2016 / 1
BOVATINfo Bond van aannemers van tegelwerken in nederland
TCKI:
geassocieerd lid!
Nieuwe trends op de beurzen!
‘Kracht in Ambacht’
op de scholen!
vakblad voor de tegelspecialist
... JOUW VAKMANSCHAP AAN TEVREDEN KLANTEN Alle verpakkingen met een frisse uitstraling
Met Eurocol kies je niet alleen voor het beste product maar ook voor tevreden klanten. Want de combinatie van jouw vakmanschap en onze kennis staat garant voor een goed eindresultaat. Neem nou ons waterdichte tegelwerksysteem. Een perfect systeem met duidelijke instructies in woord en beeld op onze site. En als je nog vragen hebt... We zijn altijd bereikbaar. Via telefoon of Twitter, via fax of Facebook. Dat komt het eindresultaat alleen maar ten goede. Voldoening voor jou en tevredenheid bij je klanten. Verbind je met ons via eurocol.nl
DIVERSEN
AFDICHTEN
VOORSTRIJKEN & VOCHTISOLATIE
LIJMEN
REPARATIE & EGALISATIE
VOEGEN
BETONDESIGN
3
mei 2016
Kwartaalagenda
VOORWOORD
In deze rubriek vindt u de belangrijke data voor de tegelbranche. Uw regiovergadering, het jubileumfeest van uw bedrijf, de lancering van uw nieuwe product in deze agenda? Mailt u dan AUB uw contactgegevens, de aard van de bijeenkomst, de datum, tijd en locatie naar redactie@bovatin.nl, dan vermelden wij ze in deze agenda!
Beste collega’s,
Ook voor uw agenda: Zaterdag 4 juni, BOVATIN Jaardag in Vianen! Met deze keer een zeer speciaal programma.
De regiovergaderingen zijn openbaar. Bestuursvergaderingen zijn besloten, maar u kunt als BOVATIN-lid, wanneer u wilt dat het bestuur uw vraag behandelt, die aan één van de bestuursleden stellen. (mail en adressen zie elders in deze BOVATINfo). Of mail uw punt dan tenminste 14 dagen voor de betreffende vergadering aan de secretaris, secretaris@bovatin.nl, dan komt uw mail op de agenda.
En nog even meer goed nieuws. In het Aannemersfederatieblad, en anders in de volgende editie van de BOVATINfo leest u dat: • …We WEL weer met de vierkante meters op het zelfde niveau komen als 6, 7 jaar terug. • …Sommigen geloven dat er nog het nodige aan utiliteitsbouw gerealiseerd zal worden. Waar anderen daar absoluut niet in geloven. Al zeggen die dan weer dat er nog wel veel ziekenhuizen en andere gezondheidszorgvoorzieningen gerealiseerd zullen worden. • …De kans groot is dat u het erg druk krijgt met tegelwerk in renovatie, herbestemming en nieuwbouw. Vooral in het midden- en hogere segment. Omdat het weer ‘wat mag kosten’… Dus, doet u mee? Kwaliteit leveren, uw mensen opleiden, zelf blijven leren? Bekijk dan ook eens het artikel over de ‘schades met andere materialen’. Want zo slecht doet onze branche het niet… Ik wens u goede zaken, Gerard Reus, voorzitter
BOVATINfo is een periodieke uitgave van BOVATIN: de Bond van Aannemers van Tegelwerken in Nederland. Het blad wordt gedrukt op ongechloreerd papier, verspreid in bio-folie en verschijnt vier maal per jaar: in april, juli, oktober en januari van het aansluitende jaar. Oplage: 3000 exemplaren per jaar. Deadlines voor advertenties en kopij: 1 maart, 1 juni, 1 september, 1 december. Voor informatie: Abonnementen: Bondsbureau, tel. (0548) 53 85 05 Hoofdredactie, advertenties en verspreid nieuws: Remus F.P.M. Aussen, tel. (010) 43 52 2 70 of 06 24 27 09 53, e-mail redactie@bovatin.nl Art direction en grafisch ontwerp UPPERCASE, www.studiouppercase.nl hello@studiouppercase.nl, tel. 06 54 74 48 96
Foto omslag: Viva – Gruppo Emilceramica S.p.a. – 99 volt
17 mei, 8 september, 8 december: hoofdbestuur BOVATIN 7 mei, 2 juli, 3 september, 29 oktober, 10 december: dagelijks bestuur BOVATIN 4 juli, 12 november: BOVATIN afdeling Oost + Noord 20 juni, 6 juli, 7 september, 31 oktober, 14 december: Bestuur Aannemersfederatie 20 juni, 31 oktober: Algemene Ledenvergadering Aannemersfederatie 8 december: bijeenkomst geassocieerde leden BOVATIN
Colofon
NB Wilt u een evenement bezoeken? Neem dan altijd eerst even contact op met de organisator!
De laatste tijd lopen we tegen een hoop problemen aan in de tegelbranche. Problemen die we voor een belangrijk deel zelf veroorzaken... Want de crisis is voorbij, we hebben het enorm druk, en iedereen durft zelfs weer een klein beetje (…) de prijs te vragen die voor het werk staat. Maar toch: problemen. Schades, ontstaan door ondeskundigheid. Door niet goed kijken. Door niet nadenken. Het lijkt zelfs wel of ‘het erger wordt… Misschien worden sommige tegelzetters een beetje overmoedig? Ik sprak er laatst één, geen lid, stoere blik. “Die BOVATIN, waar is die eigenlijk voor?”, vroeg hij. “Want ik heb nooit problemen…” Ik legde het hem geduldig uit, en raadde hem aan ook eens, in het ledenboekje of op de website, het Jaarverslag door te bladeren. Hij haalde zijn schouders op. “Nou, ik zal er eens over denken…”, zei hij, maar zijn blik maakte duidelijk dat hij dat niet ging doen. Een maand later belde hij op. En hij niet alleen. Want er worden weer flink wat meters gemaakt, en sommige blijkbaar met iets te veel haast. Hij had dus nooit problemen, maar nu wel. “Daar zijn jullie toch voor?”, vroeg hij, met iets minder bravour dan een maand daarvoor. We hebben de afgelopen maanden inderdaad een flink aantal leden ingeschreven die jaren probleemloos gewerkt hebben… tot nu. Want wie vindt dat hij zijn opleiding afgesloten heeft op zijn 18e, of het vak ‘in de praktijk’ geleerd heeft, loopt het risico om bij iets nieuws ‘in de praktijk’ een enorme schade aan te richten. Er is gewoon té veel veranderd, er zijn zó veel nieuwe technieken. Er is een veel hogere productiesnelheid in de bouw… één verkeerde beslissing of één beslissing waarvan je de consequenties niet hebt overzien en je staat bij wijze van spreken een ‘te koop’-bordje te schilderen… Fijn dat we er zijn, dan. Maar vooral: vóór die tijd. Plus -aan de onderhandelingstafel. Ook met de fabrikanten, voor uw belang. Dus, raad uw collega’s aan om lid te worden. Leg ze uit wat u aan BOVATIN hebt, of laat ons even met ze bellen… Want als BOVATIN-lid kun je door alleen al een halfuurtje per maand door te bladeren wat u toegestuurd krijgt, een hoop problemen voorkomen. Of – in positieve zin: Laat u inspireren, ga weer lezen en leren. Ik geef toe, het rijm in deze zin is een beetje ‘Old School’. Maar ‘een leven lang leren’ is dat niet. Probeert u het maar!
5
mei 2016
In deze editie
7
07 Met TCKI nu ook een onderzoeks instituut geassocieerd lid!
Informatie voor de professional 48 Tegelhandel Loomans en zijn bedrijfs software. Bart Sleegers: “Slimme ICT helpt je juist met improviseren!”
11 Mosa Maastricht: ook een partner als er eens wat aan de hand is Nieuws uit de branche
51 Stofarm egaline of poeder-tegellijm mengen met de ‘Ripper’!
15 VLOK aan tafel bij BOVATIN?
53 Rubi trakteert: de RUBI Easytiler APP
17 Mogelijke tegel zetters van de toekomst snuffelen aan het vak BOUWMENSEN Utrecht en Tegelzettersbedrijf Oost börg ontvangen VMBO leerlingen
55 Sterke en snelle tegellijm: de nieuwe PCI Flexmörtel S2 Rapid
26
21 ‘Kracht in Ambacht’ is van start!
59 Stabicol PL 76 was een revolutie
23 BOVATIN Jaardag: zaterdag 4 juni, Vianen!
61 Unipro neemt met ‘SamenSterk’ deel aan Alpe d’HuZes
25 Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de bouw: eerste twee tegelzet bedrijven beginnen ermee!
63 Alternatief voor tegels…? Help uw klant met kiezen… 65 SGAT-nieuws
Thema’s & Toekomst
67 Ik ben geen tegel zetter, maar…
26 Bouwcenter Home Expo ‘16: die kún je niet missen…!
69 Nieuws van de BOVATIN Verzekeringsdienst
32 De wind in de zeilen met Tegelhandel Julius van der Werf
70 Nuttige informatie voor BOVATIN-leden
nieuws en website 37 Opleiding allround tegelzetter ook klaar voor op school! 39 Kiwitz: nieuwe verpakkingen… zelfde kwaliteit! 42 RECHT zetten: Wat te doen bij geschillen? 45 Mooi project opgeleverd? …Laten we met wat nieuwe techniek graag zien! 47 Wilhelm Scholten nationaal kampioen tegelzetten!
57 De Weber Gids 2016 is uit! 57 PaletteCAD update naar 9.02
32
Graniet - Hardsteen Kalksteen - Leisteen Travertin - Marmer Keramisch - Composiet Lichtgewicht beton
Tekst & foto’s: Remus Aussen/Ton Borrenbergs/TCKI
Natuurlijk heeft BOVATIN regelmatig contact met universiteiten en onderzoeksinstituten. Maar toen BOVATIN technisch adviseur Ton Borrenbergs een tijd terug de productmanagers van Tegelgroep Nederland in contact bracht met TCKI, besloot directeur Hans van Wijck om geassocieerd lid te worden. En zo staat BOVATIN met TCKI ineens een stuk dichter bij een massa kennis en onderzoeksinzicht! Reden voor BOVATIN-voorzitter Gerard Reus voor een kennismakingsbezoek, en de BOVATINfo ging mee.
Met TCKI nu ook een onderzoeksinstituut geassocieerd lid!
TCKI, want… “TCKI – het Technisch Centrum voor de Keramische Industrie - ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog, toen de Nederlandse bouwproductie tijdens de wederopbouwperiode ongeveer verzesvoudigde,”, beschrijft de directeur. “Maar de productiemiddelen waren nog vooroorlogs. En aanvankelijk de bouwtechnieken ook. Toen die in een enorm tempo veranderden, ontstond vanuit de keramische industrie een grote behoefte aan kennis over zowel technieken als materialen. Dat begon bij de diverse baksteenfabrieken, en die honger naar inzicht zette zich voort bij de fabrikanten van dakpannen, tegels, sanitair, aardewerk en gresbuizen… Overigens wel bijzonder: aanvankelijk had iedere maatschappelijke zuil zijn eigen baksteenfabrieken, en die riepen ook hun eigen organisaties en onderzoeksinstituten in het leven… Maar uiteindelijk kwamen de zuilen bij elkaar, en werd alleen TCKI als ‘algemeen’ onderzoeks-en adviesbureau doorgezet. De Stichting TCKI- die geen winstoogmerk heeft! - werd en wordt voor zo’n 70% gedragen door zijn 55 ‘deelnemers’ (waaronder ook Koninklijke Mosa, Porceleyne Fles uit Delft en Tichelaar Makkumer Aardewerk- en Tegelfabriek, red.) uit binnen- en buitenland. Maar dat hier nu 30 medewerkers actief zijn, komt ook doordat er de nodige speciale onderzoeken voor onder andere deze deelnemers verricht worden.” Klei! “We komen voort uit de klei. Alle producten waar wij mee werken, hebben op de één of andere manier mineralen als grondstof. Dat geldt in zekere zin ook voor onszelf: Ikzelf ben van oorsprong een bodemkundige. Ik werk hier ook al mijn gehele carrière, sinds 1986, en dat zie je vaak in de wetenschap: wie hier komt werken, blijft hier. Want je bouwt aan kennis, dat blijft boeien… ik ben ook zelf nog steeds als onderzoeker actief in onze adviesgroep. Het mooie van zo’n relatief vast team is dat de kennis van het vak behouden blijft. Maar we hebben de laatste jaren ook wat jongere onderzoekers aan ons team kunnen toevoegen, dus de leeftijdsopbouw is toekomstbestendig. En dat is maar goed ook, want je hebt na je studie toch zo’n vijf jaar nodig om je de kennis van het instituut eigen te maken…!” De specialisten van TCKI zijn verdeeld over een meetgroep, het laboratorium, het tekenbureau en de al genoemde adviesgroep. Het tekenbureau adviseert bijvoorbeeld over dilataties. “Vaak wil de fabrikant een service verlenen aan een verwerker, en het tekenbureau stelt dan vaak zo’n dilatatieplan op.”, legt de directeur uit. “Het laboratorium is de grootste groep. In grote lijnen houdt het lab zich enerzijds bezig met de analyse van de samenstelling van
grondstoffen als klei, zand en andere grondstoffen en toevoegingen, en anderzijds met het onderzoeken van het ‘gedrag’ en de eigenschappen van materialen. Maar dat kan ik beter uitleggen als we een rondje door het laboratorium maken.” Hans van Wijck is, naast zijn werk bij TCKI, ook actief als voorzitter van het College van Deskundigen Tegelwerken van SKG-IKOB (waar ook BOVATIN technisch adviseur Ton Borrenbergs lid van is, red.). “Jullie BRL (beoordelingsrichtlijn) wordt geschreven op basis van onder andere de handvaten die wij aan SKG-IKOB leveren. Daarbij hanteren wij de BRL en bepaalde normen, die overigens strenger zijn dan de Europese. Wij zorgen daarbij voor de technische onderbouwing in de vorm van onderzoek. Nee, je hoeft geen wetenschapper te zijn om met die BRL te werken… wij zorgen er juist voor dat de technische gegevens bruikbaar en hanteerbaar zijn voor de vakman. SKG-IKOB zit tussen ons en de vakman in. Ja, ze zouden daar wel iets beter de vertaalslag naar de praktijk kunnen maken… Dat geldt zeer
7
8
BOVATINFO
zeker voor jullie SGAT-certificering. Daar moet echt, aan de hand van een marketingplan, eens naar doel, inhoud en uitvoering worden gekeken.” Onafhankelijk? Maar wat als nu een materiaal van één van de deelnemers zelf onderwerp van onderzoek is? Van Wijck: “Objectiviteit en onafhankelijkheid zijn onze kernwaarden. Wij worden zelf als geaccrediteerd onderzoeksinstituut ook gecontroleerd, en wel door de Nederlandse Raad voor Accreditatie. Objectiviteit, onafhankelijkheid en kwaliteit vormen ons werkkapitaal… De waarde van een certificering door IKOB of KIWA wordt bepaald door het feit dat wij het onderliggende onderzoek hebben gedaan. Over de waarde van dat onderzoek mag geen twijfel zijn. Accreditatie is geen eretitel, daar moet je aan werken! Onze deelnemers hebben er belang bij dat ons onderzoek objectief en onafhankelijk is. Ook als de uitkomsten eens een keer niet welkom zijn…”
collectie ‘controlematerialen’ – materialen waarvan de eigenschappen vaststaan, ofwel die ‘de norm’ zijn. Die gebruiken we regelmatig voor zelfcontrole of vergelijking.
Beoordelen van de vlakheid van tegels ofwel tegelgeometrie, daar hebben wij – overigens bijzonder dure - referentietegels voor, die 100% vlak zijn. En met uitermate precieze voelermaatjes worden de afwijkingen geregistreerd, verzonden naar een computer en aldaar verwerkt tot een geprinte rapportage . De methode is door ons bedacht, de machinerie geconstrueerd, maar aan het onderzoek zelf komt nagenoeg geen mens te pas.”
Hans van Wijk: “Objectiviteit en onafhankelijkheid zijn onze kernwaarden!”
Doublecheck en automatisering “Ook al zijn onze specialisten nóg zo gespecialiseerd, toch proberen zij bij hun onderzoek ‘de menselijke factor’ uit het onderzoek te houden. Want, zo belangrijk als die is bij de opzet van onderzoek, bij het uitvoeren van onderzoek wil je die niet. Dan ontstaan interpretaties, foutjes en komt de objectiviteit en de onafhankelijkheid in het gedrang. Dus voeren we een onderzoek in meerdere test-runs uit, naast elkaar dus. En waar mogelijk zorgen we voor zo min mogelijk mensenwerk tussen start onderzoek en onderzoeksverslag. Waar mogelijk, start de onderzoeker de machine, en kan hij bij de printer wachten op het verslag. Dat klinkt een beetje populair, maar zo gaat het wel. Iedere meting, iedere controle tijdens een run vindt geautomatiseerd plaats. Waar de onderzoeker natuurlijk wel op checkt, is op of de uitkomsten realistisch zijn. Want als er een erg vreemde uitkomst uit een onderzoek komt – bijvoorbeeld een uitkomst die 100 maal hoger is dan te verwachten valt - , dan valt hem dat op. En dan worden machine en materialen gecontroleerd, en vindt het onderzoek opnieuw plaats.” Dat is een logisch verschil met de laboratoria bij fabrikanten (zie eerdere BOVATINfo’s): deze zijn in de regel opgezet als productie- en testlaboratorium. Ook daar speelt kwaliteit een belangrijke rol, maar – voor certificering komt nu eenmaal meer kijken. …en hoe ziet geaccrediteerd onderzoek er dan uit? Een rondleiding door de laboratoria van TCKI is een stevige wandeling. “Er zijn zo veel zaken waar de tegelzetter in de praktijk mee te maken heeft… neem alleen de tegellijmen. Wat zit er in? Hoe komt het dat hij de ene ‘prettiger’ vindt werken dan de ander? Als het bijvoorbeeld gaat om het normeren van de eigenschappen van een materiaal, dan moet je weten waar je van uitgaat. Daarom hebben wij hier een enorme
Voor iedere eigenschap van keramische materialen die van belang is voor de verwerker, is inmiddels wel een onderzoeksmethode bedacht. Proefopstellingen voor het bepalen van hechtsterkte, hardheid en dergelijke zijn op zich ook in andere laboratoria te vinden, maar hier zijn ze zo opgebouwd dat vergissingen of afwijkingen uitgesloten zijn. Vier proefopstellingen verdienen extra aandacht. 1. Porositeit Hoe poreus is een tegel? Een tegel is waterdicht. Maar toch kunnen ook tegels vocht opnemen, heeft ook een tegel ‘poriën’. De mate waarin tegels vocht opnemen, heeft de nodige gevolgen: sommige tegels zijn daardoor simpelweg niet geschikt voor buitengebruik. “Dit apparaat met de doodskop (kwikporosimetrie) meet porositeit, en ook de grootte van de poriën. Dat gaat als volgt: er wordt een tegel in deze ruimte gebracht, alle lucht wordt uit de ruimte gepompt. Dan wordt kwik op de tegel aangebracht en verhogen we de atmosferische druk tot 3000 BAR. Wat gebeurt er dan: die kwik heeft een
mei 2016
hoge oppervlaktespanning, en zal dus pas onder druk de tegel in dringen. Eerst in de grote, daarna zelfs in de kleine poriën. Je meet dus ook de porie-opbouw van de tegel. En natuurlijk, rapportage naar de computer.”
4. R-waarde (‘gladheid’) “Bij deze ‘loopmethode’ wordt een proefpersoon met ofwel een speciaal paar schoenen ofwel op blote voeten (Gerard Reus, niet geheel serieus: “Heeft hij dan ook gecertificeerde voeten?”) gevraagd erop te lopen. We voeren het hellingpercentage langzaam op, en uiteindelijk glijdt hij weg. Maar hij wordt dus opgevangen met een tuig…! We maken overigens ook gebruik van een tribometer voor het vaststellen van gladheid. ”
2. Kleisamenstelling Vaak willen we weten hoe klei is samengesteld, zodat ook de eigenschappen van het eindproduct voorspelbaar zijn. “De plasticiteit van klei hangt af van de aanwezigheid van zandkorrels, organische stoffen en de aanwezigheid van heel kleine ‘glasplaatjes’ (de eigenlijke kleimineralen). In dit apparaat worden kleine bakjes met vooraf afgewogen hoeveelheden kleimonsters geplaatst, en in het apparaat worden de diverse ingrediënten gesorteerd en afgewogen. Let wel, we hebben het dan onder andere over glasplaatjes van 1/100 millimeter breed en 1/10.000 millimeter dik waarvan ook de gemiddelde grootte wordt bepaald. Er gaan controlematerialen mee, en ook lege bakjes. Van een bakje met niks moet het apparaat ook niks meten… en de metingen van de controlematerialen moeten eveneens kloppen. Ook hier: rapportage in de taal die je wilt, meteen naar de printer of per mail naar de computer van de klant”
3. Samenstelling #2 “In deze platina bakjes wordt een glazuur of een klei gesmolten tot een homogene massa, en daarna tot glasparels verwerkt. Die parels worden vervolgens met behulp van röntgenstralen op chemische samenstelling geanalyseerd. Zodat we precies weten hoe het materiaal samengesteld is.”
En zo worden nog een aantal laboratoria met proefopstellingen bezichtigd. “stof – het gehalte respirabel fijnstof in de lucht op de werkplek -, geluid, schade na klimatologische veranderingen in ‘klimaatkamers’, slijtwaarde, gevoeligheid voor temperatuurswisselingen… wij kunnen het onderzoek doen. En toch… als het om keramiek gaat, en ook om jullie tegels en lijmen: er blijven geheimen bestaan. Maar iedere dag eentje minder: we worden eigenlijk elke dag wel geconfronteerd met een keramisch mirakel!” “Mooi dat ook Nederland over zo’n hoogwaardig instituut beschikt!”, concludeert Gerard Reus. En de voorzitter plus ondergetekende verlieten het pand niet alvorens afspraken gemaakt waren over een periodieke wetenschappelijke publicatie in de BOVATINfo… want u hoeft geen wetenschappers te zijn, als u maar wel over de wetenschap kunt beschikken. Het tegelzettersvak zelf is al complex genoeg. ■ www.tcki.nl
9
Nieuwe collecties minimale inzet maximaal resultaat Mosa.
