Pas op de plaats herstelcentrum voor de geblesseerde danser.
pas op de plaats herstelcentrum voor de geblesseerde danser.
afstudeerplan master architectuur academie van bouwkunst 6 juni 2019 Ramses van der Dussen
commissieleden: Bart Bulter Anouk Vogel Laurens cobben toegevoegde examenleden: marc a campo florian schrage
Samenvatting De carrière van een professionele danser is er eentje met vallen en opstaan. Van grote hoogtepunten als solo danser op het podium van Het Nationale Ballet tot heftige dieptepunten als geblesseerde danser op de behandeltafel bij de sportarts.
Een pijnlijke voet tijdens een training maakt abrupt een einde aan het goede dansseizoen van de eerste solist van Het Nationale Ballet in Amsterdam. Al strompelend komt Yuko de behandelkamer van de sportarts binnen. John vangt haar op. “Het ziet er niet al te best uit”,stelt John vast. “Je voet is door overbelasting en een verkeerde beweging geblesseerd geraakt.” “Oooh nee, wat een ramp!”, roept de solist geschrokken. “Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Nu kan ik Don Quichot niet meer spelen! Wat moet ik nu?”, vraagt ze de sportarts. “Kijk hier maar eens naar”, antwoordt John. Hij duwt haar een folder in haar hand. “Dit is misschien wel een mooie plek waar je snel weer kan herstellen van je blessure. Het schijnt er prachtig te zijn. Even fijn weg van het drukke decor van de stad. Je krijgt daar uitstekende begeleiding en je kan daar enorm genieten van de natuurlijke omgeving.” Dit is het verhaal van een van de dansers die binnenkort gebruik zal gaan maken van het nieuwe herstelcentrum dat speciaal voor dansers is ontworpen. Het gebouw ligt aan de rand van het Natura 2000-gebied tussen het Bloemendaals Wethouder van Gelukpark en het Kraansvlak in. Op deze plek stond tot 2014 een manege die door een brand is verwoest en daarna is verwijderd. Het eens aanwezige litteken op deze plek in het landschap is weggenomen door de positionering van het gebouw en de uitbreiding van de stuifzandlaag. Het groene dak van het herstelcentrum staat vol met bedreigde en zeldzame duinplanten en bloemen. De wind, de vogels en insecten verspreiden de zaden van deze planten en bloemen in de toekomst over het naastgelegen verloederde Wethouder van Gelukpark zodat de flora in het park weer kan herstellen en opbloeien.
1.
Het herstelcentrum geeft de dansers een plek waar blessureleed zichtbaar en bespreekbaar mag en kan zijn. Vierkant begrensde ruimtes zijn door onderlinge verdraaiingen aan elkaar gekoppeld waardoor gangenstelsels niet nodig zijn. Het dynamische gebouw dat op een respectvolle manier ligt verscholen in het duinlandschap ademt een en al rust. De vloer, de ruimtebeleving, de vergezichten over de duinen en de versmelting tussen binnen en buiten zorgen voor een spectaculaire natuurbeleving. Het contrasterend wit in het gebouw versterkt de kleur van het duinlandschap en daardoor krijgt de plek een frisse en pure uitstraling. In dit aardse gebouw draait alles om het begrip herstel. Zowel voor de danser als voor haar natuurlijke omgeving. Hierbij vervult zand als natuurlijk bindend element een hoofdrol.
2.
De danser Nederland huisvest veel professionele dansers uit binnen- en buitenland. Daarnaast zijn er veel talentvolle jonge dansers bezig met hun dansopleiding. Zij hopen in de toekomst net zo te kunnen schitteren op het podium als de grote namen in de danswereld. Maar om als danser op dat podium te komen en daar op te blijven is niet gemakkelijk. Als ex danser weet ik uit eigen ervaring maar al te goed hoe zwaar het is om op hoog niveau te presteren. Het dansen op een hoog niveau vraagt ontzettend veel van het menselijk lichaam en de geest. Bijna alle dansers kampen vroeg of laat in hun carrière wel eens met één of meerder blessures. Een blessure bij een danser kan door allerlei verschillende factoren ontstaan. Zoals: een verkeerde beweging tijdens een training, een slechte techniek, een conditioneel probleem, oververmoeidheid en/of stress. De manier waarop een danser met zijn of haar blessure omgaat is lastig te peilen. Professionele dansers die bij een groot gezelschap dansen zoeken vaak sneller hulp bij een fysiotherapeut of arts. Dit doen zij omdat ze weten wat de consequenties kunnen zijn als ze hun blessure negeren. Jonge dansers in opleiding daarentegen gaan wat vaker de grens over met hun eigen lichaam. Deze groep dansers kennen hun lichaam vaak nog niet zo goed en zijn sneller geneigd om een blessure te negeren. “The show must go on” is bij deze groep jonge dansers dan ook het motto. Maar het is voor een danser o zo belangrijk om bij een blessure goed begeleid te worden. Want een carrière in de danswereld kan zomaar voorbij zijn als je je lichamelijke grenzen niet kent en niet respecteert.
