ΨΑΞΕ ΚΑΙ
ΒΡΕΣ! ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΟΙ Πάνω από 150 στοιχεία να εντοπίσεις! Πάνω από 50 γεγονότα να ανακαλύψεις!
ΨΑΞΕ ΚΑΙ
ΒΡΕΣ! ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΟΙ ΕΝΑ ΕΠΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΓΗ
Εικονογράφηση:
Marta Garatea Κείμενα και επιμέλεια:
Zoe Clark και Emma Taylor ΨΑΞΕ ΚΑΙ ΒΡΕΣ! ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΟΙ Τίτλος πρωτοτύπου: THE GREAT BIG DINOSAUR SEARCH BOOK Copyright © Buster Books 2025 First published in Great Britain in 2025 by Buster Books, an imprint of Michael O’Mara Books Limited Επιμέλεια σειράς ΦΟΥΡΦΟΥΡΙ: Νίκος Χατζόπουλος Μετάφραση: Πάνος Τομαράς Διόρθωση: Αναστασία Πούλου Σχεδιαστική προσαρμογή: Λίλα Κούπριζα Eκτύπωση: Αναστάσιος Ποδαράς & ΣΙΑ Ε.Ε. Copyright © 2026 για την ελληνική γλώσσα: Εκδόσεις Φουρφούρι, Brainfood Εκδοτική Ιανουάριος 2026 ISBN: 978-618-5819-55-2 Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόμου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε μέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση, αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου.
ΑΣ ΑΡΧΙΣΕΙ Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ! Ετοιμάσου για ένα τι-ρεξαιρετικό ταξίδι στον χρόνο. Θα γνωρίσεις τα ερπετά που βασίλευαν την Ιουρασική περίοδο, τους δεινόσαυρους που κυριαρχούσαν την Κρητιδική περίοδο και τους πρώτους προγόνους των γνωστών σημερινών θηλαστικών. Θα ξεκινήσεις την περιπέτειά σου από την αρχαιότητα, από την Πέρμια περίοδο, πριν από 250 εκατομμύρια χρόνια και βάλε, θα περάσεις από τις συναρπαστικές προϊστορικές περιόδους και από την εποχή των παγετώνων, για να φτάσεις στον τελικό προορισμό σου: την Τεταρτογενή περίοδο. Καθώς θα προχωράς στον χρόνο, η αποστολή σου θα είναι να βρίσκεις τους διάφορους δεινόσαυρους και τα προϊστορικά πλάσματα που ανήκουν σε κάθε περίοδο. Κάθε ζώο έχει και μια μικρή εικόνα δίπλα του, έτσι ώστε να βλέπεις πώς μοιάζει. Πρέπει όμως να βρεις τα σωστά! Υπάρχουν επίσης και επιπλέον αντικείμενα από τη σημερινή εποχή – μπορείς να τα βρεις κι αυτά; Στην πορεία θα ανακαλύψεις απίθανα στοιχεία, νούμερα και πρωτιές για τη Γη και τους αρχικούς κατοίκους της, πηγαίνοντας πίσω εκατομμύρια χρόνια. Υπάρχουν πάνω από 150 πράγματα που πρέπει να βρεις. Ήρθε η ώρα να κοιτάξεις με προσοχή και να τα εντοπίσεις όλα!
ΑΡΧΑΙΑ ΖΩΑ
ΠΡΙΝ ΑΠΟ 299-252 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Το ταξίδι σου ξεκινάει από την Πέρμια περίοδο, όταν πάτησαν για πρώτη φορά στην ξηρά τα παλιότερα ζώα του πλανήτη.
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ… 1. Έναν Διμετρόδοντα που κάθεται πάνω σε ένα πεσμένο δέντρο; 2. Έναν Εδαφόσαυρο που κουνάει την ουρά του πέρα δώθε; 3. Δύο Μόσχωπες που κουτουλάνε μεταξύ τους; 4. Έναν Ερύωπα που κρατάει ένα ψάρι στο στόμα του; 5. Έναν Σκουτόσαυρο που ετοιμάζεται να φάει μερικά φύλλα; 6. Δύο Ελγκίνιες που πίνουν νερό από μια λιμνούλα; 7. Έναν Αντεόσαυρο που σκαρφαλώνει σε έναν μεγάλο βράχο; 8. Έναν νυσταγμένο Πρωτορόσαυρο που κοιμάται; 9. Έναν Παρειάσαυρο που κρατάει ένα κλαδί στο στόμα του; 10. Ένα μωρό Μεσόσαυρο που κολυμπάει σ’ ένα ποτάμι;
Μπορείς να εντοπίσεις κι αυτά τα σύγχρονα αντικείμενα; Α. Μια μοβ ομπρέλα Β. Ένα χοτ ντογκ Γ. Μια κολοκύθα
Την Πέρμια περίοδο όλοι οι μεγάλοι χερσαίοι όγκοι της Γης ήταν ενωμένοι και σχημάτιζαν μια υπερήπειρο, την Παγγαία.
