!N CONTROL !N CONTROL! CONTROL! CONTROL!! Informatiemanagement voor vastgoed- en facility managers Informatiemanagement voor vastgoed- en facility managers
6 2 20
Info
rma
tiem
ana
gem
ent
voo
ren ebespa Energi AI met
r vas
tgoed-
en faci
lity
man
age
rs
aat klim le Binnen contro onder oards Dashb at op ma
L! NTRO !N CO 2022
2023
ROL! ONT !N C
Info
tiem
anag
eme
nt voor
vast
goed-
en facil
ity man
ager
s
L! !N CONTRO 2020
ent anagem edm eau Vastgohoger niv naar
rma
Informatiemana
gement voor
vastgoed-
en facility
managers
Deze
editie:
elt
worst wijs op Onder basis de met krijgen orde
p in scher ial oed Vastg met artific beeld gence intelli
os’ met nendo kan ‘Schoeoeddata vastg papier bij oud
step: Next cipatie van deling Eman oedaf de vastg
?
amen Verduurz
gistratie en bewaking Energiere Data koppeling analyse en systemen Informati etechnolo als versneller gie
Slimm gebo e uwen
S - en facility Duu manager rzaa s en slim m
!N CO NTRO L! ement
voor
vastgoed
iemanag
Droom binnen handbereik
Systemen in beeld
Compliance, ondergeschoven kindje
Informat
2018
Eén taal, betere sturing
2
Inhoud
In Control! 2026
Voorwoord door Renee Petiet
Sporthal redt monumentaal pand
De bemiddeling naar beleidsinformatie
Het COA stuurt op waarde
pag. 3
pag. 4
pag. 6
pag. 8
Systemen in beeld
Hoe AI de bouwsector transformeert
Informatiemanagement als sleutel
Vijf basisvoorwaarden voor datagedreven vastgoed
pag. 9
pag. 10
pag. 12
pag. 13
Management systemenen functioneel
Management systemenen technisch
Rotterdam: nieuwe strategie voor onderhoud
Alle IHP’s vanuit dezelfde data
-
pag. 14
pag. 16
pag. 18
pag. 20
Specialist Bedrijfsvoering Vastgoed: Luxe of Noodzaak?
Assen managet met duurzaam dashboard
Compliance: het ondergeschoven kindje
Zo pakt EnergieRijk Den Haag netcongestie aan
pag. 21
pag. 22
pag.24
pag.26
En verder: Contactgegevens 28, Colofon 29, Partners 30
In Control! 2026
voorwoord 3
Inform
!
Inform
atie
manag
ement
voo
en spar giebe Ener AI met
r vas
tgoed-
en fac
ility
manag
anag
emen
t vo
or vas
tgo
ed-
en fac
ility
mana
gers
!
aat nklim le Binne r contro onde ds boar Dash at op ma
OL ! TR ON am C a rz N
Inf
ers
OL ! ONTR !N C 2022
Informatiemanagement voor vastgoed- en facility managers
2023
2025
!N CONTROL! CONTROL!
OL ! NTR N CO
atiem
Inform
atiema
nagem
ent
voor
vastgo
ed-
en fac
ility
manag
?
ers
en rzam duu Ver
8 201
2020
! ROL ONT !N C
orma
tie
ma
na
ge
me
nt
vo
or
va
stg
oe
d-
en
fac
ilit
y ma
na
ge
rs
S
u m Du n sli e
en se en aly an tem ta Da ng sys eli ie log er kopp chno ell ete versn ati orm als Inf En
erg
ie istrat g eg kin ier wa be en
me en Slim ouw geb
t emen anag u ea oedm Vastg hoger niv naar Besparing door simpel monitoren
Makelpunt voor elke gemeente
Sturen op feitelijk energieverbruik
Verbonden met inwoners door Digital Twin
Deze
editie:
stelt ijs wor erw s op Ond de basi met krijgen orde
rp in sche icial goed Vast met artif d ce beel ligen intel
s’ met ndoo oene data kan ‘Sch goed er vast papi bij oud
: step van Next atie ling ncip afde Ema goed de vast
Alsjeblieft: de 11e editie van hét vakblad over informatiemanagement voor vastgoed- en facility managers. Voor de carnavallers onder ons natuurlijk een prachtig nummer. Maar wat ik pas echt mooi en waardevol vind, is dat er dit jaar genoeg mensen in het maatschappelijk vastgoed waren met de rol van datamanager of informatiemanager. Daardoor konden we eindelijk starten met een Bouwstenen-netwerk voor informatiemanagers. Zowel de voorjaars- als de najaarsbijeenkomst waren goed bezocht met zo’n 20 deelnemers. Doel is dat aantal te verdubbelen, want uit de bijeenkomsten blijkt duidelijk: zonder de toegewijde informatiemanager redden we het niet. Zij zorgen dat alle collega’s, afdelingen en partners werken met dezelfde, volledige en actuele informatie, zodat beleid ook daadwerkelijk tot de resultaten leidt die we nastreven. Gaat informatiemanagement alleen over cijfers? Nee, als je het mij vraagt gaat het juist over mensen. De cijfers vormen het praatplaatje, de basis voor het juiste gesprek over samenwerken en doelen behalen. Als we kunnen samenwerken binnen hetzelfde systeem, komt er minder ruis op de lijn en hebben we ook meer plezier in ons werk, omdat het soepeler gaat. Ik denk aan Justin de Fluiter, die bij gemeente Den Haag een dashboard heeft gebouwd waarmee portefeuillemanagers kunnen bepalen welke gebouwen het eerst verduurzaamd worden, voor de grootste CO2-winst in relatie tot de investering. Ook denk ik aan Bob Proper, die in servicegemeente Drechtsteden zorgt dat onderhoud op tijd gebeurt en de gemeente compliant is. Hier wordt geen geld uitgegeven aan het onderhoud van gebouwen die niet meer van de gemeente zijn (zoals eerder wel eens voorkwam). En waar hij ‘cadeautjes’ in de software heeft gestopt, zodat collega’s zich beloond voelen wanneer ze ermee werken. Mijn hulde gaat ook uit naar de informatiemanagers die ondanks de weerstand, want een nieuw systeem aanwennen is voor de meesten echt niet leuk, het toch voor elkaar krijgen dat iedereen ermee gaat werken. Maar ook naar de andere collega’s die zich inzetten voor goed informatiemanagement, vaak ondanks dat het niet hun directe taak is. Want hierdoor kunnen we betere beslissingen nemen en meer maatschappelijke waarde uit de gebouwen halen. Heel veel plezier met het lezen van de verhalen over cijfers én over mensen. Renee Petiet
In Control! 2026
Programmamanager Bouwstenen voor Sociaal
4 In Control! 2026
Sporthal redt monumentaal pand
“Het was eigenlijk bij toeval dat ik
Vier scenario’s naast elkaar
het ontdekte,” vertelt Koen Aartsen,
Koen: “De ambitie van Middelburg is 55%
projectleider verduurzaming gemeentelijk
CO2-emissiereductie in 2030 en 95% in
vastgoed bij de gemeente Middelburg. “Toen
2040. In 2024 zijn we gestart met 11
we scenario’s aan het uitwerken waren,
sportgebouwen: een sporthal, een jeugdhonk
zagen we dat je bij sportaccommodaties
en negen gymzalen.” De vier scenario’s waren:
relatief makkelijk en kostenefficiënt veel CO2
• het nulscenario, niets doen
kunt reduceren. Daardoor hoeven we in
• verduurzamen tot Paris Proof
monumentale panden minder invasief in te grijpen om onze doelen te halen.”
• verdergaande kostenefficiënte CO2-emissiereductie
“De gemeente heeft zo’n 60 gebouwen in
• maximale CO2-emissiereductie, energiepositieve gebouwen
beheer, waarvan er 45 geconditioneerd zijn”, legt Koen uit. “Voordat ik begon, waren er al pilots uitgevoerd. Maar ik merkte dat we van de routekaart waren afgeweken en dat we het oorspronkelijke startpunt, de CO2 uitstoot, niet scherp hadden. Daardoor konden we niet goed meten wat het
“Door portefeuillebreed te verduurzamen hoeven we de historische waarde van deze monumenten niet aan te tasten”
verduurzamen opleverde. Samen met Haskoning heb ik die routekaart opnieuw opgepakt.” Rinus Vader, Leading Professional Energy Transition Built Environment bij Haskoning: “We hebben de energieprestatie van de sportaccommodaties in kaart gebracht en vier scenario’s doorgerekend. Dat doen we met FastLane, onze digitale aanpak voor portefeuillebrede verduurzaming. Zo krijg je inzicht in energiebesparing, CO2-reductie en investeringen per scenario.”
Rinus Vader, Haskoning.
“Uit de analyse kwam scenario 3 het beste naar voren”, zegt Rinus. “Zowel voor de Carbon Case (CO2) als de Business Case (kosten versus impact). Een belangrijke reden is dat veel gymzalen relatief weinig energie verbruiken.”
Verduurzamen 5 Koen: “Dat was een verrassende uitkomst. Als
Interessant werk
we deze gebouwen beter verduurzamen dan
“Wat we vooral niet willen,” zegt Koen, “is
Paris Proof, is de jaarlijkse reductie drie keer
gebouwen deels aanpakken en dat we dan
zo hoog. En dankzij een slimme DUMAVA-
later nog een keer terug moeten. Dan stoor
aanvraag besparen we zo’n vier ton op de
je huurders, moet je weer afstemmen en
investering. Daarmee zitten we meteen op
opnieuw al het werk inplannen. Als je het
het niveau dat de raad in 2040 wil bereiken.”
meteen goed doet, ben je klaar voor de toekomst.”
