BOVATINfo 2012-2

2012/2

Bond van aannemers van tegelwerken in Nederland

De verbindingen van ARDAL

‘Mr EUF’ op bezoek!

Duurzaam ondernemen voor brancheorganisaties

Innovatieproject nu van start!

Vakblad voor de tegelspecialist

T H C I D R E T A TW

H C E S R E M A K

BAD

WATER VINDT ZIJN WEG VANAF NU ALLEEN NOG VIA DE AFVOER

Gemiddeld 1 op de 10 woningen krijgt in de loop der jaren te maken met een lekkende badkamer. Water dringt door in muren en plafonds. Met Kiwitz kunt u deze problemen eenvoudig voorkomen. Voordat de badkamer wordt betegeld, krijgen de vloeren en wanden eerst een ‘100% waterdicht’ behandeling. Afhankelijk van de ondergrond heeft Kiwitz hiervoor verschillende afdichtsystemen die hun kwaliteit ruimschoots hebben bewezen. Waterdichte oplossingen voor hoeken, pijpdoor voeren en andere kritische plekken. Sterk hechtende, snel en makkelijk te verwerken tegellijmen en kleurvaste, waterkerende voegmortels completeren het afdicht-

Totaaloplossing

en lijmsysteem. Voor de afwatering in de douche heeft Kiwitz afvoersystemen van de nieuwe generatie in haar programma. Goten en putten die een opvallende combinatie bieden aan functionaliteit en

• Kiwitz afvoeren met een flens • 100% waterdicht vloer- / wandsysteem • advisering en begeleiding op maat

schoonheid. Hiermee is de totaaloplossing compleet. Badkamers worden nu écht waterdicht!

Ook definitief afrekenen met lekkende badkamers? Neem contact met ons op voor een korte, vrijblijvende kennismaking met Kiwitz en haar oplossingen voor écht waterdichte badkamers.

Postadres

Postbus 120 NL - 7070 AC Ulft Bezoekadres De Hogenkamp 22 NL - 7071 EC Ulft ONDERDEEL VAN DE KIWITZ GROEP

Telefoon Fax E-mail Internet

Afdichtingsproducten Tegelzettersproducten Beton- en morteltechnologie Vloer- en wandsystemen

+31 (0)315 270 620 +31 (0)315 270 621 info@kiwitz.nl www.kiwitz.nl

Maak het waar. Met KIWITZ.

Kwar­taal Voorwoord

agenda

In deze rubriek vindt u de belangrijke data voor de tegelzetbranche. Uw regiovergadering, het jubileumfeest van uw bedrijf, de lancering van uw nieuwe product in deze agenda? Mailt u dan AUB uw contactgegevens, de aard van de bijeenkomst, de datum, tijd en locatie naar redactie@bovatin.nl, dan vermelden wij ze in deze agenda! En natuurlijk vermelden wij hier de data van BOVATIN-evenementen, bijzondere vergaderingen en werkbezoeken van bestuursleden. Wanneer het gaat om besloten bijeenkomsten, dan staat dat bij het agendaitem. NB Wilt u een evenement bezoeken? Neem dan altijd eerst even contact op met de organisator! wo. 5 september: hoofdbestuur BOVATIN wo. 12 december: algemene ledenvergade ring Aannemersfederatie wo. 19 december: hoofdbestuur BOVATIN De bestuursvergaderingen zijn besloten, maar u kunt als BOVATIN-lid, wanneer u wilt dat het bestuur uw vraag behandelt, die aan één van de bestuursleden stellen (mail en adressen zie elders in deze BOVATINfo). Uw vraag kan dan bij de rondvraag behandeld worden. Is uw vraag wat langer/ complexer, en hebt u ’m op papier? Mail uw punt dan tenminste 14 dagen voor de betreffende vergadering aan de secretaris, bovatin@bovatin.nl, dan kunnen we uw mail aan de agenda toevoegen en vooraf rondzenden.

Beste collega’s, ‘Wie de geschiedenis kent, kent de toekomst’. Begin 1900 eeuw was het in onze samenleving zo dat ‘wanneer je voor een dubbeltje geboren bent, je nooit een kwartje zult worden’. Zeker onder ambachtslieden was dit gezegde ingebed in hun denken. Maar, gaandeweg veranderde de positie van de ambachtsman en kreeg het beroep meer waardering. Ook financieel. Toch is het nog steeds zo dat er wordt neergekeken op het vak van ambachtsman. Ouders zeggen tegen hun kinderen: ‘wanneer het niet goed gaat op school Jantje, dan kun je altijd nog de bouw in’. Vreemd, want een goede ambachtsman heeft minimaal middelbaar beroepsonderwijs nodig om zijn vak op een professionele manier uit te oefenen. Hij kan van niets, iets maken! Kijk alleen al naar de prachtige gebouwen die wij tijdens onze stedentrips bewonderen! De kwaliteit van de Nederlandse tegelzetter is hoog. Wij leveren vakwerk! Worden we daarom een kwartje waard? Nee. En dat heeft niet te maken met ons vakmanschap, maar met het feit dat we slechte kooplieden zijn. We duiken onder collegiale prijzen en verkwanselen onze marges. Dus, laten we in plaats van dat spreekwoord van dat dubbeltje en dat kwartje ook eens het volgende gezegde voor ogen houden: ‘Het schuim van de handel levert meer op dan het goud van de arbeid.’ Nog zo’n klassieker... Ofwel: blijf koopman van je eigen ambacht en ga niet tegen kostprijs aan de gang! Natuurlijk, het is een lastige tijd. En bijna elke organisatie is aan het overleven, iedereen moet concessies doen. Maar houden die concessies in dat wij 30 tot 35% onder de prijs van twee jaar terug moeten werken? Is ons werk minder waard geworden? Ik denk het niet! We laten ons te veel regeren door angst en denken dat in deze tijd de consument voor een ‘dubbeltje op de eerste rang wil zitten’. Natuurlijk, dat wil ‘ie. En geef hem eens ongelijk. Maar wijs je klant er wel op wat het risico van dat ‘dubbeltje’ is. Verkoop je vakmanschap! Er wordt nog steeds voor kwaliteit betaald en de consument wil uiteindelijk nog steeds een stukje vakwerk. Kortom: wie de geschiedenis kent, kijkt anders naar de toekomst. Ga deze moeilijke tijd te lijf en probeer een visie voor langer termijn te ontwikkelen, zodat je ook ná deze crisis fysiek en mentaal weerbaar bent en blijft. Ook als ondernemer. Ik wens u – juist nu - goede zaken. Mede namens het BOVATIN-bestuur, Gerard Reus, voorzitter

Colofon BOVATINfo is een periodieke uitgave van Bovatin: de Bond van Aannemers van Tegelwerken in Nederland. Het blad wordt gedrukt op ongechloreerd papier, verspreid in bio-folie en verschijnt vier maal per jaar: in april, juli, oktober en januari van het aansluitende jaar. Oplage: 3000 exemplaren per jaar. Voor informatie: Abonnementen: Bondsbureau, tel. (0548) 53 85 05 Hoofdredactie, advertenties en verspreid nieuws: Remus F.P.M. Aussen, tel. (010) 435 22 70 of 06 – 242 70 953, e-mail redactie@bovatin.nl Druk en grafische verzorging: Elma Multimedia B.V., Postbus 18, 1720 AA Broek op Langedijk, tel. (0226) 33 16 00, fax (0226) 33 16 01, e-mail info@elma.nl, www.elma.nl

Rako

©

Foto omslag: ©Carnevale Veneziano

1

Goed dat ik er niet alleen voor sta K캐k voor projectbegeleiding, info en tips over al onze afbouwproducten op www.omnicol.info

We bl캐ven verbeteren.

OMNICBE0357_adv Bovatin.indd 1

29-03-11 14:58

In deze editie 5

Duurzaam ondernemen: kansen voor de brancheorganisaties! 9 De verbindingen van Ardal 13 ‘Mr. EUF’ Werner Altmayer: „Europa en tegels, er is nog zoveel mogelijk!” 17 Showroom-monitor: eigenlijk nog te weinig deelnemers 19 Iedereen aan het woord tijdens BOVATIN-jaardag!

Nieuws en website 25 Coste d’Este nu ook geassocieerd BOVATIN-lid! 27 CERSAIE 2012 breekt nu al records 29 IPC-innovatiesubsidie: BINNEN! 31 In memoriam Jan van de Ven (1932-2012) 31 Mapei traint verwerkers en leerlingen 32 Productinformatie: Librije, RAKO en Korzilius 36 Uit de regio: leden werven doe je zó! Informatie voor de professional 38 Het geschil: hoogteverschil... 39 Oplossing het geschil Bovatinfo 2012-1 41 SGAT-nieuws 42 Ik ben geen tegelzetter maar... 43 BOVATIN-lid? Optimaal verzekerd tegen scherpe

Ardal

‘Stronger bonds, better life’. Dat is de slogan die lijmfabrikant Bostik, in de tegelbranche actief onder de merknaam Ardal, voor zichzelf en voor haar klanten hanteert. Sterkere verbindingen, beter leven. Op pagina 9 leggen business manager Benelux Ronald van der Hoop en Ardal’s productmanager Jeroen Gramser uit hoe zij verbindingen zien.

Mr. EUF

In de ledenenquête gaf u onder andere aan meer te willen weten over wat de EUF, de ‘Europäische Union der Fliesenfachverbände’ voor u doet, en wat BOVATIN binnen de EUF zoal bereikt. Werner Altmayer, managing director van de EUF, en altijd ‘Mr. EUF’ achter de voorzitter, doet op pagina 13 uit de doeken waar de EUF voor staat en wat wij daarvan merken.

tarieven!

44

Nuttige informatie voor BOVATIN-leden

Duurzaam

Misschien is ‘duurzaam’ niet zo’n fijn woord. Want ‘duur’, dat is geen woord waar het MKB in Nederland in deze periode op zit te wachten. Of kun je met ‘duurzaam’ geld verdienen? Op 26 april vond de slotconferentie plaats van het project ‘Duurzaam ondernemen, de sleutel tot succes’. Op pagina 5 alles over de kanskaarten voor de tegelbranche.

3

DE EERSTE IN DE MARKT! DUBOKEUR OP ONS TEGELLIJMSYSTEEM

Het keurmerk voor duurzame bouwproducten

CN 97

Premium egaliseermiddel stofarm

CM 90 EasyFlex PLUS stofarm

CE 35

Voegenbreed WD stofarm

Henkel Nederland B.V. Brugwal 11 - 3432 NZ Nieuwegein - Tel.: 030 - 607 34 79 - www.ceresit.nl

Duurzaam ondernemen: kansen voor de brancheorganisaties Misschien is ‘duurzaam’ niet zo’n fijn woord. Want ‘duur’, dat is geen woord waar het MKB in Nederland in deze periode op zit te wachten. Of kun je met ‘duurzaam’ geld verdienen? Op 26 april vond de slotconferentie plaats van het project ‘Duurzaam ondernemen, de sleutel tot succes’: een project georganiseerd door de Aannemersfederatie en Syntens, met medewerking van Rijkswaterstaat en TNO. „We hebben die brancheorganisaties uitgenodigd waarvan we verwachten dat die een voortrekkersrol kunnen spelen,” opent AFNL-voorzitter Henk Klein Poelhuis. „En, al moet ik zeggen dat we als Aannemersfederatie aanvankelijk wat twijfels hadden bij het omarmen van het thema ‘duurzaamheid’, omdat dit nu niet de periode is waarin we ondernemers met meer regels en voorschiften willen lastigvallen, die twijfels zijn nu weg.”

De eerste kanskaart voor van de tegelzetters voor BOVATIN: ‘Ontzorgen van de klant door hét aanspreekpunt te zijn’ – meer dan alleen klantbenadering!

Lunch met kanskaarten Het project was op 19 januari van start gegaan, en vanuit BOVATIN werd deelgenomen door de tegelzetbedrijven Oostbörg, Marcelis, J.M. van Woudenberg en Van de Bilt. Zoals we in de vorige BOVATINfo al schreven: het gaat bij duurzaam- of maatschappelijk verantwoord ondernemen natuurlijk om de Planeet, maar ook om de Pegels. Tijd om de rekening op te maken: wat levert dit project op? De slotconferentie startte met een werklunch, en tijdens deze lunch werden een aantal ‘kanskaarten’ overhandigd aan BOVATIN-bestuursleden Chris van Herpen en Gerard Reus. Deze kanskaarten waren het resultaat van eerdere sessies, en laten zien waar de deelnemende bedrijven op het gebied van duurzaamheid op willen inzetten. Jeroen Börger en Viktor van de Bilt leggen uit dat er niet alleen maar nieuwe zaken uit komen, maar dat het project ook laat zien dat BOVATIN en de tegelzetters op de goede weg is: ‘Het gaat om een paar nieuwe zaken, maar een paar bekende BOVATIN-speerpunten scoren gewoon ook hoog als je ze door een duurzame bril bekijkt. Neem nou het onderwerp ‘ontzorgen van de klant’. Dat doe je door goed in te spelen op zijn verwachtingen. Bijvoorbeeld met behulp van een digitale showroom, en door medewerkers bij te scholen op hun communicatieve vaardigheden. Ja, dat is toch echt Duurzaam ondernemen: met een digitale showroom help je de klant goed kiezen, door hem of haar precies te laten zien hoe zijn nieuwe badkamer eruit gaat zien, van tegels tot legpatronen. Daar kun je ook oudere en afgekeurde medewerkers voor inzetten, als je ze, eventueel met be-

5

En daarnaast kan best de leerling-gezelrelatie opnieuw ingevoerd worden. Maar, dit alles niet zonder dat de BOVATIN-bedrijven vriendelijk doch dringend gevraagd wordt om voldoende ruimte te bieden voor stages… anders zijn er straks geen leerlingen meer.

De tegelzetbedrijven presenteren de kaarten aan het BOVATIN-bestuur: van links naar rechts, Jeroen Börger, Gerard Reus, Bas den Braber, Viktor van de Bilt, Chris van Herpen.

hulp van uitkeringsinstanties, hierop kunt laten bijscholen. Het resultaat: je houdt ook de oudere werknemers in het arbeidsproces (‘people’), je voorkomt schade door teleurstellingen en je hebt veel minder afval van steeds nieuwe showroomopstellingen (‘planet’). Moeten we nog uitleggen dat je daar uiteindelijk geld mee verdient (‘profit’)?’

