Bovatinfo 2023-2

2023-2

tegelzetters

Koning bezoekt finalisten Skills

Met elkaar tegelzetters trainen vakblad voor de tegelspecialist

Samen voor stabiele toekomst in EUF

ALS POEDER IN DE ZAK, ONWRIKBAAR OP VLOER EN WAND! De krachtige, veelzijdige en flexibele poedertegellijmen van Forbo Eurocol • Uitstekende verwerkingseigenschappen • Voor vloer en wand • Hoge aanvangskleefkracht en standvermogen • Stofarm en EC 1PLUS • Krachtige eindhechting op diverse ondergronden • De ideale lijm voor de professionele tegelzetter • Flexibel en spanning opnemend Forbo Eurocol Nederland B.V. Industrieweg 1-2, 1520 AC Wormerveer T +31 (0)75 627 16 00 info.eurocol@forbo.com, www.eurocol.nl Technische adviezen +31 (0)75 627 16 30

3

augustus juli 2023 2022

kwartaalagenda In deze rubriek vindt u de belangrijke data voor de tegelbranche. Uw regio-vergadering, het jubileumfeest van uw bedrijf, de lancering van uw nieuwe product in deze agenda? Mailt u dan AUB uw contactgegevens, de aard van de bijeenkomst, de datum, tijd en locatie naar redactie@bovatin.nl, dan vermelden wij ze in deze agenda!

NB: Wilt u een evenement bezoeken? Neem dan altijd eerst even contact op met de organisator!

Bestuur BOVATIN Het bestuur van bovatin vergadert in 2023 op de donderdagen 6 juli, 7 september, 2 november, 14 december, aanvang 14.30. Per vergadering wordt nog besloten of deze fysiek of online plaatsvindt.

Bestuursvergaderingen zijn in principe besloten, maar u kunt als bovatin-lid, wanneer u wilt dat het bestuur uw vraag behandelt, die aan één van de bestuursleden stellen. (mail en adressen zie elders in deze bovatinfo). Of mail uw punt dan tenminste 14 dagen voor de betreffende vergadering aan de secretaris, secretaris@bovatin.nl, dan komt uw mail op de agenda.

Alvast voor uw agenda: Van maandag 25 tot en met vrijdag 29 september wordt in Bologna de 40ste editie van Cersaie, ’s werelds grootste internationale beurs voor keramische tegels en badkamermeubilair gehouden. Centrale thema is ‘Ahead of Evolution’.

colofon bovatinfo is een periodieke uitgave van bovatin: de Bond van Aannemers van Tegelwerken in Nederland.

Het blad wordt gedrukt op ongechloreerd papier, verspreid in bio-folie en verschijnt vier maal per jaar: in april, juli, oktober/november en januari van het aansluitende jaar. Oplage: 5000 exemplaren per jaar.

Deadlines voor advertenties en kopij: 1 maart, 1 juni, 1 september, 1 december.

Voor informatie: Abonnementen: Secretariaat bovatin, tel. 0318 547 366, e-mail: bovatin@bovatin.nl Hoofdredactie, advertenties en verspreid nieuws: G. (Geert) Hilferink Hof van Edinburgh 41, 7007GW Doetinchem tel. 06 398 542 33, e-mail: redactie@bovatin.nl Art direction en grafisch ontwerp UPPERCASE, www.studiouppercase.nl e-mail: hello@studiouppercase.nl, tel. 06 547 448 96 Foto omslag: Ricchetti – Neolitica

voorwoord We gaan voorzichtig richting de zomer. De tijd waarin de meesten van ons zichzelf even een paar weken rust gunnen om bij te tanken. En vaak ook een moment om kort naar de tweede helft van het jaar te kijken. Hoe is het met de orderportefeuille gesteld? Loopt de agenda al lekker vol of vertoont de planning hier en daar nog gaten?

Als voorzitter ontmoet ik regelmatig tegelzetters en de gesprekken met deze vakbroeders boeien me iedere keer weer.

Hoewel er bij sommigen wel wat zorgen zijn voor de komende maanden en 2024, hoor ik voorlopig vooral dat er nog genoeg werk is. Het zijn de gesprekken waar ik energie van krijg, want ik merk dat we samen geloven in de toekomst van ons vak.

Dat geldt ook voor onze geassocieerde leden. Tijdens een gezellige en informatieve middag eind mei in Haarzuilen, hebben we mooie gesprekken gevoerd over de kansen van keramiek in de bouw en de positieve ontwikkelingen binnen het vmbo en mbo. De interesse onder jongeren in ons vak groeit! Ook dat geeft energie en vertrouwen, al blijft de instroom van jong tegeltalent voorlopig nog wel een uitdaging.

Die mix van energie en vertrouwen aan de ene kant en de soms grote uitdagingen aan de andere kant proefde ik ook in het Ierse Cork tijdens de jaarvergadering van het EUF. Onze Europese collega’s hebben dezelfde uitdagingen die wij ook hebben. Uitdagingen waar we als branche zelf direct invloed op kunnen uitoefenen, zoals bijvoorbeeld de opleiding van jonge tegelzetters. Daarnaast zijn er de uitdagingen die – in ieder geval in eerste aanleg – buiten onze directe invloedsfeer liggen. Een voorbeeld daarvan vormt de oorlog die inmiddels al ruim een jaar in Oekraïne woedt en de wereldeconomie nog steeds onder druk zet. Maar ook het vertrouwen in de toekomst van het vak was daar aanwezig.

Daarom ga ik allesbehalve somber de zomer tegemoet, want we boeken ondertussen ook zeker positieve resultaten. Zo hebben we als Hoofdbestuur dit voorjaar een grote en belangrijke stap gezet door het ook voor zzp’ers mogelijk te maken zich tot leermeester te scholen. Hiervoor stellen we als brancheorganisatie een subsidie van 1.080 euro beschikbaar, die de opleidingskosten van de zelfstandige tegelzetter dekt. Ook bieden we per scholingsdag een compensatie van 500 euro voor de misgelopen omzet. De opleiding duurt drie dagen dus het totaalbedrag komt daarmee op 2.580 euro. Hiermee willen we een mogelijk tekort aan leerbedrijven voorkomen. Een mooie samenwerking met onze leden en het beroepsonderwijs en een primeur waar we als vertegenwoordiger van onze professionals trots op mogen zijn!

Daarnaast verwelkomen we met Tegelcentrum Dorgelo B.V. in IJsselmuiden en Bart Coppens Tegelwerken in Westerhoven twee nieuwe leden binnen bovatin. Twee mooie bedrijven en we zijn trots dat ook deze ondernemers samen met ons aan de toekomst willen werken!

Persoonlijk ben ik alvast nieuwsgierig naar de 40ste editie van Cersaie in Bologna. Eind september zien we daar de nieuwste trends en collecties op het gebied van tegels en badkamers. Een mooie blik naar 2024 waar een mens energie van krijgt!

Ik wens u een fijne zomer, goede vakantie en kom gezond weer terug, Gerard Reus, voorzitter

KIES VOOR ZERO IMPACT* OP KLIMAATVERANDERING Kies voor het aanbrengen van keramische tegels voor lijmen en voegen uit de zero lijn van Mapei. De CO2-uitstoot van deze producten wordt volledig gecompenseerd door te investeren in gecertificeerde projecten. Een goede keuze, zowel voor nieuwbouw- als renovatieprojecten. Door in te zetten op het welzijn van de planeet en toekomstige generaties. Nul impact op het klimaat, de kwaliteit van Mapei. * De CO2-uitstoot wordt gedurende de hele levenscyclus gemeten met behulp van de Life Cycle Assessment (LCA-)methode. De uitstoot van de producten wordt vervolgens voor 100% gecompenseerd. Dit gebeurt door te investeren in gecertificeerde projecten voor hernieuwbare energie, herbebossing en bosbescherming.

Ontdek het op www.mapei.nl

5

augustus juli 2023 2022

inhoud in deze editie 06 KONINKLIJK BEZOEK voor finalisten NK Tegelzetten 15 SUCCESVOLLE PREMIÈRE van jaarlijkse Tegelzetters open dag 19 PREVIEW CERSAIE 2023 een nieuwe start voor ‘Made in Italy’ 26 JAARVERGADERING EUF samen werken aan stabiele toekomst 34 MAPEI FESTIVAL innovaties in Italiaanse sfeer 41 BOVATIN BIEDT ZZP’ERS UNIEKE KANS om leermeester te worden 45 POSITIEVE ONTWIKKELINGEN tijdens boeiende bijeenkomst met geassocieerde leden

informatie voor de professional 68 NIEUWE LEDEN Tegelcentrum Dorgelo en Bart Coppens Tegelwerken 71 ITALIAANSE KERAMISCHE INDUSTRIE ziet omzet in 2022 stijgen 75 UNIEK PREVENTIEZORGPORTAAL voor de bouw is een feit 77 WEBER BEAMIX versterkt positie op markt betongietdekken 79 OVERNAME PCI door Sika definitief afgerond 81 KOMO Keurmerk voor tegelzetbedrijven 83 Nieuws van de BOVATIN Verzekeringsdienst doe de gratis Goed-Verzekerd-Check 85 IEDER ZIJN VAK…

thema’s & toekomst 52 BITA VERRUIMT WERKVELD van België naar Benelux

06

86 Nuttige informatie voor bovatin-leden

45 Een vloertegel van keramiek is onderhoudsvriendelijk en slijten kleurvast. Vloertegels zijn keihard, waardoor vuil en vocht niet snel in de tegel trekken. Een tegel is daardoor hygiënisch.

Ook zijn ze onbrandbaar en bestand tegen zware condities, waaronder temperatuurwisselingen, zware mechanische en chemische belastingen, UV-belasting en agressieve stoffen.

Tot slot zijn keramische tegels aan het einde van de levenscyclus ongevaarlijk voor mens en natuur. Hiermee is de keramische tegel een duurzaam bedekkingsmateriaal voor vloeren en wanden, zowel in woningen als commerciële panden.

De tegels van Mosa Mosa vervangt een aanzienlijk gedeelte van het materiaal van keramische tegels door secundaire materialen. De wand- en vloertegels bestaan bijvoorbeeld respectievelijk voor 33% en 21% uit preconsumer gerecycled materiaal. De tegels van Mosa zijn bovendien door EPEA gekwalificeerd als ‘designed for the technocycle, but safe for the biocycle’. Mosa tegels zijn vrij van schadelijke stoffen.

56 MEER AANDACHT VOOR CE-KEURMERK is hard nodig 62 TECHNISCHE COMMISSIE EUF bezoekt Amsterdam

Tegels. Fit for future

52

Koninklijk bezoek voor finalisten NK Het behalen van de finale van het Nederlands Kampioenschap Tegelzetten is al een mooie prestatie op zich. Voor de finalisten van 2023 kreeg de eindstrijd extra glans en een bijzonder – oranje – tintje door het bezoek van koning Willem Alexander tijdens de tweede finaledag.

Nadat hij eerst zelf zijn kwaliteiten als tegelzetter had getoond, ging hij nog even in gesprek met de zes deelnemers, waaronder de latere winnaar Yino Krasnici. →

7

→

8

bovatinfo

→ In het Amsterdamse RAI-complex is het deze vrijdagochtend in maart een drukte van belang. Op tal van examenpodia strijden jonge talenten om de Nederlandse titel binnen hun toekomstige vakgebied. Van restaurantkoks tot kappers en van tandartsassistenten tot douaniers en autotechnici. Zo ook de zes jonge leerling-tegelzetters, die samen met een Poolse gast het tegelzetpodium hebben ingenomen. Op verzoek van de Skills-organisatie uit Polen deed een deelnemer aan EuroSkills 2023 in Gdansk buiten mededinging mee aan de finales in ons land ter voorbereiding op het EK later dit jaar in zijn eigen land.

“Uitdagende opdrachten, onder meer vanwege het visgraatmotief waarin het bovenste deel van de achterwand betegeld moet worden” Uitdagende opdrachten Ondanks de vele aanwezigen en drukte om hen heen, werken de kandidaten geconcentreerd aan de opdracht voor de tweede dag. Nadat ze op donderdag een staande achterwand in twee delen hebben moeten tegelen, staan deze tweede dag een douchevloer op afschot en een lage wand loodrecht op de achterwand op het programma.

“Uitdagende opdrachten”, zegt Guido van Dingenen, teamcaptain en chief expert van Skills Nederland en tevens jurylid. “Onder meer vanwege het visgraatmotief waarin het bovenste deel van de achterwand betegeld moet worden.”

juli 2023

Maar ook het onderste deel van die wand vraagt zorgvuldigheid en nauwkeurig werken. In dat vlak moet het getal 23 in vloeiende overgangen gelijmd worden. Een opdracht die de meeste finalisten met goed gevolg en binnen de tijd hebben afgerond, zo is de tweede dag te zien. “Het voegen van deze wand moeten de finalisten vandaag ook nog doen. Een drukke dag dus waarop ze moeten laten zien dat ze hun werkzaamheden goed kunnen plannen.”

Concentreren op het werk Het werk dat de finalisten op donderdag hebben afgerond, is aan het eind van die dag meteen gejureerd. “Zodat we dat werk ook goed kunnen beoordelen. Voor beide dagen geldt dat de deelnemers zich aan een bepaalde planning moeten houden om er zeker van te zijn dat ze voor het eind van de tweede dag de volledige opdracht afgerond kunnen hebben”, zegt Van Boxtel.

Over het oordeel van die eerste dag worden geen uitspraken gedaan. “De jongens weten dat ze twee dagen hebben.

Ze moeten zich richten op de opdracht en concentreren op het werk.” Dat laatste doen de zes finalisten allemaal.

Met serieuze blikken wordt gemeten, gesneden en gelijmd.

Zelfs bij het mengen van de lijm staan de gezichten strak en soms zelfs wat gespannen.

Het houden van de focus is niet de hele dag even gemakkelijk. Vooral als collega’s, familie of docenten van de opleiding van de finalisten zich aan de rand van het podium melden, is de verleiding om even een praatje te maken groot. Deze gesprekjes worden door de jury overigens goed in de gaten gehouden. “We willen niet dat ze aanwijzingen krijgen of op een andere manier geholpen worden.

Ze moeten het hier helemaal zelfstandig doen”, zegt Reus. →

9

10

bovatinfo

juli 2023

→ Hoog bezoek Rond een uur of twee wordt het drukker en drukker rondom het finalepodium van de tegelzetters.

Veel bezoekers weten dat koning Willem Alexander deze dag aanwezig is tijdens Skills The Finals en aan het begin van de middag staat een bezoekje aan de jonge tegelzetters op het programma. Speciaal voor de majesteit is een hoek van het podium gereserveerd waarop aan een wand een tulp is getegeld waarvan de oranje bloem nog moet worden afgemaakt. Een mooie gelegenheid voor de koning om zijn tegeltalenten te tonen.

Als de majesteit bij de tegelzetters arriveert, wordt hij ontvangen door Van Dingenen, die kort uitlegt waar de finalisten mee bezig zijn en wat de finaleopdracht inhoudt. Vervolgens vraagt de chief expert van Skills Nederland of de koning de tulp wil afmaken. Een uitdaging die vol enthousiasme wordt aangenomen door de vorst, die laat zien over een stabiele hand te beschikken. De ontbrekende tegeltjes worden soepel op de wand gelijmd.

Unieke gelegenheid Vanaf hun eigen werkplek kijken de finalisten met een schuin oog mee naar de verrichtingen van de koning. Juryleden Wesley van Boxtel en Gerard Reus nodigen de jonge talenten uit om even dichterbij te komen om getuige te zijn van deze unieke gelegenheid. “Leg het werk maar even neer, als jullie straks in tijdnood komen, krijgen jullie die minuten er wel bij”, stelt Reus ze gerust.

Van achter de afzetting bekijken en beoordelen ze het werk van de koning en concluderen ze dat de tulp er prima uitziet. Niet lang daarna wijkt de vorst af van het protocol en stapt hij over de afzetting om het werk van enkele finalisten te bekijken en met hen in gesprek te gaan. Het werk is Daan Oude Lashof is het eerste waarbij wordt stilgestaan. De koning wil van Daan weten waarmee hij precies bezig is en hoe het tot nu toe gaat. De overige finalisten staan er geïnteresseerd en geamuseerd bij. →

11

12

bovatinfo

→ Focus op laatste loodjes Veel extra tijd voor een gesprek met de koning is er niet, dat weet de vorst zelf ook, dus na een paar minuten verlaat hij het podium. Hij wenst de finalisten nog veel succes, waarna de zes zich ook meteen weer op het werk focussen. Met nog bijna twee uur op de klok begint voor de jonge talenten het afronden van de opdracht. Voor de een is dat het leggen van de laatste vloertegels, bij anderen zijn die al gelijmd en kunnen ze gevoegd worden.

De finalisten worden regelmatig door de jury op de hoogte gehouden van de tijd die ze nog hebben. Het drietal loopt ook continu rond en geeft hier en daar nog een aanwijzing of stelt een vraag waarom voor een bepaalde werkwijze wordt gekozen. Als het laatste half uur aanbreekt, tekenen de verschillen tussen sommige finalisten zich af. Zo hebben sommigen hun gereedschappen al bijna opgeruimd en de tegels gewassen terwijl anderen de tegels net hebben gevoegd.

Kritische beoordeling Als de tijd om is, zijn de juryleden onverbiddelijk. “Jullie mogen de gereedschappen opruimen en jullie werkplek schoonmaken, maar niet meer aan de opdracht werken”, zegt Van Dingenen. Als de zes deelnemers uiteindelijk allemaal klaar zijn, kunnen de juryleden aan het werk. Kritisch worden de vlakken opgemeten en wordt het tegelwerk beoordeeld. Aan de hand van de beoordelingsformulieren van Skills worden alle onderdelen door de juryleden individueel beoordeeld, waarna ze tegelijk punten voor het betreffende onderdeel toekennen.

