Briellenaer#59

Sneeuwpret met...

Ruud, Loa & Yves

EN V E RD E R I N DI T N UM M E R: Schaatshistorie Skileraar Message in a bottle Michel van der Meer Natuur

Briellenær

DE EERSTE WORKSHOPS STAAN ONLINE!

Reserveer snel jouw plekje via onze webshop.

Ontdek daarnaast onze gezellige winkel én uitgebreide webshop. Bij Doe@ding vind je alles voor jouw creatieve hobby: • Nieuwe kleurboeken voor volwassenen • Kaarten maken & mixed media • Planners & art journals • Robotime bouwpakketten

Scan de QR code en bekijk alle workshops

Kom langs, laat je inspireren en ga creatief aan de slag! Graag tot snel, Onze openingstijden: Maandag t/m zaterdag 10.00 - 16.30 uur Elke eerste zondag van de maand koopzondag 12.00 - 16.30 uur

Nobelstraat 43 3231 BA Brielle 0181 625 017 info@doeading.nl www.doeading.nl

Marlous en het team van Doe@ding

AAN DEZE # WERKTEN MEE Brielse Belangen Vereniging Kunst & Cultuur Brielle Travelclub Zwartewaal Gemeente Voorne aan Zee Streekarchief Voorne Putten Natuurmonumenten ZHE Ruud Hakbijl EINDREDACTIE Bastion X Communicatie Partners [GAST]REDACTIE Niels Fieggen Fleur Lammers Jitse de Graaf Liesbeth Klee Klaas Schipper Linda Poldervaart FOTOGRAFIE Diana Driessen Kelly Smits Linda Poldervaart Stockfotografie

16

Reis+tips Kopenhagen en Denemarken

ART DIRECTION Jerry de Jong

05 Column Niels

ADVERTENTIES info@bastionx.nl Dennis van der Zalm

06 BBV

UITGEVER Bastion X Uitgeverij & Media Nauwe Sloopje 1b 3231 BW Brielle T 0181 417111 info@bastionx.nl www.bastionx.nl VERSPREIDING Bouwman Verspreiding COPYRIGHT Niets uit deze # mag worden vermenigvuldigd zonder vooraf gegeven toestemming van de uitgever. Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.

DISCLAIMER De afbeeldingen zijn afkomstig van vele bronnen. De redactie heeft getracht de herkomst van de foto’s te achterhalen.

Er is nadrukkelijk toestemming gevraagd aan de verstrekker van de foto’s voor het gebruik.

Het is nooit de intentie van de redactie geweest om bewust zonder toestemming van de maker, foto’s waarop © rust, (ongevraagd) te publiceren.

#

voorwoord 3

COLOOON f

Inhoud

59

Dag lieve jongen

In hart en nieren Briellenaar!

Winter, agenda en Atlas

08 Muziek

Bloomfield

11 BREStheater

Vier het leven in...

12 Versmarkt

Hallo Jumbo

14 Bekende+muziek

Michel van der Meer

23 Natuur Vos

36 Toneel

Claudia

29 Evenement+oproep 1-Aprilmagazine

30 Vakwerk+hobby Koken en skiën

33 Historie

Bekende schaatser Jan

40 Natuur+hobby Kruiden

42 Hobby

Boodschap in een flesje...

44 Financiën Rust in de cijfers 47 Natuur Winter in Voorne aan zee 51 Welzijn Piercing tegen pijn 52 Wonen Buiten de comfortzone 78 Weten, hebben, doen...

Winters en puzzel

Ik ben Ruud Hakbijl, 30 jaar, geboren in Rotterdam maar in hart en nieren een Briellenaar. Brielle is de plek waar ik ben opgegroeid, waar ik mijn hele leven woon en waar ik me thuis voel. En dat thuisgevoel gaat niet meer weg. Sterker nog, ik wil hier nooit meer vertrekken. Ik heb altijd in de binnenstad gewoond, in de Nieuwstraat in het oude centrum. Binnenkort ga ik met mijn gezin verhuizen naar Nieuwland.

Met mijn vrouw Syl heb ik twee kinderen. Yves van 7 en Loa van 4. Ons gezin vormt de basis van mijn dagelijks leven.

Ons huis staat eigenlijk altijd open. Vriendjes en vriendinnetjes zijn altijd welkom, slaapfeestjes horen er gewoon bij en het gebeurt regelmatig dat we een hele week niet met z’n vieren aan tafel zitten omdat er altijd wel iemand aanschuift. Het is vaak rumoerig, soms chaotisch, maar vooral heel gezellig.

Zo zijn wij.

Overdag werk ik als werkvoorbereider EI bij Liquin Terminal in de Botlek. Dit is een functie waarin ik graag verantwoordelijkheid draag en met plezier mijn vak uitoefen. Maar wie mij kent, weet dat ik in mijn vrije tijd grotendeels te vinden ben op het voetbalveld.

Voetbal speelt een belangrijke rol in mijn leven. Vroeger speelde ik bij SC Voorne. Dat is wel een plek waar ik graag kwam en daar is ook de basis van mijn vriendengroep gelegd. Tegenwoordig speel ik zelf in het eerste elftal van vv Zwartewaal en train ik mijn zoon bij vv Brielle JO8-1. Alles bij elkaar sta ik zo’n vijf tot zes keer per week op het veld.

Zaterdagen zijn altijd goed gevuld, maar daar krijg ik juist energie van. Ik hou van bewegen en bezig zijn.

Daarnaast genieten we als gezin volop van het leven.

We gaan graag op pad. Weekendjes weg, een dagje Efteling of dierentuin. Reizen vind ik fantastisch, al is dat met kinderen soms wat uitdagender. Toch zijn we zelfs met z’n vieren naar Hong Kong geweest. Dit was een onvergetelijke ervaring.

En waar je mij voor wakker kunt maken... Ik hou van goed en culinair eten, maar eerlijk is eerlijk, een patatje met mayo blijft voor mij onovertroffen. Sommige dingen veranderen nooit.

Tot snel op ons geweldige 1 aprilfeest!

Ruud Hakbijl

column 5

“Dag lieve jongen” “Maakt u zich geen zorgen,” vertrouwt een waarzegster de ongeruste moeder tegenover haar toe. Er valt een last van haar schouder. Zij heeft in die jaren immers flinke zorgen over de broze gezondheid van haar kleine meid.

We leven in het interbellum, de periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog. De paragnost lacht de zorgen weg en doet zelfs een voorspelling.

“Uw dochter wordt 94.” Zij had gelijk.

Inmiddels zijn we een eeuw verder. Ik weet niet of de waarzegster een glazen bol had, theebladeren kon lezen of een andere methode had, maar zij heeft het zo’n honderd jaar geleden volledig bij het juiste eind. Exact op 94-jarige leeftijd is het kind van toen overleden. In 2016, nu alweer tien jaar geleden. En die broze dochter? Dat is mijn oma.

Omdat mijn oma bovenstaand verhaal vaak met mij heeft gedeeld, vermoed ik bij het aanbreken van het jaar 2016 al dat dit weleens de laatste jaarwisseling van mijn oma zou kunnen zijn. Ergens kan ik het me nauwelijks voorstellen.

Ze is lichamelijk ok en geestelijk nog uitstekend. Met het gemak waarmee ik het gras maai of op dinsdag de minicontainer buiten zet, vult zij nog vijfsterrencryptogrammen in. Een enkele keer probeer ik haar als tiener te imiteren, om snel tot de conclusie te komen dat deze uitdaging toch echt te hoog is gegrepen.

2016 is nog geen vier dagen bezig als mijn oma bij een val in haar huis haar heup breekt. De heupoperatie (en de narcose) is zo ingrijpend dat mijn oma al snel in een apart kamertje wordt gelegd om te overlijden. Haar gezondheidssituatie verbetert niet. Daags na de operatie wordt, in overleg haar kinderen de zuurstofslang en het infuus losgekoppeld. Het einde zal binnen enkele minuten of uren volgen, zo is de verwachting.

Niets is minder waar. Zelfs de artsen staan voor een raadsel als mijn oma de volgende ochtend springlevend in bed zit. Ze eet, ze drinkt en is amper meer in de war. Niet veel later ligt zelfs haar cryptogrammetje weer voor haar neus.

En vult ze het boekje in alsof het simpele optelsommetjes zijn. Zou de waarzegster het dan tóch verkeerd hebben ingeschat?

Nee. De opleving is van korte duur. Nog geen maand na de opleving gaat het rap bergafwaarts. Op een donkere vrijdagavond reis ik naar mijn oma om definitief afscheid te nemen. Aangekomen op haar kamer, is mijn oma aanvankelijk nauwelijks aanspreekbaar. Een paar minuten later volgt, tot mijn blijdschap, een helder moment. Met liefde neem ik afscheid van haar. Een laatste kus op haar voorhoofd volgt. Dankbaar doe ik haar nachtlampje uit en begeef ik me richting de deur naar buiten. Bij de deurpost klinkt zachtjes nog haar stem. Ik draai me om en zie dat mijn grootmoeder haar hoofd naar mij heeft toegedraaid. ,,Dag lieve jongen,” zijn haar laatste woorden naar mij.

Precies zoals zij altijd zei toen ik nog kind was.

Haar uitvaart begeleid ik, samen met Willeke. Het is een uitgesproken wens van haar. Ik had liever gezien dat de rollen omgedraaid waren en dat Willeke de ceremoniemeester van de dag was. Het voelt nu alsof ik aan mijn familie moet laten zien hoe ik mijn werk doe, terwijl ik liever als kleinzoon in de zaal zit.

Maar het is lastig om ‘nee’ te zeggen als je oma je deze vraag aan je stelt.

Rialaan 5 | Oostvoorne | T 0181 85 35 38 niels@hartuitvaart.nl | www.hartuitvaart.nl

Inmiddels zijn wij tien jaar verder. En ben ik blij dat ik zelf de uitvaart begeleid heb. Op 10 februari zal ik een kaarsje voor haar branden en met een glimlach terugdenken aan haar laatste woorden. “Dag lieve jongen.”

6 brielse belangen vereniging

Winter in Brielle

Op de slee naar school, heerlijk! Voor ondernemers en klanten was het soms lastig om met alle sneeuw en gladheid naar de winkels te komen, niet iedereen woont in de buurt. Maar goed, het is allemaal gelukt en als het een beetje meezit, glijden we nu echt wel het voorjaar tegemoet, al weten we het allemaal... ‘maart roert zijn staart’ en ‘aprilletje zoet geeft nog wel eens een witte hoed’ en dan hebben we ook februari nog. We zullen zien! Bij de horeca kan je tussendoor altijd weer lekker warm worden met een hapje en een drankje en bij de winkels is het binnen ook gezellig warm en ben je van harte welkom!

Hüseyin Sahin Hotel Hotel Atlas wordt al jaren gerund door Hüseyin Sahin, een bekende Briellenaar die het familiebedrijf stap voor stap wist te vernieuwen.

Foto boven: Susan van Rij

Foto onder: Anita Bravenboer

Hüseyin kwam op zijn veertiende naar Nederland. Zijn vader en oom runden toen Hotel Atlas en hij draaide al snel mee in de zaak. Vanaf 1988 werkte hij er vast, naast zijn opleiding aan de technische school in Brielle.

In 2002 kwam het hotel volledig op zijn schouders terecht, na het overlijden van zijn oom. “Dat was een grote verantwoordelijkheid, maar ook een logische stap,” vertelt hij.

Van kritiek naar complimenten Hotel Atlas is een modern driesterrenhotel met 39 kamers. De afgelopen jaren is er veel veranderd. Kamers en badkamers zijn volledig vernieuwd en ook andere delen van het pand worden stap voor stap opgeknapt. ‘Vroeger was het hotel duidelijk verouderd. Nu hoor ik gasten zeggen: ‘wauw, wat is het mooi geworden’. Dat geeft echt voldoening.’

uit

brielse belangen vereniging 7

gelicht

Foto: Annemarie Walraad

Agenda Brielle Activiteiten en evenementen In aanloop naar het voorjaar staan er diverse leuke en interessante activiteiten op de agenda. Zo zijn er bijvoorbeeld stadswandelingen te maken onder begeleiding van een van de stadsgidsen. Zij vertellen graag alles over het roemrijke verleden van Brielle en vinden het geweldig als er vragen worden gesteld, doen dus! Ook de winkeliers en horeca zijn bezig met het plannen van activiteiten in de komende maanden en natuurlijk zijn de voorbereidingen voor 1 April en het Bevrijdingsfestival eveneens in volle gang.