Meer kansen! De tegelzetters zagen verder kansen in promotie van het product ‘tegels’ – al was daar de relatie met ‘profit’ helderder dan die met ‘planet’ en ‘people’. Hoewel, wie elders in dit blad het artikel over Wertner Altmayer en de EUF leest… Wanneer de gezamenlijke tegelbranche goed in de markt kan zetten dat tegels zowel energie helpen besparen als leiden tot gezonder wonen, dan heb je inderdaad – naast het feit dat je met tegels een ruimte prachtig kunt vormgeven – een sterk en duurzaam verkoopargument ten opzichte van andere vloer- en wandproducten. Met de derde kanskaart: de inzet op meer ketensamenwerking, lag dat wéér anders. Kwaliteit en dus minder faalkosten, het samenstellen van ‘winnende teams’ van gespecialiseerde aannemers om zo goed te kunnen concurreren met de grote bouwbedrijven: het is gewoon zoeken naar sterke en betrouwbare partners. En daar zou, naar de mening van de brancheorganisaties, weer een opdracht liggen voor de Aannemersfederatie: help ons om die ‘winnende teams’ samen te stellen, breng sterke

6

bovatinfo

bedrijven bij elkaar! Uitsluitend wanneer je duurzaamheid integreert in de opleidingen, blijft het hangen. Dus, constateren de BOVATIN-vertegenwoordigers op hun vierde kanskaart, zorg ervoor dat zaken als ketensamenwerking, duurzaam bouwen en veilig en gezond werken sterke onderdelen van de opleidingen worden. Ook zou het een goed idee zijn om ervaren tegelzetters te koppelen aan docenten om zo de relatie tussen onderwijs en praktijk te versterken.

Annette Augustijn, programmadirecteur Duurzaam bij Rijkswaterstaat, zag hoe de praktijkoplossingen van de tegelzetters prima aansloten bij de doelen van het overheidsbeleid: „Ketensamenwerking wordt steeds belangrijker. En jullie inzet op de sociale factoren is een terechte keuze, jullie anticiperen daarmee goed op de te verwachten ontwikkelingen!”

Van goede ideeën naar de uitvoering ervan Na de lunch deelden de deelnemers en de vertegenwoordigers van Rijkswaterstaat, Syntens en TNO hun ervaringen en kennis met de deelnemende branchevertegenwoordigers. Rijkswaterstaat had daarvoor zijn LEF Future Center beschikbaar gesteld, compleet met LEF-moderatoren, een dagvoorzitter, diverse specialisten en de al genoemde lunch. Immers, ook de gespecia-

Gespecialiseerde aannemers en overheidsspecialisten wisselen kennis uit

Rijkswaterstaat-programmadirecteur Duurzaamheid Annette Augustijn: „BOVATIN anticipeert terecht op de toename van het belang van de keten!”

liseerde aannemers leveren een bijdrage aan de realisatie van het overheidsbeleid door aandacht te besteden aan duurzaamheid, en voor wat hoort wat. In kleine groepen deelden de deelnemers hun kennis op alle gebieden van duurzaamheid, of het nou ging om slim communiceren, duurzaam inkopen of om leeftijdsbewust personeelsbeleid. Eigenlijk was het jammer dat er in het kader van de ketensamenwerking niet al wat ‘winnende teams’ konden worden gevormd. Maar er is nu eenmaal geen voor de handliggende ketensamenwerking tussen BOVATIN enerzijds en de Leidekkers, MKB Infra, de Rietdekkers, VERAS (slopen), Hellend Dak (HHD) of de staalvlechters van VWN anderzijds. Hoewel, met de bouwbedrijven van NVBU of met de metse-

Ook ketensamenwerking had een eigen ‘kennistafel’

laars van AVM misschien weer wel. Maar dat komt dan nog. „Wat mij betreft, en dat hoorde ik ook om mij heen, een geslaagd project!”, constateert Henk Klein Poelhuis aan het eind van de dag. „Al is dit misschien niet het einde, maar juist het begin van het project. Hoe succesvol we zijn, blijkt namelijk pas uit de resultaten: pakken de brancheorganisaties de uitdagingen – de kanskaarten - op? Nemen de leden de initiatieven over? Ook voor de Aannemersfederatie heb ik een aantal opdrachten gehoord, en daar gaan we absoluut mee aan het werk. Goed dat u hieraan meegewerkt hebt, goed dat u de voortrekkersrol wilt vervullen!” Reageren? redactie@bovatin.nl

Even de klokken gelijk zetten tussen twee rondes…

Te bestellen bij BOVATIN: ‘wrikplaat’ voor XXL-formaat!

XXL

Ook al eens spanen verbogen bij het uit de natte lijm wrikken van een 90x90-tegel? Soms moet het, en mis je het juiste gereedschap. BOVATIN heeft daar deze ‘wrikplaat’ voor ontwikkeld. Hebben? U kunt ‘m voor € 25,- per stuk ex BTW en verzendkosten bestellen via bovatin@bovatin.nl!

7

ONS SEIZOENSPRODUCT VAN HET VOORJAAR

WATERDICHT Met het Servoflex DMS 1K Plus SuperTec afdichtingsysteem maakt u van opdrachten waterdichte projecten. ❱ Flexibel en scheuroverbruggend ❱ Hechtende dichtlaag onder tegelwerk ❱ Bijzonder zuinig en standvast ❱ Snel droog, na 3 uur geschikt als ondergrond ❱ 1-component zonder vezels ❱ Voor binnen, buiten en onder water ❱ Met testrapport

Kiesel Benelux Provinciënbaan 11, 5121 DK RIJEN Tel. +31 161 244600, Fax +31 161 240466 www.kiesel.nl · info@kiesel.nl

Tekst & foto’s: Remus Aussen/ARDAL

De verbindingen van Ardal ‘Stronger bonds, better life’. Dat is de slogan die lijmfabrikant Bostik, in de tegelbranche actief onder de merknaam Ardal, voor zichzelf en voor haar klanten hanteert. Sterkere verbindingen, beter leven. „Die verbindingen gelden zowel de relatie met de klanten als de onderlinge band tussen de mensen binnen het bedrijf,” vertelt business manager Benelux Ronald van der Hoop. Ardal’s product-manager Jeroen Gramser licht de tweede helft van de slogan toe: „En beter leven, dat gaat over hoe onze producten het leven veraangenamen: welk materiaal er ook gelijmd moet worden, en onder welke lastige omstandigheden het ook gebruikt wordt – onze klanten kunnen er blind op vertrouwen dat die lijmverbinding ‘blijft’.” Ardal is één van de bedrijven die zich sinds kort met BOVATIN verbonden hebben door middel van een geassocieerd lidmaatschap. Waarom, waarom nu, en wat kunnen Ardal en BOVATIN(-leden) voor elkaar betekenen?

Het Bostik/Ardal-pand aan de Voerman 8 te ’s-Hertogenbosch

High-tech, maar ook ‘gewone’ lijm… In de tegelbranche zijn wellnesswerken vermoedelijk de meest veeleisende projecten: tegelwerk dat bestand moet zijn tegen intensief gebruik, vuil, chemicaliën, vocht, vorst, waterdruk (zwem- en dompelbaden), stralingswarmte en zelfs tegen de hitte van een saunakachel. ‘Ja, maar houd er rekening mee dat onze producten ook de ruiten van een bus en de carrosserie van een trein of zelfs de vleugels van een vliegtuig op hun plek houden... ALLES werkt tegenwoordig met lijm. Als het vast moet, dan hebben we er wat voor.’ Gek is dat niet. De merken Ardal tegeltechniek, Simson lijmen en kitten en Bostik wand en vloer zijn onderdelen van wereldbedrijf Total, en dan hebben we het ineens over één van de vijf grootste oliemultinationals ter wereld. Voordeel is ook dat de lijmen voor een deel gefabriceerd kunnen worden van die delen uit de ruwe aardolie die niet gebruikt worden voor brandstoffen, dus de voordelen van de familierelatie met Total zijn duidelijk. En – Simson? Ik schat in dat er een kleine 30 tubetjes van dit merk door mijn handen gegaan zijn, in combinatie met het gebruikelijke aantal lekke fietsbanden waar je in een mensenleven tegenaan loopt. Ik was zo rond 1988 dan ook tamelijk verrast toen de tegelzetters in mijn badkamer met emmers Simson aan de slag gingen. Inmiddels ‘zit’ Simson in alle lijmen en kitten die je in de bouw tegenkomt, maar zijn de lijmoplossingen voor tegelwerk voorbehouden aan Ardal, aangezien het betegelen van een wand of vloer, aldus het productoverzicht, ‘steeds weer nieuwe uitdagingen met zich meebrengt’.

Goede prijs, maar geen stuntwerk Toch is Ardal er beslist niet alleen voor wat je zou kunnen omschrijven als high

9

waarmee de duurzaamheid van materialen kan worden getest door een verouderingsproces te versnellen. Dat onthouden we even, voor het geval in het BOVATIN IPCtraject er nog iets moet ‘verouderen!’. „Doe dat, je weet ons te vinden,” glimlacht Van der Hoop.

Ronald van der Hoop (rechts, achter de ‘Flexidicht’ alles-in-één badkamerset) is Business Manager C & C Benelux voor Bostik/Ardal. Sinds zijn diensttijd werkt hij nu circa 23 jaar in de lijmindustrie waaronder 12 jaar bij Omnicol. Maar inmiddels is Ardal alweer 6 jaar zijn thuisbasis. “Er lag hier een uitdaging om als merk naar buiten te treden, om groei te realiseren. En dat is goed aan het lukken!’ Jeroen Gramser (links, achter de Maxibond pastalijm met hoog standvermogen) is als chemisch analist begonnen op het laboratorium van Simson. Na een aantal jaren heeft hij de overstap naar de buitendienst gemaakt. ‘Echt een andere wereld. Het klinkt gek, maar je ziet je product van grondstof tot kanten-klaar product in de praktijk. Zeer interessant, vooral doordat je nu ook de verwerker regelmatig spreekt. Ik had de ambitie om productmanager voor Ardal te worden, en die kans kreeg ik een paar jaar geleden. Dat betekent dat ik de klantvraag die speciaal is voor de Benelux nu vertaal in ons merk!’

tech-tegelwerk. „We bestrijken de gehele markt,”, bepleit Van der Hoop. „Kijk, we leveren tegen een goede prijs, maar kwaliteit staat voorop. We doen simpelweg geen ENKELE concessie in kwaliteit. Daar weegt dat beetje inkoopvoordeel echt niet tegenop. En dan nog – BOVATIN-leden, zeg maar de betere tegelzetters, die moeten het toch niet van stuntprijzen hebben? Nee, ook niet in deze tijd. Je ziet in de landen om ons heen, ook tijdens eerdere recessies, wat er dan gebeurt: je maakt een lage prijs per vierkante meter, of je rekent met een laag uurtarief. Dan is de crisis voorbij, en vervolgens duurt het ja-ren voordat je je prijzen weer op een gezond niveau hebt.”

Research: hier! „Ik denk dat wij als geen ander kunnen zeggen dat wij verstand hebben van alles wat met lijm te maken heeft. We noemden die autoruiten al, de vliegtuigen, maar we leveren ook producten voor de automobielindustrie, producenten van sandwichpanelen,

10

bovatinfo

houten vloeren, verpakkingsmaterialen, Proctor & Gamble, Pampers, sigaretfilters… je kunt het zo gek niet bedenken. Aangezien ons concern ook materialen voor de levensmiddelenindustrie levert, hebben we echt een enorm brede kennis, ook op het vlak van gezonde materialen en gezond produceren. Nee, productie gebeurt in Frankrijk en Duitsland. Maar, en dat is misschien voor jullie wel belangrijker – het Europees laboratorium zit bij ons! Dus, research staat hier hoog op de agenda. Van oudsher trouwens al: als er een klant kwam die om een nieuw product vroeg of met een probleem zat, dan bleven de lampen op het laboratorium ’s avonds langer branden. Tsja, wij zijn misschien meer van de techniek dan dat we verkopers zijn. Misschien zijn we een beetje te bescheiden.” In het laboratorium van Ardal/Bostik werken 13 onderzoekers. Naast de gebruikelijke kleinere apparaten staat hier bijvoorbeeld ook een (kostbare) ‘verouderingskamer’,

„Ons concern werkt in Nederland eigenlijk onder drie namen: Ardal is er voor de professionele tegelzetter, Bostik voor wanden en vloeren, voor stoffeerders en parketteurs, en Simson maakt lijmen en kitten voor de bouw. Wereldwijd werken er 5.000 man op onze vestigingen.”

Bij Ardal blijf je plakken Productmanager Jeroen Gramser voelt zich thuis bij Ardal. „Mensen veranderen tegenwoordig eerder en vaker van werkgever, maar bij Ardal blijven ze toch langer ‘plakken’. Om de goede redenen: het is hier prettig werken, er is aandacht voor mensen. Nononsense, maar op een goede, menselijke manier. Dat zie je al in ons veiligheids- en kwaliteitsbeleid. Er wordt veel aandacht aan besteed dat iedereen gezond blijft en veilig thuiskomt. Ook in de opslagruimten hebben we een routing uitgezocht en afgesproken waardoor mensen en voertuigen elkaar niet in de weg zitten. Ja, je kunt het ook laten, en toch keurig aan de regels voldoen. Maar ieder ongeval dat je vóór kunt zijn door daar even aandacht aan te besteden… Ook dat is winst. Menselijke winst. En die betaalt zich uiteindelijk ook uit in geld.” „Of de tegelzetters ons kennen? Jaren terug, en dan heb ik het echt over de jaren ’80-’90, had je de ‘905’-tegellijm. Die stond toen al in de top 5. Had een goede naam, zelfs nu nog. Vraag maar aan de tegelzetters die nu zo’n jaar of 40, 50 zijn. Die 905, het was een prima lijm, maar het verwerken was me zwaar… na een werkdag hoefden die mannen echt niet meer naar de sportschool. Dat hoorden we dan terug, en daar bedenk je een oplossing voor. Zo werkt het toch? Wij moeten de dagelijkse realiteit van de tegelzetters kennen om onze producten te kunnen verbeteren! Sinds een jaar of zes zijn we echt weer aan het bouwen aan ons merk Ardal. Dus we luisteren naar ALLE tegelzetters. We weten dat we ons, zeker

bij de jongere generatie, moeten bewijzen: tegelzetters proberen ons product uit, en daarna kijk je hoe je een meerwaarde voor elkaar kunt betekenen. Bij ons betekent ‘what you see is what you get’ niet alleen dat we nakomen wat er op de verpakking en in de productgarantie staat, we lopen ook die ‘extra mijl’. We zijn geen handelsfirma, we zijn een technisch bedrijf, met eigen productielocaties in Europa. Maar wel een technisch bedrijf met oren, dat zich realiseert dat je alleen maar succesvol kunt zijn met al je innovaties wanneer je de eindverbruiker centraal stelt: JULLIE bepalen uiteindelijk wat er op de markt komt! Zo werd ons assortiment wat kleiner, en hebben we dat driestappenplan ontwikkeld. Onze producten zijn onderverdeeld in drie kleuren: rood, oranje en groen, en die staan voor voorbehandeling, lijmen en afwerken. Afwerking is groen, met als betekenis ‘dan is het tegeloppervlak klaar voor gebruik’. Deze drie logische stappen kun je in elk project toepassen: van kleine renovatieprojecten tot aan het betegelen van zwembaden of grootkeukens en het afvoegen met epoxy.”