Tijdens de prijsuitreiking, die enkele uren later plaatsvindt, mag Yino Krasnici als Nederlands kampioen het podium betreden. Daan Oude Lashof, de kampioen van 2022 moet genoegen nemen met de tweede plaats en Maurits Neeleman krijgt een bronzen medaille omgehangen. ■

www.worldskillsnetherlands.nl/stf

juli 2023

De einduitslag 1.

Yino Krasnici – ROC Ter Aar

2. Daan Oude Lashof – ROC van Twente 3. Maurits Neeleman – Deltion College 4. Junior Macaia – ROC Horizon College 5. Youri Pansier – Curio 6. Luc Smulders – Koning Willem 1 College

‘Rekenen op geassocieerde leden’ Jurylid Gerard Reus, laat op het finalepodium van de tegelzetter weten trots te zijn. “Niet alleen op deze zes jongens die hier voor een kritische jury en groot publiek met elkaar de strijd aanbinden, maar ook op de organisatie. Zo heeft leermeester Wesley van Boxtel van Tegelzettersbedrijf Raaijmakers de opbouw van de stand weer voor zijn rekening genomen en heeft teamcaptain Guido van Dingenen van Skills Nederland de opdracht voor dit onderdeel geschreven.”

Samen met Wesley en Guido vormt Gerard de vakjury die het werk van de finalisten beoordeelt volgens een door Skills Nederland vastgesteld juryreglement.

“Geweldig om te zien dat we ook voor deze dagen weer kunnen rekenen op onze geassocieerde leden!”

Minstens zo trots zegt Gerard te zijn enkele geassocieerde leden van bovatin, die weer gereedschappen, tegels en materialen beschikbaar hebben gesteld voor de finalewedstrijden. “De jongens werken met de gereedschappen van Rubi en tegels van Mosa. De ondergronden waarop ze tegelen zijn Wedi-platen en Schlüter systems heeft de strippen geleverd. Lijmen en voegen zijn door Mapei beschikbaar gesteld. Geweldig om te zien dat we ook voor deze dagen weer kunnen rekenen op onze geassocieerde leden!”

13

Procasa elements: stijlvol, tijdloos en betaalbaar

Een tijdloze tegelcollectie Tegels zijn multi-inzetbaar. Het is een eyecatcher die iedere ruimte in een huis sfeer en karakter geeft. Stoer voor op de vloer en verrassend voor aan de wand.

Binnen het assortiment van Procasa vind je de serie Procasa Elements.

Deze uitgebreide collectie is stijlvol, tijdloos, betaalbaar en exclusief verkrijgbaar bij BMN en Raab Karcher. De antislipwaarde is R10B dus geschikt voor alle toepassingen. De wand- en vloertegels vormen een prachtige basis voor je badkamer, toilet en keuken. De tegels uit de Elements collectie zijn zorgvuldig samengesteld zodat er altijd een tegel is die past binnen je persoonlijke stijl. Creëer een mooie basis en werk deze af met accenten.

Verkrijgbaar in de maten: Vloertegel: 80x80, 60x60, 30x60, 45x45 (ongerectificeerd), 30x30, 15x15 cm Stroken 5,10,15x60 cm Wandtegel: 30x60 cm ongerectificeerd

Be inspired.

www.procasa.nl

bekijk de collectie op bmnshowroom.nl

juli 2023

Succesvolle première jaarlijkse Tegelzetters open dag Bovatin, Bouw Infra Mensen Mierlo en Loomans Tegelwerken hebben samen een zeer succesvolle eerste editie van de open dag voor heel tegelzettend Zuid/ Oost Nederland beleefd. Ruim 50 tegelzettersbedrijven en zzp’ers waren aanwezig tijdens deze première in de showroom van Loomans waar het event plaatsvond. “Hiermee is ons doel om verbinding te creëren tussen iedereen die werkzaam is in ons tegelzettersvak absoluut geslaagd”, zo laten de organiserende partners weten.

Hoewel de open dag mede in het leven geroepen is om de onderlinge contacten aan te halen, werden ook de actuele en belangrijkste onderwerpen besproken.

Daarbij ging de aandacht vooral uit naar capaciteit, vitaliteit en een constant veranderende markt.

Voldoende capaciteit Tijdens talloze gesprekken werd duidelijk welke onderwerpen momenteel echt de grootste rol spelen in ons tegelzettersvak. Als eerste staat capaciteit centraal, direct gekoppeld aan de uitdaging om voldoende mensen te vinden die het tegelzettersvak willen uitvoeren zodat alle vraag vanuit de markt beantwoord kan worden. Bouw Infra Mensen Mierlo presenteerde zich en benadrukte bij alle aanwezigen hoe belangrijk het is dat tegelzetters leerlingen het vak in de praktijk leren en hoe dit te organiseren.

Ook als zzp’er, voor wie het sinds kort mogelijk is om officieel leermeester te worden.

Vitaal blijven Het tweede thema dat de revue meerdere malen passeerde was vitaliteit. Hoe blijf je als tegelzetter zo lang mogelijk op een gezonde manier aan de slag? In lijn daarmee was er een productpresentatie van het exoskelet van Auxivo. Dit draagbaar exoskelet ondersteunt werknemers bij het uitvoeren van fysiek veeleisende taken. Aanwezigen konden tijdens de open dag een skelet passen en zo zelf ervaren wat het verschil was tussen werken met en zonder exoskelet.

Veranderende markt Het derde thema – een constant veranderende markt – kwam op diverse momenten en manieren ter sprake.

Meer werk, hogere verwachtingen van klanten, krappere planningen. Het zijn veranderingen waarmee de

tegelzetters continu geconfronteerd worden. Branchevereniging bovatin was aanwezig om deze ontwikkelingen in de markt te bespreken en in te zoomen op de rol die bovatin daarin speelt. Het ondersteunen van de tegelzetter bij al die veranderingen ziet de branchevereniging als belangrijk speerpunt. →

15

INNOVATIES VOOR DE PROFESSIONELE TEGELZETTER SINDS 1974 raimondispa.com

LEVMATIC

BATTERY

NUL INSPANNING PERFECTE TEGELNIVELLERING ZEER LANGE LEVENSDUUR VAN DE BATTERIJ LICHT EN SNEL ZEER SNEL HEROPLADEN

Gepatenteerd

OP BATTERIJEN WERKENDE TANG VOOR HET VASTZETTEN VAN WIGGEN BIJ TEGEL LEVELLING SYSTEEM R.L.S.

Meer weten

*

Slechts één klik om de wig aan te spannen: druk op de trekker om de wig moeiteloos volledig aan te spannen

De batterij zorgt ervoor dat u meer dan 4.000 wiggen kunt aanspannen en laadt volledig op in slechts 30 minuten

Gemakkelijk aan te passen aan tegeldiktes van 3 mm tot 20 mm

Wordt geleverd met batterij, batterij oplader, transport gewatteerde tas

* Levmatic Battery werkt ook met andere nivelleersystemen met compatibele wig- en klemafmetingen

juli 2023

“Actuele thema’s staan centraal op succesvolle en inspirerende open dag”

→ Divers en inspirerend programma Naast de kern van het programma konden bezoekers deelnemen aan diverse andere inspirerende activiteiten, zoals het uitproberen van 3D tekensoftware en digitale calculatiesoftware. Ze konden ook kennis maken met de mobiele roadshow van Blanke waar diverse totaaloplossingen voor de tegelzetters werden gepresenteerd.

Daarnaast werd er door een leerling-tegelzetter van Bouw Infra Mensen Mierlo live getegeld en was er tijd om mensen te ontmoeten of bij te kletsen onder het genot van een hapje en drankje. Voor de kids was er eveneens van alles te beleven, waardoor zowel jong als oud zich kostelijk wist te vermaken.

Belang van verbindende factor Al met al kijkt de organisatie terug op een zeer geslaagde eerste editie van deze jaarlijkse Tegelzetters open dag. Het belang om een brug te slaan tussen tegelzettersbedrijven, zzp’ers en andere betrokken partijen is van onschatbare waarde in tijden waarin er constant veel verandert. Door onze krachten te bundelen en constant op zoek te gaan naar win-win situaties is de kans op succes het grootst, dus daar gaan we met z’n allen in de toekomst graag voor! ■

17

Ahead of evolution Bologna, 25-29 September 2023 International Exhibition of Ceramic Tile and Bathroom Furnishings

www.cersaie.it A showcase of the latest trends in architectural design.

A meeting place for architects, contractors and trade professionals from all over the world.

Promoted by

CONFINDUSTRIA CERAMICA

In collaboration with

Organized by

With the support of

Ministry of Foreign Affairs and International Cooperation

juli 2023

Jubilerende Cersaie uitdaging van innovatie en een nieuwe start voor ‘Made in Italy’

De presentatie van Cersaie 2023, de tentoonstelling over keramische tegels en badkamermeubels in Bologna, kende 23 mei een uitzonderlijke start. Voordat de aanwezige pers in de Unipol-toren in Bologna werd geïnformeerd over de hoogtepunten van de 40e editie van de beurs, stond de organisatie stil bij de slachtoffers van de hevige overstromingen in de regio Emilia Romagna.

Na een condoleancebetuiging voor de slachtoffers van de recente overstromingen opende de persbijeenkomst met een video waarin de noodsituatie werd gedocumenteerd, die ook verschillende bedrijven in de keramische sector heeft getroffen. “Afgelopen weekend waren we getuige van een enorm vertoon van solidariteit, met vrijwilligers die uit de hele regio en daarbuiten kwamen”, zei een geëmotioneerde Confindustria Ceramica-voorzitter Giovanni Savorani.

“In Romagna zien we al tekenen van herstel, hoewel de situatie kritiek blijft. In Faenza heeft één op de vijf inwoners zijn huis moeten verlaten en hulp moeten zoeken bij vrienden en familie. Omdat er geen stromend water is, moeten veel mensen zelfs naar hun kantoor om te douchen. Het is ook een uitdagende situatie voor bedrijven, met werknemers die hun werkplek niet kunnen bereiken vanwege schade aan de infrastructuur en de talrijke aardverschuivingen die bergdorpen hebben getroffen. Aan klanten die vroegen wat ze konden doen om te helpen, antwoordde ik: plaats bestellingen.” →

19

20

bovatinfo

→

Sterke groei in 2022 Tijdens de persconferentie die van 25 tot 29 september in Bologna plaatsvindt, waren naast Savorani ook Gianpiero Calzolari, voorzitter van BolognaFiere, Confindustria Ceramica-vicevoorzitter Emilio Mussini, architect Massimo Iosa Ghini en de burgemeester Matteo Lepore van Bologna aanwezig. Zij werden op het podium ondervraagd door TG1-journalist Giorgia Cardinaletti.

Na de sterke groei van de Italiaanse keramische industrie in 2022 tot een omzet van meer dan € 8 miljard, is de omzet in de eerste paar maanden van het huidige jaar met ongeveer 10% gedaald, zo liet Savorani weten. “Cersaie is een internationale tentoonstelling en een wereldwijde showcase voor Made in Italy. Tijdens deze 40e editie van Cersaie zal de minister van Ondernemingen en Made in Italy Adolfo Urso één van de sprekers zijn op de inaugurele conferentie die op maandag 25 september in het Palazzo dei Congressi wordt gehouden.”

Lokale economie opnieuw opstarten “In moeilijke tijden zijn handelsbeurzen een grote kans om de hele lokale economie opnieuw op te starten, en Cersaie is de belangrijkste handelsbeurs voor de keramische industrie en onze lokale regio”, voegde Gianpiero Calzolari toe. “Het expositiecentrum zet zijn investeringsprogramma voort en zal in enkele jaren tijd een grote stap voorwaarts maken om nog in-

juli 2023

“BolognaFiere zal solidariteit blijven tonen met families en bedrijven die getroffen zijn door de overstromingen”

ternationaler te worden. Klimaatverandering dwingt ons tot het maken van belangrijke keuzes op het gebied van infrastructuur en nieuwe productietechnologieën en het raakt ons allemaal, van bedrijven tot instellingen. BolognaFiere zal solidariteit blijven tonen met families en bedrijven die getroffen zijn door de overstromingen.”

Volledig uitverkocht ”Vier maanden voordat Cersaie opengaat, kunnen we al bevestigen dat de show volledig uitverkocht zal zijn”, aldus een trotse Emilio Mussini. “De 15 hallen die dit jaar beschikbaar zijn, hebben een volledig bezette totale oppervlakte van 145.000 vierkante meter, een paar duizend vierkante meter meer dan in 2022. Ook het aantal exposanten is een paar procentpunten hoger dan de 624 van vorig jaar. De Italiaanse keramische industrie maakt bijna 57% uit van het totaal, terwijl de sector badkamerinrichting 15% zal uitmaken.

Overzeese exposanten zullen ongeveer 40% van het totaal uitmaken, wat eens te meer de uitzonderlijke internationale reikwijdte van Cersaie bevestigt.”

Jubileumprogramma Met betrekking tot de initiatieven die worden georganiseerd om de 40e verjaardag van Cersaie te vieren, legde Emilio Mussini uit dat het tentoonstellingsprogramma uit vijf verschillende ruimtes zal bestaan. De eerste hiervan, in het

21

22

bovatinfo

→

Services Centre, dient als teaser voor de overige vier: één in Galerij 21/22, twee in Galerij 25 en de laatste in de Mall van Hal 37. Die overige vier ruimtes beslaan ieder een ander decennium waarin Cersaie is gehouden.

Elke ruimte zal een grafische weergave bevatten van de belangrijkste producten en persoonlijkheden uit het betreffende decennium, samen met een of meer video’s met producttoepassingen, de historische context en evenementen georganiseerd in Cersaie, begeleid door muziek uit die periode.

In april lanceerde Cersaie een campagne op zijn social mediaaccounts in de tien belangrijkste markten voor keramische tegels en badkamermeubels: Italië, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Nederland, België, het VK, de VS en Canada. Deze communicatiecampagne betrekt alle exposanten en toont de producten, projecten en evenementen die in de loop van vier decennia voor belangrijke doorbraken hebben gezorgd. Daarbij wordt ook naar de toekomst gekeken met het oog op nieuwe ontwikkelingen en toepassingen van keramische producten.

Jonge tegelzetters actief Nieuw op de beursvloer van Cersaie zijn ook zes jonge tegelzetters tussen 17 en 23 jaar. Zij tonen hun kunnen aan het publiek door een object te betegelen met tegels van verschillende formaten. Daarmee vraagt de beursorganisatie ook aandacht voor toekomstige generaties professionele tegelzet-

juli 2023

ters. “Het culturele programma Building Dwelling Thinking komt terug met toonaangevende namen in de wereld van de hedendaagse architectuur”, voegt Mussini toe.

“Nieuw op de beursvloer van Cersaie zijn ook zes jonge tegelzetters tussen 17 en 23 jaar. Zij tonen hun kunnen aan het publiek door een object te betegelen met tegels van verschillende formaten” Buitengewone evolutie Het herdenken van architecturale ruimte was de focus van de presentatie van architect Massimo Iosa Ghini. “De echte uitdaging is om te gedijen op harmonisatie, om met succes ontwikkeling na te streven en tegelijkertijd het vermogen te behouden om het milieu te beschermen. Keramiek is niet alleen geografisch, maar vooral conceptueel een lokaal product en heeft een buitengewone evolutie doorgemaakt, groten→ deels als gevolg van technologische innovatie.”

23

24

bovatinfo

→

juli 2023

→

Keramische tegels en badkamermeubels bestaan niet langer in een autonome ruimte, maar na onderzoek en innovatie hebben ze nu hun rechtmatige plaats ingenomen tussen de nieuwe toepassingen van gebouwen en gaan ze nieuwe uitdagingen aan op het gebied van ruimte, levenskwaliteit en duurzaamheid. Keramische tegels zijn het materiaal bij uitstek voor oppervlaktebedekking omdat het voldoet aan verschillende esthetische en functionele eisen en tegelijkertijd het milieu beschermt, aldus de architect.

Cersaie belangrijk voor Bologna Burgemeester Matteo Lepore van Bologna liet de aanwezige pers weten dat de noodsituatie in het grootstedelijk gebied van Bologna voornamelijk geconcentreerd was in het Imola-gebied vanwege aardverschuivingen en afgesloten wegen. “Sinds de naoorlogse periode is er geen sprake geweest van infrastructuurschade van deze omvang, en voor de wederopbouw zijn miljarden euro’s nodig.”

Meer dan 10.000 gezinnen hebben zich de afgelopen jaren in Bologna gevestigd en dat aantal zal blijven stijgen. “Herontwikkeling is daarbij het sleutelwoord. Momenteel bevinden onze belangrijkste projecten zich in niet meer gebruikte spoorweggebieden en geconcentreerd rond het hogesnelheidstreinstation. Daarnaast worden zes nieuwe stadsparken aangelegd en werken we aan de vermindering van emissies met als doel rond 2030 CO2-neutraal te zijn. Cersaie is een belangrijk evenement voor de ontwikkeling van onze regio en weerspiegelt volledig ons vermogen om te concurreren op internationale markten.” ■

www.cersaie.it

Cersaie 2023

Thema: Ahead of Evolution Wanneer: Maandag 25 t/m vrijdag 29 september 2023 Waar: BolognaFiere Openingstijden: maandag – donderdag: 9.00 – 19.00 uur vrijdag: 9.00 – 18.00 uur

25

26

bovatinfo

Jaarvergadering EUF in Cork (Ierland) Samen met industrie en fabrikanten werken aan stabiele toekomst voor tegelzetters Nieuwe contacten, ambitieuze plannen richting 2026 en een uitgebreide blik in de Ierse tegelindustrie.

Maar ook gezamenlijke uitdagingen zoals opleiding en de instroom van jonge vaklieden. Het waren belangrijke ingrediënten van het programma tijdens de algemene jaarvergadering van de EUF, de Europese federatie van nationale brancheorganisaties van tegelzetters. Begin mei kwamen vertegenwoordigers uit negen landen samen in Cork, na Dublin de grootste stad van Ierland.