Mosa Scenes 3 kleurtonen met 3 verschillende texturen, in het flexibele formaat van 15 x 15 cm gemixt in 1 doosje. Hierdoor kunnen de tegels willekeurig en makkelijk verwerkt worden zonder patroon en het resultaat is altijd goed. Doordat er maar 1 doos nodig is, is snijverlies beperkt en het orderproces eenvoudig. Kortom: een efficiĂŤnte ĂŠn kosteneffectieve oplossing voor elke ruimte. Kijk op www.mosahome.nl voor nog meer nieuws of bezoek onze Flagship Store. Mosa Flagship Store Maastricht Meerssenerweg 358 6224 AL Maastricht 043 - 368 88 99 info@mosa.nl
Tekst & foto’s: Remus Aussen
In een markt waar de marges erom spannen, is je reputatie je belangrijkste kapitaal. Dat geldt voor tegelzetbedrijven, maar ook voor fabrikanten. En, zoals dat gaat: een samenloop van omstandigheden kan er zomaar voor zorgen dat ineens de verkeerde schijnwerpers jouw kant uit staan. Is 1+1 altijd 3? Het mooie van de tegelbranche is dat niemand er een blad voor de mond neemt. Dus, toen het bestuursleden van BOVATIN ter ore kwam dat een paar bedrijven wat kritische vragen hadden over Mosategels, trok een delegatie naar Maastricht om die kritische vragen daar klink en klaar te stellen. Op z’n Rotterdams in Maastricht. En het mooie is: de vertegenwoordigers van Mosa waren daar nog blij mee ook. Immers – als jou die vragen niet gesteld worden, kun je ze ook niet beantwoorden.
Mosa Maastricht: Ook een partner als er eens wat aan de hand is!
Geruchten moeten uit de lucht! Mosa heeft natuurlijk een collectie die zowat standaard in de bestekken van de woningcorporaties en architecten staan – maar onder tegelzetbedrijven die ook de tegels leveren, zingt het rond dat het lastig is om er een marge op te maken. Daarnaast hebben de tegels ‘ineens’ een andere achterkant, en daardoor vraagt deze en gene zich af of de tegels nog wel in Nederland gemaakt worden…? En, altijd goed voor een gerucht: er zijn van de laatste tijd een paar schadegevallen bekend waarbij – ook - Mosa-tegels verwerkt waren. Voor BOVATIN, als pleitbezorger van de aannemer in tegelwerken, zaak om hier ‘de industrie’ op aan te spreken. Maar BOVATIN heeft ook de verantwoordelijkheid om zijn geassocieerde leden – waarvan Mosa er natuurlijk ook één is – te wijzen op zaken die in de markt ‘spelen’. Marge moet uit te leggen zijn! Aan tafel: Erik Kleijnen, sales manager, Mark Jansen, regio-coördinator Benelux, en Baer Adriaens, de in juni 2015 aangetreden CFO (financieel directeur) van Mosa die zich vrijgemaakt had: “Ik maak graag even kennis met de BOVATIN, ik ben heel benieuwd hoe jullie met zulke kwesties omgaan!” En namens BOVATIN: voorzitter Gerard Reus, technisch adviseur Ton Borrenbergs en ondergetekende. Op de agenda: drie stevige vragen. Allereerst de klachten over de marge. Gerard Reus: “We zijn als branche natuurlijk best trots op Mosa, zo ongeveer de enige Nederlandse tegelfabrikant met historie en tegelijkertijd een stevig marktaandeel. Maar ik zeg het even zoals de tegelzetters het ervaren: er is te weinig marge. Zeker in een tijd als deze, waarin nog altijd de tegelzetter wordt gedwongen om een te lage prijs af te geven, biedt de marge op de tegels nog een beetje soelaas. Jullie prijzen zijn echter gemeengoed, en bekend in de markt, dus kan de tegelzetter er geen eurocent marge op maken. Het gevolg: hij stelt de klant een goedkoper alternatief voor, dat kwalitatief óók binnen het bestek past, en waar hij wél een marge op kan maken.” Erik Kleijnen ziet het probleem. “Ik zie inderdaad dat veel tegelzetters gedwongen worden om tegen lage tarieven te werken. En dat ze het laten gebeuren! Tip: specifieer je offerte. Ik heb toch de ervaring dat veel offertes ‘tegen de borst gehouden worden… Er staat een bedrag, en dat is het. Toon je daar je toegevoegde waarde mee aan? Nee! Terwijl jullie dat prima zouden kunnen. En niet alleen in het tegelwerk zelf. Transparantie kan juist in jullie voordeel zijn. Laat zien uit welke processtappen jullie werk bestaat. Laat zien waarom het redelijk is dat je een marge maakt op een op de werf aangeleverde tegel. Immers, je doet de voorinvestering. Je factureert hem en wacht op betaling. Hij moet op de werf ‘verticaal getransporteerd’
worden. Er is altijd het risico op schade of op toch die ene al verwerkte tegel met toch dat onmogelijke foutje of een onderweg opgelopen scherf, en vervolgens jouw tijdverlies. Ik kan me vergissen, maar bij zulke risico’s hoort toch gewoon een marge?” “Bij Mosa koop je kwaliteit, levergarantie en continuïteit. Wij gaan voor de tien, dus een 9 is voor ons een onvoldoende, want – één fout. Wij leveren tegels zoals een autofabrikant auto’s aflevert; perfect in orde, klaar voor probleemloos gebruik. Onze vertegenwoordigers zijn er om te tegelzetters terzijde te staan. Dus als er in de relatie iets niet goed gaat, dan hoor ik dat graag, en corrigeren we dat. Ook schades, daar springen we meteen bovenop, om ervoor te zorgen dat de tegelzetter niet de dupe wordt. We zijn namelijk ook partner van de tegelzetter als er eens iets aan de hand is!” Ton Borrenbergs herkent dat: “Ja, jullie ondersteuning bij de schadezaken die ik ken is inderdaad prima. Maar vaak geven de leveranciers, in wiens opdracht tegelzetbedrijven vaak hun werk verrichten, geen krimp en schuiven ze het probleem af op de tegelzetter!” Dat vindt Kleijnen een slechte zaak. Coördinator Aftersales Erik Boot (niet op de foto) dringt erop aan om zo’n schade
11
12
BOVATINFO
te blijven melden, via de leverancier. “Laat dat bij de betalende partij. Anders komt Mosa ergens tussen de eindgebruiker, de leverancier en de handel in, en dat werkt niet. Merk je dat de leverancier het niet meldt? Sein dan ons in! Maar loop je tegen een productiefout aan, een kleurverschil in een batch of wat dan ook, geef dat, compleet met de codes van jouw partij rechtstreeks door aan Mosa. Dan staan we jou terzijde, en komt die klacht bovendien in ons systeem. En zou er onverhoopt een patroon in zitten, dan herkennen we dat en doen we er wat aan!”
Met een kras in de nog ongebakken glazuurlaag zie je pas hoe dik die is…!
En het eindproduct… Nee het halfproduct! Want na het werk van de tegelzetter is er pas een eindproduct…
…en natuurlijk de innovaties bekijken…! Na een pittig gesprek en een snelle lunch is niets prettiger dan een korte wandeling. Die kwam er niet, want het werd een lange… langs de stevig vernieuwde superschone productielijn ‘achter’ de kantoren en de ontwerpstudio’s. “Laat ik jullie meteen zien hoe de die nieuwe productielijn werkt!” En er blijkt inderdaad flink te zijn geïnvesteerd aan de Meerssenerweg… Op www.issuu.com/bovatin, in BOVATINfo editie 2010-3 staat een verslag van een eerdere rondleiding. Zoek de verschillen!
De verklaring van de codes: 0495=kleur, 2533 = maat, 1=sortering, AV=tint, 242742=werkordernummer. Meesturen met een opmerking of klacht!
“Ja, Nederlands! Met een nieuwe, innovatieve achterkant!” Eén hardnekkig misverstand kan alvast ‘preventief geruimd’ worden: Mosa wordt nog steeds in Nederland gemaakt, en niet alleen volgens de Europese normen, maar ook in alle opzichten (ARBO!) ook volgens de Nederlandse. “De nieuwe achterkant (links op de foto) van de tegels, is juist het gevolg van onze innovaties! We hebben echt enorm geïnvesteerd in nieuwe ovens en persen, om zo onze kwaliteit en capaciteit nóg meer te verhogen. Dankzij deze persen en snelbrandovens kunnen we meer soorten tegels maken, met een glazuurlaag die eveneens veel dikker is dan die van andere fabrikanten… en de achterzijde heeft een nieuwe structuur. De nieuwe tegels hebben bovendien door hun opbouw nog minder problemen met vochtexpansie in het gebakken materiaal, zodat het belangrijkste probleem van deze tijd - vocht achter de tegels - in ieder geval géén vat heeft op de tegel zelf!”
Cradle to cradle!
Ook eerder produceerde Mosa al ‘Cradle to Cradle’. Toen was het bedrijf ‘brons’, nu beschikt het voor nagenoeg alle producten over een Cradle to Cradle silver certificaat. Ofwel: de tegels worden vervaardigd binnen een gesloten systeem, zuivere grondstoffen, zonder negatieve effecten op mens of natuur, vormen de basis. Keramische tegels bestaan voornamelijk uit klei en zand; natuurlijke grondstoffen die in overvloed aanwezig zijn in de natuur. Tijdens en na gebruik van Mosa tegels worden geen schadelijke stoffen uitgestoten via pigmenten of glazuren, zoals ook de materiaalkringloop in de fabrieken nagenoeg gesloten is. Het productieafval wordt extern gemalen en opnieuw ingezet als tegelgrondstof. Verder gebruikt Mosa stoffen die een bijproduct zijn van de glas- en steenindustrie. Sommige Mosa-tegels – de Softgrip-collectie bijvoorbeeld - bestaan voor 45% uit gerecycled materiaal, waaronder ook steeds meer snijverlies dat door de tegelzetter apart wordt ingeleverd. Op de foto’s is het begin (of, zo je wilt, het eind) van de cyclus te zien: de grondstoffen die hergebruikt worden. Soort bij soort. Ze worden verwerkt tot een sludge die de basis
mei 2016
vormt van de nieuwe tegels – met behulp van water dat binnen de eigen fabriek gezuiverd en hergebruikt wordt
geheel vlakker, de maten zijn écht spot-on…! We hebben het proces tegelijk versneld én verbeterd, en die combinatie is echt iets bijzonders…!”
Nieuwe achterkant, nieuwe productiemethode Na het drogen en persen bevatten de tegels nog nauwelijks vocht. En met de nieuwe snelbrandovens (temperatuur: 1150 graden Celsius) kunnen deze tegels in twee ‘bakrondes’ van in totaal, afhankelijk van het type, tussen 34 en 50 minuten, worden gefabriceerd. Even ter vergelijking: de oude ovens, waarvan er nog enkele bewaard zijn gebleven in het enorme complex, deden er 60 uur over. En - hoe mooi ook de traditie was – de bovenste tegels kregen in zo’n oven toch een wat minder nauwkeurige warmtebehandeling… Dan de nieuwe Mosa-tradities: alle werkprocessen worden beschreven, beoordeeld, gefotografeerd en verankerd. Voor dit systeem, TRIMosa, worden de uitgekiende procedures en processen vastgesteld en aan de lijn digitaal beschikbaar gesteld zodat iedereen altijd kan beschikken over de juiste werkinstructies en achtergrondinformatie. “We hebben nog capaciteit, dus we kunnen de toekomstige groei aan…!”, glimlacht Kleijnen. “En dat is maar goed ook, want onze internationale markt is booming. Je komt ons op steeds meer locaties tegen: in Mekka, in de tunnels onder het plein. In de Nike-winkel op het Rode Plein in Moskou.” Vlakheid? En hoe zit het met de vlakheid? Procestechnoloog Mikel Stultiens legt uit dat ‘vlak’ een relatief begrip is… “Vóór het glazuren is de tegel licht hol. Na het glazuren staat hij licht bol. En dat alles zodat, als jullie ‘m verlijmen, de lijm de tegel perfect recht trekt. “ Opvallend is dat er nóg minder mensen op de werkvloer te zien zijn dan in 2010. Nóg meer processen blijken succesvol geautomatiseerd te zijn. Al blijft de menselijke maat altijd aan de orde. Jammer is dat we bij de nieuwe printers niet mogen fotograferen… “Maar wat we kunnen vertellen is dat we binnenkort 50 m2 tegels per minuut kunnen printen…” Ofwel, binnenkort eindelijk Mosa-tegels in houtmotief…? “We kunnen ALLES printen!”, stelt Erik Kleijnen met een diplomatiek lachje…
Sommige kleurverschillen zijn uitsluitend onder ideale lichtomstandigheden waarneembaar…
En dat we, op de terugweg naar het Westen, in de schemering nog nèt het nieuwe distributiecentrum van Mosa konden zien liggen, op zoals dat heet ‘Maastricht Aachen Airport’… dat was een extraatje…! 24.000 m2, ruimte voor 30.000 pallets, ingericht op de grote veranderingen in tegellogistiek: een diversiteit aan formaten, niet alleen maar levering per pallet maar ook in kleinere shipments, of pallets met meerdere types tegels. Nu nog handmatig gepickt en geseald, maar, in een waarschijnlijk niet al te verre toekomst, geheel geautomatiseerd samengesteld… Alles om de tegelzetter optimaal te kunnen bedienen.
Vlakheid meten: computerwerk…
Veranderd én verbeterd! Terwijl Ton Borrenbergs en passant afspreekt dat de diverse opleidingen allemaal kunnen beschikken over een flinke partij Mosa-tegels, betreedt het gezelschap de ‘tintenruimte’. “Hier kunnen we, in een 100% kleurneutraal verlichte omgeving, kleuren en kleurverschillen beoordelen. En in deze ruimte kunnen we ook laten zien wat we in een paar jaar bereikt hebben: ja, we hebben het productieproces veranderd, maar niet om de verandering zelf”, legt de procestechnoloog uit. “Het product is nog stabieler. De randen zijn mooier, de tegels als
Mosa staat voor kwaliteit en garantie “Goed om elkaar gesproken te hebben, en mooi om te zien hoe ook bij Mosa de innovaties elkaar in een rap tempo opvolgen…!”, vonden de deelnemers, terugkijkend op het gesprek. En, al zal de oplossing voor ‘de marge’ dan wel bij de tegelzetter vandaan moeten komen, het antwoord op de andere twee vragen is even duidelijk: Mosa staat voor zijn kwaliteit en garanties, en ook voor de herkomst van zijn producten. ■ www.mosa.nl
13
De fantastische Drie
Teamwork in perfecTie afdichTen Onze flexibele afdichting massa Servoflex DMS 1K Plus SuperTec zorgt ervoor dat geen water kan doordringen. Dit product bied voor alle natte ruimtes een zekere oplossing.
Voegen De voeg kroont de tegel! Servoperl Royal is opgewassen tegen vele kalkreinigers, ook het innestelen van Micro organismen zijn verleden tijd. Door het toevoegen van Aluminaat Cement hoort uitbloei ook tot het verleden.
Lijmen Met onze flexibele tegellijm, Servoflex-Trio-SuperTec heeft u voor bijna al uw tegelwerk een perfect instrument in de hand om de werkzaamheden uit te voeren.
kiesel Benelux Anne Frankplein 12, 5122 CB Rijen Kantoor: +31 161 24 46 00 www.kiesel.nl
in heT midden maar Toch Vooraan
Tekst & foto: Remus Aussen
“Voor mij is ‘klusbedrijf’ een geuzennaam,”, vertelt Kees Huisman, secretaris van de brancheorganisatie voor klussenbedrijven VLOK, hier aan tafel bij het bestuur van BOVATIN. Klussenbedrijven en tegelzetbedrijven? Dat zijn toch twee werelden… Of kunnen VLOK en BOVATIN ‘wijzer’ van elkaar worden?
VLOK aan tafel bij BOVATIN?
Tegelwerk is nu eenmaal het lastigst… De heer Huisman was, zoals dat heet, op eigen verzoek uitgenodigd bij het DB. De reden: Klusbedrijven – de naam zegt het al - doen in de regel die werkzaamheden in bestaande woningen waarvoor je geen ‘echte’ specialist nodig hebt. Maar hoe gaat dat: een klusbedrijf repareert een keukenkastje bij een particuliere klant, en dat bevalt. “Zeg, doe jij ook badkamers?”, vraagt de klant. Het klusbedrijf kan het werk goed gebruiken en besluit om de badkamer aan te nemen. “Laat ik duidelijk zijn: veel bedrijven onderschatten het maken van een badkamer. Het grootste probleem ontstaat als ze niet weten wat ze niet weten.”, weet de VLK-secretaris. “ Dan gaat het fout.” En inderdaad: in consumentenrubrieken en -programma’s komen zulke badkamers nog al eens voorbij. Dus? “Het zou mij wat waard zijn als BOVATIN- en VLOK-leden elkaar wat beter zouden kennen,” stelt Huisman. “Zodat VLOK-leden voor de afwerking van hun klus ook gebruik kunnen maken van een specialist. Eerlijk is eerlijk: er is werk in – ook - een badkamer dat klussenbedrijven zelf kunnen. Als het op ondergronden, stucwerk en tegelwerk aankomt – dat ene metertje boven een keukenaanrecht lukt over het algemeen wel. Maar een waterdichte badkamer en het plaatsen van de zeer grote en dunne tegels, die tegenwoordig erg ‘in’ zijn, is een ander verhaal. We weten dat de schade uit lekkage behoorlijk kan oplopen. En dat een klant die ziet dat de tegels schots en scheef zijn aangebracht ongelukkig is. Dat wil je niet, zeker niet als al het onderliggende installatiewerk prima is. Een slimme klussenondernemer schakelt daar waar nodig in een specialist in. Niet alleen vanwege de kwaliteit van het totale eindproduct, maar ook kan een specialist efficiënter blijken. Want bij de klachten rond badkamers speelt ook het opleveringstijdstip vaak een rol, met name bij verhuizingen.” Garantie bij geschillen en faillissement? En wat vindt u? VLOK-klusbedrijven hebben in ieder geval één troef als het gaat om consumentvertrouwen: het (hogere) lidmaatschapsbedrag omvat een door onder andere overheid en Consumentenbond ondersteunde Geschillencommissie (BOVATIN-leden kunnen terugvallen op www.sgot.nl ) en – vooral - een garantieregeling. De VLOK staat namelijk tegenover de consument borg voor de nakoming van uitspraken van de Geschillencommissie tot een bedrag van € 10.000,-. Ook kan het klussenbedrijf ten behoeve van de consument een aanvullende verzekering sluiten waarbij voor de nakoming van de uitspraak van de Geschillencommissie een faillissementsdekking mogelijk wordt tot een bedrag van 50.000 euro per uitspraak. Dat biedt de consument immers een extra zekerheid, vooral bij wat grotere klussen. “Zo’n garantieregeling kan voor onze leden ook interessant zijn, dus wij willen eigenlijk wel onderzoeken – als onze leden hier wat in zien - hoe we dat kunnen aanpakken,”
vindt BOVATIN-secretaris Chris van Herpen. “En dat geldt ook voor de ‘rolverdeling’ tussen bedrijven. Kijk, wij vinden natuurlijk dat de consument er verstandig aan doet om een complex project als een badkamer door een tegelzetbedrijf aan te laten nemen – die vanzelfsprekend ook weer zijn ketenpartners inschakelt als het om hun specialisme gaat. Maar als de consument een goede relatie heeft met een bepaald klusbedrijf, en dus voor een volgende opdracht graag weer dat klusbedrijf inschakelt… Duidelijk mag zijn dat je de tegelzetter een belangrijke kennis heeft van ondergronden, en dus niet pas ingeschakeld moet worden als het tijd is voor de tegels… Iets dat trouwens ook nog maar al te vaak bij grotere bouwprojecten gebeurt.” Kortom: wordt mogelijk vervolgd. En daarbij staat uw mening centraal. Uw reactie op dit artikel is dus niet alleen welkom, maar in feite gewenst! ■ Eens/Niet eens/andere mening? Mail naar: redactie@bovatin.nl!
15
Weber is een merk van:
www.weberbeamix.nl
Tekst & Foto's: Remus Aussen
Nieuws van de
Terwijl elders ook gewerkt wordt aan het werven van de broodnodige nieuwe tegelzetters, gaat ook de ‘normale’ werving van de scholen gewoon door. Maar wel met wat extra aandacht. Dus leek het Hans Goes (docent SPBU Nieuwegein, nu genaamd ‘Bouwmensen Utrecht’) leuk om de open dag van de tegelzetopleiding nu eens bij een bedrijf te houden. En Jeroen de Goeij (Tegelzettersbedrijf Oostbörg) vond dat wel een plan…
Mogelijke tegelzetters van de toekomst snuffelen aan het vak! BOUWMENSEN Utrecht en Tegelzetters- bedrijf Oostbörg ontvangen VMBO-leerlingen
Serieus groepje… En zo verscheen in de januarikou een groepje leerlingen van het Breukelense Broeckland College, onder leiding van hoofddocent techniek Rijmand de Man, aan de Den Hamstraat. Na een welkomstwoord van Jeroen de Goeij, die meteen de projecten van zijn bedrijf even liet zien, en een kort verhaaltje met BOVATIN-promofilm (ondergetekende was er immers tóch, en we moeten onze toekomstige leden op tijd doordringen van het belang van een sterke brancheorganisatie!), vertelde een gedreven Hans Goes over het vak en de opleiding. “Maar jullie mogen zo meteen zelf aan het werk!”, verklapte hij alvast. De opleiding: doet u mee? En, aangezien opleiden alleen maar kan als er ook bedrijven zijn die plaats bieden aan leerlingen, hieronder nog even hoe het bij de opleidingen werkt. U weet vast al: een Erkend Leerbedrijf heeft ook (tenminste één) tot leermeester opgeleide tegelzetter in dienst. 1. De BOL-opleiding: duurt maximaal twee jaar. Heeft een leerling een zodanig basisniveau dat hij twee maal positief beoordeeld is tijdens de eerste twee kwartalen (voorwaarde!), dan wordt hij zo mogelijk uitgeplaatst bij een leerbedrijf. Dan is zo’n leerling 4 dagen per week op het leerbedrijf, en 1 dag op school.