3.
Om het onderwerp van blessures in de danswereld zichtbaar en bespreekbaar te maken Heb ik een herstelcentrum speciaal voor dansers ontworpen. Hier kunnen dansers op geheel eigen wijze hun herstelplan doorlopen en met lotgenoten praten. In mijn voorstel volgt de lezer Yuko Takani. Een van origine Japanse danseres die sinds 2014 als eerste solist voor het Natinale Ballet in Amsterdam danst. Yuko is tijdens haar training geblesseerd geraakt aan haar voet. Ze heeft met de directie van het Nationaal Ballet besloten om de rest van het dansseizoen te laten schieten om aan een goed herstel te werken. Yuko is door haar fysiotherapeut doorverwezen naar Ben. Ben is werkzaam in het nieuwe centrum voor dansers dat in de Kennemerduinen ligt. Hij is gespecialiseerd in klachten en blessures van het bewegingsapparaat van dansers. Het tweede personage in mijn plan is Martijn Alberts. Deze jonge dansstudent van 20 jaar is erg gemotiveerd maar is daarbij voorbij gegaan aan de behoeftes van zijn lichaam. Door een onvoldoende conditie heeft Martijn meerdere kleine blessures opgelopen die hebben geleidt tot veel mentale stress. Hij mist nog de vaardigheid om zijn eigen lichaam goed begrijpen en te respecteren. Martijn wordt in het revalidatiecentrum begeleidt in het maken van de juiste keuzes voor zichzelf en zijn lichaam.
4.
De omgeving Verreweg de meeste dansers zijn actief in de grote steden van Nederland. Een drukke en bruisende omgeving waar dans en theater een vaste waarde hebben. De drukte van de stad helpt alleen niet zo goed mee aan de ontspanning van een danser. Omdat dansers vaak veel druk ervaren is het een goed idee om een danser zo nu en dan een rustige en natuurlijke omgeving aan te bieden. Hier kan de geest van de danser weer tot rust komen en kan de creativiteit weer worden aangewakkerd. Als ik na een drukke periode even wil uitwaaien, ga ik graag naar de duinen om er te wandelen. Het natuurlijke ongerepte duinlandschap dat oer Hollands aanvoelt doet het altijd er goed om mijn hoofd weer leeg te maken. De stad kan soms een verstikkende werking op mij hebben. Dan is het contrast met het uitgestrekte duinlandschap zo af en toe wel erg fijn om op te zoeken. In de zomer van 2017 heb ik met een wandeltocht meegelopen over het Kraansvlak in de Kennemerduinen. Walter de boswachter van PWN gaf een rondleiding door het gebied waar we opzoek gingen naar Wisenten. Via het Wethouder van Gelukpark dat aan de Zeeweg ligt liepen wij door een hek het Kraansvlak op. Walter ging stil staan en vertelde over het gebied. “Op deze plek waar we nu staan stond tot 2014 een manege die na een hevige brand is verwoest en is verdwenen. Op het plot dat overigens nog niet behoord tot het natura 2000 gebied is in 2016 een kraal gebouwd. Deze kraal vormt een tijdelijk verblijf voor Wisten die worden uitgezet in het Kraansvlak.” Walter begon te lopen en gaf ons aan om hem te volgen. Ik keek nog even achterom en dacht: Dit is een perfecte plek voor het nieuwe herstelgebouw voor dansers. Op de grens van het park en het duinlandschap en met zicht over het duingebied. Prachtig! Even verderop liet Walter de zandlagen zien die door PWN zijn afgegraven (PLAGGEN). “Dit is nodig om de biodiversiteit in het gebied te stimuleren” zei Walter. “Er zit te veel stikstof in de grond waardoor de duinen dichtgroeien. Hierdoor hebben inheemse planten en dieren geen ruimte meer. Om dit tegen te gaan is de toplaag verwijderd. Hierdoor heeft het zand weer vrij spel en is er weer ruimte voor de oorspronkelijke planten en dieren.
5.
Bij terugkomst van de wandeltocht liep ik door het Wethouder van Gelukpark terug richting mijn auto. Het park lag er enigszins verloederd bij. Ik dacht bij mezelf: Dit park kan wel een flinke opfrisbeurt gebruiken. In 2018 is er een rapport over de flora en fauna van het Wethouder van Gelukpark verschenen. In dit rapport komt naar voren dat de flora en fauna die eens zo rijk was, de laatste jaren helaas sterk achteruit is gegaan door gebrekkig onderhoud en loslopende honden. Er zijn door de jaren heen veel inheemse bloemen planten uit het park verdwenen. De problematiek van de dichtgegroeide stikstofrijke duingrond en het verloederde aangrenzende Wethouder van Gelukpark heb ik in mijn nieuwe architectonische plan proberen aan te pakken. Door extra duingrond af te graven en zo meer stuifplekken te creĂŤren draag ik met mijn plan bij aan de verbetering van de bodemsamenstelling. Het litteken in het landschap op de plek van de oude manege vervaagd door de afgraving van duingrond Waardoor het Kraansvlak beter aansluit op het naastgelegen Wethouder van Gelukpark. Op het dak van het nieuwe centrum plant ik 47 soorten bedreigde en zeldzamen duinplanten en bloemen die in het rapport over het park worden genoemd. De planten en bloemen zijn gerangschikt op soort en de ondergrond waarop ze groeien. Op deze manier doet het dak dienst als hortus en kraamkamer voor het aangrenzende park. Door de wind, vogels en insecten kunnen de zaden van de bloemen en planten over het park worden verspreid. Met als doel dat het park langzaam maar zeker weer de uitstraling krijgt die het eens had.