Atlas Brielle Waar er tien jaar geleden nog klachten waren, klinken nu vooral complimenten.

Het hotel trekt veel werkmensen, maar is bedoeld voor iedereen die op zoek is naar een eenvoudig en comfortabel verblijf.

Hüseyin is zelf nog dagelijks betrokken.

In de weekenden staat hij vaak achter de receptie, doordeweeks houdt hij zich bezig met verbouwingen, administratie en overleg met adviseurs, architecten en de gemeente. ‘Het leukste vind ik bouwen.

Het hotel steeds een beetje beter maken.’

Brielle is al 43 jaar zijn thuis. ‘Ik voel me hier prettig.’ In zijn vrije tijd wandelt hij veel. Vorig jaar legde hij ruim 3.300 kilometer af. Bij goed en mooi weer loopt hij bijna dagelijks zeven kilometer, soms met zijn vrouw, soms alleen of op zondag met een gepensioneerde Briellenaar.

‘In beweging blijven vind ik belangrijk.’

Het meest trots is Hüseyin op de weg die hij met het hotel heeft afgelegd. Ooit was Hotel Atlas te zien in het tv-programma Het slechtste hotel van Nederland. ‘Nu is alles verbeterd. Dat zouden ze eigenlijk nog eens moeten komen bekijken.’

Agenda tot en met April Do. 12 februari

| Unieke avondwandeling binnenstad | Start 16.30 uur bij Wilhelmina op de Markt. | 18.00 uur erwtensoep bij de Vergulde Colff. | Deelname € 13,50 per persoon, inclusief soep.

Do. 24 t/m Di 29 maart

| Kermis | Evenemententerrein Thoelaverweg

Di. 31 maart

| Kalknacht

Wo. 1 april

| 1 Aprilfeest | Viering van de inname van Den Briel door de watergeuzen.

Zo. 26 april

| Koningsnacht | Feest bij de lokale horeca.

Ma. 27 april

| Koningsdag | Feest en vrijmarkt in Brielle.

Za. 25 t/m ma. 27 april

| Toost Foodtruck Festival | Eten, drinken en vermaken op het Bleijkers Bolwerk.

Kijk regelmatig op de volgende FaceBook pagina’s...

Beleef Brielle | Winkelen in Brielle | 1 April Vereniging | Bevrijdingsfestival Brielle | Op Voorne-Putten | Kunst en Cultuur op Voorne-Putten ...en/of bezoek de volgende websites, dan mis je niets! www.beleefbrielle.nl - www.opvoorneputten.nl We wensen iedereen een gelukkig en gezond 2026 en... vind je een gezellige en levendige binnenstad cruciaal? Doe dan je inkopen zoveel mogelijk lokaal.

8

Bloomfield In De Brielsche Aap is de Platen Aap gevestigd en achter de toonbank staat Ilja Edwards (47), geboren en getogen in Brielle. Al zijn hele leven woont hij in het vestingstadje en sinds anderhalf jaar runt hij daar zijn eigen platenzaak. Alsof dat nog niet genoeg is, speelt hij ook in twee bands. Muziek is voor Ilja geen hobby, maar een onderdeel van zijn leven.

Foto’s: Richard Beukelaar Photography

muziek 9

Zo speelt hij in de Radiohead-coverband Lost Child en de band Bloomfield. De band Bloomfield bestaat al sinds 2006. ‘Christian en ik waren al vrienden en speelden allebei in bands die rond dezelfde tijd uit elkaar vielen. Toen was de stap om samen iets te beginnen eigenlijk heel logisch’, vertelt Ilja.

Een band die blijft groeien Bloomfield ontstond in een andere samenstelling dan nu. Onderweg zijn er de nodige bandwisselingen geweest. De huidige bezetting staat inmiddels al een paar jaar stevig. De band bestaat uit vijf leden. Ilja zelf speelt gitaar, piano en zingt, Christian speelt gitaar, Martin is de bassist, Marnix eveneens gitarist en Boudewijn zit achter de drums.

Bloomfield De naam Bloomfield kwam niet vanzelf.

‘We waren gewoon willekeurige woorden aan het bedenken tot deze bleef hangen.

Later bleek dat er een bekende gitarist bestaat: Mike Bloomfield. Het grappige is dat wij al jaren eerder een logo hadden ontworpen in witte en gele letters. Een paar jaar later kwamen we erachter dat

deze gitarist een album had gemaakt met precies dezelfde kleuren en letters. Heel toevallig.’

Studio Rond de coronaperiode dook de band de studio in. In Black Oak Studio werd er samen met producer Serge Dusault, gewerkt aan nieuwe nummers. Vorig jaar was het moment daar: de muziek werd uitgebracht op een fysieke LP. ‘Ik wilde al heel lang een eigen plaat van mijn band hebben. Zeker als je zelf een platenwinkel hebt, is het extra leuk om iets tastbaars te hebben. Niet alleen een nummer op Spotify.’

De LP is verkrijgbaar in de Platen Aap en te bestellen via deplatenaap.nl.

De officiële presentatie vond plaats in Rotown in Rotterdam, een bijzondere mijlpaal voor de band.

Hard werken naast het gewone leven Bloomfield repeteert een keer per week, maar daar blijft het niet bij. ‘Je bent constant bezig met PR, social media, promotie.

Er moet elke week iets gebeuren.’De band werkt aan een professionele promofilm, laat

optredens vastleggen, regelt nieuwe shows en blijft schrijven. Alles naast hun gewone banen. ‘Het is veel werk, maar het hoort erbij.’ De nummers zijn Engelstalig en de thema’s zijn de afgelopen jaren duidelijker politiek geworden. Ilja: ‘Er zijn behoorlijk wat liedjes die over Donald Trump gaan.’

Dromen en gunfactor Een ultieme droom van de band is om een keer op Lowlands op te treden. Dat zou te gek zijn. Elke Nederlandse band droomt daarvan. Of het haalbaar is? Ilja blijft realistisch. ‘Het draait om dat ene liedje dat aanslaat. Of iets wat viral gaat, bijvoorbeeld op TikTok. Vroeger moest je op de radio komen, nu zijn de routes anders. En het allerbelangrijkste is de gunfactor. Mensen moeten het je gunnen.’

Met een platenwinkel in Brielle, een band die al bijna twintig jaar bestaat en een eigen LP op vinyl, bewijst Ilja Edwards dat passie en volhouden minstens zo belangrijk zijn als succes. En wie weet... misschien staat Bloomfield ooit gewoon op dat grote Lowlands-podium.

Het is tijd voor SALE

Nu 20% korting op alle horloges t/m 14 februari!

theater 11

Vier het leven in BREStheater Foto: Jaap Reedijk

Door de hele gemeente Voorne aan Zee worden er culturele activiteiten georganiseerd voor senioren en dus ook in BREStheater. Zo is er een programmering speciaal voor senioren, zijn er in samenwerking met stichting Kunst & Cultuur BRES SamenUit-voorstellingen en worden er ook DansSalons georganiseerd.

Genoeg om samen te genieten van het leven.

DansSalons in Brielle DansSalon Voorne danst het hele jaar met verschillende thema’s door Voorne aan Zee en zo ook in Brielle. Het is een gezellige dansmiddag voor senioren waarbij plezier, ontmoeting, dans en muziek centraal staan.

De DJ draait muziek van toen voor de dansers van nu. Bekijk hieronder de data voor in Brielle.

Voor alle datums in Voorne aan Zee ga naar www.kunstencultuurvoorne.nl/danssalon/ 12 februari Vlinderhof gebouw 4 11 augustus De Brielsche Aap (buiteneditie) 18 december BREStheater (kersteditie)

De Gouden Herinnering: Een zolder vol verhalen Hoe zou het zijn als je weer terug zou kunnen gaan naar dat mooie moment van vroeger? Weet je nog dat huis daar op de hoek waar je bent opgegroeid? Met wie danste je graag op dansles? Heb je daar nog foto’s van? Neem ze vooral mee naar de voorstelling.

Robin en Roel gaan door middel van oude en nieuwe muziek en de foto’s langs de ‘Gouden Herinneringen’ van iemands leven op zondag 22 maart.

of ook met anderen die alleen zijn gekomen.

Voor aanvang, maar ook in de pauze en na afloop. Zo ben je nooit alleen in het theater.

Meld je aan via kaartverkoop@brestheater.nl en geef aan dat je voor SamenUit komt, je ontvangt dan een gratis kopje koffie of thee voor aanvang.

Theateragenda Met de (klein)kinderen 04.02 Het Groene Meisje 8+ 08.02 Cadeautje 2+ 15.02 De Waanzinnige Boomhut van 13 verdiepingen 5+ 18.02 Sterrin’s Feit & Fabelshow 6+ 24.02 Knisper 1,5+ 04.03 Streep Wiel Rol 1,5+ SamenUit 07.02 Pieter Jouke - Uit stilstand | try-out 27.02 Annick Boer - Vol erin!

14.03 Yunus Aktaş - Maakt niet uit 15.03 Beth & Flo - Zoveel Meer 20.03 The True Johnny Cash 21.03 Diederik Jekel 22.03 De Gouden Herinnering Een zolder vol verhalen Onze tips: 20.02 Solo Stories & Eric Corton - Pa 01.03 Fred Delfgaauw - Afscheidstournee

SamenUit Alleen naar het theater gaan is voor veel mensen een drempel, want alleen naar het theater is lang niet zo leuk als met anderen.

Dus heb je niemand om mee te nemen, kom gewoon alleen en schuif aan bij de SamenUit tafel.

Bij verschillende voorstellingen is een vrijwilliger aanwezig voor een praatje, samen

12 versmarkt

versmarkt 13

14 bekende + muziek Zeg je Michel, dan zeg je muziek. Zijn passie begon al op jonge leeftijd: als peuter stond hij bij oma in de box enthousiast mee te zingen, tot groot plezier van de familie. Tijdens zijn kinderjaren trad hij op tijdens familiegelegenheden en op school, met een zelfgemaakte gitaar. Na jaren hard werken als ondernemer doet de 72-jarige Briellenaar nu vooral wat hij het liefste doet: mensen blij maken en verbinden met muziek.

Muziek als levensmotor Van slagerszoon tot succesvol ondernemer Michel van der Meer groeide op in een familie waar hard werken vanzelfsprekend was. Op jonge leeftijd hielp hij mee in het familiebedrijf, een slagerij. Later begon hij zijn eigen zaak in Den Haag, die uitgroeide tot twee goedlopende winkels. Hij werkte keihard, bouwde een stabiele basis voor zijn gezin en gaf zijn kinderen de kans om te studeren. Zijn vakmanschap bleef niet onopgemerkt: ‘Met mijn kant-en-klaarmaaltijden werd ik internationaal kampioen’, vertelt Michel trots, ‘toch bleef de liefde voor muziek altijd op de achtergrond aanwezig.’

Brielle als thuisbasis Twintig jaar geleden ontmoette hij zijn vrouw in Café Dixi. Samen deelden ze een liefde voor muziek. Ze besloten zich te vestigen in Brielle, een stad waar Michel zich thuis voelde. ‘De mix van oud en nieuw, de horeca, de muzikale sfeer en het water… het past helemaal bij me. Meerdere keren per week fiets ik door de stad en geniet ik van alles wat Brielle mooi maakt en …om fit te blijven’, vertelt hij.

De droom Na jaren ondernemen besloot Michel dat het tijd was voor zijn droom: zingen. Hij begon een bluesbandje, oefende wekelijks en bouwde aan een muzikale carrière. De weg was niet altijd makkelijk. Michel was vroeger zo zenuwachtig dat hij tijdens een auditie zelfs midden in een nummer van het podium stapte. Toch bleef hij terugkomen. Een boek over Frank Sinatra die ook last had van podiumangst, gaf hem de moed om door te gaan.

Verbinden Voor Michel is muziek veel meer dan optreden. Het is zijn grootste plezier en een manier om mensen te raken. Hij geniet van het contact met het publiek en van het creëren van een prettige sfeer. ‘Door mijn jaren als ondernemer kan ik goed met mensen omgaan. Ik lees gezichten, voel stemmingen aan en weet welk nummer op het juiste moment past’, legt hij uit.