Heeft hij na de vier periodes waarin het jaar verdeeld is, vier positieve beoordelingen? Dan mag hij overstappen naar het BBL-niveau 2, of hij gaat verder in BOL. Vanzelfsprekend wordt ook het leerbedrijf betrokken bij de beoordeling. 2. Vervolg/tweede jaar: vier dagen op stage bij een
leerbedrijf, 1 dag naar school. Tijdens het derde kwartaal komt de leerling vaker op de leerlingwerkplaats, zodat hij binnen twee jaar alle praktijkproeven kan afleggen. Worden alle
17
18
BOVATINFO
theoretische, praktische en algemene vakken (Nederlands, rekenen, LB) met een voldoende afgerond, dan is de leerling geslaagd. Hij kan dan verder met Tegelzetter niveau 3, in BBL-verband. 3. Het enige verschil met BOL is dat BBL-leerlingen een loon verdienen, terwijl een BOL-leerling (die vaak ook iets minder zelfstandig kan werken) een stagevergoeding krijgt. De niveau 3-opleiding is altijd een BBL-opleiding. Na deze opleiding, gekoppeld aan de praktijk in uw bedrijf, de lessen op Bouwmensen en de theorie op het ROC (de feitelijke MBO-opleiding, waar de algemeen vormende vakken gegeven worden), hebt u een all-round tegelzetter opgeleid.
enkele proefopstellingen voorbereid. En zo kon Tobias Jungerius – zelf nog als leerling in dienst van Oostbörg, maar bijna aan het eind van zijn opleiding – als bijna-vakman de nieuwe leerlingen
De praktijk! Voor de vakman spreekt alles vanzelf… Maar voor de aspiranttegelzetters nog niet. Hans Goes had, om de heren alvast te laten kennismaken met het werken met lijm, tegels en snijplanten,
Standaard software op maat? Jazeker! Met slimme oplossingen voor MKB bedrijven.
www.sleegerssoftware.nl Sleegers Software Consultancy B.V.
Floreffestraat 94 5711 AE Someren
T 0493 – 82 09 94
E info@sleegerssoftware.nl
mei 2016
instrueren. De opdracht: betegel de wand symmetrisch. Ook Martijn Sterrenburg kon, na pas een half jaar opleiding, de aspirant-leerlingen al heel wat over het vak vertellen. Hij heeft zijn interne opleiding bij Bouwmensen Utrecht netjes voltooid, en wordt komende week bij een tegelzetbedrijf geplaatst En de aspirant-tegelzetters pakten de lijmkam, en smeerden de wand in. Maar, waar een ervaren tegelzetter dat in één streek doet… Ook de praktijk is een belangrijke leerschool. “Zeg, heb jij geen potlood of duimstok nodig?”, vroeg Jeroen aan één van de leerlingen. “Ach, ik doe het wel op het oog…”, vond hij. En met een wijze glimlach legde Jeroen uit dat hij toch een beetje uit het midden zat… Een snelle leerling had de maat uitgezet, maar kwam nu uit op minder dan een halve tegel. Eén van de vele leerpunten voor een tegelzetter in opleiding… Ook belangrijk: de leerlingen leren meteen werken met het gereedschap van deze tijd. Dus werd meteen de ‘aircleaner’ als vanzelfsprekend gereedschap geïntroduceerd. Hoe eerder je begint met gezond werken… Natuurlijk kwam oud-directeur Jeroen Börger ook nog even kijken. Aan het eind van de middag hadden de leerlingen in korte tijd een belangrijke ervaring opgedaan: tegelzetten is vakwerk…
en het was nog leuk ook. En zitten er nog talenten bij? De Goeij: “Ja, er zitten talenten bij, en het zou mooi zijn als deze jongens zich zouden inschrijven voor de opleiding. Dan blijkt tijdens de oriëntatieweken vanzelf of ze inderdaad dat talent en ook het doorzettingsvermogen hebben!” ■ Voor meer informatie: h.goes@bouwmensen-utrecht.nl www.oostborg.nl www.bouwmensen.nl/utrecht
19
: knippen, en plakken van alle vooraanstaande merken : wijzigingen zonder opnieuw te tekenen
: binnen 1 minuut : fotorealistisch beeld : artistieke presentatie : markertekening : panoramaview
: rechtstreeks printen stuk of bestel lijsten : rechtstreeks exporteren naar ERP systemen
-Een makkelijk ontwerppakket voor een eerlijke prijs -Onderscheidend t.o.v. uw concurrentie -Perfecte presentaties in diverse stijlen -Badkamer ontwerp voor uw eigen website
website: PaletteCAD.nl mail: info@palettecad.nl tel: +31 (0)45 565 07 20
21
mei 2016
‘Kracht in Ambacht’, de campagne om VMBO-leerlingen te interesseren voor werk in de tegelbranche, is van start! Op 16 maart en 1 april 2016 was de ‘Kracht in Ambacht’-ploeg in Heemskerk en Alkmaar op bezoek bij klassen met in totaal zo’n 40 enthousiaste jongens en meisjes uit het derde leerjaar van het Kennemer College en het Petrus Canisiuscollege.
‘Kracht in Ambacht’ is van start!
De groep heeft zelf eigen tegels ontworpen en gespoten, en daarna is met de tegels een blijvend resultaat gemaakt: de jongens hebben de tegels onder leiding van campagneteamlid (en zelf leerling-tegelzetter) Tobias Prestholt op de speciaal daarvoor vervaardigde statafels geplakt. Dat was wennen. Want ze hadden nog nooit met een lijmkam of tegellijm gewerkt. En ook één van de vakdocenten de vakdocent moest aanvankelijk even wennen aan de verfspuitbussen in de klas: “Wat heeft dat met tegelzetten te maken?” Maar hij was helemaal ‘om ‘ toen hij het resultaat zag. Van twijfel naar tegelfan! De leerlingen hadden eerst wat twijfels over wat dat dan wel voor tafels moesten worden… Zeker toen ze het voegsel over de tegels hadden verdeeld. Maar toen zij gezamenlijk de ervaring hadden hoe je de voeg met de spons ‘af’ maakt, en je ineens een afgerond, strak product hebt, toen waren de hout/metaaljongens van het Kennemer en de bouwjongens en -meisjes van Het Petrus Canisius ineens fan van tegelwerk…! En er waren zelfs al ‘overstappers’ voor het vierde leerkaar… Resultaat? Resultaat: drie mooie tafels, waar de leerlingen terecht trots op kunnen zijn. Samen met de vakdocenten Bouw kijken Tobias en Ernest uit het campagneteam Kracht in Ambacht terug op twee leuke zonnige tegel-ochtend. En nu? “Op 4 april is de volgende van de in totaal zes scholen aan de beurt,” legt Ernest uit. “En, om alvast je vraag voor te zijn: dit zijn derdejaars leerlingen, en die weten nu tenminste wat tegelwerk is. Ik zag er zo een paar die er wat mee ‘hadden’, en zoals je weet kunnen ze hun keus voor hout of metaal nog zó omzetten naar een andere richting. Onderschat dit niet: deze jongens zijn trots op hun tegelwerk. En – ook de docent van het Kennemer realiseerde zich ineens dat het tegelvak op een bepaald moment van hun VMBO-opleiding is verdwenen… En dat het eigenlijk best jammer is dat er geen contact is met de tegelzettersopleiding van
ESPEQ… Kortom, zo werkt deze campagne. Nu afwachten of het enthousiasme blijft! Petrus Canisius: de ‘Alma Mater’ van Gerard Reus…! Op het PCC kwam ook BOVATIN-voorzitter Gerard Reus naar de tafels kijken. En aan het eind van de middag sprak hij de jongeren nog even toe: “Ik heb hier, in dit lokaal, het tegelzettersvak geleerd. 45 jaar later heb ik een bedrijf met 20 medewerkers. Momenteel is dit de enige VMBOschool in de regio waar het vak nog onderwezen wordt! Ik wens jullie veel wijsheid met jullie keuze… Maar weet wel: de komende jaren ontstaat er een tekort van 800 tegelzetters ontstaan. Wie straks het vak verstaat, heeft gewoon garantie op werk!” ■ https://www.facebook.com/krachtambacht
Levellingsysteem voor tegels • Grote tegels eenvoudig plaatsen • Perfecte vlakke oppervlakken • Geen niveauverschil bij plaatsing • Sneller plaatsen • 100% klanttevredenheid • Parkettegels: perfecte plaatsing • Terrastegels tot 25 mm
VOOR
NA Pegasuslaan 5 B-1831 DIEGEM info@levelit.eu www.levelit.eu
23
mei 2016
De opzet van de Jaardag is, op basis van uw reacties op de enquête in de ENieuwsbrief, uitgelijnd op hoe u ‘m wilt hebben! De ochtend viert u nog gewoon weekend, ook als u van ver komt, want het programma start om 13.30 uur. Ofwel: zaterdag 4 juni is de dag van de aannemer van tegelwerken. En van zijn eventuele partner... Want het programma mag er zijn. De officiële uitnodiging volgt.
BOVATIN Jaardag: zaterdag 4 juni, Vianen!
Een programma waar je wat van opsteekt…! De Jaardag vangt aan om 13.30 uur met koffie en gebak. Van 14.30 uur tot 16.00 uur bespreekt u tijdens de officiële Jaarvergadering met het bestuur van uw brancheorganisatie en de vertegenwoordigers van onze geassocieerde leden de stand van zaken in de tegelbranche. Wat gaat er goed, wat kan beter! Hoe zit het met het onderwijs, de instroom van leerlingen, die moet U weten als ondernemer? Behartigt de brancheorganisatie ook uw belangen? Damesprogramma: Smart & Sexy door Lisa Portengen Het verfrissende damesprogramma, vangt gelijktijdig aan met de jaarvergadering, van 14.30 tot 16.00 uur. Lisa Portengen, oprichter van Smart & Sexy, actrice en event manager ziet het als haar missie om vrouwen én zichzelf te inspireren om nóg meer uit het leven kunnen halen. “Want we kunnen veel meer dan we denken! We zijn magisch!” Het speciaal op BOVATIN geïnspireerde programma met boeiende lezing, workshop en theater geeft uw partner een ‘kuip vol‘ praktische tips en mooie inzichten voor thuis en op het werk. Nieuwsgierig? Check de site www.smartensexy.nl en lees hoe Lisa Portengen denkt over ‘Smullen van je Leven’, ‘Stilte‘, ‘Fijn zwanger’ of ‘Energie’. Er zit altijd een eye-opener voor uw partner (of uzelf) bij. VLK: preview ‘Nieuwe technieken, producten en gereedschappen’ We schreven er al eerder over in dit blad: zes leden van de Vereniging Lijmen en Kitten (VLK) - Ardex, Eurocol, Kiwitz, Omnicol, PCI en Schönox - verzorgen in het najaar een speciale en integrale trainingsdag. “Natuurlijk heeft iedereen het druk. Maar je vak bijhouden is onderdeel van je werk en je vakmanschap,” benadrukt René de Jong van de VLK het belang van levenslang leren. “Wij begrijpen hoe lastig dat is. Dus willen we proberen om op 14 oktober a.s. in één dag de meest essentiële veranderingen van de laatste tijd met de tegelzetters door te nemen. Van die dag geven we een preview tijdens jullie Jaardag: de laatste technieken, producten en gereedschappen. En we horen
graag waar behoefte aan is; zo geven we die training vorm!” De VLK-preview vindt plaats op diverse stands tussen 16.00 uur tot 18.00 uur, onder het genot van een hapje en een drankje. Aansluitend is van 18.00 uur tot 21.30 uur het dinerbuffet geopend! Locatie: Hotel Vianen, Prins Bernardstraat 75, Vianen Wilt u een kamer reserveren? Geef ook dat even bij uw aanmelding door aan bondsburo@bovatin.nl ! We zien u graag op 4 juni!
■
Bostik presenteert HOOGWAARDIGE POEDERTEGELLIJMEN VOOR DE SLIMME VAKMAN
BOSTIK, DÉ BETROUWBARE PARTNER VOOR DE SLIMME VAKMAN! Bostik beschikt over een breed programma poedertegellijmen voor alle mogelijke toepassingen en ondergronden. Alle Bostik poedertegellijmen zijn geschikt voor wand en vloer en zowel binnen als buiten toepasbaar. De Bostik poedertegellijmen voldoen aan de hoogste Europese normen en onderscheiden zich door hun uitstekende verwerkingseigenschappen. Tegelzetters doen graag een beroep op Bostik vanwege de constante hoogwaardige kwaliteit van de producten, maar ook de technische advisering en praktische ondersteuning op de werkvloer. Daarmee bent u altijd verzekert van een perfect eindresultaat! www.bostik.nl
25
mei 2016
In deze periode (u krijgt de uitnodiging nog) organiseren Building Holland-partner SKG-IKOB en Building Changes zes regiobijeenkomsten voor de Aannemersfederatie Nederland (AFNL) om de aangesloten brancheorganisaties te informeren over ‘Bouwen aan MVO’. In een korte bijeenkomst worden de aannemers volledig bijgepraat over de laatste ontwikkelingen rond MVO en over deze nieuwe certificatieregeling. Aan de hand van vijf thema’s kunnen bedrijven hun eigen duurzame doelstellingen creëren. De AFNL heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de erkenningsregeling. Twee BOVATIN-leden pakten hieraan voorafgaand, op uitnodiging van BOVATIN, tijdens de pilot de handschoen al op.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen in de bouw: eerste twee tegelzetbedrijven beginnen ermee!
24 maart: Uitreiking tijdens ‘Building Holland’ Tuijps Tegelprojecten (linker foto) uit Volendam en Tegelzettersbedrijf Oostbörg BV uit Vleuten namen op donderdag 24 maart jongstleden, tijdens het Building Hollandevenement in de Amsterdamse RAI, als eerste Nederlandse tegelzetbedrijven het certificaat Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) in ontvangst. Het certificaat werd uitgereikt door certificeringsorganisatie SKG-IKOB. Voor Jeroen de Goeij van tegelzettersbedrijf Oostbörg is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen een belangrijke pijler onder zijn bedrijf. “Je werk op een gezonde manier verrichten. De klant redenen geven om ‘extra’ tevreden te zijn: niet alleen over het resultaat, maar ook over hoe het bereikt is. Dat zijn onderwerpen waar we, samen met onze medewerkers, veel aandacht aan besteden. Daarom hebben wij ook, tijdens een innovatieproject met BOVATIN, een lichtgewicht-vloermortel en een Aircleaner helpen ontwikkelen: zodat onze medewerkers gezonder kunnen werken, en onze klanten minder overlast ervaren van ons werk. Kwaliteit, daar gaat het om – niet alleen het eindresultaat telt, maar dat eindresultaat wordt bovendien bereikt op een maatschappelijk verantwoorde manier. Daar hoort trouwens ook het opleiden van jongeren bij: we zijn vanzelfsprekend actief als Erkend Leerbedrijf.” Tuijps Tegelprojecten behaalde al meteen MVO niveau 4. Marc van Driel: “Wij hanteren al jaren een milieuzorgsysteem volgens de norm ISO 14001, plus een kwaliteitsmanagementsysteem volgens ISO 9001. Dat betekent in de praktijk bijvoorbeeld dat wij niet alleen naar een hoge kwaliteit en serviceborging streven, maar ook als erkend leerbedrijf ons vak aan jongeren overdragen. Plus, - wij stellen zowel de gezondheid van de klant als die van onze medewerkers voorop. Dat ging zelfs zo ver dat wij samen met onze medewerkers de ‘droomslijper’ ontwikkeld hebben: een haakse slijper waarmee je stofvrij en prettig kunt werken - en ook geen stofoverlast voor je klant veroorzaakt. Ofwel – je kunt wel zeggen dat maatschappelijk verantwoord werken bij ons hoog op de agenda staat!” Achtergronden Bouwen aan MVO’ moet vooral het MKB in de bouwsector aanspreken. Veel bedrijven zoeken naar methoden om hun bedrijfsvoering langs de maatlat van maatschappelijk verantwoord ondernemen te leggen. Er was echter geen goed instrument om daar invulling aan te geven. Het doel was om een werkbare regeling
voor het MKB te ontwikkelen waarin alle aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn belicht en waarbij de ondernemer zelf speerpunten kan kiezen. Daarbij is aangesloten bij bestaande regelingen zoals ISO 14001, OHSAS 18001, VCA en de CO2 Prestatieladder. De erkenningsregeling is een groeimodel. Bedrijven kunnen hun eigen maatschappelijke ambities bepalen. ‘Bouwen aan MVO’ kent vijf thema’s. Dit zijn Bestuur en Management, Mens en Werk, Klant, Milieu en Maatschappij. Voor elk van deze onderwerpen zijn er vijf ontwikkelingsfasen. Een bedrijf kiest zelf welke fase het wil bereiken voor elk van de thema’s en welke groeidoelstellingen het wil bereiken. De vijf fasen zijn Bewust worden, Toepassen, Beheersen, Verbreden en Uitblinken. Zo moet een bedrijf voor het thema Milieu in de bewustwordingsfase aan de wetgeving en branchevoorschriften voldoen. In de fase Uitblinken moet er sprake zijn van een aantoonbare nul-emissie of een positieve bijdrage aan het milieu. Hierbij worden objectieve criteria beoordeeld op de onderwerpen vervuiling, de uitputting van (natuurlijke) hulpbronnen, klimaatverandering en de aantasting van de biodiversiteit van de omgeving. Het certificaat van SKG-IKOB Certificatie laat voor elk thema zien in welke fase het bedrijf zich bevindt. ■ www.tuijps.nl www.oostborg.nl
26
& ’s st a em om h T oek T Tekst & foto’s: Remus Aussen
Bouwcenter Home Expo ‘16: die kún je niet missen…! Als een formule succesvol is, dan verander je ‘m niet. Dat is een ijzeren regel. Maar, de tweejaarlijkse Home Expo van Bouwcenter, vond dit jaar toch plaats op een andere locatie: in Amersfoort, in de oude NS-rijtuigenloods. Wat betekende dat: meer ruimte, meer producten, een prima ambiance en vooral- nóg meer bezoekers! En er viel weer het nodige te bewonderen. Loopt u even mee?
H-tech tussen grof materieel… Wat al op de vorige locatie, in 2014 zo opviel: tegels, lijmen, afwerkingsmaterialen natuursteen en handgereedschap komen geweldig tot hun recht in een grove, postindustriële omgeving. En ook daarom is de atmosfeer op deze Home Expo ’16 van de Veris Bouwmaterialengroep – de serviceorganisatie van de Bouwcenter-handelsbedrijven – weer echt ‘op zijn plaats’ tussen de treinrails, de oude NS-ketelwagons en andere nostalgische rijtuigen die het decor vormen van deze ‘Nederlandse CERSAIE’. Want – wie wil weten wat er ‘nieuw op de markt’ is, moet natuurlijk naar CERSAIE. Maar als je wilt weten wat daarvan op de Nederlandse markt gaat scoren, dan is een bezoek aan de Home Expo ook prima…
Minder nieuwigheden, dus meer nuttige keuzemogelijkheden?! Na de vloedgolf aan nieuwe materialen die de afgelopen jaren over de tegelbranche is uitgestort, lijkt het weer wat rustiger te worden. Lijkt het. Want inderdaad is het nieuwtje nu wel van XXL, dunplaat, XXS, alle nieuwe lijm- en waterdichtmaterialen plus de bijbehorende ondergronden, strips en dergelijke af, maar zie je nu ook hoe deze materialen steeds meer gemeengoed worden. Wat dus betekent dat je als tegelzetter niet meer kunt volhouden dat je ‘niet meedoet aan al die modes’: het is geen mode meer, maar het zijn blijvertjes. Dus volhouden dat jij ‘geen grootformaat’ doet, betekent dat je afscheid neemt van een belangrijk deel van je klanten… En wat doen de fabrikanten dan? Het leuke is dat de fabrikanten – ook degenen die aanvankelijk een ietwat afwachtende houding aannamen onder al het geweld van XXL, 3D en al die hout- beton- en natuursteenmotieven – inmiddels zowel voor de projecten- als voor de consumentenmarkt buitengewoon interessante keuzemogelijkheden hebben die je vier of vijf jaar geleden op de CERSAIE nog afdeed als ‘leuke speeltjes voor architecten’. Ofwel: we mogen vermoeden dat markt duurzaam aantrekt, en met twee jaar zo maar weer op hetzelfde niveau kunnen zijn als vóór de crisis. En, doordat de trends weer duidelijk een richting krijgen, is het JUIST NU voor tegelzetbedrijven interessant om uit het vele materiaal die series te kiezen waarmee zij een project betaalbaar en winstgevend kunnen realiseren. Of, nog korter: als de keuzemogelijkheden minder extreem worden, is er meer te kiezen voor de tegelzetter…! En dat maakt het bezoek aan beurzen als deze eigenlijk weer extra nuttig.
Maar wel… Toch zijn er, bij een tweede beschouwing, wel zaken die voor onze branche interessant zijn. Het glasmozaïek van Sicis is natuurlijk gewoon erg mooi. De Cerabati natuursteenimitaties ook. “Zwart is toch een beetje op de terugweg, de vraag naar grijs neemt toe. En deze tegels… ze concurreren in esthetisch opzicht gewoon met de echte natuursteen…!”, vindt Veris-productmanager tegels Haik van Hesteren. Meest in het oog springend zijn echter de maatwerkwastafels van Dekker Zevenhuizen BV: de wastafels kunnen af atelier afgewerkt worden met dezelfde dunplaat-tegels (Casa Dolce Casa, Casa Mood en Rex) als de achterwand die de tegelzetter aanbrengt – waarbij ook allerlei kleurvariaties mogelijk zijn natuurlijk.
Fioranese en en Del Conca perfectioneren de houtimitaties, en geen architect kan of wil meer om deze plankgrote tegels heen. En de natuursteenimitaties worden inmiddels niet meer alleen in het populaire ‘banenverband’ verwerkt, maar ook steeds meer in kleinere, bijna baksteenformaatstroken van gelijk formaat. De ‘plankformaten’ betekenen werk voor de tegelzetter, weet Van Hesteren: “De kleine stroken kun je op de gebruikelijke manier verwerken. Maar die grote stroken, tot wel 180 centimeter lengte, die moet je echt met een levelingsysteem aanbrengen… Ja, dat is meer werk, maar het is de enige manier om ze professioneel te verwerken tot een spiegelgladde vloer. Een tegel van 180 centimeter zal altijd iets bol zijn voordat je hem verwerkt (zie ook het artikel over de veel kleinere Mosa-tegels elders in dit blad, red.), en dat moet ook. Dus, leg ze onverwerkt naast elkaar in halfsteens verband, en je ziet hoogteverschil! Dat kun je alleen oplossen met een combinatie van butteringfloating verlijming en een levelingsysteem. Ja, dat vergt meer lijm en meer werk, vakwerk zelfs, en dat is wat de echte tegelzetter
onderscheidt van een goedkope klusser. Ga naar een training waar dit behandeld wordt, zorg ook dat je aan je klant kunt uitleggen wat het werk inhoudt, en hij zal begrijpen dat hij het door een vakman tegen een vakwerkprijs moet laten verwerken!”