6.
Het gebouw Het nieuwe herstelcentrum ligt op de positie van de voormalige manege op de grens tussen het Wethouder van Gelukpark en het Kraansvlak. Het gebouw ligt deels in de duinrug verscholen en opent zich door zijn C-vorm richting de zon, de dominante zuidwester wind en de uitgestrekte zandvlakte. Door de deels verdiepte ligging neemt het gebouw aan de noordzijde richting het park een bescheiden positie in. De dakrand van het gebouw komt net boven de duinrug uit, maar verstoort het uitzicht over het gebied niet. De zuidwest zijde van het gebouw opent zich volledig naar het Kraansvlak. Aan deze zijde versmelt binnen en buiten met elkaar door de grote glazen vliesgevels die van plafond tot vloer lopen en de zandlaag die van buiten naar binnen doorloopt. Doordat het gebouw deels in de duinrug ligt ontstaan er ruimtes met een verschillende licht- en zichtintensiteit. Zo zijn er ruimtes die meer donker, gesloten en privÊ aanvoelen tot aan ruimtes die juist licht, open en openbaar aanvoelen. Voor iedere danser is er wel een ruimte te vinden die qua maat en gevoel past bij de gemoedstoestand van het moment. Door een cirkel om het gebouwde volume te trekken en de buitenruimte te vergelijken met de binnenruimte is op te merken dat de oppervlakte van binnen en buiten in balans is. 50% binnen en 50% De plattegrond van het gebouw bestaat uit 28 aan elkaar geschakelde ruimtes die elk zijn voorzien van een programmatische en tevens constructieve kern. Elke kern is ondersteunend aan de functie van de desbetreffende ruimte. Zoals een kleedkamer in de studioruimte of een behandelkamer in de behandelruimte. De kracht van het ontwerp zit in het laten vervallen van de gangenstelsels zoals die te vinden zijn in traditionele revalidatiecentra (ziekenhuizen) en dansopleidingen. Deze gangen verbinden de losse ruimtes met elkaar maar hebben een gesloten en ondefinieerbaar karakter. Door de gangen te elimineren en de ruimtes onderling met elkaar te verbinden ontstaat een dynamisch gebouw waar gelijk gestemde geblesseerde dansers elkaar gemakkelijk kunnen ontmoeten. Door de 28 volumes ten opzichte van elkaar de draaien ontstaan verbindingen, patio’s en verschillende zichtlijnen naar buiten. Door de verdraaiingen gaat het gebouw als geheel meer bewegen en een verbinding aan met haar diverse en natuurlijke omgeving. 7.
Omdat op de locatie veel zand voorkomt heb ik gezocht naar een manier om het zand een belangrijke rol in het herstelcentrum te geven. Uit Australisch onderzoek is gebleken dat rennen en trainen op zand goed is voor de bevordering van de conditie. Daarbij heeft het zand een dempende werking op het bewegingsapparaat wat resulteert in het voorkomen van verdere blessures. Zand is daarmee uitermate geschikt om als vloer toe te passen in het herstelcentrum. Het zand vormt in het plan het verbindend element tussen het herstel van de natuur en het herstel van de danser. Ongeveer 60 procent van het gebouw is voorzien van een zandvloer die door vloerverwarming te verwarmen of te verkoelen is. De overige 40 procent van de vloer bestaat uit een zwevende houten vloer met een toplaag van Amerikaans Eiken. De kleur van het hout combineert mooi met de kleur van het zand. Door kleine hoogteverschillen in de vloer worden de afzonderlijke ruimtes in het gebouw gemarkeerd. De theaterzaal heeft met zijn verdiepte vloerniveau de grootste vrije hoogte in het gebouw. De verdiepte positie van de vloer zorgt ervoor dat de zandlaag buiten als één groot podium gebruikt kan worden.
d” n a z t e h n i ainen r t n a v n e t “effec “benefits of walking on s and” urt o c d r a h s u s r e nd v “effect of sa ces” a f r u s g in in a r t 8.
Het verhaal
10.