Slimste subsidie-optie “Voor scenario 3 hebben we ook de
“Het thema duurzaamheid is voor mij als
DUMAVA-subsidie doorgerekend,” vertelt
projectleider binnen de gemeente nieuw”,
Rinus. “Er zijn drie varianten: 40%, 30% of 20%
zegt hij ook. “Maar hoe meer ik leer, hoe
subsidie, afhankelijk van de gekozen aanpak. In
leuker ik het vind. Binnen het projectteam
dit geval bleek de optie met 30% het
kijken we nu ook naar biobased,
voordeligst, ook met de extra kosten voor het
natuurinclusieve en natuuradaptieve
verplichte maatwerkadvies. Alleen één locatie
oplossingen. Dat maakt het werk extra
kan door een tekort aan netcapaciteit nog
interessant.”
niet helemaal van het aardgas af. Daar is gekozen voor losse maatregelen met 20%
Tips vanuit de praktijk
subsidie en een tijdelijke gasgestookte
Koen: “Sommigen zeggen: ‘2030 is nog ver
piekketel.”
weg’. Maar als je ziet hoeveel tijd gaat zitten in inventariseren, rekenen, keuzes maken,
Monumentale panden intact
goedkeuring vragen, aanbesteden en
“Het mooie is dat deze extra reductie op
uitvoeren, dan ben je zomaar drie jaar verder.
sportaccommodaties de druk haalt van de
Mijn advies: maak tempo, en kies waar het kan
monumentale panden,” zegt Koen. “Door 11
direct voor Paris Proof of verdergaande
gebouwen werkelijk energie neutraal (WENG)
maatregelen. Door sportaccommodaties nu
te maken, houden we de monumentale
stevig aan te pakken, besparen we veel CO2
panden meer ‘buiten schot’.”
én sparen we onze monumenten. Wellicht is
Rinus: “Buitengevels mag je bij monumenten
dit voor andere gemeenten ook een optie.”
niet aanpakken, dus moet het van binnen.
Rinus: “Stel duidelijke doelen en houd je aan
Maar je wilt die natuurstenen binnenmuren
de routekaart. Wees slim met subsidies. En
niet verstoppen achter isolatie en gipsplaten.
bereid de implementatie op tijd voor.”
“Maak tempo, en kies waar het kan direct voor Paris Proof of nul op de meter” Koen Aartsen, gemeente Middelburg.
Dankzij de extra CO2-emissiereductie bij sportgebouwen kunnen we bij de monumenten wellicht volstaan met een warmtepomp om de gehele gemeentelijke portefeuille Paris Proof maken. Dat is portefeuillebreed voldoende. Zo hoeven we de monumentale waarde van deze monumenten niet aan te tasten.”
Rekenen loont Koen: “Het rekenen aan gebouwen levert echt waardevolle inzichten op. Soms lijkt het alsof je een pand volledig moet inpakken om Paris Proof te halen. Maar als je goed kijkt naar het werkelijke energieverbruik, blijken lichtere maatregelen vaak genoeg. In een ander geval kwamen we erachter dat opleverde omdat de spouw maar vijf centimeter was. Dat geld kun je beter inzetten op effectievere maatregelen.”
In Control! 2026
spouwmuurisolatie nauwelijks rendement
6 In Control! 2026
De bemiddeling naar beleidsinformatie Makelpunten voor het matchen van
Handig en duurzaam
initiatieven en ruimte worden steeds
Bas Heuvelmans van Aqqo: “Steeds meer
slimmer en verzamelen steeds meer data;
gemeenten kiezen tegenwoordig voor een
nuttige informatie ook voor de verschillende
integraal plannings- en analysetool. Daarin
beleidsdomeinen.
combineren ze vaste en incidentele verhuur met directe betalingen via één platform. Door
Joop Hoppers, Makelpunt Nederland
Matthieu Schwitzner, Makelpunt Utrecht
“Gemeenten werken dagelijks op het snijvlak
koppelingen met toegangscontrole verloopt
van verschillende beleidsdomeinen: vastgoed,
het proces volledig geautomatiseerd, van
cultuur, sociaal domein, onderwijs enzovoort.
reservering tot sleutelbeheer. Wat daarbij
Zo gaat het in Utrecht
Het Makelpunt speelt daarin nu vooral de rol
extra waardevol is, is de datalaag die daarmee
“Zo’n 75 % van de zoekvragen wordt direct via
van matchmaker tussen vraag en aanbod van
vanzelf ontstaat. Daarmee kunnen ze hun
de Makelpunt Utrecht-website gematcht,”
maatschappelijke ruimte. Maar het Makelpunt
vastgoedstrategie onderbouwen. Gemeenten
vertelt Matthieu (Thieu) Schwitzner. “We
kan méér,” zegt Joop Hoppers van Makelpunt
als Amsterdam, Nijmegen en Apeldoorn
streven ernaar zoveel mogelijk aanbodlocaties
Nederland. “Het is ook een unieke plek waar
(Accres) lopen hierin voorop. Daarnaast
op de site te krijgen. Hoe meer aanbod, hoe
vragen, knelpunten en kansen samenkomen.
integreren steeds meer gemeenten hun
groter de kans op een automatische match.
Juist dát maakt het interessant om verder te
accommodatieplanning met het
Momenteel staan er 329 locaties online en
kijken dan de match: wat kunnen we met de
gebouwbeheersysteem. Verwarming en
hebben 190 beheerders een eigen account.
data die het Makelpunt oplevert?”
verlichting worden automatisch aangestuurd
Aanvragers krijgen automatisch een melding
op basis van bezetting. Dat voorkomt onnodig
als hun zoekvraag al een tijdje open staat:
energieverbruik en CO2-uitstoot.”
‘Ben je nog op zoek?’ Zo houden we de data
Zicht op sociaal domein Joop: “Meer dan 60% van de ruimtevraag op
actueel. Dat scheelt tijd en maakt onze
het Makelpunt komt uit het sociaal domein.
rapportages betrouwbaarder. Lukt de
Daar is dus veel informatie beschikbaar die nog nauwelijks door beleidsafdelingen wordt benut. Wie zoekt ruimte, waar, waarom en wanneer? Waar stokt het en waarom ontstaan er mismatches, bijvoorbeeld bij jeugdinitiatieven of andere specifieke doelgroepen? Door die gegevens
“Dankzij onze data kunnen we de raad laten zien wat er al gebeurt”, Matthieu Schwitzner, gemeente Utrecht
ruimtebemiddeling niet via de website, dan kunnen mensen hun zoekvraag digitaal indienen. Die vragen worden persoonlijk behandeld. We staan standaard op zestig tot tachtig open zoekvragen. De gemiddelde doorlooptijd is nu 158 dagen; het streven is 120. En 34 % van de binnengekomen
gestructureerd te verzamelen, te analyseren
zoekvragen is succesvol gematcht. Niet om
en te vertalen naar beleidsinformatie, ontstaat
op af te rekenen, maar om te leren waar het
een waardevolle bron voor onderbouwing,
stokt.”
ontwikkeling en samenwerking.”
Makelpunten 7
Niet in de kou
Nog enkele tips
“De raad stelt regelmatig vragen over
Tips voor gemeenten die hiermee aan de
meervoudig ruimtegebruik,” vertelt Thieu.
slag willen:
“Dankzij onze data kunnen we laten zien wat
• label je aanbod (school, sportlocatie, MFC, buurthuis)
er al gebeurt. Zo hebben we een survival school kunnen koppelen aan een sportvereniging. Dat leverde extra inkomsten op voor de vereniging én een goede plek voor de survivalschool. Maatschappelijke organisaties weten het Makelpunt te vinden. Sommige kleine partijen doen veel in de wijk, Bas Heuvelmans, Aqqo
maar hebben moeite om een vaste plek te vinden. Als de raad vraagt: ‘Jullie laten die partijen toch niet in de kou staan?’, dan kunnen wij laten zien hoe we ze helpen via het Makelpunt.”
• registreer eenvoudige dingen consequent: wie, wat, waar, wanneer • kies 3–5 vragen die beleid écht wil weten en rapporteer die elk kwartaal • borg het proces in een tafel waar je integraal weegt en vastlegt • Van ruimtevraag naar beleidsdata is geen grote sprong. Het is vooral een kwestie van routine. Als je elke match en misser een regel in je verhaal geeft, schrijft het beleid zichzelf
Statistieken
190 beheerders
329 locaties
996.513 keer locaties bekeken
55.021 acties ondernomen
Maak optimaal gebruik van gemeentelijk vastgoed en versterk lokale initiatieven
GemeentePand.nl
Ontdek hoe jouw gemeente op korte termijn ook kan starten met een Makelpunt. Neem contact met ons op via info@GemeenteAanbod.nl of bezoek Makelpunt.nl
Waarom een Makelpunt? ! Optimaliseer het gebruik van maatschappelijke ruimtes
GemeenteKavel.nl
! Stimuleer maatschappelijke betrokkenheid en initiatieven ! Zoek en boek snel en eenvoudig beschikbare ruimtes
Makelpunt Nederland
In Control! 2026
Het Makelpunt biedt gemeenten een krachtig platform om beschikbare ruimtes toegankelijk te maken voor lokale organisaties, particulieren en ondernemers. Stimuleer hiermee maatschappelijke initiatieven en voorkom leegstand in jouw gemeente.
Makelpunt-s-Hertogenbosch
8 In Control! 2026
Het COA stuurt op waarde
opvangplekken en een tijdshorizon van dertig jaar. Daarvoor wordt toegewerkt naar een meerjaren exploitatiebegroting, die meer zekerheid biedt dan de huidige jaarlijkse cyclus. Om per locatie overzicht te houden, is een ‘Locatie Canvas’ ontwikkeld.
Vijftien jaar geleden plande het Centraal
ook werken volgens de BOEI-methodiek
Daarin komen bestuurlijke en financiële
Orgaan opvang Asielzoekers (COA) het
(Brandveiligheid, Onderhoud,
informatie, gebruiksdata, exploitatie en
onderhoud aan de gebouwen nog in Excel.
Energiezuinigheid & duurzaamheid en
verduurzaming samen. Dit helpt om richting
Tegenwoordig doet ze dat geavanceerder,
Inzicht in wet- en regelgeving), die later
bestuurders eenduidig te communiceren. Zo
stuurt ze op waarden en kijkt ze dertig jaar
werd uitgebreid met de BOEI-Plus-aanpak,
worden strategische keuzes goed
vooruit. Frank Lobbezoo, teamhoofd
waarmee allerlei informatie wordt
onderbouwd.
vastgoedexploitatie bij COA, vertelt hoe
samengebracht tot één integraal
dat zo is gekomen.
instandhoudingsplan.