Een brede muzieksmaak en diepe beleving Michel staat open voor bijna elk genre, zo lang het maar goed en met gevoel wordt uitgevoerd. Blues, jazz, Sinatra, moderne nummers: hij vindt alles mooi. Soms ontdekt hij nieuwe muziek. ‘Toen we onze kat thuislieten tijdens de vakantie, hoorde ik dat klassieke muziek goed is voor dieren.

Ik zette het op en dacht ineens: dit is eigenlijk heerlijk om zelf naar te luisteren. Ongelooflijk rustgevend’, zegt hij lachend.

Zanger en entertainer Michel ziet zichzelf als een echte zanger-entertainer. Niet alleen zijn stem, maar ook het vermogen om mensen te raken en een zaal mee te nemen, maken hem bijzonder. Met professionele apparatuur, sterke orkestbanden en een aanstekelijke energie treedt hij telkens weer op met dankbaarheid.

Hij koestert elk moment dat hij op het podium mag staan. ‘Je moet in het leven kiezen voor wat je echt gelukkig maakt’, zegt hij, ‘als het aan mij ligt word ik 171 jaar, gewoon om nog langer van muziek te kunnen genieten’, aldus een hoopvolle Michel.

bekende + muziek 15

16 reis

Kopenhagen

1

n

reis 17

een stad om in het hart te sluiten Wie nog niet eerder Kopenhagen bezocht, moet dat beslist snel doen. De hoofdstad van Denemarken is er echt een om in het hart te sluiten. In de kersttijd was het er werkelijk super, zo hoorden we recent van een Kopenhagenfan. ‘Je proeft er dan vooral de kerstsfeer van weleer. Die lijdt daar niet onder de Amerikaanse neprotzooi waarmee ook Nederland overspoeld is, maar staat bol van sfeervolle lichtjes, lekkere warme hapjes, een bijzondere maar natuurlijke versiering, originele cadeautjes, prachtige winkels en natuurlijk Tivoli en de mooie gebouwen die met zorg versierd en uitbundig verlicht zijn. Kortom een warme en verwarmende sfeer zoals je je die wenst’, zo liet hij ongevraagd weten om er onmiddellijk op te laten volgen, ‘maar ook in het voorjaar en de zomer is Kopenhagen een bezoek meer dan waard.’

Hoe kom je er?

Je kunt natuurlijk met de auto gaan, maar het is vanuit Nederland toch een flink eind rijden en je weet misschien ook niet direct waar je je auto in de stad kwijt kunt. Een treinreis, met twee keer overstappen, duurt circa elf uur. Voor een retour betaal je zo’n 120 euro. Maar als je toch wat meer dagen in de planning hebt, kun je onderweg ook uitstappen en bij de tweede overstap eerst Hamburg verkennen. Eveneens een juweel met de unieke ligging aan de Alster. De reis per vliegtuig is het meest aan te raden.

De KLM vliegt van Schiphol zes keer per dag op Kopenhagen. Voor een retour ben je zo’n 200 euro kwijt en je landt na een uur en twintig minuten al op de luchthaven Kastrup in Tåmby op het eiland Amager, zo’n acht kilometer ten zuidoosten van Kopenhagen. En als je daar de metro pakt, zit je binnen het kwartier in hartje stad.

Hotels zijn makkelijk te boeken en in de directe omgeving van Kastrup zijn vaak wat goedkopere hotels te vinden, ook een optie omdat je met de metro toch zo in het centrum van Kopenhagen bent.

Strøget Wie niet van lopen houdt: een ideaal vervoermiddel in Kopenhagen is de fiets. Die zijn overal te huur en je hoeft ook niet bang te zijn dat ze gestolen worden. Houd er wel rekening mee dat de meeste fietsen geen bagagedrager hebben en dat je je spullen dus het beste in een rugzak of -tas mee kunt nemen. Maar wandel voor je op de fiets stapt, eerst over de Strøget, de Champs Elysées van Kopenhagen, met zijn prachtige winkels met heel veel designartikelen. Want daar staat Denemarken

natuurlijk om bekend. Ook modeliefhebbers komen hier volop aan hun trekken. Simpele ontwerpen met een prachtige belijning, mooie stoffen en een perfecte afwerking zowel voor dames als heren. Denen kiezen eigenlijk op elk gebied voor simpel maar van uitstekende kwaliteit. Overal zijn trendy cafés - schrik niet als je voor een kop koffie omgerekend zo’n tien euro moet dokken en met een typisch Deense lekkernij erbij zoals een snegl (een kaneelbrioche), een spandauer (een bladerdeegmandje met custard in het midden) of een tebirkes (bundeltje gevuld met boter, suiker en marsepein bedekt met maanzaad) mag je dan zo’n achttien euro aftikken. Duur, maar zeker de moeite van het proeven waard. Trouwens in de grote foodhall Torvehallerne kun je met nog veel meer Deense lekkernijen kennismaken.

Wisseling van de wacht Wat je zeker niet mag missen, is de wisseling van de wacht bij Amalienborg, de officiële residentie van Koning Frederik X en Koningin Mary en hun vier kinderen en van Koningin Margarethe en haar zuster Prinses Benedikte. De Koninklijke Garde marcheert elke dag om 11.30 uur vanaf de kazerne bij Slot Rosenborg door de winkelstraten naar Amalienborg waar om exact 12.00 uur met veel ceremonieel de wisseling van de wacht plaatsvindt. Extra bijzonder is het als de koning thuis is, want dan speelt ook de koninklijke kapel nog.

Ga daarna te voet of op de fiets naar het DAC, het Deens Architectuur Centrum en maak kennis met de meest uiteenlopende soorten Deens design. Bezoek ook het Operapark van 21.500 vierkante meter

2 3

4

5

18 reis

groot, midden in de stad. En vergeet vooral het prachtige museum Glyptoteket met 10.000 kunstwerken niet.

Tivoli Het Operapark of Kongens Havn, zo maar wat schitterende parken in Kopenhagen, allemaal vrij toegankelijk maar met leuke kiosken voor een drankje en in de winter een beker gløgg oftewel glühwein.

Bedoeld als warming-up voor het bezoek aan Tivoli, de absolute klapper van Kopenhagen. In de maand december met oneindig veel kerstmarkten, maar het hele jaar vol attracties. Wil je in Tivoli eenvoudig maar lekker eten met een wijntje erbij, ben je toch al gauw zo’n 60 tot 70 euro per persoon kwijt. Als afsluiter van je bezoek aan Tivoli moet je beslist een drankje doen in de Library Bar te midden van duizenden boeken in het Plazahotel.

Faellesspisning Maar buiten het wereldberoemde pretpark Tivoli, bemachtig je zeker voor minder een lekkere hap. Je kunt altijd ook nog aanschuiven voor faellesspisning, een maaltijd met de locals voor een zacht prijsje. Ook dat hoort helemaal bij Kopenhagen. Bij Folkehuset Absalon in de wijk Vesterbro wordt een kleurrijke kerk elke avond omgetoverd tot een zaal met lange tafels vol gezelligheid. Datzelfde kan ook in Kanalhuset in Christianshavn. Maar dan moet je wel even reserveren. En wie Kopenhagen bezoekt, moet natuurlijk van smørrebrød, het traditionele Deense koude gerecht genieten. Smørrebrød, letterlijk vertaald ‘boter en brood’ bestaat uit een rijkelijk belegde open sandwich op een snee donker roggebrood, vaak met boter als basis en versierd met een kunstwerk van vis (zalm, haring), vlees (rosbief), kaas, groenten, sauzen en kruiden. Zonder meer een culinaire traditie, veel meer dan een boterham.

Nog wat grote trekkers Behalve Tivoli zijn er natuurlijk nog andere grote trekkers in Kopenhagen. Dat elke bezoeker nog even het uit 1913 daterende slechts 1.25 meter hoge beeld Den lille Havfrue (De Kleine Zeemeermin) van Edward Eriksen in de haven wil zien, spreekt voor zich. Het is wereldberoemd, mede door de onthoofding in 1964, maar inmiddels uiteraard al lang hersteld.

Legoliefhebbers bezoeken gegarandeerd Legoland Billund (entree 329 Deense Kronen, omgerekend zo’n 44 euro) en niet

6 7

0

8

9

11

reis 19

12 13

te vergeten Nyhavn. Alle maanden van het jaar onvergetelijk mooi. De iconische, historische haven met zijn kleurrijke panden dateert uit de 17e eeuw en is prachtig verlicht en uitgelicht, evenals de schepen in de haven. Overal klinkt muziek en het is keurig op zijn Deens ‘vechten’ om een plaatsje in de vele bars en restaurants.

Zeer aan te raden is ook een boottocht rond de haven, dat kan zowel met een gids als met een privéboot voor maximaal acht personen die voor 2 tot 3 uur voor €113 te huur is en waarvoor je geen vaarbewijs nodig hebt.

16 17

Stadhuis Wie toevallig op zaterdag in Kopenhagen is, moet beslist een bezoek brengen aan het imposante stadhuis. Het ontwerp van Martin Nyrop is geïnspireerd op het stadhuis van Siena en werd gebouwd in de jaren 1892-1905. Op zaterdag is het er in diverse zalen een komen en gaan van bruidsparen die kiezen voor een huwelijksvoltrekking op zijn Deens, dus zonder veel poespas. De bruidegom huurt in de hal van het stadhuis even een bruidsboeket van nepbloemen voor omgerekend zo’n vijftien euro dat na een uur weer ingeleverd moet worden. Volgens de mevrouw aan de balie past dit helemaal in de Deense manier van leven: geen toeters en bellen en waar het erop aankomt kiezen voor kwaliteit!

14

15

Afbeeldingen 1 Tivoli in beeld 2 Wisselen van de wacht bij Amalienborg 3 Museum Glyptoteket 4 Grote zaal in Stadhuis 5 Kopenhagen per koets verkennen 6 Bruidsboeketten te huur in stadhuis 7 Overal is smørrebrød te koop 8 Wachtwisseling 9 Detail interieur stadhuis 10 Kopenhagen zonder vaarbewijs per boot verkennen 11 Historische kiosk in centrum 12 Den lille Havfrue 13 Detail stadhuis 14 Smørrebrød 15 Nyhavn 16 Smørrebrød 17 Standbeeld bij Amalienborg 18 Ook Kopenhagen heeft een David

18

HotSpots

20 reistips

Denemarken

Foto’s & tekts : VisitDenmark www.visitdenmark.nl en Stockfotografie

Multi-sensorisch kunstwerk in kunstmuseum ARoS In de tweede stad van Denemarken, het hippe Aarhus, wordt in juni in het ARoS Aarhus Kunstmuseum een monumentale kunstwerk onthuld, getiteld ‘As Seen Below - The Dome’, een Skyspace van de internationaal gerenommeerde kunstenaar James Turrell. Het immense, koepelvormige kunstwerk meet 16 meter in hoogte en 40 meter in diameter. Bezoekers arriveren via een ondergrondse, met licht gevulde gang voordat zij de enorme binnenkoepel betreden, waar Turrells kenmerkende belichting de ruimte baadt in kleur en licht en de open hemel omlijst via een centrale oculus. Het kunstwerk wordt James Turrells grootste Skyspace in een museale context. Op het dak van het museum kun je bovendien door een regenboog wandelen met geweldig uitzicht over de stad.

Dark Sky Parken Het begon met de naast elkaar gelegen eilanden Møn en Nyord in Zuid-Seeland.

In 2017 kregen ze als eerste plaatsen in Scandinavië het certificaat Dark Sky Park: een natuurgebied waarin de nachthemel op haar mooist is met geen tot minimale lichtvervuiling. Miljoenen sterren doen het landschap oplichten, waardoor het een uitgelezen plek is voor sterren kijken.

Zelfs de Melkweg is hier tijdens de meest donkere dagen te zien. Inmiddels telt Denemarken naast Møn en Nyord nog twee andere Dark Sky Parken - Mandø en Bulbjerg - en is een vierde mogelijk op komst, het konijneneiland Endelave in Oost-Jutland. Wil je deze ervaring van sterrenkijken optimaal beleven, dan kun je ook overnachten in een Dark Sky Suite op Camp Møns Klint. De volledig nieuwe Dark Sky Suites met groene beplanting op het dak en een privéspa bieden plaats aan maximaal zes personen, met uitzicht op het indrukwekkende landschap en op korte loopafstand van de witte krijtrotsen van Møns Klint.