Αυτή την περίοδο αναπτύχθηκαν τα τεράστια, αργοκίνητα παρειασαύρια, που έμοιαζαν με ιπποπόταμους. Ήταν τα πρώτα μεγάλα χερσαία σπονδυλωτά (ζώα με σπονδυλική στήλη). Είναι συγγενείς με τις σημερινές χελώνες.
Η Πέρμια περίοδος τελείωσε με μια «μαζική εξάλειψη των ειδών», που σημαίνει ότι ένας μεγάλος αριθμός ειδών πέθανε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Αφανίστηκε περίπου το 95% των θαλάσσιων ειδών και το 70% των χερσαίων.
ΝΤΟΝΚ!
Ο Διμετρόδοντας είχε ένα εντυπωσιακό πτερύγιο στην πλάτη του. Ήταν φτιαγμένο από άκανθες που καλύπτονταν με δέρμα. Απορροφούσε τη θερμότητα του ήλιου για να κρατάει ζεστό το ερπετό και την απελευθέρωνε σιγά-σιγά για να το δροσίζει.
Εκείνη την περίοδο βασίλευαν στον ουρανό κάτι γιγάντια πλάσματα σαν λιβελούλες, τα Μεγανισόπτερα. Κυνηγούσαν άλλα έντομα, ακόμα και μικρές σαύρες.
Την Τριαδική περίοδο εμφανίστηκαν ένα σωρό καινούργια πλάσματα, από τους προγόνους των θηλαστικών που έμοιαζαν με τρωκτικά, όπως ο Θριναξόδοντας, μέχρι τους πρώτους δεινόσαυρους, όπως ήταν το δίποδο σαρκοφάγο Κοιλόφυσης.
Ο Ικαρόσαυρος μπορούσε να πετάξει για μικρές αποστάσεις γλιστρώντας στον αέρα, όπως ο σημερινός ιπτάμενος σκίουρος. Το μοναδικό απολίθωμα αυτού του ερπετού ανακαλύφτηκε το 1961 από τρεις εφήβους σε ένα λατομείο του Νιου Τζέρζι, στις ΗΠΑ.
Ένας από τους πρώτους δεινόσαυρους που εμφανίστηκαν στη Γη ήταν ο Ηωράπτορας, το όνομα του οποίου σημαίνει «κλέφτης της αυγής». Ήταν πολύ πιο μικρός από τους περισσότερους μεταγενέστερους δεινόσαυρους, είχε περίπου το μέγεθος μεγάλου σκύλου.
Την Τριαδική περίοδο δεν υπήρχαν λουλούδια, γιατί τα ανθοφόρα φυτά δεν είχαν εξελιχθεί ακόμη. Η βλάστηση που κυριαρχούσε τότε στη Γη ήταν φτέρες, κυκάδες και γκίνγκο, ενώ υπήρχαν και τεράστια δάση με αρχαία κωνοφόρα δέντρα.
Ο Τανυστροφέας είχε εξαιρετικά μακρύ λαιμό με 12 σπονδύλους (τα κόκαλα που σχηματίζουν τη σπονδυλική στήλη). Ζούσε στα παράλια και έτρωγε ψάρια κι άλλα υδρόβια πλάσματα.
ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΩΝ
ΠΡΙΝ ΑΠΟ 252-201 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Έπειτα φτάνεις στην Τριαδική περίοδο, όταν αρχίζουν να εξαπλώνονται νέες μορφές ζωής στον πλανήτη, όπως οι πρώτοι δεινόσαυροι.
