Maar ook gewoon mensen die elke dag even kijken wat er in Brielle gebeurd omdat, “....ze het zo’n leuk stadje vinden”. Ik heb ze maar bestempeld als “digitale briellenaren”...!!
In mijn zoektocht naar “De Briellenaer” , kan ik eigenlijk concluderen dat alles te maken heeft met betrokkenheid en trots. Dat zijn de peilers van je Briellenaar voelen, en dit blad zal “het gezicht”, van de briellenaar de komende jaren vorm gaan geven, door inwoners, ondernemers, sporters, kunstenaars en nog vele anderen, in alle facetten aan het woord te laten. Het zou dan zo maar kunnen dat het begrip “briellenaar” over een aantal jaar wel in de dikke van Dale is opgenomen. Leen van der Reiden
26
Nu de blaadjes van de bomen beginnen te vallen is er geen ontkomen meer aan... Halloween staat weer voor de deur. Voor de één kan het niet griezelig genoeg, de ander durft niet eens de tv aan te zetten - horrorfilms - en kruipt weg
Halloween in
onder een grote deken. Tot welke categorie je ook behoort, je kunt niet ontkennen dat Halloween steeds populairder wordt. Bereid je dus maar alvast voor...
Nog niet zo heel lang geleden was Halloween totaal onbekend in Nederland. Toch gaan er de laatste jaren steeds meer kinderen op 31 oktober verkleed de straat op. Ook in Brielle wordt Halloween gevierd. Ieder jaar is er een grote Halloween spooktocht door het centrum van Brielle, georganiseerd door de Brielse winkeliers en horeca.
Deelname is geheel gratis, de enige voorwaarde is dat je er zo eng mogelijk probeert uit te zien! Onderweg word je omringd door de griezeligste pompoenen en monsters die rechtstreeks uit je engste nachtmerries lijken te zijn gekomen. Oorsprong Zoals bij vrijwel alle traditionele feesten, doen ook over de oorsprong van Halloween verschillende verhalen de ronde. Halloween, een verbastering van All Hallows' eve(ning), is de Engelse naam voor allerheiligenavond. In de Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober was oudejaarsavond. De Kelten geloofden dat er geesten oprezen uit de doden en dat deze aangetrokken werden door al het voedsel. Om deze geesten af te weren droegen zij maskers. Toen de Romeinen het land binnenvielen vermengden de Keltische traditie zich met hun eigen tradities, namelijk het vieren van de oogst en het eren van de doden. Oudejaarsavond was een heidens feest. Maar de katholieke kerk maakte er later Allerheiligen(avond) van. Het christelijke feest Allerheiligen bestond al in de negende eeuw. Op deze dag worden alle heiligen van de rooms-katholieke kerk herdacht. Een dag later, op 2 november, viert de rooms-katholieke kerk Allerzielen.
Dit doen zij om alle gestorven gelovigen te herdenken. De thema’s sterfelijkheid, de dood en het laatste oordeel staan centraal bij deze vieringen. Tijdens Allerheiligen en Allerzielen worden kerkhoven bezocht en kaarsen gebrand. In de zestiende eeuw werden de feesten door de protestantse kerk afgeschaft, omdat ze in strijd zouden zijn haar geloof. In Engeland leeft Halloween sindsdien als een aards feest voort en an daaruit heeft het zich verder over de wereld verspreid. Amerika Maar waarom leeft dan bij het grote publiek het idee dat Halloween typisch Amerikaans is? Dit komt natuurlijk wel ergens vandaan. In de negentiende eeuw werd Halloween naar de Verenigde Staten gebracht door Engelse, Schotse en Ierse immigranten. Amerika is ook de plek waar het in de twintigste eeuw uitgroeide tot een grootschalig feest, waarbij vooral kinderen zich verkleedden en met een uitgeholde pompoen langs de huizen gingen voor een grap of een traktatie (trick or treat). Pas in de jaren ’80 nam de populariteit van Halloween bij volwassenen toe en kwam de nadruk te liggen op ‘hoe griezeliger, hoe beter’. Trick or treat Op 31 oktober bellen griezelig verklede kins als het donker wordt aan bij versierde huizen in de buurt en roepen ‘trick or treat’. Oftewel ‘in ruil voor een snoepje haal ik geen grap met je uit’.