Een selectie uit het productoverzicht van Ardal, met als extra het egaliseermiddel van Bostik. Jeroen Gramser: ‘Hou de site in de gaten: binnenkort hebben we een revolutionaire opvolger voor de epoxyvoeg!’ ging. Alle opgedane kennis en ervaringen kunnen we weer delen, bijvoorbeeld in de vorm van opleidingstrajecten. Daarbij onderhouden we ook samenwerkingsverbanden met de Regionale Opleidingscentra (ROC’s).” „Het is ook geen toeval dat we juist nu ons als ondersteunend lid met BOVATIN wil-

den verbinden. De tijd is er rijp voor: Ardal is in een zodanige fase van zijn ontwikkeling dat we de belangrijke volgende stap kunnen zetten, en BOVATIN is ook in een rap tempo slagen aan het maken, en is als bond een zeer positieve kracht op de markt. Dus – wij willen gebruikmaken van jullie kennis, doe dat ook met die van ons!”

De voorraad: hoge doorloopsnelheid, maar, indien nodig, aangevuld binnen een dag. Ronald: „Veiligheid staat centraal bij Bostik/Ardal. Je kunt op de foto hoogstens zien dat het er netjes bij staat, maar met behulp van kwaliteitsmanagement hebben we hier onze werkprocessen en daarmee ook onze veiligheid en gezondheid gewaarborgd. En ja, dat zie je op de balans terug als winst.”

Nooit klaar „Maar we gaan verder. Je kunt je advies nooit beperken tot je eigen product. Dus werken we intensief samen met firma’s als Schlüter en Moeller Stone Care (reinigingsmiddelen). Je wilt toch dat je klanten ook na tien jaar nog steeds tevreden over je product zijn? Dus moet ook het onderhoud helder zijn. Niet alleen thuis, maar ook als je het hebt over zwembaden, wellness, gevelbeplating en natuursteen. En daarbij maken wij ook nadrukkelijk gebruik van jullie ervaringen. Er is veel wat je – hoe goed je laboratorium ook is – pas in de praktijk ontdekt. Jullie kennis en ervaring is goud waard.” „Samen met het merk Simson bereiken we veel marktpartijen binnen de bouwsector in de Benelux. Juist ook de combinatie Simson en Ardal heeft al veel leuke projecten en samenwerkingsverbanden opgeleverd. Hiermee kunnen wij ons onderscheiden en interessant blijven voor alle marktpartijen, van klein tot groot. Zo zie je maar - we zijn nooit klaar, we blijven constant in bewe-

Ardal/Bostik beschikt op de locatie ’s-Hertogenbosch over een prima geoutilleerd trainingscentrum.

Ook beschikbaar: een handige sample-etui, om samen met de klant de juiste kleur voor het voegwerk te bepalen.

www.ardal.nl

11

NATURE’S FINEST

SELECTED BY MICHEL OPREY & BEISTERVELD

Showroom Vianen

De showrooms en showtuinen van Michel Oprey & Beisterveld Middels 2 prachtige showrooms en showtuinen in Echt en Vianen biedt Michel Oprey & Beisterveld een totaalconcept van een compleet assortiment waarbij de keuzemogelijk-heden nagenoeg onbeperkt zijn. Michel Oprey & Beisterveld kent drie specialistische afdelingen: Indoor, Outdoor en Slabs. De bijzondere collectie vloer- en wandtegels is verzameld binnen de afdeling Indoor. De afdeling Outdoor omvat een ongekende sortering constructieve en decoratieve natuursteenproducten voor gebruik in alle mogelijke soorten tuinen en parken. Afdeling Slabs omvat een uitgebreide selectie plaatmaterialen.

De Limiet 21A 4131 NR Vianen Tel: 030 2417000

Havenweg 18 6101 AB Echt Tel: 0475 417000

Achter de Brinken 6 9462 RH Gasselte Tel: 0599 564655

www.mo-b.nl

Tekst & foto’s: Remus Aussen/EUF

‘Mr. EUF’ Werner Altmayer:

„Europa en tegels, er is nog zoveel mogelijk!” In de ledenenquête gaven de BOVATINleden onder andere aan meer te willen weten over wat de EUF, de ‘Europäische Union der Fliesenfachverbände’ voor u doet, en wat BOVATIN binnen de EUF zoal bereikt. En dus maken we van de gelegenheid gebruik om de managing director van de EUF, de heer Werner Altmayer, eens wat vragen over de EUF te stellen. Daarvoor hoefden we niet naar het hoofdkantoor, want de heer Altmayer was onderweg door Europa – en zo spraken we hem bij BOVATIN-voorzitter Gerard Reus aan de keukentafel…

Een Europese brancheorganisatie met een Duitse naam, hoe is dat zo gekomen? Werner Altmayer: „de EUF is in feite ontstaan als samenwerking in de grensstreek met Frankrijk, gestart vanuit de Duitse provincie Saarland. Waarom was dat nodig: Duitse en Franse tegelzetbedrijven werkten beiden vaak ‘over de grens’, en liepen behoorlijk tegen de verschillende regelgeving van de landen aan. Dus afstemming was noodzakelijk. En daarnaast was er de gedachte dat de tegelbranche wel wat grensoverstijgende promotie kon gebruiken. Dat was ook de gedachte van de gouverneur van Saarland, en die trad de eerste jaren na de oprichting in 1958 ook op als voorzitter en ‘boegbeeld’’’ Waar het woord ‘Europa’ valt, denken we snel aan grote organisaties en dure kantoren. Hoe werkt dat bij de EUF? Werner Altmayer: „Nou, zo werkt de EUF dus niet… het is dan ook geen overheid, en ook geen profit-organisatie. Het is een ‘hart’-organisatie. De EUF is in feite ontstaan vanuit mijn vroegere werkzaamheden als chef export bij Villeroy & Boch, toen het nog vooral tegels maakte. Tegels, dat is voor mij emotie, en vanuit die emotie werkte en werk ik. Maar toen kwam bij V&B de combinatie met sanitair, en ‘sanitäter’, loodgieters, dat zijn technici, terwijl tegelzetters

BOVATIN-voorzitter Gerard Reus en Werner Altmayer aan Gerard’s keukentafel: ‘De Technische Commissie opereert op de achtergrond. Maar ze maakt de EUF een geducht gesprekspartner op Europees niveau!’

13

„Om gesprekspartner te zijn voor de CET of voor internationaal opererende fabrikanten moet je namens Europa kunnen spreken, en dat kunnen we!” vormgevers en halve of hele kunstenaars zijn. Toen heb ik mijn keuze gemaakt en ben ik niet bij een ander bedrijf gaan werken, maar ben ik mijn marketingbureau begonnen. En de EUF, dat inmiddels dankzij de vraag vanuit diverse Europese landen was uitgegroeid tot een ontmoetingsplaats voor de Europese tegelbranche, werd echt een ‘merk’. Dus, wat is de EUF? Geen logge en dure organisatie, maar een netwerk vrijwel zonder kosten. En een merk voor de tegelbranche, een platform waarop de tegelbrancheorganisaties en de fabrikanten elkaar ontmoeten. En mijn ‘hart’ ligt dus bij het bieden van dat platform.” Mooi, een platform. Maar wat heeft een gemiddelde Nederlandse tegelzetter daar aan? Zij komen niet zo vaak in Brussel… Werner Altmayer: „Klopt, maar dat platform maakt wel veel voor de Nederlandse tegelzetters mogelijk! Het is immers een platform dat enerzijds plaats biedt aan de diverse landen om ervaringen en ideeën uit te wisselen, maar ook – om een vuist te kunnen maken. Dat gebeurt onder andere in de Technische Commissie; echt een groep die op de achtergrond functioneert, waar hard gewerkt wordt voor de belangen van de branche. Geen commissie die de krant haalt. Maar jaar in, jaar uit onderhandelt die commissie met de bijvoorbeeld de CET (de Europese federatie van tegelfabrikanten, red.). Over vlakheidseisen, de gewichten van de pakketten, normeringen, enzovoorts. Soms leidt dat tot nieuwe voorschriften, soms niet. Maar handtekeningen zeggen ook niet altijd alles, met een handdruk wordt vaak

14

bovatinfo

„Met tegels kun je gezonder wonen en energie besparen. Maar ik zie het nog te weinig in de Europese reclames!”

meer bereikt. De fabrikanten nemen hoe dan ook deze commissie zeer serieus, en u merkt dat. Hoe? Aan het feit dat in de loop der jaren ook door de tegelfabrikanten hard is gewerkt aan kwaliteit en verwerkbaarheid (onder andere vlakheid) van de tegels. Vaak ook dus zonder handtekeningen, wetten of voorschriften... Doordat deze commissie - waarin Piet Bakker namens Nederland zitting heeft – steeds de vinger op de zere plekken legt, houden we op Europees niveau de fabrikanten scherp, ook op het feit dat tegels een halfproduct zijn, en alleen een compleet product worden als de tegelzetters ze goed verwerken, goed KUNNEN verwerken. Zonder tegelzetters geen tegelwerk! Kan een nationale bond die vuist dan niet maken? Nee, om op gelijk niveau te onderhandelen met een internationaal opererende fabrikant of met de CET moet je zelf ook ‘namens Europa’ kunnen onderhandelen. En er zijn toch al de nodige

successen geweest, de aflopen decennia. Bijna ongemerkte successen, we nemen ze inmiddels als vanzelfsprekend aan… zoals het feit dat er geen vluchtige gassen meer in de lijmen zitten, dat ook de ondergronden vlakker zijn dan vroeger… Hebben wij, de gezamenlijke tegelzettersorganisaties, toch maar mooi de aanzet toe gegeven!” Eigenlijk zou je tegels ook op Europees niveau moeten promoten… Werner Altmayer: „Dat ben ik met je eens, maar je begrijpt wel dat, als we op Europees niveau de Tv-reclameblokken willen gaan vullen, we niet ver komen met het EUFbudget. Toch faciliteert de EUF waar we kunnen. We organiseren samen met steeds één van de nationale bonden jaarlijks de Europese Tegel Conventie, compleet met het kampioenschappen. Op de EUF-website staat een prachtige reclamefilm over wat er met tegels en ontwerpkwaliteit mogelijk is,

EUF, de feiten en de kosten De afkorting EUF staat voor de ‘Europäische Union der Fliesenfachverbände’, ofwel de Europese Unie van Federaties van Tegelzetbedrijven. Het (eenmans)kantoor is gevestigd in Saarbrücken (Duitsland), en benut een ruimte in het gebouw van de Ausbildungszentrum AGV Bau, ofwel het ROC Saarbrücken. BOVATIN betaalt jaarlijks een contributie. Werner Altmayer ontvangt voor zijn werkzaamheden ten behoeve van de EUF een kostenvergoeding per maand. De activiteiten van de EUF, zoals nog onlangs de European Tile Convention in Londen, worden over het algemeen gefinancierd door 26 ondersteunende leden, zoals de BOVATIN geassocieerde leden heeft. Meer over de EUF op www.eufgs. com. Het filmpje van de UNECB staat onder het tabblad ‘news’

vooral gericht op jongeren, gemaakt door de Franse bond UNECB. Zouden ook de andere aannemersbonden – misschien met wat lokale aanpassingen – gebruik van kunnen maken, toch? En we hebben ook het nodige onderzoek gedaan naar wat klanten belangrijk vinden. De kansen liggen voor het oprapen: tegels maken het mogelijk om energie te besparen, en om gezonder te wonen. Maken we daar gebruik van in onze reclame-uitingen? Volgens mij nog niet voldoende. De EUF heeft de know-how in de loop der jaren bijeengebracht, ik reis Europa af om die kennis ook door middel van lezingen te delen, maar het is aan de bonden – gezamenlijk of individueel – om die bal in te koppen. En de EUF wil daar maar al te graag het platform voor organiseren…! We hebben een prachtig product, volop vakmanschap, en er is in deze tijd ook alle reden om samen met de handel en industrie dat product vooraan in de markt te zetten…”

Maak kennis met dé groothandel in tegels! In 2010 vond de Europese Conventie van de EUF plaats in Nederland, en brachten de deelnemers een bezoek aan opleidingscentrum ESPEQ En toen was het de hoogste tijd voor het geplande overleg van de EUF ‘marketing kring’: een overleg waar onder andere Gerard Reus en enkele andere landelijke voorzitters binnen de EUF aan deelnemen. Doel:

op zoek naar manieren om het product tegels landelijk en Europees, gezamenlijk en per land, te promoten. Wordt vervolgd! Reageren: redactie@bovatin.nl

Ruim 15.000 m 2 eigen opslagcapaciteit

Maak kennis met dé groothandel in tegels! Direct uit voorraad leverbaar

Nieuwste trends uit o.a. Spanje en Italië Ruim 2000 m 2 showroom met wand- en

vloertegels in Sneek en Groningen

Lorentzstraat 19 Sneek • 2Diamantlaan 2 Groningen Ruim 15.000 m eigen opslagcapaciteit

www.juliusvdwerf.nl

Direct uit voorraad leverbaar Nieuwste trends uit o.a. Spanje en Italië

15

Tekst: Remus Aussen

Showroom-monitor: eigenlijk nog te weinig deelnemers… Begin van dit jaar zijn we gestart met de ‘showroom-monitor’. Een instrument dat eigenlijk pas met een paar jaar écht waardevol wordt, wanneer we eenmaal de uitkomsten over meerdere jaren kunnen vergelijken. Deze monitor vertelt ons meer over hoe we het op de lange termijn doen, en hoe we daar als branche en als individuele bedrijven op in kunnen spelen. Mede omdat de uitkomsten van de eerdere BOVATIN-enquête nog niet was gepresenteerd, misschien toch wat minder (21…) deelnemers.

Daarnaast – uw hoofd stond misschien naar goed nieuws, en deze enquête drukte de neus nog even extra op de feiten. Maar toch levert deze monitor ook nu al wat nuttige informatie als startpunt voor een eigen langetermijn-monitor. Zijn we tenminste als brancheorganisatie tenminste niet meer alleen van andermans cijfers afhankelijk; er is hoegenaamd GEEN informatie over de tegelbranche, ook niet bij het EIB, waar immers de tegelbranche in combinatie met de metselaars worden becijferd. Altijd even de vraag: in hoeverre zijn deze cijfers representatief? Nu is representativiteit in de statistiek een woord met erg veel betekenissen. Waar gaat het ons om? Een klein percentage deelname geeft vaak al voldoende informatie – al zitten we nu echt op de grens. Maar toch: zelfs deze uitkomsten geven al een indicatie van hoe ‘de wereld’ er voor staat, en met deze cijfers kunnen we in ieder geval van start. Niet meer en niet minder.

Een paar zaken die opvallen: • Iets meer dan de helft van de bedrijven heeft een showroom. Willen we volgend jaar meer van weten. • Showroombezoek en verkoopresultaten: veel globale antwoorden en grote onderlinge verschillen, maar gemiddeld tonen de jaren 2010 en 2011 een daling tussen de 30 en 50%, waarbij gemiddeld nog steeds meer dan de helft van de showroombezoeken tot een aankoop leidt. • 40% van de klanten besteden tussen de € 9.000 en € 13.000,- aan een badkamer, 40% zit daar onder, 20 % besteed meer dan 13.000,-. • Ongeveer 30% van de tegels komt uit Nederland, 45% uit Europa, 14% buiten Europa, rest onbekend. • 55% van de deelnemers verwacht volgend een lichte afname van de omzet, 9% zelfs een flinke afname. 36% is – toch licht optimistisch.