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ… 1. Έναν Σαροβιπτέρυγα που γλιστράει στον ουρανό; 2. Έναν Θριναξόδοντα που ξεπροβάλλει από ένα λαγούμι; 3. Έναν Αριζονάσαυρο που έχει κουρνιάσει στην άκρη ενός βράχου; 4. Μια Πλακοχέλυ που πλατσουρίζει στο νερό; 5. Έναν Τανυστροφέα που μασουλάει ένα ψάρι; 6. Δύο Ηωράπτορες που παίζουν πάνω σε κορμούς δέντρων; 7. Έναν Ικαρόσαυρο πάνω στο κλαδί ενός δέντρου; 8. Μια μητέρα Σταυρικόσαυρο με τα δύο νεογνά μωρά της; 9. Έναν Κοιλόφυση που κυνηγάει μια λιβελούλα; 10. Μια Σταγονολέπιδα που τρώει μια φτέρη;
Μπορείς να εντοπίσεις κι αυτά τα σύγχρονα αντικείμενα; Α. Μια μπάλα ποδοσφαίρου Β. Έναν ανανά Γ. Έναν χαρταετό
Μ ΜΙΑ Μ ΜΙΑ
ΜΙΑΜ
ΑΜ
Μ ΜΙ ΜΙΑ
Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ 252-201 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ
Συνεχίζοντας το ταξίδι σου στην Τριαδική περίοδο, ανακαλύπτεις νέες μορφές ζωής στη Γη, όπως είναι τα πρώτα θηλαστικά και οι δεινόσαυροι που εξελίχθηκαν αρχικά.
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ… 1. Έναν Αντετόνιτρο που κρύβεται ανάμεσα σε δύο ηφαίστεια; 2. Έναν Πλακερία που στέκεται σε μια λακκούβα με λασπόνερα; 3. Έναν Σμιλόσουχο που επιπλέει σε ένα ποτάμι; 4. Έναν Λιλιένστερνο που φυλάει μια φωλιά με αυγά; 5. Έναν Πλατεόσαυρο που τεντώνεται για να φάει τα φύλλα από ένα ψηλό δέντρο; 6. Δύο Ρυτιόδοντες που βγάζουν το κεφάλι τους έξω από το νερό; 7. Έναν Τσιντέσαυρο που περπατάει μέσα σε ψηλά φυτά; 8. Έναν Θηκοδοντόσαυρο που κρύβεται σε μια σπηλιά; 9. Έναν Σονίσαυρο που κυνηγάει ένα ψάρι; 10. Έναν Ευδιμορφόδοντα που πάει να πιάσει ένα έντομο στον αέρα;
Μπορείς να εντοπίσεις κι αυτά τα σύγχρονα αντικείμενα; Α. Ένα αρκουδάκι-κουκλάκι Β. Ένα κομμάτι πίτσα Γ. Ένα μπαλάκι του τένις
Ο Πλακερίας ήταν ένα από τα μεγαλύτερα φυτοφάγα ζώα της Ύστερης Τριαδικής περιόδου. Είχε ράμφος για να κόβει κλαδιά και δύο χαυλιόδοντες για να αμύνεται απέναντι στους θηρευτές.
Την Ύστερη Τριαδική περίοδο η υπερήπειρος της Γης, η Παγγαία, άρχισε να διασπάται και στο τέλος της περιόδου είχε χωριστεί σε δύο ηπείρους, τη Λαυρασία και την Γκοντβάνα.
Ο Ρυτιόδοντας ήταν ένα ερπετό που έμοιαζε με κροκόδειλο και ζούσε σαν κροκόδειλος. Αντίθετα με τον σημερινό κροκόδειλο όμως, τα ρουθούνια του βρίσκονταν ψηλά στο ρύγχος του, δίπλα στα μάτια του.
Ο Σονίσαυρος ήταν ένα γιγάντιο θαλάσσιο ερπετό που έζησε την Ύστερη Τριαδική περίοδο. Τη δεκαετία του 1920 ανακαλύφτηκαν απολιθώματα αυτού του ιχθυοσαύριου (δηλαδή «σαύραςψαριού») στη Νεβάδα των ΗΠΑ.
Η Τριαδική περίοδος τελείωσε όπως είχε αρχίσει, με ένα γεγονός που οδήγησε στη μαζική εξάλειψη της ζωής πριν από 201 εκατομμύρια χρόνια περίπου. Πολλοί ζωντανοί οργανισμοί πέθαναν, αλλά οι δεινόσαυροι επέζησαν.
Η Ιουρασική περίοδος πήρε το όνομά της από την οροσειρά Ιούρα, που βρίσκεται στα σύνορα Γαλλίας και Ελβετίας. Εκεί ανακαλύφτηκαν τα πρώτα πετρώματα από αυτή την περίοδο τον 19ο αιώνα.
