Briellenaer32 dec2020

Briellena wenst je p er r e t feestdage tige n

Wij komen graag bij u langs met stalen en advies op maat. Al meer dan 35 jaar in de regio!

UW VLOER- OF TRAP STOFFEREN? Voor al uw creatieve teken- en kunstschilder artikelen, kantoormaterialen en cartridges! Voorstraat 60 3231 BJ Brielle T 0181-412874 F 0181-418322 E info@kantoor-creatief.nl

Openingstijden: Dinsdag t/m vrijdag 9.30 - 17.30 uur Zaterdag 10.00 - 16.00 uur

www.trapstofferen.nl

Specialis t in vloeren trapstofferen

PVC vloeren T Trapstofferen ra rapstofferen apstofferen Vinyl Laminaat T Tapijt apijt apijt Raamdecoratie

Monique Roelfzema-Bonoo

English translator

M +31(0)6 - 13477668 info@synonymia-translations.nl www.synonymia-translations.nl

*ZQMTTM T T.. 0 0181 - 414 452 ww w \ZIX[\WNNMZMV VT -UIQT QVNW(\ZIX[\WNNMZMV VT www \ZIX[\WNNMZMV VT

Ook tijdens de feestdagen een stralende blik? Kom naar de Brillemaeker! Kom eens langs in onze winkel. U kijkt uw ogen uit, of wellicht wilt u advies over contactlenzen? Ook dit is mogelijk bij De Brillemaeker! Bel voor een afspraak, zelf een dag/datum reserveren? Dat kan ook via facebook, of stel uw vraag via ons contactformulier!

Voorstraat 13, 3231 BE Brielle 0181 - 473 355 www.debrillemaeker.nl

EINDREDACTIE Bastion X Communicatie Partners ONTWERP-DTP Bastion X Ontwerp & Concept [GAST]REDACTIE Bob Benschop Miriam Hijbeek Megan Verhagen-Wols Nicole van Tooren ADVERTENTIES Dennis van der Zalm FOTOGRAFIE Jessie Koekendorp Anja Kortenbout Peter Vogel Stockfotografie UITGEVER Bastion X Uitgeverij & Media Nauwe Sloopje 1b 3231 BW Brielle T 0181 417111 info@bastionx.nl www.bastionx.nl VERSPREIDING Bouwman Verspreiding COPYRIGHT Niets uit deze # mag worden vermenigvuldigd zonder vooraf gegeven toestemming van de uitgever. Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. DISCLAIMER De afbeeldingen zijn afkomstig van vele bronnen. De redactie heeft getracht de herkomst van de foto’s te achterhalen. Er is nadrukkelijk toestemming gevraagd aan de verstrekker van de foto’s voor het gebruik. Het is nooit de intentie van de redactie geweest om bewust zonder toestemming van de maker, foto’s waarop © rust, (ongevraagd) te publiceren.

Voorne Atletiek, een vereniging tijdens de coronacrisis Voorne Atletiek is de gezelligste en meest gevarieerde atletiekvereniging van Brielle en van Voorne. Dat kunnen we gerust zeggen, want we zijn de enige atletiekvereniging die Voorne rijk is. Er zijn verschillende mogelijkheden, want onze atleten kunnen trainen op de atletiekbaan, hardlopen op de weg of in bos en duin. Onze pupillen en junioren trainen een aantal keer per week met veel plezier verschillende atletiekonderdelen. Het coronavirus stelt ook onze vereniging voor grote uitdagingen. Natuurlijk maken we met elkaar duidelijke afspraken en onze leden zijn erg blij dat ze met alle geldende beperkingen met elkaar kunnen blijven trainen. Onze trainers zijn allemaal ontzettend inventief, voor alles is een oplossing! Toch merken we dat iedereen het clubuitje, de evenementen die we doorgaans organiseren en de koffie, thee of het biertje na afloop van de avondtraining mist. Even gezellig met iedereen bijpraten is er vaak niet bij, zeker nu ons clubgebouw op het Geuzenpark en onze locatie bij voetbalvereniging OVV in Oostvoorne gesloten zijn. En dan heb ik het nog niet eens over de afgelasting van de Rotterdam Marathon, voor veel leden het hoogtepunt van het jaar. Onze leden compenseren dit door veel foto’s van hun trainingen met elkaar te delen en zijn actiever op social media dan voorheen. Werd er eerst getrakteerd met een verjaardag, nu vliegen de felicitaties en gelukwensen via WhatsApp heen en weer. Iedereen leeft ontzettend met elkaar mee.

#

32

Natuurlijk is het niet allemaal gezelligheid en trainingsarbeid wat de klok slaat. Ook onze vereniging kampt met leden en trainers die kwetsbaar zijn. Nu iedereen om zich heen steeds meer mensen kent die besmet zijn met het virus, merken we dat binnen onze vereniging ook. Onze trainers zijn onze voelsprieten. Zij geven het door wanneer iemand besmet is met het virus, zodat het bestuur iemand een hart onder de riem kan steken. Het motto ‘we doen dit samen’ geldt juist voor een vereniging zoals de onze.

Gelukkig zijn de meeste leden trouw aan onze vereniging. Sommigen zijn al lid vanaf de oprichting, veel leden zijn gehecht aan hun trainer en aan hun trainingsgroep. Door samen te sporten, deel je veel. Natuurlijk zijn er ook leden die het hardlopen even op een laag pitje zetten. Wij hopen hen weer snel te zien als deze crisis voorbij is. Dan is ook het moment om te starten met nieuwe cursussen voor beginnende hardlopers. Houd onze website www.voorneatletiek.com in de gaten, iedereen is welkom! Ik wens iedereen veel doorzettingsvermogen en gezondheid! Sportieve groet, Els Priester voorzitter Voorne Atletiek

voorwoord 3

COLOOON f

AAN DEZE # WERKTEN MEE Gemeente Brielle Brielse Belangen Vereniging BresTheater Niels Fieggen Weekmarkt Brielle Het Styling Huys

10 jaar vast

1, 28% rente vanaf

20 jaar vast

1, 61% rente vanaf

30 jaar vast

Prettige Visdagen!! i

0, 98% rente vanaf

(onder voorbehoud van wijzigingen)

...voor uw hypotheek Loop even binnen voor een passend advies.

Bezoek onze nieuwe website!

Maak h Maak het et jjezelf ezelf m makkelijk akkeliijk m met et de ffeestdagen eestdagen en b estel b ij o ns eeen en rrijkelijk ijkeliijk ggevulde evullde l sschotel. chotel. bestel bij ons Gooi G ooi eeens ens eeen en vvisje isje ui uit... t... en vvraag raaag n naar aar de mogelijkheden. m ogeliijkkheden. W Wee ad adviseren dviseren jjee ggraag! raag! Altijd Al tijd vers, vers, aaltijd ltijd llekker! ekker!

Maarland NZ 22 T 0181 415602 I www.krinsenassurantien.nl

Turfkade T urfkade - 3231 AR Brielle Brielle - 0181 415405 405 - 06 36396415

Verras je lief met de feestdagen! Sieraden S ieraden horlog ges es en horloges vaan b ekende van bekende ttopmerken! opmerken!

Eigen E igen Atelier Atelier N obelstraat 36 - B rielle t 0181 414499 Nobelstraat Brielle SStraatdijk traatdijk 10 - Dir Dirksland ksland t 0187 605999 w ww.juw welierswemmer.nl www.juwelierswemmer.nl

20

Muziek Memories...

46

Bekende Jaap... van Blijdorp

84

Feest Wat doen we met kerst? 06 Gemeente Asylplein en Geuzenveer

09 Uit

Corona en BRESTheater

10 BBV

Stenen Baak

Winkelen... in Brielle!

Denken in mogelijkheden

42 Lekkernijen

Boekentips! Eten Wild & Gevogelte Jongeren Meer dan kroegtijgers Kids Chico’s kleurplaat... Maerlant Meer GRIP op leren!

68 Horeca

Licht... en uitgelicht

13 Historie

17 Column Niels 19 Bibliotheek 28 34 37 40

51

Wie zoet is...

Afhalen of aanzitten?

74 Verhaal Sint & Santa De beste vrienden

80 Lekkernijen

(Amandel)spijs

85 Weekmarkt

Lekkere en leuke cadeaus

91 Puzzel

Raden en puzzelen

92 Weetjes

Leuk om te weten!

Een jaar om (niet) te vergeten... 2020... Dit jaar gaat absoluut de boeken in als een memorabel jaar. En dan niet in positieve zin. In vrijwel alle landen hebben haar mensen de vaste grond onder de voeten zien wegzakken. De gewone dagelijkse dingen waren ineens niet zo vanzelfsprekend meer en angst regeerde onder de mensheid. Economieën schudden op hun grondvesten en de gevolgen zullen nog lang merkbaar blijven. In dat opzicht een jaar om maar snel te vergeten. Het heeft ons allemaal rechts- of linksom geraakt. Alhoewel het op het moment dat ik dit schrijf de goede kant opgaat, zitten we er nog middenin. Ik hoop dat het bij dit jaar blijft en dat we er jaren later over kunnen vertellen tegen onze (klein)kinderen. Weet je nog, dat virus in 2020... Oorlog... Zoals mijn vader weleens over zijn kinderjaren na de oorlog vertelde. En dat het virus niet meer terug-gekomen is. Anderzijds heeft het afgelopen jaar ons ook mooie dingen laten zien. Want als het erop aan komt is er saamhorigheid en zijn we samen tot grootse dingen in staat. Offers... Er zijn grote offers gebracht door bijvoorbeeld de zorg, (horeca-) ondernemers en vele anderen. De schouders van iedereen hebben gedragen. Wat dat betreft, een jaar om niet te vergeten. Het blijft nog even onzeker wanneer we het virus onder de knie krijgen. Maar de berichten zijn hoopvol! Er zitten veranderingen in de lucht. Vaccin... Een vaccin lijkt spoedig beschikbaar te komen evenals een medicijn waar de medici veel van verwachten. Het lijkt erop dat we komende maand(en) in wat rustiger vaarwater terechtkomen. En misschien weer met onze familie bij elkaar kunnen komen. Genoeg tijd in ieder geval om er eens lekker voor te gaan zitten en deze toch ‘feestelijke’ Briellenaer te gaan lezen. Een vertrouwde Brielse ‘feestmaand’ zal het niet worden. Dit jaar geen kerstmarkt en geen leuk programma vol evenementjes. Maar wel een sfeervol aangeklede binnenstad met kerstverlichting, feestelijke etalages, de vertrouwde oliebollenkraam én natuurlijk die enorme kerstboom. Kortom, een leuke plek om je decemberpresentjes te scoren. Want december-shoppen... dat doe je natuurlijk gewoon in Brielle! In deze extra dikke, sfeerén smaakvolle editie van Briellenaer vind je een sneak preview van wat er allemaal voor leuke decemberpresentjes te verkrijgen zijn evenals heel veel leuke artikelen. Teveel om hier op te schrijven. Ga er maar eens lekker voor zitten. Namens het hele team van Briellenaer wens ik je veel leesplezier, meer vrijheden en hele fijne kerstdagen. Tot volgend jaar! DZ

inhoud+uitgever 5

Inhoud

6 gemeente

Meepraten over binnenstad- en havenvisie De uitvoering van de binnenstad- en havenvisie komt steeds dichterbij. Begin volgend jaar start het eerste project. In het voortraject praten inwoners van Brielle mee over de plannen. Peter Stolk en Ingrid van Willigen hebben gebruik gemaakt van die uitnodiging en hebben hun zegje gedaan over respectievelijk het Asylplein en de aanlegsteiger voor de veerpont.

Asylplein krijgt opknapbeurt Hij woont er naar volle tevredenheid. Dat kan ook niet anders als je huis op een van de mooiste plekjes van de Brielse binnenstad staat. “Het is een voorrecht”, vindt Peter Stolk. “Je hebt helemaal niet het idee dat je middenin het centrum woont.” Het Asylplein krijgt in het kader van de binnenstad-en havenvisie een opknapbeurt. Peter denkt hier als omwonende over mee en is goed te spreken over hoe de gemeente inwoners bij het plan betrekt. En over zijn toekomstige uitzicht. Op de uitnodiging om mee te praten over de aanpak van het Asylplein zijn Peter en andere omwonenden graag ingegaan. “We waren best met veel mensen. En er wordt ook naar je geluisterd”, is zijn ervaring. “Vaak hoor je mensen klagen dat je voor de bühne kan inspreken of dat het toch al besloten is. Dat is niet mijn ervaring. De gemeente heeft een eerste concept van het plan aan ons gepresenteerd. Onze ideeën zijn serieus onderzocht; op een gegeven moment zag ik ze zelfs buiten met een meetlat in de weer. Ik neem mijn petje af; de complimenten voor de gemeente en Buro Lubbers.”

die overblijven vangen dan veel meer wind met grote kans dat ze omwaaien. Gelukkig komen er jongvolwassen bomen voor in de plaats; van die iele boompjes zoude het aanzicht van het Asylplein geen goed doen.”

Peter geeft een voorbeeld. “Ik had een idee. We zijn naar buiten gegaan en hebben een rondje gelopen, maar het bleek uiteindelijk niet haalbaar.” Het voorstel om alleen de zieke kastanjebomen weg te halen en de gezonde te laten staan, is niet gehonoreerd. “Dat vonden ze geen goed idee. De bomen

Brielle heeft heel veel bijzondere plekken en plekjes. Een daarvan is het Asylplein met daaromheen het oude zeemanshuis en het voormalige Gasthuis met de bijhorende woonhuizen. In de binnenstad- en havenvisie is er aandacht voor die bijzonder stukjes binnenstad.

Zowel de voor- als achterzijde van het plein krijgen een opknapbeurt. De aanpassingen moeten het karakter van deze bijzondere plek versterken. Dat gebeurt onder andere door op te ruimen, wat de kwaliteit van het Asylplein een positieve impuls geeft. Het wordt er nog mooier en een unieke plek om er te wandelen of om er even te zitten. Het werk aan het Asylplein moet vóór 1 april 2022 klaar zijn.

gemeente 7

Nieuwe aanlegsteiger voor

Geuzenveer en bijvoorbeeld dat we vanwege slecht weer niet varen.”

De schippers van het Geuzenveer zijn zeer te spreken over de ideeën voor de nieuwe aanlegsteiger. De nieuwe locatie bij Café Dixi aan het Maarland ZZ vindt Ingrid van Willigen vooral praktisch waar passagiers veilig aan en van boord kunnen. De aanlegplaats ligt in de Brielse binnenstad en is dus beter zichtbaar en bereikbaar. “Voor veel mensen lijkt Brielle op te houden na het Slagveld”, is de indruk van Ingrid die samen met Hans Slagter de veerdienst op het Brielse Meer onderhoudt. “Maar verderop liggen nog havens en een heel groot meer die er ook bij horen. En vaak wordt vergeten dat er ook mensen over het water Brielle binnenkomen.” Ingrid heeft de mensen van Buro Lubbers, die met de binnenstaden havenvisie bezig zijn, dat tijdens een vaartochtje kunnen laten zien. Via de klankbordgroep zijn Ingrid en Hans nauw betrokken bij die ontwikkelingen. Uiteraard zijn ze met name geïnteresseerd in de nieuwe aanlegsteiger. “We zijn al een paar keer tijdens festiviteiten met onze pont de binnenstad in gevaren. De passagiers vonden dat erg leuk. Alleen konden er geen fietsers en mensen die slecht ter been zijn mee. Straks kan dat wel.” De twee hebben vooral naar de praktische kant gekeken en zijn daar tevreden over. “We hebben gevraagd of er een elektronisch bord bij de steiger kan komen, waarop we de vaartijden kunnen aangeven

Een van de deelprojecten uit de binnenstad- en havenvisie is een nieuwe ‘entree’ van Brielle in de vorm van de aanlegsteiger bij Dixi. Die is met name bedoeld voor het Geuzenveer en de fluisterboot die vanuit Zuidland over de Bernisse en het Brielse Meer vaart. De haven op de hoek van het Maarland en het Zuidspui is in de plannen een belangrijke toeristische entree vanaf het Brielse Meer. Het landelijk fiets-, vaaren wandelnetwerk krijgt er een beginpunt. Een groot pluspunt van de nieuwe aanlegsteiger is dat de passagiers meteen in de binnenstad zijn. Ongetwijfeld verleidt de historische bebouwing toeristen van het voet- en fietsveer eerst de stad te verkennen om vervolgens hun weg te vervolgen. En andersom werkt het natuurlijk ook. Mensen die een dagje Brielle ‘doen’ stappen op de veerpont, ontdekken het Brielse Meer en wat er allemaal aan de overkant is te doen. Door de hellingbaan van de nieuwe aanlegsteiger kunnen rollators, rolstoelen, scootmobielen en fietsen zonder problemen van en aan boord. Het is de bedoeling dat de nieuwe aanlegsteiger er voor 2022 ligt.

Eerste

project De Thoelaverweg is het eerste project van de binnenstad- en havenvisie dat wordt uitgevoerd. Belangrijke veranderingen ten opzichte van de huidige situatie zijn de entree van Albert Heijn en de toegang tot de bezoekersparkeerplaats achter Jumbo. Naar alle waarschijnlijkheid starten de werkzaamheden in januari 2021. Alle conceptplannen voor de binnenstad en de haven van Brielle zijn te vinden via: www.brielle.nl/binnenstadenhavenvisie

Bastion X wenst iedereen hele fijne feestdagen!

Lekker makkelijk Barbecuen op gas

PROPAAN BUTAAN IN FLESSEN CAMPINGGAS Openingstijden: Afhaaldepot: Achterdijk 54, Vierpolders Elke werkdag van 9.00 tot 17.00 uur Zaterdag van 9.00 tot 16.00 uur Vulstation/afhaaldepot: Moezelweg 160, Europoort Elke werkdag van 8.00 tot 16.30 uur

BBQ gassen

www.voornegas.nl

EASY GAS - WIEGAS Nu ook voor eindgebruiker!

www.bastionx.nl | info@bastionx.nl 0181 417 111 f in

Achterdijk 54 - 3237 LA Vierpolders 0181 325911 - info@voornegas.nl

KOM NAAR ONZE ȵw T'U NŧN'U Zq BAHURIM” DAGEN Download vandaag nog de open dag app. ZĊĴÌÐā ďĊšÐ ĮÆìďďă ÐĊ āūā welke momenten nog ÅÐĮÆìðāÅ­­ī šūĊȝ

Monseigneur Smitstraat 3 • 3232 BN Brielle • T 0181 475275 • E bm@penta.nl • W bm.penta.nl

uit 9

BREStheater ten tijde van corona Het is een gekke tijd voor BREStheater. We zijn een groot deel van het seizoen dicht geweest, maar hebben ook mooie voorstellingen kunnen vertonen in een hele intieme setting. Op het moment dat je dit leest, zijn we bijna aan het einde van 2020. Normaal gesproken de helft van het seizoen. Op het moment van dit schrijven (begin november) is nog niet duidelijk hoe december en het nieuwe jaar er voor BREStheater uit gaan zien. We weten niet eens of we überhaupt open mogen zijn in die tijd. Daarom hebben we hieronder twee mogelijkheden uitgelicht waarmee je het theater altijd kunt steunen, zélfs als we dicht zijn.

Je steunt met je aankoop direct het theater, want € 2,50 van het aankoopbedrag gaat direct naar Kunst en Cultuur Brielle & BREStheater! De rest van het bedrag is om de productie- en verzendkosten te dekken.

Het tasje kost € 9,95 en is te bestellen via de website van BREStheater of door middel van een mailtje naar info@brestheater.nl.

BREStheater valt onder Stichting Kunst & Cultuur Brielle. Kunst & Cultuur Brielle is organisator van culturele activiteiten. We programmeren de voorstellingen in BREStheater, maar doen daarnaast nog veel meer. In de theaterzaal vertonen we bijvoorbeeld ook mooie filmhuisfilms onder de naam BRESfilm. Ook buiten de theaterzaal zijn we actief. In de zomer organiseren wij activiteiten in de buitenlucht zoals het Jumbo Big Band Festival, theater op locatie en Open Monumentendag. En op 5 december de Maskerade, die is opgenomen in UNESCO immaterieel erfgoedlijst. Daarnaast zijn wij een steunpunt en databank voor culturele instellingen. Door middel van het Cultuurweb ondersteunen wij de instellingen en voeren we een stukje pr, onder andere door de Cultuuragenda. (www.cultuurwebbrielle.nl/cultuurladder)

Op de BRES voor cultuur Sta jij ook op de BRES voor cultuur? Koop dan dit te gekke tasje van Kunst en Cultuur Brielle! Met deze tas kun je niet alleen al je spullen meenemen, maar laat je zien dat cultuur belangrijk is voor jou en hij ziet er ook nog eens tof uit!

Kunst&Cultuur Brielle

Vrienden van BREStheater Wil je meer zijn dan een bezoeker van het theater? Wordt dan Vriend van BREStheater! Onze vrienden zijn de ambassadeurs van het theater. We zijn erg blij met de grote vriendengroep die we inmiddels hebben en voelen ons door hen - zeker in deze periode - zeer gesteund. Vrienden hebben een streepje voor bij BREStheater. Want als vriend kun je gebruik maken van diverse voordelen zoals met voorrang kaarten bestellen bij de start van het nieuwe seizoen. Ook nodigen we je uit voor de preview van het programma voor het nieuwe seizoen en betaal je geen administratiekosten bij het kopen of annuleren van kaarten. Als vriend ben je als eerste op de hoogte van bijboekingen van voorstellingen en kun je ook hiervoor vaak eerder dan anderen kaarten bestellen. Vriend worden? Vul het formulier in op de website van BREStheater of stuur een mail naar vrienden@brestheater.nl. Je kunt vriend van BREStheater worden voor € 17,50 per seizoen. Kijk voor meer informatie en de laatste ontwikkelingen op www.brestheater.nl.