Het is 09:00 uur ‘s ochtends als Yuko het HERSTELcentrum in de kennemerduinen binnen stapt. Bij de informatiebalie staat een medewerker die ze aanspreekt. ACHtER hem ziet YUKO ZICHTZELF OP EEN poster van het nationaLE ballet staan. “Dat is grappig!”
12.
Yuko kijkt naar haar tenen. Ze zwachtelt ze in. 24 jaar lang heeft ze op vaste vloeren gedanst maar vandaag begint haar revalidatie op een zand ondergrond. Yuko vindt het best spannend. Wat als het zand haar blessure alleen maar erger maakt? Met haar tenen draait yuko cirkeltjes in het zand. Ze heeft in deze ruimte met bandnummer 2 afgesproken. best slim bedacht gniffelt ze. even later komt Ben al aangelopen.
14.
Ben kijkt naar yuko en begint met praten. “Vandaag heb je je intake gesprek, spreken we je klachten door en test ik je fysieke gestel. Maar eerst koffie! Ik heb zojuist in de file gestaan hier naar toe. De Zeeweg stond helemaal vast. Het is eigenlijk te mooi weer om binnen te zitten, dus ik wilde voorstellen om boven op het dak de intake te doen. Goed idee?� 15.
Yuko knikt. “Dat klinkt goed!” Ben loopt sierlijk op blote voeten naast Yuko. Ze voelt het zand tussen haar tenen en schrikt van de warmte. “Niet schrikken” zegt Ben, “dit zijn verwarmde zandbaden waar we zo gaan oefenen. Kijk rechts is Martijn al druk bezig met sprongoefeningen. Hij werkt aan het versterken van zijn spiermassa en loopt al wat langer bij ons rond.”
16.
17.
Ben geeft yuko alvast een kleine rondleiding door het gebouw. Ze lopen in een snel tempo alle ruimtes af. ondertussen geeft ben een korte toelichting. Bij de cardioruimte doet hij de schuifPUI open en loopt naar buiten. Yuko begrijpt niet goed wat Ben aan het doen is. Hij kijkT de hele tijd naar BENEDEN. Ben wijst naar beneden en zegt....
18.
Yuko volgt Ben naar het dak. Ze is onder de indruk van zijn spierstelsel. Alsof Ben weet dat Yuko naar hem kijk antwoordt hij: “Ik heb van 1974 tot 1983 bij het NDT in Den haag gedanst. Prachtige tijd gehad met ups en downs dus ik weet precies hoe jij je nu voelt.�
19.
“Maar wees gerust, wat wij nu voor jou kunnen betekenen is heel veel. Zo’n gouden plek als hier om je op te laden hadden wij in mijn tijd niet.” Ben houdt zijn koffiemok vast en wijst rondom in de verte. “Dit Yuko, is vanaf nu ook allemaal van jou.” Yuko valt stil. Wat een prachtplek. Het zonlicht schijnt op haar enkels. Ben wijst Yuko op haar ademhaling en geeft haar al wat oefeningen.
20.
Als Yuko haar ogen opent ziet ze Ben naast een andere man staan. “Dit is Walter de boswachter” zegt Ben. “Walter zorgt er voor dat deze planten op het dak zich straks letterlijk voortplanten om het Wethouder van Gelukpark te laten herstellen. De biodiversiteit van het park hierachter gaat steeds meer achteruit. daarom probeert Walter het park aan te pakken zodat het opgenomen kan worden in het natura 2000 gebied. Mooi he! Dit bijvoorbeeld zijn viooltjes, maar geen gewone. Deze soort is bedreigd en zeer zeldzaam. Dat zou je niet zeggen toch? Ze krijgen prachtige paarse bloemen.”
22.
“Het is voor de ontwikkeling van de flora en fauna zo belangrijk dat Walter dit doet. Hier op de grens tussen park en duin is het gebied zeer kansrijk.” “Kijk Yuko, De Wisenten daar in de verte hebben een jong van 8 maanden oud. Walter zal de Wisenten straks gaan onderzoeken in de Kraal die speciaal voor deze dieren in het gebied is neergezet. De kraal wordt gebruikt om de wisenten die worden uitgezet op het kraansvlak te laten wennen aan de omgeving. Na een aantal dagen gaat de schuifdeur open en kunnen de wisenten het duingebied in lopen.”
24.
positie van de grote Dansgezelschappen in Nederland.
25.
verborgen in het natura 2000 gebied ligt een niet beschemd gebied.
26.
wethouder van gelukpark aan de zeeweg met de locatie als open litteken tussen het park en het duinlandschap.
28.
bestaande situatie.
situatie na afgraven.
contour gebouw uit duinen wegsnijden.
houten vloeren toevoegen.
29.
toepassen van constructieve kernen en kolommen.
rondom glazen gevel toepassen.
compleet gebouw met beloopbaar dak.
situatie gebouw na 10 jaar.
30.