Gereedschap en bijkomende materialen: booming! Waar de keuzemogelijkheden steeds groter worden, is in gereedschap, ondergrondmaterialen en alles wat met strips en (bij)verwarming te maken heeft. En met die materialen is het juist handig dat er steeds meer op de markt komt… wat u eerst naar aanleiding van een ‘lastige’ klantvraag moest zien te fabriceren, of waar u eerst ‘neen’ moest verkopen, ligt er nu steeds meer standaard voor u klaar. We maken een rondje langs de verschillende ‘perrons’.
Schlüter Systems: altijd drie nieuwtjes! Hoe hij het doet, doet hij het, maar - iedere keer dat je de stand van Schlüter Systems op een beurs bezoekt, en je Mark de Groot tegen het lijf loopt, heeft hij iets nieuws bij zich. Zo blijken de bekende Schlüter®TRENDLINE profielen inmiddels verkrijgbaar te zijn in de bekende modekleuren, zodat ze ook goed aansluiten bij de talloze aarde-, beton en houtkleuren die in tegels ‘trending’ zijn.
Kent u de ‘Berliner sokkel’ nog? Voor wie hem niet meer kennen: dit was een plinttegel die zorgde voor een ‘ronde’ hoek tussen vloer en wand. De Schlüter®-DESIGNBASE-serie is daar zeg maar een moderne variant op: een plint- of hoekstrip die zorgt voor zo’n ronde hoek. En als u dat wilt, zelfs te voorzien van de Schlüter®-LIPROTEC-ES LED-strips. Licht vanaf de plint!
En, in een tijd dat steeds meer Nederlanders zelf hun elektriciteit opwekken, wordt elektrische (bij) verwarming ineens een rendabele oplossing. En daarmee is Schlüter®-DITRA-HEAT zowel voor wanden als vloeren een prima oplossing voor bijvoorbeeld een serre(vloer) of badkamer. “Als je in je badkamer niet die hoge radiator wilt, en je hebt geen mogelijkheid voor vloerverwarming, dan kan zo’n wandsysteem een oplossing zijn. Hij levert op de wand zo’n 200 watt per vierkante meter, en op de vloervariant 135 watt. Er is gebruik gemaakt van de ‘terminal barrier’-technologie, een productiemethode die ervoor zorgt dat de warmte niet naar achteren, in wand of vloer weglekt. En er zijn nog drie voordelen: het werkt als een geluidsisolerende laag – wat natuurlijk een voordeel is in hoogbouw - en vooral: het zorgt voor een snellere opwarming.”
‘veroveren’ – en we beginnen klein! Bert Uittenhove is aanspreekpunt voor België en Luxemburg (en krijgt in mei versterking in de persoon van Jeroen van Reeth). Jaimy Schlee kennen jullie, en die leidt het Nederlandse team, bestaande uit Michael Klaasse (Oost-Nederland) en Peter Baggerman (Noord-Nederland). 1. Nieuw levelingsysteem Nivelleringssystemen, om grotere tegels vloeren en wanden perfect vlak te plaatsen, worden steeds populairder. Rubi lanceert daarom naast zijn traditioneel systeem, het nieuwe Delta Level Systeem, met weer een paar specifieke toepassingen en voordelen. Engbert Broekman: “Dit systeem gebruik je voor het nóg vlakker verwerken van XXL-tegels. Het systeem voorkomt bovendien dat, wanneer de lijm nog niet uitgehard is de tegels gaan verzakken. Zo krijg je een maximaal vlakke vloer of wand. Voor het juiste gebruik adviseren wij een vol lijmbed van tenminste 4mm dik - natuurlijk afhankelijk van de grootte van de tegels en het advies van de lijmproducent - vanwege de dikte van het kunststof voetje. Zorg voor een voldoende hoge lijmribbel, zodat de te plaatsen tegel wel de kans krijgt om het hoogteniveau te halen van de vorige tegel. Met een te lage lijmribbel ontneem je dit systeem de mogelijkheid om te nivelleren! De keg wordt altijd geplaatst vanaf de pas gelegd tegel, in de richting van de overige gelegde tegels. Dit ook vanwege het aantrekken van de keg met de tang.” De clips zijn verkrijgbaar in 2 verschillende hoogtes en 3 verschillende diktes. De lage clips zijn er voor tegels van 3 tot 12 mm en de hoge voor tegels van 11 tot 12 mm. De dikte van de clip is ook bepalend voor de voegbreedte. Ze zijn verkrijgbaar in 1mm, 1,5mm en 2mm dik. ( Voor bredere voegen kan je het systeem combineren met bredere tegelkruisjes bv 3, 4 of 5mm)
Rubi: veranderingen, en natuurlijk… nieuws! Bij Rubi Benelux verandert er momenteel veel. Directeur Engbert Broekman heeft het marktaandeel in de regio flink weten uit te breiden, en is dan ook gevraagd om nu hetzelfde te doen voor Duitsland en Oostenrijk… Maar hij blijft wel ook in Nederland zichtbaar. “Ook daarom ben ik nu ook op deze beurs. Weet je, natuurlijk is het een flinke stap. Ook voor mij persoonlijk! Maar we hebben zo’n goed team opgebouwd, dat we nu ook Duitsland kunnen laten kennismaken met onze producten. Op onze manier, dus – persoonlijk. Jaap Westhoff gaat Duitsland
2. Rubi Scraper Opvallend gereedschap op de stand is een blauwe elektrische voegenschraper. Het blijkt dan ook om een prototype te gaan: de definitieve Rubi Scraper 250 wordt -vanzelfsprekend – rood… Het apparaat werkt overigens voortreffelijk: geen stof, geen beschadiging van de tegels, en een hoge verwerkingssnelheid. En zo was er al snel geen demonstratiepaneel meer te vinden, want alle voegen waren al ‘gescraped’…
WEDI: slimme zitjes!
Omnicol: nieuwe poederlijm in het systeem!
Steeds meer ouderen willen liever een douche waarin je (ook) kunt zitten. En misschien hebt u voor de seniore klant al eens met het nodige timmerwerk en plaatmateriaal een zitje in een douche gemaakt. De mannen van Wedi maken het u voortaan makkelijk: een volledig in vorm gemaakt zitje, klaar om te betegelen. Er is al rekening gehouden met afschot, zodat er geen water op het zitje blijft staan. En, het zitje is zowel met een schuine als met een rechte aantrede in te zetten: u bepaalt zelf welke zijde u aan de voorkant gebruikt...
Het inmiddels 60-jarige Omnicol heeft een klein ‘perron’, maar achter het perron is een speciale ontmoetingsruimte geplaatst, waar je even aan de beursdrukte kunt ontsnappen. Omnicol laat zijn producten daar in alle rust tot hun recht komen: het draait immers om het lijmsysteem, de combinatie van materialen, die gewoon goed op elkaar aan moet sluiten – ook als het om de garantie gaat. Nieuw product op de markt: de poedertegellijm PL200 omnicem. Normaal is voor een volgende afwerking met keramische tegels of natuursteen een droogtijd van 28 dagen voor cementdekvloeren noodzakelijk. Bij betonvloeren is dit zelfs 90 dagen. Met PL200 omnicem kan deze droogtijd echter aanzienlijk worden verkort. Zo zijn met gebruikmaking van deze poedertegellijm slechts 3 tot 5 drogingsdagen nodig bij cementdekvloeren en maximaal 28 dagen bij betonvloeren. Door de zeer hoge flexibiliteit (S2 > 5 mm conform EN 12002) en verhoogde hechtsterkte (> 2,0 N/mm² volgens EN 1348) is het geschikt voor het verlijmen van keramische tegels en natuursteen op ondergronden waar mogelijke spanningen kunnen optreden.
Ardex: meer dan nieuwe kleuren! Een belangrijk nieuw product van lijmfabrikant Ardex is het nieuwe K60 tweecomponenten egalisatiemiddel: een vloeiend egalisatiemiddel op basis van Portlandcement en een latex-additief in een flesje. Meng de twee, en het zorgt voor een egalisatielaag van maximaal 15 millimeter op (bijna) alles. Al beloopbaar na twee tot 3 uur! Jan Elbert de Jong laat op de foto ook, en niet zonder trots, zien hoe sterk zijn epoxyvoeg is. “En nu verkrijgbaar in diverse kleuren!” De voeg bevat bijna geen korrel, en voldoet bovendien aan de emissiecode 1(EC1), wat betekent dat ze emissiearm zijn, en dus bijdragen aan een gezond woonklimaat. “Ze zijn verkrijgbaar in potten van 1 kilo, aangezien je meestal alleen het zwaarbelaste deel van bijvoorbeeld een badkamer ermee voegt. Ja, ze zijn ‘WD’, maar zoals je weet raden we toch aan om bijvoorbeeld in een douchehoek er een afdichting onder aan te brengen. Zo lever je maximale zekerheid aan je klant! Voordeel van deze epoxy voor de tegelzetter is ook de relatief lange verwerkingstijd: 60 minuten! Ja, je moet de gebruikelijke beschermingsmiddelen (rubber handschoenen, bril) dragen als je het verwerkt. Maar… verder kun je het verwerken als iedere andere voeg, dus met water naspoelen. En je hoeft dus niet na één badkamer je gereedschap af te danken… Als je binnen die 60 minuten blijft, kun je bijvoorbeeld de speciale epoxyspons van Rubi gewoon opnieuw gebruiken!“
Als er dan schade is…Tegelvast? Alvast afgesproken - een onderwerp voor de volgende BOVATINfo: het repareren van schades door middel van het injecteren van een emulsie ONDER tegels. Tegelvast-eigenaren Ed Nederpelt Lazarom en Gerrit Medema nemen het voor de tegelzetter op: “Ons injecteersysteem is
echt een probleemoplosser… Schades aan tegelwerk komen nu eenmaal voor. Al zijn de oorzaken beslist niet altijd de tegelzetter aan te rekenen, want ook onzichtbare constructieve en andere fouten kunnen de oorzaak zijn. Ja, er zijn ook schrijnende gevallen waar wél de verwerking wel degelijk de oorzaak is… Maar wat is er nu mooier dan dat de gedupeerde eindgebruiker en de evenzeer gedupeerde verwerker geholpen kunnen worden met een kostenbesparende plus overlast en stof beperkend doehetzelf-systeem?” We komen hier zeker op terug, ook al omdat we van enkele leden hier vragen over kregen. En de heren van ‘Tegelvast’ hebben toegezegd om met ons een overzicht van schades en maatregelen door te nemen. Hoe dan ook: interessant product!
‘Mr. CERSAIE’ in Nederland… op de Huisbeurs! En aan dit tafeltje op de HomeExpo’16, werd een belangrijke afspraak gemaakt. Graziano Sezzi (links op de foto), directeur marketing van de Italiaanse Confindustria Ceramica, de federatie van Italiaanse tegelfabrikanten en organisator van CERSAIE, was samen met de directeur van de EUF (onze Europese koepel van tegelzet-brancheor-
ganisaties) naar Nederland gekomen om met BOVATIN afspraken te maken over een samenwerking op het gebied van promotie van tegels. We komen (ook) daar binnenkort op terug, maar – feit is dat we aan de vooravond van iets moois staan!
Tot slot: wat vond de organisator ervan? Hoewel nog vol van het enthousiasme over – eindelijk! – een aanzet voor een samenwerking met in één keer de gehele Italiaanse tegelwereld, gaat het natuurlijk nu om HomeExpo’16. Hoe kijkt organisator Haik van Hesteren – die ook als onze ambassadeur richting de heer Sezzi optrad – op deze beurs terug? “Ik ben over drie zaken zeer tevreden,” reageert de Bouwcenter-productmanager tegels: “De kwaliteit van de stands, de kwaliteit van het gebodene, en niet te vergeten – het aantal bezoekers. Drie maal zo veel als de vorige beurs! Zo’n 2000 in totaal… en veel ‘beslissers’, dus ik weet zeker dat ook de standhouders tevreden zijn over het feit dat ze de moeite hebben genomen om hier acte de présènce te geven!” Last but not least: ook één van de aandeelhouders van de Bouwcenter/VERIS servicegroep (links op de foto) was vol lof over de beurs, en hij zal zeker niet de enige zijn.
En zo kwam tijdens de HomeExpo’16 veel aangename en nuttige zaken bij elkaar. Een goede start van het jaar, en duidelijk ook de start van veel goed nieuws voor de tegelbranche! En voor wie nog even wil nagenieten: op www.home-expo.nl kunt u de video nog even bekijken. ■
32
& ’s st a em om h T oek T Tekst & foto’s: Remus Aussen
Rolf Haan: showroomvisie!
De wind in de zeilen met Tegelhandel Julius van der Werf! Het gaat goed met de branche. Zeker als we naar de vooruitzichten kijken. En daarnaar verwijst ook de slogan van Tegelhandel Julius van der Werf BV, boven hun Vakbeurs: ‘de wind in de zeilen’. Wind in de zeilen, vaak een voorbode van goed nieuws. Je hoeft ‘alleen’ je doel nog maar te bereiken…! Maar het enthousiasme werkt aanstekelijk. Vond de vorige vakbeurs nog plaats in de eigen kantoren te Sneek, dit jaar koos commercieel directeur Rolf Haan ervoor om de beurs op een centrale locatie, midden in het land te houden: de ‘Beursfabriek’ te Nieuwegein. En dat is een geslaagd initiatief: ook al was de beurs behoorlijk ruim van opzet, tijdens de beursdagen kon het aantal bezoekers behoorlijk oplopen. En zo rond de avondspits zat ook het speciaal opgezette restaurant gezellig vol.
Commercieel directeur Rolf Haan ziet welke gevolgen de steeds grotere formaten tegels ook voor de showrooms in het land heeft. “Je wilt als showroomeigenaar - of als tegelzetbedrijf met een eigen showroom - je bezoekers iets laten meemaken. De afgelopen jaren was er heel even een trend zichtbaar dat de showroom niet meer ‘hoefde’, want je kon toch alles door middel van 3D-projectie op grote schermen laten zien? En dan een los tegeltje om ‘m dan ook in het echt te zien… Ik denk dat – al geloof ik heilig in showroomsoftware - projectie-alleen niet genoeg is. Nee, je wilt je klant in jouw winkel toch meteen tegen een ‘gevoel’ aan laten lopen? Daar is het nu ook de tijd voor! We merken namelijk dat de klant iets minder op basis van zijn portemonnee beslist, en simpelweg voor gevoel en kwaliteit kiest. We hoeven dus niet meer angstvallig onder de magische ‘40 euro per meter’-grens te blijven! Dus, ik reken erop dat de verschraling die je toch een beetje in de showrooms zag ontstaan, ten einde is. En wij staan klaar om de showroomeigenaren te assisteren bij het tot leven brengen van de tegels en dus van hun showroom!” Tegels tot leven brengen. Vroeger maakte je even een paneeltje van 100x100 cm met een paar dozijn tegels erop. Maar wat als je het hebt over tegels die zelf al 90x90 of 120x120 zijn? Ook die moet je eigenlijk in hun uiteindelijke omgeving laten zien… “En dat doen we ook!”, legt de commercieel directeur uit. Daar hebben we deze nieuwe kasten voor ontwikkeld: ruime kasten, waar je grote staande panelen in kunt laten zien: zes achter elkaar. En je hebt een mooie vloertegel op de vloerplaat, zodat je live kunt zien wat die tegels ‘in het echt’ doen!” De kasten – we kunnen er letterlijk niet omheen! – hebben echt een massieve, hoogwaardige en toch bescheiden uitstraling: ze geven de XXL-tegels die erin geëxposeerd worden, alle ruimte. Er ligt altijd een tegelvloer, en zo komen ook de wandtegels goed tot hun recht. Eigenlijk zijn de kasten een volgende ontwikkelingen na de L-vormige hoekopstellingen die we twee jaar geleden op de Vakbeurs in Sneek zagen. De branche staat niet stil!
+5%!
Ieder merk een kast… Directeur Haan laat een geschakelde set showkasten zien. Het geheel ziet er imposant uit, en niet in de laatste plaats doordat de tegels er fraai in uitgelicht worden. Op sommige kasten staan de bekende namen, op andere staan namen die bekend klinken maar het niet zijn. “Uiteindelijk wil niemand in zijn showroom de namen van de tegels voeren. Je weet het: er is altijd wel ergens een internetverkoper die ze voor nóg iets minder aanbiedt, en niet de kosten maakt om een showroom te runnen… Maar achter de namen die jij niet kent, gaan de collecties van bijvoorbeeld Marazzi, Tagina, Flaviker, Panaria of Fondovalle schuil. Opvallend is ook de ‘outlet’, toch iets dat je meestal niet op vakbeurzen tegenkomt. Rolf Haan: “Maar we willen onze klanten in ieder prijssegment iets kunnen bieden. We hebben veel voorraadhoudende klanten die hier met een extra voordeel hun slag kunnen slaan”
Maar, als het om de verwerking gaat, bestaat er voor de commercieel directeur van Julius van der Werf geen compromis. “Wij gaan uit van een groei van 5% voor onze branche. Nieuwbouw komt langzaam op gang, maar de markt en de verkoop in bestaande bouw groeit in een hoog tempo. Particulieren en bedrijven investeren! Ook in het luxere segment kan weer zaken gedaan worden. Juist door de tegelspecialisten! Een voorbeeld van hoe het niet moet kwamen we pas nog tegen. Een showroom in het topsegment waarbij de hele showroom was gelegd met 120x120. En – je moest oppassen dat je niet over de randen struikelde… Anti-reclame voor het product en voor de professionele verwerker. Zo weet je in elk geval zeker dat je het nooit zult verkopen. Je kunt je juist onderscheiden als speciaalzaak door vakmanschap te combineren met de juiste gereedschappen. Bijvoorbeeld door gebruikmaking van een leveling-systeem. Voor een vakkundige verwerking mag een prijs gevraagd worden. Want alleen op die manier krijg jij die formaten écht vlak verwerkt… En dat kun je iedere klant uitleggen.
Sensatietje! De uitstraling van de tegels op de Julius van der Werf-vakbeurs is relatief luxe, maar dat wil niet altijd zeggen dat de prijs dat ook is. Zo heeft RAKO, dat met zijn collectie altijd balanceert op de midden- en lagere prijsklasse, de tamelijk extreme ‘Pebbles’-serie in zijn stand. Bepaald niet ‘middle of the road’: een tegel met kiezelprint. Waar komt die ineens vandaan? Kees van Boxel, salesmanager Holland voor Lasselsberger SRO, schiet in de lach. “Die waren eigenlijk helemaal niet bestemd voor de Nederlandse markt! Maar van verschillende kanten was er belangstelling voor, met name de vertegenwoordigers van Julius van der Werf wilden ze in de collectie. En nu staan ze al op 150 locaties in Nederland… Zo zie je maar…“ Waar
hebben we het over: een middelgrootformaat tegel, R-waarde 10 en PEI 5, dus de kans dat je erop uitglijdt is even klein als dat je hem verslijt… voor een consumentenprijs van 2 19,55 per vierkante meter. Met een kiezelprint erop die niets aan de fantasie overlaat. Maar de tegel kan een dubbelleven aan als projecttegel (Kees van Boxel: “Ideaal aan zee, in vakantiewoningen!), maar ook in een meer ‘architectonische’ omgeving. Ze hebben ‘iets’…
Coba: nieuwe natuursteenlijm CTA 160 Coba presenteert op deze beurs zijn nieuwe poederlijm CTA160, die geschikt is voor het binnen- en buitenshuis verlijmen van alle keramische wand- en vloertegels en natuursteen op vrijwel alle gebruikelijke ondergronden (beton, cementdekvloeren, kalkzandsteen, cement gebonden pleisterwerk, cellenbeton, gipskarton
onder andere de ‘Antic’-serie laten zien. Een prachtige, handgevormde tegel, geheel en al op de ouderwetse wijze gebakken in een per bakronde van ca. 60 uur dichtgemetselde houtoven. En een glazuurlaag met een diepte en een tekening waar (nog lang…) geen printer tegenop kan. De prijs: tussen de 250 en 300 euro per meter. Maar dat u even weet dat het bestaat. En leverbaar is via Julius van der Werf. En van traditioneel naar de tradities die momenteel ontstaan: de gedecoreerde tegels van Decotiles. Harmen (jr) en Dooitze (sr) de Boer uit Bolsward zijn specialisten in het bewerken van tegels: het snijden van tegels met waterjet-techniek en het ‘3D-printen’ in tegels met een speciale laser. Dooitze de Boer legt uit dat dankzij hun waterjettechniek ook tegels in afwijkende formaten geleverd kunnen worden: “Stel, u wilt tegels van een bepaalde serie leveren, maar ze hebben niet het formaat dat de klant wil. Of ze zijn niet op tijd te leveren. Maken wij ze voor u op maat. Gerectificeerd en wel. Of u wilt tegels in bijvoorbeeld een ‘puzzelpatroon’. Zo’n patroon kunnen wij maken. Daarnaast maken we ook veel speciale objecten, zoals naamborden, logo’s in een vloer. En-we worden steeds vaker gevraagd om speciale relatiegeschenken te maken, zoals de klokken die je hier ziet….!”
Mapei: Kerapoxy CQ
en- gipsvezelplaten en bouw- en isolatieplaten). Door de snelle droging is Coba poederlijm CTA160 vooral ook zeer geschikt voor het verlijmen van verkleuringsgevoelig natuursteen. “Want,”, legt commercieel adviseur Marcel Krook uit: “Je kunt een laagdikte tot 3 centimeter hanteren, wat erg handig is als je met ongecallibreerd natuursteen werkt. En aangezien het snel afbindt, voorkom je er ook mee dat de natuursteen gaat ‘schotelen‘! Ja, het is één van onze duurdere lijmen, maar de kwaliteit is er dan ook naar.”
De ‘specials’ Op het rijtje met de showroomkasten vielen twee stands extra op: de stand van Terre d’Azur, waar Johan de Wit en Anja Groenenboom
Ook de lijmfabrikanten houden niet alleen de techniek, maar ook de trends goed in de gaten. Zo kan Mapei inmiddels zijn epoxyvoeg Kerapoxy CQ leveren in een paar dozijn kleuren, waaronder ook met een ‘glittertje’. De voegen bestaan uit een pastaen een gelcomponent, dus - geen korrel, en dus extra fraai in combinatie met een (glas)mozaïek… Maar ook de vele houtlooktegels stellen hun eisen aan de voegkleuren. En dus zijn de epoxyvoegmaterialen ook in vele houtlooktinten verkrijgbaar.