Kunst & Cultuur Brielle is ook een onderwijsnetwerk. De CCPO Brielle is onderdeel van de stichting en verzorgt al 25 jaar lang het cultuurmenu voor het basisonderwijs. In de toekomst hopen we hier ook het voortgezet onderwijs aan toe te kunnen voegen. (https://www.ccpobrielle.nl/) Verder hebben we sinds januari een combinatiefunctionaris cultuur binnen de organisatie, een logische stap gezien alles wat we doen. Deze combinatiefunctionaris heeft een verbindende rol binnen de gemeente als het gaat om alle vormen van kunst en cultuur. Zo is de combinatiefunctionaris onder andere betrokken bij het tot stand brengen van het Geuzenakkoord. Meer weten over Kunst & Cultuur Brielle? Kijk ook op www.cultuurweb.nl/ cultuuragenda

10 brielse belangen vereniging

IN DE AANLOOP NAAR DE DECEMBERMAAND MET SINTERKLAAS, KERSTMIS EN DE JAARWISSELING ZIJN ER ONDANKS DE BEPERKINGEN DOOR CORONA TOCH NOG HELE LEUKE DINGEN GEBEURT IN BRIELLE. EN DE KOMENDE WEKEN GAAT ER NOG MEER LEUKS GEBEUREN. Tekst Jaco Groeneveld (BBV)

Licht in het

duister Dit jaar was er met Halloween geen griezeloptocht; er was ook geen DJ op de Markt. Wel had de Brielse Belangen Vereniging (BBV) een hele leuke etalagewedstrijd georganiseerd. Iedereen kon stemmen op de mooiste, leukste, creatiefste etalage in de binnenstad. De winnaar is geworden Beauty Garage myRouge waar de etalage op een fantastische manier in Halloweensferen was aangekleed. Feestverlichting In het centrum zijn dit jaar, eerder dan voorgaande jaren, de feestverlichting en de kerstbomen geplaatst. Ook staat gelukkig weer de vertrouwde oliebollenkraam op de Markt. Leuke acties In de aanloop naar de cadeautjesmaand komen er nog leuke acties met de klantkaart en van individuele winkels. Meer informatie hierover volgt in de krant, op de social media en voor de houders van een klantkaart ook via de mail. Denktank De Activiteiten Commissie (AC) is een onderdeel van de Brielse Belangen Vereniging. Kirsten Kok is onlangs hiervan de nieuwe de voorzitter geworden. Sven Schreuder is de schakel tussen AC en het bestuur van de BBV. Het AC is een denktank en organisator van diverse evenementen in Brielle.

Horeca In deze editie van de Briellenaer wordt extra aandacht besteed aan de horeca en de mogelijkheden om eten af te halen of te laten bezorgen. Laten we waar mogelijk de restaurants, maar natuurlijk ook de winkeliers, steunen door onze aankopen zoveel mogelijk in Brielle te doen.

Nieuwe winkels Ondanks de perikelen rond het coronavirus is er gelukkig ook positief nieuws. Twee nieuwe ondernemers zijn een winkel begonnen in Brielle. Het zijn kledingzaak Kijk Mij (is niet geheel onbekend) en het sushi afhaalrestaurant Nori Take Away. Succes ondernemers!

bbv 11

in de kijker[t]

Ander feestje dan gepland... Het was een ander feestje dan gepland, maar niettemin mocht het tienjarig jubileum van Beauty Garage myRouge niet zomaar voorbijgaan! Op 6 september 2010 startte Nancy de Rijke haar eigen beautysalon. Zelf is ze nog een beetje verbaasd dat het alweer tien jaar geleden is. “De tijd is omgevlogen.” Nancy, die geboren is in Rotterdam, ging vroeger vaak met haar ouders naar de camping in Rockanje. Al rijdend door de omliggende dorpen, vonden haar ouders een geweldig huis in Oostvoorne waar ze toen naar toe zijn verhuisd. Affiniteit met visagie heeft Nancy altijd gehad. In 2009 is ze gestart met de opleiding visagie en hairstyling die ze een jaar later succesvol heeft afgerond. Nancy werkte in die tijd bij diverse horecazaken, waaronder Club Sandwich. Daar leerde ze een collega kennen die ze nu nog eeuwig dankbaar is omdat haar toen meenam in de wereld van make-up en visagie. Het is allemaal begonnen in het kantoor bij haar ouders, dat Nancy helemaal heeft omgetoverd tot salon. Buiten haar ‘standaard werkzaamheden’ organiseerde ze veel workshops. Ook reisde ze veel naar het buitenland, waaronder Amerika. In 2010 mocht ze zich Holland Best Make-up Artist noemen. Inmiddels woont Nancy zelf vier jaar in Brielle en zit ze met haar salon ook alweer twee jaar op de huidige locatie. Ook hier heeft ze een verbouwing achter de rug. De garage - vandaar de naam Beauty Garage myRouge - aan het huis heeft ze verbouwd tot een fraaie salon met vijf plekken waar je kan plaatsnemen om je mooi in de make-up te laten zetten, wimperextensions te laten aanbrengen en voor hairstyling. Nancy geniet van haar werk en houdt ervan om bruidjes in de make-up te zetten. Helaas merkt ook Nancy dat corona invloed heeft op haar onderneming. Gelukkig is ze creatief en initiatiefrijk en heeft ze allerlei leuke acties bedacht. Je kunt namelijk met vier meiden een make-up workshop volgen met daarbij een wijnproeverij (van proefwijn met Astrid uit Rockanje). Kijk op haar facebookpagina myrougevisagi&haistyling voor de data. Mocht je datum er niet bijstaan, neem dan contact op met Nancy, want dan kijkt ze samen met jou of het mogelijk is om een andere datum te plannen.

Met Halloween had Nancy zelfs voor de kinderen een leuke workshop georganiseerd. Het was een daverend succes en er komt zeker een vervolg op. Hoe heerlijk is het, dat je je kind bij Nancy kunt achterlaten voor een leuke workshop en dat je zelf even lekker Brielle in kunt om te shoppen. Nancy is nog bezig met het uitwerken van diverse plannen voor de toekomst. Zo wil ze graag verschillende cursussen gaan geven waarbij je zelfs een certificaat ontvangt. Hoe deze cursussen precies ingericht worden, horen we waarschijnlijk binnenkort van haar. Ook al zijn er weinig tot geen kerstborrels/gala’s, toch is het fijn om er met kerst goed uit te zien. Laat je daarom gewoon nog mooi in de make-up zetten door Nancy. Waar kun je Nancy en haar salon vinden: Turfstraat 1 Brielle.

Grieks Taveerne-Restaurant Petros Al 25 jaar het adres voor de lekkerste Griekse gerechten uit eigen keuken! KRIA OREKTIKA KOUDEVOORGERECHTEN 01TZATZIKI 02TARAMASALATA 03 FETA 04 ELIES PIPERIES 05 GARIDES COCKTAIL 06TONO SALATA 07 MEZES OUZO 09 MELITZANO SALATA 10 SOLOMOS KAPNISTOS 11 PIKILIA

€ € € € € € € € € €

6,00 6,00 8,00 5,00 8,00 9,00 11,00 6,00 10,00 24,00

ZESTA OREKITA WARMEVOORGERECHTEN 14TIROSPANAKOPITA 15 FETA SAGANAKI 16 DOLMADES 17 KALAMARAKIA 18b MIDIA 19 PITTA GIROS 21 KEFTEDAKIA 22 FASOLIA GIGANTES 23 LOUKANIKA

€ € € € € € € € €

7,50 9,00 6,00 7,50 7,50 7,00 6,00 6,00 8,00

€ € € €

6,50 6,50 7,00 9,00

€ € € € € € € € € € € € €

16,50 16,50 23,50 23,50 15,50 16,00 16,00 22,50 17,00 17,50 19,00 51,00 48,00

SALATES SALADES 25TOMATOSALATA 26 ANGOUROSALATA 27 ANAMIKTI 28 CHORIATIKI KREATA TIS SCHARAS VLEESGERECHTEN (GRILL) 30 SOUVLAKI APLO 31 GIROS 32 PAIDAKIA 33 FILETOVODINO 34a SOUTZOUKI 35 KOTOPOULO 36 ATHENE 37 MIXED GRILL SPECIAAL 38 KRETA 39 SANTORINI 40THESSALONIKI 41 MIXED GRILL PETROU 42 MIXED GRILL APLO

Voorstraat 126 3231 BK Brielle T 0181 - 416684 www.restaurantpetros.nl

EPIDORPIA NAGERECHTEN

HORTOFAJITA VERSCHILLENDEWARME EN KOUDEVEGETARISCHE GERECHTEN 43 HORTOFAJITA

€ 19,00

PEDIKA KINDERMENU 44 GIROS 45 KOTOPOULO 34a SOUTZOUKI 47 SOUVLAKI 48 FILETOVODINO 49 PSARONEFRI

€ € € € € €

8,00 9,00 15,50 9,00 13,00 11,50

€ € € € €

23,50 18,00 18,00 23,50 23,50

SPECIALITEITENVAN DE KOK 53 FILETAKIA PIKANTIKA 54 PSARONEFRI FETA 55 PSARONEFRI PIPERIA 56 FILETAKIA MANITARIA 57 FILETAKIA MAVRODAFNI

€ 6,50 € 6,00

AFHAALMENU

Geniet u liever thuis van de heerlijke gerechten van Restaurant Petros? Dat kan! U kunt de onderstaande selectie van onze gerechten ook afhalen! U kunt bestellen via: (0181) 416 684 of (06) 24 67 71 46 De keuken is geopend van dinsdag tot en met zondag van 17:00 uur tot 22:00 uur. BEZORGING VOOR GROEPEN Bezorging is mogelijk bij een bestelling vanaf 15 hoofdgerechten. CATERING Catering is mogelijk voor 15 personen. Liever geen gedoe bij u thuis of op het werk? In ons restaurant is ruimte voor 50 personen!

PARADOSIAKA HELLINIKA FAGITA TRADITIONELE GRIEKSE GERECHTEN 59 MOUSSAKAS 60 KOKINISTO 61 STIFADO 63 SOFRITO 64 EXOCHIKON 65 KLEFTIKO 66 GARIDATO 67a BEKRI MEZE 68TOU METAXA

78 BAKLAVA 79 GIAOURTI ME MELI KE KARDIDIA

€ € € € € € € € €

17,50 17,50 18,50 17,50 18,50 19,00 28,00 21,00 23,50

€ € € € €

20,00 17,00 19,50 18,50 17,50

Kijk voor alle beschrijvingen van onze gerechten op www.restaurantpetros.nl

THALASSINA VISGERECHTEN 70 FILETA GLOSSAS 71 KALAMARIATIGANITA 72 GARIDES 73b SOLOMOS GRILL 74 XIFIAS

M aan d m enu’s € 3 gange1n9,50 naar keumenu’s € 22,50ze

Typisch Grieks in’t centrum van Brielle!

Open van 17.00 tot 22.00 uur Maandag gesloten

1

Het vuur van

de Stenen Baak VOORLOPERS

Na bijna vier eeuwen staat de Stenen Baak nog steeds fier overeind. Het uitzicht is inmiddels wel ingrijpend veranderd. Terwijl de vuurtorenwachters in de zeventiende eeuw nog uitkeken over de brede Maasmonding, vergapen bezoekers zich vandaag de dag aan olietanks, windmolens en de ferry naar Engeland. Tekst Bob Benschop Afbeeldingen Streekarchief Voorne-Putten

10

De vroegste aanwijzing dat Brielle vuurbakens mocht plaatsen om schepen veilig de Maas op te loodsen, dateert van 1280. Het waren er twee: een stenen toren op een vaste plek en een verplaatsbare houten exemplaar. Als een kapitein de vuren van beide torens op één lijn hield, volgde hij een veilige koers. Zodra de vaargeul echter door stromingen en zandbanken van plek veranderde, kon het houten baken eenvoudig worden verplaatst. Die vuurbakens waren een herkenningspunt voor vriend èn vijand. Vanwege de dreiging van een Franse vloot werd het houten baken in 1542 geheel gesloopt, terwijl van het stenen baken het lichthuis op de top werd verwijderd. In 1544 werd een en ander hersteld, maar in 1551 werden uit angst voor een Franse invasie zowel de stenen als de houten bakens tot de grond toe afgebroken. De fundering van de achthoekige toren langs de Zwartelaan in Oostvoorne is hier het restant van. Als vervanging verrees in 1559 op de Heindijk een nieuwe toren, opgemetseld met stenen

afkomstig van de Burcht van Oostvoorne. Vanwege het begin van de Tachtigjarige oorlog ging deze toren omstreeks 1568 alweer tegen de vlakte, waarna in 1593 twee houten bakens werden gebouwd, waarvan één weer op de Heindijk. Die brandde herhaaldelijk af, zodat Brielle uiteindelijk besloot dat er een nieuwe toren moest komen, ditmaal van steen.

STENEN BAAK

Tijdens de vergadering van de Brielse vroedschap bespraken de leden op 22 juli 1630 de twee modellen die stadstimmerman Maerten Cornelis Paeyse had gemaakt: ,,t’eene van een houte ende t’ander van een steene capevyerboet te maecken op den Heijnsdijck, alswaer de afgebrande cape eerst gestaen heeft’’. De stenen variant had de voorkeur, maar vergde een flinke investering. Brielle vroeg daarom de Staten van Holland een bijdrage van 2000 gulden, die door steun van de steden Rotterdam en Delft in april 1631 ook daadwerkelijk werd toegekend. Brielle had daar niet op gewacht en was in juli 1630 al overgegaan tot de

14 historie aanschaf van 180.000 bakstenen. De vier meester-metselaars die de klus in november 1630 reeds klaarden, ontvingen een bonus voor het geleverde werk. Op de top van de drie verdiepingen hoge toren stond oorspronkelijk een houten opbouw met glas-in-loodramen en een dak met een schoorsteentje. Hierin werd een groot kolenvuur gestookt, dat brandende werd gehouden met blaasbalgen. De lemen vloer was bestand tegen het vuur en er was een waterreservoir om eventueel te kunnen blussen. Met een takel werden de voorraden kolen naar de top gehesen, waar elke nacht twee wakers voortdurend bezig waren met het vuur gaande houden door het te blazen.

VERDEDIGINGSWERKEN

De plek waar de Stenen Baak stond bleek ook een strategische locatie om een militaire versterking aan te leggen, die kon voorkomen dat vijandelijke schepen verder de Maas richting Rotterdam en Dordrecht op voeren. Vermoedelijk is in 1702 een eerste aanzet tot een batterij met enkele stukken geschut gemaakt, maar pas in 1780-1781 verrees een grote omwalling met daarin een opstelling voor 22 zware kanonnen. Voor de bezetting en de opslag van kruit en munitie kwamen wachthuizen en magazijnen. Niet veel later werd de kogelgloeioven gebouwd, waarin kogels werden verhit alvorens naar de vijand te worden geschoten. De roodgloeiende ballen veroorzaakten bij inslag extra schade door aan boord brand te laten uitbreken.

LICHTHUIS

Uit militair oogpunt begon de Stenen Baak een obstakel te worden, die te veel in het oog sprong. Voor de stad was de vuurtoren ook minder belangrijk, zeker sinds er in 1759 op de toren van de Sint-Catharijnekerk eveneens een lichthuis was geplaatst. Omstreeks 1792 werd het vuur van het Stenen Baak definitief gedoofd en de houten opbouw afgebroken. Nadat de Baak niet langer als vuurtoren functioneerde, wilde Brielle niet meer in het bouwwerk investeren. De stad twijfelde dan ook lang om de scheuren in het metselwerk te laten herstellen die een storm in 1800 had veroorzaakt. Verzoeken van het Loodswezen om de toren te restaureren voor de scheepvaart, maar vooral de angst om de inkomsten van het Kaap- en Vierboetgeld te verliezen, haalden het stadsbestuur over de schade toch te herstellen. Dit Kaap- en Vierboetgeld dat de stad sinds 1280 inde,

2

werd niet lang daarna in 1836 afgeschaft. Ter compensatie betaalde de Staat aan Brielle als schadeloosstelling jaarlijks een bedrag van 2500 gulden per jaar, dat in 1855 werd afgekocht voor 50.000 gulden. En hoewel de Stenen Baak dus al ruim een halve eeuw slechts dienstdeed als baken bij daglicht, werd hij in 1850 officieel als vuurtoren buiten gebruik gesteld.

SCHIETTERREIN

Op 7 november 1894 was de schietvereniging Wilhelmina opgericht, het vormde de Brielse afdeling van de Nederlandsche Bond van oud-onderofficieren. In mei 1895 hield de vereniging bij het Stenen Baak haar eerste tweewekelijkse schietoefening, met wapens en munitie die door de overheid beschikbaar werden gesteld. In augustus vond de eerste wedstrijd plaats: de elf deelnemers marcheerden vanaf kazerne Den Doelen naar het schietterrein, waar gewezen militair-schrijver en fotograaf Robijns met vijf schoten de medaille won. De oefeningen op het terrein naast het Stenen Baak trok de belangstelling van de genie, die er in 1897 een officiële ‘schijfinrichting Veltman’ aanlegde. Waarnemers hoefden bij dit systeem niet langer uit hun schuilplaats te komen om de schietschijf te beoordelen, maar konden de schijf via een rail naar zich toe trekken om het schot van een schutter te controleren. Daarmee uitgerust werd het schietterrein nog drukker gebruikt: ook personeel van de marine marcheerde wekelijks van Hellevoetsluis naar het schietterrein om de schietvaardigheid te verbeteren.

AFGEKEURD

Nadat de baan in de herfst van 1905 was afgekeurd, werd in het voorjaar van 1906 een nieuwe aangelegd. De aankondigingen maakten duidelijk dat deze ook door inwoners uit de regio kosteloos gebruikt mocht worden. De regering was van mening dat schieten ‘een hoogst aangename en interessante sport was en een uitstekend middel om het Nederlandse volk weerbaarder te maken’. Voor meer informatie kon iedereen zich melden bij de garnizoenscommandant. Na de Eerste Wereldoorlog werden overal Burgerwachten opgericht om revolutionaire bewegingen de kop in te drukken. Opnieuw vormde het Stenen Baak een plek waar geoefend werd. In de zomer van 1921 hielden de zes burgerwachten uit Brielle, Nieuw-Helvoet, Zuidland,

3

Rozenburg en Nieuwenhoorn zelfs een wedstrijd, waarbij die van Nieuw-Helvoet er met de gouden medaille vandoor ging. Deze schietwedstrijden werden tot 1937 jaarlijks herhaald.

AFTAKELING EN RESTAURATIE

,,Haast een eeuw langs is er niets aan gedaan, en toch ziet het er nog betrekkelijk stevig uit’’, meldde de Nieuwe Brielse Courant in het voorjaar van 1905. ,,Alleen aan eenen kant vertoonen zich diepe scheuren’’. Om de toren meer stevigheid te bieden, plantten enkele Briellenaren klimop aan de voet ervan. ,,Later als de slingerplant zich om de eeuwenoude steenen gewonden heeft, kan zij een stootje velen en even koppig de zware Noordwesterstormen, regenvol en zonnebrand krachtig doorstaan.’’ Ze hoopten dat de Stenen Baak

4

5

historie 15

9

6

7

8

evenals de St. Catharijnekerk door ‘een bos van glinsterend groene klimopblaadjes’ zou worden bedekt. Zo’n bezienswaardigheid zou dan veel dagjesmensen trekken, maar het grazende vee wist wel raad met de stekjes. In december 1906 deed het gerucht de ronde dat het Ministerie van Oorlog de toren met dynamiet uit de weg wilde ruimen. De vissers op de Brielse Maas maakten daartegen bezwaar en stuurden een rekwest met de opmerking dat ze de toren nog steeds als oriëntatie gebruikten. Ook de gemeente stuurde een reactie naar de minister van Oorlog om het monument te behouden. Een paar maanden later werd de gemeente voor vijftig gulden wederom eigenaar van de oude vuurbaak. Het vergde nog eens 1500 gulden om de toren voor instorten te behoeden, een bedrag dat aar-

zelend beschikbaar werd gesteld.

KOGELGLOEIOVEN

Brielle was dus niet bereid op te draaien voor een ingrijpende restauratie. Daarom ging de Stenen Baak in juni 1939 over in handen van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, dat in augustus 1939 direct een aanvang nam met de reddingsoperatie. Nadat bij herstelwerkzaamheden aan de vroegere verdedigingswerken de resten van de vroegere Kogelgloeioven werden teruggevonden, werd op basis van oude tekeningen in 1957 een nieuw exemplaar herbouwd. Na wat werkzaamheden aan de toren in 1965 volgde in 2003 opnieuw een grondige restauratie. Sindsdien is de toren voor bezoekers opengesteld en voorzien van de historie en functie van de Stenen Baak.

Afbeeldingen 1 Op de bekende Postkaart van Jacob Quack in 1665 maakte, staan de stenen en houten baak afgebeeld. 2 Het Steenen Baaken van de Stad Brielle, zoals Hendrik Spilman deze in 1749 afbeeldde. 3 De Stenen Baak voor de restauratie (1). 4 De Stenen Baak voor de restauratie (2). 5 De omgeving van de Stenen Baak zag er kaal uit: het terrein werd begrazen door schapen. Bovendien zorgde de verzilting van de Maas dat de ooit uitgestrekte grienden langs de Maas waren verdwenen. 6 Aankondiging voor schietoefeningen in 1906 7 Schietvereniging M.H. Tromp oefende in 1914 bij de Stenen Baak. 8 De Brielse Burgerwacht kondigde oefeningen aan in 1922. 9 Luchtfoto van de Stenen Baak, de verdedigingswerken en de Kogeloven, ca. 1962 10 Het Stenen Baak na de restauratie in 2004.

Lekker warm de winter in? MIB laat u niet in de kou zitten!

MIB wenst u prettige feestdagen!

Ontdek de nieuwe wintercollectie!