Doorsnede fragment met bedreigde en zeldzame duinbloemen en duinplanten op het dak.
doorsnede gebouw op positie van de entree.
inheemse duinplanten en bloemen irrigatiesysteem beplanting grond t.b.v. duinbeplanting/duinbloemen hydrokorrels isolatie noodoverstort mesh wit (strekmetaal) +5.100
+4.300
+3.900 mesh wit (strekmetaal) glazen pui (plafond tot betonwand) akoestisch plafond met isolatie hang lichtarmatuur gordijn (licht geweven textiel)
fijn zand (gekoeld of verwarmd) vloerverwarming/vloerverkoeling betonwand isolatie tijdelijke stalen damwand (bij maken van constructie)
houten zwevende dansvloer
Âą0
32.
legenda bestaande situatie: 1. afgraving gebied voor manege. (afgebrand en verwijderd in 2014) 2. Tijdelijk opvangverblijf wisenten t.b.v. het kraansvlak (kraal).
1. 2.
4. 5.
N huidige situatie 0
10
20
30
40
50
100
3. afgraving grond t.b.v. bouw ecoduct zeeweg. 4. grens wethouder van gelukpark door anti-tankwal uit de tweede wereldoorlog. 5. Grensgebied Kraansvlak. 6. verdwenen brug uit wethouder van gelukpark. Ze
ew
eg
entreehuis Weth. van gelukpark
restaurant de Bokkedoorns
6.
3.
34.
legenda nieuwe situatie: 1. Openstellen en toegankelijk maken van het kraansvlak voor bezoekers en het herplaatsen van de brug. 2. vloeiende aansluiting van het park met het
2.
4.
N nieuwe situatie 0
10
20
30
40
50
100
kraansvlak. 3. hergebruik van afgegraven (geplagde) grond voor modelleren duinlandschap. 4. verwijderen van toplaag grond (0,5 m) (plaggen) zodat zandverstuiving en groei pionierbeplanting kan plaatsvinden. Ze
ew
eg
restaurant de Bokkedoorns
1.
nieuwe brug
3.
36.
VERSCHILLENDE SOORTEN duinplanten en bloemen en hun positie op het DAK VAN HET gebouw.
38.
verspreiding van DUINplanten en bloemen naar naastgelegen wethouder van Gelukpark door wind, vogels en insecten.
40.
Op het dak zijn wel 47 soorten bedreigde en zeldzamen duinplanten en bloemen geplant. deze zijn gerangschikt op soort en de ondergrond waarop ze groeien. Door de wind en de verspreiding van zaden door insecten en vogels is het de bedoeling dat veel van deze planten en bloemen langzaam maar zeker weer een plek gaan vinden in het naastgelegen Wethouder van Gelukpark. Het park zal tijdelijk worden afgesloten voor bezoekers zodat het park kan herstellen en de uitstraling kan krijgen die het vroeger had. Yuko loopt met Walter mee. Walter heeft aangeboden om Yuko samen met wat andere wandelaars een korte rondleiding door het gebied te geven.
41.
42.
Yuko aan het wandelen in het kraansvlak met zicht op zandvoort.
44.
“Kijk jongens, door het plaggen van de GRONDLAAG krijgt de inheemse beplanting weer meer ruimte om te groeien.”
46.
ONDERTUSSEN IS MARTIJN zijn voeten en enkels aan het koelen in een studio met gekoeld zand.
48.
Yuko is inmiddels weer terugGEKEERD van de korte wandeling met Walter en heeft Ben weer opgezocht. “Het is tijd om het zand zijn werk te laten doen” zegt Ben. Yuko lacht en ze lopen samen naar de ruimte waar ze gaan oefenen. Het is een fijne plek. Beschut, maar wel met mooi zicht over het duingebied. Ben wijst naar de kolom met het omwikkelde verband. “Hier kan je wat spullen kwijt of kan je je nog even omkleden als dat nodig is. Daarna beginnen we met wat oefeningen om je lichaam te leren kennen.” Yuko vindt het bijzonder dat het zand zo’n grote rol speelt in het gebouw. Yuko focust zich op zichzelf en de minimalistische ruimte om haar heen. De ruimte geeft haar een fijn gevoel. Het gefilterde licht, de atmosfeer van wit, het zand, HET hout en DE natuurlijke materialen zijn in balans met de natuurlijke omgevinG. Yuko voelt zich thuis.
49.
Na flink wat oefeningen geeft Ben aan dat ze even pauze gaan nemen. Ben doet de schuifdeur open en de wind doet het zand opwaaien. “Wat een dynamiek” zegt Yuko verrassend. “Binnen en buiten versmelten helemaal MET ELKAAR.” Ben pakt twee stoelen uit de kleedruimte en vult hun bidons met water UIT het tappunt.
50.