Wat adviseren we elkaar? • Geen gestunt met je prijzen! • Werk aan je faalkosten, aan je bedrijfsvoering, je eigen kosten, je service! • Laat je niet uitspelen ten opzichte van collega’s! • Misschien een site met werkzaamheden waar we zelf niet aan toekomen? (Gaan we, als daar animo voor is, op broeden!) Dit was de nulmeting, volgend jaar weer, hopelijk meer deelnemers, we horen graag uw input: wat willen we als branche nog meer weten? Samen weten we immers meer dan we weten! En dat helpt bij onze bedrijfsplanning. Want, eigenlijk – zo is het gevoel - werken we allemaal toch een beetje van kwartaal naar kwartaal… En dat is lastig investeren…

17

Perfect tegelwerk in 3 logische stappen met Ardal Ardal, lijmleverancier op het gebied van tegellijmen biedt je als vakman in de tegelzetbranche totaaloplossingen. Met het complete assortiment biedt Ardal gebruiksvriendelijke producten met een probleemloze verwerking voor zowel kleine als grote projecten. Om het uitgebreide pakket overzichtelijk te maken heeft Ardal gekozen de producten op te delen aan de hand van een stappenplan:

1 Voorbehandelen 2 Lijmen 3 Afwerken Elke stap heeft een eigen kleur; rood, oranje en groen. Door de kleurcode en nummering is er een heldere onderverdeling ontstaan die het per stap direct duidelijk maakt welke producten en totaaloplossingen je kunt gebruiken. Daarmee ben je in 3 stappen verzekerd van een perfect eindresultaat. Vele professionals in de tegelzetbranche kozen daarom al voor de zekerheid van Ardal.

Met Ardal zit het helemaal goed!

Voor meer informatie ga naar: www.ardal.nl

Tekst: Remus Aussen Foto’s: Remus Aussen/Jeroen de Goeij/Jan Kol jr/Hannie Börger

Iedereen aan het woord tijdens BOVATIN-jaardag BOVATIN-voorzitter Gerard Reus kon de vergadering voor de Jaardag niet met goed nieuws openen. Allereerst stond hij stil bij het overlijden van één van BOVATIN’s ereleden, de heer Jan van de Ven (zie elders in dit blad het In Memoriam). Vervolgens was de toestand in de bouw aan de orde: „Helaas is de door het Economisch Instituut voor de Bouw voorspelde lichte groei voor 2011 en 2012 nog geen realiteit geworden. Een aantal tegelzetbedrijven is failliet gegaan, en veel bedrijven hebben hun winst aanmerkelijk zien dalen, met in veel gevallen ontslagen als consequentie. Natuurlijke uitstroom blijkt niet genoeg om het tekort aan werk op te vangen, en daarmee gaan vaklieden voor de branche verloren. Daarnaast is de instroom van jonge mensen minimaal, en ook dat is een slechte zaak.” Maar – bij de pakken neerzitten is er niet bij. Wonderen zijn lastig te realiseren, maar een bond als BOVATIN kan wel degelijk in de wat mindere tijden extra ondersteuning betekenen voor zijn leden. En dus was een belangrijk gedeelte van de vergadering ingedeeld voor koersbepaling en keuzes: ligt BOVATIN op koers, en doen we de goede dingen?

Beleidsplan en resultaten Gerard Reus toonde zich desondanks niet ontevreden over de resultaten van wat hij aangekondigd had in zijn vorige jaarrede: 250 tegelzetters hebben deelgenomen aan de toen aangekondigde training XXLtegels. En ook het IPC-innovatietraject kon sindsdien, dankzij het verwerven van de subsidie, van start gaan. „Een professionele organisatie als de onze

• Het bevorderen van een vakkundige, efficiënte en effectieve verwerking van keramische en natuursteentegels met inachtneming van de gezondheid en (milieu)veiligheid van de verwerkers en anderen. • Het promoten van tegels als alternatief voor andere vloer- en wandbedekkingen. • Betrokkenheid bij productontwikkeling vanuit verwerkings- en onderhoudsperspectief. • Promoten van het tegelzettersvak zodat we ook in de toekomst kunnen beschikken over voldoende, vakkundig en gemotiveerd personeel. • Het (mede) organiseren van de opleidingen en nascholingen in het vak, waaronder we overigens ook vaardigheden op het gebied van ondernemerschap en bedrijfsvoering rekenen . • Zorgen voor goede arbeidsvoorwaarden. Gerard Reus neemt, namens BOVATIN, met waardering afscheid van Wiebe Rekers, die meer dan 25 jaar de redactie van de ‘Mozaïek’ heeft verzorgd.

behoort een beleidsplan met concrete actiepunten te hebben. Ons doel is immers dat uiteindelijk alle professionele tegelzetters, met of zonder personeel, zich bij ons aansluiten. Onze organisatie – dat is onze missie – doet immers er alles aan om ervoor te zorgen dat onze leden dankzij de BOVATIN beter, goedkoper en effectiever kunnen werken dan zij dat als individueel bedrijf hadden gekund. Dus wij zetten ons in voor:

19

Belangrijk daarbij is betrokkenheid van de leden, ook van de jonge leden. Evenals de werving van nieuwe leden – hoe meer leden, hoe meer effect. Bij het lidmaatschap geldt, evenzeer voor nieuwe als voor bestaande leden: je lidmaatschap verdien je terug!” Overigens ziet Reus in deze zware tijden meer kansen dan bedreigingen. „Dat past ook bij een echte ondernemer, en bij een club van echte ondernemers. Schroom niet om uw stem tijdens de vergadering te laten horen!”

Mozaïektraining en extra uitgaven En de leden lieten zich inderdaad horen. Niet alleen toen gevraagd werd of er belangstelling was voor een training Mozaïek waar de BOVATIN het initiatief voor wil nemen (het antwoord was duidelijk ‘ja’), maar ook toen Gerard informeerde of er sinds vorig jaar al meer ervaringen waren met de verwerking van de dunne XXL-Kerlite-tegels. Ook dit werd een goede inhoudelijke discussie, met tot slot de mededeling dat Cotto d’Este, die zich inmiddels ook als geassocieerd lid bij BOVATIN heeft aangesloten, in het najaar een training gaat verzorgen. „Hoe dan ook,” zo was de conclusie van de zaal, „We moeten van de problemen die nieuwe materialen opleveren, niet meteen ons probleem maken: de fabrikanten blijven op zijn minst mede-probleemeigenaar. En dat geldt ook voor de andere XXL-tegels en voor kwesties die zich voordoen met reiniginsmiddelen.” Klaus Bartmann (Schönox) voegde daar aan toe – naast de aanbeveling om de waterdichtfolder onder de aandacht van klanten te brengen –dat het in voorkomende gevallen aanbeveling verdient om een gespecialiseerd bedrijf te laten zorgen voor een egale vloer, en dit ook in de prijs mee te nemen. De leden bleken overigens ook het financieel jaarverslag goed gelezen te hebben, zodat de voorzitter kon uitleggen dat er weliswaar iets meer geld was uitgegeven dan er binnengekomen was, maar dat dat niet per ongeluk was: „Zeker in een tijd als deze mag van een vereniging als de onze verwacht worden dat we in onze leden investeren. Randvoorwaarde is natuurlijk dat

20

bovatinfo

Zes jubilarissen konden Gerard Reus en zijn vrouw dit jaar de eretekenen opspelden: Op deze foto ziet u ze, veelal ondersteund door partner of, - zoals Harry Rongen - door dochter. Van links naar rechts Frans den Adel („Altijd een stille kracht op de achtergrond, maar weet een bedrijf met hart en ziel te runnen. Want alleen dan kun je een ijzersterk team van vijf man jarenlang aan je te binden.”), Harry Rongen („Wat mooi dat jullie kinderen je passie, en de showroom!, hebben overgenomen!”), Jan Kol jr. („Een familie die al 80 jaar keramiek in zijn bloed heeft. Jan zit al lang in de regio Noord-Holland, sinds kort ook in het Hoofdbestuur, en is met zijn ‘niet lullen maar poetsen’-aanpak een zeer gewaardeerde aanwinst”), Hans Slager („houdt van zijn kinderen en zijn zes kleinkinderen, zijn hobby’s - wielrennen en stijldansen en hij houdt nog steeds van zijn werk.”), Ben van der Rijst („Gek van Formule 1, bezoekt ook regelmatig de evenementen en heeft zelf een Triumph uit ‘53”) en Bart Glas („Mag ik jou ineens een lintje uitreiken… als jong binkie werd ik nog aan jou uitgeleend, ik heb veel van je geleerd… En nu heb je al jaren een prachtige showroom en een al even goede reputatie in Heerhugowaard en omgeving…”).

we ook als bond voldoende reserves houden, en die zijn er. Dus vonden we dat er tijd en geld gestoken moest worden in innovatie (de investering in het IPC-traject), in promotie (ledenwerving) en vakmanschap (opleidingen en XXL-training).” Voor alle leden die de moeite hebben genomen om de jaarvergadering bij te wonen, lag er bovendien een nuttig stuk gereedschap klaar: een door BOVATIN ontwikkelde ‘tegellichter’ voor het oplichten en verplaatsen van XXLtegels in de nog natte lijm.

tuut een aanstelling voor twee jaar. Nu we zo’n hoog percentage niet geplaatst krijgen, is dat niet langer te betalen.” Meijdam heeft dan ook de vraag bij de Minister liggen om voor Noord-Holland een experiment te starten en de BBL financieel anders te organiseren, bijvoorbeeld naar het stagevergoedingenmodel van de Bedrijfs Oriënterende Leerweg (BOL).

Henry Meijdam (ESPEQ): herstel duurt langer Gastspreker Henry Meijdam van ESPEQ opleidingsbedrijven schetst aan de hand van de in- en uitstroom van tegelzetters en leerlingen de nabije toekomst van de bouw: „Voorlopig blijft ’t huilen met de lamp aan. Pas richting 2016 kunnen we verwachten dat er weer enig evenwicht in de bouw ontstaat.” Grote problemen ziet Meijdam in de levensvatbaarheid van de huidige beroepsopleidingen. Zo ziet hij, met 30% van de BBL-leerlingen van ESPEQ in de leegloop, € 350.000,- per maand verdampen: „Vergeet niet, de leerlingen van de Beroeps Begeleidende Leerweg hebben bij ons insti-

Henry Meijdam (ESPEQ): „Nog een paar jaar huilen met de lamp aan…!”

„Maar we willen wel de kwaliteit van de opleiding waarborgen. Daarbij willen we de opleiding verbreden, zodat de leerlingen straks ook breder inzetbaar zijn in de bouw. Dat is ook nodig met de toenemende ketensamenwerking van de gespecialiseerde aannemers” Vanuit de zaal kwamen ook hier de nodige reacties. Zo bleek er een sterke behoefte te zijn aan een ‘pool’ van inzetbare leerlingen, en het ESPEQ zorgt dat ze op piekmomenten gekwalificeerde leerlingen kan inzetten.

Remus Aussen: ‘IPC interactief’ Tot slot van de ochtendvergadering mocht schrijver dezes met de zaal aan het werk in het kader van het IPC-innovatietraject. „Niet om zo maar ‘iets interactiefs’ te doen, maar omdat we willen weten aan welke eisen van jullie en van de eindgebruikers dat nieuwe gereedschap en die nieuwe producten moeten voldoen. Immers, het kan niet zo zijn dat er straks uitvindingen ‘op de plank’ blijven liggen!” Onder leiding van Henk Klop (Klop Innovations), Jeroen Börger, Viktor van de Bilt en Leo Pol gingen de aanwezigen in vier groepen de onderwerpen van het IPC ‘te lijf’: stofvrij gereedschap, ‘lichtere’ vloeren, prefab badkamers, til- en tegelmachines en

Vier groepen bogen zich over de vraag hoe je niet alleen innovaties bedenkt, maar ook zorgt dat ze bruikbaar zijn. Wanneer zijn ze bruikbaar: als iedereen ze blijkbaar gebruikt. Waarheid als een koe. Maar wel vaak een ‘overgeslagen’ stap, met daardoor veel ongebruikte uitvindingen. Tijdens deze sessies wordt dan ook aandacht besteed aan de voorwaarden waaraan ieder van de innovaties moeten voldoen om ‘bruikbaar’ te zijn.

tegelrobots passeerden de revue. Leo Pol’s zelfgefabriceerde ‘tegeltiller’ trok daarbij hoge kijkcijfers, en samen met de omstanders werd bezien waar de verbeterpunten zouden kunnen zitten. En de vergadering leverde ook op dit punt

Ledenenquête 2011: resultaten helpen bij koersbepaling Voor het bestuur is de vraag of de BOVATIN de juiste diensten verleent zeer belangrijk: BOVATIN is immers niet alleen een belangenorganisatie, maar ook een dienstverlenende organisatie. “Ook wij stellen onszelf de vraag wat we de leden te bieden hebben, en of dit aanbod aansluit bij wat de leden van ons verwachten. Daarom hebben wij het afgelopen jaar een enquête gehouden. De resultaten daarvan blijken nuttig, en hebben ons bestuur ook tijdens de verwerking ervan al geholpen om focus aan te brengen,” heeft Gerard Reus ervaren. Overigens blijken vrijwel alle leden de individuele

en collectieve belangenbehartiging een belangrijke taak van onze brancheorganisatie te vinden, en zijn de leden overwegend tevreden over de dienstverlening door BOVATIN. De BOVATINfo scoort goed, de nieuwsbrief redelijk, de website heeft aandacht nodig. De dienstverlening op het gebied van incasso scoort echter onvoldoende, en daarover zal nadere informatie ingewonnen worden bij degenen die van deze dienst gebruik gemaakt hebben, zodat gewerkt kan worden aan wat er beter of anders moet. Opvallend is dat een overgrote meerderheid vindt dat de jaardagen op een centrale locatie

nuttige informatie. En wat dan de uitkomsten van de groepen waren, leest u terug op de BOVATIN-website, onder het tabblad ‘IPC’. Hier verschijnen de komende twee jaar sowieso de resultaten van het BOVATIN-innovatietraject.

gehouden moeten worden - en die uitkomst is al meteen met de keuze voor de locatie voor deze jaardag (in Hilversum) in de praktijk gebracht. Aandacht wordt gevraagd voor de ZZP-ers onder onze leden en voor promotie van de BOVATIN – het laatste wordt al enigszins opgepakt hebben in de vorm van de ledenwerfactie met de ‘BOVATINfo-Extra’. Ook mogen de resultaten van de activiteiten in EUF- en AFNL-verband beter zichtbaar gemaakt worden. Tot slot werd de suggestie gedaan om de vergaderingen minder ‘eenrichtingsverkeer’ te laten zijn. En ook deze suggestie is meegenomen bij de voorbereidingen van de Jaardag.

21

NIEUW! FLEXcement® RAPID wit

M

ONFOR C

N

S1 E N 120

04

NB

C C22 FTTEE

FLEXcement® RAPID wit heeft een extra goed standvermogen. De tegels zakken niet af.