NOBELSTRAAT1, N OBELSTRAAT 1, 33231BA 231 BA BRIELLE, BRIELLE, ((0181)414711 0181) 414711 WWW.EISENGAMODE.NL W WW.EISENGAMODE.NL

LLike ike oons ns oopp

column 17

Denken in mogelijkheden 2020. Een jaar om nooit te vergeten. Hoe graag je ook zou willen. Klagen zal ik niet doen. Al is het maar uit respect voor ál die mensen die het nog veel slechter hebben gehad. In deze regio zijn veel mensen ziek geworden. Al was het gelukkig niet zo extreem als in Brabant. Ik denk geregeld terug aan die geestelijke uit Brabant, die op televisie vertelde dat hij van medio maart tot medio april dertig uitvaarten mocht begeleiden. In heel 2019 was hij bij 22 katholieke diensten voorgegaan. Ik krijg het gevoel dat er op dit moment vooral mensen overlijden mét corona. Veel minder dóór corona. In het voorjaar was dit anders. Mensen willen dikwijls weten hoe het was voor ons. Mijn antwoord? “De eerste keer is heel gek. Het is alsof je een brandend huis binnenstapt. Maar gaandeweg vind je er toch een weg in.” Terug naar de lente: frustrerend zijn de vele beperkingen. Rouwen is opeens een eenzaam proces. Geen handen schudden, geen knuffels, geen zoenen. Slechts een heel beperkt gezelschap is welkom op de uitvaarten. Dat is een ander scenario dan veel mensen voor ogen hebben. Ook zitten alle verzorgingshuizen op slot, waardoor naaste familieleden hun partner, moeder, vader, opa of oma soms maanden niet hebben gezien. “Denk vooral in mogelijkheden”, houd ik de families die ik mag begeleiden steeds voor. “Kijk naar Amerika, waar er begrafenissen zijn waarbij je door je autoraampje mag toekijken hoe je geliefde door mannen in witte pakken in het graf wordt gezet. Kijk naar Italië, waar het merendeel van de doden in stilte wordt begraven of gecremeerd. Of kijk naar Frankrijk, waar maximaal tien mensen mogen komen op het afscheid. Wat in praktijk vaak betekent dat er gekozen moet worden tussen de kleinkinderen. Wie mag wel komen en wie niet? Zo slecht hebben we het hier niet.” Dat helpt. Zo vraagt een familie hun kennissenkring twee condoleancekaarten te sturen. Eén voor zichzelf en één om met een punaise op de stoffen kist te prikken. Zodat er alsnog iets mee gaat van alle mensen die niet mogen komen naar het crematorium. Een andere familie raakt mij door minutieus een route uit te stippelen, zodat alle vrienden en kennissen coronaproof afscheid kunnen nemen. Weliswaar vanachter een raam, maar toch. Het kan. Er wordt gedacht in mogelijkheden. De erehagen zijn indrukwekkend. Wat mij betreft mag dat een blijvertje zijn. Net als de sfeer in de aula’s, die in het voorjaar prettiger is dan gemiddeld. Misschien juist omdat er slechts een klein gezelschap mag komen. Het lijkt alsof iedereen zich veel ontspannener en veiliger voelt bij elkaar.

Rialaan 5 | Oostvoorne | T 0181 85 35 38 niels@hartuitvaart.nl | www.hartuitvaart.nl

Het zijn lichtpuntjes. Maar voor veel mensen is het een ongelooflijk slecht jaar geweest. Oud en nieuw zal er vermoedelijk ook heel anders uitzien dit jaar. Maar laten we met elkaar proosten op een gelukkig en zorgenvrij 2021. En laten we daarna nog een keer proosten. Op het jaar 2020 dat voorbij is.

DAMES EN HEREN SALON

Wij zetten iemand in de bloemetjes! Het verwen-boeket is deze editie gewonnen door Judith de Lange! Zij zet daarmee haar collega Verna ter Horst in het zonnetje. Zij heeft vorig jaar de kindjes van de vrouw die op trieste wijze in Rozenburg om het leven is gebracht die nacht opgevangen. Omdat “Ze is een kanjer�, aldus Judith.. jij het verdient!

Iedere maandag op de weekmarkt in Brielle! info@bloemetjesenbijtjes.com tjesenbijtjes.com j en Bijtjes j j Brielle Bloemetjes

en... ieding b n a a t Kers

t/m geldig gen zijn nbiedin Deze aa 20. 20 er emeb 31 dec

Heeft utuw Kersraak knipaffsp kt? al gemaa bij

j Diie kun je nline o k o o s on en. n n l inpla

Nobelstraat 31, 3231 BA Brielle 0181 - 474 793

www.kapsalondekapper.com ondekapper.com

boekentips 19

Boekentips! jeugdboek Titel Het wonderlijke winterboek Auteur Meerdere auteurs Leeftijd Voorlezen vanaf ca. 5 jaar

jeugdboek Titel Boer Boris: een paard voor Sinterklaas Auteur Ted van Lieshout Voorlezen vanaf ca. 3 jaar (prentenboek)

Een prachtige winterse voorleesbundel met de allerleukste verhalen over alles wat met de winter te maken heeft. Over Sint en Piet, die soms wel een beetje hulp kunnen gebruiken, over een prachtig midwinterfeest, over een kerstman die zijn muts kwijt is, over een onsmakelijk kerstdiner, en over héél veel oliebollen.

Boer Boris krijgt een brief van Sinterklaas. Zijn paard is gevallen en nu vraagt Sint of Knol wil helpen met het rondbrengen van de cadeaus. Maar Knol is nog nooit op het dak geweest! Dus moet er eerst flink worden geoefend op de boerderij.

informatief Titel Kerst: feest & verwennerij Auteur Donna Hay Genre Koken Chique voorgerechten, oogstrelende hoofdgerechten, leuke ideeën voor eetbare decoraties, en met duidelijke instructies en tips om zonder enorme stress van kerst te genieten. Het boek is een feest om door te bladeren en in de kerststemming te komen. De verwennerij zit hem in de heerlijke zoete gerechten.

jeugdboek Titel Het geheime boek van Sinterklaas Auteur Floortje Zwigtman Leeftijd Vanaf ca. 10 jaar Weet je waar hij, SintNicolaas vandaan komt, waarom hij met de stoomboot aankomt en op een wit paard rijdt? Dit boek is voor alle kinderen die niet meer in Sinterklaas geloven, maar nog wel van hem in de ban zijn. Het beschrijft de tradities en gebruiken door de eeuwen heen, inclusief informatie over en recepten voor snoepgoed. Bekroond met een zilveren griffel.

roman Titel De vakantie Auteur Caroline Hulse Genre Thriller

jeugdboek Titel Kas en Saar vieren kerst Auteur Pauline Oud Leeftijd Voorlezen v.a. ± 3 jaar (prentenboek) Bij Kas en Saar op school wordt vandaag het Kerstfeest gevierd. Ze beginnen met kerstgym, dan wordt er geknutseld, gezongen en natuurlijk worden de kerstboom en het lokaal mooi versierd. Dan is het tijd voor het kerstdiner!

Als twee samengestelde gezinnen met elkaar kerst vieren in een bungalowpark lopen de spanningen al snel op. Het verhaal begint met de melding van het schietincident en dit wordt lopende het verhaal telkens even toegelicht. De goede bedoelingen, het wantrouwen, de onderlinge complexe relaties, de discussies; ze worden vol ironie, levensecht beschreven.

roman Titel Winter in Schotland Auteur Sarah Morgan Genre Kerst Suzanne en Stewart runnen een vakantieoord in een klein dorp in de Schotse Hooglanden. Hun jongste dochter Posy woont op het terrein en werkt mee; haar zussen Hannah en Beth wonen in New York. De drie zussen hebben allemaal zo hun eigen problemen en beslommeringen die het vieren van een gezellige kerst nogal in de weg staan...

roman Titel Een Noorse winternacht Auteur Karen Swan Genre Romantisch verhaal Bo leidt een leven waar anderen van dromen. Samen met haar vriend Zac krijgt ze betaald om te reizen en haar sprankelende avonturen te delen met haar online volgers. De kerstdagen komen eraan en Bo verheugt zich op hun volgende trip: een reis naar de besneeuwde Noorse fjorden. Maar omgeven door de bevroren watervallen en sneeuwwitte bergen komen er scheurtjes in de relatie...

The Blues Brothers komen weer tot leven

muziek 21

LEVENSGROOT EN LEVENSECHT ZIJN ZE; THE BLUES BROTHERS IN DE ETALAGE VAN MEMORIES AND MUSIC. ZE SPREKEN ECHT TOT DE VERBEELDING, TREKKEN VEEL BEKIJKS EN VORMEN EEN PRACHTIGE AANVULLING VOOR HET CENTRUM VAN DE GEUZENSTAD. VOORAL VANWEGE WAT ER ALLEMAAL IN DE WINKEL TE VINDEN IS. DAT DOET DENKEN AAN VROEGER, AAN MUZIEK UIT VERVLOGEN TIJDEN WAAR DAN AYKROYD EN JOHN BELUSHI UIT DE GELIJKNAMIGE FILM VAN VEERTIG JAAR GELEDEN SYMBOOL VOOR STAAN; MOOIE HERINNERINGEN EN MOOIE MUZIEK.

Op het hoekje van de Markt, Voorstraat en Nobelstraat hebben Chris Bakker en Jacqueline Colpa sinds mei een winkel die steeds voller komt te staan met alles wat te maken heeft met muziek. Wil je even over muziek kletsen of heb je alleen trek in een kop koffie, dan kun je een plaatsje uitzoeken in de koffiecorner die in de stijl van Happy Days is ingericht. Een uit de hand gelopen hobby, zo geven ze aan, want naast Memories and Music hebben ze ook nog andere bezigheden. Jacqueline is verpleegkundige en Chris werkt bij GSM Brielle. Jukeboxen Pas twee jaar geleden zijn Jacqueline en Chris eigenlijk met hun hobby begonnen toen ze een echte jukebox kochten. “We hebben hem op een mooi plekje in de huiskamer neergezet en zijn samen muziek gaan draaien. Om de jukebox verder te vullen zijn we natuurlijk eerst samen op zoek gegaan naar die oude singeltjes”, vertelt Jacqueline. De volgende aankoop was een pick-up om lp’s mee te draaien; een platenspeler dus voor langspeelplaten. De stapel werd zo alleen maar groter en groter en gaandeweg begon het idee te groeien om een platenzaak te beginnen. Het netwerk van Chris en Jacqueline in de muziekwereld wordt steeds specifieker. Dat heeft ervoor gezorgd dat ze enkele pareltjes in de winkel

22 muziek

hebben waar menig muziekliefhebber waarschijnlijk al jaren naar op zoek is. Jacqueline: “De zaak hebben we heel bewust Memories and Music genoemd. Naast muziek willen we ook herinneringen aan vroeger oproepen. Ouderen noemen het dan ook nostalgisch; jongeren hebben het over een museum.” Herman Brood Het is trouwens niet alleen muziek wat de klok slaat in de winkel. Ze verkopen ook echte memorabilia kwaliteitsproducten en leuke gadgets zoals een miniatuur drumstel, gitaartje, een sleutelhanger met een logo of een afbeelding erop van je favoriete artiest, metalen wanddecoratie en ingelijste paper art. Je kunt er zelfs voor een jukebox terecht. Eigenlijk alles wat doet denken aan muziek is bij Memories and Music te vinden. “We willen echt anders zijn door ook kunst aan te bieden. We hebben bijvoorbeeld een portret van Herman Brood dat Peter Donkersloot heeft gemaakt en een litho van Herman Brood zelf.” Het aanbod is groot, alle reden om er eens rond te snuffelen. Voor jezelf of voor een cadeau. Aangezien het niet altijd even eenvoudig is om wat voor een ander uit te zoeken, is er de Memories and Musiccadeaubon. “Dan kan degene aan wie je de bon geeft zelf komen snuffelen.” En dat rondsnuffelen, dat vinden ze allebei erg belangrijk. Authentieke gitaren en vinyl Voor de echte liefhebber zijn er sinds een paar weken echte authentieke vintage gitaren te koop. De gitaren zijn vakkundig in de oorspronkelijke staat teruggebracht en gerestaureerd. “Met originele onderdelen”, vult Jacqueline aan. Merken als Egmond, Magic, Hoyer en de Hofner zijn in de winkel te bewonderen en uiteraard te koop. Chris: “We verkopen sinds een paar weken ook gitaarsnaren. We kregen er heel veel vraag naar en dan spring je natuurlijk op die behoefte in.” De winkel heeft een vaste klantenkring opgebouwd en die liefhebbers zijn inmiddels vertrouwd met de vaste gewoontes. “De nieuwe singels staan in mandjes onder de bakken. Dit weten ze en daar kijken ze dan ook meteen naar. De voorraad vullen we elke week weer aan met nieuwe dingen. Dit maakt het voor onze klanten aantrekkelijk om langs te blijven komen.”

muziek 23

Muziek is voor iedereen “Iedereen is van harte welkom in de winkel”, geeft Chris aan. “We zijn van woensdag tot en met zaterdag open van 10.00 – 17.00 uur en op koopzondag. Muziek is niet leeftijdgebonden. Jong, oud, muziekliefhebber of gewoon iemand die geïnteresseerd is. Muziek van vroeger en hedendaagse muziek voor jongeren. Koffie is er altijd in de koffiecorner en je bent zeker niet verplicht om iets te kopen. Het gaat om de muziek.”

Tip! Leuk om te geven. Vinyl, kunst, memoralia, instrument, posters... Ben je op zoek naar een origineel of uniek cadeau? Kom gerust even kijken in de sfeervolle winkel van Memoeries & Music. Je vindt de shop op de hoek van de Markt, Voorstraat en Nobelstraat. Het is niet te missen!

Je auto weer zo goed als nieuw met CarGuys!

Z.g.a.n.

Is je auto toe aan een opknapbeurt? Krassen en kleine oneffenheden polijsten we vakkundig weg! Voor een permanente bescherming van de auto, de velgen en het leder brengen we een coating aan. Wil je getinte ramen? Ook dat kan. Je auto is bij ons in professionele handen. We halen de auto op en leveren ’m weer spic en span bij je af!

Online offerte

Pascalweg 23 | 3225 LE Hellevoetsluis | 06 123 787 81 | robert@carguys.nl | www.carguys.nl

Meer dan 1000m2 fietsplezier onder 1 dak!

Gratis e-bikes testen Professionele werkplaats 5 dagen per week geopend Volg ons ook op:

Profile van Oudenaarden | ‘t Woud 4 | 3232 LN Brielle | 0181-413351 | www.profilevanoudenaarden.nl

A Angel & Demon mon helpt Blijdorp jdorp Angel and Demon mon staat vooral bekend als de kwaliteit salon lon voor tattoos, piercings, permanente make-up ake-up en cosmetische behandelingen. Minder er bekend is waarschijnlijk de inzet van Sammy my en Ron Arensman voor goede de doelen. Deze keer is er extra aandacht voor diergaarde Blijdorp. dorp. Elk e maand w e doner eer en Samm y en R on een Elke weer doneren Sammy Ron bedr ag aan een n goed doel, z oals de dier enbedrag zoals dierenambulanc e en or ganisaties die zich richt en op ambulance organisaties richten hulp aan dier en. n. V oor de R otterdamse dier entuin uin dieren. Voor Rotterdamse dierentuin Blijdorp k omen nz e al maanden in actie; v ooral komen ze vooral om de dier gaarrde door deze deze zware zware tijden heen n diergaarde tte e helpen. Sindss begin v an dit jaar v erloten ze ze van verloten elk e maand jaar rabonnementen v oor de dier entuin. tuin. elke jaarabonnementen voor dierentuin. Hoof d dierenverzorger dierenver e zorger Jaap Nobel van van Blijdorp p Hoofd heeft de cheque ev an de dona tie v oor de diervan donatie voor gaar de van van af gelopen maand in ontv angst gaarde afgelopen ontvangst genomen. Jaap p kr eeg daarbij van van Angel & Demon mon kreeg een mooie ta ttoo o cadeau. Het is een portret portret tattoo tattoo van een foto die hij zelf heeft gemaakt van ‘zijn’ giraffen. Het waren destijds de eerste dieren, waarover hij in zijn loopbaan als verzorger de verantwoordelijkheid kreeg. Daarnaast staat de giraffe natuurlijk symbool voor diergaarde Blijdorp. De directeur van de dierentuin heeft Sammy en Ron inmiddels bedankt voor alle hulp en inzet. Ondertussen is een mevrouw met een collecte gestart om geld op te halen voor Blijdorp. Het goede voorbeeld begint dus zijn vruchten af te werpen. Sammy en Ron hopen dat meer mensen dit voorbeeld volgen. Onlangs is Angel & Demon door de GGD gekeurd. De Brielse salon kreeg de volgende beoordeling: uitmuntend in kwaliteit, hygiëne en service. Sammy en Ron willen op alle vlakken het goede voorbeeld geven. Alle inkt, behandelproducten en after care producten zijn bijvoorbeeld 100 procent vegan. Angel and Demon is het juiste adres voor een behandeling en je helpt daarbij ook nog het milieu en goede doelen.

Voorstraat V oorstraat 4 47 7 - 32 3231 231 BE Brielle | 0181 0181 3 374652 74652 | w www.angelanddemontattoo.nl ww.angelanddemontattoo.nll |

angelanddemontattoo angelanddemontattoo

Warm W arm Gezellig g Genieten G i t n

Get G iinspired! nspirred! d! Wat W at wij het liefste doen is u inspireren inspireren interieurtrends! m de nieuwste inter met ieurtrends! Sfeerhoeken winkel Sfeerhoek feerhoek ken in de wink kel veranderen verander randeren we w e regelmatig regelmatig en zijn altijd volgens volgens d laa de laatste tste tr trends ends gestyled. In n deze hoek ziet u een nieuw nieuwe e bank, de d e mogelijkheden bij dit modell zijn eindeloos. CreĂŤer woonhoek eindeloos indeloos. Cr reĂŤer uw unieke unieke w o oonhoek en n bepaal zelf w elk ke afmetingen en en welke kleur euren van van uw bank.. Het hout e meubel en kleuren houten is onder rdeel van van de bank,, dit geeft eeft een onderdeel speels peels ef ffect.. Ook is er een stopcontact stopcont contact effect. in n het hout ten meubel v erw werkt, zet hier houten verwerkt, b ijv voorbeeld een leuk leeslampje pje neer! bijvoorbeeld D sf De feerhoek is afgestyled met de mooie sfeerhoek kussens ussens v an Claudi en Nordal. Nordal.. Het H rronde onde van ka a arpet van de Munk Carpets. Carpets. Door de karpet is van rronde o onde v orm oogt de zithoek vriendelijk, endelijk, vorm p ast heel goed bij de bijzondere bijzonderre ffauteuils! autteuils! past

Wat W at wijj hett liefste e doen is u iinspireren! inspir irerren! n!!

Bruin, ruin, natuur en grijstinten grijstint g j en k omen en v eel komen veel naar aar v oren,, een tr rend die nog wel wel e ven voren, trend even b lijft.. Het straalt strraalt warmte warmtte uit en is perf fect te te blijft. perfect combiner ombineren met ander e tinten. tintten.. Or ranje/ combineren andere Oranje/ rrood o ood st taan hier heel mooi bij en n str raalt staan straalt w armte en gezelligheid uit.. Laatt deze warmte kleur euren subtiel terugkomen terugk komen in accessoir ccessoires kleuren accessoires en n kussens kussens.. Benieuwd enieuwd hoe u de laatst e tr rends ds kunt laatste trends ttoepassen o oepassen interieur? K om m eens in uw interieur? Kom een en kijkje nemen in onze wink kell en laat u winkel inspir nspireren! inspireren!

TTurfkade urfk u ade 10 - Brielle 0181 181 - 870 050 www.hetstylinghuys.nl w www .hetstylinghuys.nl info@hetstylinghuys.nl inf nfo@hetstylinghuys.nl

28 eten

Doe eens lekker

wild en gevogelte

December geeft altijd een bijzonder gevoel. Het is tenslotte de maand van het jaar om lekker lang, uitgebreid met elkaar te tafelen. En kerst is het uitgelezen moment om ook eens wild te doen. Wild vlees kent een grote variëteit aan mooie en luxe producten, zoals hazenrug, hertenbiefstuk, everzwijn, fazant en wilde eend. Maar wat is wild eigenlijk?

Seizoenen Wild is een verzamelnaam voor alle diergroepen die in het wild leven en volgens wettelijke richtlijnen bejaagd mogen worden. Het moment van de jachtperiode verschilt per diersoort. Wilde eenden mogen in Nederland al vanaf half augustus geschoten worden en de ree pas vanaf 1 januari. Dit is vooral van invloed op het aanbod van vers wild. Alle landen werken met verschillende jachtperioden voor de diverse wildsoorten. Om die reden is wild dus inmiddels het hele jaar beschikbaar. Traditioneel gezien loopt het wildseizoen van half oktober tot eind december. Tijdens deze periode is de professionele jacht op de meeste diersoorten toegestaan in Nederland.

