Logboek Jesse Mommers - graduation project Academy of Architecture

LOGBOEK afstuderen

jesse mommers

2

Jesse Mommers BBE mommers.j@gmail.com augustus 2020

3

Het kwijtraken van mijn schetsboek heeft er misschien toe geleid dat ik meer digitaal vast ben gaan leggen... Bewijsmateriaal #1; dit boek.

02/03/2019

4

Voor U ligt het logboek van mijn afstuderen.

Van eerste verkenning van een opgave tot aan ‘Groenlicht’. Het moment waarop ik formeel naar de eindpresentatie toe mag werken. Tot aan dat moment heb ik gewerkt, gezwoecht, ontworpen, gelezen, geleerd, gehuild, gejuicht, gemaakt en afgebroken. bijna 3 jaar verslag in dit boek. Een selectie, lever gezegd fractie, van tekeningen, schetsen, referenteis, teksten, citaten, vondsten & overpijnzingen. Relevantie tot mijn opgave en conclusies worden naar voren gebracht om mijzelf inzicht te geven in het leer- en ontwerpproces.

5

6

48 CIE 1 97 CIE 2 120 CIE 3(1) 187 CIE 4(2) 214 CIE 5(2 update) 256 CIE 6 367 CIE 7 505 CIE 8 551 CIE 9 554 colofon

7

8

9

17/12/2017

tijdelijkheid verder uitwerken/omschrijven.

Wat is de aanleiding van je fascinatie en in welke context wil je deze gebruiken als een afstudeeropgave? Maatschappijkritisch is een interessante invalshoek, maar pas op dat je niet in de ‘escapism’-val valt.

Eigenzinnig en een vertaling van jouw interesses en kwaliteiten. Denken vanuit het vak, de techniek, sociale ontwikkelingen.

Dat is wat jou definieert als ontwerper.

Hoge kwaliteit in ruimte en materiaal, vanuit een heldere routing of ruimtelijke schakeling. Gevoelsmatig ontwerpen heeft je interessante ideeën opgeleverd, maar op grotere, complexe, schaal tegengewerkt.

Tijd nemen om te onderzoeken(eerst wetenschap) en te verdiepen in je vak. (historische) referenties naar het functioneren van architectuur en hoe ruimtelijke composities tot stand komen en zich uiten.

10

18/12/2017

omschrijven wat je wilt doen i.p.v. denkt te moeten. Wensen/dromen omschrijven.

Binnen het onderwerp zoeken naar je interesses/verantwoordelijkheden/ kwaliteiten. Deze gebruiken om het geheel verder uit te werken samen met Rob in de kerst. Simpele vraag stellen mag en abstractie kan geleidelijk vormgegeven worden. Je eindproduct hoeft niet perse een 1-op-1 gebouw te zijn of forceren van een abstractie zoals je met Koen hebt besproken(Donna van Milligen Bielke). Laat het proces hierin lijdend en begeleidend zijn. Vooraf weet je nooit waar je terecht komt en in welke vorm dit zich zal presenteren.

Intentie of context omschrijven waarbinnen je verhaal beschouwd kan worden. Sociaal, decadent, een bepaalde toon neerzetten.

Deze is terug te vinden in je eerdere projecten(denk aan het advies van Midas om te kijken wat niet is gelukt of wat je altijd hebt geprobeerd). Wat voor ontwerper denk je te zijn en welke kant wil je op? Kijk hierbij niet(teveel) naar andere architecten(gevaar van esthetische referenties en plaatjes).

Het proces is belangrijk en vormend aan je ontwerp.

11

19/12/2017

temporality subjectivity selfie aanleiding voor de papers O5 en O6.

Welke vragen/frustraties lagen hieraan ten grondslag en hoe heeft dit zich ontwikkeld?

In welke context is de opgave ontwikkeld en uitgevoerd?