175 km wandelen langs de Gudenå Vanaf 2026 is het mogelijk om een aaneengesloten wandelroute langs de langste rivier van Denemarken te volgen, de Gudenå-route. Met een lengte van 175 kilometer voert de route je van de bron van de rivier bij Tinnet Krat tot aan de monding in Randers, en loopt door ‘Het land van de jaagpadwandelaars’, ‘Het Søhøjlandetgebied’ en ‘Het land van Gudar’.

De Gudenå-route ligt in Oost-Jutland en bestaat uit 11 etappes, elk variërend van 9 tot 31 kilometer.

Deense wijnen 25 jaar geleden werd Denemarken door de Europese Unie officieel erkend als wijnproducerend land. Sindsdien zijn er wel honderden wijnboeren bijgekomen, die elk een eigen speciale wijn produceren.

Op het eiland Lolland wordt een heerlijke kersenwijn gemaakt op het landgoed Frederiksdal. Het gebied aan de westkust van Seeland op Røsnæs bevindt zich de grootste wijngaard van het land, Dyrehøj.

Net over de grens met Duitsland op Årø proef je een frisse witte wijn die perfect te combineren valt met oesters. Deze kun je trouwens ook zelf uit de zee plukken aan de Deense Waddenkust, zolang de letter‘R’ in de maand zit.

Kastelenroute Denemarken is een van de oudste konink rijken ter wereld. Verspreid over het hele land vindt je dan ook honderden kastelen en landgoederen die de tand des tijds hebben overleefd. Op het sprookjeseiland Funen staat een prachtig Renaissance kasteel Slot Egeskov, nog in beheer van een adel, die hier een immense verzameling voertuigen heeft uitgestald. In Gavnø Slot zal een prachtige gerestaureerde en nieuw opgebouwde historische kas en vlindertuin openen. De kas zal opnieuw tot bloei komen met Gavnø’s traditionele soorten die hier al generaties lang groeien. Bestel hier een heerlijk Deens gebakje in Café Tulipanen, vernoemd naar de vele tulpen die hier zijn gepland en ieder voorjaar tot bloei komen.

reistips 21

| Kopenhagen Het Deense goud Denemarken is een echte strand(vakantie)bestemming met meer dan 7.300 kilometer aan kustlijn en wel 400 eilanden. Bevind je je aan de Westkust, bekend om de brede zandstranden, dan kun je hier zomaar tegen een stukje Deens goud aanlopen, oftewel amber. Deze goudgele natuurpareltjes kunnen na een flinke storm aanspoelen op het strand, die je vervolgens kunt vinden tussen het zeegras. Er zijn zelfs schatzoekers die hier speciaal voor naartoe komen. In het museum Tirpitz, verscholen in de duinen, wordt het verhaal van dit Deense goud in een exclusieve collectie verteld.

LEGO Master Natuurlijk mag LEGOLAND in dit lijstje niet ontbreken. Ben je in Billund, de geboorteplek van het wereldberoemde LEGO steentje, dan is een bezoek aan het familiepark LEGOLAND een must. Voor de echte LEGO fans is er nog een andere plek die het bezoeken waar is, LEGO House.

Hier kun je een hele dag kwijt zijn aan spelen met LEGO, van het zelf een stopmotion film maken tot aan een LEGO Masters bouw challenge. Laat ook je lunch samenstellen door robots of koop een unieke LEGO set die alleen hier te krijgen zijn.

Neem voor advies en boekingen contact op met uw persoonlijke reisadviseur Ingrid Jansen van The Travel Club Zwartewaal M 06 464 35 258 E ingrid.jansen@thetravelclub.nl

e De nieuw voorjaarscollectie is binnen!

Chico& Chica

Modellen Manu (j) & Neváyah (m) Merken Vingino, Raizzed, Indian Blue, Garcia, Z8, Daily7, Noppies Looxs en Your Wishes.

Nieuw merk Bess.

Turade 18 | 3231AR Brielle www.chicochicakinderkleding.nl

natuur 23

De vos

24 natuur

Sluwe vos... een slimme overlever in het Hollandse duinlandschap

natuur 25 IN DE VROEGE OCHTEND LIGT VOORNES DUIN ER STIL BIJ. IN ALLE VROEGTE EN TIJDENS HET WANDELEN VERTELT MARK POSTMA, BOSWACHTER BIJ NATUURMONUMENTEN ZHE, OVER EEN DIER DAT ZICH ALS GEEN ANDER WEET AAN TE PASSEN AAN ZIJN OMGEVING: DE VOS. ‘EEN MOOI DIER, SLIM, NIEUWSGIERIG EN VEERKRACHTIG. DE VOS VINDT ALTIJD EEN MANIER OM TE OVERLEVEN.’ EEN HOND MET KATACHTIGE TREKJES ‘Hoewel de vos officieel tot de hondachtigen behoort, is hij in veel opzichten meer kat dan hond. Zijn ogen zijn katachtig, zijn loopje is licht en afwachtend, en zelfs zijn gedrag verraadt zelfstandigheid.

‘De vos is een echte einzelgänger’, legt Mark uit, ‘hij jaagt alleen en trekt z’n eigen plan. Alleen het vrouwtje graaft een hol wanneer ze jongen krijgt.’

Een volwassen vos weegt gemiddeld zo’n veertien kilo, net als een middelgrote hond. Toch beweegt hij zich met de lenigheid van een kat. Zijn nagels kan hij deels intrekken, iets wat geen enkele andere hondensoort kan. ‘Het is een hond met een katachtig karakter en misschien is dat wel het geheim van zijn succes.’

ALLESETER De vos is een opportunist pur sang. Hij eet wat voorhanden is: muizen, vogels, eieren, bessen of fruit. Zijn territorium hangt af van de hoeveelheid voedsel die hij vindt. ‘In een natuurgebied als dit heeft een vos wel honderd tot vierhonderd hectare nodig. Maar in de stad?

Daar redt hij het soms met dertig hectare. McDonald’s-restjes en friet genoeg’, vertelt mark. De vos weet precies wanneer het veilig is om op pad te gaan. ‘Ze herkennen patronen. Een vos weet bijvoorbeeld wanneer de boer met zijn geweer weg is. Dan is het tijd om even bij de kippen te gaan kijken.’

UITWERPSELEN VERTELLEN VERHALEN De kleur van de uitwerpselen vertelt veel over hun dieet: wit en kalkachtig betekent veel muizen, dus veel botten in de ontlasting.

Donkerbruin met pitjes en rode schilletjes betekent besjes op het menu. ‘Normaal zitten ze hier vol op de muizen, omdat de meidoorn nu volop in bloei staat, kiezen ze momenteel voor een makkelijke maaltijd. Dat aanpassingsvermogen is precies wat de vos zo bijzonder maakt en wie goed kijkt, ziet dat elke drol eindigt met een klein puntje. Het kenmerk van de vos.’

SPOREN IN HET ZAND, HET GEHEIM VAN HET KRUIS ‘Veel mensen halen honden- en vossensporen door elkaar, maar er is een simpel trucje. Trek er een denkbeeldig kruis in. Als het past is het een vos. Bij een hond lijkt het eerder op een ‘H’ door een groter kussentje onder de voet.’ Rondom het pad zijn ook kleine kuiltjes zichtbaar. ‘Dat zijn graafsporen van een vos die aan het muizen was’, vertelt Mark, ‘ze springen dan hoog op en landen precies op hun prooi. En weet je wat het mooiste is? Onderzoekers denken dat vossen zich daarbij oriënteren op het magnetisch veld van de aarde.

Alsof ze een ingebouwd kompas hebben.’

DE VOS: EEN STILLE KRACHT IN HET ECOSYSTEEM Vossen hebben een belangrijke rol binnen het ecosysteem in de duinen’, aldus Mark, ‘ze houden bijvoorbeeld konijnenpopulaties gezond door zwakke of zieke dieren te vangen. Een konijn met myxomatose, dat is een makkelijke prooi. Het zorgt dat de rest sterk blijft.’

26 toneel

Een leven in en rond het theater Claudia de Roover komt uit Zwartewaal en houdt zich al jarenlang bezig met het lokale theaterleven. Ze is lid van toneelvereniging De Komedianten in Zwartewaal en inmiddels al vijftien jaar voorzitter. Toneel biedt voor haar een stukje ontspanning, plezier en is een plek waar ze zichzelf echt heeft leren kennen.‘Ik durfde vroeger nauwelijks in het openbaar te praten. Door toneel heb ik geleerd om voor mensen te staan en mezelf te laten zien.’

Van verlegen meisje naar podiumliefhebber De liefde voor toneel begon al vroeg. Als kind zat Claudia vaak in de zaal van De Gaffelaar, waar ze met grote ogen naar de voorstellingen keek. Eén rol maakte bijzondere indruk. Het was maar een kleine figurantenrol, maar zo grappig gespeeld dat ze dacht:‘dit wil ik later ook doen’. Toch was Claudia toen nog erg verlegen. In de klas viel ze nauwelijks op en spreken voor een groep vond ze spannend.

Dat veranderde langzaam. In groep 8 speelde ze de hoofdrol in de eindmusical en ontdekte ze hoe leuk het was om op een podium te staan. Op haar negentiende werd ze lid van De Komedianten en daar begon haar echte toneelavontuur.‘Door toneel ben ik echt wel anders geworden’, vertelt ze.

Spelen met plezier Bij De Komedianten draait het vooral om plezier maken. De vereniging speelt kluchten.

Luchtige, humoristische stukken waarbij gelachen mag worden.‘Wij zijn niet heel serieus’, zegt Claudia,‘het sterke van onze vereniging is dat het plezier er vanaf spat.’

Er is geen vaste regisseur. De leden regisseren elkaar. Er wordt gerepeteerd, maar ook gelachen. Meestal zijn tien tot twaalf repetities genoeg voordat het stuk wordt opgevoerd. Juist die ontspannen aanpak maakt het toneel voor Claudia zo leuk.‘Je kunt iemand anders spelen. Vroeger wilde ik dat alleen doen met een pruik, omdat ik dan meer het gevoel had dat ik iemand anders was. Nu sta ik als mezelf op het toneel, maar ben ik toch een ander.’

Zelf schrijven voor De Gaffelaar In november trad de vereniging voor het eerst op in de vernieuwde Gaffelaar. Omdat er geen passend stuk te vinden was, besloot Claudia zelf een toneelstuk te schrijven. Het verhaal draaide om De Gaffelaar en de verenigingen die er gebruik van maken. De reacties waren erg positief. Een uitverkochte avond, een druk en gezellig weekend en veel enthousiaste reacties uit het publiek.‘Ik krijg nu al de vraag of ik volgend jaar weer iets ga schrijven.’

Theater als tweede thuis Naast toneelspelen is theater bezoeken ook een grote hobby. Claudia werkt bij DukdalfBres en is bij theateravonden vaak te vinden als zaalwacht of achter de bar. Ze verwelkomt gasten, controleert kaartjes en houdt toezicht tijdens de voorstelling.‘Je zit in de zaal en kunt meekijken. Dat maakt het extra leuk.’

Hobby Toneel is vrijwillig, maar niet vrijblijvend.

Wie meedoet, zet zich in en doet zijn best.

Voor Claudia is het de perfecte combinatie van gezelligheid, ontspanning en creativiteit.

En misschien wel het mooiste: ze ziet hoe toneel mensen laat groeien, net zoals het dat bij haar ooit deed.Wie Claudia wil zien schitteren op het toneel, moet weten dat zij elk jaar in de tweede week van november te zien is tijdens het toneelweekend in De Gaffelaar.

Blikschade?

Snel en weer blij op weg met team Steenbeek!

De nieuwe voorjaarscollectie is binnen!

to iim TTim i ee to sshhininee!!

MERKEN MERKEN . Nukus• Moscow . Moscow . PPenn&ink Summun SSummum ummum• Nukus M • Penn&Ink enn&ink .

• Mosch Copenhagen Carline Bliss Mosch Copenhagen Copenhag gen Ca Caroline roline Biss . Eva • Gipsy Kayan Rosemunde Rosemunde Rosemunde• Eva K Kayan aya n . Gipsy . Florèz . Ang . Via VVai • Florèz • Angels • Via Camel CamelActive Active orèz Angels els Via ai . .