27
Halloween... het begon allemaal met Jack Het originele verhaal uit de Volksverhalen Almanak
Tieners gaan soms naar speciale Halloweenfeesten. In Nederland is met name dit laatste populair. Het langs de deuren gaan is vooralsnog een gebruik dat vooral in Engeland, Ierland en Amerika voorkomt. Halloween in Nederland Vooral onder scholieren en volwassenen is het feest de laatste jaren sterk in opkomst. De nadruk ligt in ons land op het verkleden. De kleintjes doen dit vaak thuis, of bij opa en oma, waar vervolgens spelletjes worden gespeeld. Ook worden hier en daar huizen versierd, maar dit verschilt sterk per buurt. Sommige straten zijn heel fanatiek en bouwen de buurt om tot een waar griezeldorp, in andere buurten merk je er vrijwel niets van. Tieners gaan vaak naar Halloweenparty’s, waar meestal een prijs uitgeloofd wordt aan degene die het griezeligst verkleed is. Pompoen Er zijn veel verhalen over de oorsprong van de verlichte uitgeholde pompoen. Eén van de bekendste is het verhaal over ‘Jack de smid’ of ‘Jack o'Lantern’. In de Volksverhalen Almanak opgenomen als ‘Hoe Halloween ontstond: het begon allemaal met Jack.’
Jack, een Ierse man, bracht zijn avonden graag door in zijn stamkroeg, waar hij het ene glaasje na het andere dronk, om de tijd te doden. Op zo'n avond ontmoette hij in een dronken roes de duivel, die maar één ding wilde: bezit nemen van zijn ziel. Maar de listige Jack wist de duivel over te halen om samen met hem nog één glas te drinken. Op het einde van de avond nam de duivel de gedaante aan van een muntstuk om zijn pils te betalen. Jack greep het muntstuk en sloot hem op in een buidel met een kruisvormig slot. Pas toen hij Jack had beloofd hem tien jaar met rust te laten, liet Jack hem weer vrij. Tien jaar later botste Jack weer op de duivel op een verlaten landweg. Om tijd te winnen vroeg hij hem nog om één gunst: een appel uit de dichtstbijzijnde boom. Toen de duivel in de boom klom om een mooi exemplaar uit te zoeken, zag Jack zijn kans schoon om met zijn zakmes een kruis te kerven in de stam van de boom. De duivel zat klem in de kruin en Jack liet hem beloven dat hij hem nooit meer lastig zou vallen. Vanuit zijn benarde situatie kon de duivel niet anders dan hiermee akkoord gaan en hij sloeg jammerend op de vlucht. Toen Jack stierf, werd hij weggejaagd uit het paradijs, omdat hij met de duivel had geheuld. In de hel wilden ze hem ook niet, omwille van de belofte van de duivel. Jack was verdoemd om eeuwig te dolen en smeekte de duivel om een gloeiend kooltje, waarmee hij zijn lange en donkere weg kon verlichten. Die kreeg hij gelukkig nog en hij stak het in een uitgeholde raap. Sindsdien dwaalt ‘Jack O’Lantern’ - door het duister, met zijn lantaarn in de hand...
Trouwen doe je aan de Brielse
Maas bij De
Meiden
The p voor u lace to be... plecht w huwelijksig huweliheid en uw jksfees t!
Spectacu prijzen vloaire feest & p or artij!
s op Volg onook! Faceb
Rochus Meeuwiszoonweg 10 • 3231 CM Brielle T 0181 412080 • www.strandcafedemeiden.nl
29
Vraag ’t aan de muzikant... Frans Voets!