De O5 paper kwam voort uit een observatie uit vrijwilligerswerk en mijn dagelijkse praktijk. Hoe tegenstrijdig deze twee waren in de ontwikkeling van de stad. Enerzijds bijdragen aan gentrificatie, anderzijds concentreren op hetgeen wat er is. Een bewust van een potentiële synergie was nog niet aanwezig, wat dan ook een aanleiding was om dieper op het onderwerp in te gaan.

De O6 paper startte met ‘tijd’ wat vooral heel abstract bleef en te complex om door te ontwikkelen naar een onderzoeksvraag.

Na het verdere onderzoeken en zoeken naar interesses binnen de associaties met de abstractie, werd een richting gevonden.

Deze kwam direct voort uit de architectuur, namelijk architectonische paviljoens.

Hiermee lijkt, in retrospectief, weer eens duidelijk te worden waar de interesses echt liggen en grijpbaar is voor onderzoek.

Dichtbij durven starten en dit door ontwikkelen naar een breed en complex geheel(geen doel op zich, wel een mooi streven).

12

21/12/2017

Clinic met Vibeke & Jan-Richard Archiveren; wat bedoel je hiermee en wat bedoel je met de woorden die je schrijft?

Schrijf het simpeler, bondiger en precies zoals je bedoelt.

Zoek naar referenties met betrekking tot tijdelijkheid. Bijvoorbeeld ‘het schuldige landschap’ van Aldo Rossi.

Er was een archiprix die de focus legde op het archief van Berlijn.

Kijk Space Odessy van Stanley Kubrick!

Het archief is achterhaald, het programma is cruciaal in je plan.

Probeer te schetsen wat het niet wordt… Dit kan je helpen te filteren en te zien wat je wel of niet denkt te willen.

Structuur & monumentale constructie in relatie tot tijdelijkheid.

13

22/12/2017

Gesprek met Rob Contrast tussen ‘archief’ en ‘tijdelijk’ heel interessant. Probeer het concreet te maken voor jezelf(waar ligt de architectuuropgave).

Het monument als vereeuwiging is relatief Locatie komt later wel. Verlies je niet teveel in een stroeve zoektocht naar een plek.

Deze volgt uit je verhaal.

Wat heb je stiekem altijd al willen doen? Hoe gênant ook…? Nou? Mensen uit de samenleving trekken(herprogrammering); eilandmaatschappij.

Vastleggen van iets tijdelijks… (historisch) museum? Schoonheid in tijdelijke bouwwerken in reactie op vreselijke gebeurtenissen(oorlogstuigen en bunkers).

Nabijgelegen voorbeelden; Trude hooykaas – kraanspoor Hembrugterrein, munitieopslag Commissie-optie; Petra Blaisse; intelligent en op raakvlak van velen van disciplines.

Commissie-optie; Mathijs Bouw; complexiteit inbrengen. Legde de link tussen koolhaas en Schinkel.

Bauakademie – Schinkel Delerious NY – Koolhaas

14

Eigen opdrachtgever? Alleen John Portman lijkt dit succesvol te kunnen doen. De discipline is 98% reagerend op en vraag of iets dergelijks. Waarom zou dit bij je afstuderen anders zijn? Een vraag of competitie kan heldere kaders scheppen waarbinnen diepgang en complexiteit behaald kan worden. Het schrijven van een eigen opgave brengt het risico van de ‘perfecte opgave’ met zich waar maar weinig in staat zijn ermee om te gaan.

Scroll bijvoorbeeld eens de website van het rijksvastgoedbedrijf door. Er zouden zomaar een aantal interessante locaties/vragen tussen zitten waarop je kunt reageren.

Laat ‘vermaak’ even voor wat het is. Voelt als ruis in je verhaal zover.

Waterlinie tijdelijk? Een reactie op een hedendaagse en toekomstige dreiging. Tijdelijk door wapenwedloop en ontwikkeling van strategieën. Invloed van tijd op tijdelijkheid. Intentie of gevolg; tijdelijkheid speelt een grote rol.