Jasba/Deutsche Steinzeug: mozaïek Wie onlangs uit de trein stapte op het Londense King’s Cross, heeft daar ongetwijfeld de gewelfde balkons, wanden en vloeren gezien. Het mozaïek op deze stations was afkomstig van het Duitse Jasba: een onderdeel van Deutsche Steinzeug, ook bekend van de Agrob Buchtal. Een interessant mozaïekproduct, ook al omdat het qua formaat goed aansluit bij de andere tegels uit het assortiment. En dat is handig voor de verwerker…
strooit het over je vloer, sprayt er wat water op en laat het intrekken. Het is veilig voor je voeg! Een kwartier laten inwerken, even met een schuursponsje er overheen, en je verwijdert het weer met de zachte kant van je spons. Het is ook goed bruikbaar voor wanden, want het wordt na toevoeging van water een soort schuim, dus dan blijft het goed aan de wand hangen. Al moet je dan natuurlijk wel vooraf dat water toevoegen... Het poeder zelf is niet irriterend voor je handen, zodra je water toevoegt is het dat wel. Het blijft chemie, dus altijd de juiste handschoenen gebruiken, plus een veiligheidsbril. Want als eenmaal werkzaam is, wil je het niet op je huid en zeker niet in je ogen hebben… Maar extra ventileren - wat bij veel van dit soort middelen wél nodig is - hoeft niet.”
Kortom…
Moeller Chemie: ‘stooibare‘ HMK epoxy clean Z250! Epoxyvoegen, het blijft een vak apart. Ook al omdat je, als je er niet op tijd bij bent met het verwijderen van resten op de tegels, je die bijna niet meer verwijderd krijgt. En als je met een vloeibare epoxyreiniger gaat werken, mogelijk weer de voegen beschadigt. “Hebben wij een oplossing voor!”, glimlacht Edwin Koene van Moeller Stonecare. “Of eigenlijk geen oplossing, maar een poeder. Hoe gebruik je het: je
Iedereen was er. De Hollandse avondspits van dinsdag 15 maart vond duidelijk plaats op deze beursvloer... En niet alleen de huidige directie (naast Rolf Haan: Menno Poelstra, financieel directeur, en Sander Smids, algemeen directeur) was aanwezig; ook oud-directeuren Johan van der Noord en Anne Harkema waren nog altijd geïnteresseerd in het reilen en (de wind in de) zeilen van hun bedrijf. En wat u betreft: natuurlijk mag u erop rekenen dat de BOVATINfo verslag doet van vakbeurzen als deze. Maar toch doet u er goed aan om ook zelf even langs te komen. Om te zien wat u nog niet wist dat u het miste, wij het misschien misten omdat we dachten dat u het al wist maar waar u toch maar mooi naar op zoek was. En daarnaast – na een flinke middag op de beurs rondgelopen te hebben, en toch weer met een aantal nieuwe spelers in de branche kennis gemaakt te hebben, is toch te zien dat de branche volop in beweging is. Een beweging waarbij het prima buffet dat de gasten aangeboden werd, natuurlijk een welkome ondersteuning is… ■ www.juliusvanderwerf.nl
DE MILIEUVRIENDELIJKE TEGELLIJM GEEN EFFECT OP HET MILIEU.
Keraflex Maxi S1 zerø, alleen verkrijgbaar in het grijs.
1 CO2 NEUTRAAL
VAN ‘CRADLE TO GRAVE’
Voor meer informatie: www.mapei.nl
HOGE 2 PRESTAT IES
3 CERTIFICERING EC1 R PLUS
LOW 4 DUST
Tekst & foto’s: Remus Aussen/Fundeon
Opleiding allround tegelzetter ook klaar voor op school!
Terwijl kennisinstituut FUNDEON zijn laatste maanden in gaat – de wettelijke taken van FUNDEON zijn overgegaan in de nieuwe Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), de afdeling (leerstof)ontwikkeling gaat over in een nieuw leermiddelenbedrijf – wordt natuurlijk nog wel de opleiding ‘Allround Tegelzetter’ (tegelzetten niveau 3) afgerond. En daarmee is, na niveau 2, nu het totale lespakket voor de tegelzetter in het Middelbaar Beroepsonderwijs klaar! BOVATIN heeft een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming van zowel het kwalificatiedossier (het eisenpakket aan de opleiding) als van het pakket zelf. Reden voor een klein feestje van degenen die het pakket samengesteld hebben! Verantwoordelijkheid en vakkennis! Projectleider Uitgeverij Metha Klamer kijkt, samen met coördinator tekenbureau Gertjan Bergshoeff namens Fundeon met plezier terug op ruim anderhalf jaar werk. Metha Klamer: “We hebben er voor gekozen om niet al te veel te herhalen uit niveau twee, anders blijft er te weinig ruimte over voor de nogal veelomvattende lesstof van deze opleiding. Plus - wie deze opleiding volgt, werkt al in de praktijk. En veel allround tegelzetters gaan zelfstandig werken binnen een bedrijf, of starten als zelfstandig ondernemer. Het belangrijkste is dus dat ze – en dat klinkt eenvoudiger dan het is – voorafgaand aan een werk, alles kunnen overzien. Vooraf nadenken! Ze dragen verantwoordelijkheid. Ze moeten beschikken over een maximale kennis van het vak. En uit de opleiding zoals die nu op papier en in het netwerk staat, blijkt wel hoe complex die verantwoordelijkheden kunnen zijn!” Gertjan Bergshoeff is tevreden over de visuele kwaliteit van de leermiddelen: “Een tekening maakt het in één oogopslag helder voor onze leerlingen. Bij het maken van tekeningen kruipen wij dan ook in hun huid. En omdat leren leuk mag zijn, hebben wij ook meerdere cartoons opgenomen.” Dus ook het
vak zelf komt ruimschoots aan de orde. Niet het eenvoudiger ‘lijmen vanaf ooghoogte’, maar gebogen en rond tegelwerk, een ronde douche, XXL- en 3XL-tegelwerk, zwaarbelast tegelwerk, diagonaal tegelwerk, mozaïek en het herkennen van de basisoorzaken van schade. “En ook de zaken die komen kijken bij het leiden van een team: het organiseren van de werkzaamheden, administratie, de voortgang bewaken. Zaken die toch vrij specifieke kennis van tegelwerk vereisen.” ‘Wat als’? ‘Waarom’? ‘Wat doe jij?’ Veel leerwerk doen de leerlingen zelfstandig, achter de computer. Ze nemen kennis van de leerstof, en krijgen meteen verwerkingsopdrachten. In filmpjes en animaties leren ze de theorie, door middel van digitale toetsen verankeren ze de kennis, en door het uitvoeren van de praktische opdrachten uit de duimdikke(!) opdrachtenmap passen ze hun kennis op het leerbedrijf toe. Een mooie manier om leerstof aan te bieden aan leerlingen die een voorkeur hebben voor ‘leren in de praktijk’. Maar leren voorafgaand aan de praktijk is in het tegelvak gewoon nodig: je komt nu eenmaal niet alles in de praktijk tegen voordat je er alleen voorstaat… Dus is het beter om die fouten die je later je bedrijf kunnen kosten, nu maar in een leersituatie te maken…! Praktijkdocenten Eef Meurkes, Jan Verhoek en Rob ten Berge en tegelzetter Marko Scholte maken, samen met BOVATIN-vertegenwoordigers Viktor van de Bilt, Chris van Herpen, Ton Borrenbergs en Iete Cremer, deel uit van de groep die de inhoud van de cursus beoordeelt. Ondergetekende schreef de opdrachtenmap schrijven. …en nu de leerlingen! Het is belangrijk voor de toekomst van het tegelvak – en van de fabrikanten… - dat er voldoende jongeren voor het vak kiezen, en er ook voor kiezen om dóór te leren. “Leiding geven aan een ploeg tegelzetters, dat is een speciaal vak. Goed leren instrueren ook. Je moet echt wéten hoe je een toolboxmeeting organiseert, hoe je een werkruimte inricht, en hoe jij als leidinggevende in een LEAN project zodanig over tijd en ruimte weet te onderhandelen dat jouw team tussen de metselaars, de loodgieters, de betonvlechters, de blokkenstellers zijn werk op een verantwoorde manier kan plannen en uitvoeren… Zowel de theorie als de oefening in de praktijk zitten nu in deze opleiding. Allen zijn het er over eens. “Als allround tegelzetter geef je het voorbeeld, en ben je verantwoordelijk. De filmpjes die in de opleiding verwerkt zijn, maken dat zichtbaar. Ze zijn ook in de praktijk opgenomen… Niet alleen de filmpjes van het vakwerk in een ronde badkamer, maar ook dat filmpje waar iemand zo ongeveer inwendig ontploft omdat iemand zich niet aan de afspraken heeft gehouden, en zijn tegelzetters dus niet aan het werk kunnen… Maar hij laat zien – misschien ook omdat hij gefilmd wordt - dat hij het met een paar goede afspraken op kan lossen.” Vakwerk en kwaliteit. Zonder goede opleidingen kun je die vergeten. En zonder voldoende instroom ook. Of, sluit Klamer af: “Het is een beetje een tegeltjeswijsheid, maar- het leveren van kwaliteit kost geld. Maar het niet leveren van kwaliteit kost kapitalen!” ■ www.fundeon.nl
37
Voor meer informatie kijk op
tegelgroep.nl
Tegelgroep Nederland biedt een compleet pakket van producten en diensten voor elk denkbare toepassing met tegels. Voor zowel binnen als buiten.
Elk denkbare toepassing, zowel binnen als buiten
Technologische & esthetische ontwikkelingen, kwaliteit, duurzaamheid en service staan altijd voorop. Met een ijzersterke reputatie op het gebied van logistieke performance, succesvolle innovaties en intensieve samenwerkingen.
Tegelgroep Nederland: partner van en voor Bovatin.
IJzersterke logistieke performance
Intensieve samenwerkingen Tegelgroep Nederland. Postbus 19 6674 ZG Herveld. T. +31(0) 488 470 600 F. +31(0) 488 470 601 info@tegelgroep.nl www.tegelgroep.nl
Tekst & foto’s: Kiwitz/Remus Aussen
Kiwitz: nieuwe verpakkingen… zelfde kwaliteit! Als je merken (Kiwitz en Deitermann) al een begrip zijn, waarom zou je dan je verpakkingen veranderen? Uitgerekend de tegelzetter laat nog wel eens weten dat ‘het nieuwste grijs’ of een ander nieuw kleurtje van een bepaald merk tegels voor hem minder belangrijk is dan hoe de nieuwe tegels zich laten verwerken. Zijn de kleur van de pakken, zakken en emmers dan wèl belangrijk? Maar - als een tegellijmlijmfabrikant zijn huisstijl aanpast, dan heeft dat een reden. En inderdaad! Een kijkje onder het label met de Kiwitz-top: marketing manager Hanneke Kiwitz en algemeen directeur Jan Paul Kiefmann.
Bijzonder DNA Kiwitz is sinds 1954 specialist in bouwstoffen voor met name tegelzetters en aannemers. Een familiebedrijf met een bijzonder DNA. “Onze hoogwaardige producten vormen de basis. Maar dit is maar één onderdeel van het succes” aldus Hanneke Kiwitz. “Wij werken vanuit technische systeemoplossingen om projecten van onze klanten rendabel te maken. Techniek en commercie gaan hierbij hand in hand. We kennen het vak en helpen onze klant écht verder. Elke dag weer.” Bijzondere samenwerking sinds 1954 De grondslag van het bedrijf werd gelegd door opa Jan Kiwitz. Jan runde een kroeg en verkocht daarnaast mengolie, een soort plastificerende stof als toeslag in mortels. Dit was zo succesvol, dat hij in 1954 leverancier Deitermann in Duitsland opzocht. Hij bleef net zo lang wachten tot de exportmanager tijd voor hem maakte. Hier werd de basis gelegd voor een jarenlange, bijzondere samenwerking. Nieuw jasje, zelfde topkwaliteit Kiwitz en Deitermann hebben inmiddels samen veel nieuwe producten ontwikkeld en bestaande producten verbeterd. Jan Paul Kiefmann: “Omdat de medewerkers van Kiwitz direct contact hebben met de professionals, weten ze feilloos wat er speelt. Welke eigenschappen zijn er bijvoorbeeld voor tegellijm gewenst en voor welke toepassing? Dit vertaalt Kiwitz voortdurend in haar producten, om zo altijd de beste oplossing voor de professional te bieden. Tot voor kort gebeurde dit onder de merknaam Deitermann. Sinds 1 maart 2016 wordt de kenmerkende Deitermann-kwaliteit voortgezet onder het Kiwitz-merk. Het kernassortiment van Kiwitz is vanaf nu in een herkenbaar Kiwitz-jasje te vinden.” ‘Merkentrouw’ De reden hiervoor lijkt simpel: herkenbaarheid. Maar in de marktverkenningen die Kiwitz vanzelfsprekend regelmatig laat uitvoeren, kwam de ‘merkentrouw’ van de tegelzetter nadrukkelijk naar voren: zelfs als hij van leverancier verandert, zoekt hij zijn eigen merk weer op. “Een uitspraak van één van onze klanten speelde daar ook een rol bij,” vertelt Hanneke Kiwitz. “Hij zei tegen ons: ‘Blijf zoals je bent, tijdens de crisis waren jullie er ook voor ons, dus nu blijven we jullie ook trouw’, Dat raakte me, want we weten maar al te goed dat veel tegelzetters het zwaar gehad hebben tijdens de crisis, en dat hij ons werk zo waardeerde, inspireerde ons bovendien. Want, wat betekende dat voor ons merk? Toen we er eens goed over nadachten, realiseerden we ons: zijn merk is, ook vanwege de contacten met de adviseurs (zie hieronder), ‘Kiwitz’, en niet Deitermann. De conclusie ligt voor de hand: zorg voor één merk, met één set producten onder dezelfde merknaam. En, al blijft het dragende geel-en-
39
40
BOVATINFO
blauw natuurlijk staan(‘blijf wie je bent!’), er zijn zes modieuze kleuren gebruikt om de verschillende productgroepen te onderscheiden.” Het gaat om: ■ grijs voor de mortels ■ oranje voor de primers ■ paars voor de poedertegellijmen ■ blauw voor de pastategellijmen en kitten ■ rood voor de voegmortels ■ bruin voor de afdichtingsproducten
Jan Paul Kiwitz kijkt in de glazen bol: forse groei! Hoe ziet Kiwitz de toekomst van de branche? Volgens Jan Paul Kiefmann kan het een mooie tijd worden voor tegelzettend Nederland: “Ik denk dat we het ons bijna nog niet voor kunnen stellen, maar – ik heb redenen om aan te nemen dat we rond 2018 weer ongeveer evenveel meters en omzet - en zelfs winst – maken als in de jaren vóór 2013! En dat terwijl de groei in de projecten en utiliteitsbouw – behalve waar het gaat om renovatie en herbestemming - niet enorm zal zijn; hoogstens in de wereld van de gezondheidszorg wordt de komende jaren het nodige gebouwd. Nee, de toekomst zit in de middenklasse-rijtjeswoning. Heel erg veel mensen hebben de laatste jaren gewacht met beslissen. Met name de mensen in de starters- en huurwoningen, die nu toch de – en vooral hun eigen - toekomst zonniger inzien. En die zijn nu hun beslissingen aan het nemen… Kijk ook maar naar al die uitgestelde woningbouwprogramma’s die nu alsnog doorgang vinden! Wat dat betekent? Dat we die beslissers ervan moeten overtuigen dat ze er goed aan doen om voor tegels te kiezen. En dat we alle zeilen bij moeten zetten om te zorgen dat er straks goed opgeleide vaklieden zijn om onze producten te verwerken…!
In één oogopslag! Hanneke Kiwitz: “Natuurlijk zijn er productinformatiebladen voor alle producten. Maar, voorzichtig gezegd, niet iedereen begint meteen ’s ochtends met het rustig doorlezen van productbladen. Dus willen we naast het kleuronderscheid ook in één keer het verschil tussen bijvoorbeeld de lijmen of primers onderling in beeld brengen. Daar hebben we een set pictogrammen voor ontwikkeld – in totaal zo’n 40 – die zonder woorden de eigenschappen van een product laten zien: is het voor binnen, voor buiten, hoog elastisch, wel of niet geschikt voor chemische belasting, wel of niet geschikt voor een hoge waterbelasting, enzovoorts. Nee, die pictogrammen vervangen niet de gebruiksaanwijzing! We weten zelfs, als iemand door die pictogrammen twijfelt over of hij het juiste product heeft, dan zal hij eerder het productblad erop naslaan. Dubbel effect dus!:” De drie pijlers onder topwerk Jan-Paul Kiefmann: “Topwerk afleveren vraagt om drie belangrijke pijlers: kennis, vakmanschap en de allerbeste materialen. Onze klanten hebben het vakmanschap en de kennis, wij ondersteunen ze met onze kennis én de beste materialen. Zo maken we er samen altijd weer een eersteklas project van, voor een tevreden opdrachtgever. Met onze nieuwe verpakkingslijn hebben we hierin ook weer een flinke stap gezet. Duidelijke productsoorten, herkenbare kleurstellingen, dezelfde hoge kwaliteit. Daarnaast zijn veel producten nu in PE-verpakkingen opgenomen, waardoor ze langer houdbaar zijn.” Complexe projecten vragen om slimme oplossingen Vroeger waren tegelwerken vaak nog ongecompliceerd. In de loop van de tijd werden deze steeds specifieker en complexer. Kiwitz speelt hier continu op in met specifieke oplossingen en systemen. “Technische uitdagingen gaan we niet uit de weg!” daagt Hanneke Kiwitz de opdrachtgever uit. “Veel klanten maken gebruik van onze
41
mei 2016
kennis om verrassingen tijdens het project te voorkomen. Zo hebben we al veel specifieke situaties gezien en van advies voorzien. Doordat we zoveel veelzijdige projecten begeleiden hebben we een enorme hoeveelheid kennis over diverse toepassingen. Dit zetten we in voor het beste eindresultaat.” Deze kennis deelt Kiwitz graag persoonlijk met haar klanten, zodat projecten zo efficiënt mogelijk verlopen. Bovendien is deze kennis ook grotendeels 24/7 bereikbaar: De webshop van Kiwitz bevat een handige advieswizard, die antwoord geeft op tal van vragen over toepassingen, ondergronden, productsoorten, et cetera. Bovendien geven de adviseurs van Kiwitz tal van tips over onder andere verwerking en toepassing van producten. Jan Paul Kiefmann: “We helpen onze klanten om hun beloftes waar te maken. Door goed en eerlijk te adviseren, door snel te leveren en alleen het allerbeste te leveren. Dat maakt ons tot de beste basis voor de tegelzetter. En ja, we blijven wie we zijn!” ■ www.kiwitz.nl
Innovatie is
verder denken dan wat u verwacht. NIEUW:
Persoonlijke gravures „My Kerdi-Line”
Schlüter ®-Kerdi-Line Als uitvinder en ontwikkelaar van innovatieve systemen is onze vernieuwende visie merkbaar in ons uitgebreid assortiment. Wij produceren systeemcomponenten die op elkaar zijn afgestemd. Zoals de Schlüter®-KERDI-LINE, de lijnafvoergoot voor inloopdouches uit roestvast staal en de Schlüter®-KERDISHOWER, een perfect passende hellingsplaat en onderbouwelement met een reeds verlijmde afdichting.
Schlüter ®-Kerdi-Line. Vertrouw alleen op het origineel.
www.schlueter-systems.nl
42
Tekst: mr. Teus Zanen Foto: Remus Aussen
RECHT zetten Eén van de kenmerken van juridisch advies is dat het vaak pas wordt ingewonnen als er eenmaal ‘iets aan de hand’ is. Veel juridische problemen kunt u echter voorkomen door vooraf – en niet zelden gaat het om schijnbaar onbelangrijke formaliteiten – even te checken of wat u doet, juridisch ‘klopt’. BOVATIN juridisch adviseur mr. Teus Zanen loopt een aantal edities van dit blad wat veelvoorkomende kwesties met u door – en zet een paar zaken met u recht: zaken waarvan u misschien niet eens wist dat u er niet van wist. In deze editie meer over de veranderende bouwwetgeving. En – waarom kwaliteit het binnen dit nieuwe rechtssysteem nu toch echt gaat winnen van ‘de laagste prijs’…
Waarom lid van BOVATIN? Onlangs zegde een lid op ‘omdat de BOVATIN geen toegevoegde waarde heeft’. Een kort gesprek leerde dat het betreffende lid eigenlijk niet op de hoogte was van wat BOVATIN deed, en vervolgens ook niet in staat was om aan te geven wat hij wèl als toegevoegde waarde zou zien. Ik vond dat moeilijk. Ook al omdat ik kortgeleden gebeld werd door een niet-lid wie een juridisch (maar oorspronkelijk, technisch) probleem totaal boven het hoofd gegroeid was, voornamelijk omdat hij – en nu zeg ik het even zoals u het waarschijnlijk ook zou zien – de ontwikkelingen in het tegelzettersvak en ook zijn vak als ondernemer sinds de start van zijn bedrijf niet meer had bijgehouden… Dus daarom nog even op een rij, ook voor als u eens aan een niet-lid wilt uitleggen waarom u lid bent, wat we voor u en hem kunnen betekenen. De toekomst verandert, en BOVATIN ook Dit overigens los van het feit dat ook wij ons permanent op de toekomst bezinnen: iedere professionele organisatie, en dus ook een branchevereniging als BOVATIN, dient structureel na te denken over de in de (nabije) toekomst te bereiken doelen en de concrete, in tijd gefaseerde, activiteiten die daarvoor nodig zijn. Het is gebruikelijk is om de doelstelling van een organisatie te beschrijven in de missie. Het doel van de missie is het bevorderen van de samenhang van de acties en de betrokkenheid van de leden. In de missie staan de “hogere” doelstellingen van de organisatie. Een afgeleide van de missie is de visie. De missie van BOVATIN is ‘het zijn van de toonaangevende organisatie op tegelgebied in Nederland waarbij elk zichzelf
respecterend professioneel tegelzettersbedrijf, met of zonder personeel, is aangesloten. Brede belangenbehartiging – plus ‘beter dankzij BOVATIN’ Een tegelzettersbedrijf wil bij BOVATIN zijn aangesloten, omdat het tegelzettersbedrijf door middel van het lidmaatschap van BOVATIN kan uitgroeien tot een in alle opzichten professioneel functionerend tegelzettersbedrijf. Daarom stelt BOVATIN zich op alle voor het tegelzettersbedrijf relevante terreinen permanent de vraag “wat kunnen de leden door hun lidmaatschap beter, goedkoper en effectiever bereiken dan als individueel bedrijf”. De bestuurders stellen u die vraag regelmatig – vorig jaar nog in een enquête - en baseren er activiteiten op. Hierna een overzicht van de terreinen waarop BOVATIN actief is. Vakkundige verwerking De BOVATIN staat voor vakkundige verwerking van keramische en natuursteen tegels met inachtneming van de gezondheid en veiligheid van de verwerker en overige betrokkenen, en het milieubelang. De BOVATIN werkt daarom samen met SKG/IKOB om de richtlijnen voor het aanbrengen van tegelwerk actueel te houden. Deze uitvoerings- en beoordelingsrichtlijnen zijn te vinden op de website van de BOVATIN onder “Erkenningsregeling”. Bedrijven die voldoen aan deze richtlijnen kunnen in aanmerking komen voor een KOMO-procescertificaat. Het beschikken over een dergelijk certificaat is voorwaarde om in de toekomst in aanmerking te komen voor een verzekerde garantie.