Την Πρώιμη Ιουρασική περίοδο εξελίχθηκε μια καινούργια ομάδα θωρακισμένων, φυτοφάγων δεινοσαύρων, που περιλάμβανε τον Σκουτελόσαυρο και τον Σκελιδόσαυρο, τον πρώτο δεινόσαυρο που ανακαλύφτηκε ολόκληρος ο σκελετός του και ονομάστηκε.
Η Μέρι Άνινγκ ήταν μια διάσημη συλλέκτρια απολιθωμάτων από το Ντόρσετ της Αγγλίας. Η συγκεκριμένη περιοχή είναι γνωστή ως Ιουρασική Ακτή, εξαιτίας όλων των απολιθωμάτων από εκείνη την περίοδο που βρέθηκαν σ’ αυτήν. Η Μέρι ήταν η πρώτη που ανακάλυψε εκεί υπολείμματα Διμορφόδοντα το 1828.
Κατά την Ιουρασική περίοδο οι ήπειροι εξακολούθησαν να χωρίζονται και τα διαστήματα ανάμεσά τους γέμιζαν με ρηχά νερά. Στις νέες θάλασσες κυριαρχούσαν τα ερπετά που κολυμπούσαν, όπως ο Ιχθυόσαυρος και ο Πλησιόσαυρος.
Ο Διλοφόσαυρος είχε δύο ημικυκλικές ακρολοφίες πάνω στο κεφάλι του. Στη διάσημη κινηματογραφική ταινία «Τζουράσικ Πάρκ» αυτός ο σαρκοφάγος δεινόσαυρος παρουσιάστηκε σαν να είχε δηλητηριώδη οστέινα κολάρα στον λαιμό του, αλλά αυτό το στοιχείο το σκαρφίστηκαν οι δημιουργοί της ταινίας!
Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΡΠΕΤΩΝ ΠΡΙΝ ΑΠΟ 201-145 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ
Έπειτα φτάνεις στην Ιουρασική περίοδο, όταν εμφανίζονται πολλοί καινούργιοι δεινόσαυροι, που ακμάζουν στα κατάφυτα δάση και τις άνυδρες ερήμους της Γης.
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ… 1. Έναν Ιχθυόσαυρο που δείχνει τα κοφτερά του δόντια; 2. Έναν Βουλκανόδοντα που αφήνει πατημασιές στη λάσπη; 3. Έναν Διμορφόδοντα που αρπάζει ένα ψάρι από το νερό; 4. Έναν Διλοφόσαυρο που κλέβει ένα αυγό δεινόσαυρου από μια φωλιά; 5. Δύο Σκουτελόσαυρους που απομακρύνονται τρέχοντας από ένα ηφαίστειο; 6. Έναν Αγχίσαυρο με κίτρινα και πράσινα σημάδια στο δέρμα του; 7. Έναν Πλησιόσαυρο που πλατσουρίζει με τα πτερύγιά του στο νερό; 8. Μια μητέρα Ετεροδοντόσαυρο με το μωρό της; 9. Έναν Σκελιδόσαυρο που πίνει νερό από ένα ρυάκι; 10. Τρεις Λεσοθόσαυρους που τρώνε φύλλα από ένα δέντρο;
Μπορείς να εντοπίσεις κι αυτά τα σύγχρονα αντικείμενα; Α. Ένα ζευγάρι πατίνια με ρόδες Β. Μια μπλε τσάντα Γ. Μια φέτα καρπούζι
ΟΙ ΓΙΓΑΝΤΕΣ ΤΟΥ ΙΟΥΡΑΣΙΚΟΥ ΠΡΙΝ ΑΠΟ 201-145 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μπαίνεις στην Ύστερη Ιουρασική περίοδο, όταν οι δεινόσαυροι κυριαρχούν στην ξηρά, τα τεράστια ερπετά βασιλεύουν στη θάλασσα και οι πτερόσαυροι (ιπτάμενα ερπετά) πετούν στον ουρανό.
ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ… 1. Δύο Τορβόσαυρους που κυνηγούν έναν φυτοφάγο Απατόσαυρο; 2. Έναν Αλλόσαυρο με ορθάνοιχτο στόμα; 3. Έναν Στεγόσαυρο που αποκρούει έναν θηρευτή με τη μεγάλη, αγκαθωτή ουρά του; 4. Έναν Βραχιόσαυρο που τεντώνει τον λαιμό του για να πάρει έναν μεζέ από ένα ψηλό δέντρο; 5. Τρεις Διπλόδοκους που περπατούν; 6. Έναν Αρχαιοπτέρυγα που σκαρφαλώνει σε ένα δέντρο με τα δυνατά νύχια του; 7. Έναν Λειοπλευρόδοντα που ανεβαίνει στην επιφάνεια του νερού για να αναπνεύσει; 8. Έναν νεαρό Απατόσαυρο που τινάζει τη μακριά ουρά του σαν μαστίγιο; 9. Έναν μεγάλο Υπέρσαυρο που γεννάει αυγά; 10. Έναν πορτοκαλί και μπλε Πτεροδάκτυλο που προστατεύει τη φωλιά του;
Μπορείς να εντοπίσεις κι αυτά τα σύγχρονα αντικείμενα; Α. Ένα πιρούνι Β. Ένα παγωτό σε ένα κύπελλο Γ. Ένα ποτιστήρι
Τα σαυρόποδα ήταν μια ομάδα φυτοφάγων δεινοσαύρων με μακρύ λαιμό που ήταν πολύ διαδεδομένοι την Ύστερη Ιουρασική περίοδο. Ήταν οι μεγαλύτεροι δεινόσαυροι που υπήρξαν και περιλάμβαναν τους Βραχιόσαυρους, τους Απατόσαυρους και τους Διπλόδοκους.
Ο Αλλόσαυρος ήταν ένα από τα μεγαλύτερα σαρκοφάγα της Ιουρασικής περιόδου. Αυτός ο τρομερός δεινόσαυρος κυνηγούσε τεράστια σαυρόποδα. Αρκετά κόκαλα από εκείνους τους αγαθούς γίγαντες έχουν βρεθεί με σημάδια από δόντια Αλλόσαυρου.
Ο Στεγόσαυρος ήταν ένα τεράστιο φυτοφάγο ζώο, αλλά παρά το μέγεθός του, είχε μικροσκοπικό εγκέφαλο. Επίσης, είχε δύο σειρές από ρομβοειδείς πλάκες στη ράχη του και άκανθες στην ουρά του, που τη χρησιμοποιούσε για να αμυνθεί.
Ο Αρχαιοπτέρυγας θεωρείται από πολλούς ως το πρώτο πουλί. Είχε έναν συνδυασμό από χαρακτηριστικά πουλιού και δεινόσαυρου, όπως πούπουλα, φτερά, δόντια και νύχια, οπότε οι επιστήμονες σκέφτηκαν ότι τα σύγχρονα πουλιά είναι εξέλιξη των δεινοσαύρων.
Ο Λειοπλευρόδοντας ήταν ο πιο επικίνδυνος θαλάσσιος θηρευτής της Ιουρασικής περιόδου. Είχε τέσσερα άκρα σαν κουπιά, ρουθούνια που αντιλαμβάνονταν από μακριά τη λεία του και δυνατά σαγόνια με δόντια κοφτερά σαν ξυράφι.
Η Κρητιδική περίοδος είναι γνωστή ως «η εποχή των δεινοσαύρων», επειδή αυτά τα τεράστια ερπετά ήταν η κυρίαρχη μορφή ζωής στην ξηρά. Χωρίζεται σε δύο μικρότερες περιόδους (εποχές), την Πρώιμη και την Ύστερη.
Ο Ρεπενόμαμος ήταν ένα μικρό θηλαστικό περίπου στο μέγεθος του κουναβιού. Παρά τις διαστάσεις του, ήταν ένα άγριο πλασματάκι με κοφτερά δόντια, που κυνηγούσε κι έτρωγε δεινόσαυρους!
Ο Βαρυόνυχας ήταν ένας σαρκοφάγος δεινόσαυρος από την Πρώιμη Κρητιδική περίοδο που έπιανε ψάρια σε ρηχά νερά και έτρωγε υπολείμματα ζώων. Είχε ένα μεγάλο, γαμψό νύχι, από το οποίο πήρε το όνομά του.
ΡΡ Γ ΡΡ
ΡΡ!
!!
Ο Σπινόσαυρος είχε ένα εντυπωσιακό πτερύγιο στη ράχη του. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι βοηθούσε στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος του δεινόσαυρου. Πιστεύουν επίσης ότι ήταν πολύχρωμο για να κάνει σινιάλο στα άλλα ζώα και να προσελκύει συντρόφους για ζευγάρωμα.
Τα ανθοφόρα φυτά εμφανίστηκαν στη Γη την Κρητιδική περίοδο. Επίσης, την ίδια περίοδο εξελίχτηκαν πολλά καινούργια έντομα, όπως τα μυρμήγκια, οι μέλισσες και οι πεταλούδες.