Ze lopen door richting de bar, gaan buiten in de oksel van het gebouw zitten en kijken het terrein over. Er zijn best veel andere dansers druk aan het oefenen. zowel buiten vanwege het mooie weer als binnen in de verschillende ruimtes. Martijn, de jongen van vanochtend is inmiddels druk bezig met cardio oefeningen. Wanneer hij Yuko en Ben ziet zitten zwaait hij en stapt op hun af. “Hi, ik zal me even voorstellen. Ik ben Martijn. u kent mij niet, maar ik u wel. Ik ben een enorme fan van u. Ik heb u al zo vaak zien schitteren in Don Quichot. Prachtige voorstelling en zo inspirerend. Ik wist niet dat u ook aan het revalideren was.” Martijn, Ben en Yuko raken aan de praat en vertellen elkaar over het mooie leven van een professionele danser, maar ook over de struggles die ze daarbij ondervinden. Martijn verteld over zijn blessureleed dat is ontstaan door een gebrek aan spierkracht in zijn knieën. “De show must go on en je wilt niet onder doen voor de andere dansers, maar op een gegeven moment kon ik niet meer. Ik ging lichamelijk en geestelijk langzaam kapot. Ik hoorde van mijn arts over deze plek. Ik ben er meteen heen gegaan en dat bleek een schot in de roos. Het revalideren in deze natuurlijke setting heeft mij mentaal ook enorm doen ontspannen. Echt een geweldige plek!”
51.
Ben verteld over hoe ze als coaches mee mochten denken over het ontwerp van de architect en legt het principe van het gebouw uit aan Yuko en Martijn.
52.
Het gebouw bestaat uit 28 aan elkaar geschakelde ruimtes die elk zijn voorzien van een programmatische en tevens constructieve kern. Elke kern heeft een ondersteunende rol van de desbetreffende ruimte. Zoals een kleedhok in de studioruimte of een behandelkamer in de behandelruimte. Er zitten lichte hoogteverschillen in de vloer die de ruimtes afzonderlijk markeren. De hogere vloerdelen zijn zwevende houten dansvloeren die zijn voorzien van een toplaag van Amerikaans wit eiken. Door een cirkel om het totale gebouwde volume te trekken en de oppervlakte van de buitenruimte te vergelijken met de binnenruimte valt op dat de verhouding met 50% binnen en 50% buiten in balans is. binnen is buiten. Doordat het gebouw deels in de duinrug ligt ontstaan er ruimtes met een verschillende licht- en zichtintensiteit. Zo zijn er ruimtes die meer donker, gesloten en privĂŠ aanvoelen tot aan ruimtes die juist licht, open en openbaar aanvoelen. Voor iedere danser is er wel een ruimte te vinden die qua verhouding en gevoel past bij de gemoedstoestand van het moment.
53.
1.
4 6 1
8
2.
3 5 9
7
2
1
0
10 2 4
3 11 5
6
12
7 8 10
geen nummering nummering licht grijs nummering donker grijs
9 info balie techniek wc/douche kleedkamer zitplek behandelkamer keuken opslag
11 12
13
14
15
3.
+400
4.
+200 +200
+200
+200 +200
+200
+200 0
+200
0
+400
0 +200
0
0 +400
0
-200
+200
0
-200 vloerniveau en materiaal zwevende houten vloer (wit eiken) zand vloer
entree/lounge kantoor lockers dansstudio behandelruimte cardio/pilates collegezaal bar/kantine
0
-200 -200
-800 -400
-400
5.
oppervlakte cirkel: 5.484 m2 oppervlakte gebouw: 2.360 m2 footprint gebouw in balans met de natuurlijke omgeving
6.
gradaties in gebouw: van donker, omsloten en meer privĂŠ naar licht, open en openbaar
van traditioneel revalidatiecentrum naar nieuw bewegelijk gebouw.
54.
Doorsnede fragment van studio met open karakter en studio met gesloten karakter.
fijn zand (gekoeld of verwarmd) vloerverwarming/ vloerverkoeling glazen schuifpui 3900 mm hoog isolatie houten looprooster
inheemse duinplanten en bloemen irrigatiesysteem beplanting grond t.b.v. duinbeplanting/duinbloemen hydrokorrels isolatie +5.100
+4.300
+3.900
lichtpunt mesh wit (strekmetaal)
luchtbehandelingskast dragende betonwand wit afgesmeerd mesh wit (textiel in cement) offset van 100mm glazen schuifpui 3900 mm hoog
fijn zand (gekoeld of verwarmd) vloerverwarming/vloerverkoeling houten looprooster Âą0
55.
+
inheemse duinplanten en bloemen irrigatiesysteem beplanting grond t.b.v. duinbeplanting/duinbloemen hydrokorrels isolatie mesh wit (strekmetaal)
+5.100
+4.300
+3.900
±0
tijdelijke stalen damwand (bij maken van constructie) isolatie betonnen fundering
inheemse duinplanten en bloemen irrigatiesysteem beplanting grond t.b.v. duinbeplanting/duinbloemen hydrokorrels isolatie +5.100
+4.300
Doorsnede fragment VAN studio met kleedruimte.