• Everybody Floris FlorisvvBommel Bommel Bommel• Vigeura Viguera V Vig uera Everybody Ever ybody . DI SSport . LLou • DI •port Roberto Lou Lou Roberto Robertod’Angelo d’Angelo d’Angelo o Sport ou Lou Lou • Pimpsandpearls Kimara Pimpsandpearls Pimpsandpea rls Nobelstraatt 39 Nobelstraa 39,, 3231 BA AB Brielle rielle

Nobelstraat 39, 3231 BA Brielle 0181- 415 - 415 893 TT0181 893 www.pandorabrielle.nl www w .pand orabrielle www.pandorabrielle.nl.nl

Team Steenbeek bestaat uit ongeveer 24 medewerkers met ieder een eigen specialisme. Naast het vakkundig herstellen van de schade wordt ook de administratieve afhandeling met de verzekeraar verzorgd.

Ben je niet in staat om de auto zelf te brengen? Maak dan gebruik van onze haal- en brengservice. Neem contact op voor meer informatie of plan direct een afspraak in.

Wil je meer info over de herstelwerkzaamheden? Scan de QR-code en bekijk onze website. Je kunt ook direct contact opnemen door even te bellen of het schadeformulier in te vullen of een afspraak in te plannen via de website.

STEENBEEK AUTOSCHADE | RUITSCHADE Openingstijden van ma. t/m vr. van 7.30 tot 18.00 uur en zaterdag van 9.00 tot 12.00 uur Seggelant-Zuid 5 | 3237 ME Brielle Vierpolders info@steenbeek.info | T 0181 - 482 862 www.steenbeek.info

1April magazine evenement+oproep 29

Het 1-Aprilmagazine komt er weer aan! De zeer speciale uitgave van Briellenaer. De vorige editie is zeer enthousiast ontvangen door de inwoners en bezoekers van Den Briel. Het team van Bastion X is alweer druk bezig met de voorbereiding en de realisatie van het blad.

Het 1-Aprilfeest is het feest waar heel Brielle trots op is én het feest dat zorgt voor naamsbekendheid in heel Nederland. Gelukkig krijgen we veel medewerking van lokale ondernemers en Op de cover? bewoners van ons sfeervolle, historische Heb jij een mooie en stadje. Wij zijn dan ook erg verheugd dat bruikbare foto... velen ons ondersteunen. stuur deze z.s.m. in en

wie weet siert jouw

inzending dit jaar Meedoen? Wil jij dit jaar ook meedoen en onze cover. kans maken op een mooie Brielse prijs? Heb jij mooie foto’s, leuke anekdotes of dierbare herinneringen aan de 1-Aprilfeesten en mogen we daar gebruik van maken en publiceren in ons blad?

Stuur je materiaal dan z.s.m. naar de redactie van Briellenaer. Je kunt het via ons e-mailadres zenden of bezorgen op ons vestigingsadres. Alvast onze dank en wie weet maak jij kans op een van de leuke prijzen.

Tip! Zijn je foto’s te groot om via mail te sturen? Ga dan naar www.wetransfer.com en stuur je bestanden naar info@bastionx.nl. Wetransfer is gratis en makkelijk.

Nauwe Sloopje 1b | 3231 BW Brielle T 0181 417 111 | info@bastionx.nl www.bastionx.nl

30 vakwerk+hobby

Van Zw artewa

Dave de Schrijver is 22 en woont in Oostenrijk. Niet omdat hij er ooit eens op vakantie was en er bleef hangen, maar omdat zijn leven zich daar inmiddels afspeelt. Hij werkt er als ski- en snowboardleraar en combineert dat met een baan als chef-kok.

De liefde voor wintersport zat er al vroeg in.

Vanaf zijn derde jaar stond Dave op ski’s in het Oostenrijkse Biberwier, waar hij met zijn ouders iedere winter naartoe ging. Jarenlang volgde hij les bij dezelfde skischool Skischule Biberwier waar hij nu zelf lesgeeft.

Op zijn negende verruilde hij de ski’s voor een snowboard, opnieuw onder begeleiding van diezelfde leraren. ‘Wintersport is altijd mijn grootste hobby geweest’, vertelt hij, ‘dat ik daar nu mijn werk van heb kunnen maken, voelt nog steeds bijzonder.’ Extra speciaal is het feit dat sommige van zijn vroegere leraren inmiddels collega’s zijn.

Die keuze kwam niet vanzelf. Dave volgde eerst een opleiding in de metaaltechniek, tot hij tijdens een open dag van Sport & Bewegen ineens zag dat je snowboardleraar kon worden.

‘Toen wist ik het meteen’, zegt hij, ‘van mijn grootste hobby kon ik mijn beroep maken.’

Leven op de piste Een werkdag in de sneeuw begint voor Dave rond half negen ’s ochtends. Na zijn ochtendroutine vertrekt hij richting de skischool, waar om half tien de dagmeeting plaatsvindt.

Een kwartier later staat hij op de piste voor zijn eerste les. De skischool werkt uitsluitend met privélessen, een-op-een of in kleine groepjes. Twee uur lang draait alles om techniek, vertrouwen en plezier. Na een korte pauze begint de volgende les en rond half drie zit zijn werk als skileraar erop.

Maar stilzitten is er niet bij. In de middag verruilt Dave zijn snowboard voor een schort en helpt hij in het restaurant Brabanderalm, waar hij inmiddels chef-kok is. Zijn dagen zijn lang, zeker in het hoogseizoen. ‘Ik werk vaak van negen uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds, zeven dagen per week’, vertelt hij, ‘veel mensen verklaren me voor gek, maar dit is wat ik wil.’

vakwerk+hobby 31

aal naa r de Alp en...

Voldoening Wat zijn werk zo mooi maakt, zijn de mensen die hij ontmoet. Dave haalt er voldoening uit om beginners stap voor stap vertrouwen te geven. Hij raadt mensen die voor het eerst op wintersport gaan dan ook altijd aan om al vóór de reis een les te nemen, bijvoorbeeld in een indoor skihal. ‘Dan weet je alvast hoe glad ski’s zijn en hoe het voelt als je vastklikt.

Dat scheelt enorm als je hier voor het eerst op de piste staat.’Het allermooiste moment is wanneer hij ziet dat het kwartje valt. Kinderen die ineens durven, volwassenen die hun angst overwinnen. ‘Aan het eind van de dag lever ik de kinderen weer af bij hun ouders. Die kinderen stralen, en dan zie je die ouders ook glimlachen. Daar doe je het voor.’

Een bijzonder hoogtepunt zijn de lessen die hij één keer in februari geeft aan verstandelijk en licht verstandelijk beperkte kinderen.

‘Dat is zo waardevol. Je ziet alleen maar blije gezichten. Bij die kinderen, maar ook bij de ouders langs de kant.’

Diezelfde voldoening voelt hij ’s avonds in het restaurant. ‘Als iedereen lekker heeft gegeten en tevreden naar buiten loopt, weet je waarvoor je zo hard werkt.’

Thuis in Oostenrijk Hoewel Dave zijn vrienden en familie mist, mist hij Nederland zelf nauwelijks. Hij woont tien maanden per jaar in Oostenrijk, heeft op zijn tweeëntwintigste een eigen huisje en leeft het leven waar hij altijd van droomde.

‘Ik zeg vaak dat ik mezelf hier niet voor altijd zie’, zegt hij eerlijk, ‘maar ergens kriebelt het toch wel. Ik denk dat ik hier uiteindelijk wel zal belanden.’

Onze winkel is compleet vernieuwd!

De enorme opkomst tijdens onze opening maakte het tot een groot succes. Ben je nog niet geweest? Kom dan snel langs, je bent van harte welkom!

Groetjes van het hele team! ϵ¯ ÎŜƞĈ ̓ χ ̒̑̒̑ ak ƂijĎʼnʼnĎ χ ̗̏̐̐Ͳ̓̐̒​̒̔̐ χ ƶƶƶ͟ĀijņĎƖŜƖååʼnƵåœŜƞĈĎœååƂĈĎœ͟œʼn

Wandelen Elke dinsdag vertrekt de wandelclub om 14.00 uur vanaf de huiskamer.

Meewandelen is gratis en je hoeft je niet op te geven.

Spelletjesmiddag Elke donderdag van 14.00 tot 16.00 uur.

Eetclub Elke eerste woensdag van de maand eten met de Eetclub.

4 februari in ‘t Swarte Schaap.

4 maart Tappas 1572.

Vrijmibo Elke laatste vrijdag van de maand van 14.00 tot 16.00 uur.

27 februari Patty.

27 maart Margareth en Angèle.

Dansworkshop 16 februari Kunstmuseum 1 maart Kunstmuseum Den Haag

historie 33

1

IJspret

op winters Voorne Er zijn weinig tradities zo Nederlands als schaatsen. Op Voorne was dat niet anders: zodra het ijs dik genoeg was, trok men massaal naar grachten, vaarten en plassen om de ijzers onder te binden. Er werden in het verleden tochten georganiseerd, wedstrijden gereden en volop gezwierd.

De herinnering aan de koude winter van 1963 doet sommigen nog steeds rillen, maar ook andere jaren vroor het dat het kraakte.

Tekst Bob Benschop Beeld Streekarchief Voorne-Putten

Tot de koudste winters van het afgelopen millennium behoren die van 1683-1684 en die van 1788-1789. Laatstgenoemde winter zorgde vermoedelijk voor een flinke stijging van de graanprijzen, die mede de oorzaak was voor het uitbreken van de Franse Revolutie in de zomer van 1789.

Hoe deze winters op Voorne zijn ervaren, is onbekend. De vroegste vermeldingen van schaatsen in deze regio zijn bewaard gebleven omdat er sprake was van geweld. Zo liet de Brielse Jan Jans Fijtte op 23 februari 1655 bij de notaris optekenen dat hij door zijn stadsgenoot Jurriaan Michiels was aangevallen en met een kolf (een voorlopen van de hockeystick) gevaarlijk aan zijn hoofd was verwond.

Op 28 december 1742 schaatste de uit Zwartewaal afkomstige Arie Hendrik Smit met enkele vrienden van Hellevoetsluis naar Zuidland. Onderweg passeerden drie Zuidlanders, van wie Kornelis Willems zonder aanleiding begon te vechten met Arie en hem een snee aan zijn hoofd toebracht. Toen het de dader duidelijk werd dat Arie niet ‘de zwager van Otto was’,

merkte hij op: ‘dan heb ik de verkeerde voorgehad’. Ook van dit misverstand werd onder aanwezigheid van getuigen een notariële akte opgemaakt om te dienen bij een rechtszaak.

Reddingen Hoe koud het vroeger ook kon zijn, het dichtvriezen van de Maas bleef een uitzondering. En als dat gebeurde, vormde het betreden van die ijsvlakte een spannend en vooral groot risico. Zo vermaakte zich in februari 1870 een groep mensen zich te voet en op de schaats op de Maas ter hoogte van Nieuwesluis, ‘toen men opeens een sterk gekraak hoorde’. Onder veel geschreeuw ‘de Maas breekt op!’ wisten velen zich bijtijds in veiligheid te brengen, maar een groep van elf kinderen en volwassenen kon de wal niet meer bereiken en dreef op een grote schots de Maas af.

Voor het overzetten van reizigers in wintertijd bestonden zogeheten ijsschouwen, die waren voorzien van met ijzer beslagen glijders. Daarmee kon zo’n schouw over het ijs worden geduwd, maar ook door het water worden geroeid. De ijsschouw van

34 historie

Nieuwesluis werd ditmaal ingezet om de groep te redden. Die middag wist de bemanning van de ijsschouw de ijsschots in te halen en het elftal veilig aan boord te krijgen. Tot grote vreugde van de toeschouwers die de reddingsactie vanaf de oever hadden gadegeslagen.

Wedstrijden Het ijs nodigde uit voor wedstrijden in hardrijden, maar ook in behendigheid zoals ringrijden. Zo vond er in februari 1879 een ringrijderij plaats in Zwartewaal, waarbij de winnaar met een sigarenkoker naar huis ging. De hardrijdwedstrijd waar zich in januari 1887 zes Briellenaren en 28 torpedisten voor hadden aangemeld, ging op het laatste moment niet door vanwege de invallende dooi. Een paar jaar later kon op het Meertje De Waal in Rockanje worden gestreden om winterse prijzen als etenswaar, brandstof, kleding en dekens. Ook vonden er wedstrijden plaats voor het goede doel. Zo konden in 1891 negentig behoeftige kinderen brood, spek, dekens, wanten, klompen, turf of tricot ondergoed winnen. Dat ging in categorieën als wedloop op houten klompen, wedren op schaatsen en schoonrijden. Lang niet alle arme kinderen vielen in de prijzen, maar zowel de deelnemers als de toeschouwers hadden een plezierige middag.

