За секого по нешто, за некого ништо (Something for everybody...)

Urednik na edicijata: Nikola Gelevski Grafi~ko ureduvawe i dizajn: To~kaTM Pe~atnica:Alma Korica i ilustracii: Branko Prqa Templum, adresa: Ilindenska 38, 1000 Skopje www.templum.com.mk templum@mol.com.mk

CIP - Katalogizacija vo publikacija; Narodna i univerzitetska biblioteka „Kliment Ohridski�, Skopje 821.163.3-32 PRQA, Branko Za sekogo po ne{to za nekogo ni{to / Branko Prqa.

- Skopje : Templum, 2003. - 70 str.; 18 sm

ISBN 9989-902-18-6 COBISS.MK - ID 51989514

Branko Prqa

Za sekogo po ne{to, za nekogo ni{to

TEMPLUM Skopje, 2003

Sodr`ina Mina to, ne mina...................................................... 7 Balot mal, golem alal...........................................8 Napoleon mal, a uspeal.........................................9 Bezbojno obojuvawe...............................................10 Ako saka{ da si car, a ne govedar........................11 Star drugar...........................................................12 Prostor-vreme, ~ove~ko breme..............................13 ^ekor i ne stoj......................................................14 Vreme {to dreme...................................................15 Misterija, kru`ewe i materija..........................16 Strujno oro............................................................17 Izmiga min...........................................................18 Kako od eden nastana nula...................................19 24 sekundi.............................................................20 Basni, od koi nekoi pou~ni...................................21 Petel~eto {to pelte~elo...................................22 Raspravija me|u izle~eniot petel i edno ku~e..23 Edna slika vo neprilika....................................24 Kap! I pak.............................................................25 Koj na drug dupka kopa, dupka stanuva...............26 To~ka {to talka...................................................28 Pacifisti~ka pu{ka..........................................29 Mav?.....................................................................31 Poema na tema..........................................................33 Vreme: godi{no:..................................................34 Esen.......................................................................34 Edna~ewe po zvu~nost.........................................34 Tancot na vetrot..................................................34 Zima......................................................................35

Poema vo zima.......................................................35 Makata na gluv~eto..............................................35 Prolet.................................................................36 Vasil nad kniga, a sonce go vika........................36 Slu~ka so eden par vo park..................................36 Leto.....................................................................37 Slu~ka vo no}ta....................................................37 Gad od grad.............................................................37 Mesto: grad...........................................................38 Park......................................................................38 Ulica....................................................................40 Nekoi lu|e, izmisleni ili ne?.............................41 Prim-pra-ta-pram-tam-ta-tam... Prrrr... ...42 Tri.gi.tam.pi.go..................................................43 Pa?!.......................................................................44 Kako eden ~ovek se prokocka.................................45 Antipod................................................................46 ^ovek so neodlu~na boja......................................47 Antiprikazna......................................................48 Neprikazna..........................................................49 Sudbini sli~ni, a li~nosti razli~ni................51 Kako na Danil `ivotot mu se zamrsil..............52 Koj ~ij nos nosi....................................................53 Vo son nema bonton..............................................54 Jadi, pij, ubavo spij.............................................55 Gorostasniot Goran.............................................56 Vlado, {to sakal ~okolado.................................57 Kako Svetko stana Mirko....................................58 Eden Jan................................................................59 Najdo beljata go snajde........................................60

Balot mal, golem alal Si bil eden bal, golem, a mal. Do{ol tamu eden golem kral i si sednal. Drugiot kral, doma}in na toj bal, go poglednal. Mu pri{ol i go pra{al: Vie ste golem kral, a jas mal, {to ve nosi na ovoj bal?

Golemiot kral odgovoril: - Moeto kralstvo golemo e, no, za mene malo e. Ta`en sum jas, iako golem kako bedem, beden se ~uvstvuvam epten.

- Zo{to kralu mil, tolku si se nata`il? - go pra{al kralot mal.