+3.900
lichtpunt mesh wit (strekmetaal)
luchtbehandelingskast dragende betonwand wit afgesmeerd mesh wit (textiel in cement) offset van 100mm glazen schuifpui 3900 mm hoog
fijn zand (gekoeld of verwarmd) vloerverwarming/vloerverkoeling houten looprooster ±0
HET HOUTEN LOOPROOSTER VOOR DE GLASGEVEL VOORKOMT DAT OPWAAIEND ZAND ZICH TEGEN HET GLAS OPHOOPT.
56.
De plattegrond van het gebouw heeft een C vorm die zich opent naar het zuidwesten. Dit is gedaan zodat de wind die vaak vanuit het zuidwesten komt vrij spel heeft in de open binnenplaats. Tevens zorgt de open vorm voor een prachtig uitzicht over het vlakkere deel van het Kraansvlak. De kracht van het ontwerp zit hem in het laten weglaten van de gangenstelsels zoals die te vinden zijn in traditionele revalidatiecentra (ziekenhuizen) en dansopleidingen. De gangen in deze gebouwen verbinden de studio’s, kleedruimtes en behandelruimtes met elkaar maar hebben vaak een gesloten en ondefinieerbaar karakter. Door de gangen in het nieuwe plan te elimineren en de ruimtes onderling met elkaar te verbinden ontstaat een meer dynamisch gebouw waar gelijk gestemde geblesseerde dansers elkaar gemakkelijk kunnen ontmoeten. Door de 28 volumes ten opzichte van elkaar Te draaien ontstaan verbindingen, patio’s en verschillende zichtlijnen naar buiten. Door de verdraaiingen gaat het gebouw als geheel meer bewegen en een verbinding aan met haar diverse en natuurlijke omgeving.
57.
de Techniekruimte is onder de kantoorruimte op niveau -3000 gepositioneerd. vanuit daar loopt het leidingwerk onder de vloer door naar de studio’s. techniekruimte -3000
2m
58.
De opbouw van het herstelcentrum: uitsnede, kernen en kolommen, glasgevel en beloopbaar dak.
59.
de kleuren en materialen van het danscentrum zijn door de architect expres licht gehouden. De witte kleur straalt een heldere, pure en kalme sfeer uit en versterkt de vormgeving van het gebouw. De natuurlijke kleurtinten van de duinen lopen door in de vloer in de vorm van zand en amerikaans wit eiken. Hierdoor lijkt de vloer in de omgeving op te gaan. binnen = buiten.
wit geschilderd beton.
wit verband textuur. (gewoven textiel met toplaag van cement)
fijn gezeefd duinzand.
amerikaans wit eiken.
60.
de verschillende toepassingen van het verband om de kern.
62.
aanzichten van alle 28 kernen in het begouw. Met centrale kern als informatiebalie en startpunt.
5
3.700
3.900
10
4.100
11
4.100
12
4.100
13
4
3.700
3
3.700
2
9
3.900
1
14
4.300
15
4.300
0
4.700
3.900
kernen rechterzijde licht grijs
3.700
1
3.700
2
centrale informatiebalie
3.700
kernen linkerzijde donker grijs
4 4.100
10 11
3
3.700
5 3.900
9
3.900
6 3.900
3.700
8
3.700
7
3.500
3.700
3.900
3.500
7
3.900
8
3.700
3.500
3.900
6 12
kernen linkerz
2
1
64.
de Mesh buiten is van strekmetaal. de mesh binnen is van textiel met een harde toplaag van cement.
65.
66.
De geschakelde ruimtes in het gebouw verschillen onderling van grootte en hoogte. De kleinste ruimte is 6 bij 6 meter en de grootste ruimte is 18 bij 18 meter. De dansstudio’s hebben een afmeting van 6 bij 6, 8 bij 8 of 10 bij 10 meter. de vloer van deze studio’s is van zand of van hout. De behandelruimtes hebben in het gebouw de laagste vrije hoogte van 3,5 meter. daarentegen is de Theaterzaal met een vrije hoogte van 4,7 meter de hoogste ruimte in het gebouw. De Theaterzaal ligt net als het café op een verdiept niveau ten opzichte van de open zandvlakte. Door het verdiepte niveau van de theaterzaal van 0,8 meter, fungeert de open zandvlakte als een groot podium. De ruimtes die diep in de duinrug liggen hebben weinig inkijk, zijn het meest donker en genereren dan ook de meeste privacy. De ruimtes die half in de duinrug liggen bieden nog wel privacy, maar geven ook een mooi uitzicht op ooghoogte over het duinlandschap. De ruimtes die in het zand liggen hebben een transparant karakter waardoor binnen en buiten met elkaar versmelt. Deze ruimtes zijn licht, open en vormen een directe verbinding met de buitenomgeving middels brede verdiepingshoge schuifpuien.
67.
kleine studio 6x6m
behandelruimte 8x8m
cardio studio 10x10m
collegezaal 7x7m
grote studio 10x10m
theaterstudio 18x18m
68.