POLYTECHNISCH BEDRIJF COMPAKTUNA®

FLEXcement® RAPID wit heeft een snelle uitharding die toelaat de ruimte na 3 uur te betreden en in te voegen.

FLEXcement® RAPID wit is bijzonder geschikt voor het verkleven van natuursteenplaten en tegels.

Ontdek al onze bouwspecialiteiten op www.compaktuna.be Industriepark - Zwijnaarde 6 | 9052 Gent | +32 9 221 11 16 | www.compaktuna.be

Ontspanning! En wat valt er verder over de Jaardag te melden… Dat de verzorging in Hotel/restaurant ‘De Witte Bergen’ voortreffelijk was. Dat er zes jubilarissen gehuldigd werden. Dat het bezoek aan ‘Beeld & Geluid’ voor velen een geheel nieuwe kennismaking met het medium TV inhield. Dat de band ‘Partners’ er samen met de leden een gezellige avond van maakte. Kortom: weer een nuttige Jaardag, met een nieuwe opzet die – als we goed geluisterd hebben - goede punten scoorde bij zowel de leden als bij de overige gasten.

Erkenningsregeling leerbedrijven verbeterd Strikte begeleiding door leermeesters is vooral in het begin van de opleiding een must. Als de leerling al langer met zijn opleiding bezig is, kan de begeleiding na verloop van tijd meer op afstand plaatsvinden. Die gedachte heeft geleid tot een aanpassing van de erkenningsregeling voor leerbedrijven in de bouw en infra. Op 1 juli 2011 stelde het bestuur van Fundeon een nieuwe regeling voor de erkenning van leerbedrijven vast. Hierin was als eis opgenomen dat er altijd een gediplomeerde leermeester aanwezig moest zijn op het project waar leerlingen aan het werk zijn. Dat bracht sommige bedrijven in de problemen. De vertegenwoordigers van werkgevers- en werknemerspartijen en het mbo-onderwijs, die zitting hebben in het bestuur van Fundeon, hebben daarom gisteren besloten om de erkenningsregeling aan te passen. Het

Fundeon-bestuur heeft een wettelijke verantwoordelijkheid voor de erkenning van leerbedrijven in de bouw en infra. Door deze aanpassing is een versoepeling in de begeleiding mogelijk, als de leerling zes maanden opleiding achter de rug heeft. Het gaat hierbij om leerlingen die een opleiding in de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) volgen op mbo-niveau 1 en 2. Deze bbl-leerlingen werken meestal vier dagen per week bij een erkend leerbedrijf en gaan gemiddeld één dag per week naar school. De eerste zes maanden moeten deze leerlingen wel dagelijks op het project - worden begeleid door een gecertificeerd leermeester. Na de eerste zes maanden houdt de leerling een leermeester. Deze leermeester kan hij altijd bereiken, maar hoeft niet altijd op dezelfde bouwplaats als de leerling aan het werk te zijn. Er moet dan wel een begeleidend vakman

zijn die de leerling het vak leert. Deze vorm van begeleiding op afstand is ook voldoende voor leerlingen op niveau 3 (Allround vakman). Na twaalf maanden vervalt de eis van de directe aanwezigheid van een leermeester. Wel blijft van belang dat de leerling altijd zijn leermeester moet kunnen bereiken en dat een begeleidend vakman aanwezig is. De aangepaste regeling maakt het volgens werkgeversvoorzitter Henk Bol van het Fundeon-bestuur mogelijk om tot de gewenste versterking van de leeromgeving te komen, zonder bedrijven daarbij in praktische problemen te brengen. De nieuwe regeling geldt per direct voor alle bedrijven die zich vanaf nu melden om leerbedrijf te worden. Voor bestaande leerbedrijven geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2014. Voor vragen kunnen leerbedrijven terecht bij hun adviseur Beroepspraktijk.

23

Elke natte ruimte waterdicht met Mapei Mapei biedt de volgende waterdichtingsystemen: 1- Voor keramiek 2- Voor natuursteen 3- Voor moza誰ek 4- Met snelle producten

kit

Mapesil AC voeg

Kerapoxy Design glasmoza誰ek lijm

Adesilex P10 + Isolastic kimband

Mapeband waterdichting

Mapegum WPS

afvoer waterdichting

Mapegum WPS cementdekvloer

Topcem Pronto primer

Eco Prim Grip bestaande tegels

. Zoveel is zeker . Schlüter ®-BEKOTEC-THERM -De klimaatregelende tegelvloer garandeert barst- en vervormingsvrije verwarmde tegel- en natuursteenvloeren. De geringe constructiehoogte en de korte verwerkingstijd - twee van de vele voordelen - zorgen ervoor dat alsmaar meer bouwheren, architecten en tegelzetters overschakelen op dit innovatieve bekledingssysteem. Indien u hierover meer wenst te vernemen, bestelt u gewoon ons infopakket “De klimaatregelende tegelvloer”.

Cotto d’Este nu ook geassocieerd BOVATIN-lid! Herinnert u zich de CERSAIE-nieuwsbrief van vorig jaar nog, waarin de heer Tiziano Orlandi (exportmanager van Cotto d’Este voor onder andere Nederland), naar aanleiding van de discussie over de Kerlite-platen tijdens de jaardag van 2011 enige toezeggingen deed? Cotto d’Este zou met voorrang in Nederland training verzorgen voor de verwerking van de bekende Kerlite-platen. ‘Beursbeloftes’ gaan soms wel eens verloren, maar, zo blijkt, niet bij Cotto d’Este. In mei was de heer Orlandi met een delegatie van Cotto d’Este in Nederland, onder andere voor een gesprek met BOVATIN-voorzitter Gerard Reus en secretaris Chris van Herpen, en werden alvast wat nadere afspraken gemaakt. Zo heeft Cotto d’Este zich voor de komende jaren, om haar betrokkenheid bij de verwerkers van hun product tot uiting te brengen en om de contacten met de branche verder te versterken, met BOVATIN verbonden als geassocieerd lid! En ja, de trainingen komen er ook. U leest binnenkort in ieder geval in de nieuwsbrief of in dit blad wanneer een en ander gaat plaatsvinden en hoe u zich op kunt geven!

Schlüter ®-BEKOTEC-THERM De klimaatregelende tegelvloer

 geringe constructiehoogte  voegloze cementdekvloer  snel reagerende verwarming  gelijkmatige spreiding van de warmte  lage aanlooptemperatuur  lage verwarmingskosten

Schlüter-Systems KG · D-58640 Iserlohn · www.schlueter-systems.com BeNeLux bureau · Schlüter-Systems KG · Schotelven 28 · B-2370 Arendonk Tel. vanuit Ned. 026 / 32 74 290 · benelux@schlueter.de

| SCHÖNOX SLK PLUS

| Gewoon meer winst maken – DIN

met SCHÖNOX SLK PLUS |

E

N

De zeer verbruiksbesparende tegellijm met een extra hoge vierkante meter prestatie.

TECHNOLOGY

| Let´s stick together | www.schoenox.nl |

I I I

C2 T S1 E

ens lg

test vo ge

12004

Tekst en foto: Remus Aussen

CERSAIE 2012 breekt nu al records Vorig jaar trok de CERSAIE, de jaarlijkse tentoonstelling van keramische tegels en badkamerinrichting, zo’n 81.000 bezoekers uit heel de wereld. Dit jaar was voor het eerst, vijf maanden van te voren, iedere vierkante meter aan expositieruimte al vijf maanden vooraf geboekt. Bijna 1000 exposanten zijn nu al met de voorbereidingen bezig, en van 25 tot 29 september is het druk in Bologna…

En dat is goed nieuws – blijkbaar draait de ‘ontwikkelkant’ van de markt voor ons product meer dan ooit overuren, en is er zo veel nieuws dat men zelfs in de enorme expositiegebouwen van Bologna ruimte tekort komt. Anderzijds: het inmiddels al enkele jaren gebruikte thema ‘Building, dwelling, thinking’ (bouwen, (be)wonen, (be)denken) staat nu ook in het teken van de recessie: wat gaan we in de nabije toekomst anders doen? Hoe groot zullen de veranderingen zijn? De crisis, zo ziet het er in ieder geval uit, maakt creatief; architecten en fabrikanten zoeken ieder naar DE manier om zich te profileren. Duidelijk is dat ieder merk definitief gaat voor ‘groen’, en dat daarnaast iedere ontwerper zich dwingt om tegels en sanitair opnieuw ‘uit te vinden’.

u zich de discussie nog over de 3x1 meter Kerlite-tegelplaten tijdens de BOVATINJaardag van 2011? De BOVATIN-leden waren toen behoorlijk kritisch over de verwerking van de platen, en, zoals u in de extra CERSAIE-nieuwsbrief 2011 hebt kunnen lezen, die boodschap heeft BOVATIN tijdens de beurs overgebracht

naar fabrikant Cotto d’Este. En niet alleen heeft Cotto d’Este daar met belangstelling naar geluisterd, een jaar later zaten de mensen van dit merk met de BOVATINbestuurders aan tafel. Daarover meer elders in dit blad.

Maar ook… Maar ook nemen we voor u de nieuwe trends mee uit Bologna. Ook dit jaar, vanaf 25 september, richten we de lens op de in Nederland verkrijgbare variaties op datgene wat nu in de mode is of komt, economische maar wel topkwalitatieve alternatieven voor top-lijnen, en – als we het écht niet laten kunnen – het nieuwste van het nieuwste. Maar vooral – we gaan op zoek waar u voordeel van kunt hebben in uw werk – ook bij uw klantadviezen. In oktober leest u het in dit blad!

En de tegelzetter? Maar het is en blijft de tegelzetter die het tot iets moois zal moeten maken – of sterker, die soms zelfs oplossingen zal moeten bedenken om de materialen überhaupt op een verantwoorde manier te verwerken. Vorig jaar was dit blad kritisch over het ontbreken van aandacht voor de vakman, die immers al die mooie materialen van halfproduct tot eindproduct weet te verwerken. Herinnert

Tot in het historiche stadscentrum van Bologna stond vorig jaar het CERSAIE-sanitair…

27

Multifunctioneel, zuinig, stofarm

Sopro FKM XL d be

Vlo ei

d be

Du n

S1 Multiflexlijm

lis

be

d

Ega

el

er en

Mi d

d

B

ONDE R IJZ

tot

W stofar Tot

f

m

UW

Minder Stof*

I

E

sto

ar

INIG

m

NIE U

ZU

N

*dan traditionele Sopro dunbedlijm zonder toeslag

extra variabel: 4-in-1-Receptuur extra licht: tot 60 % zuiniger* extra stofarm: tot 90 % minder stof* extra standvermogen: voor grootformaat drooggeperste tegels op wand en vloer extra zeker: C2 TE S1

Verkoop Sopro Nederland BV Kruyderlaan 21a 路 3431 BM Nieuwegein Telefoon +31 (0) 30 60 50 214 路 Telefax +31 (0) 30 60 50 896 路 www.soprobv.nl

De Betere Bouwchemie

Deelnemers aan- en adviseurs bij het IPC-traject: klaar voor de start!

Tekst & foto’s: Remus Aussen

IPC-innovatiesubsidie: BINNEN! Het klinkt goed: de subsidie voor het IPC-innovatieproject is binnen. En daar is hard voor gewerkt. Door de deelnemers, die alles op alles gezet hebben om tijd en ruimte te maken voor het aanleveren van gegevens en ideeën. Door penvoerder Piet Bakker en ondergetekende, die de complexe aanvraag in elkaar gezet hebben. Door Eloi van Oostrum en Elly van Wattingen van Syntens, die onmisbare loodsen waren tussen de klippen van de subsidieregels. Maar – nu het project nog. Want het begint pas. Er was één minuut tijd om de mijlpaal te vieren, maar daarna moesten er spijkers met koppen geslagen worden tijdens de eerste bijeenkomst na de aanvraag.

Organiseren! René de Kwaadsteniet van de Aannemersfederatie was aangenaam verrast door de kwaliteit van de aanvraag. “Jullie zijn op de twaalfde plaats geëindigd, te midden van allerlei grote organisaties, en dat is echt een prestatie!” Ook Eloi van Oostrum en Elly van Wattingen waren blij met het eindresultaat. „Ik vraag me af of we zonder jullie sowieso in het lijstje terechtgekomen waren…”, glimlacht Piet Bakker.„Jullie kennis van de toch complexe organisatie van Agentschap.NL en van de criteria kun je niet zomaar van internet plukken, en jullie feedback bij het schrijf- en rekenwerk was minstens even belangrijk.”

29

Gerard Reus en Piet Bakker (r) met de Vacustone-tegellift. Deze foto hebben we alvast...

dat er op een gegeven moment minstens één uitvindingen te voorschijn komt die de hele tegelwereld op zijn kop zet. En dan komen er vragen van internationale bladen, die een telefonisch interview willen met de voorzitter van de brancheorganisatie die het project mogelijk gemaakt heeft, samen met degene die de ‘trekker’ is van het project. Tijd voor een foto is er dan niet meer. Mis ik alleen nog de foto van de uitvinder(s).

„En dan is het nu tijd voor het slechte nieuws,” vond Piet. En hij gaf, samen met de mensen van Syntens, een overzicht van wat er zoal NIET onder de subsidie viel, en wat er allemaal van de deelnemers verwacht werd. Hoewel er wat onrustig geschuifeld werd in de zaal, liet niemand zich ontmoedigen. En werden de eerste afspraken voor

het tweejarige project gemaakt. En, niet te vergeten, de groepsfoto.

Ambities… En ik? Ik nam alvast ook even een gezamenlijke foto van BOVATIN-voorzitter Gerard Reus en Piet Bakker. Immers, met zo’n project en zo veel plannen kan het niet missen

Maar, wereldnieuws of niet, zodra het project op stoom is, verschijnt op www. bovatin.nl een speciaal tabblad over het IPC-traject. Maar ook in dit blad kunt u alles over het project lezen. En, zoals u elders in dit blad ziet: ook u had tijdens de BOVATIN-ledendag ineens met het IPC-project te maken… Reageren?: redactie@bovatin.nl

Systematisch afdichten en verlijmen:

Tijdloos

Gezamenlijk succes verdubbelt de vreugde. Haal ook uw winst uit waterdicht tegelwerk, al vanaf de eerste planning. Met het al meer dan 30 jaar beproefde lijmsysteem voor balkons, terassen en zwembaden, worden tegelwerk-belastende schaarspanningen gecompenseerd – tijdloos.

www.schomburg.nl

AQUAFIN®-RS300 de flexibele reactieve, self-crosslinkende afdichtmortel, is de ideale basis voor UNIFIX®-S3, de hoog elastische 2K-super-flexmortel, die de Euronorm klasse S2 qua doorbuig capaciteit van 30 mm van alle kanten overtreft. Ideaal voor de verlijming van keramische tegels.