Proces geoptimaliseerd Om de kwaliteit van informatie te borgen, is
Van data naar informatie
Sturen op zes waarden
een COA-specifiek inspectie- en
Het COA heeft veel gebouwen en heel veel
Om de abstracte waarden concreet te
adviesprotocol ontwikkeld. Op basis daarvan
data. In de loop der jaren heeft COA
maken, ontwikkelde COA samen met Helix
worden logische werkpakketten
geïnvesteerd in het
een waardenkompas met zes hoofdthema’s.
samengesteld en budgetten gepland.
vastgoedmanagementsysteem van Condor,
Deze zes waardethema’s maken zichtbaar
Hoewel alles netjes is ingeregeld, blijft de
een energiemanagementsysteem en een
hoe een locatie ervoor staat en waar
praktijk weerbarstig. Er wordt steeds vaker
huurstandenregister. Al die systemen
verbeteringen nodig zijn. De data komt
gebruikgemaakt van tijdelijke locaties, waar
leverden informatie op. Rond 2013 legde
grotendeels automatisch uit Condor en
bewoners soms al intrekken voordat er
COA haar visie op huisvesting en vastgoed
andere systemen. Op basis van de data
inspecties zijn uitgevoerd. Ook het
vast in een ambitieus portefeuilleplan. Maar
wordt per waardethema een spindiagram als
combineren van
het was nog lastig te monitoren of de
waardekompas gegenereerd. Ook wordt
onderhoudswerkzaamheden blijkt lastig. En
doelen werden gehaald.
gewerkt met een actie-prioriteitenmatrix,
het is een uitdaging alle nieuwe
waarbij gebreken met risico’s voor veiligheid
medewerkers in het verhaal mee te nemen.
Eén instandhoudingsplan
en gezondheid de hoogste prioriteit krijgen.
Maar wat begon met het verzamelen van
Toen Frank in gesprek kwam met Johan
Frank: “Het geeft een goed beeld waar we
allerlei data is uitgegroeid tot een integrale
Smit van Helix Advies B.V. over
aandacht aan moeten besteden.”
waardegestuurde aanpak die erop gericht is
waardegestuurde instandhouding van
optimaal de werkzaamheden te clusteren,
gebouwen (de NEN 8026) viel alles op zijn
Naar stabielere voorraad
spoedwerkzaamheden te minimaliseren en
plek. Waar eerder het onderhoudsniveau
COA wil af van het dure groei- en
op een efficiënte en gebruiksvriendelijke
het uitgangspunt was, wordt nu gekeken
krimpmodel en werkt aan een stabielere
wijze de gebouwen in stand te houden.
naar meer waardegebieden. Het COA ging
vastgoedvoorraad van 41.000
Frank Lobbezoo, COA
AI 9
Hoe AI de bouwsector transformeert
De visie van Piet Jan Bloem (AIMZ) De bouw en installatiewereld veranderen
automatiseren met AI. “Ik dacht: wat als een
Slimme steden als einddoel
razendsnel. Digitalisering, data en
computer leert wat een monteur doet en
Bloem ziet een toekomst waarin gebouwen
kunstmatige intelligentie (AI) spelen
een ontwerper weet? Dan kan die dat niet
samenwerken via een netwerk, net zoals
daarbij een steeds grotere rol. Piet Jan
één keer, maar tienduizend keer doen.”
mensen dat met telefoons doen. “Als alle
Bloem, mede-oprichter van AIMZ, vertelt
gebouwen in Nederland AI zouden
hoe AI gebouwen slimmer en duurzamer
Zo werd AIMZ geboren: een AI-gestuurde
gebruiken, besparen we binnen een jaar
maakt, zonder dat daar extra werk bij komt
oplossing die gebouwinstallaties 24/7
meer energie dan we nu met zon en wind
kijken.
analyseert en optimaliseert. De AI leert hoe
kunnen opwekken,” zegt hij. “We kunnen een
een gebouw zich gedraagt en gebruikt
hoop voor elkaar krijgen op het gebied van
Van vakman tot visionair
daarvoor niet alleen sensordata, maar ook
duurzaamheid met AI. De techniek is er al
Bloem werkte vanaf 1997 bij grote
informatie over het weer en actuele
— het is nu tijd dat we als maatschappij die
technische bedrijven en werd daar
energietarieven. “Een mens kan onmogelijk
stap durven zetten.
systeemontwerper. In 2010 stapte hij over
alles overzien in een gebouw met
naar de wereld van datacenters, waar hij
honderden ruimtes. AI kan dat wel. AIMZ
ontdekte dat veel technische ontwerpen
vervangt dan ook geen bestaande systemen,
veel efficiënter konden. “Er werden
maar werkt er nauw mee samen.”
prachtige concepten bedacht,” zegt hij, “maar ze werkten niet in lijn met de natuurkunde.”
Uitdagingen in de sector
Met zijn bedrijf IQ Support hielp hij
Toch gaat de overgang niet zonder slag of
datacenters energiezuiniger en
stoot. “De kloof tussen installatietechniek en
bedrijfszekerder te worden. Toch zag hij een
AI is nog groot,” zegt Bloem. “En veel
nieuw probleem: er werd wel data verzameld,
organisaties zijn huiverig om nieuwe
maar velen wisten niet wat ermee te doen.
technologie te omarmen.” Ook
“Beheerders keken naar dashboards, maar
aanbestedingsprocedures maken het lastig
begrepen niet wat de cijfers precies
om snel te vernieuwen.
betekenden,” vertelt Bloem. “De mensen die dat wél wisten – de ontwerpers – hadden
Daarnaast vraagt de nieuwe AI-wetgeving
de tijd niet of waren er simpelweg niet.”
om menselijke controle. Daarom bouwde voortdurend gecontroleerd kan worden. Pas
Rond 2021 kwam Bloem in contact met
bij voldoende zekerheid wordt de actie
onderzoeksinstituut TNO. Daar ontstond
doorgevoerd naar een gebouw.
het idee om de kennis van ontwerp te Piet Jan Bloem, AIMZ
In Control! 2026
AIMZ een validatieplatform waarmee de AI
Het idee voor AIMZ
i
10 In Control! 2026
Informatiemanagement als sleutel “Een lekkage los je snel op. Maar hoe
eigenaarschap over de data. Het resultaat?
Cadeautjes in systeem
borgen we dat alle gegevens over
Minder zoekwerk, minder fouten en sneller
“De grootste uitdaging is niet de techniek,
onderhoud, contracten en keuringen
handelen bij audits of incidenten. Zo
maar de mensen. Niemand vindt het leuk om
niet in een mailbox of persoonlijke
voorkom je bijvoorbeeld dat een leverancier
extra werk aan de voorkant te doen. Dus
Excel-bestanden verdwijnen? Dat vraagt
een factuur stuurt voor een keuring die
moet je zorgen voor ‘cadeautjes’ in het
om structuur," vertelt Bob Proper,
nooit is uitgevoerd. En je voorkomt dat je
systeem. Bijvoorbeeld met sjablonen voor
dataspecialist vastgoed bij Bedrijfsvoering
drie jaar later pas ontdekt dat je rapporten
opdracht- en uitvraagbrieven die
Drechtsteden, gemeente Dordrecht.
verouderd zijn.”
automatisch vullen met de juiste gegevens.
Hij deelt tips en tricks en vertelt hoe hij collega’s meeneemt in de verandering.
Offertetrajecten met automatische logging
Twee systemen
en meldingen zodat je niet meer handmatig
“Axxerion is onze centrale plek voor data,
gaat archiveren. Stoplichten, lijsten en
“Bij ons lag het informatiemanagement eerst
werkorders, contracten, compliance en
eenvoudige doorkliks naar assets en kosten,
bij een gebouwbeheerder. Hij deed dat erbij.
dashboards. Voor het MJOP en de
die geven direct inzicht voor het gesprek. En
Maar ja, als er meerdere dingen op je bureau
assetspecificaties gebruiken we O-prognose”,
outlook-meldingen voor verlopen
liggen, dan ga je toch eerst aan de slag met
zegt Bob. “O-prognose duwt de planning en
documenten of acties, waardoor je niet
de lekkage. Het digitale stuk komt dan
elementen naar Axxerion; we zien de stand
hoeft te zoeken. Je krijgt een seintje.
achterop.”
van zaken, sturen op uitvoering en bespreken
Daarnaast moet je goed trainen. Kort en
mutaties met vastgoedadviseurs. Daarmee
praktisch, zodat mensen echt snappen
combineren we de strategische planning van
waarom ze het zo moeten doen," zegt hij.
O-prognose met de operationele uitvoering
“Hoe meer profijt ze zelf hebben, hoe beter
en sturing via Axxerion.”
ze het systeem gebruiken.”
Rolgebonden informatie
Zelf laten ervaren
“Wij werken op need-to-know-basis.
“Soms helpt het om mensen te laten ervaren
Gebruikers zien alleen wat relevant is voor
dat ze het zelf niet op orde hebben," zegt Bob.
hun rol," vertelt Bob. “Gebouwbeheerders
“Ik heb tijdens mijn gap-analyse bij een
krijgen de openstaande meldingen en
gemeente gezegd: geef mij van deze vijf
werkorders, de status van offertes, de
panden deze compliance-onderdelen binnen
contracten en het panddashboard.
20 minuten. Zet de documenten maar op
Vastgoedadviseurs/eigenaren krijgen het
deze plek neer. Als dat lukt, zijn jullie klaar. Dan
Data in eigen beheer
MJOP-inzicht per portefeuille, de
is een ander systeem niet nodig. Maar toen
“Elke leverancier heeft zijn eigen portal. Dat
budgetimpact als in de planning wordt
bleek dat ze leveranciers moesten bellen en
lijkt handig, maar zodra het contract stopt,
geschoven en de status van de uitvoering.
documenten niet konden vinden. Aanvankelijk
ben je je data kwijt. Daarom hebben wij
Leveranciers ontvangen de eigen werkorders,
dachten ze alles goed op orde te hebben,
vastgelegd dat leveranciers hun werkbonnen
responstijden, contractitems en vereiste
maar in de praktijk bleek dat niet zo te zijn.
en keuringsrapporten direct in óns systeem
compliancedocumenten. Zo krijgt iedereen
Toen ging de motivatie voor het gebruik van
registreren. Wij blijven eigenaar van de data.
precies wat nodig is om te sturen, en niet
het centrale informatiemanagementsysteem
Zo kun je wisselen van contractpartij zonder
meer. Dat maakt het overzichtelijk en veilig.”
meteen omhoog.”