30/12/2017

3e clinic en 2e gesprek met Rob verder; wat nu?

Dudok de Wit M Dudok de Wit; alles verandert, alles is vergankelijk. Daarmee kan een einde gegeven worden aan het verhaal.

Derrida https://www.youtube.com/watch?v=K_ ujk4vld9A Deconstructie betekend voor Derrida het tegenovergestelde op prijs stellen. Of beter gezegd, hetgeen wat als ondergeschikt wordt beschouwd, beschouwen als gelijke.

Ogen zijn het enige onderdeel van het lichaam dat niet verouderd. Alles toont tekenen van tijd, maar de ogen blijven hetzelfde. (Omstreeks 21:00 YT doc) Hegel; ogen een presentatie van de ziel[verder onderzoeken]

15

03/01/2018

zoals Ojari stelt in haar essay ‘tussen arena en archief: het museum van Estse architectuur’; “zou het architectuurmuseum zich moeten richten op historische representatie of een actief platform moeten zijn om de discipline te veranderen?” (Ojari, 2017) Geef dingen/interesses/intriges/suggesties (even) de tijd. Onderzoek en vind uit of het wel of niet aansluit bij je ontwikkeling zover. Een schets, tekening, plaat, proces kunnen al gauw een indruk geven. Focus niet(alleen) op het plaatje. Probeer uit te vinden wat erachter zat en wat de motivaties waren. Probeer het proces te achterhalen om hiermee te kunnen leren misschien wel toe te passen. Nogmaals; focus niet op het einddoel of het plaatje; dit is secundair in je afstuderen(en je werk wat dat betreft).

16

04/01/2018

hoe wordt tijdelijkheid bepaald; welke factoren liggen ten grondslag aan de definitie?

Hoe kun je het contrast tussen tijdelijk en archief onderzoeken en vergelijken?

-definitie -bepaling -omstandigheden -typologieën -genealogie -cultuurhistorie -impact Paul van Tongeren, hoogleraar ethiek Radboud Universiteit Nijmegen “Het taboe zelf. Zonder taboes geen cultuur, dus ook onze cultuur kent nog taboes: grenzen die aangeven wat “echt niet kan”, domeinen die niet mogen worden betreden. Een van de typische taboes van onze cultuur is precies dat, het taboe: een verbod dat niet mag worden betwist, een grens die niet mag worden geschonden, een overtuiging die niet zou mogen worden bekritiseerd, dat kan echt niet – met als enige uitzondering natuurlijk die overtuigingen waar we heilig in geloven: dat de mens een dier tussen de dieren is, dat het individu recht heeft op zijn autonomie, dat man en vrouw gelijk zijn, enzovoorts.”( https://www.vn.nl/welk-taboe-is-nog-nietdoorbroken/)

17

06/01/2018

wat betekend tijdelijkheid voor jou? Wat bedoel je ermee, en vooral, wat wil je ermee doen?

18

07/01/2018

schrijf je opgave opnieuw uit. De daadwerkelijke opgave moet een of meerdere alinea’s zijn. Het verhaal en opbouw moet scherper en bondiger. Wat zeg je nou eigenlijk en wat denk je te gaan doen?

Impact van het moment Tijdelijkheid; toenemende oppervlakkigheid en entertainment-waarde van de mens.

Het lijkt alsof ervaringen pas werkelijkheid worden als de foto’s worden teruggekeken of beoordeeld worden door anderen. Het tekent een complete generatie die vast zit aan flex-contracten, geen woonruimte of perspectief zoals vorige generaties dat hadden. Kortetermijnvisie neemt de overhand wat gevolgen heeft voor de stad.

Archiveren; vastleggen voor latere studie veranderd in achteloos vastleggen of het opslaan van data voor onbekende doeleinden. Het archief heeft in de mensheid een nieuwe rol gekregen als bewijsmateriaal, identiteit en waardevervulling. Waarde-bepaling door overheden, corporaties of andere mensen door middel van gegevens.