Gekweekt wild Naast het vrije wild zijn er dieren die in het wild gehouden worden, maar binnen een afrastering. De natuurlijke leefomgeving wordt grotendeels nagebootst. Deze dieren worden puur gefokt voor het vlees en hebben dus niet de functie van het in standhouden van de natuurlijke omgeving. Gekweekt wild is bijzonder populair, vooral in supermarkten. De smaak is niet zo sterk als ‘echte’ wild. Maar de kwaliteit is prima.

eten 29

Wilde zwijnen worden wel de nozems van het bos genoemd. Het betekent iets als vrijgevochten en zelfbewust. Wilde zwijnen struinen overal rond waar ze voedsel kunnen vinden, maar als ze onraad bespeuren zijn ze zo weer weg. Het wilde zwijn is een voorouder van onze gewone varkens. De vrouwtjes, zeugen, leven met hun biggen en de kleintjes van het jaar ervoor in groepen (rotten). De biggen van het voorgaande jaar heten overlopers. De volwassen mannetjes, de keilers, leven alleen. Ze hebben flinke slagtanden, ook wel geweren genoemd. Die geweren blijven groeien totdat de keiler zo’n vier jaar oud is. Wilde zwijnen zijn alleseters; omnivoren dus. Ze eten onder andere eikels, kastanjes, wortels en knollen, maar ook wormen en larven; soms staan er zelfs knaagdieren op het menu. Ze wroeten vaak in de bodem, op zoek naar alles wat eetbaar is. De omgewoelde grond kom je in natuurgebieden vooral in de herfst tegen als de zwijnen druk bezig zijn een vetreserve op te bouwen voor de winter. De smaak van het wild zwijn is veelzijdig. Dat heeft alles te maken met zijn menu. Het vlees is heel stevig. En, zeker vergeleken met varkensvlees, vrij mager.

Bosnozems

Vreemde eend De wilde eend is de stamvorm van de tamme eend die in Nederland veel voorkomt in stadsvijvers en parken. De wilde eend is een grondeleend. Deze eenden duiken zelden, maar zoeken hun voedsel op de bodem van ondiep water. Hun achterlichaam steekt daarbij rechtop uit het water. Wilde eenden zijn behalve fraai om te zien ook nuttig voor de verspreiding van plantenzaden. Bij de wilde eend is het mannetje erg opvallend gekleurd. De kop van de woerd is glanzend groen, terwijl de rest van het verenkleed grotendeels grijs is. De middelste staartpennen staan duidelijk omhoog gekruld. Het verenkleed van het vrouwtje is onopvallend bruin met donkere vlekken. Aan het eind van de zomer verliest het mannetje zijn prachtkleed en lijkt dan op een donkergekleurd vrouwtje. Dit zogenoemde eclipskleed houdt het mannetje niet lang, in het najaar komen zijn mooie veren alweer terug. Ook de wilde eend heeft een brede snavel die hij over het wateroppervlak heen en weer beweegt en zo zijn voedsel als zaden en plantendelen uit het water filtert. De wilde eend komt vooral voor in de buurt van stilstaand of langzaam stromend water en bouwt het nest in de dichte begroeiing langs de waterkant.

De meeste eenden zijn nogal zwijgzaam. Alleen vrouwtjes kunnen luid kwetteren! De paring is tamelijk gewelddadig, waarbij het vrouwtje soms dreigt te verdrinken. De woerd heeft haar stevig bij de kop vast en het vrouwtje ligt gestrekt grotendeels onder water. In de eenden wereld is dit heel normaal en de paren zijn vaak onafscheidelijk. Eenden zijn de wilde zwijnen van het water. Wat ze eten - insecten, kreeftjes, waterplanten, peulvruchten en graan proef je aan het vlees. Rosé gegaard komt de delicate smaak van wilde eend het beste tot z’n recht.

30 eten

Konijn en haas Wie in het wild een huppend, wollig beestje ziet met lange oren denk al snel dat het een haas is. Hoe je goed kunt zien of het een wild konijn is of een haas? Konijnen zijn graag samen met soortgenoten, terwijl hazen liever alleen zijn. De overlevingsstrategie van een wild konijn is even eenvoudig als effectief: samen zijn ze sterk. Ze leven in groepen tot wel vijftig dieren, die onderverdeeld zijn in kleinere groepen. Mannetjes en vrouwtjes hebben een eigen hiĂŤrarchie, waarbij de vrouwtjes meer ontspannen met elkaar omgaan dan de mannetjes, de rammelaars.

Boskip... de fazant De boskip kan ons op veel manieren bekoren. De fazant is een spectaculair fraaie verschijning in de natuur, is een aantrekkelijke jachtvogel en levert het basismateriaal voor het hoogste culinaire genieten. Het is een alleseter. Op het menu staan zaden uit granen, delen van planten zoals spruiten en bieten, kruiden, bessen en dierlijke eiwitten in de vorm van insecten en slakken en allerlei ander dierlijk materiaal. Het voedsel wordt voorverteerd in een krop. Een fazant heeft veel water nodig, vooral in droge periodes tot wel anderhalve liter per dag. Met de krachtige poten, sporen en snavel maakt hij de bodem los om bij ondergrondse plantendelen te komen of om bodemdieren tevoorschijn te halen. De winter kunnen ze zo heel goed overleven

GEVOGELTE, WILD & BOSVRUCHTEN DE PERFECTE SMAAK COMBINATIE !

Het zoe5ure van de vruchten en het pi4ige, bi4ere van het wild is een tongstrelende ervaring. Probeer het zelf en geniet van een heerlijke dish!

vooral als het ook nog een goed mastjaar (een jaar waarin bomen en planten veel meer vruchten dragen) is met veel eikels en beukennootjes. Het mannetje en het vrouwtje zien er niet hetzelfde uit. Het mannetje valt heel erg op. Hij heeft een bruin lichaam met witte, bruine en blauwe spikkeltjes, een glanzende groenblauwe kop met een witte kuif en een witte halsband. Op de kop rondom de ogen zitten rode lellen. Het mannetje heeft mooie lange staartveren met zwarte strepen. Het vrouwtje heeft juist heel goede schutkleuren. Ze is lichtbruin met donkere vlekken op de zijkant en de rug. Het vlees van de wilde fazant is lichtbruin van kleur. De smaak is kruidig, bijna aromatisch.

In de paartijd, tussen februari en september, kan een wijfje wel vier tot zes keer een nest jongen krijgen. Een worp bestaat uit vijf tot zes nakomelingen. De nestkamer is volledig ingericht met gras, stro en zachte donshaartjes van de buik van de moeder die ze na de geboorte achterlaat. De kleine konijntjes die bij hun geboorte naakt en blind zijn, voelen zich hier veilig. Na ongeveer drie weken verlaten de jonge konijntjes het nest en gaan ze samen met hun moeder op zoek naar voedsel. De verschillen Hoewel konijntjes tot de haasachtigen behoren, vormen ze een heel eigen soort. Konijnen onderscheiden zich niet alleen in hun uiterlijk, maar ook in hun gedrag van de overige familieleden. Veldhazen zijn groter en zwaarder dan wilde konijnen en hebben ook langere poten. Hun oren hebben een zwarte punt en zijn meestal langer dan hun kop. De oren van konijnen zijn relatief kort. Veldhazen hebben amberkleurige irissen, terwijl de iris bij een konijn zich nauwelijks onderscheidt van de pupil. Een haas onderscheidt zich door een vrij sterke wildsmaak. Die van het konijn is veel subtieler. Het vlees van een haas relatief droog. Daarom kun je de rug en achterbouten voor het garen het beste in spek wikkelen.

eten 31

Herten Edelhert Het grootste hert dat in Nederland voorkomt is het edelhert. Overigens zijn alleen de mannetjes herten, want de vrouwelijke dieren zijn hindes. Herten zijn maximaal 250 kilo zwaar; hindes 125 kilo. Het gewei van een volwassen hert kan wel 12 kilo wegen. Damhert Het damhert is kleiner dan het edelhert. Dit dier zie je vaak voor in hertenkampen. De herten kunnen zo'n 80 kilo wegen en de hindes 50. Alleen de mannetjes dragen een gewei dat ze elk jaar verliezen en dat elk jaar opnieuw weer aangroeit. Ree Het ree is de kleinste hertensoort die in ons land voorkomt. Een ree weegt gemiddeld zo'n 35 kilo. De mannelijke dieren (reebokken) hebben een gewei. Van half juli tot half augustus planten reeën zich voort. Wanneer het vrouwtje (reegeit) gedekt is, deelt de bevruchte eicel zich een aantal keren om daarna in een soort stilstand te raken. Pas half december komt de ontwikkeling weer op gang, waardoor het reekalf in het voorjaar (mei en juni) geboren wordt. Het stopzetten van de ontwikkeling van de bevruchte eicel is uniek voor het ree. Ook bijzonder is dat de vacht van het reekalf in de herfst verandert van stippen naar een grijzere vacht. Een ree eet voornamelijk plantaardig voedsel; bladeren, twijgen en scheuten van struiken en bomen, maar ook vruchten (bramen, bessen), kruiden, grassen en landbouwgewassen (bieten, granen en krop gewassen). Reeën vullen hun voedsel seizoensgebonden aan. In de lente eten ze jonge blaadjes; in de herfst eikels, paddenstoelen en noten en in de winter twijgen en knoppen. Reeën eten enkel de meest voedzame delen van de plant. Hertenvlees heeft een milde smaak en is licht verteerbaar. De meeste delen van het hert kun je rosé eten. Rood zelfs! Een hertenbiefstuk is heel fijn van structuur. Door uitgesproken voorkeur voor kruidige gewassen, malse blaadjes en de knopjes van loofhout is het vlees van een ree heel verfijnd van smaak en bijzonder mals.

Op het

kerstmenu Een kerstdiner is extra bijzonder met wild op tafel. Wild is eerlijk, mager vlees met karakter. De dieren hebben in alle vrijheid gegeten wat ze lekker vinden. Daardoor is het vlees mooi donker van kleur. Je kunt wild bakken, grillen, braden of stoven. Belangrijk is bij de bereiding het vlees zo puur mogelijk te houden. Marinades zijn niet nodig. Wild is al heerlijk mals en vol van smaak.

Bakken

Breng het wild voor de bereiding op kamertemperatuur. Voor het braden bak je het vlees enkele minuten om en om in boter. Hierdoor krijgt het niet alleen een mooi bruin kleurtje, maar ook een lekker korstje. Een biefstuk is met deze bereiding klaar om geserveerd te worden, grotere stukken vlees moeten nog verder garen. Breng het vlees op smaak met peper en zout.

Garen

Het garen van het wild met dat mooie kleurtje gebeurt in een pan of een braadslee in de oven. Om het vlees zo mals en sappig mogelijk te houden, moet je het vlees langzaam garen. De temperatuur van de oven en de bereidingsduur zijn afhankelijk van het soort wild en de grootte.

Ontspannen

Laat het wild, nadat het uit de oven komt, ongeveer tien minuten rusten onder aluminiumfolie op een voorverwarmd bord of op dertig graden in de oven. Zo ontspant het vlees zich en verdelen de sappen zich weer over het gehele stuk vlees. Dit zorgt voor heerlijk mals vlees.

Eet smakelijk!

nice to get

nice to give

MERKEN SUMMUM MOSCOW PENN&INK-N.Y NUKUS ANGELS GIPSY BEATRICE.B DIVIDRE VIAKAI DL-SPORT ROBERTO D’ANGELO PIMPSANDPEARLS

T 0181 415893 Nobelstraat 39 | 3231 BA Brielle www.pandorabrielle.nl

34 Meerdan M Me eer dan

kroegtijgers k roegtijjgers Eva V Eva Vervoort ervoort ((we we m mogen ogen E Eef ef zzeggen) eggen) e en nJ Jeroen eroen v van an P Pelt elt zzijn ijjn e echte chte B Brielse rielse k kroegtijgers. roegtijjgers. A Allebei llebei w wonen onen zze ea all h hun un h hele ele jjonge onge lleven even iin nB Brielle, rielle, zze e zzijn ijjn rrespectievelijk espectievelijjk 2 22 2e en n2 24 4 jjaar aar en en ze ze zijn zijjn rregelmatig egelmatig iin nd de e kroeg kroeg tte ev vinden. inden. H Hun un sstamtam kroeg kroeg iis sC Café afé ’’tt P Poorthuys oorthuys aan aan d de eV Vischstraat. ischstraat. Bar e Bar en n t terras erras op de heftruck op de afdeling JJeroen eroen rrijdt ijdt o pd eh eftruck o pd ea fdeling iinpakken npakken vvan an e en llokale okale p aprikateler. een paprikateler. H erdient e en lleuk euk c entje m ee. E ef Hijij vverdient err e een centje mee. Eef h eeft a ltijd a chter d eb ar g estaan iin nR otterheeft altijd achter de bar gestaan Rotterdam. Voordat corona aandiende d am. V oordat c orona zich zich a andiende wilde wilde eigenlijk all overdag gaan werken. zze ee igenlijk a overdag g aan w erken. IInmidnmiddels dienst d els iiss zze e iin nd ienst bij bij een een callcenter. callcenter. “In dagelijks”, “In de de zomer zomer komen komen we we hier hier d agelijks”, vertelt we vertelt Eef. Eef. “Na “Na ons ons werk werk zien zien w e elkaar elkaar in in ‘t ‘t Poorthuys Poorthuys samen samen met met een een grote grote vrienvriendengroep. dengroep. We We bespreken bespreken de de dag, dag, halen halen iets bezoeken iets te te eten eten in in het het centrum, centrum, b ezoeken anandere en dag meestal d ere cafés cafés e n ssluiten luiten de de d ag m eestal hier hier af.” aan: kunt heel a f.” JJeroen eroen vvult ult a an: ““Je Je k unt h eel makkelijk makkelijk ook alleen hierheen Veel o ok a lleen h ierheen gaan. gaan. V eel mensen mensen denken dat Poorthuys een waar d enken d at ‘‘tt P oorthuys e en kroeg kroeg iiss w aar alleen Ditit iiss h helemaal a lleen Engelsen Engelsen kkomen. omen. D elemaal niet niet waar! een waar w aar! Het Het iiss echt echt e en kroeg kroeg w aar jongeren jongeren vanaf vanaf achttien achttien jaar jaar elkaar elkaar ontmoeten. ontmoeten. Op Op de de vraag vraag of of ze ze nu nu eigenlijk eigenlijk een een setje setje zijn, zijn, moeten moeten ze ze allebei allebei hard hard lachen. lachen. “Nee”, “Nee”, roepen roepen ze ze bijna bijna in in koor. koor. “Al “Al krijgen krijgen we we die die vraag vraag wel wel vaker vaker hoor. hoor. We We zzijn ijn al al meer meer dan dan

tien tien jaar jaar beste beste vrienden. vrienden. Behalve Behalve dat dat we we elkaar elkaar hier hier in in de de kroeg kroeg zien, zien, komen komen we we ook ook bij bij elkaar elkaar thuis thuis op op elkaars elkaars verjaardagen. verjaardagen. In In de de zomer zomer gaan gaan we we weleens weleens een een cocktail cocktail op op het het strand strand drinken. drinken. We We weten weten eigenlijk eigenlijk alles alles van dat nodig van elkaar elkaar en en helpen helpen elkaar elkaar als als d at n odig iis.” s.” Corona C orona Coronatijd hakt err w wel ook bijij E Eef en C oronatijd h akt e el iin; n; o ok b ef e n Elkaar de ontmoeten gaat JJeroen. eroen. E lkaar iin nd e kkroeg roeg o ntmoeten g aat niet, dus doen dat bijij vvrienn iet, d us d oen zze ed at ssoms oms tthuis huis b rienden met een groepje. gaan d en m et e en kklein lein g roepje. ““Daarbij Daarbij g aan we met het afstand houden erg om w em et h et a fstand h ouden e rg sserieus erieus o m en nemen we onze e nn emen w eo nze vverantwoordelijkheid”, erantwoordelijkheid”, Eef. eraan zzegt egt E ef. JJeroen eroen vvoegt oegt e raan ttoe: oe: ““Het Het moet wel, all w word gek corona. m oet w el, a ord iik k ssoms oms g ek van van c orona. Het alsof niks Het lijkt lijkt wel wel a lsof we we over over n iks anders anders meer meer praten. praten. Ik Ik hoop hoop echt echt dat dat het het gauw gauw weer weer normaal normaal wordt. wordt. ”De ”De dagen dagen duren duren nu nu erg erg lang lang en en vrijetijd vrijetijd wordt wordt door door de de twee twee vaak vaak gevuld gevuld met met films films kijken. kijken. En En dat dat kan kan best best eenzaam eenzaam zijn. zijn. Jeroen Jeroen komt komt op op zijn zijn fiets fiets nog nog buiten buiten de de deur deur om om naar naar zijn zijn werk werk te te gaan, gaan, maar maar Eef Eef werkt werkt vanuit vanuit huis. huis.

Na Na het het werk werk is is ze ze sneller sneller thuis thuis dan dan ooit, ooit, laat laat ze ze enthousiast enthousiast weten. weten. Dat Dat is is dan dan wel wel een een voordeel. voordeel. Toekomstdromen Toekomstdromen Jeroen Jeroen laat laat weten weten dat dat hij hij graag graag een een eigen eigen ontwerpbureau ontwerpbureau zou zou willen willen hebben. hebben. Hij Hij kan kan niet niet alleen alleen op op een een heftruck heftruck rijden, rijden, maar maar hij hij is is ook ook grafisch grafisch ontwerper. ontwerper. Jeroen Jeroen ontwikontwikkelt kelt logo’s logo’s en en bouwt bouwt websites. websites. Op Op zijn zijn Instragram-account Instragram-account Creaphixdesign Creaphixdesign vind vind je je ook ook zijn zijn eigen eigen kledinglijn kledinglijn Donuthingofficial. Donuthingofficial. Onlangs de webOnlangs heeft heeft hij hij nog nog het het logo logo en en d ew ebBrielle.Store gemaakt, een ssite ite vvoor oor B rielle.Store g emaakt, e en kkleledinglijn en 1572 Briellenaren. d inglijn vvan an e n vvoor oor 1 572 B riellenaren. Hoe gaaf dat! H oe g aaf iiss d at! En Eva? droom de hele dag! E nE va? ““Ik Ik d room d eh ele d ag! IIn n ffebruari ebruari ga beginnen met een opleiding g a iik kb eginnen m et e en o pleiding aan aan het het Albeda Albeda Zorgcollege. Zorgcollege. Ik Ik heb heb altijd altijd willen willen werwerken ken met met mensen mensen die die specifieke specifieke zorg zorg nodig nodig hebben.” hebben.” In In deze deze tijd tijd is is durven durven dromen dromen soms soms best best lastig. lastig. We We sluiten sluiten met met elkaar elkaar af: af: ‘You ‘You can can create create your your own own future, future, with with or or without without a pencil’. pencil’.

jongeren 20

jongeren 35

BABY, KIDS &TIENERS! TRENDY KLEDING V.A. MAAT 44 T/M 176

E L A S

! TART S E G IS

ino Ving Blue n Indiaia Jeans Garc Z8

Dirkje Noppies Dutch Jeans Quapi

Nobelstraat 38 • 3231 BC Brielle • Tel. 0181-769173 Open van ma. t/m za. van 09.00 tot 17.00 uur | Elke eerste zondag van de maand van 12.00 tot 17.00 uur

Heeft u even ‘n momentje? Nieuw N ieuw

Een heerlijk eetmomentje van Chez Andre Dat is pas echt genieten. Een eetmomentje van Chez Andre, kant-en-klaar af te halen of op afspraak thuisbezorgd. Verras je (thuis) medewerkers eens met een lekker eetmomentje. De luxe box is goed gevuld en is een echt cadeutje voor iedereen. Leuk om weg te geven, maar ook om te krijgen. Voor elke gelegenheid is er wel een eetmomentje te bedenken. Sint, Kerst, Pasen, Vrijdagmiddagborrel, 1 April... noem maar op! Een box vol met lekkers van Chez Andre. We hebben voor december enkele suggesties op een rijtje gezet. Maak uw keus en geniet zelf of laat anderen meegenieten!

Lunch-box 1 Verse jus, 3 luxe minibroodjes, halve sandwich, 1 krentenbol en 1 frisdrank voor € 15,-

Lunch-box 2 Als LUNCH-BOX l + 1 appel of banaan en 1 reep voor € 17,50

Lunch-box de luxe Verse jus d’orange, belegde bruine of witte boterhammen van ons authentieke brood, 1 krentenbol, 1 sandwich bacon, 1 frisdrank, 1 appel of banaan en 1 reep voor € 20,-.*

LLeuke euke tip tip voor voor d december... ecember... D De e zoete zoete box box v van an Sint! Sint!

* Naar wens kunnen extra producten worden gekozen, zoals croissants, kerststol, oliebollen, etc.

Borrel-box 1 Stokbrood met smeersels, nootjes, kaas, worst, olijven en 2 flesjes (alcoholvrij) bier of kleine flesjes witte of rode wijn voor € 9,95.

Borrel-box 2 Nootjes, stukjes kaas en worst, olijven, stokbrood met smeersels, 2 flesjes bier of kleine flesjes wijn voor € 9.95. Optioneel aangevuld met lekkere bitterballen, 8 stuks à € 4,95 / 16 stuks à € 9,50 of garnituur.

Sint-box 1 Speciaal voor de decembermaand een feestelijk samengestelde luxe box, naar eigen wens aan te passen. Al het lekkers is huisgemaakt! Chocoladeletter, pepernoten, strooigoed, 2 speculaasjes, amandelstaaf, gevuld speculaas voor € 10,95.

Sint-box 2 Als Sint-box 1 + luxe chocoladeletter (225 gr) voor € 15,-.

Kerst-box Speciaal voor december... een feestelijk samengestelde zoete Kerst-box, naar eigen wens aan te passen met extra producten, zoals kerststol, amandelstaaf, gevuld speculaas, croissant, oliebollen, chocolade, etc. Informeer naar de mogelijkheden. Stuur een e-mail naar algemeen@chezandre.nl of bel 0181 - 411 231

Chez Andre

TTurfkade urfkade 14 14 | 3231 3231 AR AR Brielle Brielle TTelefoon elefoon 01810181 - 411 411 231 231 a lgemeen@chezandre.nl algemeen@chezandre.nl w ww.chezandre e.nl www.chezandre.nl

40 educatief

Maerlant

Meer GRIP op leren

Leerlingen van het Maerlant hebben sinds begin dit schooljaar meer eigen verantwoordelijkheid. “Rechtop zitten en niet achteroverleunen”, zo verwoordt rector Anders Vink de veranderingen. In september heeft de Brielse scholengemeenschap voor vmbo, havo, atheneum en gymnasium een nieuw onderwijssysteem geïntroduceerd: GRIP op leren. Met als achterliggende gedachte de leerlingen beter klaar te stomen voor de overstap naar het vervolgonderwijs. De eerste resultaten zijn zonder meer positief; de leerlingen blijken baat te hebben bij een eigen coach en de docenten en schoolleiding zien er ondanks alle veranderingen duidelijk de meerwaarde van in.