“Het Excel-lijstje is weg als iemand weggaat” “Als je het informatiemanagement niet borgt, dan is het Excel-lijstje weg als iemand weggaat en ben je alle kennis kwijt," vertelt Bob. “Daarom moet je de functie Informatiemanager vastleggen in je team, juist ook voor maatschappelijk vastgoed.”
dat je je geschiedenis verliest," zegt Bob. “Het gaat erom dat je samen bouwt aan een “Met actieve data koppel je documenten aan processen en rappelmomenten in Axxerion. Documenten krijgen een geldigheidsdatum en rappeltermijnen. Beheerder én leverancier ontvangen automatisch
“De grootste uitdaging is niet de techniek, maar de mensen”
robuuste informatiebasis voor maatschappelijk vastgoed: schoon, heel, veilig én aantoonbaar op orde. Met Axxerion als spin in het web en O-prognose voor het MJOP sturen we op feiten, niet op gevoel
meldingen als iets dreigt te verlopen. En alles
– en houden we grip, ook als mensen of
staat vast in één omgeving; we houden zélf
contractpartijen wisselen.”
i
Informatiemanagement 11
Tips van Bob Zo bouw je het op: • Start met een gap-analyse: waar sta je, waar wil je naartoe, wat is het gat? • Leg uitgangspunten vast: datadiepgang (bijvoorbeeld NLSfb-codering), geen nulbedragen in MJOP-posten, eenduidige naamgeving
Netwerk informatiemanagers Dit artikel is gebaseerd op de bijeenkomst van de presentatie van Bob tijdens een netwerkbijeenkomst van informatiemanagers
• Beschrijf processen en vertaal die naar workflows in Axxerion
in het maatschappelijk vastgoed. Scan de QR-
• Werk gefaseerd: begin met basisregistratie (adres, BAG-koppeling), voeg werkorders en contracten toe, activeer compliance, daarna dashboards
en de mogelijkheid je aan te melden.
code voor meer informatie over dit netwerk
• Spreek eigenaarschap af: leveranciers leveren in ons systeem aan; wij blijven data-eigenaar • Train kort en vaak, monitor gebruik en verbeter de dashboards op basis van vragen uit de praktijk • Wat levert het op? • Sneller en aantoonbaar voldoen aan compliance • Minder tijd kwijt aan zoeken en rapporteren • Actuele sturingsinformatie in plaats van statische Excel-uitdraaien • Betere gesprekken tussen beheer en advisering: schuiven in planning = direct budgeteffect zien
Bob Proper, dataspecialist vastgoed, gemeente Dordrecht
In Control! 2026
• Duidelijke verantwoordelijkheden richting leveranciers en interne teams
12 In Control! 2026
Eén taal, betere sturing
Vijf basisvoorwaarden voor datagedreven vastgoed “Als we het over onderhoud hebben,
“En dat terwijl je betere gesprekken krijgt als
(wat reken je wel of niet mee?) en
bedoelen we dan hetzelfde? Alleen
iedereen dezelfde taal spreekt en met
gebruikerstevredenheid (wanneer en hoe
planmatig? Of ook schonmaak en
hetzelfde databeeld werkt.” Zijn advies: stel
gemeten?). Het gesprek ontspoort vaak al
storingen?” vraagt Tim Schelle, partner bij
in elke afdeling één of twee ambassadeurs
bij de start: beleid denkt aan strategie,
Cleverstone standaard aan allerlei tafels.
aan die de vijf basisvoorwaarden bewaken,
beheer aan werkorders, financiën denkt aan
“Zonder gedeelde begrippen praten we
definities en bronafspraken uitdragen en
BBV-definities. Met een gedeelde
langs elkaar heen.”
collega’s meenemen in ‘één waarheid’. “Zij
begrippenlijst voorkom je dat iedereen zijn
zorgen ervoor dat iedereen weet wat klopt,
eigen woordenboek hanteert – en dat een
Met die insteek hielp Cleverstone ons de
en leveranciers worden aangesproken op
benchmark plots ‘rare’ uitkomsten laat zien.
begrippenlijst op de Bouwstenen website
het gebruik van sectorstandaarden.”
Samen leren
aan te vullen en aan te scherpen zodat gemeenten, scholen en
Zo ontstaat een olievlek. Begin klein,
Datagedreven werken is geen IT-feestje.
vastgoedorganisaties intern én onderling
bijvoorbeeld met één domein, sport of
“Vastgoed is van iedereen, niet alleen van
beter kunnen samenwerken.
onderwijs, waar de kerngegevens op orde
vastgoedbeheer,” benadrukt Tim. “Deel
komen en rapportages duidelijker worden.
ervaringen, leer van elkaar en leg
Van cijfers naar sturing
“Kleine stappen, snelle resultaten,” zegt Tim.
afwijkingen expliciet vast.” Zo worden
“Zonder goede informatie is sturen op
“Dan groeit de energie vanzelf.”
keuzes beter uitlegbaar aan bestuur en raad,
maatschappelijk vastgoed lastig. En wie
en gaat de stap van cijfers naar sturing
weleens benchmarks naast elkaar legt, weet
Herkenbare spraakverwarring
sneller. Kortom: Praat dezelfde taal. Check
waarom: definities verschillen, waardoor
Waar gaat het vaak mis? Denk aan
de definities, wijs ambassadeurs aan en werk
vergelijkingen scheef trekken. Dan vergelijk
onderhoudskosten (wel of geen correctief
vanuit één bron.
je appels met peren.”
onderhoud?), leegstand (tijdelijk of structureel?), exploitatiekosten
Cleverstone onderscheidt vijf basisvoorwaarden voor datagedreven
Handig dezelfde begrippen
vastgoedsturing: • Datakwaliteit: werk met eenduidige definities en betrouwbare bronnen • Datatoegang: zorg dat de juiste mensen bij de juiste data kunnen • Analytische capaciteit: beschik over de tools én de vaardigheden om inzichten te halen • Datacultuur: creëer een organisatiecultuur die het belang van data-gedreven besluitvorming erkent en aanmoedigt • Dataveiligheid: ga zorgvuldig om met opslag, verwerking en ontsluiting van data.
Om elkaar beter te begrijpen en informatie over maatschappelijk vastgoed goed te kunnen vergelijken, hebben we in 2025 de begrippenlijst op bouwstenen.nl gecheckt en aangevuld. Dat deden we samen met Cleverstone (vastgoedmanagement) en het Bouwstenen-netwerk Financiële Experts, voor begrippen rond portefeuille, duurzaamheid, kosten, baten en de vervangingsopgave. De begrippen zelf vind je via de QR-code.
Werk met ambassadeurs “Juist op datacultuur schuurt het vaak. Veel beslissingen zijn nog intuïtief,” zegt Tim.
Tim Schelle Foto: M. Najah
Systemen 13
Systemen in beeld Op de volgende pagina’s vind je een actueel overzicht van de informatiesystemen voor vastgoed- en facilitymanangement van Bouwstenen-partners. Hierbij maken we onderscheid tussen functionele en technnische kenmerken. Voor meer informatie over de systemen en gebruikerservaring verwijzen we graag naar onze website. We horen ook graag jouw
planon building management bv 01 25.indd 1
13-02-2025 14:28
In Control! 2026
ervaring. Dat helpt zowel de leveranciers als gebruikers vooruit.
In gebruik sinds
Type organisatie
Niveau binnen organisatie Grootte portefeuille
Huidige gebruikers
Basis van systeem
Strategie en planning
Asset management
Ontwikkeling
Beheer & services
Jaar Overheid Woningcorporatie Onderwijsinstelling Zorginstelling Commerciële sector Portefeuillemanagers en strategisch adviseurs Asset managers en projectleiders Operationele medewerkers Tot 10 vastgoedobjecten Tussen 10 en 100 vastgoedobjecten Meer dan 100 vastgoedobjecten Overheid Woningcorporatie Onderwijsinstelling Zorginstelling Commerciële sector Aantal klanten in Nederland Aantal klanten in het buitenland Vastgoedmanagement (REMS) Asset management (AMS) Facility management (FM) (Ge)bouw informatie management (BIM) Geografisch informatiemanagement (GIS) Documenten management (DMS) Duurzaamheids- en energiemanagement IT service management (ITSM) Financieel en logistiek beheer (ERP) Conditiemeting Computer Aided design (CAD) Prognose van maatschappelijke behoefte Strategisch asset managementplan Meerjarige financiële prognose en risicoanalyse Meerjarige onderhoudsplanning Capaciteitsplanning eigen organisatie Monitoring performance op pand- en portefeuilleniveau Relatiemanagement (klanten, partners, leveranciers) Aanhuur en verhuur Aankoop en verkoop Exploitatiebegroting en -bewaking (Kostprijsdekkende) huurberekening Projectmanagement (geld, tijd, informatie e.d.) Selectie & aanbesteding Bouwmanagement (koppeling BIM) Klachtenonderhoud (meldingen, opdrachtbonnen) Onderhoudscontracten Mutatieonderhoud Planmatig onderhoud Management (gebouw)data en tekeningen Communicatie en klantcontacten\gegevens Energiebeheer / contractering Schoonmaakbeheer / contractering Dagelijkse verhuur, ruimtegebruik en sleutelbeheer Horeca (inkoop, verkoop, voorraadbeheer) Facturatie en incasso (ook servicekostenafrekening) Huuradministratie Materieelbeheer (ook keuringen, inspecties) Magazijnbeheer
GRIP - Cleverstone
Functioneel Functioneel
Facility Portal - School Facility
Management Managementsystemen systemen
Condor - Condor
14 InControl! Control!2026 2026 14 In
2008
2011
2017
x x x x x x x x x x x x
x
x x x x x x
x
x x x x x x x x x x x x
x x
100 5 x x x x
12 0
x x
x x x
x x
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x x x
x 3 0 x x
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x
x x
x
Humble Online - Humble
Maintenance Planning (O-Prognose) Spacewell
Pien - Republiq
Planon - Planon
Prequest - Prequest
VBSonline 2022 Metafoor Software
Workplace Management Spacewell
Routekaartmanager - Renor
15
2018
1999
2019
1983
1986
1999
2004
2024
x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x x 1300 100 x x x x
x x x
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x
x x x 500 2500 x x x x
x x x 80 5 x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x x 390 1 x x
x x x x x x x x x x x x x x
x
x x x
x x x x
x x x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x x 350 250 x x x x x x x x x x
x x x x x 150 20 x x x
x x x
25 0 x x x x
x x
x
x
x x x
x x x x x x
x x
x
x
x
x x x x x x
x
x x x x x x x
x
x x x x x x
x x x x x
x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x
x x x x x
x x x x x x x x x x
x x
x x x x x x x
x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x
x 6 x x x
x
x x x x x x x x x x
x x x x x
In Control! 2026
x
x x x
Benchmark Gemeentelijk Vastgoed x
x
RgdBOEI inspectiemethodiek
x
x x
x
x
x
Routekaartmanager - Renor
VBSonline 2022 - Metafoor Software x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
SIM begrotingsmodel Instandhouding Ondersteuning volgens
Prequest - Prequest Nederland B.V.