Op uitnodiging van de National Tiling Association of Ireland LTD was het gezelschap aanwezig in het Clayton Cork Hotel in de oude haven van de stad. Hoewel EUF-voorzitter Hannes Körner zijn jaarverslag begon met een korte terugblik op het moeilijke afgelopen jaar voor de Europese tegelsector, eindigde hij zijn presentatie vrij positief. “Sinds onze vorige jaarvergadering in Stuttgart in juni 2022 is er veel gebeurd in de wereld. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft ons stevig in zijn greep. Prijsstijgingen van elektriciteit, ruwe materialen en problemen in de aanvoer en beschikbaarheid daarvan heeft in bijna alle Europese landen voor flinke inflatie gezorgd.”

juli 2023

Hannes Körner:

“Ik was onder de indruk van de opleidingsstructuur die ze in Denemarken georganiseerd hebben”

Woningbouw het hardst getroffen Binnen de bouwsector is de woningbouw het hardst getroffen, in sommige markten bedraagt de terugval zelfs 40 tot 50 procent, aldus Körner. “Dit leidt tot een instabiele economie en daar is niemand bij gebaat. Ik hoop dat de juiste politici en andere betrokkenen opstaan en dit probleem oplossen.”

Toch had de voorzitter ook positieve ontwikkelingen om te delen. “Zo zijn we in september in Denemarken geweest voor een bezoek aan Erik Fog Larson van de Deense tegelzettersbond.

Ik was onder de indruk van de opleidingsstructuur die ze daar georganiseerd hebben.”

Eerste contacten met Turkije De EUF was tijdens Cersaie ook aanwezig en had daar volgens Körner “een zeer succesvolle ontmoeting met de Italiaanse keramische industrie over XXL-tegels”. “Daar hebben we toen ook het eerste contact gelegd met de Turkse tegelindustrie. Helaas was Mehmed Mercan niet in de gelegenheid om hier namens de Turkse Keramiek Federatie aanwezig te zijn, maar we hopen hem binnenkort alsnog te kunnen verwelkomen.”

Trots is Körner ook op de PCI Alpencup. “Een succesvol evenement van hoog niveau en het is mooi om te zien dat zich voor de derde editie, die eind juni in Zwitserland wordt georganiseerd, al negen teams hebben ingeschreven, waaronder ook Zweden en Noorwegen.” De voorzitter was in november ook onder indruk van de finales van World Skills in Bolzano waar hij namens de EUF aanwezig was.

Vijf vragen van de Technische Commissie Na Körner was het de beurt aan Peter Goegebeur, voorzitter van de Technische Commissie van de EUF. Hij begon zijn bijdrage met vijf vragen aan de aanwezige vertegenwoordigers.

“Wat kunnen we voor elkaar betekenen in een Europese Technische Commissie? Wat verwachten jullie van een Technische Commissie? Welke meest voorkomende problemen in jullie land

moeten we samen bespreken? Staan we open voor innovatie en zijn er mogelijkheden om jong talent uit te wisselen, bijvoorbeeld in het kader van het Erasmusproject?”

Volgens Goegebeur is het lastige van het antwoord op de eerste vraag dat niet alle leden hetzelfde startpunt hebben. “Ook de wensen, aanpak en het opleidingsniveau verschillen per land, net als de economische en maatschappelijke omstandigheden.

27

28

bovatinfo

Maar we hebben wel allemaal te maken met dezelfde materialen, veelal dezelfde problemen, zoals waterdichting, de verwerking van keramiek, verschillende formaten en de invloed van weersomstandigheden. Daarom is het wel belangrijk om op deze onderdelen gemene delers te bepalen.”

Permante kennisuitwisseling noodzakelijk Voor de Technische Commissie is de permanente uitwisseling tussen de technische vertegenwoordigers van de leden, ondersteunende leden en industriële partners van groot belang.

Goegebeur: “Zonder met elkaar te praten is er geen begrip, laat staan een gemeenschappelijke aanpak van oplossingen mogelijk. Daarom zijn we in september ook weer aanwezig tijdens Cersaie om daar ons netwerk verder uit te breiden.”

Een tweede speerpunt is een ‘teach the teacher’ programma, waarin leermeesters op gezette tijden worden bijgeschoold. “We hebben in Zwitserland een eerste bijeenkomst georganiseerd en die is zeer goed ontvangen. Door jaarlijks minimaal één opleidingsevent te organiseren met partners uit het onderwijs, willen we de kennis verbeteren en actueel houden. Zo zorgen we ervoor dat de leermeesters hun kennis weer kunnen doorgeven aan het jonge talent.”

Katalysator in beroepsopleidingen De Technische Commissie van de EUF wil ook een katalysator zijn voor beroepsopleidingen. “Zo hebben we recent de Benelux Innovation Tiling Academy BITA opgericht. BITA bestond al als de Belgian Innovation Tiling Academy, maar door er Benelux van te maken, willen we ook in Nederland en Luxemburg met partners aan de slag en een programma aanbieden.” Goegebeur

juli 2023

zei dat hij hierover al een eerste gesprek heeft gehad met bovatin. Verderop in deze editie van bovatinfo vertelt Peter Goegebeur meer over BITA.

Top-3 van problemen In Stuttgart kreeg de Technische Commissie vorig jaar tijdens de jaarvergadering de opdracht om te onderzoeken wat in alle bij de EUF aangesloten landen de grootste gemeenschappelijke problemen van tegelzetters zijn. Uit onderzoek van de commissie blijkt dat het breken van dunne keramische tegels gelegd op vloerverwarming op nummer 1 staat. Het waterdicht betegelen van natte ruimtes en zwembaden komt op de tweede plaats, gevolgd door het overschrijden van maximum finishingtoleranties.

Tijdens de in maart gehouden bijeenkomst van de Technische Commissie in Amsterdam zijn deze resultaten besproken. “Daar hebben we afgesproken dat we voor deze drie problemen gaan werken aan generieke oplossingen.”

foto’s nog gewijzigd en wordt de huidige versie in een betere lay-out gepubliceerd.” Aangezien de EUF de richtlijnen niet verplicht kan stellen, zullen de richtlijnen vooral als hulpmiddel ingezet kunnen worden.

Richtlijnen verwerking XXL-tegels

Vragenronde

Het heeft lange tijd en veel discussies gekost, maar Goegebeur kon de aanwezigen bevestigen dat in Amsterdam de voorlopig definitieve versie van de Richtlijnen voor verwerking van XXL-formaat tegels is vastgesteld. “Gemaakt en samengesteld door vijftien experts met kennis zodat de richtlijnen als praktische ondersteuning gebruikt kunnen worden door alle tegelzetters in Europa.”

Nadat penningmeester Laurent Decker en algemeen secretaris Andreas Furgler het financieel en algemene jaarverslag toelichtten en deze werden goedgekeurd, was het tijd voor de vragen van de aanwezige leden. Gerard Reus wilde weten of het mogelijk is om de naam van de PCI Alpencup te veranderen in de EUF Alpencup. Daarmee kan de EUF zich als Europese belangenorganisatie nog beter profileren.

Op dit moment liggen de richtlijnen bij de Confindustria ter beoordeling. “We bespreken eventuele opmerkingen in de volgende vergadering van de TC. Dan worden ook enkele

Andreas Furgler liet weten zich deze wens te kunnen voorstellen. “Als EUF kunnen we de kosten voor een evenement als dit echter niet zelfstandig opbrengen. Daarom is sponsoring

29

30

bovatinfo

Jason Pierce:

“Door iedere maand een andere regio te bezoeken, proberen we ons verhaal breed over Ierland te verspreiden”

belangrijk. Maar aangezien PCI recent is overgenomen door Sika, is de kans groot dat er na dit jaar zaken gaan veranderen.

Wie weet biedt dat mogelijkheden om het evenement nadrukkelijker te profileren als een echt EUF-event.”

dingsprogramma. Daarin wilden we verandering brengen. We zijn er voor tegelzetters, handelaren en producenten die actief zijn op het gebied van tegels, bevestiging en gereedschappen.”

Gastheer heeft laatste woord

Doel van de brancheorganisatie is om tegelzetter als officieel beroep en specialisme erkend te krijgen, tegelzetters op te leiden volgens actuele standaarden zodat ze zich kunnen onderscheiden van ongeschoolde tegelzetters en ze technische ondersteuning in het werk te kunnen geven. “Om die doelen te bereiken, houden we nu ieder maand een roadshow. Door iedere maand een andere regio te bezoeken, proberen we ons verhaal breed over Ierland te verspreiden en door het hele land tegelzetten op een hoger niveau te brengen. Samen met de industrie en handel.”

Iedere maand een roadshow

Hierna bedankte voorzitter Dominic Ryan van de National Tiling Association of Ireland LTD de aanwezigen voor hun komst naar Cork en aanwezigheid. Vervolgens nam bestuurslid en lid van de Technische Commissie Jason Pierce het woord om de Ierse brancheorganisatie voor tegelzetters nader te introduceren.

“We zijn een jonge organisatie, in 2018 ontstaan op initiatief van Dominic Ryan.

Er was geen belangenorganisatie voor tegelzetters, hadden geen eigen standaarden en er was geen goed oplei-

Gavin Mc Donald:

“Keramiek is kleur, luxe, lifestyle, exterieur en interieur, gevelbekleding en variatie Meer dan alleen bouwmateriaal Gavin Mc Donald gaf daarna namens in formaten” National Tile Ltd. de visie vanuit de in-

dustrie op de keramische markt in Ierland.

“Onze markt is innovatief, design gedreven, professioneel en divers en is in staat zich aan te passen aan omstandigheden.” Volgens Mc Donald is keramiek bovenal meer dan bouwmateriaal alleen. “Keramiek is kleur, luxe, lifestyle, exterieur en interieur, gevelbekleding en variatie in formaten.”

Hoewel over marktaandelen geen exacte cijfers beschikbaar zijn, kon Mc Donald wel een grove indicatie geven. “Ongeveer 60% van de tegels wordt via speciaalzaken verkocht, grote bouwmaterialenhandels en doe-het-zelfketens nemen ieder 10% voor hun rekening. De overige 20% wordt rechtstreeks aan bouwbedrijven en de prefab-industrie geleverd.”

juli 2023

Kansen en obstakels Hoewel National Tile Ltd. volop kansen voor de toekomst ziet, zijn er voorlopig nog voldoende obstakels. De grootste zijn volgens Mc Donald het gebrek aan formele kwaliteitseisen en een afname van het aantal jongeren in de sector. “Dat heeft meerdere oorzaken zoals het ontbreken van kwalificatie-eisen voor tegelzetters, een gebrek aan formele standaarden, tegelzetter is geen officieel erkend beroep en er is ook geen officiële gecertificeerde tegelzettersopleiding.”

Positief noemt hij het stijgend aantal leerlingen die via een leerwerktraject een beroepsopleiding volgen en de aandacht die daarvoor vanuit de Ierse overheid is. “Gekoppeld aan de groeiende toepassing van keramiek in huis, aan de gevel en de buitenruimte en de continue innovatie vanuit de industrie zien we volop mogelijkheden voor de toekomst. In die toekomst speelt de National Tiling Association of Ireland LTD een grote rol. Door fabrikanten, handel, tegelzetters en onderwijs samen te brengen kunnen we gezamenlijk te werken aan een stabiele toekomst.”

Culinaire tempel van Ierland Na de jaarvergadering was het tijd voor ontspanning. Behalve als tweede stad van het land, staat Cork ook bekend als de ‘culinaire tempel van Ierland’. Dat de stad die naam met eer mag dragen bleek ’s avonds tijdens het diner, waar een grote variëteit aan smakelijke en mooie gerechten op tafel kwam.

Gecombineerd met heerlijke wijnen en traditionele Ierse pints werd de eerste dag van het programma afgesloten, al trok een deel van het gezelschap nog even de stad in om een lokale pub een afzakkertje te nemen. En dat kan in Ierland eigenlijk alleen maar een goed glas whisky zijn.

Een goed glas whisky stond ook op dag twee op het programma toen het gezelschap door de gastheren werden getrakteerd op een rondleiding in de destilleerderij van Jameson in Midleton.

31

32

bovatinfo

De jonge en enthousiaste gids die het gezelschap rondleidde over het terrein vertelde bevlogen het verhaal van de wereldberoemde destilleerderij en haar whisky’s. Beginnend in de graanschuur en eindigend in de kelder vol vaten waarin de whisky geduldig wacht om gebotteld te worden. Tijdens een afsluitende proeverij aan het eind van de ochtend nam het gezelschap de proef op de som door drie verschillende whisky’s met elkaar te vergelijken. Al bedankten sommigen hiervoor gezien het vroege tijdstip.

2024 in Denemarken Vervolgens was het tijd voor het laatste onderdeel van het programma: een stevige lunch waarna de deelnemers huiswaarts trokken. In een afsluitend woordje bedankte Andreas Furgler de National Tiling Association of Ireland voor de organisatie en deelde hij mee dat Denemarken op 7 en 8 mei 2024 gastheer zal zijn van de eerstvolgende jaarvergadering van de EUF. ■

juli 2023

“Meerwaarde van EUF zit in samenwerking”

Na afloop van de jaarvergadering vragen we voorzitter Hannes Körner kort zijn reactie op de jaarvergadering. “Ik ben trots op de organisatie die de EUF nu is. We hebben vertegenwoordigingen uit twaalf Europese landen en een mooie mengeling van jong en oud binnen die groep.

Dat was vroeger echt anders toen het gezelschap vooral uit ouderen bestond. We hebben nu een goede balans en dat merk je ook in de besluitvorming binnen de commissies en het bestuur.

We bereiken samen compromissen en daardoor kunnen we echt stappen zetten. De recente vaststelling van de Richtlijnen voor de verwerking van XXL-tegels in de Technische Commissie is daar een mooi voorbeeld van.”

Elkaar concreet helpen

Gevraagd naar het belang voor nationale brancheverenigingen om zich aan te sluiten bij de Europese organisatie, antwoordt Körner resoluut: “De grote meerwaarde van het lidmaatschap van de EUF zit echt in de internationale samenwerking. Door ervaringen te delen en kennis uit te wisselen, kunnen we leren van elkaar en elkaar ook concreet helpen. Hoewel ieder land zijn eigen wetgeving heeft, hebben we als tegelzetters veel met dezelfde problemen te maken. Door die samen op te pakken, kunnen we op Europese schaal ons vak naar een hoger niveau tillen.

Niet door te vertellen hoe het moet, maar wel helpen door aan te geven hoe anderen het doen.

Leren van elkaar dus. Daar profiteren uiteindelijk alle tegelzetters in de aangesloten landen van.”

Door steeds meer landen aan de EUF te verbinden, wil het bestuur de slagkracht de komende jaren verder vergroten. Zo zijn brancheorganisaties van Tsjechië, Zuid-Tirol en Denemarken inmiddels ook lid. “We zijn ook met Zweden en Noorwegen in gesprek en willen ook in voormalig Oost-Europa meer landen en organisaties betrokken krijgen. Een van onze ambities richting 2026 is om het ledenaantal uit te breiden naar twintig. En als het gaat om de geassocieerde leden, willen we groeien van 24 nu naar 35 over drie jaar. Wij willen echt het gezicht van de tegelzetters naar de industrie zijn.”

Onderwijs en jongeren

Het opleiden en enthousiasmeren van jongeren is eveneens een belangrijk doel van de EUF. “Met evenementen als de PCI Alpencup willen we het aanwezige talent uitdagen, maar ook het vak in de spotlights zetten. Door het vak tegelzetten beter zichtbaar te maken, kunnen wij op internationaal niveau doen wat onze leden in hun eigen land doen.”

Het opleiden van voldoende jonge tegelzetters is volgens Körner een uitdaging waarmee alle leden te maken hebben. “Er zijn behoorlijke verschillen in de manieren waarop het onderwijs is ingericht. Ook hiervoor geldt dat we door kennisdeling onze leden kunnen helpen en op ideeën kunnen brengen. Daarnaast onderzoeken we natuurlijk continu mogelijkheden welke actieve rol we als EUF hierin kunnen nemen.”

33

Italiaanse sferen in Apeldoorn

35

“Mapei toont innovaties, assortiment en waardering voor relaties” Sportieve Italiaanse auto’s en een foodtruck waar de stukjes pizza en bruschetta op de toonbank klaarliggen om geproefd te worden, leiden bezoekers deze woensdagmiddag naar de openstaande magazijndeur. Daar waar normaal gesproken zakken en emmers met lijmen, voegen en andere producten uit het assortiment van Mapei worden in- of uitgeladen, ontvangt het team van Mapei Nederland haar gasten voor het eigen Mapei Festival.

Tijdens het festival wil Mapei Nederland vooral haar relaties bedanken voor de samenwerking de afgelopen jaren.

“Wij grijpen dit evenement aan om onze waardering naar ze uit te spreken en ze te laten weten dat we blij zijn om zaken met ze te doen”, zegt Wilco Bekkers, key accountmanager en product manager, voor hij aan een rondleiding aan een groep gasten begint. →

36

bovatinfo

Breed assortiment Tijdens een ronde door het pand aan de Oude Apeldoornseweg toont Wilco onder andere de industriële en decoratieve vloersystemen, tegellijmen en -voegen, producten en systemen voor waterdichting, bouwchemie, kitten, houten vloeren en akoestische isolatie. “Ook deze presentatie van ons pand en de volle breedte van ons assortiment is een belangrijke reden om dit festival te organiseren. We willen laten zien dat we zoveel meer doen dan datgene waarvan onze klanten ons kennen. Die richten zich vaak op een deel van ons assortiment wat voor hen interessant is.”