Het Maerlant presteert goed, laat de rector desgevraagd weten. Vmbo tl, havo en vwo doen het zelfs beter dan het landelijk gemiddelde. “In vergelijking met zo’n zes jaar geleden hebben we veel minder afstroom; leerlingen die naar een lager niveau teruggaan. Daaruit kun je opmaken dat een school het goed doet. En dat heeft bij ons vooral te maken met het goed begeleiden van leerlingen”, weet Vink. Waarom dan een nieuw onderwijssysteem voor alle ruim 1.300 leerlingen? “Als je op school niet al te grote zorgen hebt, is dat juist het moment om veranderingen door te voeren”, vindt de rector. Ondanks de begeleiding die leerlingen krijgen, merkte hij dat ze eigenlijk te veel werden gepamperd. Zeker met het oog op een mogelijke vervolgopleiding, waarin veel meer initiatief van de student zelf wordt verwacht, is het volgens de rector verstandig leerlingen daar goed op voor te bereiden. “Leerlingen konden natuurlijk altijd al bij hun mentor of een

educatief 41 Brugklas leerlingen Sheryl (p-tijd Stop Motion Film) en Sjoerd en Thom (p-tijd muziek) in actie tijdens projecttijd. docent terecht met vragen of met wat voor onderwerp dan ook. Vaak werd er alleen aangeklopt als er iets niet goed ging. Sommige leerlingen hebben er nooit gebruik van gemaakt.” Coach voor iedere leerling Zoals de naam GRIP op leren al aangeeft, wil de school dat leerlingen meer grip hebben op hun leerproces. Iedere leerling heeft nu een eigen coach; docenten hebben er gemiddeld zeventien of achttien onder hun hoede. Minimaal een keer in de drie weken heeft de leerling een gesprek met zijn of haar coach. “In de praktijk blijkt dat een keer in de twee weken te zijn”, kan Vink tevreden vaststellen. Die gesprekken gaan over het leerproces, maar niet alleen over school. “Coachen is in eerste instantie wel gericht op het leerproces van de leerling. Maar vaak komen ook allerlei andere zaken aan bod. Leerlingen voelen zich gezien. Uiteraard komen school en leren ook ter sprake. Het belangrijkste pluspunt vind ik dat docenten en leerlingen elkaar zo beter leren kennen wat alleen maar voordelen heeft.” In het nieuwe systeem hebben leerlingen zogenaamde flextijd die ze naar eigen inzicht kunnen invullen. Ze hebben de keus uit huiswerk maken, stiltetijd, met de computer aan de slag, projecttijd en extra ondersteuning in een bepaald vak (flextra). Docenten kunnen leerlingen verplichten die extra lessen te nemen. “Het liefst doen we dat niet; dan komen ze niet echt gemotiveerd naar de les. In het begin is weinig voor flexuren gekozen, maar daar kwam richting de toetsweek verandering in. Nu zien we dat steeds meer leerlingen zelf voor meer flextijd kiezen. Over verplichten hoeven we het bijna niet meer te hebben.” Populair De projecttijd, in de school ook wel p-tijd genoemd, is vanaf het begin populair. Maerlant kende al het Talentenatelier waarbij

de onderbouw voor allerlei activiteiten kon kiezen, van zaalvoetbal tot de wereldkeuken en game design. De keus in de p-tijd is groter en is nu dus voor alle leerlingen. Er zijn ook certificaten aan verbonden. “Voor sommige vervolgopleidingen kan het bijzonder interessant zijn aan een bepaalde activiteit te hebben deelgenomen”, weet Vink. Het heeft nog een ander effect. “Ik vind het erg leuk om te zien dat bijvoorbeeld havoleerlingen het prachtig vinden om met iets technisch aan de slag te gaan. P-tijd is zo’n succes dat we klachten krijgen van leerlingen; ik wil ook graag in de wereldkeuken of metaal doen. Dat is alleen maar mooi.” Een monitorgroep van zo’n zeven mensen kijkt om de twee weken hoe het met GRIP gaat. Daar waar nodig wordt het systeem aangepast. Aanvankelijk moesten de leerlingen een week van tevoren aangeven hoe ze hun flextratijd wilden invullen. Dat liep niet goed, was de constatering. “Nu kunnen ze op elk moment kiezen; zelfs voor de dag erop. Dat is alleen maar goed, want als je iets niet goed begrijpt, moet je daarover eigenlijk meteen bij een docent terecht kunnen.” Tevreden De docenten vonden het in het begin vooral spannend, hoewel ze ruim van tevoren in het proces zijn meegenomen en door middel van studiedagen zijn geïnformeerd. Volgens de rector zijn ze behoorlijk tevreden over hoe het nu gaat. Hij moet alleen constateren dat er door de flexibele opzet wat roosterproblemen zijn ontstaan. “Daar moeten we dus wat mee; we zijn er ook al mee bezig”, zo laat hij er ter geruststelling op volgen. Binnenkort kunnen leerlingen tijdens werklunches zeggen wat ze ervan vinden, wat hun ervaringen zijn, waar ze tegenaan lopen, wat de voor- en nadelen zijn en ze kunnen vragen stellen. In december komt er zo’n ronde met de ouders, maar dan digitaal. Rector Vink oogt in elk geval zeker niet ontevreden.

Wat vinden de leerlingen ervan? Hanna Tjeerde (5HA1) “Ik vind de flexlessen fijn. Wanneer ik met bepaalde vakken moeite heb, kan ik me inschrijven en zo krijg ik (individuele) hulp. Ik heb niet voor alle vakken hulp nodig. Hierdoor heb ik zelf grip op mijn eigen rooster en kan ik me concentreren op die vakken.” Julia Huisman (4VW1) “De flexuren zijn voor mij erg fijn. Het stukje extra uitleg helpt enorm. Ik vind het ook fijn dat er bij sommige uren andere docenten dan normaal zijn. Door die andere soort uitleg snap ik het soms beter. Een huiswerkuur tijdens tussenuren scheelt toch weer werk thuis.” Jeroen Schipper (3HA2) Ik merkte dat toen ik me minder bij flexlessen inschreef, ik ging stressen omdat ik mijn huiswerk niet af kreeg of op het laatste moment thuis moest afmaken. Ik vind het namelijk erg lastig om thuis huiswerk te maken door alle afleidingen. Ik vind het fijn om mijn huiswerk op school al af te hebben. Voordelen: je kan het huiswerk al op school af hebben. Je kan op school vragen stellen als je voor een toets aan het leren bent. Nadelen: als je een vraag hebt in de les en er is geen tijd meer voor moet je de hele dag wachten en het onthouden om het in een flexuur te kunnen stellen. Je kan maar op een paar momenten bijles/flexuur kiezen en als je precies op dat moment niet kan dan heb je een probleem of je moet op een tussenuur wachten.”

42 lekkernijen

Wie zoetis... Rond Sint en kerst snoepen we heel wat af. Chocolade, kruidnoten, pepernoten, borstplaat, roomfondant, schuimpjes, marsepein, musketkransjes, roomboterkoekjes... noem maar op. Daarnaast staan gedroogde zuidvruchten als dadels en vijgen vaak uitgestald op de kersttafel We lichten er een paar uit!

Hoe maak je holle chocolade figuren? Of ze nu de vorm hebben van de Sint of de Kerstman, holle chocoladefiguren gaan er altijd in! Jaren geleden waren holle chocoladefiguren nog een uiting van puur vakmanschap. Je vond ze alleen bij de patissier of bij de chocolatier. Maar intussen liggen ze ook al jaren massaal in de supermarkten. Wist je trouwens dat je zelf ook holle chocoladefiguren kunt maken?

MOLURE Chocoladefiguren mouleren is best wel eenvoudig, tenminste als je weet hoe het moet. Het Franse woord moulage betekent vorming ofwel afgietsel. Een moulure is eigenlijk gewoon een mal die uit twee schalen bestaat, die op elkaar geklikt worden. Moulures van polycarbonaat zorgen voor de beste glans. Deze mallen krimpen trager dan de chocolade die erin zit, waardoor je de chocolade na afkoeling er veel gemakkelijker uit kunt halen.

VLOEIBAAR Een mal moet je kort voorverwarmen; om vervolgens de getemperde chocolade er in te gieten. Druppels op de verpakking geven de vloeibaarheid van de chocolade aan. Een basisvloeibaarheid van drie druppels is ideaal voor veel toepassingen. In chocolade met een hogere vloeibaarheid zit meer cacaoboter en levert een hardere, dunnere chocoladeschelp op. Ze bevatten exact de juiste hoeveelheid cacaoboter om een effen chocolade laag met de perfecte dikte te vormen in kleine tot middelgrote mallen.

TWEE DRUPPELS Je kiest voor minder vloeibare chocolade bij grotere moulures. Dat wil zeggen chocolade met een lager gehalte aan cacaoboter. Die laat na ĂŠĂŠn gietbeurt een dikkere chocolade laag achter. Het resultaat is een minder harde, minder glanzende en dikkere chocoladeschelp. Omdat de chocoladeschelp krimpt tijdens het afkoelen, is het belangrijk dat je een minimale dikte aanhoudt. Dat bepaalt de sterkte van de schelp en zorgt ervoor dat het uit de vormen halen gemakkelijker gaat. Recepten met een vloeibaarheid van twee druppels bevatten drie tot vier procent minder cacaoboter en zijn perfect voor deze toepassingen.

MATTE PLEKKEN Naast de hoeveelheid cacaoboter, is het aan te bevelen om voor-gekristalliseerde getemperde chocolade te gebruiken. De mallen moeten droog en schoon zijn om geen matte plekken te krijgen. Voor het gieten van de mal kun je details zoals ogen, kleding of een hoofddeksel eerst invullen met bijvoorbeeld witte of

lekkernijen 43

Marsepein is een deegachtig mengsel van gemalen amandelen en suiker dat vaak wordt gebruikt om gebakjes en taarten te decoreren. Het bevat meer suiker en minder amandelen dan amandelspijs. De structuur van marsepein is fijner dan van amandelspijs. Aan marsepein worden vaak kleurstoffen en eiwit toegevoegd.

donkere chocolade accenten. Als de details vervolgens zijn uitgehard, kun je de twee helften op elkaar bevestigen.

UITHARDEN Vervolgens vul je de vorm met chocolade tot hij driekwart vol is. Na het ronddraaien van de vorm en als zich een laag gevormd heeft, giet je de mal leeg. Na een half uur in de koelkast (met goede luchtventilatie) is de chocolade voldoende uitgehard. De chocolade krimpt en je ziet lucht tussen de vorm en de chocolade ontstaan. De holle chocoladefiguur is nu klaar en blijft het mooist als je handschoenen draagt bij het uit de vorm halen. Zo krijg je geen vingerafdrukken op de chocolade.

VERRE OOSTEN Het verhaal wil dat marsepein in de middeleeuwen uit het verre oosten naar Europa kwam. In de zeventiende eeuw werd het zoete goedje bij ons populair. De Sint was naast kindervriend ook huwelijksmakelaar. Hij was beschermheilige van zowel kinderen als ongehuwde vrouwen en geliefden.

LÜBECK Weer een ander verhaal gaat over de belegering van de stad Lübeck in 1407. Er heerste hongersnood, maar op de dag van Sint-Marcus vond een suikerbakker op zolder een vergeten zak suiker en een zak amandelen. Hij maakte er voedsel van en noemde het naar Marcus.

ARABIË In de Arabische keuken werkt men al erg lang met amandelen. Ook waren de Arabieren - samen met de Joden de eersten die in de Middeleeuwen suikerplantages aanlegden op Sicilië. Volgens sommige mensen komt de naam marsepein van het Arabische

maulhaban, dat ‘zittende koning’ betekent. Moorse bakkers in Spanje gebruikten een geldstuk waarop een vorst op zijn troon zat om hun marsepein te stempelen.

TIP! LEUK OM TE GEVEN... Maak van marsepein ‘aardappeltjes’. Vorm gelijke knikkers en rol ze door een mengsel van poedersuiker, cacao en speculaaskruiden. Verpak ze in een leuk ouderwets papieren of juten zakje.

lekkernijen 45

krijgtzoet! Marsepein, gewoon lekker zelf maken! INGREDIËNTEN (VOOR 1 KILO MARSEPEIN) • 350 gram blanke amandelen • 2 eiwitten • 500 gram suiker • 3/4 dl water • poedersuiker • eventueel 1 el oranjebloesemwater

VOORBEREIDING • Maal de amandelen fijn in een (amandel-)molen. • Klop twee eiwitten iets los.

BEREIDINGSWIJZE • Voor suikerstroop de suiker en het water zachtjes al roerend tegen de kook aanbrengen, zodat de suiker oplost en zonder roeren laten koken tot 116 graden (met de thermometer) of tot een eetlepel stroop in ijskoud water een kneedbaar balletje vormt. • De stroop van het vuur nemen en al roerend wat laten afkoelen (het blijft ondoorzichtig). • Roer de gemalen amandelen en losgeklopte eiwitten erdoor en laat het 1 minuut al roerend zacht verwarmen, zodat het mengsel een stevige bal vormt. • Eventueel het oranjebloesemwater door de marsepein kneden. • De marsepein op een met poedersuiker bestoven werkvlak uitrollen, laten afkoelen en dan kneden tot een bal. • Een te vochtig mengsel kun je met wat poedersuiker steviger kneden. • Marsepein blijft (in plasticfolie) een paar weken houdbaar in de koelkast.

Borstplaat Borstplaat, ook wel suikergoed genoemd, maak je van water (of melk) met suiker en een smaakstof als vanille of cacao. Het wordt vooral gegeten rond Sinterklaas.

SUIKERWERK De allereerste snoepjes ontstonden al in de zestiende eeuw. Om suikerwerk te maken smolten ze rietsuiker en voegden er bepaalde smaken aan toe. De zoetigheid was in het begin vooral populair in hogere kringen. Duitse keizers lieten bijvoorbeeld suikerwerken uit de Zuidelijke Nederlanden naar hun hof brengen. En bij hele belangrijke gebeurtenissen maakten ze zelfs kleine suikerbeeldjes.

MET DE STOOMBOOT In de tijd dat suiker in Nederland alleen nog gemaakt werd van suikerriet, dat ver weg groeide en met schepen werd opgehaald, was suiker een duur product. Het werd dan ook alleen gebruikt bij grote feestelijkheden, zoals bruiloften of Sinterklaas. Gespecialiseerde banketbakkers verwerkten de suiker tot suikerbeesten, hartjes en dergelijke.

SNOEP ALS MEDICIJN Wist je trouwens dat eetbare borstplaat of fondant oorspronkelijk als middeltje tegen het hoesten werd gebruikt? Het diende om de borst en dan vooral om de longen te beschermen. In 1747 ontdekte een Duitse apotheker dat je suiker goedkoper kon produceren door het uit bieten te halen. Vanaf die tijd kon ook het gewone volk genieten van suikerwerk. Het smakelijke medicijn werd vanaf dat moment een populaire lekkernij: het mierzoete snoepje uit de zak van Sinterklaas. Die suikerbeestjes zijn overigens nog steeds te koop.

46

Alleen het beste is goed genoeg voor de dieren

Hij ligt in de stoel bij tattooshop Angel and Demon in de Nobelstraat van Brielle. Twee giraffenkoppen sieren zijn linker bovenarm. Een logische keuze, want Jaap Nobel werkt al 41 jaar in Diergaarde Blijdorp. Hoe kwam hij in Rotterdamse dierentuin terecht? Dat is vrij simpel uit te leggen. Hij solliciteerde en uit de ruim 1.500 sollicitanten werd Jaap uitgekozen als dierenverzorger.

De geboren Briellenaar vond dat hij geluk had te zijn geselecteerd. Zoals iedereen destijds, startte hij als verzorger bij de roofdieren. Vervolgens kwam hij terecht bij de giraffen en okapi’s. “De mooiste tijd uit mijn loopbaan.” Jaap en zijn vrouw José delen samen deze passie. Ook zij werkt in de dierentuin, op het continent Afrika tussen de zebra’s en antilopen, als dierenverzorgster. “De giraffe is het meest gracieuze en imposante dier dat er is”, vindt Jaap, die zegt geen uitgesproken voorkeur te hebben voor dieren. “Wel heb ik altijd het idee gehad om een tattoo te laten zetten van een dier. De keuze welk dier het dan zou moeten worden, had ik snel gemaakt.” De twee koppen herinneren Jaap voor altijd aan de prachtige tijd als dierenverzorger bij deze groep beesten.

“Het verzorgen van de giraffen en de okapi’s, ook een giraffensoort, was echt de mooiste tijd.”

Gerrit Dit heeft alles te maken met een collega met wie hij zo’n zeven jaar samenwerkte. “Zo’n dierenverzorger vind je nooit meer. Gerrit had zoveel kennis. Ik heb ontzettend veel van deze man geleerd. In 1956 had hij als eerste okapi’s onder zijn beheer. Wist je trouwens dat deze bijzondere diersoort pas in 1908 is ontdekt? Dag en nacht stond hij voor ze klaar. Destijds was er nog geen internet of Google. Al zijn kennis haalde hij uit boeken en door gaandeweg te onderzoeken en te testen. Gerrit was een fenomeen voor al zijn collega’s.” Tot zijn dood bleef Gerrit

verbonden aan de Diergaarde en had Jaap contact met hem. Toen Jaap kwam werken in Blijdorp was het plat gezegd een dierentuin. Op dit moment gaat de Diergaarde veel bewuster om met het beschermen van bedreigde diersoorten en de verzorging van de dieren. Je zou het bijna vergeten, maar Blijdorp houdt zich juist bezig met het terug laten keren van dieren in de natuur. “Diersoorten verdwijnen door de behoeften van de mens. Gebieden gaan o.a. verloren door de gigantische productie van palmolie en soja, maar ook door de productie van fruit zoals ananas. Of dieren verdwijnen door jacht. Dit gaat ten koste van de natuur en daardoor ook van dieren. Hierdoor zijn sommige diersoorten vroeg of laat alleen nog maar in de dierentuin te bewonderen. Ik hoop het niet mee te maken.”

Word Blijdorpert en help Blijdorp de winter door Door de coronacrisis en de maatregelen die erop volgden loopt Blijdorp veel inkomsten mis en moet de Diergaarde nu alle zeilen bijzetten. Tijdens de sluiting van de dierentuin eerder dit jaar liepen de kosten om de unieke planten en dieren te verzorgen gewoon door, maar de inkomsten vielen volledig weg. En tijdens de opengestelde perioden mochten er nog maar zeer beperkt bezoekers worden toegelaten. Van de financiële achterstand hebben de dieren gelukkig niets gemerkt. De gemeente Rotterdam heeft onlangs ingestemd met een noodlening waardoor het voortbestaan voorlopig is veiliggesteld. Maar de lening moet wel worden terugbetaald en moet de Diergaarde reorganiseren om de vaste kosten te verlagen; er verdwijnen uiteindelijk zo’n vijftig arbeidsplaatsen. De projecten die al gepland stonden kunnen alleen doorgaan met externe financiering. Blijdorp zoekt daarom sponsors om de projecten toch uit te kunnen voeren. Ook particulieren kunnen helpen met steun. “Alles is welkom”, laat Jaap ietwat bezorgd weten. “Tien keer een euro is ook een tientje.” Een van die projecten is het restaureren van de monumentale apenrots en om te vormen naar een Himalaya-gebied voor kleine panda’s. Gelukkig komt uit diverse hoeken - vrienden, fans, bedrijven en overheden een helpende hand. Wat kun je zelf doen? Er zijn al verschillende initiatieven. Je kunt een echte Blijdorpert worden door een jaarabonnement te nemen of je abonnement te verlengen, zodat de Blijdorp een ‘vast inkomen’ heeft. Je kunt doneren of een lot kopen (voor € 2,50) waarmee je vele unieke prijzen kunt winnen zoals een dagje dierverzorgen, een nachtje in de Diergaarde slapen of een bijzonder diner tussen de wilde dieren. Ook vraagt de dierentuin hulp van bedrijven. Verleen je bedrijfsnaam aan een adoptiedier, regel een mooi cadeau voor je medewerkers als relatie van Diergaarde Blijdorp of koop loten. Maar ook de kleinste acties om geld in te zamelen zijn welkom. Kijk op www.diergaardeblijdorp.nl/blijdorpert. Diergaarde Blijdorp is een stichting zonder winstoogmerk. Alles wat in normale tijden wordt verdiend, wordt geïnvesteerd in het behoud van waardevolle natuur, zowel binnen de omgeving van de Diergaarde als in het wild. Nu kijkt Blijdorp echter aan tegen een recordverlies. Het coronavirus in combinatie met de tijdelijke sluiting en de beperkte opening hebben een groot gat geslagen in de begroting. Blijdorp zet alle zeilen bij, maar kan dit dus niet alleen.

Lezen begint bij Hoofdstuk Een

Lezen begint bij Hoofdstuk Een

Lezen begint bij Hoofdstuk Een

Lezen begint bij Hoofdstuk Een Lezen begint bij Hoofdstuk Een

Lezen begint bij Hoofdstuk Een

Wij verkopen ook (kerst)kaarten, kalenders & agenda’s 2021, educatieve spellen, puzzels en Engelstalige boeken. Bestellen: 0181 - 418370 of info@hoofdstuk-een.nl

Boekhandel Hoofdstuk Een Nobelstraat 16 • 3231 BC Brielle www.hoofdstuk-een.nl

Wees slim en koop op tijd!