x
NEN ISO 55000 Asset management
NEN 2767 methodiek conditiemeting
Planon - Planon
Pien - Republiq
Humble Online - Humble
GRIP - Cleverstone
Facility Portal - School Facility
Condor - Condor
Technisch
Workplace Management - Spacewell
Management systemen
Maintenance Planning (O-Prognose) - Spacewell
16 In Control! 2026
x x
x
BREEAM-NL meetinstrument integrale
x
EPA-U systematiek voor Energie Prestatie Advies Utiliteitsbouw
x
x
x x
NEN-EN 15221 normen voor facility
x
x
Open BIM standaarden BIM Loket
x
x
x
IFC
x
x
x
COBie
x
x
x
x x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
ETIM STABU
x
DRS 2.0 NLCS NL-SfB
x
x
x
x
x
x
NEN EN 15221
x
x
CAD
x
x
x
x
BIM
x
x
x
GIS (geografie)
x
x
Maps
x
SAP
x
GB-CAS
Mogelijke koppelingen
Inrichting datastructuur
VISI CORA
x
COINS CityGML IMGeo
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
BAG
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Kostenbestanden (bouwkosten.nl etc.)
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
ESCROW Overeenkomst
ja
ja
ja
nee
ja
ja
ja
ja
ja
x
GIS (geografie)
x
ERP (bijv. SAP, Navision, Oracle, etc.) GBS (gebouwautomatisering en -installaties)
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Certificaten Beschikbaar als
x
x
x x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
ISO 27002 COBie
x
IFC Webapplicatie
x
x
x
x
x
Remote Desktop Systeem App voor PC
x
x
x
App voor tablet / smartphone
x
x
x
x
x
Terminal Servic Provider (TSE) Webbased
Gebruikersgebonden
x
x
x
x
x
x
x x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
SQL/ Oracle
x
x
x
x
SQL
SQL
SQL
SQL
SQL
x
x
x
x
x
x
x
x
Hardwaregebonden Organisatiegebonden
x
x
x
Lokale installatie Type database
x x
Application Service Provider (ASP)
Installatiemodel
Routekaartmanager - Renor
x
NEN 7510:2011
Licentiebasis
VBSonline 2022 - Metafoor Software
Prequest - Prequest Nederland B.V. x
Pien - Republiq
x
x
Mac OS
ISO 27001
Maintenance Planning (O-Prognose) - Spacewell
x x
Windows
x
x
x
Linux
Anders
x
x
x
x
x
SQL
x
x
x
x
SQL
Oracle
SQL
x
x
x
x
x In Control! 2026
integraties
LOBworks
x
Humble Online - Humble
GRIP - Cleverstone
Facility Portal - School Facility
Condor - Condor x
Planon - Planon
BACnet
Besturingssysteem
Mogelijke bi-directionele
Workplace Management - Spacewell
Systemen 17
18 In Control! 2026
Ruimte voor vertrouwen in de keten – mét specialisten, uniformiteit en regie
Rotterdam: nieuwe strategie voor onderhoud “Waar we vroeger veel bij een paar grote partijen neerlegden, kiezen we nu voor een andere aanpak: de beste experts per thema
• projectleiding en aanbestedingsondersteuning
vergelijking mogelijk. En eerlijk is eerlijk: niet alle adviesbureaus zijn gewend om op basis van KPI’s te rapporteren. Soms is het nog handwerk. Maar juist dan kun je samen naar één format toewerken. Hetzelfde doen we bij tekeningenbeheer: we werken aan een tekeningenhandboek (lagen, symbolen, kleurgebruik), zodat iedereen uniform aanen oplevert.”
“Succes hangt af van de bereidheid om open te werken.”
’t Veld, senior contractmanager Vastgoed
• veiligheid en gezondheid waaronder brandveiligheid, constructieve veiligheid, legionella, loden leidingen en Chroom-6
bij de gemeente Rotterdam. “Dat biedt ons
• conditiemetingen en MJOP’s
“Het succes hangt af van de bereidheid om
uiteindelijk meer kwaliteit. Dat is het doel.”
• tekenwerk en tekeningenbeheer
open te werken. We organiseren
• duurzaamheid en milieu
afstemmingsoverleggen per perceel en
en meer samenwerking”, vertelt Richard in
Van elkaar leren
Richard legt uit waarom ze in Rotterdam het
gezamenlijke sessies over de volle breedte.
onderhoud nu anders organiseren: “De
We willen dat partijen in elkaars keuken
markt is krap, de vraagstukken complex en goede mensen schaars. We liepen vast op capaciteit en expertise. Samen met collega Jaco Verheul, heb ik gezocht naar een oplossing hiervoor. Dan sta je voor allerlei
“Met de experts schuift er ongelooflijk veel kennis aan tafel.”
keuzes. Zoeken we generalisten of
kijken en best practices delen. De één blinkt uit in rapportages, de ander in procesafspraken. Wij zorgen dat ze van elkaar leren. De eerste effecten zijn zichtbaar. Partijen zoeken elkaar op, stemmen praktische zaken af, zoals de
specialisten, willen we de kennis zelf in huis
“Met die indeling borgen we dat
opslag van tekeningen, en we zien meer
of maken we gebruik van externe expertise,
operationele werkzaamheden kunnen
eenduidigheid in rapportages. We staan nog
hoe houden we overzicht en de data op
doorlopen, terwijl we tactisch en strategisch
vroeg in de implementatie, maar de
orde? We willen ook aantrekkelijke
kunnen doorpakken op thema’s als MJOP’s,
fundering staat.”
opdrachten bieden, waar de markt op
veiligheid en duurzaamheid,” aldus Richard.
intekent, en een aantrekkelijke
“En met deze indeling schuift er ongelooflijk
Meer dan onderhoud
opdrachtgever zijn. In onze keuzes
veel meer kennis aan tafel.”
Met deze strategie laat Rotterdam zien dat
vertrouwen we nu meer op de kennis en wensen uit de markt.”
onderhoud een motor voor kwaliteit en
Dezelfde taal en doelen “Bij Rotterdam is inkoop gecentraliseerd,
Indeling in zes percelen
maar contractmanagement nog niet,” legt
“Voordat we het werk in percelen indeelden,
Richard uit. “Met 13.000 collega’s is het dan
hebben we een marktconsultatie gehouden.
spannend: wie moet je waarvoor hebben?
Dat gesprek met de markt was richtinggevend.
De nieuwe structuur helpt om begrippen,
We hebben de perceelindeling aangescherpt
taken, rollen en verantwoordelijkheden
en sommige ideeën juist samengebracht om
organisatiebreed gelijk te trekken, zodat we
het werkbaar te houden; intern moet je het
intern én extern dezelfde taal spreken. Ook
ook kunnen managen.”
uniformiteit is cruciaal. We werken met startformulieren, een uitvraaglijst op basis
Rotterdam heeft het onderhoud nu ingedeeld
van DNR–STB, en sturen op
in 6 percelen:
managementrapportages en dashboards.
• allround advies en engineering per portefeuille: commercieel, concernhuisvesting, kunst & cultuur, onderwijs & sport, zorg & parkeren
Voor wat we willen bereiken hebben we Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s) vastgesteld waarover alle partijen op dezelfde manier rapporteren. Dat maakt Richard in ’t Veld, gemeente Rotterdam
Onderhoud 19 samenwerking kan zijn. “Dat lukt niet door alles bij een paar grote partijen te leggen,” besluit Richard. “Je hebt specialisten nodig die uitblinken in hun vak én een projectmanager die verbindt. Die combinatie helpt ons onze ambities waar te maken.”
RPS coördineert volgens NEN 8026 RPS (Tetra Tech) heeft de projectmanagementrol voor geselecteerde complexe projecten. RPS verzorgt zowel de tactische als strategische coördinatie: van het in kaart brengen van lopende werkzaamheden tot het signaleren van knelpunten en kansen. Ze zetten hun ingerichte projectmanagementtool in zodat
Indeling percelen Rotterdam; meer dan 3.000 vastgoedobjecten in beheer,
alle partijen in de keten, inclusief de
15 contractanten en contractduur van 4 jaar.
gemeente Rotterdam, weten wie waarmee bezig is. Bart Stuijt, consultant en leidinggevende Asset- en Onderhoudsmanagement bij RPS: “Wij zijn als normcommissielid betrokken bij de NEN 8026 en zetten asset- en onderhoudsmanagement vanuit die norm
Krappe markt Kennis intern vs expertise inkopen Interne vs externe kosten
live in actie via onze project- en programmamanagementtool. Vanuit die kracht helpen we de gemeente om het
Projecten
Aantrekkelijke opdracht(gever)
Data op orde: intern vs extern Generalist vs specialist
Ad hoc zaken
speelveld van asset- en onderhoudsmanagement in de praktijk te laten werken. Die werkwijze bewijst in de praktijk haar waarde.” Bart licht toe: “Wij zien onszelf als verbinder
De nieuwe communicatie- en overlegstructuur
en innovator. Succes hangt af van de bereidheid om open te werken, ook als dat betekent dat je informatie of werkwijzen deelt die je normaal voor jezelf houdt.” Maarten van Egmond, business development manager bij RPS: “Wat wij mooi vinden, is dat we zelf continu willen blijven ontwikkelen en dat de gemeente Rotterdam dat ook wil. Dat werkt
Bart Stuijt en Maarten van Egmond
In Control! 2026
heel goed samen.”