30

Het perfecte duo, met 10 jaar garantie, voor de zwaarste disciplines op balkons, terassen en bij zwembaden.

bovatinfo

In memoriam Jan van de Ven (1932 – 2012) Op 26 mei 2012 overleed ons erelid de heer J.J.L. (Jan) van de Ven. Jan was één van de ‘makers’ van de BOVATIN. Zo was hij bijvoorbeeld nauw betrokken bij de ontwikkeling van wat nu de Erkenningsregeling is. En het was mede op zijn initiatief dat het opleidingscentrum (SPT) Den Bosch is opgericht. Ongeveer tien jaar verrichte hij keuringen van tegelwerken in opdracht van BOVATIN. Veel tegelzetters zullen hem bovendien gekend hebben als examinator, velen zullen van hem les gekregen hebben in ‘het vak’. Natuurlijk was hij een graag geziene gast – en gastheer! – op talloze jaar- en regiovergaderingen: lange tijd berustte de voorzittershamer van de BOVATIN regio Zuid in zijn handen. Ook op Europees niveau was hij actief: zo nam hij binnen de EUF deel aan

het interbestuurlijk overleg van de verschillende landelijke bonden, en maakte hij deel uit van de Technische Commissie die zich – ook nu nog – met actualiteit, voorschriften en stand der techniek bezighoudt. Volharding was Jan’s levensmotto, met als doel er voor iedereen te zijn. Het familiehuis, dat hij samen met zijn vader en broers heeft gebouwd, heette zelfs ‘De Volharding’. Samen met zijn vrouw Ria heeft hij daar ook een echt thuis van gemaakt. Zeker niet alles, maar wel veel in zijn leven draaide om tegels. Zijn vak was zijn hobby. Niet alleen in zijn ‘Tegelzetbedrijf J.J.L. van de Ven – Goirle BV’, maar ook op al die andere plaatsen waar men een beroep op hem deed: Jan had het vakmanschap van zijn vader geërfd, en deelde op zijn beurt zijn kennis ook weer graag. Mede namens het bestuur van de BOVATIN wil ik dan

ook Ria, de kinderen en de kleinkinderen veel sterkte wensen met het verlies van zo’n vader, grootvader en echtgenoot. Gerard Reus, voorzitter

Mapei traint verwerkers en leerlingen Sinds enkele maanden geeft Mapei Nederland de training ‘tegelwerk 2012’ aan tegelzetters, aannemers, leerling tegelzetters, scholingsbedrijven en verkopers van bouwmaterialenhandels. Tijdens de training worden alle aspecten die te maken hebben met het verwerken van keramiek en natuursteen besproken en getoond. Deelnemers zijn zeer positief over de lesstof en de manier waarop men het geleerde in de praktijk kan toepassen.

De trainingen vinden plaats in het eigen demonstratie- en trainingscentrum van Mapei in Almelo, van bijna 300m2. Hier staan vele modellen opgesteld die de opbouw tot in detail weergeven. Bij het opzetten van de cursus heeft Mapei vooral gekeken naar de vragen die er in de markt leven. Dit is vertaald in diverse modules waarin bijvoorbeeld wordt uitgelegd

hoe tegellijmen, waterdichtingen, voegmateriaal, keramiek en natuursteen verwerkt worden en welke eisen er gesteld worden aan ondergronden. Ook wordt er gesproken over specifieke verwerking voor terrassen, balkons, gevels, zwembaden en bijzondere ondergronden. De theorie wordt aangevuld met een presentatie waarin praktijkvoorbeelden

worden besproken. Tevens worden er materialen live gedemonstreerd. Wilt u ook een training volgen bij Mapei Nederland? Neem dan contact op via tel. 0546-836040 of e-mail verkoop@mapei.nl. www.mapei.nl

31

Productinformatie

Beeldend kunstenaar ontwerpt tegelwand bij Librije’s atelier Beeldend kunstenaar Roxanne Monsanto heeft in samenwerking met producent Dick van der Sar een volstrekt unieke tegelwand met 1348 keramische tegels geplaatst in de kookschool van Jonnie en Thérèse Boer.

Roxanne Monsanto en Dick van der Sar hebben hun kennis van productprocessen en kwaliteitszorg gecombineerd met ontwerptalent en creativiteit. Dit heeft geresulteerd in hun eigen bedrijf voor tegelkunst, Sarmonti. Hierbij is niet het patroon op de tegels bepalend, maar de vorm van de tegels zelf die op een unieke en ‘Escher’achtige methodiek in elkaar passen. Het uniek ontworpen patroon wordt voor de hele wand of vloer uitgezet zodat er nooit halve tegels nodig zijn. Sarmonti werkt met ongeglazuurde tegels van gerenommeerde fabrikanten die stuk voor stuk tot een nieuw patroon worden gesneden. Bij De Librije is gekozen voor exclusief uit Italië geïmporteerde basistegels die zijn verwerkt tot één complete design tegelwand. Jonnie Boer noemde het al gekscherend zijn vissenschubben... Vanwege de strakke bezetting in de kookschool heeft Sarmonti ervoor gekozen om in één nacht de tegelwand te plaatsen, zodat de koks in spé ongehinderd en naar hartelust de volgende dag weer aan de kook konden. www.sarmonti.nl.

Offertemappen nodig?

Belangstelling voor Mozaïek-cursus?

Laat uw klanten zien dat u lid bent van een bond die staat voor kwaliteit en vertrouwen, en breng uw offertes uit in deze map! Tijdens een vorige ledendag werden daarom de eerste BOVATIN-offertemappen aan – uitsluitend - de leden uitgedeeld.

Laat het ons weten! Na het succes van de XXLtraining wil BOVATIN nu ook een training ontwikkelen voor een ander specialisme in de tegelbranche: het mozaïekwerk. Wilt u, willen uw medewerkers deelnemen aan zo’n training? Waar zou naar uw mening in die training in ieder geval aandacht aan moeten worden besteed? Laat het ons alvast weten!

Wilt u deze mappen nabestellen? Ze zijn inmiddels bijgedrukt, en u kunt ze – tegen kostprijs – ontvangen na een mailtje aan bondsburo@bovatin, voor € 0,70 per stuk, exclusief verzendkosten!

32

bovatinfo

Reacties svp naar redactie@bovatin.nl

Productinformatie

‘Inspiratieboekje’ van RAKO toont 50 tegelseries Onder de titel ‘INSPIRATION2012’ toont de Tsjechische tegelfabrikant Lasselsberger Ceramics 50 tegelseries van RAKO, waaronder 10 nieuwe. We lichten hier de nieuwe series ‘Light’, ‘Clay’ en ‘Rock’ er even uit. En doen daarmee series als ‘Amapola’, Textile’ en ‘Manufactura’ tekort…

www.rako.eu

‘Light’ is een veelzijdig te combineren witte tegel, leverbaar in mat of glans, eventueel met spatelof golfstructuur. De fabrikant levert de tegel nu onder andere in 30 x 60-formaat. Kracht van deze tegel is bijvoorbeeld de toepasbaarheid in combinatie met strips gesneden uit tegels van de series ‘Unistone’, ‘Wood’ en ‘Geo’ en met mozaïek (2,5x2,5) uit de eerstgenoemde serie.

‘Rock’ is een geglazuurde porceleintegel die overal toepasbaar is: binnen, buiten, in private en publieke ruimtes, op vloeren en wanden. De granietlook tegel ‘Rock’ is verkrijgbaar in mat en lappato (gedeeltelijk gepolijst). Formaten zijn 60 x 60, 30 x 30, 30 x 60 in wit, ivoor, lichtgrijs, donkergrijs en zwart. Daarnaast zijn er diverse mozaïekformaten, decortegels en bijpassende staptegels en plinten verkrijgbaar.

‘Clay’ kenmerkt zich als tegel vooral door de bijzondere ‘zachte’ snijlijnen binnen de tegel zelf. Al suggereren de lichte oneffenheden van het oppervlak de sfeer van voetstappen in klei, de gekalibreerde randen van de tegels zijn juist weer strak en formeel. De tegels zijn verkrijgbaar in 60 x 60 en 30 x 60, en er zijn netverlijmde 5 x 5-mozaïektegels in 30 x 30. Ook stap- en sokkeltegels zijn beschikbaar.

33

Productinformatie

Nieuwe lijn ‘Selva’ van Korzilius Tegels De nieuwe lijnen ‘Selva Naturale’ en ‘Selva Antiqua’ van Korzilius keramiek zijn in feite country house-houten vloeren, maar dan in keramiek. De fabrikant uit Mogendorf (Duitsland) brengt in deze lijn zowel tegels voor binnen als speciale patioplaten voor buiten. De tegels zijn ontworpen met oog voor zowel jonge, populaire trends als voor elegante klassieke concepten in het achterhoofd. Daarbij kan ook gedacht worden aan toepassingen in winkels, restaurants of foyers. Het kleurenpalet omvat

zowel tinten in de lichte, ‘whitewashed’ kleuren tot de diepere bruine tinten. De ‘Selva’ lijnen (Selva is het Spaanse woord voor woud) worden geproduceerd met gekalibreerde randen. Beide lijnen kunnen desgewenst gecombineerd worden met de andere series uit Korzilius’ ‘Natura di Terra-productgroep.

KoraTER-programma uitgebreid Korzilius heeft de keuzemogelijkheden in houtmotieven voor het ‘koraTER’

programme uitgebreid, zodat die nu ook de motieven van de ‘Selva Antigua’ and ‘Selva naturale’ series omvatten. De negen kleuren van de binnentegels hebben nu een evenbeeld voor de buitentoepassingen. De ‘koraTER’ 40 x 60 cm tegels zijn nu niet slechts in een dikte van 35 mm verkrijgbaar maar ook, voor het eerst, in een 22 mm versie. Dit geldt overigens uitsluitend voor de ‘Selva’-lijn. Ook zijn er in dit programma tegels met geïntegreerde LED-verlichting verkrijgbaar in 40 x 60 cm.

35

Tekst en foto’s: Remus Aussen

Uit de regio’s

Leden werven doe je zó! Ja, het zijn zware tijden in de bouw. Logisch dat iedereen zich eens op het hoofd krabt en bedenkt waar het een ‘tandje minder’ kan met de uitgaven. Anderzijds – is het in zo’n periode juist niet goed om je aan te sluiten bij een organisatie die net dat beetje meer voor jouw belangen opkomt? En waar je weet dat je weliswaar elkaars concurrenten bent, maar dat je, omdat je elkaars kwaliteiten kent, ook dankzij diezelfde concurrent-collega’s ook wel eens voor een opdracht gevraagd wordt? Hoe dan ook – de afdeling Midden-Nederland was van mening dat het tijd was om de BOVATIN eens onder de aandacht te brengen van collega’s die nog geen lid waren.

Schepje er bovenop… Dus, terwijl in het hele land deze maanden de nogniet-leden de BOVATINfo-Extra (zie www.issuu.com/bovatin ) ontvangen, deden binnenkort vertrekkend(!) voorzitter van de regio Midden-Nederland Jeroen Börger en de aankomend(!) voorzitter Viktor van de Bilt een schepje bovenop, en nodigden zij een aantal nog-niet-leden uit bij hun regio-ontmoeting. Letterlijk een schepje, want in restaurant ‘De Vier Balken’ stond er een maaltijd te wachten. Viktor heette de aanwezigen van harte welkom, en was blij met de opkomst. „Want laten we wel zijn: de BOVATIN heeft onder andere tot doel om het vak en het vakmanschap te behouden en samen te brengen, en om ervoor te zorgen dat de vakkennis niet versplintert. Dus hebben zowel leden als nogniet-leden er alle belang bij dat er een sterke brancheorganisatie bestaat die mede zorg draagt voor de kwaliteit van de opleidingen, die de kennis bundelt en uitdraagt en het tegelwerk en zijn leden promoot. Goed dus dat er ook zo

36

bovatinfo

veel niet-leden gehoor hebben gegeven aan onze uitnodiging!” Van de Bilt en Börger hadden hun BOVATIN-collega’s gevraagd om ieder twee niet-leden uit te nodigen: ondernemers die de collega’s kennen, waar ze wel eens mee werken en/of waarvan ze het idee hebben dat BOVATIN ook voor hen een goede ‘thuisbasis’ zou zijn.

„Er gebeurt zoveel méér” Ook landelijk voorzitter Gerard Reus was bij deze vergadering aanwezig om het belang van een brancheorganisatie nog eens over het voetlicht te brengen: „We hebben een individueel beroep, veel van ons werken alleen. Hoe hou je je kennis bij? Wat als er eens wat mis gaat? Dan is die brancheorganisatie er voor je. Bovendien - het afgelopen jaar heeft BOVATIN hard gewerkt aan het opstarten van een innovatietraject, en daarnaast hebben we samen met de Vereniging Lijmen en Kitten de cursus XXL gelanceerd. En inderdaad hebben we weer de nodige leden kunnen ondersteunen die

Viktor van de Bilt: „We hebben er allemaal belang bij dat we een sterke brancheorganisatie hebben!”

om welke reden dan ook met een kwestie te maken hadden. Weet u, aan de buitenkant is BOVATIN misschien alleen de Jaardag, de nieuwsbrief en de BOVATINfo, maar er gebeurt heel veel méér!” „Allemaal mooi en aardig,” vond één van de aanwezigen, „Maar ik heb nooit problemen. En mijn kennis hou ik wel bij via mijn lijmleverancier! Wat heeft de BOVATIN dan voor meerwaarde?” „Mooie vraag, want die leeft bij veel nogniet-leden,” reageerde Gerard Reus. „Tsja, als u nooit problemen hebt, en u weet ook zeker dat u ze nooit gaat krijgen, dan zult u vermoedelijk nooit een beroep hoeven te doen op onze juridische ondersteuning. Uw andere punt: ik garandeer u dat de lijmfabrikanten goed op de hoogte zijn van hun materialen en hoe die te verwerken. Maar bij BOVATIN komt u collega’s tegen die uitvindingen doen, die zich met de ontwikkeling van het vak bezighouden, en die precies in beeld hebben wat

Het resultaat? Een prima ontmoeting van leden en nognietleden, waarbij het vak in de juiste betekenis van het woord ‘over tafel’ ging. Een paar weken later blijkt dat zeven bedrijven zich hebben aangemeld als lid. En dat is bepaald geen slechte score. Welke regio neemt dit initiatief over? Reageren?: redactie@bovatin.nl

MONOFLEX-XL

ons werk zwaar maakt en wat er in het vak moet veranderen. In het IPC-project (zie elders in deze editie, red.) werken leden met fabrikanten, hogescholen, leveranciers en uitvinders samen aan nieuwe tegelzet-technieken en methoden. Ingegeven door de praktijk. En die kennis, die wordt bij BOVATIN gedeeld. Dat hebben wij dan in de aanbieding. De rest is aan u!” Intussen stonden de schalen klaar, en werd er een nieuwe ronde drankjes rondgebracht. „Ik zie hier trouwens een mooie mix van leeftijden,” vond Gerard. „Allemaal ‘Ondernemende Zelfstandigen’, maar de gemiddelde leeftijd ligt best laag! Even één ‘weetje’, iets wat toch wel het overdenken waard is. Wist u dat de meeste tegelzetbedrijven, zelfs de grotere, VOF’s zijn? Dat betekent dat de eigenaren hoofdelijk aansprakelijk zijn, ook ingeval van een faillissement. Zelfs als dat komt doordat een belangrijke klant niet betaalt of niet kan betalen…” Terwijl Viktor en Jeroen iedereen een smakelijke voortzetting wensten, deelde ondergetekende – je bent hoofdredacteur of niet – wat BOVATINfo-Extra’s uit.

ig gtijd vroe baar* voeg

MONOFLEX-XL … … de modernste en sterkste flexmortel überhaupt. De nieuwste lijmbikkel van het huis SCHOMBURG, waar traditie, ervaring, gecombineerd met innovatie en applicatie-eenvoud tot de eerste levensbehoeften worden gerekend. Geen poespas, maar gemak, snelheid en flexibiliteit voor iedere BIKKEL in het tegelzettersvak...! Kwaliteitswaarborg: • Voldoet aan de EN 12004 C2 TE en S1 EN 12002 • Voldoet aan de criteria van de „Flexmortel“ norm • Toepasbaar in vochtige ruimtes en nattecellen op SCHOMBURGafdichtingen • Voor binnen en buiten • Extreem standvast

LI

ODUCTEN PR SIONELE TEGE FE

S

LZ

DE

RO

ET

IN

NO

VOOR

R

VAT I E V E

P

M

TE

• Waterdicht verpakt in onze speciale foliezak • Meer meters per kg • Ideaal voor XXL tegels • Licht en zeer smeuïg • Continue gelijkblijvende verwerkings kwaliteit

J

De voordelen:

It‘s German made Quality!