Volg ons ook op Facebook!

bekende 49

Speciaal dieet De afgelopen veertien jaar houdt Jaap zich bezig met de voedingsvoorziening van de dieren. Hij zorgt ervoor dat alle dieren hun specifieke voeding krijgen. Om hoeveel dieren het precies gaat, kan hij niet zeggen. “Dat verschilt ontzettend. Ik doe de inkoop van een potje honing voor de vlinders tot het stro voor de olifanten. En van voeding vóór muizen tot het voeden ván muizen. Ook die ontwikkeling heeft niet stilgestaan. Nu hebben we diepvries muizen. Veertig jaar geleden voerden we levende muizen die speciaal waren gekweekt. Na jaren zijn we erachter dat een diepvries muis veel makkelijker is en ook diervriendelijker. Die muizen werden gekweekt in minuscule bakjes. Soms hadden we er zo’n 300 nodig in de week. Dat komt de verzorging van de beestjes niet ten goede. Daarom hebben we besloten ze voortaan bevroren in te kopen, ook om de voorraden laag te houden en het onderhoud te minimaliseren. Sommige slangen zijn kieskeurig en komen alleen op lichaamstemperatuur af. Ze willen een warme muis. Dan doen we simpelweg de muis in de magnetron.” Er is natuurlijk geen slang die deze slimme truc doorheeft.

Kibibi Al het ruwe voer heeft de diergaarde in eigen beheer. Jaap brengt het op het eiland onder bij een teler met wie hij nauw samenwerkt. Blijdorp heeft hiervoor bewust gekozen. Jaap: “Zo weten we wat we kopen en wat we aan de dieren geven.” Tractoren vervoeren vaak op de zondagmorgen de diverse grassoorten, hooi maar ook klavers naar Rotterdam. De vele tonnen aan ruwvoer gaan in de opslag zodat de dieren even vooruit kunnen.

Om uit te leggen hoe complex en diergericht ze werken in de Rotterdamse dierentuin, geeft Jaap aan dat er ook een samenwerking is met potrozenkwekers. “Hiervan gebruiken we het restproduct. Deze steks, de groene bladeren, geven we als voer aan alle bladeters. Dit is overigens niet altijd zo geweest. We kwamen erachter door een bijzondere okapi, genaamd Kibibi. Die heb ik jarenlang zelf verzorgd.” En net zoals mensen, worden ook dieren weleens ziek. Blijdorp heeft daarom een eigen dierenarts in dienst.” Uitgerekend tijdens mijn vakantie kreeg Kibibi een pijnlijke kaakontsteking. Ik werd gebeld met de mededeling dat er een groot probleem was: Kibibi at niet meer. Al het wilgenblad dat ze hem gaven, liet hij staan. Door de pijn aan zijn kaak was de okapi er heel slecht aan toe. Gelukkig wist ik van de steks bij de teler bij mij om de hoek in Vierpolders. Ik belde de boer, legde hem het probleem voor en vroeg of hij veel bestrijdingsmiddelen gebruikte. Volgens hem was dat nihil, maar toch wilden we de bladeren testen. De dierenarts startte het residu-onderzoek en adviseerde om zo snel mogelijk de bladeren aan Kibibi te geven. Het was een kwestie van leven of dood.” Jaap haalde zondagavond de zakken op en gaf Kibibi de steks te eten. De volgende dag werd hij gebeld met het verlossende nieuws. De voederbak van Kibibi was helemaal leeg. Het was de start van de samenwerking met diverse potrozenkwekers in de provincie. Ze voeren dagelijks wel zo’n 1.000 kilo blad aan. Blijdorp is de enige dierentuin in Nederland die rozenblaadjes voert aan hun bladeters. “Alleen het beste is goed genoeg voor onze dieren.”

Slim Razendsnel glasvezel voor een extreem lage welkomstprijs.

Internet t/ost! wel 1 Gbit Extreem laag welkomstaanbod voor Oostvoorne, Tinte, Vierpolders, Zwartewaal en Oudenhoorn. Videobellen met collega’s aan de keukentafel en bingewatchen op bed terwijl er op zolder een game wordt gespeeld? Met glasvezel internet en Interactieve TV kan het hele huis moeiteloos tegelijk online en heeft iedereen z’n favoriete programma binnen handbereik. Dat is slim bekeken!

Eerste Vanaf 6 maanden slechts

9,

Bestel snel op buitengewoonglasvezel.nl of bel 088 2249 001. * De actieprijs geldt voor de eerste 6 maanden o.b.v. een jaarcontract. Na 6 maanden betaalt u het dan geldende tarief. Kijk voor de pakketten, de kosten, de actievoorwaarden en de beschikbaarheid op uw adres op buitengewoonglasvezel.nl.

95

p/mnd** p/mnd

shoptoer 51

52 shoptoer

shoptoer 53

54 shoptoer

shoptoer 55

56 shoptoer

shoptoer 57

58 shoptoer

shoptoer 59

60 shoptoer

shoptoer 61

62 shoptoer

shoptoer 63

64 shoptoer

shoptoer 65

66 shoptoer

l abie g t s ig reem nvoudi oer nod t x E • ee vl nigt a onder d i e R • n tr n ex weersta e e s •G nd e kra dempe e g o ti •H ch estis ge garan o k •A slan n e v • Le

le Br i e l l C B il.n 231 a • 3 @upcma .nl 6 1 t e s straa ulenelle oonmod l e b No • pa llesw 7334 aulene 1 4 181 www.p Tel. 0

horeca 69

70 decoratie

Oh Denneboom.. Fonkelende lichtjes, een frisse dennengeur, die bijzondere sfeer waar we elk jaar toch stiekem weer naar uitkijken. Heel veel mensen zetten elk jaar weer de kerstboom op om de sfeer rond kerst in huis te verhogen. Wij Nederlanders kopen jaarlijks zo’n 2,5 miljoen kerstbomen; een enorm aantal. Maar waar komt de traditie van de kerstboom in huis eigenlijk vandaan? En waarom wordt de boom versierd en behangen met lichtjes? Een korte geschiedenis.

..

decoratie 71

VRUCHTBAARHEID

ZONDAGSSCHOLEN

De kerstboom is vermoedelijk ontstaan uit Germaanse tradities. Maar ook van de Romeinen is bekend dat ze hun huis versierden met groene takken en verlichting. Bij de Romeinen en Germanen stonden groene bomen en takken symbool voor vruchtbaarheid en goddelijkheid. Het was ze al opgevallen dat één boomsoort altijd groen blijft: de dennenboom. Andere bomen verliezen hun bladeren of worden bruinig, maar de groene naalden behouden hun kleur.

Tijdens het Réveil - een christelijke opwekkingsbeweging in de negentiende eeuw - ontstonden in heel Nederland zondagsscholen die op een gegeven moment de kerstboom introduceerden. Zo raakte deze traditie ook bekend onder de ‘gewone Nederlanders’. Eerder al bestond onder met name vrijzinnige protestanten in ons land de gewoonte om een kerstboom in huis te halen.

VERZET Het Vaticaan heeft zich in de negentiende en twintigste eeuw lange tijd flink verzet tegen de kerstboom. Die had tenslotte een heidense oorsprong en had weinig van doen met het christelijke kerstfeest. Vooral in de negentiende eeuw waarschuwde de Rooms-Katholieke Kerk regelmatig tegen de heidense gebruiken rond kerst. Pas in 1982 stonden er voor het eerst kerstbomen in het Vaticaan.

KUNSTKERSTBOOM

GODDELIJK Uit de keuze voor de versierselen, zoals sterren en manen, blijkt wel dat die oudere volkeren de boom enige goddelijkheid toedichtten. De groene boom kondigde de nieuwe lente aan, een tijd van bloei. Daarom zetten de Germanen tijdens de midwinternacht, de kortste dag van het jaar, een groene boom neer. Vaak in het midden van het dorp. In de boom hingen ze versierselen als appeltjes en andere attributen, die het begin van een nieuw seizoen aankondigden.

ADAM EN EVA In de zestiende en zeventiende eeuw begonnen steeds meer rijkere Duitsers een boom in huis neer te zetten. De appeltjes in de boom waren een verwijzing naar de zogenoemde Adam en Eva dag op 24 december. Op die dag werden toneelstukken opgevoerd die Bijbelverhalen verbeelden. De kerstboom met de appeltjes werd al snel overgenomen door de Britse adel en in de negentiende eeuw verspreidde het gebruik zich over de rest van Europa.

De kunstkerstboom is al bijna anderhalve eeuw oud. In 1883 begonnen verschillende winkelketens kunstmatige kerstbomen aan te bieden. De eerste bestonden uit zo’n vijfentwintig losse takjes die opgetuigd werden met roodkleurige bessen. Vanaf 1920 werd de kunststof kerstboom pas echt populair, mede vanwege de economische crisis van de dertiger jaren. Hergebruik van nepbomen was een stuk voordeliger dan het elk jaar opnieuw kopen van een boom.

OH DENNENBOOM... We zingen het niet meer zo vaak en misschien is dat ook wel terecht. Oh dennenboom, oh dennenboom..., een bekend liedje van vroeger, is namelijk heel misleidend. De kerstboom is namelijk geen dennenboom, maar meestal een fijnspar. Andere soorten die met kerst in huis staan, zijn blauwspar, Servische spar, edelspar en de Nordmann.

De kerstbomen verschillen niet alleen in uiterlijk van elkaar. Een fijnspar van twee meter hoog heeft bijvoorbeeld ongeveer zeven à acht jaar staan groeien. Een Nordmann groeit veel langzamer; de boompjes zijn pas na drie jaar zo’n vijftien centimeter groot. Na het uitzetten in de volle grond groeien ze circa 25 centimeter per jaar. Een Nordman van twee meter is dus zo’n tien à elf jaar oud. En daarom zijn ze ook duurder. De echte liefhebber van de dennenboom van vroeger, kiest natuurlijk voor een traditionele fijnspar. Wat de verschillende kerstbomen wel gemeen hebben, is dat ze niet lukraak uit de natuur worden gerukt, maar allemaal netjes worden gekweekt.

DE KERSTKRANS EN BOZE GEESTEN Rond kerst en oud en nieuw zie je ze vaak op de deuren van huizen hangen; de kerstkrans. En dan bedoelen we natuurlijk niet dat heerlijke koekje, maar de grotere variant. Een fraaie versiering van kerstgroen, al dan niet opgeleukt met lichtjes erin en allerlei versieringen. Maar waar komt die kerstkrans eigenlijk vandaan?

EEUWIGHEID Een kerstkrans is een teken van geluk, leven en bloei. Maar ook van eeuwig leven en eeuwige liefde, omdat de cirkelvorm geen begin- en eindpunt heeft. De symboliek vindt vermoedelijk zijn oorsprong in de lauwerkrans die de Grieken en de Romeinen gebruikten om hun sporthelden mee te eren.

Glasvezel in Oostvoorne, Oudenhoorn, Tinte, Vierpolders en Zwartewaal is dichterbij dan ooit! Wil je advies over glasvezel en alle zaken die daarbij horen? Of heb je hulp nodig bij het aanmelden? Bij het Glasvezel Informatiepunt aan de Burgemeester Letteweg 3A in Oostvoorne staat een adviseur voor je klaar om je vragen te beantwoorden. Je bent van harte welkom! Het Glasvezel Informatiepunt is geopend op: • woensdag tot en met vrijdag van 11.00 tot 18.00 uur • zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur Binnenkort komen we ook met onze DELTA Fiber Netwerk-bus naar Oudenhoorn, Tinte, Vierpolders en Zwartewaal. Houd onze website in de gaten voor meer informatie!

gavoorglasvezel.nl

decoratie 73

GEESTEN EN DEMONEN De krans zou - zo geloofde men bescherming bieden tegen boze geesten en demonen. Die zouden je deur voorbijgaan bij het zien van een krans. Een kerstkrans betekende in die zin dus geluk, voorspoed, bloei en afwending van het kwade.

EXTRA SFEER Kerstkransen hangen vaak met een lint aan de voordeur. Tegenwoordig liggen ze ook steeds meer op de tafel als een soort alternatief kerststukje. Behalve met dennengroen is de kerstkrans vaak versierd met verlichting, dennenappels en/of kerstballen. In elk geval zorgt een kerstkrans voor extra sfeer en is het een mooie aanvulling op de kerstboom. Een kerstkrans is dus ook dat koekje in de vorm heeft van een krans. Met kerst is het kerstkransje een populaire lekkernij; sommigen hangen ze ook in de boom. En anderen kunnen er niet van afblijven...

HEKSEN EN HET KWADE OOG Hulst is een veelgebruikt groenproduct in kerstdecoraties. Wat is daar de reden van? De hulst is de enige loofboom die ook in de winter groen blijft. Zijn glimmende bladeren dragen een wasachtige jas en blijven daarom lang groen, ook al staat de boom met zijn pootjes in de sneeuw. De hulst hoort al sinds mensenheugenis bij kerst. Onze voorouders hielden met hulst de heksen en het kwade oog op afstand. Hulst staat symbool voor het lijden van Christus. De doornen doen denken aan de kroon van Christus en de rode bessen symboliseren zijn bloed.

Daarom vind je ook vaak hulst op gebak, kerstpapier, servetten en allerlei gadgets die bij kerst horen. Eet de rode bessen trouwens nooit op, want dan zou je wel eens vlugger dan je denkt persoonlijk op de koffie kunnen in de hemel!

GLAASJE OP? KLIMOP De Kelten en Germanen versierden vroeger hun huizen in de winter met klimop. Zij brachten het groene plantje in huis om de goede geesten welgevallig te zijn. Klimop was ook de evergreen van de Romeinse wijnkoning Bacchus die mensen wijn leerde drinken. Natuurlijk kwam daar weleens hommeles van, als je te veel van zijn goddelijke drank naar binnen klokte; aan Bachus offerde zoals het spreekwoord luidt. Om een kater te voorkomen, kon je best een klimopkrans op je hoofd zetten; glaasje op, klimop op je kop...

Sint & Santa

De beste vrienden! Het heeft heel wat moeite gekost om ze samen aan tafel te krijgen. Deze tijd van het jaar was niet het meest

geschikte moment; ze komen allebei helemaal om in het werk.

En vervolgens, waar spreek je dan af

voor het gesprek? Je moet niet vragen hoe, maar uiteindelijk is het gelukt

om met Sinterklaas en de Kerstman

een gesprek aan te gaan. Twee totaal

Een leuk idee, een interview met Sint en Santa, maar

waar ga je beginnen? Je moet ze eerst te pakken zien te

krijgen om überhaupt te kunnen vragen of ze er wat voor voelen. En vervolgens moet je nog een afspraak maken.

Rechtstreekse telefoonnummers zijn niet te vinden, e-mailadressen ook niet, laat staan de plaats en de straat waar ze wonen.

DIEWERTJE

Van de Sint is bekend is dat hij de rest van het jaar in Spanje woont. Maar eens bij Diewertje aankloppen want die schijnt nauwe banden te hebben met de goedheiligman. “Natuurlijk heb ik z’n gegevens; z’n telefoonnummer staat zelfs in mijn telefoon.

Ik kan hem bij wijze van spreken elk moment van de

dag bellen”, laat ze weten. Dat geeft de burger moed,

maar die zakt al snel in de schoenen. “Maar dat mag

ik niet doen; dat heb ik met de hand op mijn hart moeten beloven.”

Santa is een nog moeilijker geval. Want waar komt die

verschillende mannen, zo op het eerste

eigenlijk vandaan? In ons land komt hij nog niet zo

juiste plek.

met hem te hebben en dat geldt ongetwijfeld ook voor de

oog, maar allebei met het hart op de

heel lang over de vloer. Misschien een visje uitgooien

in Amerika. De grote warenhuizen schijnen een hotline

online winkels die aan het eind van het jaar extra goede zaken doen. Het klopt, ze hebben zijn nummer, maar

mogen dat ook niet uit handen geven. Doen ze dat wel, dan zou het weleens afgelopen kunnen zijn met de

lucratieve kerstverkopen. Santa moet daar blijkbaar

streng in zijn. Als jan en alleman hem zomaar kunnen bellen, komt hij niet meer aan zijn werk toe.

SANTA WOONT IN BRIELLE

Nu heeft Godfried Bomans weleens een verhaal geschreven over de Kerstman en daarbij zijn woonplaats onthuld.

De schrijver wist te vertellen dat hij in Brielle woont

verhaal 75

en wel ergens in de Nobelstraat. Navraag levert niets op.

Behalve dan vraagtekens en grote ogen en het vermoeden dat iemand niet helemaal bij zijn volle verstand is.

dit einde gesprek.” Nee, nee... En toen moest de reden van het telefoontje nog uit de doeken worden gedaan.

Bomans heeft het waarschijnlijk ook maar verzonnen.

FEEST OP Z’N RETOUR

en sterker nog, om een afspraak te maken voor een

tenslotte nog steeds als een vreemde buitenlandse indringer

En toch is het gelukt de twee te pakken te krijgen

gezamenlijk interview. Uiteraard mag niet bekend

worden hoe die contacten tot stand zijn gekomen.

In elk geval was het niet gemakkelijk en was het zeker

Oei, dat wordt nog een lastig gesprek. De Sint ziet Santa die probeert zijn macht over te nemen. Het voorstel om een keer met zijn ‘vijand’ het gesprek aan te gaan, valt

niet direct in goede aarde. “Wat moet ik met die man?”

niet in een dag geregeld. “Hoe kan dat nou?” Santa

Geen bemoedigende reactie, maar aan de andere kant

wildvreemde. Hij wordt alleen gebeld door mensen

Het vooruitzicht dat hij nog wat zou kunnen leren van

is onaangenaam verrast door een telefoontje van een die zijn nummer hebben en die staan allemaal in zijn

ook geen definitief ‘nee’. De Sint laat zich toch overtuigen. die ‘moderne’ kerstman geeft hem hoop op een langer

contacten. Blijkbaar is hij wel nieuwsgiering genoeg

voortbestaan. De Sint heeft ook wel in de gaten dat de

te achterhalen. Daar is hij natuurlijk niet achter gekomen.

wat kost voorkomen dat hij straks werkloos thuis zit en zijn

om te willen weten wie het is gelukt om zijn nummer

Dat zou zo’n warenhuis in verlegenheid brengen en daar had Santa begrip voor.

HOPELOOS OUDERWETSE SINT “Maar wie en wat verschaft mij de eer?” Het idee voor een gesprek met Sinterklaas spreekt Santa bijzonder

aan. “Ik heb hem altijd al een keer willen ontmoeten.

belangstelling voor zijn feest op z’n retour is. Hij wil koste medewerkers de laan uit moet sturen. Het toekomstbeeld

waar de Sint nog het meeste tegenop ziet is dat hij geen

kinderen meer blij kan maken. Daar is het hem tenslotte allemaal om te doen. Bovendien, hij geeft zich niet zo

snel gewonnen. “Wanneer is dat gesprek. Ik zou volgende week wel kunnen.” Na heel wat heen en weer gebel,

ge-app en mailverkeer, stond dan uiteindelijk de

Meestal is hij net weg als ik het land in kom. Het lijkt

afspraak. Op neutraal terrein, want dat was van allebei

te kunnen filosoferen. Niet dat ik nog wat van hem kan

behoorlijk werkterrein en Santa komt nagenoeg overal.

heeft over een paar jaar toch niets meer te doen.”

allebei met evenveel respect en waardering worden

me bijzonder interessant om met elkaar over ons vak opsteken. Die Sinterklaas is hopeloos ouderwets en

een voorwaarde. Maar waar is dat? De Sint heeft een

Dan maar een plek waar ze allebei komen en waar ze

Het eerste contact met de Sint wijst niet op een snelle

ontvangen. Nederland dus. Mooi, een thuiswedstrijd.

kom je aan mijn nummer?” Hij mag natuurlijk niet weten

Het juiste moment was nog even een dingetje. Ze zijn

smoesjes zal hij geen genoegen nemen. Alle verhaaltjes

zich niet te kunnen veroorloven. De Sint heeft genoeg

Met de ware toedracht neemt de goedheiligman wel

geworden. Het regelen, het onderhouden van de

afspraak. Hij neemt nogal knorrig de telefoon op. “Hoe

dat het op slinkse wijze iemand is ontfutseld. Met een zijn in zijn lange leven wel een keer voorbijgekomen.

genoegen. “Toch knap dat het je is gelukt. Maar je hebt

Diewertje toch niet voor de gek gehouden, want dan is

het hele jaar druk; vrije dagen en vakantie zeggen ze

hulp; voor het fysieke werk is hij tenslotte wat te oud contacten en het maken van prijsafspraken geeft hij

niet uit handen. Hoe doet Santa dat eigenlijk? Hij lijkt

76 verhaal

er helemaal alleen voor te staan, maar misschien krijgt

hij ook wel hulp. Een goede vraag voor het interview.

TEGENOVER ELKAAR AAN TAFEL

dat hij in die tijd een paar keer is gevraagd om ook in

dat verre land cadeautjes te komen uitdelen. “Dat was

geen doen; veel te ver. Dat heb ik dan ook niet gedaan.”

Achteraf een misrekening, want Santa zag wel mogelijk-

Het is zover. Sint en Santa zitten tegenover elkaar aan

heden en is in dat gat gesprongen en niet zonder succes.

niemand mag weet hebben van deze bijzondere

de schrik hem om het hart. Hij realiseert zich ineens dat

tafel. Vanzelfsprekend op een geheime locatie, want

ontmoeting. De begroeting is koel. Een hand kan er

nog net vanaf en ze gunnen elkaar slechts een korte

blik in elkaars ogen. Uit voorzorg zijn het paard van

Sint en rendieren gescheiden van elkaar gehouden in

aparte hokken. Als die elkaar ook nog eens in de haren

Sint kijkt op van deze ontboezeming en een tel later slaat

hij het zelf is geweest die zijn grote concurrent in het zadel

geholpen heeft. “Had ik maar”, verzucht hij. “Wat bedoel

je”, wil Santa weten. Het enige wat hij te horen krijgt is wat

binnensmonds gemompel en laat het er maar bij zitten.

zouden vliegen?