Uitbreiding Zero-lijn Voor bezoekende tegelzetters is de uitbreiding van de Zerolijn eveneens een belangrijke reden. Tien jaar geleden introduceerde Mapei met Keraflex Maxi S1 Zero als eerste een tegellijm waarvan de CO2-uitstoot volledig gecompenseerd wordt. Anno 2023 de best verkopende, cementgebonden lijm voor keramische tegels in het assortiment van de Italiaanse producent.

juli 2023

“Met dit assortiment stellen we onze klanten in de bouwsector in staat om voor hun bouwprojecten materialen te kiezen die geen impact hebben op de klimaatverandering”

“Wat toen relatief klein begon, wordt dit jaar uitgebreid met breed Zero-assortiment lijmen en voegmortel. Producten voor de installatie van keramiek en natuursteen waarvan de CO2uitstoot gedurende de hele levenscyclus wordt gemeten met behulp van de Life Cycle Assessment (LCA-)methode. De uitstoot van de producten wordt vervolgens voor 100% gecompenseerd. Dit doen we door te investeren in gecertificeerde projecten voor hernieuwbare energie, herbebossing en bosbescherming”, licht Wilco toe als de groep bij dit assortiment is aangekomen.

Markt richting bewuste keuzes sturen Het initiatief begon op de Italiaanse markt en wordt uitgerold naar alle dochterondernemingen over de hele wereld, waaronder ook Nederland. “Met dit assortiment stellen we onze klanten in de bouwsector in staat om voor hun bouwprojecten materialen te kiezen die geen impact hebben op de klimaatverandering. Zo kunnen we samen de markt in de richting sturen van meer ethische en bewuste keuzes.” →

37

FENTO VOORKOMT KNIE- EN RUGKLACHTEN DOOR MIDDEL VAN ERGONOMIE FENTO Knee Protection is als één van de weinigen in de markt volledig gespecialiseerd in ergonomische kniebescherming. Ze richten zich op professionals die vaak op hun knieën werken. Denk aan beroepsgroepen als vloerenleggers, tegelzetters, stratenmakers, hoveniers, installateurs, elektriciens en dakdekkers. Waar bij de meeste kniebeschermers het volledige gewicht op de knie komt te liggen, verdelen de kniebeschermers van FENTO op unieke wijze de druk over het gehele onderbeen. Hierdoor worden knie- en rugklachten voorkomen.

ONTSTAAN VANUIT EEN VRAAG UIT DE PROFESSIONELE MARKT

Nadat een zeilmaker bij de fysiotherapeut werd behandeld voor knie- en rugklachten, kwam hij enkele maanden later weer met dezelfde klachten terug. Ze vroegen zich vervolgens af of er geen alternatieve oplossing was die de klachten voorgoed zouden verhelpen. Ze kwamen erachter dat de huidige beschikbare kniebeschermers niet ergonomisch waren en hierdoor de lichamelijke klachten in stand hielden. Vanuit deze ondervinding is het balletje gaan rollen en zijn deze zeilmaker en fysiotherapeut samen ergonomische kniebeschermers gaan ontwikkelen...

FENTO was geboren! 20 jaar later voorkomen en verhelpen de kniebeschermers van FENTO wereldwijd knie- en rugklachten.

NAUW CONTACT MET DE EINDGEBRUIKER

FENTO vindt het belangrijk om in direct contact te staan met de eindgebruiker, aandachtig te luisteren naar hun feedback en dit mee te nemen in het proces van productontwikkeling. Wat ze vaak als feedback terugkrijgen is dat de kniebeschermers op grote wijze bijdragen aan hun fysieke gezondheid. De positieve impact hiervan beïnvloedt natuurlijk niet alleen het professionele, maar ook het privéleven van de eindgebruiker.

VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN

Medische specialisten claimen terecht dat voorkomen altijd beter is dan genezen. Professionals die vaak op hun knieën werken geven aan dat ze achteraf veel eerder hadden moeten beginnen met investeren in de juiste ergonomische kniebescherming. Het uitstel hiervan zien we ook vaak terug bij jongeren: omdat ze nu nog jong en fit zijn, houden ze zich hier niet mee bezig waardoor ze er op latere leeftijd last van gaan krijgen. FENTO richt zich daarom tegenwoordig ook op jongeren en wil hen daarmee op jonge leeftijd het belang van ergonomische kniebescherming in laten zien.

NIET ALLEEN ERGONOMIE MAAKT DEZE KNIEBESCHERMERS BIJZONDER

Een aantal andere punten waarin de kniebeschermers van FENTO bijdragen aan lichamelijk comfort tijdens het werk zijn onder andere het wijde oppervlak van de beschermer die zorgt voor stabiliteit tijdens het knielen, de brede elastieken die niet in de knieholtes knellen en het comfort die ze bieden tijdens het lopen of bewegen.

Daarnaast zijn de producten slijtvast, ademend, waterbestendig, makkelijk schoon te maken en bevatten de meeste producten vervangbare onderdelen om de duurzaamheid te vergroten.

MEER INFORMATIE VIND JE OP:

WWW.FENTOKNEEPROTECTION.COM JE KUNT OOK ONZE SOCIAL MEDIA KANALEN BEZOEKEN

juli 2023

→ Naast de Zero-producten, biedt Mapei ook tal van andere producten en toebehoren aan. “We hebben voor iedere klus de juiste lijm en dat laten we vandaag graag nog eens zien. Maar daarnaast bieden we nog zoveel meer. Denk aan ontkoppelings- en waterdichtingsproducten, verschillende levelsystemen en producten voor het reinigen, onderhouden en beschermen van oppervlakten”, zegt Wilco.

Meer kleuren en nieuwe epoxy voegmortel De tegelzetters onder de bezoekers van het festival maken ook kennis met de waaier aan gekleurde voegen en kitten. “Daaraan hebben we twaalf nieuwe kleuren toegevoegd, net als vijf nieuwe metallic kleuren.”

Eenmaal terug in het magazijn worden de gasten getrakteerd op een drankje en hapje, vanzelfsprekend ook weer geheel in Italiaanse stijl. Aangevuld met de vrolijke Italiaanse muziek van een rondlopend kwartet muzikanten heeft het magazijn meer weg van een Italiaans dorpsplein, dan het logistieke hart van de producent. ■

www.mapei.com/nl

39

40

bovatinfo

M A RT S E H FOR TFESSIONAL P RO

Bostik op Europese snelheid BOSTIK PRESENTEERT HET NIEUWE EUROPESE ASSORTIMENT

NIEUW IN HET EUROPESE ASSORTIMENT

UNIVERSELE EGALINE MET HOGE DRUKSTERKTE (C30-F7)

ONVERSLAANBARE PRIJS-KWALITEIT

juli 2023

Unieke landelijke primeur voor tegelzetters

Bovatin biedt als eerste zzp’ers de kans om leermeester te worden Het Hoofdbestuur van bovatin heeft als eerste branchevereniging in Nederland besloten om zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) de kans te bieden om zich op te leiden tot leermeester. Daarmee zet bovatin een unieke en belangrijke stap op weg naar voldoende leermeesters voor leerling-tegelzetters. Nu en in de toekomst.

Leermeesters zijn onmisbaar in de opleiding van jong tegeltalent. In de praktijk kunnen ze de opgedane basiskennis in uitvoering brengen en zich onder begeleiding van een leermeester verder ontwikkelen tot volwaardig tegelzetter. In sommige regio’s van ons land kunnen leerlingen nu al lastig aan een leermeester gekoppeld worden. Mede daardoor ontstond het idee om ook zzp’ers actief te betrekken bij de praktische opleiding van instroom vanuit de beroepsopleidingen. Door de zzp’ers in de opleidingskosten tegemoet te komen, wil bovatin deze groep aangesloten leden nu motiveren om als leermeester te investeren in jonge vakgenoten.

Totale bijdrage van 2.580 euro “We hebben voldoende leermeesters nodig om de groeiende groep enthousiaste jonge leerlingen de fijne kneepjes van het vak in de praktijk bij te brengen. Daarom stellen wij ook subsidie beschikbaar voor de ondernemende zelfstandigen onder onze leden, die zich tot leermeester willen scholen”, zegt voorzitter Gerard Reus.

Zzp’ers die de opleiding tot leermeester gaan volgen, kunnen rekenen op een subsidie van in totaal 1.080 euro.

Daarnaast ontvangen ze per opleidingsdag een compensatie van 500 euro voor de misgelopen omzet van die dag. “De opleiding tot leermeester duurt drie dagen, dus die 1.500 euro compensatie komt bovenop die 1.080 euro opleidingskosten. Ze ontvangen dus 2.580 euro totaal en daarmee schakelen we de zzp’ers gelijk met tegelzetters in loondienst die de opleiding tot leermeester volgen.” →

41

EXCLUSIEF VOOR DE ECHTE TEGELZETTER.

Compleet assortiment systemen en producten voor het verwerken van tegels en natuursteen.

Met Codex kun je rekenen op uitstekende technische kennis én ondersteuning op het werk.

Meer informatie over Codex:

juli 2023

“We hebben voldoende Binnen bovatin is het aantal zzp’ers de laatste jaren flink toeleermeesters nodig om de genomen. Het aantal grotere tegelzetbedrijven met werknemers in dienst is redelijk stabiel. “Dat zijn traditioneel gezien groeiende groep enthouonze leerbedrijven. Aan de mogelijkheden om alle leerling-tesiaste jonge leerlingen de gelzetters bij deze leden te plaatsen, zitten natuurlijk grenzen. fijne kneepjes van het vak in Op zoek naar een oplossing ontstond het idee om de ondernede praktijk bij te brengen” mers zonder personeel die lid zijn, hierin een rol te geven. Niet

→ Aantal zzp’ers flink toegenomen

de zzp’er die zich alleen maar laat inhuren als onderaannemer, maar de echte ondernemers. Zij werken voor eigen risico en rekening en gaan zelf actief op zoek naar klanten. Dat zijn vaak ook de tegelzetters die het leuk vinden om hun kennis en ervaring door te geven aan een volgende generatie”, zegt Reus.

Geslaagde proef Na een geslaagde proef in Noord-Holland, waarbij meerdere leerling-tegelzetters van de Bouwmensen-locatie ESPEQ Bouwopleidingen in Heerhugowaard zijn gekoppeld aan verschillende zzp’ers, heeft het Hoofdbestuur van bovatinfo besloten om het leermeesterschap ook open te stellen voor andere zzp’ers. “We vergoeden vanuit de branchevereniging de

opleidingskosten. Zo schakelen we de zzp’ers gelijk met werknemers in vaste dienst die een opleiding tot leermeester ook gesubsidieerd kunnen volgen.”

De proef met de zelfstandige leermeesters in Noord-Holland is ook ESPEQ goed bevallen. Tijdens de opleiding komen de leerling-tegelzetters in dienst van ESPEQ waar ze de opleiding volgen. Reus: “Het enthousiasme over ons gezamenlijke initiatief is groot omdat we zo samen het praktijkdeel van de opleiding tot tegelzetter kunnen waarborgen. We kunnen als brancheorganisatie samen met onze leden en de opleidingen zorgen voor de benodigde leermeesters.” ■

43

in samenwerking met

Douglas & Jones

Designtegels voor vloeren en badkamers De mooiste designtegels voor vloer en wand die passen bij jouw interieurstijl. Laat je inspireren door de ontwerpers van Mosa. www.mottobymosa.com

juli 2023

Boeiend programma voor geassocieerde leden “Volop kansen en positieve ontwikkelingen” De toekomst van keramiek als duurzaam bouwmateriaal, de instroom van leerlingen vanuit het mbo en vmbo en de Meerwaarde van Tegels. Het waren drie belangrijke onderwerpen op de agenda van de bijeenkomst met de geassocieerde leden van bovatin op 25 mei. In Het Wapen van Haarzuylen werden in ongedwongen sfeer ervaringen gedeeld en de onderlinge contacten verdiept.

“Het is mooi om te zien dat we ook op bijeenkomsten als deze kunnen rekenen op de betrokkenheid van onze geassocieerde leden. Samen met jullie werken we aan de gezonde toekomst van ons mooie vak en zoeken we manieren om op een constructieve wijze de uitdagingen waarvoor we staan aan te pakken”, zei voorzitter Gerard Reus in zijn welkomstwoordje.

Net als tijdens de laatste bijeenkomst in oktober 2022 benoemde Reus kort de chaotische periode waarin ook tegelzettend Nederland verkeert. “Hoe graag ik ook zou willen, zeggen dat de rust een half jaar later is weergekeerd kan ik niet. Op tal van vlakken zijn er nog steeds grote onzekerheden en onduidelijkheden. De recente mededeling van minister Hugo de Jonge dat hij voor 2024 een dip in de woningnieuwbouw voorziet, is misschien wel het meest veelzeggende voorbeeld hiervan”, aldus de voorzitter, die meteen toevoegde niet onnodig somber te willen zijn. “Daarvoor zien we te veel positieve ontwikkelingen en kansen.”

Zzp’er als leermeester Eén daarvan noemde hij het besluit van het Hoofdbestuur van bovatin om het leermeesterschap open te stellen voor zzp’ers onder de leden. “Hiervoor stellen we als brancheorganisatie een subsidie van 1.080 euro beschikbaar, die de opleidingskosten dekt. Daarnaast bieden we per opleidingsdag 500 euro compensatie aan. De opleiding duurt drie dagen dus in totaal gaat het om een bedrag van 2.580 euro en daarmee schakelen we zzp’ers gelijk aan tegelzetters die in loondienst zijn. Hiermee willen we een mogelijk tekort aan leerbedrijven voorkomen.”

Trots toonde de voorzitter zich ook op de finaleronde van het NK Tegelzetten. “De zes finalisten aan de Skills Finals in de RAI in Amsterdam hebben zich twee dagen van hun beste kant laten zien en – ook

onder het toeziend oog van Koning Willem Alexander – bewezen dat er volop toekomst in ons vak zit!” Vervolgens introduceerde hij sprekers ing.

Raimond Nuvelstijn van KNB en Mark Jansen van Mosa. In hun bijdragen stond de toekomst van keramiek als bouwmateriaal centraal.

Strenge eisen aan bouw Binnen de vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) worden de belangen van 16 bedrijven vertegenwoordig. Gezamenlijk hebben zij een omzet van 700 miljoen euro. Nuvelstijn: “Bakstenen, straatstenen en dakpannen vormen de kern van onze activiteiten, maar ook keramische wanden vloertegels vallen onder ons aandachtsgebied. Om aan de steeds strenger wordende milieu- en productie-eisen te kunnen blijven voldoen, zoeken we continu naar manieren om de keramische producten duurzamer te maken.

Bijvoorbeeld door manieren te zoeken om minder grondstoffen te gebruiken en de uitstoot van broeikasgassen te beperken.” →

45

46

bovatinfo

→ Daarbij ging Nuvelstijn kort wat dieper in op de eisen en voor-

waarden die nu en de komende jaren gelden als het gaat om de verduurzaming. “We hebben te maken met de EPG, de energieprestatie van gebouwen in zijn geheel. Sinds 2013 kennen we ook de MPG, de milieuprestatie van gebouwen. Die geeft de totale milieubelasting van een gebouw weer en wordt uitgedrukt in een Milieu Kosten Indicator (MKI). De MKI is een eurobedrag dat aangeeft hoeveel kosten gemaakt moeten worden om alle milieuschade die de bouw van het gebouw heeft veroorzaakt tegen te gaan.”

Nuvelstijn benadrukte dat die MKI nu op een limiet van maximaal € 0,80 en € 1,00 ligt. “Maar in 2025 gaat die grens naar € 0,50 en dat betekent dat de industrie hard op zoek is naar manieren om de bijdrage van hun product aan de totale MKI naar beneden te krijgen.”

Duurzame initiatieven Volgens de gastspreker wordt binnen de keramische industrie al veel gedaan aan verduurzaming van producten en productiemethoden. “Zo wordt er volop gekeken naar het gebruik van duurzame energie tijdens de productie. Daar loopt de industrie echter nog tegen het praktische probleem aan dat het krijgen van een zwaardere aansluiting voor die energie lang op zich laat wachten.” Daarnaast wordt er veel aan productinnovatie en circulariteit gedaan.

Nuvelstijn benoemde kort ook nog de Europese initiatieven op het gebied van verduurzaming en de maatregelen die daaruit vloeien. “Nederland is daarin graag het beste jongetje van de klas. Zo moeten wij hier zo snel mogelijk van het gas af, terwijl in

Duitsland de toepassing van gas juist breed wordt gestimuleerd.

En dankzij de steeds hoger wordende emissiebeprijzing is er van een level playingfield inmiddels amper sprake meer. Daar hebben we als industrie wel mee te maken.”

Fit for future Het circulaire karakter van keramiek was eveneens een belangrijk element in de bijdrage van Mark Jansen van Mosa. “Het materiaal kan onbeperkt hergebruikt worden en dat alleen al maakt het een duurzaam product.” Jansen gaf in zijn presentatie een kijkje in de recent verschenen whitepaper ‘Tegels. Fit for future’. Gebaseerd op een publicatie van Elsevier en een onderzoek van de Spaanse keramische industrie. “Zij hebben zes verschillende soorten vloerafwerking vergeleken. Naast keramische tegels en natuursteen tegels zijn PVC, tapijt, laminaat en parket in het onderzoek meegenomen. Er is gekeken naar verschillende milieuaspecten, drie verschillende scenario’s van gebruik én de levenscycli van de producten.”

Uit het rapport blijkt dat de keramische tegelvloer het beste presteert. “Daarom moet de bouw ook verder kijken dan de voordelen van biobased en houtskeletbouw alleen. Die gaan namelijk alleen uit van het moment van nieuwbouw, maar vergeten de periode van gebruik daarna. Een tegelvloer heeft na het aanbrengen de hele levensduur lang geen onderhoud nodig. Dit in tegenstelling tot hout, dat na vijf of zes jaar aan grondig onderhoud toe is.

En dat onderhoud herhaalt zich gedurende de decennia daarna.