Schaatsfeesten Populaire plekken voor het schaatsen waren onder meer de Kaai- en Langevest.

Ter vermaak was er vaak een draaiorgel aanwezig en kramen om een warme drank te halen. Op zaterdag 9 februari 1907 vond er een groot feest plaats in het winterse Brielle. De torpedisten plaatsten een elektrische lamp op de wallen, de leden van muziekvereniging Libertatis Primitiae kleedden zich warm aan en honderden belangstellenden kwamen naar de Kaaivest om te schaatsen of toe te kijken. Sommige schaatsers hadden lampions meegenomen, wat een vrolijk effect op de ijsbaan gaf.

Een dag later zorgde grote drukte op de schaatsbaan voor ruzie, met als gevolg dat er ’s avonds op het Zuideinde een vechtpartij losbrak. Er werd met schaatsen geslagen, zodat enkele personen gewond raakten. De politie moest met getrokken sabel de menigte uiteenjagen. Op andere momenten hield de politie toezicht op het schaatsen, waarbij ze de menigte in goede banen liet rijden. En vaak trad de politie op als ijsmeesters: de veldwachter bepaalde

2 3

historie 35

4

of het ijs dik genoeg was alvorens er vergunning werd verleend om een ijsbaan aan te leggen en consumptietenten te plaatsen.

Ook het veld bij Meeuwenoord en het Molenvest waren geliefde plekken. Tijdens de strenge winter van januari 1914 werd hier volop geschaatst. Op zondag 25 januari reisden schaatsliefhebbers uit de wijde omtrek per tram naar de vesting en werd er door duizenden op de vest geschaatst.

Op Meertje De Waal zag het zwart van de mensen, ‘die zoo sierlijk glijden over het spiegelgladde ijs, en daarover dan het dalende zonlicht zijn gouden stralen spreidt, dan is dat alles om te schilderen’.

Op de gracht rond fort Noorddijk in Nieuwenhoorn werd dat weekend eveneens volop geschaatst en een wedstrijd ringrijden gehouden. Een paar jaar later verbleven in het dorp enkele honderden militairen vanwege de mobilisatie tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zodra het maar even mogelijk was verruilden de soldaten de eentonige dagen voor het vrolijke schaatsen. Ook het Kanaal door Voorne vroor dat jaar dicht, zodat ook een duurrit mogelijk werd. Militairen troefden elkaar bovendien af tijdens een wedstrijd waarbij ze via Oudenhoorn en Zuidland naar Spijkenisse reden - en terug. Er waren medailles te winnen en geldprijzen van f 6,- en f 15,- die de koningin beschikbaar stelde.

De vrieskou hield aan, zodat in februari 1917 de Maas voor het eerst sinds 1890 dichtvroor en er tussen Brielle, Zwartewaal en Nieuwesluis geschaatst kon worden.

Ook herhaalde het feest zich op de gracht rond fort Noorddijk, met muziek van de militaire kapel, vuurpijlen en Bengaals vuur, af en toe afgewisseld door een schot van een kanon op de batterij.

IJsvereniging Een ijsbaan vergde onderhoud. Zo moest er worden geveegd om het ijs in een goede conditie te houden, scheuren opgevuld met water en oneffenheden weggeschrapt.

Meestal was er wel een groepje lokale notabelen die zich bij gelegenheid in een commissie organiseerde en ervoor zorgde dat enkele arbeiders voor een handje kleingeld de baan op orde hielden.

Op steeds meer plekken ontstonden ijsclubs, waar leden tegen betaling van enkele dubbeltjes zich verzekerden van een goede baan. In de winter van 1925 richtten enkele enthousiaste schaatsliefhebbers in Brielle de ijsclub ‘Voor Allen’ op. Op 7 december 1925 realiseerde de

36 historie

5 vereniging bij de Molenvest twee ijsbanen van elk 350 meter, die feestelijk verlicht waren door diverse lampen. Tot de dooi een dag later inzette, kon de club vijftig nieuwe leden verwelkomen, die elk een gulden contributie betaalden voor een jaar lidmaatschap.

Strenge winters In 1929 kon de Maas weer worden belopen. ,,Voor de jongeren was dit iets nieuws’’, meldde de Nieuwe Brielsche Courant. ,,Zij toch hadden dikwijls de verhalen van ouders of grootouders, dat zij op de Maas hadden gereden in 1880 of 1890, met een schouderophalen beantwoord.

Zij geloofden er niet alles van. Doch nu zij in werkelijkheid de Maas dicht zagen, was het geen wonder dat zij zich van dit vreemde gingen overtuigen. Honderden bewogen zich dan ook over de vlakte en in den middag was het er meer dan druk.

Er waren er wel die zich tot de Steenen Baak waagden.’’ Sindsdien zijn er diverse strenge winters geweest, zoals 1940, 1947, 1963, 1986 en 1997. Intussen vereist het wachten op het volgende koudefront dat de Maas weer doet dichtvriezen veel geduld. Tot die tijd moete we het doen met de winters van weleer.

6

Afbeeldingen 1 De Brielse ijsclub ‘Voor Allen’ heeft een weiland tussen de Batterijweg en het Molenvest onder water gezet om op te schaatsen, ca. 1929.

2 Het schaatsen op de Kaaivest op 7 februari 1907.

3 De schaatswedstrijd op de Kaaivest op 9 februari 1907.

4 In 1929 IJsschotsen voor de monding van de Buitenhaven; 2 maart 1929.

5 Aankondiging van de schaatswedstrijd op 19 januari 1887, die op het laatste moment door invallende dooi niet doorging.

6 Op maandag 15 december 1890 vond een wedstrijd plaats op de Langevest.

7 Om schaatsen te kopen - of te slijpen - kon je terecht bij Borstlap aan de Nobelstraat.

8 In februari 1917 vroor de Maas dicht, nabij Zwartewaal wierpen ijsvissers hun lijn uit in de uitgehakte wakken.

7 8

Een portret laten maken?

Alleen telefonisch reserveren 0181 - 414 976

Eten zoals in Italië!

Ook voor bedrijfs-fotog rafie, zakelijke en andere creati eve portretten.

Pascalweg 18 • 3225 LE Hellevoetsluis • info@studioflitsend.nl 06 - 42 80 70 72 • www.studioflitsend.nl

Bolwerk van creatieve communicatie!

Bastion X Communicatie P Partners artners bestaat aat uit gelouter gelouterde de specialisten op het gebied vvan an communicatie, design en media. Ze hebben de handen ineengeslagen en n vormen samen het cr creatieve eatieeve hart vvan an het bur bureau. eau. W Want ant communicatie is een vvak ak en wij verstaan dat vvak. ak. Heb je een bepaalde doelstelling met je bedrijf voor ogen? W Wijij hebben de cr creativiteit eativiteit in het bedenken en ontwikkelen vvan an ideeën, concepten en campagnes om dat doel tee ber bereiken. eiken.

Nauwe Nauw e Sloopje 1b | 3231 BW Br Brielle ielle e | TTel. el. 0181- 417111 | www www.bastionx.nl .bastionx.nl

Tur ade 15 | Brielle | T 0181 414 976 info@napoli-brielle.nl Ma. gesloten | Di. t/m zo. van 16.00 tot 22.00 uur

Bezorgen di. t/m zo. van 16.00 tot 21.30 uur

38 hobby

Nederland wordt pas echt warm als de temperatuur onder nul daalt Dat gezegde geldt zeker voor Jan van Pelt uit Brielle. Zodra het vriest, kriebelt het bij hem. ‘Dan moet ik gewoon even naar buiten om te kijken of het ijs al houdt’, zegt hij met een glimlach. Vroeger kon hij het al helemaal niet tegenhouden. ‘Als het maar een beetje vroor, stond ik erop. Bij drieënhalve centimeter ging ik al het ijs op. Tja, jong en ongeduldig hè?’

hobby 39

Jan was pas vijf toen hij werd gegrepen door het schaatsvirus. ‘Toen was er nog geen televisie’, vertelt hij, ‘we luisterden naar de radio. De stemmen van Theo Koomen en Dick van Rijn brachten de sport tot leven. Als Koomen riep: ‘O jongens, wat gaat die Kees Verkerk daar hard!’, voelde ik dat gewoon door de radio heen.’

De winter van 1963 Toen Jan twaalf was, beleefde Nederland de strengste winter van de vorige eeuw. Op 2 februari 1963 reed hij in Brielle zijn allereerste schaatswedstrijd, tussen de volwassenen. ‘Er was iemand uitgevallen en er was maar één gek die zijn plek wilde innemen, ik dus’, vertelt hij, ‘twaalf jaar, rugnummer 12. Mijn eerste serie won ik zelfs. Eén gulden kreeg ik. Dat was in die tijd echt veel geld.’

Jan zat aan de radio gekluisterd toen de zwaarste Elfstedentocht ooit werd verreden. ‘Reinier Paping, die naam vergeet ik nooit’, zegt hij. Slechts 129 van de 9862 deelnemers haalden de finish. ‘Wat een doorzettingsvermogen.

Daar heb ik zoveel bewondering voor.’ Jaren later ontmoette Jan zijn jeugdheld in Zwolle. ‘We hebben drie uur gepraat’, vertelt hij trots, ‘over de tocht en over de kou.’

In zijn huis in Brielle, tussen zorgvuldig verzamelde antieke spulletjes, vertelt Jan over zijn jeugd. ‘Iedereen zei dat ik op schaatsles moest. Maar mijn moeder was vroeg weduwe. Er was geen geld.’ Toch liet Jan zich niet tegenhouden.

‘Ik ging gewoon het ijs op. Dat gevoel van glijden over natuurijs… heerlijk!’

Totdat het misging. ‘In 2006, tijdens de voorbereiding op de alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee in Oostenrijk, brak ik mijn heup door een val.

Daarna schaatste ik nog tot 2024. En nu nog af en toe, als er natuurijs ligt.’

De meester-slijper van Brielle Hij werkte 47 jaar als gereedschapsmaker in de Rubberfabriek in Hellevoetsluis.

Zijn vakmanschap gebruikt hij tot op de dag van vandaag om schaatsen te slijpen. ‘Ik heb zelf een slijpmachine gebouwd’, vertelt hij trots. Als vaste schaatsslijper van De Stobbekluners in Middelharnis helpt hij iedereen die daarom vraagt. ‘Ik slijp niet alleen voor de Stobbekluners maar voor iedereen en af en toe geef ik een demonstratie.’

Hij legt uit: ‘De ronding van noren hebben een radius van 19 tot 23 meter en zijn nodig om de schaats te sturen. Kunst- en hockeyschaatsen worden hol geslepen. Als ik klaar ben, polijst ik de ijzers tot ze glanzen. Dan hoor je dat heerlijke zinggeluid over het ijs.’

Helden van weleer Op zolder hangt zijn werkkamer vol foto’s van iconische schaatshelden.

Gesigneerd of niet, Jan kent ze allemaal: Ard Schenk, Kees Verkerk en Atje Keulen-Deelstra, die maar liefst vier wereldtitels behaalde. ‘Mijn helden van toen: Reinier Paping, Kees Verkerk en Leen Pfrommer, de coach van Ard en Keessie. We zijn vaak thuis bij hem op bezoek geweest.’

Samen op het ijs Zijn liefde voor schaatsen deelt hij met partner Marjan, zijn vroegere buurmeisje.

Ze kwamen elkaar jaren later opnieuw tegen in de Honky Tonk Pub in Brielle.

Sindsdien gaan ze samen nog naar wedstrijden, ook in het buitenland. ‘Salt Lake City was het mooiste’, zegt Jan, ‘de schaatsers zijn daar zo toegankelijk. Jutta Leerdam kwam speciaal terug om met ons op de foto te gaan.’

Van radio tot televisie Hoewel Jan zelf niet meer schaatst, blijft zijn hart op het ijs. ‘Het is jammer dat het zo weinig vriest. Echt natuurijs is tegenwoordig zeldzaam.’ Toen de ISU World Cup 2025 in Salt Lake City werd gereden, zaten Jan en Marjan samen op de bank met chocolademelk, geboeid naar elke ronde te kijken.

Van radio als kind naar televisie als volwassene: de cirkel is rond.