mei 2016
De richtlijnen worden ook gehanteerd bij geschillen omtrent de kwaliteit van tegelwerk. Een snelle en relatief goedkope manier van geschillenbeslechting gebeurt door de Stichting geschillen Oplossing Tegelwerken (SGOT). Indien bedrijven vragen hebben op technisch gebied kunnen die worden voorgelegd aan de technisch adviseur van de BOVATIN. Sinds kort is het Technische Centrum voor de Keramische Industrie (TCKI) geassocieerd lid van de BOVATIN. Meerwaarde van tegels Samen met de geassocieerde leden promoot de BOVATIN het toepassen van keramische en natuursteen tegels als alternatief voor andere vloer- en wandbedekking. Daartoe is o.a. de website “Meerwaarde van Tegels” in het leven geroepen. Met de geassocieerde leden en de brancheorganisatie van de Italiaanse tegelfabrikanten (Confindustria) wordt bezien op welke wijze de vele mogelijkheden van tegels nog beter onder de aandacht kunnen worden gebracht. U hoort daar in de loop van het jaar meer over. Het contact met de Confindustria is tot stand gebracht via de EUF, de Europese organisatie van tegelzettersbedrijven waarbij ook BOVATIN aangesloten is. Productontwikkeling; Innovatie Door de contacten met de geassocieerde leden en de EUF is de BOVATIN snel op de hoogte van de ontwikkeling van nieuwe producten. Via de EUF zijn er met de industrie afspraken gemaakt over o.a. de toleranties van groot formaat tegels en het gewicht van verpakkingen. Ook wordt het geven van specifieke verwerkings- en onderhoudsvoorschriften gepromoot. Mede dankzij de inzet van de BOVATIN zijn er innovatieve producten en gereedschappen op de markt gekomen. Zeer recent is aan twee leden van BOVATIN (zie elders in deze editie, red.) het certificaat “Bouwen aan MVO” uitgereikt. Promoten van het tegelzettersvak; opleiding en nascholing Op dit moment is de BOVATIN druk bezig met het project “Kracht van Ambacht”. Hierbij worden jongeren ingezet om jongeren te interesseren in het tegelzettersvak. Het voortbestaan van het vak is afhankelijk van een voldoende instroom van jonge werknemers. Dat begint met het volgen van de MBO-opleiding. Door deelname aan het platform Bouwen, Wonen en Interieur wil de BOVATIN
reeds tijdens de VMBO-opleiding aandacht te vragen voor het tegelzettersvak. In samenwerking met de geassocieerde leden organiseert de BOVATIN regelmatig bij- en nascholingsactiviteiten. Want een diploma heeft geen eeuwigheidswaarde. Ook al heb je een diploma, toch zul je je vak bij moeten houden. Goede arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden Wil het tegelzettersvak aantrekkelijk zijn en blijven dienen de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden goed zijn. Ook hier besteedt de BOVATIN veel aandacht aan, onder andere in samenwerking met de Aannemers Federatie Nederland. Individuele advisering; verzekeringen Teneinde de individuele leden te ondersteunen bij een verantwoorde bedrijfsvoering kan men bij de BOVATIN terecht voor allerlei vragen op vaktechnisch- , bedrijfseconomisch-, financieel-, fiscaal- en juridisch gebied. Deze bijstand vindt plaats tegen gereduceerd tarief. Tevens is het mogelijk via de BOVATIN Verzekeringsdienst voordelig de benidugde verzekeringen af te sluiten. Conclusie Mijn persoonlijke mening: een tegelzettersbedrijf dat geen lid is van de BOVATIN kan eigenlijk niet met goed fatsoen volhouden dat men serieus met het tegelzettersvak en zijn bedrijf bezig is. Ook opdrachtgevers zullen zich dat afvragen. Dat betekent uiteraard niet dat men het met alles wat de BOVATIN doet, en mogelijk ook niet doet, eens is. Maak daarom maximaal gebruik van uw rechten als lid en bezoek de vergaderingen van uw regio, kom naar de jaardag. Weet wat uw organisatie voor u kan betekenen, en leg het uit aan tegelzetbedrijven die voor u werken en nog geen lid zijn… En, minstens even belangrijk: laat tijdig horen wat uw wensen zijn met betrekking tot de activiteiten van de BOVATIN. Heeft u suggesties of vragen over activiteiten? Mail deze naar redactie@bovatin.nl, dan behandelen we ze in het bestuur! ■ Vragen? Advies nodig? Neem contact op met: de juridisch adviseur van BOVATIN, mr. Teus Zanen, tel. 06 206 16 770; mail: juridischadvies@bovatin.nl
43
Maak kennis met dé groothandel in tegels! Ruim 18.500 m 2 eigen opslagcapaciteit Direct uit voorraad leverbaar Nieuwste trends uit o.a. Spanje en Italië Ruim 2000 m 2 showroom met wand- en vloertegels in Sneek en Groningen
Lorentzstraat 19 Sneek • Diamantlaan 2 Groningen
www.juliusvdwerf.nl
mei 2016
Mooi project opgeleverd? …Laten we met wat nieuwe techniek graag zien! Vorige keer vroegen we u om een mooi project om foto’s van te nemen. De reden: uw bedrijf heeft een prachtige badkamer gemaakt, de mooiste materialen, de strakste voegen… En met geen camera te fotograferen. Want niet genoeg ruimte… en dus moet je ’t met ofwel een te kleine hoek doen, of met zo’n ‘kromme’ lens ofwel een fisheye. Krijg je zo’n ‘ronddraaiende’ foto met verlopende voegen, terwijl jij juist wil laten zien hoe strak je werk is… Maar daar hebben we nu een oplossing voor! Jeroen de Goeij van Tegelzettersbedrijf Oostbörg kwam als eerste met een vraag: “Ik heb zo’n badkamer. Kom je even langs…?”
En we gingen langs: een historisch pand, met een indelingsprobleem. “Ik heb voor deze badkamer, die zich op de eerste verdieping bevindt, een totaalontwerp gemaakt. Ik kreeg de ruimte om zelfs de plattegrond van de verdieping iets te veranderen – ik heb een loze ruimte kunnen toevoegen aan de badkamer. En zo konden we er echt iets moois van maken, op net 7 m2… Dat symmetrisch gebruik van mozaïek geeft echt een ‘plusje’ aan deze badkamer. En wat vind je van de douche?” We kunnen (en willen) er niet omheen: qua ontwerp en uitvoering is deze badkamer een plaatje. Even over wat we niet zien: hoe is de waterdichtheid van die inloopdouche gewaarborgd? “Wat denk je, we hebben een waterdichtlaag mee-geoffreerd. En we hebben de klant prima de meerwaarde daarvan kunnen uitleggen!” De materialen (materialen: Schönox): ■ Kimband + 1K DS premium(Snelafbindende, flexibele 1-components afdichtingsmortel) als coating en afdichting van de gehele douchehoek. ■ Wandtegels verlijmd met Q8 (stofarme light poederlijm). ■ Vloertegels verlijmd met Q9 (Snel afbindende, trashoudende en flexibele universeelpoederlijm en plaatsingsmortel). ■ Mozaiëk verlijmd met Q9W (Witte, snel afbindende, trashoudende, flex. universeelpoederlijm en plaatsingsmortel). ■ Voegwerk: UF premium zilvergrijs en grijs. ■ Uitvlakken ondergrond mozaïek met Wedi. Om kort te gaan: hebt u zo’n ‘niet te fotograferen’ badkamer die u graag in dit blad (en vervolgens, op uw website) wilt hebben? Laat het even weten! Dan proberen wij langs te komen voor een foto, en kunt u uw werk beter promoten! ■ www.oostborg.nl Uw badkamer in de BOVATINfo? Mail naar redactie@bovatin.nl
45
! W ARDEX X 90 OUTDOOR U E NI MICROTEC3 flexlijm
Voor alle weersomstandigheden!
mei 2016
Wilhelm Scholten
nationaal kampioen tegelzetten! De bouw- en infrasector is acht jonge vakkampioenen rijker. Tijdens mbo-vakwedstrijden voor o.a. bouw- en restauratietimmermannen, meubelmakers, schilders, metselaars, straatmakers en tegelzetters werden zeven gouden medailles uitgereikt. 157 mbo’ers lieten hun beste vakwerk zien tijdens de finale van Skills Heroes, die van 17 t/m 19 maart in RAI Amsterdam plaatsvond.
(www.RietmeijerTegels.nl) uit Almelo, één van onze leden. En van 1 t/m 3 december 2016 mag hij nu naar de EuroSkills 2016 in het Zweedse Gotenburg. Zo’n 500 jonge vakmensen uit 30 verschillende landen daar tonen hun beste vakwerk in de hoop Europees kampioen te worden. Meer prikkels “Studenten van nu hebben meer prikkels nodig.”, zegt Hans Schutte, directeur-generaal Hoger Onderwijs, Beroepsonderwijs, Wetenschap en Emancipatie (OCW). “Vakwedstrijden bieden mbo’ers uitdaging in het onderwijs. Het is dan ook erg goed dat deze onderdeel zijn van het lesprogramma. Ik wil dat alle 500.000 mbo’ers de kans krijgen om mee te doen aan vakwedstrijden.” De 157 jongeren komen van 47 verschillende mbo-scholen. Wilhelm Scholten: onthoud die naam! Maar ons gaat het natuurlijk allereerst om de tegelzetters. BOVATIN’s technisch adviseur en docent tegelzetten Ton Borrenbergs was bij het evenement aanwezig: “Ik vond het een erg mooi evenement! Er waren onder andere drie deelnemende jonge tegelzetters: Remco Kuipers van het ROC ter Aa uit Helmond, Arno Juffer van het Deltion college uit Zwolle en Wilhelm Scholten van het ROC Twente. Alle drie de leerlingen hebben een zeer mooie prestatie neergezet, maar Wilhelm Scholten stak er toch duidelijk als beste tegelzetter boven uit. Hij heeft, mijns inziens, terecht de gouden medaille heeft gewonnen!” “Wilhelm is zijn vak aan het leren bij Rietmeijer Tegels
Skills Netherlands Met Skills Heroes benadrukken stichting Skills Netherlands, de mbo-scholen, brancheorganisaties en het Ministerie van OCW het belang van vakmanschap. Naast Skills Heroes organiseert Skills Netherlands ook vakwedstrijden voor leerlingen uit groep 7 en 8 van de basisschool (Skills Juniors) en vakwedstrijden voor vmbo’ers (Skills Talents). Skills Netherlands begeleidt ook Team Nederland naar EuroSkills en WorldSkills, de Europese en wereldkampioenschappen voor beroepen. Alle winnaars zijn hier te vinden: www.skillsheroes.nl/uitslagen. ■
47
48
Tekst en foto’s: Remus Aussen
Tegelhandel Loomans en zijn bedrijfssoftware Bart Sleegers: “Slimme ICT helpt je juist met improviseren!” Software speciaal voor tegelzetters? Er zijn inmiddels de nodige showroom- en ontwerpprogramma’s, en diverse fabrikanten hebben speciale op hun merk toegeruste APPs. Informatie kun je sowieso overal vandaan halen - als je maar weet wat je zoekt of wat je nog niet weet. Maar, zoals er nu een reclamespotje met de tekst “Ik ga vanavond eens even lekker mijn pensioenoverzicht bestuderen” (NIEMAND zegt zoiets), is er in de tegelbranche waarschijnlijk ook niemand die je hoort zeggen “ik ga de komende maanden eens lekker werken aan een geïntegreerd offerte-, bestel-, plannings-, facturerings- en aangiftesysteem, en me verdiepen in hoe mijn bedrijf eigenlijk draait!” Was u al afgehaakt? Jammer, want misschien is veel werk al voor u gedaan… In het Brabantse Someren heeft Robert Hurkmans, van Tegelzettersbedrijf Loomans, met een buurman - Bart Sleegers (Sleegers Software Consultancy BV) – zo’n systeem namelijk al opgezet. Achterkant sigarendoosje te klein. Als ondernemer kun je bijna niet meer zonder computer. Gokje: er is in Nederland geen tegelzetbedrijf meer te vinden waar thuis of op de
zaak niet een computer staat, en echt iedere ondernemer (of, heel vaak, zijn partner) doet in digitale vorm ‘iets’ met bestellen, offreren, berekenen, plannen, factureren of ‘gewoon’ de BTW. Met of zonder op maat gemaakte Excel-sheets of een boekhoudprogramma. En ongemerkt gaat er best wat tijd verloren met het overzetten van aantallen, prijzen en uren van het ene naar het andere rekenvel: de reis van offerte naar bestellijst naar urenstaat naar factuur naar Belastingdienst is in het ergste geval een kwestie van vier keer kopiëren. Overzicht? Lastig. Werk je alleen, dan weet je het vaak wel. Is je bedrijf groter, en werken er vaak meerdere personen aan bestellingen en offertes, dan kan het behoorlijk lastig zijn om het overzicht te houden. Of om te voorkomen dat iemand in hetzelfde document als jij werkt, en jouw werk ineens voor niets blijkt te zijn… Laat staan dat je overzicht kun krijgen in je bedrijfsprocessen en kunt zien waar je winst ‘wegloopt’. Kortom: niemand kan meer volhouden dat een goede administratie ‘op een achterkant van een sigarenkistje past’. Als er ineens iets verandert… “Plannen deden we gewoon op een planbord, met kaartjes”, vertelt Robert Hurkmans. “Dat kon vroeger best, maar dit bedrijf is in 40 jaar tijd nogal gegroeid. Dus de urenregistratie – iedere accountant hamert erop, want je moet je zowel tegenover de Belastingdienst als tegenover je klant op een goede manier kunnen verantwoorden – is best een opgave geworden. Zeker wanneer zaken tijdens een project veranderen… en er verandert altijd iets. Ja, ook ik heb jaren terug een keer een duur ERP-pakket (Enterprise Resource Planning, red.) gekocht, geïnstalleerd, en… dat was het dan. Want als je een pakket koopt, dan begint het pas. Iedere aanpassing op jouw bedrijf is toch een beetje maatwerk, en bij grote concerns begint dan de meter harder te tikken dan jij kunt bijhouden… Kortom, na een tijdje verdween dat pakket in de kast. € 15.000,-, zó in de container… Maar ik wilde nog steeds een geïntegreerd systeem… Twee jaar geleden sprak ik Bart hierover. En ik legde hem uit dat JUIST wanneer je te maken hebt met meerwerk, minderwerk, vertraging, versnelling, of ineens een ander tegeltje, de nacalculatie gewoon een enorme uitzoekerij is. Immers, bij veranderingen laat een mens vaak alles wat ‘systeem’ heet los, en gaat hij improviseren. En dat laatste moet ook - maar als je systeem je vervolgens HELPT met improviseren, en jou met één druk op de knop je nacalculatie kan laten zien, dan heeft een geïntegreerd systeem ineens zin! Ofwel – we gingen ermee aan het werk.” Bart Sleegers voert het dealerschap van het pakket ‘Plan-deCAMpagne’ (ontwikkeld door Bemet International BV): een pakket speciaal voor MKB-bedrijven. “En als je dat pakket goed kent, zie je dat het ook heel geschikt is voor de tegelbranche! Eén opmerking vooraf: een geïntegreerd systeem bouwen voor jouw bedrijf is geen kwestie van mij – of wie dan ook - invliegen en wachten tot het ik klaar ben. Een systeem werkt alleen als jij en je medewerkers meewerken bij het inrichten en testen ervan. Ik bedoel, als iedereen toch ‘even’ een paar doosjes tegels pakt en dat niet in het systeem zet, dan wordt het nooit wat met je voorraadbeheer, of met ‘slim improviseren’. En als iemand zijn uren niet systematisch bijhoudt, na een paar weken gewoon geen flauw idee meer heeft wat hij met zijn uren gedaan heeft, en dus maar wat invult, dan valt er ook weinig na te calculeren. Je moet allemaal vooraf nadenken over wat je met het systeem wilt. En er vervolgens ook mee werken. En dan gaat zo’n systeem voor verrassingen zorgen: je doet ontdekkingen over
mei 2016
wat je al jaren op een bepaalde manier doet. Je kunt, ondanks je ervaring, nóg beter calculeren, omdat je weet wie in de regel waarover hoe lang doet. Je restvoorraad slinkt. En als er ineens iets verandert, kun je heel snel omschakelen.” Hurkmans: “Zo’n systeem invoeren is gewoon een reorganisatie van je bedrijf. Maar wel één waar iedereen blij van wordt, omdat Bart het MKB heel goed begrijpt. Ga maar na, het is voor niemand leuk als je twee doosjes tegels wilt pakken die er niet zijn. Of als je voor meerwerk in vier excelsheets precies hetzelfde moet wijzigen. Of je hebt net de facturen de deur uit, en je vindt ergens nog een blaadje met op dat project geschreven uren. Nu houdt iedereen zijn uren meteen op de computer bij (en dat kan zelfs in een APP), en we kunnen via het ‘dashboard’ – het overzichtsscherm - zien of we alle uren binnen hebben!” Maatwerk, maar – het pak is er al! Hoe dan ook: wat je ook met bedrijfssoftware wilt, er is altijd configuratie en soms maatwerk nodig. “Maar, dankzij het werk dat Robert en ik er nu ingestoken hebben, is het ‘pak’ er eigenlijk al: de kenmerken van de tegelbranche heb ik beschikbaar. Dus gaat het voortaan om wat een specifiek tegelzetbedrijf wil. Iedere ondernemer heeft zijn eigen ideeën, wil iets op een bepaalde manier. En dat is wat ik doe: ik zoek niet alleen uit wat iedereen écht wil met zijn werk, maar ook of het realistisch is dat hij of zij dat ook gaat DOEN. Belangrijk onderdeel van systeemontwerp: vooraf met de snoeischaar langs de mogelijkheden. Scheelt een hoop geld!” Tot slot een detail: wat kost dan dan, zo’n ‘made to measure’maatpak? Sleegers: “Misschien een beetje flauw, maar dat bepaal je zelf. Feit is – je begint niet al meteen met een peperduur systeem. Ik voer meestal twee gesprekken: een intakegesprek en een tweede
gesprek waarin ik meestal al een stukje van de oplossingen kan laten zien. Gaan we met elkaar in zee? Bouw dan langzaam op, in je eigen tempo, en begin met een single-user abonnement, of begin helemaal zonder investering in software… Ja, dan investeer je wel in mijn diensten – maar jij bepaalt hoeveel, en in welk tempo. En tot hoever. Kijk of jij en je medewerkers er inderdaad tijd in willen steken. Gaat zo’n systeem jou en je medewerkers een aantal dagen onderzoek, implementatie en training kosten? Absoluut. Kost het wat? Ja. Dat is het eerlijke verhaal. Maar als je het zo aanpakt, is het resultaat er vrij snel, en zit je niet vanaf dag 1 met enorme investeringen. En als jij en je medewerkers dan na een periode merken dat er ‘ineens’ overzicht is, dat je beter kunt (na)calculeren, offreren en plannen… die ervaring gun ik iedereen!” “Ja,”, vult Robert Hurkmans aan, ineens met het gezicht van Prins Robert de Eerste: “En dat ene doosje tegels dat je wilt pakken, dat het er ook ineens stáát!” Carnaval, bedrijfssoftware en tegelwerk. Drie zaken waar men in Someren zéér serieus mee omgaat… ■ www.tegelhandelloomans.nl www.sleegerssoftware.nl
49
Compleet assortiment voor de professionele tegelzetter! Knowhow en technische ondersteuning Persoonlijk advies op maat Gezond en veilig werken Verzekerde garantie
codex | Een merk van Unipro bv Meer info op www.codex-x.nl +31 (0) 53 573 73 73
Tekst & foto’s: Codex/Unipro
Stofarm egaline of poeder-tegellijm mengen met de ‘Ripper’! De zak egalisatie of poeder-tegellijm wordt opengemaakt, in de mengkuip geschud, en het stof dwarrelt op. Dit is niet alleen hinderlijk voor de gebruiker, maar dit zorgt ook voor een hoop vuil op de bouwplaats. De nieuwe UZIN Ripper houdt het stof met een simpel hulpmiddel tegen. Met de nieuwe Ripper kan de tegelzetter élke egalisatie of poeder-tegellijm eenvoudig en stofarm uit de zak in de emmer leegschudden.
De UZIN Ripper wordt, net als Codex tegellijmsystemen en egalisaties, geleverd door Unipro uit Haaksbergen. Gebruikers van Codex kunnen met dit unieke hulpmiddel gemakkelijk stofarm, ergonomisch en duurzaam werken. Al jaren wordt gewerkt aan oplossingen voor het stofvrij mengen van egalisatie en poeder-tegellijm. De oplossingen variëren van het opzuigen van het stof tot de ontwikkeling van speciale stofarme egalisaties. Hierbij zorgen synthetische additieven zoals paraffine-olie voor een verminderde stofvorming. Deze toe-voegsels (200 ml per zak) zijn schadelijk voor het milieu en kunnen onder bepaalde omstandigheden de eigenschappen van het product veranderen. Met de nieuwe UZIN Ripper is Unipro een nieuwe weg inge-slagen en heeft een effectieve, duurzame en mechanische oplossing ontwikkeld. Laat de Ripper het werk doen “Wij streven ernaar om de dagelijkse werkzaamheden van de tegelzetter zo gezond, duurzaam en ergo-nomisch mogelijk te maken.