Een beetje zenuwachtig waren ze wel. Het is tenslotte niet niks om aan een echte ‘rockster’ vragen te stellen, terwijl je zelf eigenlijk nog maar net komt kijken in de muziekwereld. Frans Voets wist ze snel op hun gemak te stellen en er ontstond in de huiskamer van de Brielse zanger een leuk gesprek. Raphael en Joshua Silva Maniche wisten de juiste vragen te stellen en de jarige Frans gaf er spontaan en enthousiast antwoord op. Joshua (12) op gitaar en Raphael (11) achter de drums spelen in de schoolband en hebben ongetwijfeld het nodige opgestoken van de wijze woorden van Frans.
gave het belangrijkste; als je met je hart speelt of zingt klinkt het mooi. Muziek moet je niet alleen horen, je moet het ook voelen. Tegenwoordig wordt er geen echte muziek meer gemaakt; het zijn klanken. Het mooiste compliment dat een zanger kan krijgen, is als na afloop iemand naar je toe komt en zegt; ik kreeg er kippenvel van. Als je dat lukt, doe je het goed.
Vertel eerst eens wat over jezelf... Ik voel me een echte Briellenaar, maar ben geboren in Rotterdam. Ik woon hier sinds 1992 en kom er al vanaf 1963. We vierden onze vakanties op het Brielse Meer en kwamen regelmatig in de binnenstad. Mijn vader was een bekende Briellenaar, want hij heeft later nog jaren op een bootje in de haven gewoond. Als je iets over Gerard de palingboer zegt, weet iedereen over wie je het hebt. Brielle is een stuk rustiger en ik voel me er veel meer thuis dan in de grote stad. Als ADHD’er is dat veel beter voor me. Hier ben ik pas echt met de muziek in aanraking gekomen. Brielle is een echte muziekstad. Er zijn zoveel bandjes. Jammer dat er maar in één bastion op de wallen geoefend mag worden. Als ik ’s avonds de hond uitlaat, hoor ik altijd wel muziek. Ik werk in de haven als controleur gevaarlijke stoffen. Tegenwoordig vier dagen in de week en alleen nog overdag, zodat ik genoeg tijd heb voor de muziek. Welk instrument bespeel je? Een instrument bespelen kan ik niet en dat vind ik wel jammer. Ik heb er gewoon de discipline niet voor. Wil je een instrument leren spelen, dan moet je spelen, spelen en nog eens spelen. Tot vervelens toe... totdat je gitaar kunt spelen op je rug. Je stem is eigenlijk ook een instrument en als je zingt moet je niet tegelijk een instrument willen bespelen. Vooral in mijn tijd was dat zo, met uitzondering dan van de groten der aarde. Als je beide doet moet je de aandacht verdelen en dat gaat ten koste van één van de twee. Speel je in een band? Afwisseling, dat vind ik leuk. Ik zit in een aantal bandjes met diverse samenstellingen ...met een gitarist of met een contrabassist erbij, een pianist, een percussionist op zo’n kistje of een drummer. We treden regelmatig op, maar het leukst is toch de laatste zaterdag van het jaar. Muzikanten uit Brielle en Hellevoetsluis kruipen dan bij elkaar en gaan lekker jammen. Hooguit drie keer oefenen en dan los op muziek van Kiss, Alice Cooper en zulk soort mannen. Volgend jaar staan we met een grote band van twaalf tot veertien man op het Tintefeest.