MACHTSOVERNAME

Waarom en sinds wanneer rijdt de Sint eigenlijk paard?

Amerikaanse cadeautjes uitdeler echt uit op een machts-

te gaan? Santa wil dat graag weten. Sint moet diep in

moet al enkele tientallen jaren met lede ogen toezien

En is het wel zo handig om met een paard het dak op

zijn geheugen graven. Hij weet te melden dat hij in

het begin nog alleen opereerde; zonder pieten en zonder

paard. “Ik denk dat het bijna tweehonderd jaar geleden

moet zijn dat ik een paard heb aangeschaft. Wat extra hulp

Sinterklaas wil het nu toch wel een keer weten. Is die

overname? Daar heeft het namelijk alle schijn van. Sint dat de belangstelling voor hem steeds meer afneemt,

terwijl die Santa steeds populairder wordt. “Wil je nu echt heel de wereld veroveren en de concurrentie uit

de weg ruimen?” Het hoge woord is eruit. Santa had

kon ik wel gebruiken bij dat zware werk. Zo’n dier kun je

zo’n vraag eigenlijk niet verwacht, want dat is nooit

training voor nodig geweest. Door de jaren heen is mijn

het antwoord op je vraag is nee. Ik ben er nooit op uit

hem nu zonder problemen gewoon z’n gang laten gaan.”

wat ik wil en ook het liefste doe, is mensen blij maken

natuurlijk niet meteen het dak op sturen; er is jaren van

trouwe viervoeter er bijzonder handig in geworden; ik kan

zijn bedoeling geweest. “Ik wil je meteen geruststellen; geweest om anderen de voet dwars te zetten. Het enige en dan vooral kinderen. Ik geef graag cadeautjes weg

SINT NIET NAAR AMERIKA

en de meesten vinden het gewoon leuker om met kerst iets

is Santa natuurlijk bekend. Over zijn eigen verleden

met elkaar en daar horen cadeautjes bij.”

De Sint is erg nieuwsgiering, want misschien zit daar

Wat een opluchting; van een overname is helemaal geen

ronde. “Dan moet ik zo’n vijfhonderd jaar terug in de

gezien? “Ik ben blij met je uitleg. Je bent toch niet zo’n

Waar de voormalige bisschop van Myra vandaan komt,

doet Santa nogal geheimzinnig; alsof het een geheim is.

wel zijn geheim. Bovendien doen allerlei verhalen de

geschiedenis. Veel Nederlanders verhuisden in die tijd

naar Amerika en wilden de traditie van Sinterklaas mee-

nemen.” Sint kan zich inderdaad nog vaag herinneren

te krijgen. Mensen zoeken elkaar op, hebben het gezellig

sprake. Heeft Sint dan al die jaren alleen maar spoken

heel vervelende man. Aan de andere kant vind ik het niet leuk dat ik met mijn verjaardag steeds minder te doen

heb.” Misschien moet ik wat meer reclame gaan maken,

verhaal 77

bedenkt Sint zich ineens. Zoals Santa Coca-Cola heeft

weten te strikken. “Bisschopswijn is misschien wel wat.” Santa begrijpt niet waar hij het over heeft. “Nee, niks”,

haast Sint zich te zeggen. Hij houdt zijn plannetje het

liefst voor zichzelf, want zo gemakkelijk geeft hij zich

niet gewonnen. “Of is iets met speelgoed een beter idee.

Ik zal Lego eens bellen.”

SAMENWERKING

Het ijs lijkt gebroken. Ze halen herinneringen op, wat ze

allemaal beleefd hebben en lachen om elkaars avonturen.

“Waarom gaan we niet meer samenwerken”, oppert de

Sint. Dan kan hij die Santa beter in de gaten houden.

“Ik heb veel medewerkers en jij moet alles doen met

een paar elfjes en rendieren. Dat ga je geen jaren meer

volhouden.” Santa vindt het een goed idee, want met

het groeiende aantal klanten wordt het inderdaad steeds zwaarder. En dan kan hij die Sint beter in de gaten

houden. Ze geven elkaar weer de hand, maar deze keer meer gemeend, en gaan nog net niet als vrienden uit

elkaar.

CHECK ONZE VERNIEUWDE WINKEL!

TURFKADE 18 - 3231 AR BRIELLE WWW.KANTOENENKOFFIE.NL @KATOENENKOFFIEE

WIJ ZIJN OPEN!

TURFKADE 18 - 3231 AR BRIELLE WWW.KANTOENENKOFFIE.NL @PLANTENPOTBRIELLE

80 lekkernijen

Van vrucht

tot spijs

Rond Sinterklaas en Kerstmis werken we het in flinke hoeveelheden naar binnen. De meesten vinden het een heerlijke lekkernij, maar wat eten we nu precies? Spijs, die smeuĂŻge vulling van een banketletter of een kerstkrans; wat is het en waar wordt het van gemaakt? Duidelijk is in elk geval wel; spijs hoort bij de feestdagen.

lekkernijen 81

(Amandel)spijs en wordt van amandelen gemaakt. Dat zijn zeer gezonde noten. Door de hoge dichtheid heeft de noot relatief veel vezels en er zitten alleen maar plantaardige eiwitten in. Ook bevatten amandelen veel gezonde vitamines en mineralen. De pit van de vrucht van de amandelboom is het basis ingrediënt van amandelspijs. Ruim 80 procent van alle amandelen komen uit Californië. Maar hoe groeit een amandel en hoe worden ze geoogst?

Groei en bloei Amandelen groeien aan amandelbomen van een bloemetje uit tot een complete vrucht. Spijs eten we vooral in de laatste maand van het jaar en laat dat nu ook het moment zijn waarop de eerste stappen worden gezet. Amandelbomen houden van december tot februari een soort winterslaap. Ze slapen niet helemaal want in deze periode werken ze aan hun herstel en bereiden ze zich voor op de volgende oogst. Het klimaat in Californië is in die wintermaanden ideaal voor een optimaal herstel. Ze nemen er tussen de 200 en 300 uur de tijd voor bij een temperatuur van zo’n zeven graden Celsius.

Winterslaap Tijdens de winterslaap krijgen amandelbomen al knoppen. In januari stijgt de temperatuur en gaan de knoppen sneller groeien. De bomen staan in februari in bloei met een verfijnde bloemenpracht. Vincent van Gogh heeft de bloesem prachtig geschilderd. De volgende periode is cruciaal. Het mag dan niet meer vriezen, de temperatuur moet tussen 12 en 15 graden liggen en het moet zo weinig mogelijk regenen. Voor bijen zijn deze omstandigheden ideaal om de bloesem te bevruchten.

Bevruchting Na de bevruchting groeit de bloem uit tot een zachte grijsgroene vrucht die in juli is volgroeid. De schil wordt vervolgens steeds harder en barst uiteindelijk open. In de periode tot oktober splijt de vrucht steeds verder open zodat de amandel kan drogen. De noot splitst zich uiteindelijk volledig af van de vrucht en kort voor de oogst staat de schil helemaal open.

Oogsten met stofzuiger Vlak voor het oogsten maken de boeren de grond onder de amandelbomen schoon. Met een mechanische klopper schudden ze letterlijk de amandelen uit de bomen. Ze blijven nog even liggen om verder te drogen en vervolgens worden ze in rijen geveegd en geoogst. Dat gebeurt met grote stofzuigers. De amandelen gaan naar verwerkingscentra waar ze de schillen kraken om de noot te kunnen inspecteren, selecteren en sorteren. De boeren zorgen goed voor hun bomen zodat ze goed kunnen herstellen.

Amandelspijs Voor de verwerking tot spijs worden de amandelen kort geblancheerd. Op die manier blijven tijdens de verwerking alle gezonde stoffen behouden. Amandelspijs ontstaat door de amandelen met suiker fijn te malen. Door een vloeistof toe te voegen krijgt de spijs samenhang. Dit zogenoemde ‘afslappen’ gebeurt met water, ei of eiwit.

Banketbakkers Iedere zichzelf respecterende bakker maakte vroeger zelf amandelspijs. Met een vijzel en een stamper was dat aanvankelijk behoorlijk bewerkelijk;

met de komst van de amandel-wrijfmachine ging het een stuk gemakkelijker. Tegenwoordig kopen de meeste banketbakkers de spijs rechtstreeks van de fabriek en maken ze er de allerlekkerste producten van waar we vooral in de laatste, feestelijke maand van het jaar heerlijk van mogen smullen.

ECHT OF NEP

Er is echte amandelspijs en nep spijs. Wat is lekkerder? Wat is beter? Want je wil met de feestdagen toch wel heerlijk smullen. En ook verantwoord. De originele spijs wordt van amandelen gemaakt. En die zijn prijzig. Voor zo’n 500 gram betaal je snel zes euro. Dit komt door het trage productieproces, het lage aanbod en de enorme vraag. Om er een hele banketstaaf mee te vullen is een dure grap. Daar hebben banketbakkers iets op bedacht. Er is namelijk een alternatief; een goedkope versie van gemalen abrikozenpi5en of gekookte wi5e bonen. Door dit te mengen met citroensap, suiker, eieren, plantaardig vet en - belangrijk - amandelextract, krijg je een spijs die verdacht veel lijkt op de traditionele variant. Ondanks dat de ingrediënten niet lekker klinken, proeft de onaandachtige eter het verschil niet. Om misverstanden te voorkomen, is de bonenvariant tegenwoordig alleen te koop onder de naam banketspijs. Heb je dit in je stol zi5en, dan is de amandel ver te zoeken. Welke spijs is nu beter? Gezond, dat zijn ze allebei niet. Maar ben je milieubewust, dan kun je beter voor banketspijs gaan. Amandelen zijn schaars en kosten veel ruimte en water om ze te kweken. Wi5e bonen en abrikozenpi5en zijn daarentegen veel makkelijker te verkrijgen. Zo is kerst goedkoop én ecologisch verantwoord. Wat wil je nog meer...

Alle medewerkers van Jumbo Brielle wensen u 3(' ,- ' toe

Geniet van uw naasten en ga veilig en bedachtzaam het nieuwe jaar in www.jumbo.com j bo.com

lekkernijen 83

Het geheim van debanket...

bakker Amandelkoekjes

Kerststol Kerststol is een echte klassieker bij het kerstontbijt. Besmeerd met roomboter is het een heerlijke traktatie. Dat heeft alles te maken met alle toevoegingen: rozijnen, krenten, noten, amandelspijs, eieren, boter, vanillesuiker, kaneel, kardemom, gesnipperde sukade en gedroogde sinaasappelschil. Na het bakken moet de stol eerst afkoelen om vervolgens in de boter te worden ondergedompeld. Over de kersstol gaat uiteindelijk nog een laagje witte poedersuiker.

Banketletter Amandelspijskoekjes… ze zijn er in veel verschillende soorten. Van Wellingtons tot bitterkoekjes en van Brusselse koekjes tot vanillenootjes. En natuurlijk Weesper moppen. Ze worden al generaties lang gegeten en bij voorkeur gekocht bij de lokale speciaalzaak. Het mooie is dat deze koekjes heel gemakkelijk te maken zijn. Ze hebben allemaal één ding gemeen: het zijn lekkere en uiterst luxe koekjes. Ideaal om in huis te halen voor de feestdagen!

Gevuld speculaas

Het is echt vakwerk om zo’n heerlijke roomboter amandelstaaf of roomboter amandelletter te maken. Het begint al met de selectie van de juiste bloem en boter voor de bladerende werking van het korstdeeg. Dat geeft namelijk die heerlijk krokante bite. Voor de vulling gebruikt de meesterbakker natuurlijk echte amandelspijs. En om het helemaal af te maken, bestrijkt hij de staven en letters met ei, zodat ze na het bakken als goudgele meesterwerken uit de oven komen.

Gevuld speculaas mag niet ontbreken op je sinterklaasfeest. Een overheerlijke speculaasstaaf maakt de ambachtelijke bakker zelf van het lekkerste speculaasdeeg met echte roomboter én met de fijnste amandelspijs. Afgestreken met scharreleieren en afgewerkt met amandelvlokken. Mmm, dat is lekker!

Nu ook in Oostvoorne, Zwartewaal, Vierpolders, Oudenhoorn en Tinte. Met het glasvezel Flexpakket van DELTA kun je met zijn allen in huis tegelijk online. Verstuur je net zo snel bestanden als je ze binnenhaalt en kun je ongestoord genieten van je favoriete films en series. En jij bepaalt zelf wat je aan of uit zet: extra snel internet, extra veel zenders, wel of geen vaste of mobiele telefonie. Zo kies je altijd en overal precies wat jij nodig hebt.

Eerste 3 maanden

per maand

Wij installeren je pakket GRATIS en zorgen overal in huis voor giga goede wifi tot in de nok! Jij hoeft alleen te bedenken wat je ermee wilt gaan doen.

Doe de postcodecheck op onze website of bel met één van onze adviseurs.

deltaglasvezel.nl | 0118-22 55 71

tot in de nok geïnstalleerd gratis!

weekmarkt 85

Tijd voor een mooi herfstboeket! Bloemetjes & Bijtjes heeft de mooiste kwaliteit en een bijzonder assortiment!

Elke maandag in Brielle op de markt.

De weekmarkt voor de leukste en lekkerste Sint en Santa cadeaus

Boeren Juweel alle leeftijden

Op de markt kopen heeft vele voordelen, natuurlijk ook voor Sint en kerst. De aantrekkelijke prijzen zijn niet het enige grote voordeel. Je gulden is er nog steeds een daalder waard. Ja, het is nog steeds waar. Inmiddels hebben we al lang de euro, maar ook voor euro koop je veel meer op de markt.

De nieuwe najaars- en wintercollectie is binnen...

KRANT STOFFEN 06 48273692 www.krantstoffen.nl

Elke week op de markt met dagverse noten, pinda’s en superfoods Gezond en lekker, onze eigen mixen: Gemengde muesli 400 gram 1 voor € 1,95 - 2 voor € 3,50 Ongebrande notenmixen 250 gram voor € 3,95 Superfoodmix 250 gram voor € 3,50 Speciale aanbieding OP=OP biologische pindakaas met chili pot van 500 gram voor maar € 2,95

Ook O leverancier en Beere ondergoed

Grote sortering in nachthemden achthemden en pyjama’s

Bijij Theo & Ine Mulder, nachtB t- en onderkleding slaagt u zeker!

06 50446660

Vooral bij een groente- en fruitkraam sta je steevast versteld van de prijzen. Marktkooplieden kopen over het algemeen slim in. Veel meer van het seizoen dan in de supermarkt. Dat scheelt (ook) in de prijs. Omdat hun huurprijs gemiddeld veel lager ligt dan van de supermarkt, kunnen ze ook met lagere marges hun producten verkopen. Dat is fijn voor je portemonnee. Enig nadeel soms: je koopt misschien te veel… Wat ook zo leuk is op de markt, is dat je een goede band opbouwt met de eigenaar. “Heb je nog iets bijzonders voor me? Wat heb je deze week in de aanbieding?” De marktkoopman (of vrouw) vertelt het je graag. Opvallend is ook de passie die van de meeste marktkooplieden afspat. De slager vertelt graag vol overgave waaraan je een goede entrecote herkent (het vlees lekt niet, heeft namelijk langzaam kunnen groeien en is daardoor anders van structuur); de kaasboer is er trots op dat hij bijzondere producten uit Frankrijk heeft en de bakker prijst zijn zalige biologische olijfolie aan, die hij ook maar tegen het lijf liep en graag tussen zijn assortiment zet. In tegenstelling tot in de supermarkt, mag je op de markt alles proeven. Zijn de mango’s echt zo zoet en sappig? Ja hoor, proef maar. Liever een andere kaas proberen? Geduldig snijd de kaasboer een plakje af. Is de kibbeling niet te zout? Wat zijn dat nu weer voor nootjes? Op de markt kopen is altijd gezellig. Geen gedoe met karretjes tussen de te krappe schappen, die altijd ergens anders naar toe schijnen te willen dan je zelf wilt. Je moet even de tijd nemen, maar dat heb je er graag voor over. Zeker met de nadere feestmaand die toch al zo duur is.

86 feest

Wat doen we

met kerst? Straks is het kerst. En dan? Dan gaan we samen iets leuks doen! De feestelijke decembermaand wordt ongetwijfeld heel anders dan we gewend zijn. Maar we gaan zeker niet bij de pakken neer zitten. Wat kunnen we doen om het die dagen extra gezellig met elkaar te maken? Wat denk je van een heerlijke wandeling in een winters landschap. Leuk - zeker als je er een puzzeltocht van maakt - en ook nog eens gezond. Doe een bordspelletje; haal monopoly eens uit de kast of leg een kaartje. Of zet eens geen kerstdiner op tafel maar steek de barbecue aan. Ook in de winter...

feest 87

Een lekkere en gezonde wandeling

De leukste speurtochten maak je gewoon zelf...

Natuurlijk kan het met kerst behoorlijk fris zijn buiten. Het kan zelfs sneeuwen en vriezen, maar daar wordt een wandeling zeker niet minder mooi door of ongezond. Je kunt je er altijd op kleden. Het is gezond weer; dat wisten ze vroeger ook al. En het is met elkaar vooral ook gezellig. En het maakt niet uit waar je wandelt. Op het strand, in de natuur, de polder of in de stad.

Wandelen is leuk maar het wordt nog leuker als je er een speur- of puzzeltocht van maakt. Lekker met z’n allen naar buiten, opdrachten uitvoeren en op zoek naar dat dingetje dat je moet vinden om verder te kunnen. Maar hoe organiseer je zoiets. We helpen je een eindje op weg voor een geslaagde speurtocht.

Regelmatig wandelen is ook nog eens gezond. Bewegen is gewoon belangrijk en geeft een goed gevoel. Een fit lichaam helpt bij een gezonde geest! Geen pil kan op tegen elke dag een half uurtje wandelen. Je hebt minder stress, je hart en longen worden er sterker van, je geheugen werkt beter en het prikkelt je creatieve geest! En het is een van de meest verantwoorde manieren van bewegen. Bovendien is het mooi meegenomen dat je er ook nog (flink) van kunt afvallen! Wandelen heeft een enorm positief effect op je humeur. Dat kunnen we in deze barre tijd wel gebruiken. Wandelen brengt de productie op gang van serotonine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Je lichaam maak serotonine aan als je in beweging bent en/of mooie dingen ziet. Wandelen in de natuur is dus helemaal ideaal.

Het leukste is natuurlijk om het in teamverband te doen. Samen raadsels oplossen, aanwijzingen interpreteren en zoeken naar een locatie. Er is van alles mogelijk. Er is wel wat planning nodig om een goede speurtocht te organiseren, vooral met veel deelnemers en een groot geografisch gebied beslaat. Je begint met het bepalen van de locatie voor de speurtocht; dat kan over al zijn. De eigen buurt, een grote stad, een bos, een boerderij of de duinen en het strand. Vervolgens plan je de route die de deelnemers moeten volgen. Zorg ervoor dat er plekken zijn om de items te verbergen waarnaar ze op zoek moeten. Verzin aanwijzingen voor het zoeken om je deelnemers te helpen de items te vinden. Voel je vrij om creatief te zijn en raadsels, gedichten en puzzels te schrijven die de locaties van de items onthullen. Het is niet altijd mogelijk om de hints op een plek te verbergen waar ze niet door willekeurige mensen gevonden worden. Kijk of je buren kunt werven om de aanwijzingen vast te houden tot de deelnemers komen. Als je eenmaal de aanwijzingen hebt en weet waar je ze kunt verbergen (of met wie je ze kunt verbergen), dan kun je ze gaan

verspreiden over de route die de deelnemers moeten volgen. Houd rekening met het onverwachte. Papieren enveloppen met aanwijzingen zijn niet echt weerbestendig. Doe ze in plastic zakken en bewaar een aantal exemplaren voor het geval ze meegenomen worden of kwijtraken. Nog een tip: voor de teams is het motiverend als ze onderweg een beloning vinden. En zorg ervoor dat je de regels van de speurtocht aan de deelnemers vertelt voordat ze op pad gaan. Ideeën Met een speur- of puzzeltocht kun je je helemaal uitleven; alles is mogelijk om je familie of vrienden op pad te sturen. Met kerst kun je raadsels en aanwijzingen maken die naar items leiden die specifiek zijn voor deze tijd van het jaar, zoals kousen en sterren. Je kan de deelnemers foto’s laten maken van wat ze moeten vinden; hoef je niet ergens wat neer te leggen. Iets laten filmen kan natuurlijk ook. Het mag een traditionele speurtocht zijn, maar je kan ook gebruik maken van de mogelijkheden van internet. Iedereen heeft tenslotte een mobiele telefoon waar van alles mee kan. Op internet staan trouwens nog meer ideeën om van de speurtocht het gezelligste evenement van het jaar te maken.

88 feest

Een kaartje leggen

Digitale legpuzzle

Wiezen, brossen, zenuwen, zetten, wippen, pandoeren, presidenten, bieden, kingen, miezemauzen, manillen, broekaf, pekezot, kleurenwiezen. Er is wat afgekaart in onze huiskamers. Dit zijn misschien de wat minder bekende spelletjes, maar met een kaartspel van 52 kaarten en twee jokers kun je met elkaar heel veel plezier beleven. Pesten, zwartepieten, pokeren, ezelen, zevenen, canasta, hartenjagen, jokeren, petoeten, bridgen, eenentwintigen, eenendertigen of Rotterdams klaverjassen. En ben je om wat voor reden dan ook alleen, ook dan kun je een kaartje leggen met patience.

de kooplieden en klaveren symboliseren de boeren. De kleuren kun je ook zien als de vier seizoenen; het aantal kaarten staat voor de weken.