40 natuur+hobby

Lavendel, kruiden en vertrouwen in de natuur Carina Louw zag haar leven een andere richting nemen, maar wel altijd met de natuur als rode draad. Jarenlang werkte ze als kapster, met een salon aan huis. Tijdens die periode volgde ze uit interesse een cursus kruidenthee. Dat was genoeg om haar verder de wereld van kruiden in te trekken. ‘Toen was het hek van de dam.’

natuur+hobby 41

Door de covidperiode en lichamelijke klachten stopte Carina met haar salon.

De vrijgekomen tijd gebruikte ze om zich volledig te verdiepen in kruiden. Ze maakte thee, likeuren en ontdekte steeds meer over wat planten kunnen betekenen voor lichaam en welzijn. Inmiddels maakt ze zalfjes, huid- en gezichtsproducten, bodybutters, bodybars en seizoensgebonden theemelanges. Alles wat zij en haar omgeving nodig hebben, probeert ze zelf te maken.

Simpel uitgangspunt

Haar uitgangspunt is simpel: eerst kijken wat de natuur kan bieden. ‘Als mijn man, mijn kind of iemand om me heen ergens

last van heeft, duik ik erin. Verkoudheid, huidklachten, vermoeidheid. Vaak weet ik al welk kruid kan helpen.’ Voor Carina hoeft niet alles meteen via de dokter of een pilletje. ‘Veel wat we synthetisch gebruiken, komt oorspronkelijk uit planten. Ik pak het liever puur.’

Carina volgde een opleiding tot kruidenvrouw bij Het Kruidenhuisje, waar ze zich verdiepte in 52 kruiden die hier groeien.

Ze leerde niet alleen hun werking, maar ook de spirituele kant ervan. ‘Elk kruid heeft een eigen energie. Als iemand met een klacht komt, ga ik voelen en zoeken welk kruid daarbij past.’ Die kennis zet ze dagelijks in, met producten als gouds-

bloemzalf, weegbreezalf, wintertheeën en zalfjes voor koude handen en voeten.

Proefpersonen

Testen doet ze samen met haar omgeving.

‘Ik heb altijd wel proefpersonen. Dan zeg ik: probeer dit eens.’ Soms gebeurt het zelfs onderweg. Tijdens een wandeling plukte ze madeliefjes toen haar nichtje last kreeg tussen haar tenen. Even kneuzen, aanbrengen en de pijn verzachtte al. ‘Dan loop ik letterlijk te winkelen in de natuur.’

Voor Carina gaat het vooral om delen. Haar kennis, haar producten en haar vertrouwen in wat buiten groeit. ‘Ik wil mensen laten zien dat je meer zelf kunt dan je denkt. De natuur heeft zoveel te bieden.’

42 hobby

Message in a Bottle

Wie ooit een kaartje heeft gekocht en dacht ‘dit is het eigenlijk net niet’, zal zich herkennen in het verhaal van Daniëlle van Marion. Eén flesje bracht haar op ideeën. Ze begon te zoeken, te verzamelen en te experimenteren, en vond vooral veel plezier in het maken van miniatuurwerelden.

Daniëlle is moeder van drie kinderen, werkt sinds september als mantelzorgster bij het Zorgboeket en besteedt haar vrije momenten aan het maken van haar eigen ‘Message in a Bottle’.

Het idee ontstond toen een vriendin van haar dochter ging trouwen.

Daniëlle bestelde online een flesje met een miniatuur bruidspaar erin.

Leuk, maar ook prijzig. ‘Ik betaalde twaalf euro inclusief verzenden en dacht dat ik dit ook wel zelf zou kunnen maken. ’En belangrijker nog, ze vond het een veel persoonlijker alternatief voor een standaardkaart. Vanaf dat moment ging ze op zoek naar materialen en ideeën.

Online struinen, veel kleine spulletjes verzamelen en vooral uitproberen.

Allerlei gelegenheden Inmiddels maakt Daniëlle flesjes voor allerlei gelegenheden. Trouwerijen, verjaardagen, beterschapswensen, uitnodigingen. Voor bijna elk moment is wel een miniatuurwereld te bedenken.

Wijnflesjes, wijnglaasjes, kopjes en schoteltjes, fruitmandjes of een complete wintertuin: alles is met zorg uitgezocht en in elkaar gezet. Geen enkel flesje is hetzelfde. ‘Dat vind ik juist het leuke.

Elk flesje vertelt z’n eigen verhaal.’

De kaartjes bij de flesjes worden door haar broer gemaakt die teksten in hout graveert. Zo wordt elk cadeau nóg persoonlijker. ‘Je kunt er echt alles op zetten wat je wilt. Dan maak ik er iets bij dat erbij past.’ Het resultaat is een klein, tastbaar gebaar dat vaak meer zegt dan woorden.

Voor Daniëlle is het maken minstens zo belangrijk als het eindproduct. ‘Het is ontspanning. Verstand op nul en lekker priegelen. Even alleen bezig zijn met die kleine dingetjes.’

Ze verkoopt haar flesjes vooral via via en op braderieën en fairs, zoals de Lente Fair, Winterfair en Moederdagfair. Niet om rijk van te worden, maar om haar passie te delen. ‘Het gaat mij niet om het geld.

Als mensen kijken, een praatje maken of enthousiast worden, dan is mijn dag al geslaagd.’

Naam Zelf noemt ze haar creaties simpelweg ‘Message in a Bottle’. Kleine flesjes, met een grote boodschap.

hobby 43

Miniatuurverhalenin eenflesje

44 financiën

Rust in de cijfers Tony de Pina Gomes over ondernemen, Brielle en vijftien jaar ToLiDi De blauwe envelop op de mat.

Een factuur die je drie keer moet lezen. Of die gedachte op zondagavond: heb ik alles eigenlijk wel goed gedaan? Voor veel mensen, ondernemers en particulieren is administratie geen hobby.

Het hoort erbij, maar leuk wordt het zelden genoemd. Precies daar begint het verhaal van Tony de Pina Gomes.

Hij is al bijna twintig jaar Briellenaar, maar zijn wortels liggen midden in Rotterdam. ‘Ik ben opgegroeid in hartje Rotterdam’, vertelt hij, ‘druk, levendig, altijd beweging.’ Toen zijn vrouw en hij na hun studie nadachten over waar ze wilden wonen, kwamen ze via vrienden in Brielle terecht. ‘Het eerste wat ik hier voelde was rust. Brielle is net even weg van de chaos. Dat paste perfect bij de fase waarin we zaten.’

Die rust betekent overigens niet dat Tony stilzit. Integendeel. ‘Ik ben een vrij actief persoon. Ik houd niet van stil blijven zitten.’

Naast zijn werk is hij betrokken bij het verenigingsleven, zit hij in het bestuur van de atletiekvereniging en geeft hij sinds kort ook trainingen. En natuurlijk is er zijn gezin, waar hij bewust tijd voor vrijmaakt. ‘Die balans is belangrijk voor me.’

Eigen administratiekantoor Vijftien jaar geleden begon Tony zijn eigen administratiekantoor: ToLiDi Advies & Administratie. Dat was geen impulsieve stap, maar een bewuste keuze. ‘Ik heb een financiële achtergrond en werkte bij verschillende accountantskantoren. Een eigen kantoor was altijd al een droom.’

Geen groot, onpersoonlijk kantoor, maar een plek waar hij werkt met ondernemers die bij hem passen.

ToLiDi richt zich daarom bewust op een aantal branches: horeca, retail, kapperszaken en kleine ondernemers, onder wie zzp’ers en starters. ‘Dat zijn klanten met wie je echt nauw contact hebt. Je zit letterlijk aan de keukentafel. Je leert hun bedrijf en hun verhaal kennen. Dat maakt dit werk nog steeds leuk.’

financiën 45

ToLiDi voor... horeca en detailhandel

Velen hebben weinig met administratie, merkt Tony dagelijks. ‘Maar het moet wel kloppen. Ondernemers willen ondernemen.

Het boekhouden komt vaak pas op plek tien.’

Juist daarom ziet hij zijn rol niet alleen in het verwerken van cijfers, maar vooral in het meedenken. ‘Het gaat om de gedachten achter de cijfers. Hoe is iets tot stand gekomen? En wat kun je daar vervolgens mee?’

Veel veranderd De afgelopen vijftien jaar is er veel veranderd.

‘Digitalisering heeft alles op z’n kop gezet.

Waar je vroeger met mappen en papier werkte, gaat nu vrijwel alles digitaal.’

ToLiDi maakte die stap vroeg. ‘We hebben geen papierwerk meer op kantoor. Alles wordt digitaal aangeleverd en verwerkt. Dat scheelt tijd en geeft ruimte voor wat echt belangrijk is, namelijk persoonlijk contact.’

Een simpel voorbeeld ziet hij vaak bij nieuwe klanten. ‘Dan blijkt dat ze nog handmatig bankafschriften downloaden en opsturen. Met een bankkoppeling is dat in een keer geregeld.

Minder handelingen, minder gedoe.’ Dat is waar ToLiDi namelijk voor staat: ontzorgen.

‘Een ondernemer die ’s avonds thuiskomt, wil natuurlijk niet ook nog eens met de boekhouding bezig zijn.’

Meegaan met ontwikkelingen Als hij terugkijkt op vijftien jaar ondernemen, is er geen sprake van spijt of twijfel. ‘Dit is het pad dat ik moest lopen. De ontwikkelingen gaan door, zeker met de opkomst van AI en slimme software. Je moet meegaan.’ Maar één ding blijft onveranderd, namelijk de mens achter de cijfers. En misschien is dat wel precies waarom administratie bij ToLiDi allesbehalve saai is.

Het kantoor van ToLiDi staat in Rotterdam maar Tony werkt vaak vanuit Brielle en gaat meestal persoonlijk bij de cliënt langs.

Zij richten zich vooral op horeca en winkeliers. Eén van hun cliënten is Ruya van Chico & Chica Baby, kinder- en tienermode. ‘Ik ben al jaren klant bij Tolidi. Tony is heel prettig in de omgang. Hij denkt met je mee en bezoekt je regelmatig. Veel persoonlijker dan menig ander accountantskantoor.”

Geïnteresseerd? Kijk dan eens op www.tolidi.nl een neem gerust vrijblijvend contact met Tony op.

y m Be . . . e n i t n e l a V Winter of '26 Januari 2026. Nederland werd wakker in een grote witte chaos. Spekgladde wegen, rakelings voorbijglijdende fatbikes. Hier en daar valpartijen. Eindeloze files en ga zo maar door. En er werd gemopperd. Eerlijk is eerlijk, ik klaagde dapper mee.

Winterse beleving Winter in Nederland blijft een bijzonder fenomeen. Vroeger, als kind, leek de winter eindeloos te duren. Mijn enige zorg destijds was plezier maken en geduldig wachten tot mijn tenen weer warm werden. Nu is het anders.

Mijn eerste gedachte bij het wakker worden die dag was niet: "wat mooi! " Maar "shit, wat is het koud! "En hoe krijg ik in hemelsnaam dat boodschappenkarretje van mijn oprit?" Mijn kleine bolide was zo erg ingesneeuwd dat ik mijn eigen kenteken niet eens meer kon lezen.

Valentijnsdag... de dag waarop we elkaar verrassen met cadeaus. De Brielse winkeliers staan voor je klaar.

Maar als fotograaf en absolute natuurliefhebber kon ik deze kans natuurlijk niet laten liggen.

Dus uitgraven die kar, krabben, koude handen warm blazen en gaan. Alleen diende probleem twee zich wel al heel snel aan. Mijn autootje had het zichtbaar zwaar op de weg. En ik dus ook. Al rijdend, glijdend en sturend draaide mijn brein overuren. Hoeveel gas? Vooral niet remmen (in dit soort situaties schakelt mijn hoofd automatisch terug naar modus kindertijd. Dus wanneer ik denk aan niet doen, doe ik het dus juist wel.) In mijn gedachten hoor ik mijn man; “Mensen rijden altijd zo debiel als het sneeuwt. Je kunt gewoon normaal rijden.”

Het viel me op hoe vaak dit wordt gezegd door mannen met grote auto’s én winterbanden.

Maar goed dat terzijde. Wanneer de eerste bumper in mijn achteruitkijkspiegel verschijnt, voel ik lichte stress. Hoe hard ga ik eigenlijk?