SCHOMBURG B.V. • Postbus 343 • 7900 AH Hoogeveen-NL Telefoon +31-528-267171 • Fax +31-528-267288 • www.schomburg.nl

Gerard Reus somt de voordelen van het lidmaatschap nog eens op: „Dat hebben wij in de aanbieding. De rest is aan u!”

37

Het geschil In deze rubriek wordt de praktijk van de bevindingen van IKOB-BKB en Keurhuis Nederland van de expertises onder de loep genomen. In elke editie staat er een probleem uit de praktijk omschreven. Tot de nieuwe editie van de BOVATINfo verschijnt (met daarin de oplossing of uitkomst) kunt u zelf over de praktijksituatie nadenken. Met behulp van de uitvoeringsrichtlijn voor het aanbrengen van tegelwerk (URL 35-101) kan ieder geval worden opgelost.

Tekst & foto’s: ing. J.R. van der Eeze, Technische manager IKOB-BKB

Het Geschil: hoogteverschil In de november editie van de Bovatinfo 2011/3 was een analyse van de expertises van IKOB-BKB en Keurhuis Nederland opgenomen. De meeste geschillen ontstaan vanwege de esthetische eigenschappen van het tegelwerk. Dat is ook logisch, het tegelwerk vervult immers vaak de rol van het verfraaien van een ruimte en meestal wordt het goed aangebracht. In 2012 is dit ook zeker het geval. In ‘Het Geschil’ worden daarom in dit blad achtereenvolgens drie SGOTexpertises behandeld met daarin de onvlakheid, hoogtever-

Hooggepolijste vloertegels

Uitvoering voegwerk, niet vlakvol

Onderling hoogteverschil tegels

Verloop voegen en hoogteverschil tegels

Meting onderling hoogteverschil met een gekalibreerde wig en - voelermaatjes

38

bovatinfo

schillen van aangrenzende tegelranden en de voegbreedte in de hoofdrol. Vaak is er weinig vastgelegd in overeenkomsten met betrekking tot de tegelgroep en de voegbreedte die van toepassing is. Het helpt de aannemer in tegelwerken om dit wel te vermelden. Vaak is de oplossing voor deze problemen namelijk juridisch, en niet technisch!

Renovatie woonhuis Achtergrondinformatie Tijdens de volledige renovatie van een woonhuis is in totaal 160 m2 tegelwerk aangebracht. De afmeting van de geplaatste hooggepolijste vloertegels bedraagt 600x600mm. De opdrachtgever verzoekt om een beoordeling door een derde. De opdrachtgever geeft aan: – Er is geen voegbreedte afgesproken; – Alle afspraken met betrekking tot de verwerking zijn mondeling gedaan; – Onder het gehele vloertegelwerk is vloerverwarming aanwezig. De gespecialiseerde aannemer in tegelwerken geeft aan: – De verwerkte tegels zijn vlak; geen opmerkingen ten aanzien van de vlakheid / maatafwijking van de tegels zelf; – Er is geen voegbreedte afgesproken; – Alle afspraken met betrekking tot de verwerking zijn mondeling gedaan; – De ondergrond bestaat uit een zand/cement dekvloer met hierin vloerverwarming; – Er is geen egaline toegepast, over het wel of niet voldoen van de ondergrond is geen correspondentie aanwezig; – Het werk is zo goed mogelijk uitgevoerd; – Bij de verwerking is de ondergrond ingesmeerd met een speciale kam, de tegels zelf zijn niet ingesmeerd.

Meting Door de adviseur zijn de volgende hoogteverschillen tussen aangrenzende tegelranden (lippen) gemeten:

– Op de bovenste etage: tot max. 1,55mm; – In de woonkamer: tot max. 1,90mm; – In de keuken: tot max. 2,75mm; – In de badkamer: tot max. 2,00mm; – In de toilet: tot max. 1,75mm.

De gemeten (voegbreedte)verschillen bedragen tot meer dan 2mm.

Vraag Wat is de conclusie van de bindend adviseur?

Oplossing ‘Het Geschil’ Bovatinfo 2012-1 Vorige keer

Toelichting

In de vorige editie werd een schadegeval behandeld betreffende het voegwerk, en in het bijzonder de voegbreedte, in een nieuwbouwwoning. Er was geen voegbreedte overeengekomen tussen de opdrachtgever en de gespecialiseerde aannemer in tegelwerken. De gemiddelde voegbreedte is 2 mm.

De voegbreedte wordt vrijwel nooit vastgelegd. Omdat het uiterlijk van tegelwerk door een leek wordt beoordeeld op basis van gevoel is het erg verstandig om de voegbreedte wel vooraf vast te leggen. Dit kan veel discussie achteraf (en mogelijke geschillen) voorkomen. Ook ontstaan veel geschillen bij tegelwerk met een smalle voeg. Bij een smalle voeg zijn maatafwijkingen van de voeg beter zichtbaar. Bij een voeg van 2mm varieert deze, bij een afwijking van 1 mm, tussen de 1 mm en 3 mm. Dat is een verschil tussen de minimale en maximale voegbreedte bedraagt een factor 3. Bij een voeg van 3 mm is de variatie tussen de 2 mm en 4 mm. Dit verschil tussen de meest extreme onder- en bovengrens bedraagt een factor 2 en is minder goed waarneembaar. Los van de esthetische eisen

Onze vraag was: voldoet de tegelvloer? Oplossing Bij de beoordeling wordt allereerst de URL geraadpleegd. Onderstaande is opgenomen in de uitvoeringsrichtlijn voor het aanbrengen van wand- en vloertegelwerk in reguliere toepassing URL 35-101: Groep

1

2

3

Maximale voegbreedte afwijking

de afwijking van de voorgeschreven voegbreedte mag gemeten over 2 m ten hoogste 1 mm bedragen

de afwijking van de voorgeschreven voegbreedte mag gemeten over 2 m ten hoogste 1,5 mm bedragen

de afwijkingen van de voorgeschreven voegbreedte mag gemeten over 2 m ten hoogste 2 mm bedragen

Tegelgroep 2 is van toepassing. De afwijking van de voorgeschreven voegbreedte mag ten hoogste 1,5 mm bedragen. Meting 1 en 2 voldoen dus niet aan de eisen van tegelgroep 2.

is de kwaliteit van een te dunne voeg erg slecht. De voeg kan onvoldoende uitharden. Daarom wordt geadviseerd om bij vloertegelwerk altijd een minimale voeg van 3 mm te hanteren. Hanteer dus een voldoende brede voeg en leg de breedte vast in de opdracht.

Foto A: verloop voegbreedte.

Foto B: verloop voegbreedte.

39

Erkenningsregeling Vrije vestiging Tegelzettersbedrijf Als gevolg van de wijzigingen in de Vestigingswetgeving worden er door de overheid geen specifieke eisen meer gesteld aan het vakmanschap van tegelzettersbedrijven. Dus iedereen, ook wanneer men niet beschikt over de benodigde ondernemers- en technische vaardigheden, kan een tegelzettersbedrijf beginnen!

Grote onduidelijkheid omtrent kwaliteit Het gevolg van de vrije vestiging is grote onduidelijkheid voor de opdrachtgever omtrent de kwaliteit die een tegelzettersbedrijf te bieden heeft. Onduidelijk voorwaarden en kwaliteitscriteria zijn derhalve troef. De kans op teleurstellingen en onoplosbare geschillen is groot.

Erkenningsregeling als oplossing Het is dus in het belang een “keurmerk” voor de kwaliteit van tegelzettersbedrijven te hebben. Teneinde het vakmanschap in de branche te behouden en nog verder te bevorderen heeft de Bond Van Aannemers van tegelwerken In Nederland (BOVATIN) daarom een Erkenningsregeling in het leven geroepen. De uitvoering van deze regeling ligt in handen van een aparte stichting: de Stichting Gespecialiseerde Aannemers Tegel- en natuursteenverwerking (SGAT).

Algemene ondernemersvaardigheden en bedrijfstechniek Om in aanmerking te komen voor erkenning dient de leiding van het bedrijf niet alleen te beschikken over algemene ondernemersvaardigheden, maar dient er ook te worden voldaan aan specifieke eisen van bedrijfstechniek en kennis van materialen en aanbrengtechnieken.

Opleiding en arbeidsomstandigheden Voorts wordt jaarlijks gecontroleerd of erkende bedrijven hebben voldaan aan de opleidingsverplichtingen voor het personeel op grond van artikel 35B van de Bouw-CAO en de eisen voortvloeiend uit de ARBO- en milieuwetgeving. Ook van de bedrijfsleiding wordt verwacht dat zij regelmatig de speciaal voor hen door SGAT opgezette cursussen en trainingen volgen.

Technische eisen, algemene voorwaarden en geschillenregeling De door S.G.A.T. erkende bedrijven dienen te werken op basis van het European Technical Report N300, hanteren de algemene voorwaarden van de BOVATIN, lossen klachten op conform de voorgeschreven Code Klachtenbehandeling en laten eventuele geschillen beslechten door de Stichting Geschillenoplossing Tegelwerken (SGOT).

Controle op werken in uitvoering Periodiek worden ook werken in uitvoering van de erkende bedrijven door inspecteurs bezocht. Naar aanleiding van deze bezoeken worden er gerichte aanwijzingen en verwerkings- en opleidingsadviezen gegeven om de kwaliteit van het uitgevoerde tegelwerk op een nog hoger niveau te brengen.

Waaraan is een Erkend bedrijf te herkennen? Nadat is gebleken dat men nog steeds aan alle eisen voldoet wordt aan een Erkend bedrijf jaarlijks een Erkenningscertificaat voor het betreffende jaar verstrekt. Daarnaast ontvangt men ook jaarlijks een schildje waarop is vermeld dat men voor het betreffende jaar is erkend. Bij het secretariaat is bovendien een lijst verkrijgbaar van de erkende bedrijven.

Erkenning staat voor kwaliteit en zekerheid Voor de opdrachtgever biedt Erkenning de zekerheid dat het betreffende tegelzettersbedrijf serieus bezig is met kwaliteit, nieuwe ontwikkelingen op de voet volgt en uiteraard werkt met goed opgeleid en gemotiveerd personeel. De werkzaamheden worden uitgevoerd op basis van de meest recente technische inzichten zoals neergelegd in de Nederlandstalige versie van het European Technical Report N300. Mochten er in de uitvoering desondanks toch problemen ontstaan, dan worden deze op professionele wijze, zonodig via SGOT, opgelost. Voor meer informatie:

S.G.A.T. Postbus 85, 7460 AB Rijssen Tel. (0548) 53 85 05 • Fax (0548) 53 85 01 E-mail: sgat@sgat.nl • Website: www.sgat.nl

SGAT nieuws Met IKOB-BKB er achter, staat zeKerheID VOOrOp KOMO-procescertificatie Gespecialiseerde aannemers: Dakdekken Leidekken Zink- en Koperwerk Tegelwerk Na-isolatie Metselen Lijmen Voegen Overig: Buitengevelisolatie Afbouw Betonreparatie Energielabels + maatwerkadvies Systeemcertificatie: ISO 9001 en 14001 VCA*/** Erkenningen: Bouwgarant SGAT Projectinrichting

IKOB-BKB: De certificeerder van het huis.

IKOBKB

Certificering biedt uw bedrijf veel mogelijkheden. Zeker in deze tijd. Het is voor uw opdrachtgevers het signaal dat u aan de aanbestedingseisen (STABU) kunt voldoen. En een bedrijf dat keurmerken kan overleggen, onderscheidt zich in de markt. Bovendien staat u juridisch sterker en zijn uw medewerkers beter gemotiveerd om hun werk kwalitatief goed uit te voeren. Meer weten over certificering? Of over de aantrekkelijke combinaties van KOMO- en ISO/VCA-certificering? Informeer dan vrijblijvend bij IKOB-BKB.

IKOB-BKB BV Postbus 298 3990 GB Houten Tel. 030 - 635 80 60 info@ikobbkb.nl www.ikobbkb.nl

Gecertficeerde erkende bedrijven van de SGAT Bedrijfsnaam Hilhorst-Surtec Tegels & Sanitair BV Jan Groen Tegelzetbedrijf B.V. Keijsper-Reus B.V. Rijvo Tegelhandel BV SVK Tegelwerken BV Tegel-Installatiebedrijf Joma Tegelzetbedrijf Ceramics BV Tegelzetbedrijf Oostbörg BV Tegelzetbedrijf Westland / Huizen V.o.F. Tegelzettersbedrijf & Tegelhandel Wijen Tegelzettersbedrijf Marcelis BV Tegelzettersbedrijf Mutsaars BV

Plaats Kerkrade Bleiswijk Alkmaar Purmerend Alkmaar Kerkrade Rotterdam Vleuten Huizen Nederweert H’veld-Giessendam Vught

Bedrijfsnaam Tegelzettersbedrijf W. Penders Troost Tegelzetters V.o.F. Van Vugt Tegelwerken VOF Tegelzetbedrijf K. & J. Dieleman Tegelzettersbedrijf Rongen V.o.F. Den Adel Tegelwerken BV Tegelhuis C.G. van den Boogaard Tegelwerken Heijblom V.o.F. Tegelzetbedrijf Zwarthoed-Kirry BV Tegelzettersbedrijf Van Putten BV Tegelzetbedrijf Dumont Tegelzettersbedrijf Loomans BV

Plaats St. Joost Zaandam Rhoon Terneuzen Venray Molenaarsgraaf Wijk bij Duurstede Someren-Eind Volendam Houten Akersloot Someren

Aspirant erkende bedrijven van de SGAT Bedrijfsnaam Asschert Tegel & Sanitair – Tegelzetbedrijf Tegelhuis Van de Stelt

Plaats Neede Werkendam

41

Ik ben dan wel geen tegelzetter, maar… In deze kwartaalcolumn graaft Remus Aussen (51), de hoofdredacteurvan BOVATINfo,wat in het vak van de tegelzetter. Hebt u een onderwerp waar hij eens in mag graven? Mail het naar redactie@ bovatin.nl! Ook als u op deze column wilt reageren, natuurlijk.