“Tijd voor wat actie Yuko! We gaan weer verder.” Martijn zwaait ze na. “Ik zie je aan het eind van de middag nog wel Yuko, dan drinken we samen nog wat op het dak.” Ben begeleidt Yuko verder door het gebouw. Waar Yuko bij het nationale ballet al helemaal depri was geworden van alle gangen, geniet ze hier zichtbaar van de ruimte om te dwalen. Het natuurlijke grid van diagonale lijnen in combinatie met de vierkante afbakening van de ruimtes geeft haar net voldoende kader om niet de verdwalen. Er blijft nog genoeg ruimte over voor expressie. En dat is goed te zien aan de andere dansers die Ben en Yuko passeren.
70.
Ben Wil nog een aantal testoefeningen met Yuko doen zodat hij een passend persoonlijk herstelplan voor haar kan opstellen. Na de oefeningen begeleidt Ben haar ’s middags naar de yoga klas van Lidia. Lidia is al druk aan de slag met Martijn. Ze ziet Yuko staan en vraagt haar om een yoga mat uit de kast te pakken en aan te sluiten bij de les. Lidia geeft eerst nog wat tekst en uitleg, maar even later wordt het stil en klinkt alleen nog het lichte geruis van de wind die naar binnen blaast.
72.
Het is inmiddels middag en het herstelcentrum is al aardig gevuld met dansers. sommige dansers trainen samen. andere dansers zoeken meer privacy op.
73.
vogelvlucht gebouw zonder dak.
vogelvlucht gebouw met dak.
74.
Nog even een korte solo voor onze grote held Ben.
76.
Na de Yoga klas legt Ben Yuko uit wat de vervolgstappen zijn voor het behandeltraject en vraagt Yuko of ze daar mee akkoord gaat. Ze stemt in en spreken af om over twee dagen verder te gaan met een wat meer intensievere training. Ben en Yuko nemen afscheid en Yuko besluit om zelf nog even wat lichte stretchoefeningen te doen.
78.
Ze loopt daarna nog even naar buiten om van het uitzicht te genieten. “Wat is het toch een fijne en veilige plek!” Even later wordt ze op haar schouder getikt door Martijn. “Ha Yuko, tijd voor ons drankje op het dak.” “Je hebt gelijk Martijn” antwoord Yuko. En samen lopen ze naar een bankje. Martijn is nieuwsgierig en vraagt Yuko waarom ze hier eigenlijk is. Yuko kijkt uit over de duinen en slikt. “Weet je Martijn, Ik had zo’n last van mijn blessure aan mijn voet. Het ging gewoon niet meer.” Ze kijkt naar haar voeten, maar daarna weer vooruit. “Ik dacht dat ik hier kwam voor mijn voeten…. Maar na deze dag met Ben weet ik dat ik voor iets anders kom. Ik ben 34 vierendertig!! Het houdt voor mij binnenkort echt op. Of ik wil of niet. Ik zal er aan moeten geloven.” Een traan rolt van haar wang. Martijn is doodstil. Samen kijken ze naar de leegte voor zich uit.
80.
Na een paar stille minuten zegt Martijn “mooi, dan is het nu tijd voor wat geluk! Ik haal wat te drinken voor ons en dan gaan we proosten op het hier en nu!” Yuko lacht en zegt “je hebt helemaal gelijk!” Nadat ze hun drankje hebben opgedronken lopen ze samen weer het gebouw binnen om zich om te kleden. Het is inmiddels al weer tegen het einde van de middag. Nadat de twee zijn omgekleed lopen ze samen richting de fietsen.
82.
terwijl de meeste dansers het gebouw alweer verlaten is ben nog druk in zijn kantoor aan het werk.
84.
Martijn tikt met zijn sleutels op de railing van de brug en zingt een stukje Romaninov. Yuko ziet de laatste zonnestralen in het water samen met de oppervlakteribbels verdwijnen. Ze glimlacht. “Dit hier is het paradijs.” Ze kijkt achterom en ziet de avond over het dak van het gebouw glijden. “Wat ligt het gebouw er toch bescheiden en prachtig bij zo!” Verlicht van de dag snuift ze de zuurstofrijke avondlucht op en huppelt achter Martijn aan. “Moet jij ook niet naar Amsterdam Martijn?” “Ja!” zegt Martijn. “Zullen we dan samen fietsen?” “Goed idee Yuko! Gezellig!”
86.
de maquette
88.
89.
90.
91.
92.
de studiemodellen
94.
95.
96.
97.
98.
99.
100.
Met dank aan Anouk Vogel Laurens Cobben Anandi Felter Barbara Blom Frank van der Dussen Jan Allis Marianne Berentsen Robin adriaanse peter blom Evelien Engele het snijlab
En in het bijzonder: Bart bulter Anna Allis
102.
Ramses van der dussen De klugt 7 2141 AS Vijfhuizen Ramses_van_der_Dussen@hotmail.com
copyright Š 2019 Ramses van der Dussen Niets uit dit werk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande toestemming van de auteur.
104.