20 In Control! 2026
De droom binnen handbereik
Alle IHP’s vanuit dezelfde data Zou het niet mooi zijn als een Integraal
Volgens hem is dit geen droom, maar iets
vervolgens naar de omgeving, en tenslotte
Huisvestingsplan (IHP) het beste
wat nu binnen handbereik ligt. Want Pien
maak je samen de beste plannen.”
plan voor de toekomst is in plaats
voor het Onderwijs is compleet, met de
van het resultaat van een, vaak niet
lancering van de vierde en laatste module.
transparant, onderhandelingsproces
“Voor het eerst hebben we nu één systeem
tussen schoolbesturen en gemeenten?
dat alle gegevens landelijk verzamelt en op een vergelijkbare manier ontsluit”, vertelt hij.
“Data kunnen daarbij helpen”, zegt Sander de
“Dat maakt het mogelijk om op bredere data
Clerck, partner bij Republiq. “We kunnen een
te sturen, het proces sneller te doorlopen én
solide basis creëren door alle relevante data
betere plannen te maken.”
aan de voorkant van het proces al
“Iedereen kijkt in eerste instantie naar zijn eigen scholen en leerlingen.” Gezamenlijke feitenbasis Sander: “Iedereen kijkt in eerste instantie
beschikbaar te hebben. Én die informatie te
Veel dezelfde vragen
naar zijn eigen scholen en leerlingen, dat is
delen met alle betrokkenen. Alle informatie
In de eerste fase bij het opstellen van een
logisch. Maar door de gezamenlijke
op tafel, voor iedereen beschikbaar. En dan
IHP worden gegevens verzameld,
feitenbasis ontstaat er overzicht. Hiermee
samen in gesprek om te kijken wat het beste
gecontroleerd en relevante informatie
kunnen alle stakeholders samen zien waar
is voor de leerlingen van nu en van de
gekoppeld en in overzichten verwerkt. “Dat
de grootste opgaven liggen en het gesprek
toekomst.”
kost vaak veel tijd”, zegt Sander, “En dat is
voeren over wat het beste is voor het
helemaal niet nodig. Elke gemeente is
geheel.”
anders, maar er zijn wel veel vergelijkbare vragen die in het IHP beantwoord moeten
De ambitie is duidelijk: met behulp van data
worden, zoals hoeveel leerlingen verwachten
betere IHP’s opstellen met als uiteindelijke
we, wat is de kwaliteit van onze gebouwen
doel betere onderwijsgebouwen voor de
en waar liggen de prioriteiten?”
leerlingen en leraren van nu en van de toekomst.
Wat is Pien? Pien is een softwareprogramma voor het opstellen van een IHP. “We gebruikten Pien eerst intern, in onze adviesprojecten,” vertelt Sander, “maar nu hebben we hem zo gebouwd dat scholen er ook zelf mee aan de slag kunnen. Ze kent alle relevante onderwijsdata in Nederland, van leerlingaantallen tot reisafstanden, van gebouwkwaliteit tot kansengelijkheid. Ook is het mogelijk om de kwaliteitsbeleving van onderwijsgebouwen te meten, op basis van de methodiek van Ruimte-OK, en mee te nemen in de afweging.” Het systeem werkt met vier modules: leerlingprognoses, kwaliteit (inclusief beleving), contextanalyse en IHP & programmasturing. “Je bouwt het IHP stap voor stap op,” legt Sander uit. “Eerst kijk je naar de ontwikkeling van leerlingaantallen, dan naar de staat van de gebouwen, Sander de Clerck, Republiq
Bedrijfsvoering 21
Specialist Bedrijfsvoering Vastgoed: Luxe of Noodzaak? Te weinig grip op het vastgoed; met die
verhuuradministratie.
Luxe of noodzaak?
reden heeft de gemeente Beverwijk ruim
Ook zijn uniforme werkwijzen, processen en
Is een Specialist Bedrijfsvoering Vastgoed een
een jaar geleden Simone Eckhard als
formats ingevoerd. Deze eenduidigheid geeft
luxe? Zeker niet. Vastgoedbeheer is vaak nog
Specialist Bedrijfsvoering Vastgoed
overzicht, consistentie en vormt een stevige
reactief en versnipperd. Met een specialist die
aangenomen. “Ook als gemeente moet je
basis voor verdere professionalisering.
beleid, vastgoed en financiën verbindt,
met een zakelijke blik naar vastgoed durven
ontstaat een organisatie die écht kan sturen
kijken. Wat kost het ons eigenlijk en wat
Grip op cijfers en beleid
op feiten, prestaties en maatschappelijke
levert het op? Alleen dan kan je écht
Een belangrijk onderdeel van deze fase is
waarde.
sturen.”
kostendekkend exploiteren. Dat vraagt inzicht in huurprijzen, subsidies en maatschappelijke
Van versnippering naar sturing
belangen. Dankzij de verbeterde
Net als veel andere gemeenten had ook
grootboekstructuur en maandelijkse
Beverwijk weinig grip op de
controles is duidelijk wat panden opleveren
vastgoedportefeuille. Informatie over
en kosten. Bestuurlijke keuzes kunnen
vastgoed, grondzaken, kosten en opbrengsten
daardoor beter onderbouwd worden.
was aanwezig, maar verspreid over afdelingen
Bovendien ontstaat ruimte om een afweging
en systemen.
te maken tussen financieel en maatschappelijk
Het totaalbeeld ontbrak, vertelt Simone.
rendement. Niet elk pand hoeft winstgevend
Daaruit ontstond de behoefte aan iemand die
te zijn als het bijdraagt aan leefbaarheid,
met een ‘helikopterview’ naar de organisatie
duurzaamheid of sociale cohesie.
kijkt, om structureel te sturen. Momenteel bevindt de gemeente zich in de
Vier opdrachten
tweede fase: implementatie. Alle
Simone kwam vanuit Philips naar Beverwijk
assetmanagers gebruiken dezelfde formats en
en kreeg vier opdrachten mee:
procedures. We zijn gestart om in
1. Sturen op een structureel
maandelijkse overleggen cijfers en kpi’s te
kostendekkende exploitatie
bespreken met elkaar. Dit legt vaak direct
2. Professionaliseren van het portefeuillebeheer 3. Zorgen dat de organisatie dagelijks ‘in control’ is 4. Ondersteunen van bestuurlijke advisering
knelpunten en kansen bloot en levert interessante inzichten op waar we mee verder kunnen. De derde fase ontwikkelen we door richting strategisch vastgoedmanagement.
en verantwoording
De basis op orde
Succes door samenwerking Een cruciale succesfactor is de samenwerking
Om dit te realiseren werkt de gemeente in
tussen Bedrijfsvoering Vastgoed en Financiën.
drie fases. De eerste is: de basis op orde.
Financiën beheert het grootboek en de
Objecten kregen een uniek nummer, zodat
begroting, terwijl de Specialist Bedrijfsvoering
inkomsten en uitgaven nu gekoppeld zijn aan
de cijfers vertaalt naar stuurinformatie die
het juiste pand.
strategisch bruikbaar is.
grootboeknummers geboekt. Nu weten we
Door data uit vastgoedbeheer, verhuur- en
precies wat een pand kost.”
financiële systemen te bundelen, ontstaat één
Daarnaast worden de financiële administratie
betrouwbaar stuurbeeld. Zo krijgt de
en de verhuurregistratie maandelijks
organisatie grip op cijfers én op de processen
gespiegeld. Dat leverde direct verbeteringen
erachter.
op en zorgt voor een volledige, actuele
Simone Eckhard, gemeente Beverwijk
In Control! 2026
“Voorheen werd er meer op algemene
22 In Control! 2026
Assen managet met duurzaam dashboard Voor échte grip op de verduurzamingsopgave heb je niet genoeg aan
Het systeem is intuïtief
een routekaart in Excel, merkte gemeente Assen. Daarom stapten ze
Om echt te kunnen sturen, besloot Assen te investeren in een
over op een dynamisch systeem dat continu inzicht en bijsturing
‘monitoring en sturingssysteem’. Linda: “We hebben een uitgebreid
mogelijk maakt.
programma van eisen geschreven. We willen onze MJOP kunnen invoeren, maar het ook kunnen koppelen met onze energiemonitor.
“Hoe dichter je bij de uitvoering komt, hoe belangrijker het wordt om
En we willen per gebouw maatregelen, kosten, subsidies en CO2-
naast je routekaart ook actuele inzichten te hebben. Wat kost het
uitstoot kunnen bijhouden.”
echt? Wat levert het op? Kun je bijsturen? In Excel lukte dat niet,” vertelt Linda van den Berg, projectmanager verduurzaming
De keuze viel op de Routekaartmanager van softwareleverancier
maatschappelijk vastgoed bij de gemeente Assen.
Renor. De tool is inmiddels ingericht en operationeel. “Onze oude Excel is geïmporteerd als vertrekpunt,” legt Linda uit. “Sindsdien vullen we hem aan met nieuwe projecten, gebouwen en inzichten. Als we een gebouw aankopen, voegen we dat toe. Maatregelen selecteren
“Bijsturen? In Excel lukte dat niet”
we zelf, of op advies van Renor. Het systeem is intuïtief: je kunt schuiven met maatregelen en direct zien wat dat doet met de CO2reductie of de investering. Ook dat blijkt nodig. Plannen wijzigen. Soms blijkt isoleren van de spouwmuur toch niet mogelijk. Dan pas je dat
!
eenvoudig aan. We willen kunnen bijsturen op basis van nieuwe inzichten.”
Twee tijdslijnen, één overzicht In het programma werkt Linda met twee tijdlijnen. “Bovenaan zie je de routekaartmaatregelen per gebouw, en daaronder een ‘gebeurtenissenlijn’ met onderhoudsactiviteiten. Daar koppel ik ook externe factoren aan, zoals wanneer er in een wijk een warmtenet komt. In één oogopslag zie je wat er gebeurt in en rondom het gebouw. En je kunt plannen eenvoudig aanpassen. Gewoon sleuren en pleuren,” zegt ze lachend.
Alles veel concreter Assen gebruikt het systeem niet alleen om maatregelen bij te houden, maar ook om financiering inzichtelijk te maken. “We combineren budgetten uit onderhoud, energiebesparing, subsidies zoals DUMAVA en extra gemeentelijke middelen. In het systeem kunnen we precies zien hoeveel we nodig hebben en wat al gedekt is.”