Reclame in crisistijd Als je de geschiedenis kent, ken je de toekomst. Dat was voor het BOVATIN-bestuur reden om de showroom-monitor op te zetten: wanneer je de langetermijn-bewegingen van de (tegel)markt een beetje in de gaten hebt, dan kun je voorzichtig voorspellingen voor de toekomst doen. En daar je plannen en investeringen op baseren. En ook je uitgaven, trouwens. Nu zal de economische malaise nog wel even doorsudderen, al hoor ik toch ook wel erg veel positieve verhalen: kwaliteitsbedrijven, in iedere branche, die eigenlijk niet eens zo veel last hebben van die crisis. Maar bedrijven waar je ook met mooi weer al je hart bij vasthield – tsja, daar gaat het nu zéker niet goed mee. Waar ik woon zie je op een best mooie, oude winkelstraat steeds weer starters optimistisch een croissanterie openen. Ik ken toevallig de huurprijzen, en reken die dan even om naar croissants. Dat krijg je per maand gewoon niet aangeluncht… Optimisme is goed, optimisme zonder te rekenen is onverstandig. Maar de rekenmeester-hersenhelft van de ondernemer mag het niet in zijn eentje voor het zeggen krijgen, want dan komt er lijm in de machines. Ik zie bedrijven die stoppen met beursdeelnames. Met reclame. Met promotie. Met acties, met ontwikkeling, met kennismanagement, met opleiden. Ik zie zelfs grote organisaties die met enige opzet en voortvarendheid (‘als ze vanzelf weggaan is het goedkoper’) de menselijkheid uit hun leiderschapsstijl en personeels-

42

bovatinfo

beleid halen. Het gaat om hetzelfde personeel dat ze vier jaar geleden hun ‘human capital’ noemden. In de bouw kom ik jonge mensen tegen, die ‘ineens’ ondernemer moesten worden; ze werden ontslagen, maar mochten voor de helft van hun uurloon terugkomen als schijn-ZZP-er: “wwWel zelf je werkhandschoenen en je verzekeringen regelen!”. En dat gebeurt dan dus niet. Hebben ze pech (ziekte, foutje), dan staan ze ineens met lege handen en een schuld. Krijgen ze daarna ook nog problemen met de Belastingdienst omdat ze maar één opdrachtgever hadden… Terwijl ik dit opschrijf, realiseer ik me ook hoe lastig het is om, als het niet lekker zit met de cash flow, te blijven ondernemen. Maar twee dingen weet ik wel. Het belangrijkste is de menselijke kant: met mijn medewerkers, collega’s en klanten wens ik ook in slechte tijden om te gaan zoals ik wil dat er met mij omgegaan wordt. De andere kant is het communicatieve aspect: stil in een hoekje gaan zitten wachten tot het beter gaat, dat werkt dus niet. Als je ineens stopt met reclame maken of met het promoten van je product – dat ziet je omgeving ook. Met niet-communiceren zeg je ook wat. En niet veel goeds. In een aquarium zwemt een gezonde vis altijd in het midden. Doet ‘ie niet zomaar. Daarom ook kreeg ik een goed gevoel van die groep bedrijven die zijn schouders onder het IPC-traject zet: blik op de toekomst, inzet voor het vak, en geloof in eigen kunnen. Excuses voor het ratelband-toontje, maar - als je ergens heilig in gelooft, dan gebeurt het ook.

www.bovatinverzekeringsdienst.nl

Bovatin Verzekeringsdienst Alpe d’HuZes In de periode van 1 februari 2012 tot en met 31 mei 2012 heeft Bovatin Verzekeringsdienst een actie opgezet voor Alpe d’HuZes. Voor elke autoverzekering die werd afgesloten in deze periode, is €25,aan de stichting gedoneerd. In totaal hebben wij mede dankzij de leden van Bovatin €10.000 kunnen doneren aan Stichting Alpe d’HuZes in hun strijd tegen kanker! In totaal heeft de Alpe d’HuZes dit jaar een recordbedrag opgehaald van 28,5 miljoen voor het KWF.

Reisverzekering Bovatin Verzekeringsdienst Geniet van uw vakantie zonder u druk te maken over uw verzekering met de reisverzekering van Bovatin Verzekeringdienst. Uiteraard uitstekende polisvoorwaarden tegen een scherpe premie van slechts €12,45 per maand voor het gehele gezin! Voordelen: – alle gezinsleden zijn doorlopend wereldwijd verzekerd tijdens vakantie reizen – zeer uitgebreide dekking incl. bagage, ongevallen en geneeskundige kosten – garantie annulering meeverzekerd – dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van 1 maand – zaakwaarnemer meeverzekerd In deze reisverzekering is ook de zaakwaarnemer opgenomen. Mocht de persoon die

uw zaak tijdens uw vakantie waarneemt te komen overlijden of een ongeval krijgen en u moet onverhoopt terugkomen van uw vakantie, dan worden de annuleringskosten van deze reis vergoed.

kering van Bovatin Verzekeringsdienst, zijn €80,- per medewerker per jaar. De kosten zonder verzuimverzekering van Bovatin Verzekeringsdienst zijn €105,- per medewerker per jaar.

VERZUIM

Automatische schade uitkeringen U hoeft uw werknemer in het loket ziek te melden en daarna verloopt alles vanzelf. Een extra schademelding is niet meer nodig en u krijgt de kosten automatisch elke maand uitgekeerd (indien u ook een verzuimverzekering van Bovatin Verzekeringsdienst heeft).

Elke dag minder verzuim levert u ruim €200,- per medewerker per dag op! BovatinVerzuim.nl is een online verzuimloket dat u begeleidt door het gehele proces rondom ziekte en verzuim. U heeft één contactpersoon / casemanager die u hierbij helpt en die ervoor zorgt dat u op tijd de juiste formulieren toegestuurd krijgt zodat u precies weet wanneer u wat moet doen. Collega ondernemers Veel collega ondernemers laten zich al begeleiden in het proces rondom ziekteverzuim door het online verzuimloket BovatinVerzuim.nl. Het loket geeft u een goed overzicht van de processen die gaande zijn. Zo kunt u bijvoorbeeld precies zien wanneer een werknemer bij de bedrijfsarts is geweest. Werk uit handen Het verzuimloket is ontwikkeld om u werk uit handen te nemen. Een plan van aanpak wordt gemaakt door uw casemanager. Het enige wat u hoeft te doen is deze uit te printen en door uw werknemer te laten ondertekenen. Dit scheelt een hoop werk en geregel voor u! Uw casemanager onderhoudt het contact met u en met uw werknemer en is een neutraal aanspreekpunt voor beide partijen. Financieel voordelig Daarnaast is het loket financieel erg voordelig, zeker in combinatie met de Bovatin Verzuimverzekering. De kosten voor het loket, in combinatie met de Verzuimverze-

Aanmelden Aanmelden voor BovatinVerzuim.nl kan heel gemakkelijk via www.bovatinverzuim.nl. Vult u ook meteen de opzegkaart in, dan zeggen wij uw huidige arbodienst voor u op. Tip: Sluit ook meteen de Bovatin Verzuimverzekering af! Dan krijgt u per medewerker 25% korting op de kosten van het loket en dan betaalt de verzekering het loon van uw zieke medewerker de eerste twee jaar door. Voordelen op een rij + Verzuimbeperking + De zekerheid van deskundige ondersteuning + Lage tarieven + Gunstige voorwaarden + Snelle afhandeling van schade + Direct duidelijkheid over welke kosten verzekerd zijn + Snelle compensatie voor de gemaakte kosten + Periodieke verzuimrapportages Meer informatie: Bel 010-288 44 44 of ga naar www.bovatinverzuim.nl

43

Nuttige info voor Bovatin-leden Secretariaat

Afdelingssecretariaten

Ledenadvies

Bondsburo Bovatin Postbus 85, 7460 AB Rijssen Bezoekadres: Karel Doormanstraat 2, 7461 ER Rijssen telefoon (0548) 53 85 05 fax (0548) 53 85 01 e-mail: bondsburo@bovatin.nl website: www.bovatin.nl

Noord-Holland

Bovatin Bondsbureau (voorlichting)

Hoofdbestuur

P. Verlaan Valkenburgerlaan 14, 2771 DA Boskoop telefoon (0172) 21 60 84 fax (0172) 21 04 61 mob. 06-53281208

Voorzitter:

G.A. Reus Raadhuisstraat 18, 1829 BV Oudorp telefoon (072) 511 08 99 mob. 06-22916752 fax (072) 564 70 52 e-mail: reus.ga@gmail.com

Secretaris:

C.H. van Herpen Het Erp 9, 5388 CN Nistelrode telefoon (0412) 61 16 29 mob. 06-52654912 e-mail bovatin@bovatin.nl

Penningmeester:

J. van Haaren Maria Gorettistraat 141, 6462 XP Kerkrade telefoon (045) 5354713 fax (045) 542 21 64 mob. 06-53387342 e-mail: vaha242@planet.nl

Bestuursleden:

J. Börger Den Hamstraat 9A, 3451 BM Vleuten telefoon (030) 677 24 21 fax (030) 677 55 83 G. Hilhorst Wiebachstraat 28, 6466 NG Kerkrade telefoon (045) 544 45 42 fax (045) 544 09 73 J.G. Kol jr. Rutherfordstraat 25, 2014 KA HAARLEM telefoon (023) 510 10 18 e-mail info@kolstegelzetbedrijf.nl G.C. Kremer Europaweg 28, 7742 PH Coevorden telefoon (0524) 22 15 96 e-mail gccremer@hotmail.com

Juridisch adviseur:

K. Scholten Westerwerf 2 1911 JA Uitgeest mob. 06-53681859

Zuid-Holland Midden-Nederland

Oost+Noord-Nederland

G.C. Cremer Europaweg 28, 7742 PH Coevorden telefoon (0524) 22 15 96 e-mail gccremer@hotmail.com

Zuid-Nederland

P. de Jong Cambreur 8, 5171 SJ Kaatsheuvel telefoon (0416) 27 33 29 fax (0416) 27 33 29

bovatinfo

Bovatin/Technisch advies

Bovatin/BJD Advies

G.A. Reus Raadhuisstraat 18, 1829 BV Oudorp telefoon (072) 511 08 99 e-mail: reus.ga@gmail.com

Mededelingen landelijk secretariaat B. Bekhuis Postbus 85, 7460 AB Rijssen telefoon (0548) 53 85 05

Techniek-Materialen-Gereedschappen P. Verlaan Valkenburgerlaan 14, 2771 DA Boskoop Tel. (0172) 21 60 84

Redactieadres Bovatinfo

44

Adviezen op gebied van: • Opstellen van een ondernemingsplan • Kostenbewakingssystemen • Financieringsplan • Opstellen exploitatieprognoses • Opvolgingsproblematiek • Etc.

Mededelingen Hoofdbestuur

Ambtelijk secretaris:

Bovatin Postbus 85, 7460 AB Rijssen telefoon (0548) 53 85 05 fax (0548) 53 85 01

Tarief € 70,- per uur. Kort telefonisch advies: kosteloos

Remus F.P.M. Aussen, Aussen communicatie & management Dwarsbleekstraat 4, 3134 EC Vlaardingen, telefoon (010) 435 22 70 mob. 06 – 242 70 953 www.aussen.nl e-mail redactie@bovatin.nl

Hoofdredactie, advertenties en nieuws diversen

P.J. Bakker Zuiderplantsoen 40, 1621 MA Hoorn telefoon (0229) 29 92 40 mob. 06-51764118 fax (084) 229 31 48 e-mail bovatin@bovatin.nl

Informatie betreffende keurings­ commissie:

Bovatin Bondsbureau (advies)

Kort telefonisch advies: kosteloos Tarief € 70,- per uur. Algemene technische adviezen en specifieke projectadviezen • Tegels • Lijmen • Hulpmiddelen-materialen • Verwerkingsmethoden • Etc. Advies aanvragen via Bondsbureau: 0548 - 538505 Adviseur: P.J. Bakker

Redactiecommissie

Mr. T. Zanen Beukendreef 11, B-2920 Kalmhout België telefoon (0032) 36853187 fax (0032) 36853186 e-mail tzanen@hotmail.com mob. 06-20616770 G. ten Bolscher Postbus 85, 7460 AB Rijssen telefoon (0548) 53 85 05 fax (0548) 53 85 01

Kosteloos via telefoon: (0548) 53 85 05 fax: (0548) 53 85 01 e-mail bondsburo@bovatin.nl Voorlichting op gebied van: • Cordares (SFB) • Sociale Verzekeringen • CAO-bepalin­gen • Loonkosten • Overige verzekeringen • Bedrijfsschade • WA verzekeringen • Etc.

Postbus 85, 7460 AB Rijssen Telefoon (0548) 538 505 Fax (0548) 538 501 e-mail redactie@bovatin.nl

Tarief € 70,- per uur. Incasso: no cure no pay (zonder geschil) via tel: (00) 32 36 85 31 87 (tussen 20.00 uur en 22.00 uur) fax: (00) 32 36 85 31 86 Mob. 06-20616770 e-mail: tzanen@hotmail.com Juridische Advisering en Procesvertegen­ woordiging (ook bemiddeling advocaat): • Arbeidsrecht • Contractenrecht • Incasso • Huurkwesties • Soc. Verzekeringen • Subsidies • Vergunningen • Leasing • Productaansprakelijkheid • Juridische Doorlichting • Etc.

S.G.A.T. Stichting gespecialiseerde Aannemers in het verwerken van keramische- en natuur­ steen tegels (zie secretariaat Bovatin) Postbus 85, 7460 AB Rijssen

Waterdichting Mixpro_Opmaak 1 23/03/12 17:04 Pagina 1

Waterdichting Mixpro_Opmaak 1 23/03/12 17:04 Pagina 1

Voor bouwprofessionals

Waterdicht is waterdicht Compleet assortiment afdichtingssystemen voor < < < <

Badkamers en douches Balkons en terrassen Zwembaden Kelders en gevels

PCI Tegellijmsystemen en bouwchemische producten

www.basf-cc.nl/PCI

Elke klus een meesterwerk

eurocol

lijmen, voegen, egaliseren Voor het maken van een meesterwerk zijn naast talent, kennis en een creatieve geest ook perfecte materialen en een professionele uitvoering van groot belang. Forbo Eurocol heeft de juiste producten en geeft graag de adviezen die nodig zijn om, met elkaar, uw klus tot een meesterwerk te maken. Bel ons, wij staan voor u klaar en tonen u graag ons talent.

Forbo Eurocol BV Industrieweg 1-2, Postbus 130, 1520 AC Wormerveer T +31 (0)75 627 16 00, F +31 (0)75 628 35 64, E info.eurocol@forbo.com, www.forbo-bonding.nl

eurocol â&#x20AC;&#x201C; the strong connection