Dat telt enorm op als je kijkt naar de total costs of ownership en life cycle analysis van de materialen. Dat maakt keramiek ook zo aantrekkelijk en duurzaam, maar daar lijkt in al het geweld rond biobased en houtbouw geen aandacht voor te zijn.”

47

juli 2023

“Dat maakt keramiek ook zo aantrekkelijk en duurzaam, maar daar lijkt in al het geweld rond biobased en houtbouw geen aandacht voor te zijn”

Tegels.

Fit for future 2023

Meest energie-efficiënte vloerafwerking Een ander groot voordeel van keramische tegels is de lage Rc-waarde, zo voegde Jansen toe. “Dat betekent dat een tegelvloer het meest geschikt is om op vloerverwarming te gebruiken. Aangezien vloerverwarming steeds vaker wordt toegepast in nieuwbouw, is het belangrijk dit ook nadrukkelijk uit te dragen.”

Hanneke Kiwitz reageerde daarop. “Dit whitepaper is voor ons als branche een goede mogelijkheid om de discussie weer op gang te krijgen en onder de aandacht te komen bij opdrachtgevers en consumenten. Hoe kunnen we dat gezamenlijk aanpakken?” Gerard Reus reageerde en vulde aan dat de campagne Meerwaarde van tegels van bovatin met dezelfde boodschap twee jaar geleden breed is uitgedragen. “Dat heeft toen de verkoop van keramische tegels wel een impuls gegeven.”

Herhalen, herhalen, herhalen Volgens Reus groeit de aandacht voor deze voordelen wel en komen er steeds meer vragen over de mogelijkheden van tegels in combinatie met vloerverwarming. “Vooral vanuit de B2B-markt groeit die vraag. Ik zie het als kans voor onze branche en we moeten de boodschap blijven herhalen, herhalen en herhalen.”

“We hebben een serieus en duurzaam verhaal en dat moeten we vertellen”

Die mening werd door Jansen gedeeld. “Keramiek biedt kansen voor consumenten, opdrachtgever en de tegelzetters.

We hebben een serieus en duurzaam verhaal en dat moeten we vertellen.”

48

bovatinfo

Meerwaarde van tegels In de whitepaper van Mosa wordt ook gerefereerd aan het onderzoek van Schlüter Systems, dat in de campagne Meerwaarde van tegels als bron wordt gebruikt. “We hebben binnen bovatin gekeken naar de vraag of dat onderzoek alleen voldoende basis was om de campagne voort te zetten. Het afgelopen jaar hebben we onder meer met onderzoeksinstituten TCKI en TNO gesproken over mogelijke verdieping van het onderzoek”, lichtte Teus Zanen toe.

Hoewel TNO wel onderzoek wilde doen naar de effecten van keramische tegels en vloerverwarming, gaf het instituut meteen te kennen niet langer hun naam te verbinden aan onderzochte producten of oplossingen. Zanen: “Een stempel met ‘erkend door TNO’ kunnen we dus niet krijgen op de campagne.”

Extra rapport van ISSO Wel stuitte het bestuur op een publicatie van kennisplatform ISSO uit Rotterdam. “Een publicatie over kwaliteitseisen voor vloer- en wandverwarming, waarbij onderzoek is gedaan met verschillende soorten vloerbedekkingen. Conclusie van dat onderzoek was dat tegels de beste bedekking zijn voor optimaal resultaat. Hout en laminaat zijn zeker ook mogelijk, maar wel met minder effect.”

“Kortom”, zo vervolgde Zanen, “de boodschap dat keramische tegels de beste bedekking zijn voor vloerverwarmingssystemen klopt 100%. Daarvoor hoeven we geen aanvullend onderzoek te doen. De Rc-waarde van keramiek is het beste van alle materialen en het materiaal is circulair. Door via onze eigen campagne

Meerwaarde van tegels, de whitepaper van Mosa, de publicatie van ISSO en het rapport van Schlüter Systems steeds naar elkaar te verwijzen, kunnen we samen het verhaal goed blijven brengen.

Ieder via zijn eigen kanalen en met onze campagnematerialen kunnen we in de showroom onze leden helpen om deze belangrijke boodschap ook onder particulieren te verspreiden.” Voor de andere partners in het werk is daarin een rol weggelegd. “Voor een optimale werking van vloerverwarming is een goede verwerking essentieel. Dus ook de lijmproducenten en tegelzetters dragen daaraan bij. Met kwaliteit en een goed team win je de wedstrijd.”

Meer vmbo-leerlingen Over dat goede team ging de bijdrage van Cor de Ridder, Landelijk Coördinator Platform vmbo BWI. Hij gaf de aanwezigen een kijkje in de ontwikkelingen binnen het vmbo en mbo. “Het profiel Bouwen, Wonen en Interieur wordt op 180 vmbo-scholen verspreid over Nederland aangeboden. Daarvan zijn 175 scholen aangesloten bij ons platform. Als we kijken naar het derde en vierde leerjaar van het middelbaar onderwijs zagen we in 2022 dat 194.000 leerlingen in die leeftijdscategorie een havo of vwoopleiding volgde. Daar stonden toen bijna 196.000 leeftijdsgenoten tegenover die een vmbo-opleiding volgden”, aldus De Ridder.

Profielen trekken meer meisjes aan Sinds de aanpassing van het beroepsonderwijs en de invoering van de profielen, is BWI voor meer meisjes aantrekkelijk gewor-

juli 2023

“Begonnen we in 2018 met nul leerlingen, in 2022 zaten we al op 297. Een aantal om trots op te zijn”

den. “Vooral binnen Sign zijn verhoudingsgewijs veel meisjes ingestroomd. Meer dan binnen andere profielen.” Volgens De Ridder is die populariteit te verklaren door het creatieve karakter van de keuzedelen en vakgebieden binnen het profiel.

ten. Zoals een eenvoudige vloer tegelen en een wand met een logo in mozaïek maken”, zo lichtte De Ridder toe.

“Keuzevakken als interieurontwerp en design, maar ook meubelmaken bieden mogelijkheden om het werk creatief in te vullen. Gekoppeld aan de imagoverbetering van het vmbo en mboonderwijs, de brede mogelijkheden binnen Bouwen, Wonen en Interieur en de verbetering van de economische positie van mbo’ers zorgt het voor een toename van leerlingaantallen.”

De vraag of De Ridder ook gegevens had over de doorstroming vanuit het vmbo naar het mbo kon de landelijk coördinator niet direct beantwoorden. “Niet iedere leerling die het keuzevak tegelzetten kiest, zal doorstromen naar een mbo-opleiding tegelzetten.

Ik weet dat die cijfers er wel zijn, maar die heb ik zo niet paraat.”

Keuzevak Tegelzetten groeit Dat geldt ook voor het aantal leerlingen dat voor het keuzevak Tegelzetten kiest. “Voor dit keuzedeel hebben we samen met bovatin en het O&O-fonds leermiddelen ontwikkeld. Mede dankzij de nauwe betrokkenheid van bedrijven bij de uitvoering van de keuzevakken, blijft de inhoud van het lesprogramma actueel en up to date.”

Het initiatief voor de opleiding kwam van de bovatin. “Het is een relatief nieuw keuzevak, maar we zien dat het snel aan populariteit wint. Begonnen we in 2018 met nul leerlingen, in 2022 zaten we al op 297. Een aantal om trots op te zijn.”

Leerlingen besteden verdeeld over zeven of acht weken ongeveer 80 uur aan het vak. “Ze leren de theorie in negen verschillende hoofdstukken en moeten uiteindelijk vijf praktijkopdrach-

Doorstroming na vmbo

Ook de vraag of landelijke campagnes zoals ‘Je gaat het maken in de bouw’ helpen bij het werven van jongeren voor de bouw, kon De Ridder niet concreet beantwoorden. “Ik denk dat je het antwoord daarop ook heel erg lastig kunt bepalen. Kiezen voor een vak of branche doe je niet op basis van een campagne, maar doe je vaak na een brede oriëntatie. Daarom vind ik het persoonlijk wel jammer dat de Dag van de Bouw pas in juni is, want dat heeft iedereen zijn of haar schoolkeuze al gemaakt.”

Tijdens de afsluitende rondvraag werd door enkele geassocieerde leden de laatste ontwikkelingen op het gebied van productinnovaties gedeeld. Ook werd duidelijk dat de behoefte aan goede marktinformatie – vooral over de komende jaren – bij een deel van de aanwezigen groot is. Hierna bedankte Gerard Reus de geassocieerde leden en de sprekers voor hun aanwezigheid en interessante bijdragen en werd onder het genot van een drankje nog even nagepraat. ■

49

Wilt U ”BREEAM” bouwen conform EC1 PLUS?

Ga voor Kwalitatief Hoogstaand!

Professionele Tegellijmen, Egalisaties & Voegen Verkoop Sopro Nederland BV Kruyderlaan 21a · 3431 BM Nieuwegein Telefoon +31 (0) 30 60 50 214 Email: info@soprobv.nl

www.soprobv.nl

52

thema’s & toekomst

BITA gaat internationaal “Niet naast elkaar, maar samen de tegelzetters trainen”

D

e Belgian Innovative Tiling Academy (BITA) zet na zeven jaar een stap over de landsgrenzen en vergroot het werkveld ook naar Nederland en Luxemburg. “We gaan door onder de naam Benelux Innovative Tiling Academy. Door tegelzetters trainingen bij fabrikanten aan te bieden, willen we zorgen voor betere kennis over de juiste verwerking van onder andere de lijmen en systeemoplossingen. Met als doel om daarmee de kwaliteit van het werk van de tegelzetter te waarborgen”, zegt Peter Goegebeur, voorzitter van de BITA. Goegebeur is heel zijn werkzame leven al tegelzetter. “Dat begon al in mijn tienerjaren toen ik door mijn vader iedere vakantie naar Italië werd gestuurd om daar in de keramiekfabrieken te gaan werken. Hoewel ik mijn vader in die jaren wel eens heb vervloekt, ben ik hem daar achteraf altijd erg dankbaar voor geweest”, lacht Goegebeur. “Het heeft me namelijk enorm veel kennis van tegels en de Italiaanse taal opgeleverd.”

53

thema’s & toekomst

Carrousel van innovatie Tijdens zijn actieve carrière zag Goegebeur veel veranderen in het werk van de tegelzetters. “In mijn beginjaren werden de tegels op een heel andere manier geproduceerd en gelegd dan we nu doen. De opkomst van extreem dichtgeperste keramiektegels en innovatieve tegellijmen heeft hierop een behoorlijke invloed gehad, maar ook de ontwikkelingen binnen de keramische industrie hadden gevolgen. Kijk maar eens naar de sterke opkomst van de dunne grootformaten! De tegelbranche is een carrousel van innovatie en daarin is het uitdagend genoeg voor tegelzetters om continu up to date te blijven.”

Een ontwikkeling die Goegebeur in zijn tijd als voorzitter van de Fecamo in België ook zag. Het idee om daar als brancheorganisatie op in te spelen, kon niet op voldoende steun rekenen. “Een deel van de leden vond dat een taak van de fabrikanten. Toen is het idee voor de BITA ontstaan.”

Krachten bundelen Het initiatief in België werd al snel succesvol en heeft inmiddels navolging gekregen in landen als Spanje, Italië, Tsjechië en Ierland. “Ook in Nederland bestaat de NITA, waarvan Ton Borrenbergs voorzitter van is.

Het liefst zie ik dat we binnen de Benelux onze activiteiten gaan bundelen. Niet naast elkaar, maar met elkaar de tegelzetters trainen, dat is het doel.”

“De tegelbranche is een carrousel van innovatie en daarin is het uitdagend genoeg voor tegelzetters om continu up to date te blijven”

54

54

thema’s & toekomst

Volgens Goegebeur is ook bij veel fabrikanten grote behoefte aan goede trainingen. “We krijgen in België regelmatig de vraag of we willen komen om bij hen een opleiding te verzorgen. Zij zijn immers ook gebaat bij de juiste verwerking van hun producten.”

Belangrijkste vraag vaak niet beantwoord Als voorbeeld noemt Goegebeur een lijmproducent.

“Die heeft alle kennis in huis over het product. De ingrediënten en eigenschappen daarvan, ze kennen alle specs van hun assortiment. Maar over de praktijk van de tegelzetter op de werkvloer weten ze minder.

Net als de informatie die de tegelzetter vraagt en krijgt als hij een paar zakken lijmpoeder koopt bij de groothandel. Hoe groot is de tegel die met de lijm verwerkt wordt? Op welke ondergrond wordt de lijm toegepast? Kortom: de vraag hoe krijg ik mijn tegel het beste verwerkt en met welke soort lijm kan vaak niet gegeven worden.”

Gevolg van een verkeerd beoordeelde tegellijm begint volgens Goegebeur met foute informatie bij de aankoop ervan. Dat de tegelzetter vaak te veel of te weinig water gebruikt om de lijm te mengen is al evenzeer een feit. “En als de lijm dan te dun of te dik is voor de te verwerken tegel en zijn toepassingseigen-

55

thema’s & toekomst

schappen, ligt het al snel aan de lijm, terwijl dat in veel gevallen niet zo is. Wij brengen tijdens een opleiding de kennis van de fabrikant en ervaring van de tegelzetter samen en kunnen zorgen dat voor beide kanten duidelijk wordt hoe de verlijmingstechniek het best tot zijn recht komt. Zo kan een fabrikant de gebruiksaanwijzing op de verpakking bijvoorbeeld nauwkeuriger omschrijven zodat duidelijker beschreven staat hoe de tegelzetter het best met het product omgaat.”

Voordelen voor fabrikanten Volgens Goegebeur hebben de opleidingen van BITA voor fabrikanten een tweede belangrijk voordeel. “Wij adviseren altijd om niet alleen bestaande klanten uit te nodigen, maar ook potentiële klanten te benaderen. Zo biedt de opleiding niet alleen meer kennis bij klanten en verwerkers, maar kan het ook nieuwe klanten opleveren. Door kennis te delen presenteer je je als fabrikant als echte partner van je klanten. Een mooie toegevoegde waarde van onze opleiding.”

Behalve vanuit educatief oogpunt, hebben de opleidingen ook een sociaal element. “Het delen van kennis is belangrijk, maar elkaar ontmoeten en relaties onderhouden is vaak net zo belangrijk. Je weet elkaar te vinden en kunt vervolgens ook buiten de opleiding

makkelijker met elkaar in contact komen. Voor advies of gewoon om ervaringen te delen. Er worden soms zelfs samenwerkingsakkoorden afgesloten!”

Onderdeel van opleidingsstructuur In sommige landen waar een Innovative Tiling Academy actief is, vormt het een belangrijk onderdeel van de opleidingsstructuur. “Zo bestaat er in Ierland helemaal geen opleiding voor tegelzetters dus daar wordt de nationale ITA door de tegelbranche omarmd. Vanzelfsprekend bieden wij vanuit BITA in nauwe samenwerking met het EUF (de Europese Federatie van Tegelzettersverenigingen) de nodige ondersteuning, maar dat geldt ook voor alle andere landen. We kunnen en moeten elkaar helpen om onze branche internationaal op te waarderen.”

Goegebeur prijst bovatin om haar activiteiten en inzet binnen het beroepsonderwijs. “Een brancheorganisatie die niet alleen zo nauw betrokken is bij het scholen van tegelzetters maar ook investeert om jongeren aan te zetten tot dit mooie beroep is een voorbeeld voor andere landen. Daarvan kunnen we allemaal veel leren door mensen en kennis samen te brengen. Dat is ook ons doel.” ■

56

thema’s & toekomst

Meer aandacht voor CE keurmerk is hard nodig M

et de definitieve vaststelling van de ingangsdatum van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, wordt het aantoonbaar goed en veilig bouwen een feit voor de hele bouwketen. Vanaf 1 januari 2024 moeten aannemers en onderaannemers bewijzen dat ze volgens de vastgestelde normen werken en dat toegepaste bouwproducten en systemen voldoen aan alle eisen, waaronder een CE keurmerk. Over dat keurmerk, maakt Dennis Platteel, Country Manager wedi Benelux, zich wel zorgen. “Ik merk dat een deel van de markt niet op de hoogte is over de verplichting van het CE keurmerk. Niet alleen bij verwerkers, maar ook in de bouwmaterialenhandel.”

“Het is grappig. Net als bij klimaatverandering zitten wij vaak in de discussie dat we ons moeten aanpassen aan de komende klimaatverandering omdat er nieuwe regels aankomen. Ondertussen zitten we al midden in de klimaatverandering. Zo is het ook met kwaliteitsbepaling in de bouw. Het Bouwbesluit bestaat sinds 1992 met als doel om de kwaliteit in de bouw te verbeteren. Wij moeten daarbij wij de prestatie van materialen en verwerking aantonen. Het verschil met de situatie als de Wkb straks geldt, is dat dan bij de vergunningsaanvraag alle bewijslast al moet worden aangedragen omdat de vergunning anders niet wordt afgegeven”, zegt Platteel.

57

thema’s & toekomst

Gecertificeerde kwaliteit Om de kwaliteit en veiligheid van hun bouwproducten en -systemen aan te tonen en te waarborgen, zijn fabrikanten vrijwel altijd verplicht deze te laten voorzien van een CE-markering. Platteel: “De Europese wetgeving hierover is duidelijk. Elk bouwproduct of systeem dat blijvend wordt verwerkt in een bouwwerk en waarvan de prestaties gevolgen hebben voor de prestaties van het gehele bouwwerk, moet verplicht voorzien zijn van een CE keurmerk. Dat betekent dat alle bouwproducten die via de handel verkrijgbaar zijn, dit keurmerk moeten hebben. Dit geldt ook voor bouwproducten die door dezelfde fabrikant op de markt worden gebracht met minstens twee componenten die gecombineerd worden en vervolgens in het bouwwerk toegepast worden zoals ramen, deuren en prefab-oplossingen bijvoorbeeld. We zien echter dat de CE-markering lang niet altijd aanwezig is. Bovendien blijkt uit navraag dat de kennis over het CE keurmerk bij veel medewerkers van de groothandel nog beperkt is. Met andere woorden: een deel van de markt is onwetend over de CEverplichting en dit gaat veel onduidelijkheid geven en mogelijk zorgen voor onnodige discussies.”