19

11/01/2018

“De installatie is gebaseerd op het ambivalentie karakter van billboards die parasiteren op gebouwen. Ze onttrekken zich vaak geheel aan de taal van de bestaande architectuur door hun contrasterende uiterlijk. Ze zijn kleurrijk, banaal en tijdelijk en beïnvloeden het uiterlijk van hun gastheer ingrijpend met een spontane- en verstorende kracht.

Bilboards zijn groots, direct en plat. En hebben een constructie die onzichtbaar probeert te zijn terwijl deze onlosmakelijk verbonden is met het beeld. De combinatie tussen het tweedimensionale letterbeeld en de ranke-, driedimensionale constructie, tussen plat en ruimtelijk, maakt het tot intrigerende-, efemere objecten. Hun kortstondige karakter bekritiseert de permanentie van gebouwen, en verstoort monumentaliteit.”

Wat wil je doen?

Een goed gebouw ontwerpen waarin bewogen wordt en wat aanleiding bied te leren van de historie. Hierin, voor mij, nieuwe functies samenbrengen die aanleiding geven tot het extensief experimenten met ruimtes en materialen.

Dit alles binnen het kader van een relevant onderwerp wat een onderliggend ‘probleem’ aankaart.

20

12/01/2018

Een onderzoek naar het contrast tussen de digitale tijdelijkheid en het analoge archief.

Blootleggen van de oneindige structuren(ricky rijkenberg) Archiveren van oneindigheid Tijdelijkheid; gelijkwaardig aan archiveren voor jou? Tijdelijkheid lijkt meer een discussiepunt of argument wat je kunt introduceren in je onderzoek. Een kritische blik op het vak, de samenleving, etc. Een onderzoeksonderwerp binnen je gehele onderzoek, geen hoofdzaak.

Jonathan Andrew

21

15/01/2018

associaties met deze zinnen.

Een plek waar herinneringen vervagen Een plek waar oneindigheid wordt gecreëerd Een plek waar historie en toekomst ontmoeten Een plek waar analoog en digitaal ontmoeten Dementie Groeiend symptoom bij een groeiende groep van de wereldbevolking. In welke hoedanigheid wil je dit onderzoeken en vooral op reageren? Een opvangcentrum voor dementerende ouderen, woningen aanpassen op dementie, (midas)wijken reorganiseren om te reageren op de groeiende bejaardenbevolking?

Dood Luguber en niet iets waar je een jaar mee bezig wilt zijn.

Coma Tragedisch en statisch. Een permanente plek voor iets wat, hopelijk, tijdelijk is? trauma “There was an inevitable notion of mortality and survival in them. He eloquently states that “(i)n the ruin, where climbing vegetation meets the resistance of ancient stone, we witness the same eternal struggle between the organic and the inorganic principles of nature”(21). However, the stones remained funereal in this “struggle”, conveying death and melancholy. The ruins, consequently, were for Ruskin also a reminder of death and simultaneously an eyewitness not only of past times, but also of the continuous path of Life inhabiting them.” http://gonzalomunozvera.com/papersRuskin-and-the-ruins-the-stain-of-time-inarchitecture

22

16/01/2018

recollectie, herinnering, geheugen

23

23/01/2018

tips van Jan-Richard; schrijf op wat je wilt doen en wat moet je doen om dit te kunnen doen? Tools leren, producten maken, dingen doen; wat voor afstudeerplan past hierbij?