Het stofvrij houden van de omgeving is hierbij erg belangrijk. De productie van stofarme egalisatie met synthetische additieven was een mogelijkheid, maar daarmee wordt het milieu onnodig belast. In plaats daarvan onderzochten we het idee een hulpmiddel te ontwikkelen om de egalisatie zak op een betere manier te openen”, aldus Dr. Arnold, hoofd technische assortimentsontwikkeling bij UZIN. Dit leidde tot de Ripper – een eenvoudig hulpmiddel waarmee zakken stofarm kunnen worden geopend en leeggeschud. De Ripper wordt op de mengemmer geplaatst, waarna de zak op het hulpmiddel wordt gelegd. De zak wordt automatisch geopend. Door de snee in het midden komt de inhoud van de zak direct in de emmer terecht, zonder dat er een stofwolk ontstaat. De zak functioneert namelijk als een deksel en houdt het stof tegen. Extra voordeel: de werkwijze met de UZIN Ripper is duidelijk minder belastend voor de rug dan voorheen. U kent de traditionele wijze van werken: de zak wordt open gesneden en deze wordt – voorovergebogen – geleegd in de emmer. Met de UZIN Ripper wordt de zak direct op de emmer geplaatst, zonder deze lastige draaibeweging. Schone oplossing Beroepsorganisatie Bau heeft in Duitsland aangetoond dat de Ripper zorgt voor een vergelijkbare hoe-veelheid stof als de stofarme producten met synthetische additieven. De methode wordt daarom ook ondersteund door Arbouw in Nederland. Arnold benadrukt: “Met de Ripper willen we tegelzetters de mogelijkheid bieden stof met eenvoudige middelen te voorkomen.” ■ http://www.codex-x.nl
51
DOWNLOAD ONZE NIEUWE Professionele APP
www.rubi.com/cleaning/nl
ad!!
Downlo
76
00
App Telefoon
0
RUBI CHEMICAL
Voor: Schoonmaken Beschermen WAX Overige
-5729
2
App Tablet
App Telefoon App Tablet
53
mei 2016
Rubi trakteert: de RUBI Easytiler APP! Tegelzetten is hi-tech vak geworden. Dat wist u als BOVATIN-lid inmiddels wel. Dus misschien hebt u een Ipad, en dan kunt u dit RUBI serviceprogramma gratis downloaden in de appstore! RUBI weet als dé gereedschapsfabrikant voor de tegelbranche als geen ander wat de tegelzetter nodig heeft. En met deze tool kunt u/hebt u: ■ De mogelijkheid om klantgegevens te beheren via een uitgebreide database. ■ Mogelijkheid voor het verslepen van bepaalde plaatsen, zodat je kunt werken met dezelfde afmetingen dat je objecten toe kunt voegen als deuren, ramen etc. ■ De mogelijkheid om snelle en effectieve veranderingen op muren
en vloeren aan te brengen. Er zijn verschillende voegopties mogelijk. Door met je vinger over het scherm te bewegen kun je aanpassingen doen. ■ De mogelijkheid voor het weergeven van de benodigde oppervlakte voor iedere tegel.
■ Voor het gemakkelijk onderhouden van projecten en budgetten
op de website. www.rubi.com ■ De mogelijkheid tot het opstellen van een lijst met de belangrijk-
ste materialen die nodig zijn voor het tegelwerk (tegel, specie, spreiders, enz.) De APP is GRATIS voor klanten en RUBI Clubleden*. En ook de registratie voor de Rubi Club is gratis. In beeld/downloaden: zie http://www.rubi.com/apps/easytiler/#utilities En natuurlijk hebben we de APP even op een Ipad uitgeprobeerd. Het tekenen en het maken van een tegelverdeling voor vloeren en wanden is een fluitje van een cent! Op een pc kun je via je RUBI-account ook PDF-bestanden maken en aan de klant versturen. Het programma rekent uit hoeveel meter voegsel en hoeveel m2 van de betreffende tegel je nodig hebt. Het is geen ‘showroomprogramma’, maar daar is het ook niet voor bedoeld. Wilt u ‘instappen’ met digitale ontwerpen? Dan is dit een prima APP! ■ www.rubi.com
Voor bouwprofessionals
De bijzondere tegellijm PCI Flexmörtel S2 • Keramiek na 3 dagen verlijmen op verse cementdekvloer (zodra beloopbaar)
• Vloerverwarming al na 7 dagen volledig aanzetten (zonder opstookprotocol)
• Vervangt buttering-floating methode
• Voor grootformaat keramiek
Voldoet aan
volgens
www.PCI-Afbouw.nl
dagen
S M A RT M O R TA R SOLUTIONS
Bespaar kostbare tijd!
mei 2016
Sterke en snelle tegellijm: de nieuwe PCI Flexmörtel S2 Rapid Na de zeer sterke en flexibele PCI Flexmörtel S2 heeft PCI een snel uithardende versie voor vloeren ontwikkeld. Deze PCI Flexmörtel S2 Rapid combineert vele tijdsbesparingen: tegels lijmen op een verse cementdekvloer na 3 dagen (zodra beloopbaar), al na 5 uur afvoegen én vloerverwarming na een week volledig inschakelen, zonder opstookprotocol. Deze nieuwe lijm voldoet aan EN 12004 C2FE S2 en haalt een hechtsterkte die driemaal hoger is dan de norm vereist (1,0 N/mm²). Vooral voor grootformaat platen op vloerverwarming en buitentoepassingen worden de S2-lijmen aanbevolen. De goede hechtsterkte maakt deze tegellijmen geschikt voor het verlijmen op een balkon, op een lastige ondergrond met moeilijke hechting of op een gemengde ondergrond. Toepassing kan niet alleen als dunbed en middenbed, maar ook als vloeibed, ter vervanging van de buttering-floating methode.
Zowel keramiek als natuursteen kan ook worden aangebracht met PCI Flexmörtel S1 Rapid, de snel uithardende versie van PCI Flexmörtel S1. Deze is geschikt voor wand en vloer. Zodra een verse cementdekvloer restvochtgehalte van maximaal 4% heeft, kunnen met de lijm al tegels worden aangebracht. Na drie uur kan het afvoegen beginnen. PCI Flexmörtel S1 Rapid voldoet aan EN 12004 C2FT S1. De tijdswinst wordt nog groter bij vloerverwarming, want bij toepassing van één van de vier PCI Flexmörtel versies is geen opstookprotocol nodig. Zeven dagen na het verlijmen kan de vloerverwarming volledig worden aangezet. Door de kristallijne waterbinding wordt aanmaakwater binnen enkele uren gebonden. Dit is vooral belangrijk bij het verlijmen van natuursteen, omdat door de snelle waterbinding de kans op verkleuring of vervorming wordt beperkt. De tegellijmen zijn zeer emissiearm volgens de Duitse Emicode met betrekking tot vluchtige organische stoffen. Zij worden geleverd in zakken 20 kg. ■ http://www.pci-afbouw.nl
55
| SCHÖNOX Q-familie
»U wilt een tegellijm, die 100 % bij u past?«
MIX
FE
PERF
AN
SA
M
100 %
VARIABLE
CE
»Wij ook.«
OR
Bouwfysikalisch getest – voor alle toepassingen veilig!
| www.schoenox.nl |
NIEUW
57
mei 2016
De Weber Gids 2016 is uit! De Weber Gids 2016, het nieuwste naslagwerk van Saint-Gobain Weber Beamix, ligt weer in de winkels. In de gids vindt u een overzicht van onze producten op het gebied van Tegelen, Gevel, Vloer, Waterdichting, Beton en Reparatiemortels en Hulpstoffen. Naast de informatie over onze producten kunt u bouwadviezen in de gids vinden en worden veelvoorkomende vraagstukken besproken door middel van de probleem/oplossing pagina’s. Ook wordt informatie gegeven over ons equipment om het werk op de bouw makkelijker te maken. Samen met de WeberNL App en de Helpdesk zorgt de Weber Gids ervoor dat iedereen de juiste oplossing vindt. Zo proberen we u zo goed mogelijk te ondersteunen bij uw werkzaamheden. U kunt de gids via www.weberbeamix.nl gratis bestellen. ■
PaletteCAD update naar 9.02
De gebruiksmogelijkheden van PaletteCAD zijn zo goed als onbegrensd Samen met de inmiddels 150 tegelleveranciers, met in totaal 250.000 verschillende tegels, zorgt het team van PaletteCAD dat hun collecties in PaletteCAD staan. Maar ook de ontwikkeling van PaletteCAD zelf staat niet stil: iedere dag weer wordt gekeken naar wat de vakman nodig heeft om nog sneller te kunnen presenteren. Hieronder enkele voor de tegelbranche relevante updates voor u op een rij:
bladcoördinaten ingesteld kan worden. Wanneer men in het beheer van de maatvoeringstijlen, van de lijnstijl en van de arceringen een stijl selecteert en met OK bevestigd, wordt deze stijl automatisch als voorinstelling overgenomen. Tekenen (2D) Vanuit gebruiker kwam steeds vaker de vraag om makkelijk en snel vanuit PaletteCAD een 2D tekening te genereren. “PaletteCAD 2D” is nu naadloos in het 3D ontwerp geïntegreerd. De weergave van een ontwerp op de plattegrond en in het Front kan ook als geheel in een 2D tekening omgezet worden, om de tekening te bewerken en bijvoorbeeld de lijnstijlen te bewerken. Palette @ Home Er is een online-planner “Palette @ Home”, waarmee u in de browser ruimten kunt creëren en ontwerpen. Daarnaast is een nieuwe app “Palette @ Home” voor de besturingssystemen iOS, Android en Windows. De ontwerpen van Palette @ Home kunnen bovendien worden ingelezen en bewerkt in PaletteCAD.
Legvlak Ramen en/of deuren worden door PaletteCAD automatisch herkend als inbouwobjecten. De dagkanten worden dan ook gelijk voorzien van een legvlak, wat betekent dat bij het betegelen van de ruimte deze automatisch meebetegeld worden. Tegels en natuursteen Bij het legpatroon “Vloeren in banen” zijn er nu banen met verschillende tegelbreedtes. Daarbij kan men tevens de grootte van de tegel vergrendelen, zodat bij een wissel van de tegel of de andere materialen de ingestelde grootte van de tegels niet wordt veranderd. Bij het automatisch plaatsen van hoekplinten bestaat nu de mogelijkheid om naast de algemene plinten ook artikelen van producenten te selecteren. Maatvoering meegeven Maatvoeringen zijn volledig vernieuwd: deze zijn nu nóg sneller en eenvoudiger te bedienen. Bij het ontwerpen wordt een schaal vastgelegd, zodat de grootte van de maten volgens norm in
Actualisering van catalogi via de Cloud Objectcatalogussen en materiaalcatalogussen kunnen via het internet automatisch continue geactualiseerd worden. Daarvoor dient een updatemanager, die op de achtergrond naar nieuwe objecten en materialen zoekt waarvoor de gebruiker een licentie heeft. Deze zoekt op de webserver van Palette en downloadt ze. Vanzelfsprekend is er veel meer vernieuwd… maar dit is teveel om hier allemaal op te noemen. Dus - voor meer informatie, neem vrijblijvend contact met ons op! ■ PaletteCAD.nl BV M: info@palettecad.nl
T: +31 45 565 0720 W: www.palettecad.nl
NATURE’S FINEST
SELECTED BY MICHEL OPREY & BEISTERVELD
Showroom Vianen
De showrooms en showtuinen van Michel Oprey & Beisterveld Middels 2 prachtige showrooms en showtuinen in Echt en Vianen biedt Michel Oprey & Beisterveld een totaalconcept van een compleet assortiment waarbij de keuzemogelijk-heden nagenoeg onbeperkt zijn. Michel Oprey & Beisterveld kent drie specialistische afdelingen: Indoor, Outdoor en Slabs. De bijzondere collectie vloer- en wandtegels is verzameld binnen de afdeling Indoor. De afdeling Outdoor omvat een ongekende sortering constructieve en decoratieve natuursteenproducten voor gebruik in alle mogelijke soorten tuinen en parken. Afdeling Slabs omvat een uitgebreide selectie plaatmaterialen.
De Limiet 21A 4131 NR Vianen Tel: 030 2417000
Havenweg 18 6101 AB Echt Tel: 0475 417000
Achter de Brinken 6 9462 RH Gasselte Tel: 0599 564655
www.mo-b.nl
Tekst & foto’s: Omnicol
Stabicol PL 76 was een revolutie 2016 is een feestjaar voor Omnicol. Het is namelijk het jaar waarin het bedrijf zestig jaar bestaat. Zestig jaar ervaring in oplossingen voor het verlijmen van bouwmaterialen. Zestig jaar samenwerking met de meest professionele opdrachtgevers en uitvoerders in de branche. Zestig jaar advies, innovatie kwaliteit. Goede reden om ook eens terug te blikken op wat ‘oude’ materialen! STABICOL PL76 In de jaren 70 was de traditionele manier van het in de mortel plaatsen en zetten van tegels volop in overgang naar het moderne verlijmen, zoals tegenwoordig gebruikelijk is. In de beginjaren van het lijmen was het heel gebruikelijk om bij de cementpoeder een vloeibare latex toe te voegen voor een betere hechting en gebruik in dunne laagdikten. De tweecomponentenlijm die daardoor ontstond moest in de juiste verhouding worden aangemaakt, goed worden gemengd en de vloeibare component moest beschermd worden tegen vorst. Tot op heden bestaan er nog altijd zulke tweecomponentsystemen voor speciale toepassingen. De uitvinding van Stabicol PL76, een cement poedertegellijm met droge kunstharsen in één, betekende een revolutie. Met maar één component, alleen nog aanmaken met water, was PL76 een goed verwerkbare tegellijm voor zowel het zware werk als voor normale wandtegels (faience). Maar ook voor volkeramische, drooggeperste (vloer)tegels, toen vooral gekend onder de
verzamelnaam grès tegels, was de nieuwe poedertegellijm de ideale oplossing. Grès tegels worden door tegelfabrikant Mosa al geproduceerd sinds 1966. In de begindagen waren dit alleen klein formaat tegels, maar inmiddels is niet alleen de productie van Mosa grès tegels gegroeid, maar - zoals we allemaal weten vooral ook het formaat: tot XXL. Men kon er niet meer omheen: de FLEX-lijm was geboren en applicatiefouten waren nu nagenoeg uitgesloten.
Ook afgelopen jaar heeft Omnicol weer een aantal nieuwe producten gelanceerd. Een voorbeeld: PL200 omnicem, een zeer hoog flexibele S2 poedertegellijm voor onder andere jonge cementdekvloeren. De nieuwe Omnicol-producten zijn toegevoegd aan het meest recente leveringsprogramma, waarin je ons volledige assortiment kunt vinden. Het leveringsprogramma 2016 is te downloaden via de website www.omnicol.eu, zoeken op ‘leveringsprogramma’.
De naam Stabicol PL76 bestaat uit twee delen. Het voorvoegsel Stabicol duidt op stabiele lijm. De typeaanduiding PL76 verwijst naar poederlijm (PL) en het jaartal van introductie (1976). Leuk om te zien is de verpakking van toen. De combinatie van bruingele kleuren was eind jaren 70 erg modieus. Stabicol PL76 was verpakt in een polyethyleen recycleerbare zak en Omnicol was nog maar pas verhuisd van Amersfoort naar Vught. De lijm was zijn tijd ver vooruit. De verpakking, de flexibiliteit, het gegeven van één-component: het zijn thema’s die vandaag nog altijd actueel zijn. Zo hebben de opvolgers van Stabicol PL76 nog altijd het jaartal van introductie in hun benaming. Maar hierover meer in de komende maanden. ■
59
Onze kennis gaat verder dan een tegeltje
Bouwcenter weet hoe een tegelproject werkt en helpt jou het beste resultaat te behalen! Ruim 2.500 tegels direct leverbaar
A-merken lijmen en voegmiddelen
55 tegelshowrooms en 86 vestigingen
Kennisavonden voor tegelzetters
Commissiegewijs aanleveren op locatie
Partner van Bovatin
(tegels,lijm,voegmiddelen en profielen) Tintgarantie bij aflevering en nalevering mogelijk
energie besparen met tegels
ontwerpen met tegels
gezond wonen met tegels
Materialen zorgeloos bestellen op onze webshop: www.bouwcenter.nl
www.bouwcenter.nl
Tekst & foto: Codex-X/Unipro
Unipro neemt met ‘SamenSterk’ deel aan Alpe d’HuZes Elk jaar reizen duizenden Nederlanders naar Frankrijk om de ‘Alpe d’HuZes’ per fiets te beklimmen en geld in te zamelen voor onderzoek naar kanker. Tegellijmfabrikant Codex-X/ Unipro uit het Twentse Haaksbergen neemt dit jaar, na 2 jaar fietsen met een team collega’s, op een wel heel bijzonder wijze deel aan de Alpe d’HuZes. Onder de naam ‘SamenSterk’ geeft Unipro 5 kinderen die met kanker te maken hebben (gehad) de mogelijkheid om samen met een ‘buddy’ vanuit Unipro die hoge, welbekende, Alpe d’HuZes te beklimmen. Vandaag was de officiële kick-off bij Unipro.
Tijdens deze eerste bijeenkomst hebben de kinderen en hun ouders kennis gemaakt met Unipro en met het voltallige organisatie-team. Naast een aantal enthousiaste vrijwilligers neemt Unipro zelfs een arts en een kok (van restaurant Intenzo uit Hengelo) mee naar Frankrijk. Tijdens de kick-off werd lang stilgestaan bij het werven van sponsoren. Naast de ambitieuze plannen van de kids zélf worden de kinderen ook hier in ondersteund door de buddies van Unipro. In de strijd tegen kanker ervaren zowel patiënten als hun familieleden en dierbaren een groot gevoel van onmacht. Alpe d’HuZes is opgericht om de onmacht die door kanker ontstaat om te zetten in kracht. Dit wordt gedaan door met zoveel mogelijk mensen steeds weer de grenzen van het mogelijke te
verleggen. Ook bij Unipro speelde de behoefte de grenzen te verleggen, en deelname aan de Alpe d’HuZes dit jaar anders in te steken. De genoemde onmacht geldt namelijk niet alleen voor volwassenen, maar zeker ook voor kinderen. Daaruit is het idee ontstaan om een 5-tal kinderen die in hun jonge leven, direct of indirect, te maken hebben (gehad) met kanker letterlijk een ‘steuntje in de rug’ te geven. Dit steuntje in de rug geeft Unipro door de 5 kinderen de mogelijkheid te geven te Alpe d’HuZes te beklimmen. De dappere kids die deze uitdaging aangaan zijn Tara, Bram, Dominic, Davy en Tygo. Zij zijn inmiddels gekoppeld aan één of twee buddies van Unipro. Deze buddies begeleiden de kinderen én hun familie van A tot Z naar de top van Alpe d’HuZes. Soms op een tandem en soms op een gewone racefiets. De tandem wordt bijvoorbeeld ingezet voor Tygo (11 jaar) en zijn buddy Bob. Tygo wilde vorig jaar al fietsen voor zijn opa die is overleden aan kanker, toen hij zelf te maken kreeg met deze ziekte. Bij Tygo werd de diagnose Rhakdomyosarcoma gesteld. Na chemotherapie en bestraling zit Tygo nu in het nabehandelingstraject. Tygo: “Aan het begin van dit jaar heb ik thuis ter motivatie op het planbord geschreven dat ik in 2018 de tocht ga fietsen. Maar toen werd er gevraagd of ik dit jaar met iemand op een tandem mee wilde gaan. Met de sponsor Unipro. Natuurlijk wil ik dat. Die iemand werd Bob. Samen met Bob ga ik de berg op!” De kinderen, families, buddies en Unipro maken zich samen sterk voor de strijd tegen kanker: de komende maanden wordt er hard getraind, zal op verschillende manieren geld ingezameld worden en wordt vooral uitgekeken naar die unieke belevenis. “En, die top die halen we wel! Want, samen staan we sterk!” ■
Onze kandidaten:
Onze buddies
Woonplaats
Tara Wes (10)
Jan Oonk
Haaksbergen
Tygo van Grieken (11)
Bert Jan Zwiers, Bob Snoek
Hoofddorp
Davy Bastiaans (13)
Jelle Renes
Raalte
Bram van Nek (14)
Bas Bloemen
Enschede
Dominic Belksma (15)
John Funcke
Almelo
www.codex-x.nl
61
Waarom moeilijk doen als het met kan. Kijk op coba.nl voor ons overzichtelijke assortiment. Coba. Makkelijk zat
mei 2016
Alternatief voor tegels…? Help uw klant met kiezen… In de vorige editie vroegen we u om wat foto’s van problemen met tegelalternatieven. En die kregen we: hierbij een eerste selectie. Met dank aan de inzenders!
goed te kunnen informeren over de voor- en nadelen van keuzes willen we u graag helpen aan een ‘plakboek’ waarmee u uw klanten erop kunt wijzen dat… tsja, tegels zo gek niet zijn.
Waarom ook alweer: zowel consumenten als beroepsinkopers laten het zich zó makkelijk aanpraten… ‘Ach, u kent dat met die voegen op school, op de kindertoiletjes… Met een PVC- of bolietvloer hebt u die problemen niet, want dan hebt u geen voegen!’ In het project ‘Stroomversnelling’ verschijnen houtpanelen en glasplaten in badkamers. En, collegiaal als we zijn – we
Ontnuchterend… Het zijn ontnuchterende plaatjes. Scheuren, gebrekkige aansluitingen op andere materialen, voortijdige slijtage, en vooral luchtbellen. Deels voortkomend uit ondeskundige verwerking, maar deels ook onvermijdelijk bij het betreffende materiaal.
beperken onze reactie tot het versterken van ons vakmanschap, en laten iedereen het zijne… Het is een dilemma. Maar intussen zien de tegelshowrooms toch de nodige zakelijke en particuliere kopers al weer terug, en niet zonder reden… En om uw klanten
Tijdens een bijeenkomst van de regio Oost-Nederland kwam het onderwerp ook aan de orde: zelfs de traditionele voegen, maar dan met zilverzand, zouden minder- tot ongevoelig zijn voor urine. “Dus pas dat toe in toiletgroepen, dan kan zo’n vloer er bij wijze van spreken tientallen jaren mee door!” Schade gezien? Laat het ons weten! Wordt vervolgd! Loopt u ook tegen zulke situaties aan? Maak een foto en stuur ‘m op naar: redactie@bovatin.nl ■
63
Erkenningsregeling Vrije vestiging Tegelzettersbedrijf Als gevolg van de wijzigingen in de Vestigingswetgeving worden er door de overheid geen specifieke eisen meer gesteld aan het vakmanschap van tegelzettersbedrijven. Dus iedereen, ook wanneer men niet beschikt over de benodigde ondernemers- en technische vaardigheden, kan een tegelzettersbedrijf beginnen!
Grote onduidelijkheid omtrent kwaliteit Het gevolg van de vrije vestiging is grote onduidelijkheid voor de opdrachtgever omtrent de kwaliteit die een tegelzettersbedrijf te bieden heeft. Onduidelijk voorwaarden en kwaliteitscriteria zijn derhalve troef. De kans op teleurstellingen en onoplosbare geschillen is groot.