Excel is te beperkt
Dat gaat helpen bij bestuurlijke besluitvorming. “We kunnen nu op
“Assen wil in 2040 klimaatneutraal zijn,” zegt Linda. “We hebben een
basis van de data goed onderbouwen: hier staan we, dit hebben we
routekaart opgesteld voor al het vastgoed dat we dan nog in bezit
nog te doen en dit is ervoor nodig. Dat maakt de verantwoording aan
verwachten te hebben. Per gebouw hebben we maatregelen
het bestuur en raad veel concreter.”
uitgewerkt: zoals gevel isoleren, dak isoleren, verwarming vervangen, allemaal afgestemd op de meerjarige onderhoudsplanning (MJOP), zodat we slim omgaan met budgetten. Dit hebben we met veel pijn en moeite gepland, allemaal in Excel met heel veel macro’s. Maar zodra je naar uitvoering gaat, loop je vast. Je kunt geen werkelijke kosten of
“Grip op de hele opgave is echt fijn.”
energiebesparingen invoeren, dus je ziet niet of je nog op koers ligt. Het ene gebouw wordt duurder, bij het andere blijkt een maatregel
Dashboards op maat
niet mogelijk. Dan moet je bijsturen, en dat lukt niet in Excel.”
Linda: “We hebben een overzicht voor het bestuur met de totale opgave, planning en voortgang, en aparte dashboards voor onderhoud
Dashboards 23
Linda van den Berg, gemeente Assen of portefeuillebeheer. Je kunt kiezen of je kijkt op gebouwniveau, portefeuilleniveau of totaal, en of je focust op geld, energie of uitstoot. dus ook gewoon je werkvoorraad uit halen.”
“Je kan er ook gewoon je werkvoorraad uit halen.”
Weten waar je staat
Volgende stap
“We zijn nu de implementatie aan het afronden en kunnen echt aan de
Over de toekomst zegt Linda: “We willen straks afwijkingen
slag met het herrijken van de routekaart,” zegt Linda. “Dan zie je precies
automatisch kunnen signaleren. En als we projecten verder uitwerken,
wat je met de huidige maatregelen wél en niet haalt met een
kijken we breder: niet alleen naar energie en CO2, maar ook naar
bijbehorende investeringsraming. We weten nu dat we in 2040 nog
klimaatadaptatie, natuurinclusiviteit en toegankelijkheid. Maar in de
niet volledig energieneutraal zijn met de maatregelen die we nu
routekaartmanager ligt de focus op energie en uitstoot.” Ze heeft ook
hebben gepland. Ook financieel moet er nog wat gebeuren. Waar de
tips. “Denk goed na over hoe je van statische plannen naar dynamische
routekaart vooral prognoses bood, laat het dashboard zien waar we
data kunt komen om tijdens de uitvoering te kunnen sturen.
echt staan, en waar we moeten bijsturen. Dan heb je grip op de hele
Vervolgens kun je beslissen waar je op wilt sturen, Wil je sturen op
opgave. Dat is gewoon echt fijn.”
labels, CO2, geld of planning? En hoe belangrijk is integrale
Daardoor krijg je gewoon veel meer inzicht in je opgave, maar je kan er
financiering? Als je dat helder hebt, kun je betere eisen stellen aan een
Capaciteit is knelpunt
systeem en ook duidelijk maken waarom het waarde heeft, richting
“De druk op de dagelijkse operatie is groot. Als er iets stuk is in een
collega’s én bestuur.”
gebouw en een gebruiker heeft daar last van, gaat dat altijd voor. Dan kun je nog zo’n mooie routekaart hebben, maar in de praktijk is het vaak ad hoc. Er wordt keihard gewerkt, maar de uren voor verduurzaming worden daar niet allemaal voor ingezet.” Ook extern merkt ze het overigens. “Je kunt offertes opvragen wat je doorlooptijden lopen enorm op. Dat is mijn grootste frustratie. Wie weet gaat AI ons straks helpen, daar sta ik zeker voor open als het op een verantwoorde manier kan.”
In Control! 2026
wilt, maar voordat je antwoord hebt of iemand beschikbaar is… de
24 In Control! 2026
Compliance: het ondergeschoven kindje
Jean-Pierre N’Gouan, HUMBLE B.V.
“Compliance is een beetje als het toilet in een restaurant”, zegt
“Daar komt bij dat wetgeving voortdurend verandert. De
Jean-Pierre N’Gouan, Chief Growth Officer bij HUMBLE B.V. met
brandgerelateerde elementen bijvoorbeeld, moeten het ene jaar één
een glimlach. “Zolang het goed verzorgd is, hoor je er niemand over.
keer per jaar gekeurd worden, dan weer twee keer per jaar. En
Maar zodra het vies is of niet werkt, heeft iedereen er last van.”
gemeenten hebben vaak te maken met ingewikkelde eigendomsvormen: economisch eigendom bij de school, juridisch eigendom bij de gemeente. Dan is het onduidelijk wie waarvoor
“Compliance is een beetje als het toilet in een restaurant”
verantwoordelijk is. Dat is een recept voor misverstanden.”
En dat is precies het probleem. In het onderwijs is compliance vaak een
HUMBLE B.V. ontwikkelde daarom een compliancemodule die precies
ondergeschoven kindje. Terwijl de risico’s groot zijn. Dat geldt net zo
laat zien waar een organisatie aan moet voldoen, op welk moment en
goed voor gemeenten. “De meeste partijen hebben er niks mee”,
met welke bewijslast. “Wij werken op basis van NL-SFB-coderingen”,
vertelt hij. “Omdat de core business niet ligt bij compliancy. Een school
legt Jean-Pierre uit, “waardoor er geen interpretatieverschil meer is
heeft haar focus op de kwaliteit van het onderwijs, een gemeente
tussen elementen. Als jij iets een deur noemt en ik noem het een
focust op dienstverlening aan inwoners en beleid. Maar ondertussen
schuifpui, dan zegt het systeem gewoon: dit is code 653211. En dan
moeten al die gebouwen daarvoor wél voldoen aan allerlei veiligheids-
weet je precies welke keuringen of documenten daarbij horen en
en onderhoudseisen. En dat raakt direct de mensen die ze onder hun
wanneer die nodig zijn.”
Van overzicht naar inzicht
dak hebben.” “Veel organisaties blijken niet te weten wat ze in huis hebben. En als je
Wat er mis kan gaan
dat niet weet, weet je ook niet waaraan je wettelijk moet voldoen.
Een bekend probleem is dat informatie verspreid is over losse
Daardoor ontstaan risico’s; op veiligheidsgebied, financieel én
systemen en Excelletjes. “Het gebeurt regelmatig dat er in een
bestuurlijk.”
meerjarenonderhoudsplan nog een oude cv-ketel staat. Die is allang vervangen, maar dat is niet verwerkt”, zegt hij. “Dan denk je dat je iets moet onderhouden wat er niet meer is, of andersom. Dat kan betekenen dat je óf te veel betaalt, óf te weinig aandacht hebt voor wat echt belangrijk is.” Jean-Pierre N’Gouan, Chief Growth Officer bij HUMBLE B.V
“Je kunt het niet goed doen, maar je kunt het wel heel erg fout doen”.
Compliance 25
Risico’s en winst
Van onbewust onbekwaam naar bewust bekwaam
Niet compliant zijn brengt veel risico’s met zich mee: aansprakelijkheid,
Steeds meer scholen en gemeenten werken inmiddels met de module
hogere verzekeringspremies, boetes of reputatieschade. “Je kunt het niet
van HUMBLE Online Software Platform. “We zien dat het niet alleen rust
goed doen, maar je kunt het wel heel erg fout doen”, zegt Jean-Pierre.
brengt, maar ook de kwaliteit van gebouwen verhoogt”, zegt Jean-Pierre.
“En toch is er veel winst te halen. Bij nieuwbouw is er altijd aandacht voor
Een voorbeeld is schoolbestuur SPCO, dat dankzij de module veel meer
due diligence, maar dat duurt maar een half jaar. Het beheer van een
grip kreeg op compliance. “Van onbewust onbekwaam naar bewust
gebouw duurt dertig jaar of langer. Dáár valt de echte winst te halen.”
bekwaam. Dat is precies de reis die veel organisaties nog moeten maken.”
Door technisch beheer en onderhoud te optimaliseren, geef je aan de
In Control! 2026
voorkant minder geld uit en loop je aan de achterkant minder risico’s.
26 In Control! 2026
Goed samenwerken en slim organiseren
Zo pakt EnergieRijk Den Haag netcongestie aan
bijvoorbeeld warmtepompen, EV-laders en natuurlijk de batterij.” Het experiment is succesvol gebleken. De samenwerking gaat nu zelfstandig verder als energiecoöperatie Slim Strandnet U.A. Volgens Andrea en David zijn batterijen niet de nummer één focus. David: “Vaak kun je in gebruik, gedrag en slim sturen al heel veel
Druk op het energienet los je niet alleen op
kijken ook naar de omgeving. Zo leren we
doen en oplossen. Je kunt met elkaar
met een grote batterij, het vraagt
van elkaar en kunnen we samen grotere
bekijken hoeveel stroom iedereen verbruikt,
samenwerking en slimme organisatie. In
stappen zetten.”
wat er nodig is, en daarin samen optrekken.”
het samenwerkingsverband EnergieRijk
Natuurlijk moeten in dit proces gegevens
Den Haag (ERDH) werken de gemeente,
Lessen uit Slim Strandnet
tussen de verschillende stakeholders
provincie Zuid-Holland, het
Een van de eerste proeven van de
gedeeld worden. “Data delen kan spannend
Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en andere
gemeente Den Haag was Slim Strandnet in
zijn,” zegt Andrea, “maar onder druk wordt
partijen aan gebiedsgerichte
Scheveningen, een project met Stedin om
alles vloeibaar. Als een bedrijf anders niet
verduurzaming.
netcongestie lokaal aan te pakken. David: “Er
kan starten of groeien, ga je vanzelf
waren geen nieuwe aansluitingen mogelijk,
nadenken over hoe je data wél kunt delen.”