Continue controle Dat een fabrikant een CE-markering niet zomaar krijgt, weet wedi uit eigen ervaring. Als producent van Amerk bouw-, vloer- en doucheplaten hecht wedi veel

waarde aan de continue kwaliteitscontrole, die het keurmerk met zich meebrengt. “We moeten uiteraard voldoen aan de wettelijk opgelegde prestatie-eisen oftewel de Declaration of Performance (DoP). Zonder deze prestatieverklaring geen CE. Deze DoP moeten we praktisch kunnen onderbouwen met een laboratoriumtest bij een officieel gecertificeerde instantie. Onze producten worden daarvoor getoetst op onder ander bouwfysische en mechanische aspecten, brandveiligheid, veiligheid en milieu, geluid, energiebesparing en levensduur. Een desbetreffende Europese instantie bepaald voor een product de specifieke toepassing en criteria waaraan het moet voldoen”, zegt Platteel.

Premium oftewel A-merkproducten en systemen worden voor lancering op de markt voorzien van een uitgebreide 360 graden toetsing. “Niet alleen de Europees voorgeschreven prestatie-eisen worden daarbij getest, ook de milieuprestatie wordt onderzocht door middel van de EPD.” Deze EPD beschrijft objectief de milieu-impact op basis van levenscyclusanalyses op de gehele levenscyclus van het bouwproduct. Tijdens deze 360 graden toetsing wordt ook de emissie van vluchtige organische stoffen gecontroleerd en neemt de fabrikant de verplichting op zich om de schadelijke gassen veroorzaakt door het product te bewaken en deze uiteraard te voorkomen.

58

thema’s & toekomst

Natte ruimtes Ondanks deze strenge wetten en regels worden er producten aangeboden zonder CE en ook soms zonder het juiste CE keurmerk. Zeker voor constructies geldt dat ze veilig moeten zijn en blijven en dus officieel getoetst en gecertificeerd moeten zijn.” Dat is helemaal het geval in natte ruimtes, het domein waar veel tegelzetters en installateurs actief zijn. “Daar moet je producten verwerken die aantoonbaar zijn getoetst op veel verschillende prestatie-eisen. Bijvoorbeeld op het gebied van akoestiek, aarding, vloerbelasting, thermische isolatie, ventilatie en brandweerstand.”

Beter bouwen “Een eerste stap in beter bouwen ligt bij fabrikanten. Zij moeten controleren of hun bouwproducten zichtbaar voorzien zijn van het CE keurmerk, want het niet voeren van het verplichte keurmerk is tevens een economisch delict vanaf het moment dat het product gelanceerd is in de markt.” Maar ook de distributeur van de bouwproducten moet volgens Platteel voldoende kennis hebben van de wettelijke eisen die aan de producten gesteld worden. “Hij of zij moet eigenlijk vanzelfsprekend kiezen voor het CE keurmerk voorzien van DoP en moet producten kunnen herkennen die niet aan de eisen voldoen.”

Toezien op eisen CPR De bouwmaterialengroothandel moet er als schakel in de toeleveringsketen op toezien dat het op de markt gebrachte bouwproduct voldoet aan de eisen van de Europese Verordening Bouwproducten (CPR). Die verordening stelt dat op het bouwproduct de CE-markering zijn aangebracht en dat informatieve documentatie zoals prestatieverklaring (DoP), gebruiksaanwijzing, handleiding en een lijst van gevaarlijke stoffen zijn meegeleverd.

“Daarnaast moeten de instructies en veiligheidsinformatie in de taal van het land meegeleverd worden en moeten deze op een zodanige wijze samengesteld zijn die gebruikers gemakkelijk kunnen begrijpen. Daarin kunnen fabrikanten de handel helpen zodat de handel vervolgens de verwerker optimaal kan helpen.”

‘Rol voor ons allemaal’ Gezien het belang van veilig en kwalitatief goed bouwen, zou Platteel graag zien dat de CE-markering binnen de tegelzettersbranche hoger op de agenda komt. “Ik denk dat we daarin allemaal een rol hebben. Fabrikanten, distributeurs en de handel, maar ook branchevereniging bovatin kan een bijdrage leveren. De leden van bovatin zijn de betere tegelzetters en de aangesloten geassocieerde leden zijn allemaal A-merkfabrikanten en bedrijven die voor kwaliteit staan. Door de leden en de

59

thema’s & toekomst

rest van de markt bewust te maken van de noodzaak van werken met gecertificeerde bouwproducten die voldoen aan de norm, kunnen we van schakel naar ketting. Zo zorgen we samen voor nog meer kwaliteit in ons werk en voorkomen we onnodige discussies.”

Handboek voor experts Een groot deel van de tegelzetters is vooral actief in badkamers, toiletten en keuken. Ruimtes waar water en vocht een prominente rol spelen.

Tijdens de Coronapandemie, nu drie jaar geleden, kwam Platteel tot de ontdekking dat er geen speciaal handboek of naslagwerk was voor het betegelen van een natte cel. “Terwijl juist daar zorgvuldig werken en zorgen voor een goede waterdichting essentieel is voor de kwaliteit van de constructie”, zegt Platteel, die daarom besloot het ‘Handboek voor experts in de natte cel’ te schrijven.

“Als je de douchehoek in badkamer neemt dan zie je onder de douchetegel vrijwel permanent water en in de douchehoek ontstaat dampdruk die door alle lagen van een woning en aangrenzende ruimtes gaat. Door het gebruiken van water en zeep moet je het risico dat de bewoner kan uitglijden zo goed mogelijk voorkomen. Daarnaast zijn onze huid, water en beton super geleidend en daardoor moet je oppassen voor het gevaar van stroom. Belangrijke onderdelen van het tegelwerk die in het handboek beschreven staan.”

Het handboek wordt ingezet bij trainingen en toolboxmeetings op bouwprojecten en biedt tegelzetters uitgebreide informatie, van de ontwerpfase en calculatie tot de uitvoering en garantie op het uitgevoerde werk. Platteel: “De reacties op het handboek zijn erg positief. We delen kennis die verder gaat dan onze producten om tegelzetters te helpen bij de uitvoering van hun werk. Daardoor worden we ook gezien als kennispartner en die rol willen we ook graag vervullen.” ■ www.wedi.net/nl

RUBIMIX−9 POWER MAX MAXIMAAL VERMOGEN EN COMFORT 1

RUBI's meest krachtige mixer met 2100 watt.

2

Progressieve schakelaar (toerentalregeling) om het mengen van elk materiaal te OPTIMALISEREN.

3

Uitgerust met een mechanische versnellingsbak met 2 versnellingen (490/880 rpm).

4

Dubbele greep met een bi-materiaal handvat dat meer ERGONOMIE, COMFORT en STABILITEIT biedt

BUILDING THE FUTURE TOGETHER www.rubi.com

Merk Agrob Buchtal / Serie Area Pro (nieuwigheid 2021)

DE HYGIËNISCHE TEGEL DUURZAME VOORDELEN › Moeiteloos schoonmaken: bespaart tijd en schoonmaakmiddel

› Antibacterieel: zorgt voor hygiënische reiniging

› Schone lucht: heeft een positief effect op het binnenklimaat › Slimme technologie voor optimale woonkwaliteit

Met Hytect kunnen mensen met een allergie rustig doorademen, kunnen ouders hun baby‘s gerust op de vloer laten kruipen en kunnen dierenvrienden in een handomdraai de sporen van hun viervoeters wegwerken. Want onze innovatieve technologie gaat bacteriën, schimmels en ziektekiemen tegen, breekt schadelijke stoffen in de lucht af, en zorgt ervoor dat vuil moeiteloos kan worden verwijderd. Omdat Hytect vast in het glazuur wordt ingebrand, blijft het effect permanent behouden.

www.hytect.com

62

thema’s & toekomst

Technische Commissie EUF bezoekt Amsterdam Prefab badkamers en kijkje in keuken van laboratorium

D

e leden van de Technische Commissie van de EUF hebben dit jaar hun jaarlijkse meeting in Amsterdam gehouden, waar het gezelschap verbleef in het Jakartahotel. De organisatie van het tweedaagse programma was in handen van Ton Borrenbergs en Pieter Goegebeur. Een bezoek aan onderzoeksinstituut en kenniscentrum TCKI en prefab badkamers waren twee belangrijke agendaonderwerpen.

Als dinsdag 7 maart de gasten arriveren, worden ze welkom geheten door de twee gastheren. Naast Borrenbergs en Goegebeur zijn Andreas Furgler (Zwitserland), Anita Wolff (Oostenrijk), Eduard Justa (Tjechië), Jason Pierce (Ierland), Martin Bürgler (Zwitserland), Paolo Colombo (Italië), Rudy Voos (Duitsland) en tolk Rita de Maris naar Amsterdam gekomen.

63

thema’s & toekomst

Bezoek aan TCKI Op het programma staat de eerste dag een bezoek aan het TCKI, het onafhankelijk onderzoeksinstituut en kenniscentrum. De leden van de Technische Commissie arriveren aan het begin van de middag op de locatie waar ze verwelkomd worden door directeuren Hans van Wijk en Ronny Lugtenberg. Er wordt gestart met een prima verzorgde lunch waar de leden tijd en ruimte krijgen elkaar te begroeten en bij te praten. Vervolgens wordt er een presentatie gegeven door Hans van Wijk over de historie, organisatie en activiteiten van het TCKI. Daarna volgt een rondleiding door het laboratorium onder begeleiding van beide directeuren.

Materiaal tot op bot onderzoeken Het is verrassend om te zien hoeveel mogelijkheden het laboratorium biedt om materialen bij wijze van spreken tot op het bot te kunnen testen en onderzoeken. Ook waren er verschillende demonstraties te zien, zoals het testen van de gladheid van een tegel, het snijden van een tegel onder een bepaalde druk en het testen van de weerbaarheid van materiaal met de ‘kogeltest’. Ook beschikt het laboratorium over een weersimulator om te kunnen onderzoeken hoe materiaal reageert onder verschillende weersomstandigheden. De leden waren erg onder de indruk en deze middag vloog dan ook voorbij. Verdere informatie over dit indrukwekkende onderzoeksinstituut is terug te vinden op de website www.tcki.nl.

Voor de inwendige mens en wat ontspanning was ’s avonds alle tijd tijdens een diner Jakarta in het hotel. Er was een gezellige en gemoedelijke sfeer waarna iedereen moe en voldaan hun hotelkamer opzocht voor een welverdiende nachtrust. →

DÉ SPECIALIST IN BADKAMER RENOVATIE

GARANTIE INFORMEER NAAR ONZE GARANTIEVOORWAARDEN OP DIT RENOVATIESYSTEEM

WWW.OMNICOL.EU

65 65

thema’s & toekomst

→ Uitdagingen van prefab badkamers

De woensdag stond volledig in teken van de prefab badkamers. Houtskeletbouw (HSB) in een bouwtrend zowel in Nederland als in de rest van Europa. Het dankt zijn populariteit vooral aan de mogelijkheden in het kader van CO2-vriendelijk bouwen. Natte cellen in droge binnen situaties is en blijft een grote uitdaging, niet alleen voor de tegelzetter, maar ook voor de aannemer van het totale bouwwerk.

Als adviseur wordt Borrenbergs vaak bij schadegevallen betrokken. Daarbij gaat het regelmatig om lekkages en instabiliteit en daardoor om ondeugdelijkheid van prefab badkamers, die elders in een fabriek zijn gebouwd. De betreffende badkamers zijn allemaal bekleed met keramische gebakken tegels.

Technische eisen en normen opstellen Er zijn steeds meer vastgoedbezitters die hun badkamers laten bouwen in de fabriek, zowel in Nederland als in Europa en zelfs ver daarbuiten. Bij studentenhuisvesting en hotels gaat het om duizenden exemplaren.

Voor Technische Commissie van de EUF kan dit, volgen Borrenbergs geen mooier onderwerp zijn. Zo mogen auto’s alleen verhandeld worden onder strenge technische een veilige normen. Bij prefab badkamers bestaan die regels nog niet, mogelijk is het een taak van de EUF om dit onder de aandacht te brengen.

Vervolgens deelde Borrenbergs enkele schadegevallen die hij had beoordeeld, waarvan de TC-leden onder de indruk waren.

66

thema’s & toekomst

Goede educatie voorkomt problemen Borrenbergs vertelde daarna over zijn loopbaan en werkzaamheden van tegelzetter tot nu onafhankelijk technisch adviseur van bovatin en eigenaar van eigen adviesbureau TABsupport. Ook toonde hij een filmpje van de bouw van het Jakartahotel. Borrenbergs werd door het hotel ingeschakeld in verband met lekkages. Die deden zich ongeveer een half jaar na de bouw van het hotel voor. Hij liet enkele voorbeelden van zaken en problemen bij tegelwerk zien waarmee hij in aanraking komt en dat vaak de oorzaak van de problematiek aan de basis ligt. Dit betekent dat goede educatie en scholing van groot belang zijn ter voorkoming van veel problemen, aldus de technisch adviseur.

Knelpunten in eigen land onderzoeken Met de leden werd afgesproken te gaan onderzoeken welke problematiek zij in hun eigen land tegenkomen op het gebied van tegelwerk. Deze bevindingen worden tijdens de volgende ontmoeting aan elkaar voorgelegd. Dan worden ook de standaardnormen onder de aandacht worden gebracht.

Nadat een nieuwe datum was vastgelegd voor de volgende meeting werd het programma afgerond, waarna de deelnemers weer huiswaarts keerden, terugkijkend op twee inspirerende innovatieve dagen in Amsterdam. ■

67

thema’s & toekomst

TEGELGEREEDSCHAPSHOP TEGELGEREEDSCHAPSHOP

VOOR VOORIEDERE IEDERE VAKMAN DIE VAKMANDIE TEGELT. TEGELT.

SNELLE LEVERING LEVERING

DESKUNDIG DESKUNDIG ADVIES ADVIES

BEOORDEELD BEOORDEELD MET METEEN EEN9,5!

9,5!

WINKELBEZOEK WINKELBEZOEK MOGELIJK MOGELIJK

TEGELSNIJDERS - ZAAGBLADEN - LEVELLING - TEGELBOREN - VOEGEN TEGELSNIJDERS-- TEGELZAAGMACHINES TEGELZAAGMACHINES - ZAAGBLADEN - LEVELLING - TEGELBOREN - VOEGEN MIXERS - KUIPEN - POLIJSTEN MIXERS-- LIJMSPANEN LIJMSPANEN--TEGELPROFIELEN TEGELPROFIELEN- -BOUWSTOFZUIGERS BOUWSTOFZUIGERS - KUIPEN - POLIJSTEN OOK REPARATIES, ENEN LOSSE ONDERDELEN. OOKHET HETADRES ADRESVOOR VOOR REPARATIES,ONDERHOUD ONDERHOUD LOSSE ONDERDELEN.

WWW.TEGELGEREEDSCHAPSHOP.NL WWW.TEGELGEREEDSCHAPSHOP.NL KWELDERGRAS • TEL: 050050 525525 29682968 KWELDERGRAS88• •9738 9738AJAJGRONINGEN GRONINGEN • TEL:

juli 2023

Twee nieuwe leden versterken bovatin Met de toetreding van Tegelcentrum Dorgelo B.V. en Bart Coppens Tegelwerken is bovatin de afgelopen periode twee mooie en ervaren tegelzetbedrijven rijker geworden. We heten beide nieuwe leden dan ook van harte welkom binnen onze mooie branchevereniging.

Tegelcentrum Dorgelo Dorgelo Tegelwerken werd in 1979 opgericht door Rene Dorgelo en maakt sinds 2016 onderdeel uit van de huidige eigenaar de HABOVO Groep, één van de grootste afbouwbedrijven van Nederland. In 2022 werd ook TZA Tegelbedrijf in Almelo overgenomen, waarbij vele professionele tegelzetters werden overgenomen. Alle medewerkers hebben passie voor hun vak en helpen consumenten bij zowel renovaties als luxe badkamers.

Een mooie en sterke bovatin-partner in Oost- en Noord-Nederland.

Tegelcentrum Dorgelo B.V. Kleiland 18 8271 RV IJsselmuiden info@tegelcentrumdorgelo.nl Tel: 038-4601313 www.tegelcentrumdorgelo.nl

Bart Coppens Tegelwerken Vanuit het Brabantse Westerhoven is Bart Coppens al vele jaren actief op het gebied van vloeren en wanden.

Naast tegelwerk verzorgt de ondernemer ook verschillende betonvloeren en wandafwerkingen. ‘Met de Brabantse roots en nuchterheid is Bart Coppens betonvloeren & wanden uw partner voor elke betonof tegelwens. Wij staan voor ons werk, vloeren en wanden zijn namelijk onze passie!’ zo stelt Coppens zichzelf voor.

Met Bart Coppens Tegelwerken heeft de regio ZuidNederland weer een mooi nieuw lidbedrijf binnen haar gelederen.

Bart Coppens Tegelwerken Beukenlaan 45 5563 AS Westerhoven coppenstegelwerken@gmail.com Tel: 06-55814599 www.coppensbetonvloeren.nl/tegelvloer ■

69

ALS BESTE GETEST!

‘Maar liefst negen van de tien tegelzetters beoordelen webercol LC 220 lichtgewicht flexibele tegellijm als best’

Ervaar het zelf!

Scan de QR code of ga naar www.nl.weber/bestgetest en ontvang een gratis zak webercol LC 220!

juli 2023

Mooie cijfers Confindustria Ceramica Omzet Italiaanse keramische industrie groeit in 2022 naar 8,7 miljard euro Tijdens de ledenvergadering in juni heeft Confindustria Ceramica de cijfers voor 2022 gepresenteerd. De tegelverkoop bedroeg in totaal 7,2 miljard in waarde (een stijging van 16,5% ten opzichte van 2021) en 449 miljoen vierkante meter in volume (-1,4%). De export was goed voor meer dan 83% van de totale omzet met 6 miljard euro (+14,8%). De verkoop loopt sinds het eerste kwartaal van 2023 wel wat terug.