Al opgetreden in het buitenland? We hebben in België en in Litouwen gespeeld én ik hoop ook nog een keer naar Noorwegen te kunnen. Het maakt niet zoveel uit waar je speelt. De mooiste poptempel is natuurlijk Paradiso. Daar zou ik nog wel een keer willen staan. Mijn muzikale leven zou er niet door mislukt zijn als het er niet van komt, maar je moet wat te wensen hebben. Mijn meest bijzondere optreden was op een begrafenis. Een gitaartje, een stemmetje: indrukwekkend en prachtig. Het gekke is dat ik na al die jaren voor elk optreden nog steeds zenuwachtig ben. Totdat ik op het podium sta. Zodra ik een snaar van een gitaar hoor of een tikje van het drumstel is het weg en wil ik die microfoon eigenlijk niet meer loslaten. En ga je tijdens een optreden een keer de mist in... altijd blijven doorspelen. Desnoods met een tekst van een ander nummer. Ik kreeg na afloop zelfs een keer een compliment, ze hadden het dus niet eens gehoord. Leve de iPad, die heb ik altijd bij me, ook op het podium. Altijd mijn teksten bij de hand. Van welke muziek houd je? Muziek is emotie. Ik hou van muziek die iets met me doet of met me gedaan heeft. Als ik niks met bepaalde muziek heb, dan doe ik het ook niet. Ik heb vetorecht in de band, dat is dus makkelijk. Mijn favoriete band is nog steeds Led Zeppelin. Robert Plant heeft zo’n verschrikkelijk mooie stem. Na mannen als Frank Sinatra, Dean Martin en Jim Reeves zorgden deze jongens voor een complete aardverschuiving. Ik heb ze ook verschillende keren live gezien. Ik kan niet naar alle muziek luisteren. Pim Jacobs en Rita Rijs vind ik helemaal niks. Maar over smaak valt nu eenmaal niet te twisten. Bij muziek is bezieling en over-
Heb je tips voor saaie muzieklessen? Zelf heb ik niet zoveel les gehad, maar die paar lessen vond ik wel handig. Ik dacht: hoe kan iemand mij nu leren zingen. Je kan het of je kan het niet. Ademhaling is bij zingen heel belangrijk. De manier waarop bepaalt je stem. Als je minder talent hebt zoals ik, dan moet je zeker les nemen. En vind je het een beetje saai, denk dan maar aan iets leuks. Wil je een keer bij ons komen kijken? Natuurlijk. Ik ben heel benieuwd hoe jullie spelen. Dan kunnen we ook misschien wat samen doen en dingetjes bespreken. Die afspraak staat.
Altijd de nieuwste boeken! enu’s Maandm € 19.50enu’s m Open van 17.00 tot 22.00 uur 3 gangenkeuze naar Maandag gesloten 1 2 € .00
Voorstraat 126 3231 BK Brielle • T 0181-416684 www.restaurantpetros.nl
Voorstraat 28-32 3231 BJ Brielle T 0181-412075
Postagentschap en ING bank filiaal
Wilt u ons helpen? Wordt dan donateur of vriend van de molen voor €15,-. Een eenmalige bijdrage mag natuurlijk ook!
Voor al uw creatieve teken- en kunstschilder artikelen, kantoormaterialen en cartridges! Voorstraat 60 3231 BJ Brielle T 0181-412874 F 0181-418322 E info@kantoor-creatief.nl
Openingstijden: Dinsdag t/m vrijdag 9.30 - 17.30 uur Zaterdag 10.00 - 16.00 uur
Uw smartphone weer als nieuw!
10% Nu tijdelijk
korting !
Voorstraat 14 - 3231 BJ Brielle - T 0181 880231 info@gsmbrielle.nl
Brielse Molenstichting ’t Vliegend Hert Postbus 101 - 3230 AC Brielle - info@vliegendhert.org IBAN: NL10 RABO 0365 420 700
www.vliegendhert.org
31
In Brielle vindt je nog van die leuke, karakteristieke winkeltjes. Winkeltjes die Brielle zo uniek maken! In dit rijtje mag zeker Bric Ă Brac niet ontbreken.
Nieuwe collectie wierookbranders, met daarnaast keuze uit ruim 100 soorten wierookstokjes.
Aromabranders in vele uitvoeringen en materialen.
Reistassen, koffers en rugzakken in verschillende kleuren, maten en merken.
Mooie collectie edelstenen, mineralen en fossielen, waaronder de pas ontdekte edelsteen polychroom jaspis.
Grote collectie leren en kunstleren tassen en bijpassende portemonnees.
Uitgebreide collectie handgemaakte zilveren sieraden met half edelstenen.
Charmology armbanden. In 12 edelsteensoorten, met elk een andere betekenis en boodschap.
Uitgebreide collectie Tibetaanse en Nepalese klankschalen.
Buddhazeep in diverse vormen, maten en kleuren.
Lampe Berger. De enige luchtverfrisser die niet maskeert, maar de lucht eerst zuivert.
Heb je een wens, stop hem dan in deze mooie wenspot. Verkrijgbaar in 3 kleuren. Medley armbanden en horloges, in 12 verschillende kleuren.