- Sinot go izgubiv, bez naslednik ostanav. Sega sum sam, kako drvo bez granki patam. Taka dojdov tuka, za da se raspolo`am. I gledam, o~i plaknam, no nikako ne razbiram kako site veseli, a takov bal mal? - odgovoril golemiot kral.

Kralot mal se nasmevnal i rekol: - Sre}ni sme nie, za{to mali sme i idninata ne ja znaeme, mo`ebi utre nema da postoime, no za nea ne mislime. Korewata ni gi isekoa, steblata izbu{ija, grankite ni isu{ija, a listovite odamna padnaa. Znaeme deka pove}e od toa ne mo`eme da izgubime. Zatoa se veselime i igrame, namesto da pla~eme i `alime. Utre, mo`ebi nema da postoime i toa go prifa}ame. Zatoa na{iot bal e mal, a golem alal.

8

Napoleon mal, a uspeal Si bil eden drug kral, golem, a mal, Napoleon {to se vikal. Nikogo ne sakal, @ozefina sal i po nekoj od nego pomal. Vikaat deka ne spal, edvaj tri saati dal’. Pet raboti naedna{ pravel i ne se zamoruval. Ako te poglednel, vedna{ te vko~anuval, toj Napoleon mal. Se naoru`uval, vojuval i postojano dumal kako strav vo koskite da im vnese na drugite. I uspeal!

9

Bezbojno obojuvawe Si be{e edna zelena zemja. Tamu be{e zeleno s$, pa duri i samite lu|e. No, naedna{ ne{to se smeni, {to site gi promeni.

Eden den oblaci neboto go pokrija i tolku stra{no zagrme {to duri i sonceto zaneme.

Temnica ja pokri zemjata, a zelenite lu|e od strav premrea. “Kako }e `iveeme bez sonce?� se pra{uvaa.

Toga{ se pojavi bezbojniot ~ovek koj gi nau~i kako da opstanat bez sonce. I navistina taka be{e, duri ni temnicata ve}e ne im pre~e{e.

Do`d sekoj den istura{e, a tatne` neboto go para{e, no nikoj ve}e toa ne go zabele`uva{e.

Taka zelenite lu|e boja po~naa da gubat i eden po eden proyirni da stanuvaat. Nikoj nikogo ne gleda{e, no ni bitno ne im be{e, za{to sekoj svojot pat pred sebe si go vrve{e. I taka sekoj ~ovek stana osamen, vo svojot oblak bezboen.

Samo koga spijat, zeleno sonuvaat.

10

Ako saka{ da si car, a ne govedar Se slu~i toa vaka. Edna ve~er nekoj na vrata mi zayvoni i re~e, bez da se pretstavi: - Izberi zname, gospod i lik, sega e vistinski mig.

Izberi strana, izberi tolpa i mo} bez maana.

Izberi jazik, usta, o~i, u{i i lik na voshituvawe.

Izberi pedigre, krv, gen, {ifra na prepoznavawe.

Izberi zemja, grad, ulica, ku}a i soba tvoja.

Izberi, da se izbere mora, za{to bez izbor si kako bez skapa kola.

- Jas izbiram vrata da ti zatvoram! - Mu ka`av i taka napraviv. [to }e mi e skapa kola da imam, pa za popravki skapo da pla}am?

11

Star drugar Go sretnav eden den Adno, drugar od osnovno.

Mnogu raboti se smenija, a sepak isti ostanaa.

Toj e seu{te Adno, a jas... samo jas.

- Ne, smeneto e mnogu! Konotacija, religija, kultura i navika! Ne zaboravaj koj si, od kade si! Distinkcijata eve ti ja: ima pravoslavni i krivoslavni, muslimani i muslifobi - bi ka`al nekoj, kako da se raboti za mikrobi ili mehani~ki tvorbi, rastitelni rodovi i kodovi!

- Po |avolite so toj nekoj!

12