Gas geven of me niet gek laten maken? Nog geen uur onderweg en de winterse dilemma’s hebben zich opgestapeld.

En zo rijd ik een ronde door ons mooie Voorne aan Zee en stop ik her en der om foto’s te maken. Ik fotografeer het vertrouwde polderlandschap, welke nu verstopt ligt onder een dikke laag sneeuw. Ik zie ondernemers die hun stoepje sneeuwvrij maken. Ik spreek een stel dat samen door de sneeuw schuifelt om boodschappen te doen. Vaders op sleeën die zich weer heel even kind voelen. Kinderen zonder

e l l , e i r B k e o z e B lokaal ! koop

fotoreportage 47

Winterbeelden Voorne n e aan zee g g e z n e n d a l e d e B k meer ... n e vaa d 2026 r o o w

Ondernemen, meer dan alleen cijfers

Met ToLiDi krijgt u inzicht in uw (financiële) situatie, advies en een partner die met u meedenkt.

• Actueel en betrouwbaar inzicht in uw cijfers • Expertise in horeca, kappers, winkeliers en starters • Praktisch advies dat helpt groeien • Persoonlijke samenwerking, toekomstgericht Ontdek hoe wij uw onderneming kunnen versterken. Plan een vrijblijvend gesprek in Rotterdam of Brielle.

ToLiDi - Ondernemen doen we samen!

Vestiging Rotterdam | Slepersvest 5 | 3011 MK Vestiging Brielle | Ds. H. de Jagerstraat 1 | 3232 AB 010 737 05 72 | tld@tolidi.nl | www.tolidi.nl

ALS JE KIND EVEN GEEN KIND MEER IS...

Pesten op school, verdriet door overlijden, echtscheiding, verlies van een vriend(in) of een ander probleem?

‘Al spelenderwijs tot de kern van het probleem komen én een oplossing bieden, dat is wat ik doe.’

Gave kindertherapie

Natasha de Pina Gomes-Ras Ds. H. de Jagerstraat 1 3232 AB Brielle www.gavekindertherapie.nl info@gavekindertherapie.nl t 06 - 834 010 46

DE ‘OUDE SOK’ OM TE INVESTEREN IN DUURZAAMHEID,

ZIT IN UW HUIS Investeren in duurzaamheid wordt makkelijker door de Duurzaamheidshypotheek.

Voor V oor particulieren particulieren en werkgevers. werkgevers.

Ook O ok voor voor EM EMDR DR therapie. therapie.

Stress of opgebrand?

MAAK EEN AFSPRAAK EN LAAT HET ONS VOORREKENEN! Maarland NZ-22, 3231 CE Brielle info@krinsenassurantien.nl

+31 181 415 602 www.krinsenassurantien.nl

Neem dan contact op met Jolize.

Mildenburglaan 9 | 3233 AS Oostvoorne | 06 - 36 196 758 info@jolizemoerman-coach.nl | www. jolizemoerman-coach.nl

lifestyle+gezondheid 51

Een piercing tegen pijn van.’ ‘Zit hij er al in?’, vroeg ze tijdens het zetten. Het resultaat liet niet lang op zich wachten. ‘Diezelfde dag merkte ik dat mijn schouders ontspannen bleven. Normaal staan die altijd omhoog.’ En na een paar weken kwam de echte verrassing. ‘Ik liep ineens sneller en langer zonder het door te hebben.

Mijn hele lijf is rustiger.’

De pijn zal nooit helemaal verdwijnen, maar de verlichting is groter dan Dimphina ooit had durven dromen. ‘Ik ben zó blij dat ik dit heb gedaan. Ron is ontzettend lief, rustig en gastvrij. Mijn advies is daarom ook echt: probeer het. Zoek het niet meteen in medicijnen.’

Al 13 jaar leeft Dimphina met fibromyalgie, een vorm van wekedelenreuma. ‘Ik zie het als een bolletje pijn met allemaal tentakels’, legt ze uit, ‘in elke tentakel zit iets: pijn, slapeloosheid, vergeetachtigheid, prikkelbaarheid. Mijn hele lijf doet 24/7 pijn en dat beïnvloedt alles in je leven.’

Dimphina wist al dat Ron van Angel&Demon met speciale piercings werkt, gebaseerd op acupunctuurpunten. ‘Ik dacht, laten we het proberen. Het is geen piercing speciaal voor fibromyalgie, dus ik ben me eerst goed gaan inlezen. Ron keek samen met mij wat het beste voelde.’ De keuze viel op de Shen Men piercing.

De Shen Men is een bekend acupunctuurpunt in het oor en staat ook wel bekend als de ‘poort van de geest’. Deze piercing wordt vaak ingezet om het zenuwstelsel tot rust te brengen en kan ondersteuning bieden bij stress, pijn en spanning.

De piercing werd geplaatst in het kraakbeen van haar rechteroor. Het zetten deed pijn, maar het apparaatje dat Ron vooraf langs haar oor haalde om haar energiebaan te zoeken, voelde ze niet. ‘Ik was echt bang voor de pijn, maar Ron nam alle tijd. Daar werd ik rustig

Ron Arensman van Angel&Demon over genezende piercings Ongeveer tien jaar geleden zette Ron van Angel&Demon een piercing puur voor de sier.

Tot zijn verrassing merkte de klant daarna dat haar migraineklachten verdwenen. ‘Dat was nooit de bedoeling, maar het verhaal ging een eigen leven leiden’, vertelt Ron. Mensen begonnen massaal te bellen met de vraag of diezelfde piercing ook bij hen geplaatst kon worden. Omdat het destijds toeval was, wilde Ron geen valse hoop geven.

Toch liet het hem niet los. Om mensen op een verantwoorde manier te kunnen helpen, volgde hij een opleiding in acupunctuur en auriculotherapie. ‘Zo leerde ik exact waar de juiste punten in het oor zitten.’ Na de opleiding begon hij gericht met deze piercings en al snel kwamen er hiervoor zelfs mensen uit België speciaal naar Angel&Demon.

Tijdens de coronaperiode testte Ron verder en ontdekte hij dat hij ook bij andere gezondheidsklachten onder-steuning kon bieden.

Hij verdiepte zich intensief in de materie en ontwikkelde inmiddels 21 verschillende medische piercings, allemaal gericht op één specifieke klacht per piercing. ‘Dat vind ik belangrijk, omdat sommige methodes meerdere piercings per oor vereisen.’

Dagelijks helpt hij mensen met uiteenlopende klachten. Afhankelijk van de klacht kan hij naar eigen ervaring 75 tot 90 procent van de mensen ondersteunen. ‘Het mooiste is wanneer mensen zeggen dat ze hun leven weer terug hebben.’

Voorstraat 47 | 3231 BE Brielle T. 0181 - 374 652 E. info@angelanddemon.nl

www.angelanddemontattoo.nl

52 wonen BIBI Van Den BerG IS InterIeurStylISt en proJectBeGeleIDer BIJ Het StylInG HuyS. Samen met Haar moeDer DeSIree, eIGenareSSe Van Het StylInG HuyS, BeGeleIDt ZIJ klanten Van Het eerSte IDee tot De complete opleVerInG. ‘We nemen menSen ecHt BIJ De HanD. Van De eerSte IDeeën tot Het moment Dat De kuSSenS op De Bank lIGGen.’

Buiten de comfortzone, p Familie Van Schelven kwam via de website bij Het Styling Huys terecht. ‘Graesikha had eigenlijk al besloten dat ze met mij aan de slag wilde,’ vertelt Bibi. ‘Graesikha en haar man John waren toe aan een volledig nieuw interieur. Daarnaast zochten ze verbinding tussen de keuken en een achterkamer die nauwelijks werd gebruikt.

Ze waren echt zoekende, zowel qua stijl als praktische oplossingen.’ De aanpak vroeg om een complete metamorfose.

‘Het huis zoals het was, is nu echt niet meer te herkennen.’

Werken met 3D-ontWerpen De familie koos voor een 3D-concept.

‘Dat gaf hun de mogelijkheid om het interieur echt te zien en te ervaren. Het hielp ook om los te komen van veilige keuzes. Ik heb ze gestimuleerd om buiten hun comfortzone te kijken. Dat zorgt vaak voor het mooiste resultaat.’

FAMILIE VAN SCHELVEN ‘Het idee kwam eigenlijk van mijn vrouw,’ vertelt John lachend. ‘Zelf bakten we er niks van. We hadden echt hulp nodig.’ Via Google kwamen ze bij Het Styling Huys terecht. ‘Bibi sprong er meteen uit. Haar stijl sprak ons direct aan.’ met een moodboard en wat ideeën gingen ze het traject in. ‘maar hoe het nu is geworden, hadden we zelf nooit bedacht.

Bibi voelde perfect aan wat bij ons past.

Het was alsof ze helderziend was.’

Sommige keuzes waren even spannend.

‘Ik wilde absoluut geen kunstbloemen, tot Bibi ermee aankwam. en nu? Ze staan geweldig. Ze durfde ons uit te dagen en dat pakte fantastisch uit.’

Het eindresultaat omschrijven ze als warm, tijdloos en modern. ‘rust, lichte ≠aardetinten, zelfs het plafond is mee geschilderd. Dat hadden we zelf nooit gedaan, maar het maakt de ruimte veel groter. We zijn enorm positief verrast. ons huis voelt nu echt als thuis. We zouden Het Styling Huys aan iedereen aanraden.’

precies raak

wonen 53

ZO WERKT HET STYLING HUYS • INTAKEGESPREK Een vrijblijvend gesprek waarin wensen, budget, bestaande meubels en smaak worden geïnventariseerd.

• SFEER & RICHTING BEPALEN Op basis van gevoel, stijl en passende merken laat Bibi eerste opties zien om de juiste richting te bevestigen.

• KEUZE ONTWERPTRAJECT Samen wordt bepaald of 2D, 3D of een schets het beste past. In dit project is gekozen voor 3D. • ONTWIKKELING ONTWERP In 3 à 4 weken wordt de woning volledig ingemeten en digitaal opgebouwd, inclusief huisbezoek.

• PRESENTATIE & OFFERTE Het plan wordt gepresenteerd via een virtuele tour, collage en productsheets, met een offerte op maat.

• REALISATIE & AFSTYLING Samen met vaste partners wordt alles gerealiseerd en tot in detail afgestyled met accessoires.

• FOTOGRAFIE Na oplevering wordt de gestylde woning professioneel vastgelegd en gedeeld met de klant.

Het Styling Huys Showroom & Kantoor Scheijdelveweg 7P ZUIDLAND Telefoon 0181-870050 info@hetstylinghuys.nl

www.hetstylinghuys.nl

54 winterweetjes

whd tips...

Wintersport

De winter van toen is weer een beetje terug...

De winters zijn anders dan vroeger, toen alles beter en leuker was... Maar dit jaar zijn we verrast met ontzettend veel sneeuw. In en om Rotterdam was het een genot om naar te kijken. Prachtige beelden, enthousiaste kinderen, sneeuwpoppen, sleetjerijden en er werd zelfs geschaatst.

Wie weet komt er nog meer, want deze ‘ouderwetse’ winter is nog niet op zijn retour.

Skiën, snowboarden, langlaufen, rodelen aprèsskiën... je vindt het leuk of je hebt er helemaal niets mee.

Voor diegenen die wintersport wel omarmen en beoefenen hebben we enkele tips. Draag goede skikleding. Hou je aan het dragen van drie laagjes, zoals een thermoshirt, een fleecetrui en een waterafstotende, isolerende jas. Smeer je gezicht goed in met een hoge beschermende factor tegen het felle en het in de sneeuw weerkaatsende zonlicht. En als laatste belangrijke tip: hou je aan de geldende pisteregels. Dat is veilig voor iedere pistegebruiker. Veel plezier.

WIJ HELPEN JE GRAAG OP WEG

HUIS VERKOPEN? GRATIS VERHUISBUS!

Het Van Ravens team gaat ver, heel ver!

Wij helpen je met zoveel meer dan alleen aan- & verkoop, taxaties en verhuur van woningen. Onze dienstverlening als makelaar gaat nog een stapje verder met onze verhuisbus! Hiermee helpen wij je graag met de verhuizing naar je nieuwe woning.

De Van Ravens verhuisbus staat gratis voor je klaar!

Wij zijn er voor je!

VAN RAVENS MAKELAARDIJ Turfkade 12-13 3231 AR Brielle vanravens.nl info@vanravens.nl

0181 487 120