Die totaalcijfers van de Italiaanse keramiekindustrie omvatten verschillende productgroepen, te weten: keramische tegels en platen, keramisch sanitair, porselein en tafelgerei, vuurvaste materialen, technisch keramiek en bakstenen en dakpannen.

De Italiaanse keramische industrie als geheel bestaat uit 259 bedrijven met 26.500 directe werknemers en een omzet van 8,7 miljard euro. Productieactiviteiten in Europa en Noord-Amerika door dochterondernemingen van Italiaanse keramische bedrijven genereren een totale waarde van meer dan 1 miljard euro.

Behalve het vaststellen van de jaarcijfers koos de ledenvergadering de raad van bestuur van de vereniging voor de periode 2023-2025. De bijeenkomst werd afgesloten met een toespraak van de regionale gouverneur van Emilia-Romagna, Stefano Bonaccini.

Keramische tegels van Italiaanse makelij In 2022 waren er in totaal 128 keramische tegelbedrijven actief in Italië met een productie van 431,2 miljoen vierkante meter (0,9% minder dan in 2021) en een personeelsbestand van 18.639 directe werk-

nemers. Dat is vergelijkbaar met het aantal een jaar eerder. De totale omzet bedroeg 448,9 miljoen vierkante meter (-1,4%). De omzet in Italië bedroeg meer dan 92,7 miljoen vierkante meter, een plus van 1,7%. De export daalde met 2,2% tot 356,2 miljoen vierkante meter.

Italiaanse tegelproducenten rapporteerden een totale omzet van bijna 7,2 miljard euro (+16,5%), waarvan 6 miljard euro werd gegenereerd door export en 1,2 miljard euro uit verkoop in eigen land. De investeringen bedroegen 441,3 miljoen euro, een stijging van 25,6% ten opzichte van 2021, en vertegenwoordigden 6,1% van de totale omzet.

Sanitair, baksteen en dakpannen In 2022 waren er in totaal 30 fabrikanten van keramisch sanitair actief in Italië, waaronder 27 in het Civita Castellana-cluster in de provincie Viterbo.

De industrie had landelijk in totaal 2.652 mensen in dienst en produceerde 3,6 miljoen stuks. De omzet bedroeg 396,9 miljoen euro, waarvan 156,8 miljoen euro export (40% van het totaal).

De Italiaanse baksteen- en dakpannenindustrie telt 62 bedrijven, waarin zo’n 3.000 werknemers vorig jaar gezamenlijk een omzet van 700 miljoen euro genereerden. Het grootste deel van de productie van 4,6 miljoen ton was bestemd voor de Italiaanse markt.

Buitenproportionele gevolgen In een toelichting op de cijfers over 2022 zei Giovanni Savorani, voorzitter van Confindustria Ceramica: “De afgelopen periode zijn we getuige geweest van een reeks buitengewone historische gebeurtenissen. Vorig jaar begon de Russische invasie van Oekraïne, terwijl dit jaar de Romagna-regio werd geteisterd door rampzalige overstromingen. Een gebeurtenis met buitenproportionele gevolgen, die vijftien levens eiste en hele provincies verwoestte. De overstromingen legde zelfs de productieactiviteiten van sommige van onze bedrijven een paar dagen stil. Gelukkig zijn ze nu allemaal weer operationeel.”

Toch zijn de gevolgen nog steeds merkbaar, zo lichtte Savorani toe. “In het eerste kwartaal van dot jaar daalden de exportvolumes in alle markten met 25%. Ook de Italiaanse binnenlandse verkoopvolumes daalden, zij het met minder dan 10%. Ook de exportopbrengsten daalden met ongeveer 13%, terwijl de Italiaanse verkoopopbrengsten met enkele procentpunten stegen.” →

71

Nieuw CTA180 S2

extreem zwaar belastbaar extreem goede hechting extreem flexibel

juli 2023

→ Terugval redelijk voorspelbaar Deze terugval was redelijk voorspelbaar na de buitengewone prestatie van de eerste zes maanden van 2022. “De krimp werd voornamelijk veroorzaakt door drastische veranderingen in het internationale landschap, waaronder een plotselinge stijging van de rentetarieven, aanhoudend hoge inflatie en verslechterend consumentenvertrouwen. In deze omstandigheden wordt de internationale concurrentie steeds heviger en de Italiaanse en Europese industrieën moeten nauwlettend in de gaten houden dat eerlijke handels wordt gedreven door alle exporteurs, ook die uit India en China.”

De daling van de gas- en elektriciteitsprijzen noemde de voorzitter een positieve ontwikkeling, al blijven volgens hem structurele problemen onopgelost. “Zoals het uitblijven van uitvoeringsbesluiten om de binnenlandse gaswinning met 2 miljard kubieke meter te verhogen voor gebruik door intensieve gasverbruikende sectoren. Ook de voorgestelde ETS-hervorming zal de concurrentiepositie van de EU-industrie ongetwijfeld verder verslechteren.”

Infrastructurele uitdagingen Goede infrastructuur is van groot belang voor de keramische industrie, dus ook daarvoor vroeg Savorani kort aandacht. “Wat die infrastructuur betreft ben ik blij met het werk aan de spoorlijn van Modena naar Sassuolo en het haalbaarheidsonderzoek naar de derde brug over de rivier de Secchia. Die laatste kan de verkeersstromen op korte afstand flink verbeteren. Ook het vergroten van de maximale diepgang in de haven van Ravenna en de bouw van twee treinstations direct aan de dokken zijn positieve ontwikkelingen.”

Daar staan echter nog wel andere grote infrastructurele uitdagingen tegenover die de voorzitter zorgen baren. “Al deze werken zijn essentieel om de kwaliteit en veiligheid van het personen- en goederenvervoer in het algemeen en de concurrentiepositie van onze industrie in het bijzonder te verbeteren.” ■

www.confindustria.it

73

Met wedi zit je goed!

wedi I-Board 1

25% product recycling

Het wedi I-Board is verkrijgbaar bij de professionele bouwmarkt.

2

duurzame energie

De plaat is vervolgens eenvoudig te monteren met wedi 610.

0 40G K

0 40 G K

Met wedi 610 maak je het systeem heel sterk en waterdicht.

3

Het I-Board is direct te betegelen en waarna men na het betegelen de toiletpot plaatst.

4

Het wedi i-board systeem heeft een draagkracht van maar liefst 400 KG

Meer informatie over het I-Board:

0 40 G K

CO2

uitstoot nihil

0 40 G K

www.wedi.net Het wedi product is voorzien van de verplichte europese CE verklaring en vergezeld van de desbetreffende prestatieverklaring (DoP) en energie prestatieverklaring (EPD).

augustus juli 2023 2022

Uniek Nederlands preventiezorgportaal in de bouw is een feit Volandis introduceert samen met verschillende partners een uniek werknemersportaal MijnPreventie voor gezonde vakmensen in de bouw & infra en in de afbouw.

Nu en in de toekomst zodat deze professionals gezond en met plezier hun pensioen halen. Met dit nieuwe preventiezorgportaal zetten kenniscentrum Volandis en preventie-arbodiensten in de sector een volgende belangrijke stap in de juiste richting. Elke vakkracht krijgt een leven lang toegang tot zijn persoonlijke preventiezorgdossier.

Een leven lang vitaal werken begint immers met preventie en vroege signalering, zo stellen de initiatiefnemers.

Volandis faciliteert met het preventiezorgportaal het samenwerken van arboprofessionals bij preventiearbodiensten in de bouw & infra en in de afbouw. Het is het eerst Nederlandse - zo niet Europese - preventiezorgdossier dat arbodienst overstijgend ingezet wordt. Werknemers hebben volledig inzicht in het eigen preventiezorgdossier en kunnen zo hun hele leven lang werkgerelateerde gezondheidsontwikkelingen volgen.

Ook als ze wisselen van werkgever of arbodienst.

Persoonlijk actieplan In het preventiezorgdossier wordt vanaf nu het persoonlijk onderzoeksrapport en persoonlijk actieplan na deelname aan PAGO/DIA opgeslagen. Informatie van voorgaande PAGO’s en DIA’s liggen bij de verschillende arbodiensten opgeslagen en zijn in het portaal opgenomen. Het portaal kan per direct in gebruik genomen worden door elke werknemer die hiervoor uitgenodigd wordt en laat zich vergelijken met een elektronisch patiëntendossier. Inloggen gaat gemakkelijk per 1 juni via: preventie.volandis.nl. Je eigen account aanmaken en jezelf inplannen voor jouw PAGO/DIA is daarmee een makkie.

Inzicht Zowel de bouwarts, de doktersassistent, de DIA-adviseur als andere betrokken professionals gaan werken in het preventiezorgportaal. Zij hebben inzicht in de aangeleverde gegevens die nodig zijn voor hun specifieke taak, echter de regie ligt

volledig bij de vakkracht. Zo waarborgt Volandis niet alleen de kwaliteit van de preventiezorg, maar ook het eigen zicht op de persoonlijke ontwikkeling van de werknemer. Omdat alle gegevens opgeslagen zijn in een persoonlijk dossier heeft een wisseling van werkgever of arbodienst geen invloed op een leven lang preventiezorg. En dat is waar het uiteindelijk om draait: elke vakkracht gezond tot aan het pensioen!

Pionieren met individugerichte preventiezorg Het preventiezorgdossier biedt veel kansen om de arbozorg van de toekomst vorm te geven. Door deze circulaire aanpak zijn de onderlinge lijntjes kort en kunnen alle betrokken partijen optimaal profiteren van elkaars expertise. Het is goed om te zien dat arbodiensten niet bang zijn om deze vernieuwing te omarmen. Volandis gaat dit avontuur dan ook vol enthousiasme en deskundigheid aan met arbodiensten Richting, Bouw & Gezond, Vechtstad, ArboNed en nieuwe toetreder Medprevent. Naar verwachting sluit ook Arbo Unie aan.

Met de komst van dit portaal is het mogelijk om samen te werken met nieuwe arbodiensten. Volandis is voornemens om in de tweede helft van 2023 meer nieuwe arbodiensten te contracteren voor de uitvoering van het preventiezorgpakket.

De eerste verkennende gesprekken hiervoor hebben inmiddels plaatsgevonden. ■

www.volandis.nl

75

Meer dan 85 jaar kennis en kwaliteit Julius van der Werf biedt u: De nieuwste trends op tegelgebied Een uitgebreid assortiment voor elk budget Snelle levering vanuit magazijnvoorraad Zelf controle over uw bestellingen

liu

sv dw er

f.n

l

Vestiging: Groningen Diamantlaan 2, 9743 BG Groningen telefoon (0515) 41 31 48

ju

Hoofdvestiging: Sneek Lorentzstraat 19, 8606 JP Sneek telefoon (0515) 41 31 48

juli 2023

Weber Beamix voegt Weber Cemfloor® en Chryso® betonadditieven toe Saint-Gobain Weber Beamix heeft de verkoopactiviteiten van Cemfloor®, cementgebonden gietdekvloeren en Chryso, additieven voor beton overgenomen van MPG Solutions. Daarmee verstevigt Saint-Gobain Weber Beamix haar positie op de Benelux vloerenmarkt als producent en leverancier van cementgebonden gietdekvloeren voor de woning- en utiliteitsbouw. Een speciaal Chrysoteam van experts zal de verkooprelaties met betonindustrieën en klanten beheren en hen ondersteunen in het realiseren van een betere CO2 uitstoot. MPG Solutions zorgt als betrouwbare leverancier en partner voor een vlotte overdracht en blijft tevens de logistiek verzorgen Naast de bekende en vertrouwde Weber Vloeibare zandcement (VZC®) biedt Weber Beamix nu ook Weber Cemfloor® , een hoogwaardige, vloeibare gietdekvloer, bestaande uit functionele bindmiddelen op cementbasis.

Bas Huysmans, CEO Saint-Gobain Weber Benelux zegt hierover: “Door de complementariteit van Weber Cemfloor ontstaat een breder en vollediger vloerenassortiment, waardoor we nog beter kunnen inspelen op de behoeften van onze bestaande en potentiële klanten in de afbouw, zowel voor industriële vloeren als voor renovatie.”

Adequater reageren Chryso, sinds 2021 onderdeel van Saint-Gobain Construction Chemicals, versterkt haar positie in Nederland middels het produceren en distribueren van innovatieve additieven voor beton die kunnen bijdragen aan verbeterde prestaties van beton en betonmixen met een lagere CO2 uitstoot.

Marc Alfonseda, Managing Director van Saint-Gobain Construction Chemicals Benelux: “Door onze lokale aanwezigheid staan we nog dichter bij onze bestaande en potentiële klanten en kunnen we adequater reageren op veranderende marktbehoeften. Onze klanten kunnen bovendien rekenen op ondersteuning vanuit een lokaal Chryso laboratorium en de technische knowhow van het R&D-team om te komen tot innovatieve, maatwerk-oplossingen voor nieuwe klantbehoeften.”

Robert Hurkmans, directeur van MPG Solutions: “De samenwerking met Saint-Gobain Weber Beamix zorgt niet alleen voor een verbreding van het aanbod, maar ook voor een verbeterde leveringszekerheid voor onze klanten op korte én lange termijn.”

De overname sluit volledig aan bij de op groei en meerwaarde gerichte ontwikkelingsstrategie van Saint-Gobain, om de wereldleider te zijn in licht en duurzaam bouwen. ■

www.nl.weber

77

Aan u de keuze!

MyDesign by Schlüter-Systems Profielen en SHELF exclusief in uw kleur Met MyDesign by Schlüter-Systems kunnen nu individuele kleurwensen gerealiseerd worden! Vanaf nu is – als aanvulling op ons uitgebreide kleurenpalet van TRENDLINE en poedercoatings – een groot aantal producten ook in een persoonlijk gewenste kleur verkrijgbaar. Er kan nu worden gekozen uit een brede waaier van maar liefst 190 tinten uit het RAL-Classic kleurenpalet.

schluetersystemsbenelux

qr.schlueter-systems.nl/mydesign.aspx

augustus juli 2023 2022

Overname PCI Augsburg GmbH door Sika-concern afgerond De overname van PCI Augsburg GmbH door Sika is definitief afgerond. De MBCC Group, waartoe het bedrijf met zijn merken PCI en THOMSIT behoorde, is sinds mei officieel eigendom van het Sika-concern.

Met deze aanvullende transactie verstevigt Sika de aanwezigheid in alle regio’s, breidt het concern het product- en dienstenaanbod uit in alle levenscyclusfasen in de bouw en werkt het zodoende mee aan een nog snellere transformatie naar een duurzame bouwsector.

De MBCC Group, met het hoofdkantoor in het Duitse Mannheim, behoorde tot dusver tot de Lone Star Funds en is actief op het gebied van bouwsystemen en -toevoegingen. Om te voldoen aan de regelgeving heeft Sika de tak met toevoegingen van de MBCC Group in Groot-Brittannië, de VS, Canada, Europa, Australië en Nieuw-Zeeland verkocht aan de internationale private equity onderneming Cinven. De nu door Sika overgenomen tak van de MBCC Group met 6.200 medewerkers in ruim 60 landen en 95 productielocaties had in 2022 een omzet van 2,1 miljard Zwitserse frank.

Thomas Hasler, CEO van Sika: “Wij zijn verheugd de medewerkers van MBCC te mogen verwelkomen in de Sika-familie.

Dankzij onze grote ervaring met de integratie van bedrijven zal ook deze samenvoeging goed verlopen. Samen zullen wij topprestaties leveren voor onze klanten en innovatieve, duurzame producten en oplossingen ontwikkelen.”

Na de succesvolle afronding wordt het duurzame productportfolio van Sika verder uitgebreid met de innovatieve technologieën van MBCC. Sika biedt daarmee een veelomvattend aanbod aan oplossingen om de duurzame transformatie van de bouwsector mogelijk te maken en klanten te helpen hun CO2-voetafdruk te verkleinen. Met de overname versterkt Sika haar groeiplatform verder: MBCC zorgt voor een aanvulling en uitbreiding van het aanbod van Sika in vier van de vijf kerntechnologieën en zeven van de acht doelmarkten.

Klanten zullen profiteren van een breder en efficiënter distributienetwerk in alle kernmarkten. Sika verwacht tot 2026 jaarlijkse synergiën van 160 tot 180 miljoen Zwitserse frank.

Voor 2023 wordt een omzet verwacht van ruim 12 miljard Zwitserse frank.

Hoofdrol voor PCI Nano-lijn in 2023 De PCI-Nano-lijn, die gekenmerkt wordt door innovatieve technologie op het hoogste niveau, staat dit jaar centraal binnen de activiteiten van PCI. De drie producten in deze lijn kenmerken zich naast de kwaliteit door hun brede inzetbaarheid en verwerkingsgemak. Tegelzetters profiteren van een eenvoudige, kostenefficiënte en snelle verwerking.

PCI wil de actuele en toekomstige markteisen een stap vóór zijn. Dat doet PCI met innovatieve en duurzame technologieën.

Bij de nieuwe PCI-jaarcampagne onder het motto ‘Out of this world’ ligt de nadruk daarom op het thema ‘Technologie’ en de innovatiekracht die hiermee gepaard gaat. Het gebruikte motief van de ruimte staat volgens PCI symbool voor de technologische vooruitgang van de geavanceerde PCI-Nano-lijn.

Nieuwe snelle flexlijm De PCI-Nano-lijn omvat PCI Nanorapid (de nieuwe snelle flexlijm met innovatieve CSA-technologie), de variabele tegellijm PCI Nanolight met verbeterde lichtgewicht morteltechnologie en PCI Nanofug Premium met bewezen technologie voor briljante voegen met een aantrekkelijk uiterlijk.