Waarschijnlijk waren de Chinezen de eerste met een kaartspel. Niet zoals we het nu kennen; ze speelden met kaarten van been of ivoor en uitgesneden symbolen. Ze zijn afgeleid van het oude gooien met pijlen om de toekomst te voorspellen. Op latere Chinese kaarten staan symbolen die opvallend veel lijken op onze huidige speelkaarten. Met de uitvinding van het papier in de twaalfde eeuw ontstond pas het spel waarbij de kaarten echt geschud werden.

Bijzonder is dat de één ontbreekt in het kaartspel. De aas, want zo heet de kaart, stelde oorspronkelijk het getal één voor. De naam komt van het Latijnse woord As, een Romeinse munteenheid. Ooit was de aas dus de laagste kaart, lager dan de twee, maar nu is het in de meeste spellen de hoogste.

Het kaartspel dat eind veertiende eeuw in Europa arriveerde, was gebaseerd op dat van de Mamelukken (Midden-Oosten); een kaartspel met 52 kaarten met de symbolen zwaard, polostok, beker en munt. De nu gebruikte ‘kleuren’ (klaveren, schoppen, harten en ruiten) zijn pas in de zestiende eeuw voor het eerst gebruikt. Voor die tijd was het kaartspel verdeeld in bekers, zwaarden, munten en knotsen, gebaseerd op de oude hindoekasten van brahmanen, soldaten, kooplieden en slaven. De traditionele speelkaarten zitten vol middeleeuwse symboliek. De kleuren staan voor de verschillende standen: harten symboliseren de clerus of geestelijken, schoppen de adel of militairen, ruiten

De heren, dames en boeren zijn gebaseerd op historische en mythische figuren. Onder de heren heb je Karel de Grote, Julius Caesar, Koning David en Alexander de Grote. Bij de vrouwen zie je namen als Judith, Rachel, Pallas en Argine. Bij de boeren vind je Etienne la Hire (gezel van Jeanne d’Arc), Hector, Ogier (vazal van Karel de Grote) en Lancelot.

Het duurde lang voordat het kaartspel algemeen werd geaccepteerd. Net als veel andere spelletjes waren kaartspellen een uitvinding van de duivel genoemd, vond men. In sommige Europese landen waren kaartspellen daarom zelfs geruime tijd helemaal verboden. Gelukkig is dat niet meer het geval en kunnen we zonder problemen een kaartje leggen.

Naast de traditionele bordspelen, puzzels en (kaart-)spelletjes zijn er tegenwoordig legio digitale spelletjes. Vaak zijn deze gratis te downloaden. Een leuk voorbeeld is de puzzle-app van Jigsaw puzzles. Legpuzzelen op je mobiele telefoon, tablet, laptop of PC. Helemaal geweldig om je bijvoorbeeld je laptop aan te sluiten op een groot scherm, zoals je televisie. Geen gedoe met losse en zoekrakende puzzlestukjes. Geen extra ruimte nodig om de puzzel even af te leggen als er gegeten moet worden. Nee, gewoon even digitaal bewaren waar je bent gebleven. Erg leuk en een absolute aanrader!

feest 89

Een tradiotioneel bordspel Monopoly. Wie kent het niet! Ga direct naar de gevangenis, ga niet langs Af en je ontvang geen 200 gulden. Het is ons allemaal weleens overkomen, tenminste de wat ouderen onder ons. Monopoly, het gezelschapsspel dat voor veel uurtjes plezier zorgde en eigenlijk nog voor heel lol kan zorgen. De feestdagen zijn bij uitstek het moment om het bordspel weer eens uit de kast te halen. Want ouderwets is het allerminst. Monopoly (Engels voor monopolie) is een van de bestverkochte bordspellen ter wereld. Het is in 26 talen verkrijgbaar. Sinds 1935 zijn er ruim 200 miljoen van verkocht. Het was de werkloze verwarmingsmonteur Charles B. Darrow (Amerika) die in 1934 bij Parker Brothers met het idee van monopoly kwam. Aanvankelijk zag de spelletjesmaker er niets in. Darrow liet bij een bevriende drukker 5.000 spellen maken en verkocht ze via een warenhuis. Ze werden razendsnel verkocht. Een jaar later toonde Parker Brothers toch interesse. In het eerste jaar werden meer dan een miljoen spellen verkocht. Monopoly heeft de bedenker multimiljonair gemaakt. Het doel van het spel is een monopolie op te bouwen door zo veel mogelijk straten te kopen en er huizen en hotels op te bouwen. Alle spelers krijgen bij het begin een startbedrag. Je loopt (met je pion) over het speelbord en kan op onroerende goederen (straten, treinstations en nutsbedrijven) terecht komen. Die kun je vervolgens kopen, tenzij het al in bezit is van een andere speler aan wie je dan huur moet betalen. Wil die straat niet kopen, dan kan via een veiling van de bank een ander het kopen. Als je alle straten in dezelfde stad in bezit hebt, mag je er huizen bouwen. Wie er dan vervolgens op komt, betaalt meer huur. Vier gewone huizen kun je vervolgens inwisselen voor een hotel dat nog meer huur oplevert.

Stations en nutsbedrijven kun je niet bebouwen: de huur is daar afhankelijk van het aantal dat je in bezit hebt en voor de nutsbedrijven bovendien van het aantal gegooide ogen. Onbebouwde straten, stations en nutsbedrijven mag je aan anderen verkopen. Het spelbord heeft ook vakjes met Kans en Algemeen Fonds. Als je daarop terecht komt, krijgt je een opdracht die gunstig of ongunstig kan uitpakken. Zoals ‘Ga direct naar de gevangenis, ga niet langs Af en je ontvang geen 200 gulden’. Je kan trouwens ook gewoon op het vakje van de gevangenis terechtkomen, maar dan ben je slechts op bezoek. Zit je in de gevangenis, dan kun je geen huur innen als een ander op je straat komt. Er zijn verschillende manieren om er weer uit te komen. Iedereen begint het spel bij Af. Als je een rondje over het bord hebt afgelegd en je Af passeert, krijg je salaris.

Tenzij een kaart van het Algemeen Fonds of een Kanskaart daar een stokje voor heeft gestoken. Op het moment dat je iets niet meer kan betalen, moet je je bezittingen liquideren. Levert verkoop onvoldoende op, dan ben je failliet en lig je eruit. Al je eigendommen vervallen dan aan de schuldeiser (de bank of een andere speler). De bank kan ze aan andere spelers verkopen. Op deze manier kan één speler alles in zijn bezit krijgen. Die heeft dan het monopolie en is de winnaar. Nog meer ‘ouderwetse’ (bord-)spelen zijn Mens erger je niet, Stratego, Ganzenbord, Schaken, Dammen, Risk, Kolonisten van Catan, Tankslag, Rummicub, Memory, Mastermind, Vier-op-een-rij, Pim Pam Petten, Backgammon, maar ook de Rubick’s Cube, Jigsaw legpuzzels... Noem maar op. Veel plezier!

Oudejaarsconference

90 feest

Thomasvaer en Pieternel...

Bbq... ff anders in de winter Velen kunnen zich er niets bij voorstellen, anderen barbecueën het liefst het hele jaar door. Dus ook in de winter. Probeer het een keer met kerst. Het is in elk geval een heel bijzondere ervaring om met temperaturen rond het vriespunt bij de barbecue te staan. Maar een winterbbq is duidelijk anders dan de barbecue die je doorgaans organiseert als de mussen dood van het dak vallen. Welke barbecue? Niet elke bbq is geschikt om ′s winters te gebruiken. De meeste bbq’s zijn van dun materiaal waardoor de buitentemperatuur te veel invloed heeft. Een keramische kamado en een barbecue met deksel zijn geschikter voor een winterbarbecue. De wanden zorgen ervoor dat koude wind de temperatuur in de barbecue niet verlaagt. Als je de barbecue uit de wind kan houden, doe dat dan. Als het koud is en het waait ook nog een keer, dan moet je nog meer temperatuurverschil overbruggen. Normaliter zorgt de warmte van een bbq voor een isolatie van de temperatuur in de barbecue. Daarom duurt een winterbarbecue ook zo’n twee tot drie keer langer dan een barbecue in de zomer. Zorg voor voldoende licht en brandstof In de winter is het vroeg donker. Je kunt nooit zien of je hamburger of kip gaar is bij het licht van een setje tuinfakkels. Een bouwlamp is een beetje overdreven maar het mooiste is een lampje dat je op je hoofd zet. Denk aan een extra zak kooltjes!

Flink opstoken Zorg ervoor dat de barbecue heet genoeg is voordat je het vlees erop gooit. Als je je hand langer dan twee seconden tien centimeter boven de kooltjes kan houden, is de barbecue niet heet genoeg. Dit geldt trouwens ook voor de zomerbarbecue. Wat gaat erop? Wil je niet te lang buiten staan, gril dan wat dunnere stukken vlees of vis, zoals karbonades of hamburgers. Of voorgegaarde kippenpoten of vleugels. Hou het dus simpel en ga niet voor de meest uitgebreide recepten; dat duurt te lang. Probeer zoveel mogelijk van de maaltijd op de barbecue te bereiden. Als je buiten staat dan moet het de moeite waard zijn. Ook groenten, aardappelen en sausen kun je prima op de barbecue bereiden. Houd je klep dicht Hou het deksel van de bbq zoveel als mogelijk dicht. Anders duurt het alleen maar langer voor het vlees gaar is. Hou de tijd die bij een recept staat als leidraad, maar ga ervanuit dat je stukje vlees een stuk langer moet grillen om gaar te worden als het buiten koud is. Conclusie Niet alleen is een winterbarbecue, en barbecueën in het algemeen, erg lekker. Maar met familie of vrienden in de kou om de barbecue staan met een glühwein, heeft ook iets speciaals. De winter hoeft geen reden te zijn om niet te gaan barbecueën.

De geschiedenis van de oudejaarsconference gaat heel ver terug. Zelfs verder dan de eerste conference van Wim Kan in 1954. We gaan terug naar de zeventiende eeuw. Op 26 december 1637 was de première van de Gijsbreght van Aemstel van Joost van den Vondel. Voor de laatste keer is het toneelstuk opgevoerd in 1968. Het is een tragedie en om het publiek wat op te vrolijken, werd de voorstelling afgesloten met een korte klucht: De bruiloft van Kloris en Roosje. De ouders van de bruidegom, Thomasvaer en Pieternel, bespraken hierin het afgelopen jaar. Dat deden ze op een bijzonder leuke manier met de nodige kwinkslagen en humor. De Nieuwjaarswensch van Thomasvaer en Pieternel was dus eigenlijk een voorloper van de huidige oudejaarsconference.

Druk, druk, druk De Kerstman is niet te benijden. Hij moet in een beperkt aantal dagen enorm veel cadeautjes bezorgen. Wetenschappers uit de Verenigde Staten hebben zich over die drukte gebogen. De conclusie was dat de Kerstman 822 huizen per seconde moet bezoeken om alle cadeautjes ter wereld te kunnen bezorgen. Dit betekent dat hij 1.046 kilometer per seconde moet reizen. Of zouden er ook hulpkerstmannen bestaan?

puzzel 91

Raad de plaat... zoekplaatje #32 Onze fotograaf heeft een aparte foto van een man op een bijzonder plekje van Brielle op de kiek gezet. Weet jij waar de foto is geschoten? En weet je misschien ook wie deze markante figuur is?

Stuur je antwoord dan naar de redactie van Briellenaer via info@bastionx.nl en maak kans op een leuke prijs.

Oplossing... zplaatje#31

• De lokatie van de foto in de Briellenaar is de pomp aan het Wellerondom. Leen van Geest • De foto is gemaakt op de wellerondom midden op het pleintje. Nel Wijksma • Is het op de pomp op het Wellerondom? Femke Baljon • De foto is geschoten op het Wellerondomplein in Brielle. Het betreft de pomp. Jannie Versteeg • Het antwoord van het plaatje is de waterpomp op het wellerondom. Diana de Zoete • Met mijn fotocamera vrijdagmorgen in de regen naar het Wellerondom gegaan. Volgens mij staat deze afbeelding op de oude waterpomp. Gelijk maar een foto van gemaakt. Rinus Boshuisen • De pomp het Wellerondom? C.J. van Ensbergen • De foto is gemaakt op het Wellerrondom van de pomp. Marjan van Pelt En de winnaar is... dat maken we z.s.m. bekend en hij of zij wordt door de redactie van Briellenaer benaderd!

Grootste kerstcadeau

92 weetjes

Action Brielle Shop de leukste gadgets en hebbedingetjes bij Action Brielle. De mooiste vestiging van deze winkelketen vind je aan haven in het eveneens mooie Brielle. Alles voor de feestdagen is hier te vinden. Kerst en Sint, huishoudelijk, interieur, speelgoed, automaterialen, decoratie... noem maar op. Je vindt het in Brielle. Daar word je blij van. Kleine prijzen, grote glimlach!

Je wordt er lekker warm van; gloeiwijn, beter bekend als glühwein. We drinken het tegenwoordig in flinke hoeveelheden, vooral in de aanloop naar de feestelijke decembermaand. Het wordt namelijk ook wel bisschopswijn genoemd en dat heeft alles te maken met Sinterklaas.

Glühwein wordt vooral geschonken op kerstmarkten en in de wintersportlanden, maar thuis verdwijnt ook menig glaasje gloeiwijn uit de fles in de magnetron om te worden opgewarmd. Want dat is het en de naam zegt het natuurlijk al, opgewarmde wijn.

Rode of witte wijn met kaneel, kruidnagel, steranijs en citrusschillen; eventueel gezoet met suiker of honing. De drank mag niet koken omdat dan de alcohol verdampt. Eigenlijk mag glühwein zelfs niet warmer worden dan zo’n 70 °C omdat het kookpunt van ethanol op 78,37 °C ligt. De ene glühwein is de andere niet. Industriële glühwein wordt vaak gemaakt van massawijnen van lage kwaliteit en dan zeer sterk gezoet. In glühwein van betere kwaliteit gaan betere wijnsoorten. Deze gloeiwijn smaakt minder zoet en liefhebbers vinden het een stuk lekkerder.

Frankrijk gaf het Vrijheidsbeeld in 1886 cadeau aan de U.S.A. ter ere van het eeuwfeest van de Onafhankelijkheidsverklaring en als teken van vriendschap. De vrouw die op het beeld wordt afgebeeld heeft in haar linkerhand een plaquette waarop in het Romeins de datum van de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring is te lezen: JULY IV MDCCLXXVI (4 juli 1776). Het 225 ton wegende beeld staat symbool voor het welkom heten van Amerikanen, gasten en immigranten en bevindt zich op Liberty Island. Daarnaast staat het beeld ook symbool voor de Amerikaanse democratie en de vriendschap tussen Frankrijk en Amerika. Inclusief sokkel is het 93 meter hoog, exclusief sokkel 46 meter. Het ontwerp is van de Franse beeldhouwer Frederic Bartholdi: zijn moeder zou er model voor hebben gestaan. Het beeld is bevestigd aan een geraamte dat ontworpen in door de fransman Gustave Eiffel, de constructeur die eerder ook de Eiffeltoren bouwde. Sinds 1984 staat het beeld op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

KORTSTE

DAG Het zijn de donkere dagen voor kerst. Eigenlijk klopt dat niet helemaal, want vanaf maandag 21 december, de kortste dag van het jaar, wordt het alweer langer licht. In Amsterdam duurt die dag maar 7 uur, 40 minuten en 42 seconden; in het noorden van het land nog een paar minuten korter en in het zuiden wat langer. De volgende dag krijgen we er alweer een paar seconden daglicht bij. Het moment dat de zon van richting lijkt te veranderen is om 11.02 uur. Dit is de officiële winterzonnewende. Volgend jaar valt die op 21 december om 16.59 uur en in 2022 op de 21ste. december om 22.48 uur. Tot de zomerzonnewende op 21 juni als de zon zijn hoogste punt bereikt, worden de dagen telkens gemiddeld 3 minuten en 20 seconden langer. Vlak na de winterzonnewende stijgt de daglengte het minste, maar in maart - rond de equinox, als de zon loodrecht boven de evenaar staat - krijgen we 5 minuten meer daglicht per etmaal.

Weetjes... Op 27 januari 1942 is in Winterswijk -27,4 graden C, de laagste temperatuur ooit, gemeten. Dat is nu nauwelijks meer voor te stellen met al die zachte winters. De meest recente koude dateert alweer van 27 jaar geleden toen de thermometer in de Noordoostpolder zakte naar -22,8 graden Celsius. Dat is natuurlijk niets vergeleken bij het koudste punt op aarde. Op het Antarctisch Plateau zijn in 2013 temperaturen gemeten van -93 graden Celsius. De koudste Nederlandse winter was die van 1963 met gemiddelde temperaturen van -3,1˚C. Ter vergelijking, afgelopen winter was de gemiddelde (dag en nacht) temperatuur 6,4 graden, de op één na warmste winter sinds de waarnemingen. Normaal ligt de gemiddelde temperatuur in ons land op 3,4 graden Celsius. De koudegolf met de meeste dagen met strenge vorst lag tussen 9 en 26 februari 1956. De koudste periode maakte Nederland door van 18 en 27 januari 1942 met een gemiddelde van -11,3 graden Celsius. De winter met de meeste sneeuw was die van 1963 met 37 sneeuwdagen. In 1987 werd op Terschelling met z’n 80 centimeter de grootste sneeuwhoogte gemeten.

De koudste

Koning van de winter

weetjes 93

Volgens een Griekse sage was er onder de vogels in het bos op een winterdag een wedstrijd wie de koning van de dieren mocht zijn. Wie het hoogst kon vliegen, zou de felbegeerde titel winnen. De arend was de grootste en vloog aan kop. Maar net toen hij dacht gewonnen te hebben, sprong een klein vogeltje uit zijn verendek en vloog nog een paar meter hoger. Dit kleine vogeltje werd de nieuwe koning. Zo werd het winterkoninkje geboren. De winterkoning of het winterkoninkje (Troglodytes troglodytes) is bijzonder klein. Kenmerkend zijn de opgerichte staart en de luide zang. Het vogeltje kan een geluidssterkte van 90 decibel produceren. Daardoor is hij zelfs op een afstand van 500 meter nog te horen. Het winterkoninkje, dat met snelle vleugelslagen laag boven de grond vliegt, komt nerveus over met zijn steeds opwippende staart. Maar ondanks zijn naam is het winterkoninkje toch niet bestand tegen echt koude winters.

Weetjes... 94 weetjes

DUUR GELUID De meeste hifi-installaties met twee speakers hebben thuis plaatsgemaakt voor geavanceerde hedendaagse geluidsystemen, al dan niet draadloos. Of het geluid hetzelfde kwaliteitsniveau haalt, lijkt van minder belang. Een set met kleine luidsprekers kan tenslotte nooit hetzelfde geluid voortbrengen als die grote staande ‘ouderwetse’ boxen. Het Nederlandse merk Kharma wil livemuziek zo goed mogelijk benaderen; misschien zelfs overtreffen. Met de Kharma Grand Enigma moet dat zonder meer lukken, afgaande op de prijs tenminste. Maar hoe de installatie van maar liefst één miljoen euro klinkt, weten we niet; er is er maar één van gemaakt. Er zijn nog duurdere luidsprekers; die van Hart Audio kosten namelijk vijf keer zoveel. Dat heeft wel een andere reden, de D&W Aural Pleasure is namelijk volledig van 18 karaat goud gemaakt. Overigens zijn er ook goedkopere speakers. De Magico Ultimate III kost maar zo’n € 450.000. Maar dan heb je ook wat; de luidspreker is 238 cm hoog, 120 cm breed en 60 cm diep. En de Kharma de Exquisite Extreme Grand Limited Edition 25 is er al voor rond de € 400.000.

Draadloos

opladen Ook zo’n hekel aan kabels overal, of kabels die je niet kunt vinden als je ze nodig hebt of die weer eens hopeloos in de knoop zitten? Dan is draadloos opladen de oplossing. De meeste smartphonetoppers hebben die mogelijkheid. Omdat het de bedoeling is dat je laadstation op één vaste plek ligt, hoef je minder te zoeken. Een tweede belangrijk punt is dat de contactjes van de connector in de lader niet meer kunnen verslijten. En laat dat nu net een van de belangrijkste redenen zijn waarom mensen hun smartphones vroegtijdig vervangen. Draadloos opladen gebeurt via elektrische inductie. De smartphone zet het elektromagnetisch veld om in energie voor de batterij. Je begint steeds meer van die inductieplankjes te zien. In de horeca zijn ze vaak zelfs een deel van het meubilair. En steeds meer auto’s hebben standaard zo’n inductieplaat. Ikea verwerkt het in enkele meubelstukken. Merken als Belkin en Hama verkopen oplaadplankjes al voor circa 10 euro. Draadloos opladen heeft echter één zeer groot nadeel: het gaat veel trager. Er wordt wel aan verbetering gewerkt.

Volg Briellenaer op de voet...

f

Oudennieuw

Oud en nieuw is de oudste feestdag. Al sinds zo’n 4.000 jaar vieren we nieuwjaarsdag. De Germanen, Babyloniërs, Romeinen en Egyptenaren hadden hun eigen rituelen rondom het nieuwe jaar. Voor Babyloniërs begon het nieuwe jaar rond het begin van de lente. Ze brachten een koningsoffer om de goden tevreden te houden. In Egypte begon een nieuw jaar als de Nijl voor het eerst buiten zijn oevers trad. De Romeinen vierden het nieuwe jaar rondom 1 maart. Totdat keizer Julius Caesar in het jaar 44 voor Christus besloot dat het nieuwe jaar voortaan op 1 januari moest worden gevierd. Deze datum wordt, zoals we allemaal werten, nog steeds gehanteerd. Alleen de Grieken hadden heel lang nodig om over te schakelen. Pas in 1923 was 1 januari ook in dat land nieuwjaarsdag.

frisse kijk

op vastgoed. Daarom kiezen klanten voor รณns. devreijmakelaardij.nl

Vind ons leuk op facebook!

0181-745585