Wat begon tussen de gemeente en het Rijk,
maar we wilden het gebied wel laten
groeide uit tot een samenwerking met
draaien. Daarom hebben we als gemeente
steeds meer stakeholders die deel wilden
zelf een trafo en kabels aangelegd en een
uitmaken van de oplossing. Andrea
batterij geplaatst. We deden dit vooral om
Schoemaker, senior projectleider
te testen of het werkt, wat we hiervan
Energietransitie, en David Bloem, adviseur
kunnen leren, hoe we energie onderling
energie en duurzaamheid, delen hun
delen en hoe dit met de netbeheerder
ervaringen en tips.
regelen.” Andrea: “De batterij laadt slim op in daluren, slaat energie van zonnepanelen op
De kracht van de alliantie
en levert terug in pieken. Daar overheen is
ERDH richt zich op het verduurzamen van
een stuk software ontwikkeld waarbij je
overheidsgebouwen in het centrum en de
zowel kan analyseren hoe die
Internationale Zone van Den Haag, met als
energiestromen werken voor de
ambitie om in 2040 klimaatneutraal te zijn.
gemeentediensten en strandpaviljoens en dat je kan aangeven wanneer je welke
Andrea Schoemaker: “Het RVB heeft veel
energie nodig gaat hebben of juist vrij kan
ervaring op gebouwniveau; wij als gemeente
spelen. Dit door het slim inzetten van
“Het RVB heeft veel ervaring op gebouwniveau; wij als gemeente kijken ook naar de omgeving” Aanpak Internationale Zone Na het succes van Scheveningen kijkt de gemeente nu samen met het RVB naar de Internationale Zone. Andrea: “In de Internationale Zone zitten relatief veel overheidsgebouwen bij elkaar. Je hebt kantoren, musea, en internationale organisaties. Er is dag-, avond- en weekendspreiding; precies de mix waar je met flexibiliteit en delen winst pakt. Bovendien hebben veel gebouwen plannen voor renovatie of transformatie. Dat helpt om tegelijk te ontwerpen op slim gebruik.” Hier gaat nog wel veel onderzoek aan vooraf. David: “We starten met een theoretisch model en kijken daarna wat we in de praktijk kunnen zetten. Hoe schalen we Slim Strandnet op in de Internationale Zone? Kunnen we samen batterijen aanschaffen, en wat hebben we daarvoor nodig? Waar moet een locatie aan voldoen?” Ze verkennen nu meerdere projecten.
Andrea en David aan het werk
Netcongestie 27
“Vaak kun je in gebruik, gedrag en slim sturen al heel veel doen en oplossen”
Tips van gemeente Den Haag
4. Plaats batterijen achter de meter, tenzij er een goede reden is om het anders te doen. Dat versnelt en houdt het dicht bij exploitatie. Wil je gebiedsbreed? Onderzoek een coöperatie of andere entiteit, en leg afspraken vast.
Breder kijken
Hier zetten we Andrea’s en Davids
Bij het aanpakken van netcongestie kijken
kernpunten en ervaringen op een rij, zodat
5. Leg afspraken vast en organiseer
we veel naar elektriciteit, kilowattuur. Echter,
je weet waar je mee aan de slag kunt gaan.
continuïteit. Werk met een
we moeten ook breder kijken. Andrea: “We
intentieverklaring voor samenwerking en
kunnen verder ontwikkelen in andere
1. Start met meten en modelleren. Zorg
flexvermogen. Zet daarna door in een
energiedragers, bijvoorbeeld gas en
voor slimme meters, intervaldata en een
bestuurbare vorm (coöperatie,
gigajoules. Zo kunnen we warmtenetten
goede basisanalyse: pieken, dalen, baseload,
overeenkomst), zodat afspraken blijven
ontwikkelen en onderling warmte
gecontracteerd vermogen. Bouw een
gelden bij personele wisselingen.
uitwisselen met elkaar. Het RVB wisselt al
groeiprognose op je plannen (renovaties,
warmte uit tussen twee kantoorpanden in
functies, laadinfra) en reken scenario’s door.
6. Begin kleinschalig, leer snel, schaal op.
combinatie met een warmte-koude-
David: “Als je dat op orde hebt, kan de
Gebruik een pilot zoals Slim Strandnet:
opslaginstallatie.” “Elektriciteit is een
techniek volgen.”
testen, leren, software voor inzicht en
opstapje naar samenwerkingen op warmte
sturing, en daarna uitbreiden naar een
en koude energievormen,” zegt David. “Veel
2. Denk gebiedsgericht, niet alleen per
organisaties vinden het een uitdaging hierin
gebouw. Maak een kaart van ‘netburen’ en
samen te werken, maar het zou juist goed
functiespreiding (dag/avond/weekend). Zoek
7. Betrek de netbeheerder als partner van
zijn. In plaats van dat ieder gebouw of
combinaties die elkaar versterken (kantoor &
het probleem én de oplossing. Spreek af hoe
organisatie zijn eigen warmteoplossing kiest,
musea).
je het net ontlast.
3. Regel veiligheid in het ontwerp, vóór de
8. Kijk verder dan elektriciteit. Onderzoek
aanbesteding. Zet de veiligheidsregio vroeg
warmte/koude-opties en koppelkansen met
aan tafel. Werk met
WKO en warmtenetten; vaak zit daar
ontwerprandvoorwaarden: buitenopstelling,
goedkope flexibiliteit.
grotere zone.
kunnen organiseren.”
afstand, aanrijroutes, blusvoorzieningen.
In Control! 2026
zou je ook samen collectieve oplossingen
28 In Control! 2026
Contactgegevens
data-, kennis- en adviesorganisaties Workplace Management Spacewell Bram Langevoort 06-86875857 bram.langevoort@spacewell.com www.spacewell.com
Planon Planon Software Ayse Yönet-Al 024-6413135 Ayse.Yonet@planonsoftware.com www.planonsoftware.com
bbn adviseurs Sidney Mac Gillavry 06-83175113 s.macgillavry@bbn.nl
Condor Condor Maarten Vlasveld 06-82089857 maarten@condor.nl www.condor.nl
GRIP Cleverstone Tim Schelle 06-28707894 tim@cleverstone.nl www.cleverstone.nl
BrinkBI Brink Bart van Moll 06-55327506 b.van.moll@brink.nl www.brink.nl
Facility Portal Young Group/School Facility Wendy van Huissteden 0172-745085 w.vanhuissteden@younggroup.nl www.younggroup.nl
Humble Online Humble BV Jean-Pierre N’Gouan 06-82329747 jeanpierre@humble-online.com www.humble-online.com
Pien Republiq Sander de Clerck 06-11106465 s.de.clerck@republiq.nl www.republiq.nl
Draaijer
VBSOnline Metafoor Software Peter Sijpkes 0320 286334 Peter.sijpkes@metafoor.nl www.vbsonline.nl
Royal Haskoning DHV Michiel Steltenpöhl 06-52368083 michiel.steltenpohl@rhdhv.com www.royalhaskoningdhv.com
Maintenance Planning Spacewell Mari van Wanroij 085-0449309 nederland@spacewell.com www.spacewell.com
Arcadis Nederland B.V.
Eke Schins-Derksen 06-27061407 eke.schinsderksen@arcadis.com www.arcadis.com
RPS advies- en ingenieursbureau BV Bart Stuijt 06-27248074 bart.stuijt@tetratech.com www.rps.nl
Prequest Prequest Nederland B.V. Dennis Lenssen 085-0022550 info@prequest.nl www.prequest.nl / www.fmis.nl
HEVO | Experts in huisvesting en vastgoed Linda Kröse 073-6409409 info@hevo.nl www.hevo.nl/markten/onderwijs
Aqqo Bas Heuvelmans Bas Heuvelmans 085-0290520 bas@aqqo.com www.aqqo.com
Helix Technisch Advies
RYSE
Areaal Advies
Johan Smit 06-83518892 jsmit@helix.nl www.helix.nl
Sjoerd Groen 06-30069267 s.groen@ryse.nl www.ryse.nl
Joris Dahmen 06-43078869 j.dahmen@areaaladvies.nl www.areaaladvies.nl
Stichting W/E adviseurs
Aestate
TwynstraGudde
Roy Venhuizen 06-83046505 venhuizen@w-e.nl www.w-e.nl
Rogier Mattousch 06-51857534 rmattousch@aestate.nl www.aestate.nl
Sybren van der Velde 06-58 79 42 86 syv@tg.nl www.tg.nl
Jan Joost Flim 06-29608845 j.flim@draaijerpartners.nl www.draaijerpartners.nl
www.bbn.nl
29
Colofon Eindredactie
Werkwijze Deze publicatie is onderdeel én resultaat van het meerjarig ontwikkelprogramma In Control,
Ingrid de Moel
met als doel het informatiemanagement in de publieke vastgoedsector naar een hoger plan
Bouwstenen voor Sociaal
te brengen. Daarbij geldt als uitgangspunt dat we dit doen vanuit de wensen en ambities van het werkveld en in aansluiting op de praktijk van onze partners.
Onderzoek en redactie Renée Petiet
In 2025 zijn de volgende activiteiten verricht:
Isabel Duin
• meedenken en zoeken naar antwoorden op vragen van partners;
Willemijn van Bree
• opstarten netwerk speciaal voor informatiemanagers;
Bram Hiemstra
• twee netwerkbijeenkomsten voor informatiemanagers;
Vormgeving
• onderzoek relevante begrippen van belang voor goede paragraaf kapitaallasten (dezelfde begrippen, vergelijkbare resultaten);
Charlot Luiting Ontwerp
• onderzoek relevante begrippen vastgoedmanagement;
Drukwerk
• check op de functionele en technische gegevens van de informatiesystemen van onze partners;
Drukwerkdeal
• aanvullende interviews;
ISBN
• verspreiden relevante informatie via de nieuwsbrief van Bouwstenen en het vakblad Schoolfacilities.
978-90-9041234-4 De auteurs hebben in deze publicatie gestreefd naar complete, accurate en actuele informatie. Desondanks kunnen aan deze informatie geen rechten worden ontleend en aanvaarden de auteurs en de uitgever geen enkele aansprakelijkheid voor schade en andere claims als gevolg van het gebruik van de informatie. November 2025. Deze uitgave of delen daaruit mogen worden verspreid, met bronvermelding van Bouwstenen voor Sociaal, www.bouwstenen.nl.
In Control! 2026
.
30 In Control! 2026
Partners 31
gemeente Baarn
In Control! 2026
méér dan onderwijs
Nog geen partner van Bouwstenen? Meld je aan en doe mee:
ddd5dd3ddddddddddddddddd
9 789090 412344