Nieuwbouw of renovatie – de drie producten van de PCI-Nanolijn bieden maximale prestaties, verwerkingscomfort, planningszekerheid, kwaliteit en efficiëntie, aldus de fabrikant.

Hiervan profiteren niet alleen tegenzetters op de bouwplaats, maar ook de handel op het gebied van advies.

“De PCI-Nano-lijn is technologisch zo geavanceerd en innovatief, dat het campagnemotto ‘Out of this world’ voor de hand lag”, aldus Stephan Tschernek, hoofd Marketing van de PCI Groep. “De PCI-Nano-lijn staat voor kwalitatief hoogwaardige premium-producten, die zowel een grote bijdrage leveren aan het duurzaam bouwen van een gezonde woonomgeving, alsook de gebruikers een ongekend verwerkingscomfort en maximale prestaties bieden.” ■

www.pci-afbouw.nl

79

Nu CO2 gereduceerd!

| SCHÖNOX tegellijmen

MORE SUSTAINABLE

CO2 gereduceerd

CO2 gereduceerd

Stofgereduceerd

Stofgereduceerd

Geoptimaliseerd verbruik

Ergonomische verwerking

I REDUCT

IO

N

REDUCT N

O

SI

CO2 CO

SI

O

A

N

P

O X . -10 %

O X . -16 %

2 E MIS

A

PR

PR CO

N

P

CO2

O

MORE SUSTAINABLE

2 E M IS

MORE PERFOMANCE Uitstekende verwerkbaarheid SCHÖNOX Q-TEC Meer informatie over het

S

A

| |www.schoenox.nl www.schoenox.de| |

AN

VARIABLE MIX

FE

M

SCHÖNOX Q8

100 %

SCHÖNOX Q6

CE

thema duurzaamheid vindt u

P E RFO

R

juli 2023

KOMO keurmerk voor tegelzetbedrijven Het KOMOkeurmerk Het KOMO keurmerk: Al meer dan 50 jaar hét kwaliteits-keurmerk in de bouw. KOMO staat voor een onafhankelijk getoetste kwaliteit, op basis van objectieve maatstaven.

Het keurmerk maakt tijdrovende controle-trajecten bij de vergunningverlening en op de bouwplaats overbodig. Uw klanten kunnen er blindelings op vertrouwen dat uw processen en producten voldoen aan het Bouwbesluit en aan specifieke kwaliteits-, prestatie- en veiligheidseisen die de marktpartijen stellen.

Creëer ook meerwaarde voor uw diensten samen met SKG-IKOB! Het KOMO-procescertificaat Het KOMO-procescertificaat garandeert een correcte montage van producten en wordt afgegeven aan montagebedrijven met bewezen deskundigheid en montagekwaliteit.

Het certificaat geeft vooraf zekerheid

over de te leveren kwaliteit. Procescertificaten ondersteunen bij de directievoering van een bouwwerk en reduceren de faalkosten door het voorkomen van fouten tijdens het proces.

SKG-IKOB toetst bedrijven In samenwerking met o.a. de bovatin is de Beoordelingrichtlijn 1017 ‘Het aanbrengen van tegelwerk’ en de Uitvoeringsrichtlijn 35-101 ‘Het aanbrengen van wand- en vloertegelwerk in reguliere toepassing’ ontwikkeld.

In de BRL en de URL staan alle eisen die gelden voor het KOMO-keurmerk.

U kunt het certificaat aanvragen bij SKG-IKOB Certificatie. Er is een korting voor de combinatie met ISO 9001-, MVO- of VCA*certificering.

Voor meer informatie: Voor meer informatie kunt u mailen met: info@skgikob.nl of via 088-2440100.

81

Tegelcollectie: CODE 2

Tegelcollectie: STAGEART

Tegelcollectie: BOURGOGNA

Tegelcollectie: SOLID TONES

Tegels Noviteiten 2023

Doordachte tegelconcepten vol ideeën en inspiratie WWW.VILLEROY-BOCH.COM

83

juli 2023

tegelzetters verzekeringsdienst

Doe de gratis Goed-Verzekerd-Check Al jarenlang is bovatin Verzekeringsdienst dé partner van bovatin voor alles op het gebied van verzekeringen en risicomanagement. Samen maken wij ons sterk voor goede verzekeringen die aansluiten bij de bedrijfsrisico’s van tegelzetters. bovatin Verzekeringsdienst weet precies welke risico’s bovatin-ondernemers lopen en kan u daarom als geen ander adviseren. Daarnaast leidt collectieve inkoop tot gunstige premies, condities en dekkingen. En wist u dat u gebruik kunt maken van de geheel vrijblijvende gratis Goed-Verzekerd-Check?

Gratis Goed-Verzekerd-Check Als service van uw lidmaatschap bij bovatin kunt u gratis en vrijblijvend een Goed-Verzekerd-Check aanvragen. Wij kijken dan samen met u naar uw risico’s in de onderneming en de bijbehorende verzekeringen, de dekkingen en polisvoorwaarden en clausules en uiteraard of u kunt besparen op de premie.

De Goed-Verzekerd-Check is geheel vrijblijvend, maar wilt u naar aanleiding van deze check overstappen naar bovatin Verzekeringsdienst? Dan kunnen wij dat voor u regelen met uw huidige verzekeraar of tussenpersoon. Wel zo makkelijk: geen gedoe voor u maar wél de zekerheid dat u goed verzekerd bent.

Waar kan bovatin Verzekeringsdienst u bij helpen?

Bij al uw risico’s op het gebied van personeel, uw bedrijf of uzelf. In het bijzonder de volgende verzekeringen zijn aantrekkelijk en relevant voor bovatin-leden: • Compleet Verzuimpakket, met zowel een ziekteverzuimverzekering als arbodienstverlening.

• Uitgebreide aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB).

• Online overzicht van uw verzekeringen.

• Interessante zorgverzekering met besparingsmogelijkheden voor u, uw werknemers en hun gezin

Voordelen voor bovatin-leden Ook handig voor bovatin-leden: bij bovatin Verzekeringsdienst krijgt u een vaste contactpersoon, die gespecialiseerd is in uw risico’s én uw bedrijf. Daarnaast heeft bovatin Verzekeringsdienst een interne schadeafdeling, waardoor zij u bij schade deskundig en snel kunnen ondersteunen, en bij een gegronde schade kunnen zorgen voor een snelle schade-uitkering.

Meer weten of de Gratis Goed-Verzekerd-Check aanvragen?

Via de website van bovatin Verzekeringsdienst, bovatin-verzekeringsdienst.nl, kunt u meer informatie vinden over de check of deze aanvragen. U kunt ook altijd contact opnemen via 010 – 288 49 90 of info@bovatinverzekeringsdienst.nl. ■

Deze X7G Plus verpakking laat zich handig wegdragen NU IN 15KG FORMAAT MÉT HANDGREEP

De handige voordelen van Ardex X7G Plus Flexlijm:

 Dun- en middelbedlijm  Tot 30% zuiniger in gebruik  Lange verwerkingstijd  Met comfortabele handgreep

WWW.ARDEX.EU

juli mei2023 2022

85

ieder zijn vak…

Gee

rt H

Iedere editie van bovaninfo sluit hoofdredacteur Geert Hilferink af met een eigen column. Over een ontwikkeling die hem als niet-tegelzetter opvalt in de branche, of een onderwerp waarop u als lezer hem wijst. Hebt u een suggestie? Mail die dan naar redactie@bovatin.nl!

Dat kan natuurlijk ook als u wilt reageren op de column.

i lf

er

in

k,

ho

of

dre

dac t

e u r b ova t i

Groeien door persoonlijke aandacht Als ouders van twee lieve dochters (21 en 19 jaar) behoren mijn vriendin en ik tot de generatie ouders die hun kroost het liefst zo hoog mogelijk opgeleid ziet worden. Tenminste, als je in ‘hokjesdenken’ gelooft. Ongeacht het schooladvies in groepen 7 en 8 je kind toch per se naar een zo hoog mogelijk niveau sturen, we hebben het om ons heen genoeg gezien. Voor de duidelijkheid, ik ben niet de persoon om dit af te keuren, maar het zijn vooral onze eigen ervaringen die maken dat ik ouders aanraad om vooral naar het advies van de meesters en juffen te luisteren. Zij hebben er verstand van en kunnen – in de meeste gevallen – heel goed inschatten waar een kind op haar of zijn plek is.

Onze oudste dochter was een typische ‘havoleerling’, net als haar vader. Liever lui dan moe en zonder al te veel studie-uren toch met voldoendes thuiskomen. Maar ze deed het wel. Na vijf jaar havo en vier jaar pabo, staat ze inmiddels alweer een jaar voor de klas. Haar eigen kleuterklas, want al sinds ze zelf een kleuter was, heeft ze altijd gezegd dat ze later kleuterjuf wilde worden. Hoe mooi is dat!?!

Voor onze jongste dochter was lezen een grote uitdaging.

Dyslexie vroeg veel extra aandacht, maar met hard werken en veel inzet kwam ze er wel. En met diezelfde inzet bleek het vmbo, gevolgd door het mbo goed te doen. Sterker nog: terwijl ik deze column schrijf, weet ik dat ze morgen officieel de bevestiging krijgt dat ze geslaagd is. Met haar mbo-diploma Marketing & Communicatie op zak vervolgt ze na de zomer haar studie met een hbo-studie Finance & Control. Na tekst en beeld nu de cijfertjes, zoals ze zelf zegt.

Hoewel het onze beide dochters op school nooit heeft ontbroken aan voldoende aandacht van docenten en mentoren, heb ik wel altijd het gevoel gehad dat die aandacht op het vmbo en mbo net iets persoonlijk en intensiever was.

Ik moest daaraan denken toen ik een bezoek bracht aan Skills The Finals in de Amsterdamse RAI. Niet lang na het begin van de tweede finaledag meldden de eerste docenten en begeleiders van de zes finalisten zich aan de boarding.

Om de verrichtingen van de jonge tegelzetters te bekijken, maar ook om ze te ondersteunen. Gewoon door er te zijn.

Prachtig vind ik dat!

Natuurlijk werd hier en daar een extra aanwijzing gegeven, maar duidelijk was dat vooral de morele steun belangrijk was. Een groot deel van hen bleef ook tot het einde van de finaledag aan de rand van het tegelpodium aanwezig, benieuwd naar het eindresultaat van hun leerling.

Die persoonlijke betrokkenheid en aandacht van de leermeester of mentor is tijdens de opleiding van jong talent onmisbaar. Alleen als je vertrouwen ervaart en de kans krijgt om te leren, kun je groeien. Dat geldt voor iedere leerling, ongeacht het niveau of vak. Daarom wil ik op deze plek ook een oproep doen aan alle tegelzetters onder de lezers. Deel uw kennis en kunde met jong talent en begeleid ze naar een mooie toekomst als tegelzetter. Net als u moeten zij het vak ook in de praktijk kunnen leren door samen met een leermeester aan de slag te gaan. Om te zorgen dat er voldoende leerwerkplekken zijn, biedt bovatin ook geïnteresseerde zzp’ers onder de leden de gelegenheid om leermeester te worden. Een unieke kans waarbij de kosten voor zowel de opleiding als de scholingsdagen worden gecompenseerd. Maar vooral de kans om actief bij te dragen aan de toekomst van uw eigen mooie ambacht. Zorg dat het jonge talent kan groeien door uw persoonlijke aandacht! ■

n

86

bovatinfo

Secretariaat Secretariaat bovatin Postbus 310, 3900 AH Veenendaal Bezoekadres: De Smalle Zijde 20A 3903 LP Veenendaal tel. 0318 – 547 366 e-mail: bovatin@bovatin.nl website: www.bovatin.nl Hoofdbestuur Voorzitter: G.A. (Gerard) Reus Raadhuisstraat 18, 1829 BV Oudorp tel. (072) 511 08 99 mob. 06-22916752 e-mail: voorzitter@bovatin.nl Secretaris: Mascha Rongen Keizersveld 22 5803 AN Venray tel. 0478 – 550 410 e-mail: secretaris@bovatin.nl Penningmeester: T. (Tom) Sterkman Ivoorstraat 5 1812RE Alkmaar tel. 072-5183222 e-mail: t.sterkman@svktegelwerken.nl Bestuursleden: C. (Chris) Beld Eenhuisstraat 8, 7665 PZ Albergen tel. 0546 441971 e-mail: info@tegelspecialist.nl René Oude Lashof Twentepoort West 45 7609 RD Almelo telefoon 0546 – 814764 mob. 06-54713836 e-mail rene@rietmeijertegels.nl J. (Jeroen) de Goeij Den Hamstraat 9, 3451 BM Vleuten tel. 030 - 6772421 e-mail: info@oostborg.nl G. (Gijs) Hilhorst Wiebachstraat 28, 6466 NG Kerkrade tel. (045) 544 45 42 fax: (045) 544 09 73 e-mail: g.p.w.hilhorst@hilhorst.nl R. (Robert) Hurkmans Ambachten 6A 5711 LC Someren tel. 0493 494 505 e-mail: R.Hurkmans@tegelhandelloomans.nl T. (Tom) Sterkman Ivoorstraat 5, 1812 RE Alkmaar tel. 072-5183222 e-mail: t.sterkman@svktegelwerken.nl

Nuttige info voor bovatinleden Juridisch adviseur: Mr. T. Zanen Beukendreef 11, B-2920, Kalmhout België e-mail: juridischadvies@bovatin.nl mob. 06-20616770 Informatie betreffende keuringscommissie: Secretariaat bovatin Postbus 310, 3900 AH Veenendaal tel. 0318 – 547 366 Afdelingssecretariaten Noord-Holland K. Scholten Westerwerf 2, 1911 JA Uitgeest tel. 0251-319101 e-mail: noordholland@bovatin.nl Midden- en West-Nederland Vacature Oost- en Noord-Nederland C.(Chris) Beld Eenhuisstraat 8, 7665 PZ Albergen tel. 0546 441971 e-mail: info@tegelspecialist.nl Zuid-Nederland Mascha Rongen Keizersveld 22 5803 AN Venray tel. 0478 – 550 410 e-mail: secretaris@bovatin.nl Communicatie & beleid D. (David) van Swol vanswol@aannemersfederatie.nl tel. 0318-54 49 00 mob. 06 – 2122 2010 Hoofdredactie bovatinfo, advertenties G. (Geert) Hilferink Hof van Edinburgh 41 7007 GW Doetinchem tel. 06 – 3985 4233 e-mail: redactie@bovatin.nl Techniek-Materialen-Gereedschappen A.M.F.J. (Ton) Borrenbergs Sjeng Vaasstraat 7, 6031HE Nederweert tel. (0495) 63 40 95 mob. 06 - 234 42 186 e-mail: technischadvies@bovatin.nl

Ledenadvies Secretariaat BOVATTIN tel. 0318 – 547 366 e-mail: bovatin@bovatin.nl Voorlichting op gebied van onder andere: • Algemene wet en regelgeving (waaronder arbeidsrecht en aansprakelijkheden) • sociale verzekeringen • CAO bepalingen waaronder lonen en overige verplichtingen • Arbo – wetgeving. Arbo-catalogus en A(BRIE) • Juridische zaken • Belastingzaken • Scholing en cursussen • Bedrijfstakspecifieke aangelegenheden • Techniek • Marketing bovatin/Technisch advies/onderwijs Kort telefonisch advies: kosteloos Tarief € 70,- per uur.

Algemene technische adviezen en specifieke projectadviezen • Tegels • Lijmen • Hulpmiddelen-materialen • Verwerkingsmethoden tel. (0495) 634 095 mob. 06 – 234 42 186 e-mail: technischadvies@bovatin.nl Adviseur: A.F.M.J. Borrenbergs bovatin/BJD Advies Tarief € 75,- per uur.

Incasso: no cure no pay (zonder geschil) mob. 06-20616770 e-mail: juridischadvies@bovatin.nl Juridische Advisering en Procesvertegenwoordiging (ook bemiddeling advocaat): • Arbeidsrecht • Contractenrecht • Incasso • Huurkwesties • Soc. Verzekeringen • Subsidies • Vergunningen • Leasing • Productaansprakelijkheid • Juridische Doorlichting

1E DICHTINGSLAAG 2E DICHTINGSLAAG

G DE TOTAALOPLOSSIN

TEGELLIJM

erdicht vloerà 100% wat m en wandsystee (goten en à Afvoeren n flens putten) met ee en à Advisering maat begeleiding op

DICHTINGSMANCHETTEN

WATERAFWIJZENDE VOEGEN NIEUWE GENERATIE AFVOEREN KIT

DICHTINGSBAND TEGELLIJM

1E DICHTINGSLAAG

2E DICHTINGSLAAG

DE BESTE BASIS VOOR WATERDICHTE BADKAMERS.

BIJ NIEUWBOUW EN RENOVATIE.

20KG Sneldrogende, stofarme, universele lijm

TEGELLIJM

LMN 590

LMN 590

TEGELLIJM Hoogflexibele, universele tegellijm

TEGELLIJM

TEGELLIJM

Hoogflexibele, universele tegellijm

LMN 590

LMN 590

20KG

PRIMER

AFDICHTING

Kijk op: www.kiwitz.nl/badkamer

TEGELLIJM

VOEGMORTEL

HET GAAT BIJ MIJ VANZELF

Tim Necker, meestertegelzetter en winnaar van de 1e PCI-Alpencup

MET DE PCI PERIPLAN-FAMILIE

De zelfvloeiende egaliseermiddelen van PCI. Op alle ondergronden. Onder alle vloerbedekkingen.  Zeer goed vloeiend - bespaart tijd en inspanning bij de verwerking  Snel uithardend, snel belegbaar - voor een snelle bouwvoortgang  Glad oppervlak met gering aantal poriën – direct belegbaar

www.pci-afbouw.nl