Erkenningsregeling als oplossing Het is dus in het belang een “keurmerk” voor de kwaliteit van tegelzettersbedrijven te hebben. Teneinde het vakmanschap in de branche te behouden en nog verder te bevorderen heeft de Bond Van Aannemers van tegelwerken In Nederland (BOVATIN) daarom een Erkenningsregeling in het leven geroepen. De uitvoering van deze regeling ligt in handen van een aparte stichting: de Stichting Gespecialiseerde Aannemers Tegel- en natuursteenverwerking (SGAT).
Algemene ondernemersvaardigheden en bedrijfstechniek Om in aanmerking te komen voor erkenning dient de leiding van het bedrijf niet alleen te beschikken over algemene ondernemersvaardigheden, maar dient er ook te worden voldaan aan specifieke eisen van bedrijfstechniek en kennis van materialen en aanbrengtechnieken.
Opleiding en arbeidsomstandigheden Voorts wordt jaarlijks gecontroleerd of erkende bedrijven hebben voldaan aan de opleidingsverplichtingen voor het personeel op grond van artikel 35B van de Bouw-CAO en de eisen voortvloeiend uit de ARBO- en milieuwetgeving. Ook van de bedrijfsleiding wordt verwacht dat zij regelmatig de speciaal voor hen door SGAT opgezette cursussen en trainingen volgen.
Technische eisen, algemene voorwaarden en geschillenregeling De door S.G.A.T. erkende bedrijven dienen te werken op basis van het European Technical Report N300, hanteren de algemene voorwaarden van de BOVATIN, lossen klachten op conform de voorgeschreven Code Klachtenbehandeling en laten eventuele geschillen beslechten door de Stichting Geschillenoplossing Tegelwerken (SGOT).
Controle op werken in uitvoering Periodiek worden ook werken in uitvoering van de erkende bedrijven door inspecteurs bezocht. Naar aanleiding van deze bezoeken worden er gerichte aanwijzingen en verwerkings- en opleidingsadviezen gegeven om de kwaliteit van het uitgevoerde tegelwerk op een nog hoger niveau te brengen.
Waaraan is een Erkend bedrijf te herkennen? Nadat is gebleken dat men nog steeds aan alle eisen voldoet wordt aan een Erkend bedrijf jaarlijks een Erkenningscertificaat voor het betreffende jaar verstrekt. Daarnaast ontvangt men ook jaarlijks een schildje waarop is vermeld dat men voor het betreffende jaar is erkend. Bij het secretariaat is bovendien een lijst verkrijgbaar van de erkende bedrijven.
Erkenning staat voor kwaliteit en zekerheid Voor de opdrachtgever biedt Erkenning de zekerheid dat het betreffende tegelzettersbedrijf serieus bezig is met kwaliteit, nieuwe ontwikkelingen op de voet volgt en uiteraard werkt met goed opgeleid en gemotiveerd personeel. De werkzaamheden worden uitgevoerd op basis van de meest recente technische inzichten zoals neergelegd in de Nederlandstalige versie van het European Technical Report N300. Mochten er in de uitvoering desondanks toch problemen ontstaan, dan worden deze op professionele wijze, zonodig via SGOT, opgelost. Voor meer informatie:
S.G.A.T. Postbus 85, 7460 AB Rijssen Tel. (0548) 53 85 05 • Fax (0548) 53 85 01 E-mail: sgat@sgat.nl • Website: www.sgat.nl
65
SGAT-NIEUWS
KOMO-procescertificatie Gespecialiseerde aannemers: Dakdekken Leidekken Zink- en Koperwerk Tegelwerk Na-isolatie Metselen Lijmen Voegen Overig: Buitengevelisolatie Afbouw Betonreparatie Energielabels + maatwerkadvies
SKG-IKOB: De certificeerder van het huis
Certificering biedt uw bedrijf veel mogelijkheden. Zeker in deze tijd. Het is voor uw opdrachtgevers het signaal dat u aan de aanbestedingseisen (STABU) kunt voldoen. En een bedrijf dat keurmerken kan overleggen, onderscheidt zich in de markt. Bovendien staat u juridisch sterker en zijn uw medewerkers gemotiveerd om hun werk kwalitatief goed uit te voeren.
Meer weten over certificering? Of over de aantrekkelijke combinaties van KOMO- en ISO/ VCA-certificering? Informeer dan vrijblijvend bij SKG-IKOB.
Systeemcertificatie: ISO 9001 en 14001 VCA*/** Erkenningen: Bouwgarant SGAT Projectinrichting
www.skgikob.nl
71215-SKGGEL-Advertentie Bovatinfo SKG-IKOB.indd 1
18-09-15 08:28
Gecertificeerde erkende bedrijven van de SGAT Noord holland
zuid holland
Utrecht
noord brabant
Tegelzetbedrijf Zwarthoed(Kirry) BV Boeijer 23 1132 GN Volendam www.kirry.nl
Ceramics BV Tegelzetbedrijf 1e Pijnackerstraat 75 3035 GN Rotterdam www.ceramicsbv.nl
C.G. van den Bogaard Tegelzettersbedrijf Bredeweg 11 3945 PB Cothen www.tegelhuisbogaard.nl
Mutsaars BV Tegelzetbedrijf Kempenlandstraat 17a 5262 GK Vught www.mutsaars.bv
Oostbörg BV Tegelzetbedrijf Stationsstraat 34 3451 BZ Vleuten www.oostborg.nl
Tegelhandel Loomans Floreffestraat 100 5711 AE Someren www.tegelhandelloomans.nl
Rijvo Tegelhandel Volume 6 1446 WJ Purmerend www.rijvo.nl
Tegelzetbedrijf R. van Putten BV Vleugelboot 26B 3991 CL Houten www.tegelzetbedrijfvanputten.nl
SVK Tegelwerken BV Postbus 33 1800 AA Alkmaar www.svktegelwerken.nl Groot Afbouwbedrijf BV Postbus 104 1130 AC Volendam www.grootafbouw.nl Tegeltino BV Eendrachtstraat 6 1531 DV Wormer www.tegeltino.nl
zeeland
Limburg
Tegelzetbedrijf K & J Dieleman Industrieweg 7 4538 AG Terneuzen www.tegelzetbedrijfdieleman.nl
Hilhorst-Surtec Tegels & Sanitair Wiebachstraat 28 6466 NG Kerkrade www.hilhorst.nl Rongen Tegelzettersbedrijf V.o.F. Keizersveld 22 5803 AN Venray www.rongenvof.nl
Wijen Tegelhandel & Tegelzetbedrijf BV Pannenweg 100 6031 RK Nederweert www.wijentegels.nl
mei 2016
Ik ben geen tegelzetter, maar... In deze kwartaalcolumn graaft Remus Aussen, de hoofdredacteur van BOVATINfo, wat in het vak van de tegelzetter. Hebt u een onderwerp waar hij eens in mag graven? Mail het naar redactie@bovatin.nl! Ook als u op deze column wilt reageren, natuurlijk.
“Ik heb nooit problemen…” ‘Badkamervloeren lek: gigaklus studentenflat’, kopt het Brabants Dagblad een aantal weken terug. Waar gaat het om: de badkamers in 422 Tilburgse studentenwoningen blijken niet waterdicht te zijn. De bouwer, Heijmans (Rosmalen) ontwijkt volgens de schrijver van het artikel de schuldvraag: ‘Het is in goed overleg opgelost en het wordt aangepakt’. De kosten worden niet genoemd. Maar rekent u even mee? Voor elke vloer staan zeven werkdagen. De studenten moeten elders douchen, koken en naar het toilet. Eind mei/begin juni (tentamens) wordt er niet gewerkt. De studenten krijgen 2 100,- tot 145,- korting op hun huur. Afvoer sloopmaterialen, nieuwe tegels, lijm. Vloer repareren. Misschien deze keer wél de juiste maatregelen. De woningen waren in 2009 opgeleverd. Maar nu bleek er dus water door te dringen in de ondergelegen plafonds. Onderzoek wees uit dat de tegels niet goed hadden gehecht aan de onderliggende anhydrietlaag waarin de verwarming was aangebracht. Als ik zo’n artikel lees, denk ik aan veel dingen. Ten eerste: welk tegelzetbedrijf was het? Een BOVATINlid? BV, eenmansbedrijf of VOF? In het laatste twee gevallen kan het hem niet alleen zijn bedrijf, maar ook zijn huis kosten. Ten tweede: was het onkunde of ‘de laagste prijs’? En dan de vloer maar NIET voorbewerken, omdat dat te
‘duur’ is? Is het opstook- en afkoelprotocol gevolgd? Wist hij dat het anhydriet was, of ‘nam hij aan’ dat het een gewone betonvloer was? Zoals acteur Steven Seagal in ‘Under Siege 2’ samenvat: “Assumption is the mother of all F…ups…” Dat ging dan over een oorlogssituatie, maar – reken maar dat ook die studentenflat, waar de bewoners zo’n 2 600,- per maand voor betalen, er uitziet als een slagveld. Hoe je het ook keert of draait: de tegelzetter is de sigaar. En dat wordt er één uit eigen doos, zo niet de gehele doos en nog wat. Wat er ook gebeurt is: of de hoofdaannemer hem nou te weinig wilde betalen en hij deze opdracht toch wilde binnenhalen, of de opdrachtgever nou had verteld dat het een gewone smeervloer was, of de architect nou de verkeerde lijm had voorgeschreven, of het nou wel of geen goed idee was om een anhydrietvloer onder een badkamer te maken… Een tegelzetter kan zich niet verstoppen achter de gedachte dat iemand anders verantwoordelijk is voor het tegelwerk. Ik ben benieuwd wie het bonnetje van dit alles uiteindelijk oppakt. Ik denk dat het de tegelzetter wordt, maar wat weet ik nou, ik ben geen tegelzetter… Maar vooral ben ik erg benieuwd of nu bij de herstelwerkzaamheden een waterdichtlaag wordt aangebracht. Of dat het toch weer voor ‘weinig ‘moet. Hoe dan ook: zullen we eens ergens aanbellen aan het Professor de Moorplein, zo in 2021…? ■
67
Probeer ook eens Sopro‘s nieuwe Multivoeg! Sopro DF 10® DesignVoeg Flex 1–10 mm Vrij van kalksluier en gelijkmatige kleurglans door OPZ-technologie Onderhoudsvriendelijk, aangezien water- en vuilwerend Verhoogd weerstandsvermogen ook tegen zure reinigingsmiddelen* Verhoogde bescherming tegen schimmel en microorganismen Reeds na ca. 2 uur beloopbaar, na ca. 12 uur belastbaar Voor alle soorten keramiek alsook voor verkleuringsgevoelig natuursteen door hoge kristallijne waterbinding Voor voegbreedten van 1 tot 10 mm Zeer scheurbestendig (CG2 WA) Hoge kristallijne waterbinding Binnen en buiten
Sopro DF 20® DesignVoeg Flex Breed 2–20 mm
Duurzaam, mooi en hygiënisch.
Vrij van kalksluier en een gelijkmatige kleurglans door de bewezen Sopro OPZ®-Technologie Speciaal voor balkons en terrassen, omdat hij vorstzeker is en bestand tegen hoge druk reinigers** Cementgebonden, flexibele voegmortel voor voegbreedten van 2 – 20 mm Zeer scheurvast (CG2 WA Gemakkelijk te reinigen; water- en vuilwerend Ook verhoogde weerstand tegen zure reinigingsmiddelen* Verhoogde bescherming tegen schimmels en micro-organismen Ideaal voor steengoed en keramiek Hoge kristallijne waterbinding Reeds na 2 uur beloopbaar, na ca. 12 uur belastbaar
Met Sopro Glitter te veredelen *in vergelijking met traditionele cementgebonden Sopro voegmortels bij huishoudelijke toepassing. **Normale huishoudelijke hoge druk reinigers
dertvorming hin l ver imme sch
escherming de breinigers* oog re h u r z ve gen te
en terwa
vuilwerend
bestand er enrukreinigers** d zek rst hoge o v gen te
en rvrij luie ns lks ka urgla kle
Sopro Nederland BV · Kruyderlaan 21a · NL - 3431 Nieuwegein Telefoon +31 (0)30 60 50 214 · Telefax +31 (0)30 60 50 896 · www.soprobv.nl
dertvorming hin l ver imme h c s
en rvrij luie ns lks ka urgla kle
en terwa
vuilwerend
scherming e be ogdre reinigers* o h u vergen z te
69
mei 2016
Nieuwe verkeers- borden per 1 juli 2016 Vanaf 1 juli 2016 worden er in ons land veertien nieuwe verkeersborden actief. Grote kans dat u deze tegen gaat komen wanneer u onderweg bent. BOVATIN Verzekeringsdienst vertelt u graag welke verkeersborden er komen en wat ze betekenen. Alle veertien nieuwe borden zijn blauw, wat inhoudt dat het ‘gebodsborden’ zijn. Dit zijn dus ‘moetjes’ voor de betreffende verkeersdeelnemers. De borden komen in plaats van borden met rare constructies als ‘verboden voor alle verkeer, met uitzondering van’. Dat is niet handig, dat is verwarrend. Handiger is om aan te geven wat wél mag. Laten passeren verplicht De borden F11 en F12 geven het begin en einde aan van een passerstrook. Bestuurders van tractoren en andere voertuigen die niet sneller mogen dan 25 km/u, moeten hier hun voertuig tijdelijk parkeren om achteropkomend verkeer te laten passeren. Tot nu toe was u als achterligger overgelaten aan de welwillendheid van de bestuurder, nu is het verplicht hier gebruik van te maken. Ieder zijn strook In veel steden, maar ook daarbuiten, bestaan rijstroken die alleen bestemd zijn voor bepaalde voertuigen. De busbaan is bekend, de trambaan ook, maar er zijn rijstroken alleen voor vrachtverkeer. Te herkennen aan het vrachtwagentje op het blauwe bord. De nieuwe borden geven het begin en einde aan van zo’n rijstrook. Er zijn allerhande combinaties van dergelijke ‘doelgroepstroken’, zie de borden F13 tot en met F22. Wie eerst? Op veel smalle, landelijke wegen is het onmogelijk tegenliggers te passeren. Twee nieuwe gebodsborden regelen de gang van zaken bij passeerstroken. Bij het bord L20 wordt u geacht de auto stil te zetten op de passeerstrook om verkeer uit tegengestelde richting te laten passeren. Bij het bord L21 is de tegenligger verplicht u te laten passeren.
VERZEKERINGSDIENST Uw autoverzekering Wist u dat u ook uw autoverzekering af kunt sluiten via BOVATIN Verzekeringsdienst? Op www.bovatinverzekeringsdienst.nl kunt u snel de scherpe premie berekenen en de verzekering direct online afsluiten.. ■ Meer weten? Neem contact op met Harry Hentenaar via 010 – 288 49 90 of info@bovatinverzekeringsdienst.nl.
70
BOVATINFO
Secretariaat
Afdelingssecretariaten
Bondsburo BOVATIN Postbus 85, 7460 AB Rijssen Bezoekadres: Karel Doormanstraat 2, 7461 ER Rijssen telefoon: (0548) 53 85 05 fax: (0548) 53 85 01 e-mail: bondsburo@bovatin.nl website: www.bovatin.nl
Noord-Holland K. Scholten Westerwerf 2 1911 JA Uitgeest telefoon: 0251-319101 e-mail: noordholland@bovatin.nl
Hoofdbestuur Voorzitter: G.A. (Gerard) Reus Raadhuisstraat 18, 1829 BV Oudorp telefoon: (072) 511 08 99 mob.: 06-22916752 fax: (072) 564 70 52 e-mail: voorzitter@bovatin.nl Secretaris: C.H. (Chris) van Herpen Het Erp 9, 5388 CN Nistelrode telefoon: (0412) 61 16 29 mob.: 06-52654912 e-mail: secretaris@bovatin.nl Penningmeester: V. (Viktor) van de Bilt Mauritslaan 37, 3454 XR De Meern telefoon: (030) 241 69 35 e-mail: v.vandebilt@viktorvandebilt.nl Bestuursleden: V. (Viktor) van de Bilt Mauritslaan 37, 3454 XR De Meern telefoon: (030) 241 69 35 e-mail: v.vandebilt@viktorvandebilt.nl G.C. (Iete) Cremer Europaweg 28, 7742 PH Coevorden telefoon: (0524) 22 15 96 e-mail: gccremer@hotmail.com G. (Gijs) Hilhorst Wiebachstraat 28, 6466 NG Kerkrade telefoon: (045) 544 45 42 fax: (045) 544 09 73 email: g.p.w.hilhorst@hilhorst.nl H.G. (Harrie) Rongen. Wilhelminastraat 29, 5802 BA Venray. Tel.: 06-53 22 73 49 e-mail: harrierongen@home.nl T. (Tom) Sterkman Ivoorstraat 5 1812RE ALKMAAR telefoon: 072-5183222 e-mail: t.sterkman@svktegelwerken.nl Juridisch adviseur: Mr. T. Zanen Beukendreef 11, B-2920 Kalmhout België telefoon: (0032) 36853187 fax: (0032) 36853186 e-mail: juridischadvies@bovatin.nl mob.: 06-20616770 Ambtelijk secretaris: G. ten Bolscher Postbus 85, 7460 AB Rijssen telefoon: (0548) 53 85 05 fax: (0548) 53 85 01 Informatie betreffende keuringscommissie: BOVATIN Postbus 85, 7460 AB Rijssen telefoon: (0548) 53 85 05 fax: (0548) 53 85 01
Midden- en West-Nederland P. Verlaan Valkenburgerlaan 14, 2771 DA Boskoop telefoon: (0172) 21 60 84 fax: (0172) 21 04 61 mob.: 06-53281208 e-mail: middenenwestnederland@bovatin.nl Oost- en Noord-Nederland G.C. Cremer Europaweg 28, 7742 PH Coevorden telefoon: (0524) 22 15 96 e-mail: oostennoorddnederland@bovatin.nl Zuid-Nederland P. de Jong Cambreur 8, 5171 SJ Kaatsheuvel telefoon: (0416) 27 33 29 fax: (0416) 27 33 29 email bovatin.afd.zuid@online.n Redactiecommissie Hoofdredactie en nieuws diversen Remus F.P.M. Aussen, Aussen communicatie & management Dwarsbleekstraat 4, 3134 EC Vlaardingen, telefoon: (010) 435 22 70 mob.: 06 – 242 70 953 www.aussen.nl e-mail: redactie@bovatin.nl Mededelingen Hoofdbestuur G.A. Reus Raadhuisstraat 18, 1829 BV Oudorp telefoon: (072) 511 08 99 Mededelingen landelijk secretariaat B. Bekhuis Postbus 85, 7460 AB Rijssen telefoon: (0548) 53 85 05 Techniek-Materialen-Gereedschappen P. Verlaan Valkenburgerlaan 14, 2771 DA Boskoop Tel.: (0172) 21 60 84 A.M.F.J. Borrenbergs Sjeng Vaasstraat 7 6031HE Nederweert tel.: (0495) 634095 mob.: 06 23442186 e-mail: technischadvies@bovatin.nl Redactieadres BOVATINfo Postbus 85, 7460 AB Rijssen Telefoon: (0548) 538 505 Fax: (0548) 538 501 e-mail: redactie@bovatin.nl Advertenties Remus F.P.M. Aussen, Aussen communicatie & management Dwarsbleekstraat 4, 3134 EC Vlaardingen, telefoon: (010) 435 22 70 mob.: 06 – 242 70 953 www.aussen.nl e-mail: advertenties@bovatin.nl
Nuttige info voor BOVATINleden Ledenadvies BOVATIN Bondsbureau (voorlichting) Kosteloos via telefoon: (0548) 53 85 05 fax: (0548) 53 85 01 e-mail: bondsburo@bovatin.nl Voorlichting op gebied van onder andere: ■ Cordares (SFB) ■ Sociale Verzekeringen ■ CAO-bepalingen ■ Loonkosten ■ Overige verzekeringen ■ Bedrijfsschade ■ WA verzekeringen BOVATIN Bondsbureau (advies) Tarief € 70,- per uur. Kort telefonisch advies: kosteloos Adviezen op gebied van onder andere: ■ Opstellen van een ondernemingsplan ■ Kostenbewakingssystemen ■ Financieringsplan ■ Opstellen exploitatieprognoses ■ Opvolgingsproblematiek BOVATIN/Technisch advies Kort telefonisch advies: kosteloos Tarief € 70,- per uur. Algemene technische adviezen en specifieke projectadviezen ■ Tegels ■ Lijmen ■ Hulpmiddelen-materialen ■ Verwerkingsmethoden tel.: (0495) 634095 mob.: 06 23442186 e-mail: technischadvies@bovatin.nl BOVATIN/BJD Advies Tarief € 70,- per uur. Incasso: no cure no pay (zonder geschil) via tel: (00) 32 36 85 31 87 (tussen 20.00 uur en 22.00 uur) fax: (00) 32 36 85 31 86 Mob.: 06-20616770 e-mail: tzanen@hotmail.com Juridische Advisering en Procesvertegenwoordiging (ook bemiddeling advocaat): ■ Arbeidsrecht ■ Contractenrecht ■ Incasso ■ Huurkwesties ■ Soc. Verzekeringen ■ Subsidies ■ Vergunningen ■ Leasing ■ Productaansprakelijkheid ■ Juridische Doorlichting S.G.A.T. Stichting gespecialiseerde Aannemers in het verwerken van keramischeen natuursteen tegels (zie secretariaat BOVATIN) Postbus 85, 7460 AB Rijssen
DE BESTE BASIS VOOR DE TEGELZETTER. Tegelzetters zijn perfectionisten. Houden van strak werk. Om dat elke dag waar
✔ Persoonlijk advies
te maken heb je een gouden combinatie nodig: kennis, vakmanschap én de
✔ 24/7 bestellen via de webshop
beste materialen. Wij van Kiwitz begrijpen dat als geen ander. Daarom bestaat
✔ Team van specialisten met vakkennis
ons assortiment puur uit de beste producten voor professionals.
✔ Bezorging waar en wanneer jij wilt
Topwerk? Maak het waar. Met Kiwitz.
• PRIMERS • AFDICHTINGSPRODUCTEN
www.kiwitz.nl
• LIJMEN & KITTEN • MORTELS
Voor bouwprofessionals
De specialist in tegellijmsystemen PCI biedt als marktleider in Europa n n n n
Een compleet assortiment Systemen met op elkaar afgestemde producten Technische trainingen en ondersteuning Projectgarantie van 10 jaar
www.PCI-Afbouw.nl