De vlees of vis vraag; zet tegenstellingen op papier en maak keuzes bij iedere stap. Werk zo verder door en je ziet wat voor pad je hebt afgelegd en vooral waar het je brengt.

available The New School = Das Neue Schulhaus = La Nouvelle Ecole Alfred Roth 727.1 Rot n available De weg naar school Kees de Graaf; Anne Hoogewoning; Ton Verstegen Staro Samenvatting van de uitkomst: 727.1 Gra w Kennis vergaren en delen available Vakschool(toekomstperspectief) Ontwerpen voor de toekomst : de school in Praktijk in zowel het onderwijs als werkleven het derde millennium Janssen Keijserss en Samwel; Paul Schools of architecture Groenendijk Bart Goldhoorn; John Hejduk; Stanley Staro Tigerman; Eva Maddox 727.1 Jan o 710.3 Gol s available available De school in de 21ste eeuw : Nederland naar school : twee eeuwen ontwerponderzoek Staro 2003-2004 bouwen voor een veranderend onderwijs Kees de Graaf; Hans Ibelings Tjeerd Boersma; Ton Verstegen; Herman Staro van Bergeijk; Tjeerd Boersma; D’Laine 727.1 Gra s Camp available 727.1 Boe n Een traditie van verandering : de available architectuur van het hedendaagse Plannenmap scholen voorlopige uitgave schoolgebouw Henk Engel; Susanne Komossa Ton Verstegen; Dolf Broekhuizen 727.1 Eng p 727.1 Ver tEr is meer tussen binnen en available buiten : de openluchtschool revisited : BNA De kunstnijverheidsscholen van Gerrit onderzoek Rietveld - the artschools of Gerrit Rietveld Micha de Haas; Anka van Voorthuijsen Erik Slothouber 727.1 Haa e 727.3 Slo k available available De openluchtschool revisited : de relevantie Hogeschoolmaken ; van visie tot vorm ; dl. 1. van de openluchtschoolgedachte voor de de historie schoolopgave van vandaag en morgen Kees van der Wiel; Paul Groenendijk; Piet Micha de Haas Hendriks BNA 727.3 Wie h I 727.1 Haa o available available Scuole Aloi Giampiero available 727.1 Gia s Schools : educational spaces 24

Sibylle Kramer 727.1 Kra s available , BWK De school als bouwheer : gids voor kwaliteitsvolle schoolarchitectuur Kristiaan Borret; Greetje Lathouwers; Paul Mahieu 727.1 Bor s available , BWK Metropole : Bilden = Metropolis : Education Olav Bartels IBA Hamburg 711.44 Iba m3 available , BWK A beaux arts education for the 21st century Gerard Reinmuth 710.38 Rei b available , BWK Space of production : projects and essays on rationality, atmosphere and expression in the industrial building Jeannette Kuo 725.4 Kuo s available De school als ontwerpopgave : schoolarchitectuur in Vlaanderen 19952005 Maarten Van Den Driessche; Christophe Van Gerrewey; Bart Verschaffel; Guy Châtel; Tijl Vermeirhaege 727.1 Van s available Designing schools : space, place and pedagogy Kate Darian-Smith; Julie Willis 727.1 Dar d available Tabula Plena : forms of urban preservation Bryony Roberts 711.583 Rob t available

professionnelle Duits: Berufsschule / technische Berufsschule Latijn: Variis scholae / Variis ludum technica Italiaans: scuola professionale / scuola professionale tecnica Zweeds: yrkesskola / teknisk yrkesskola Deens: erhvervsskole / teknisk erhvervsskole Noors: yrkesskole / teknisk yrkesskole Fins: ammattikoulu / tekninen ammattiopisto Spaans: escuela vocacional / escuela vocacional técnica

Engels: vocational school / technical vocational school Frans: école technique / école 25

24/01/2018

tip van Jolijn; afstuderen is een compleet nieuwe ritme. Zoeken naar balans en prioriteiten stellen voelen hetzelfde als in het eerste jaar‌. Helemaal opnieuw je flow vinden, maar dan in je eigen onderzoek. Dat maakt zwaar.

26

27

26/01/2018

verhaal aan Simon:”soort ROC van techniek?”

Zo zou je ‘t kunnen zien. Maar dan mooi, inspirerend en wat bij kan dragen aan de omgeving. Ben nog op zoek naar de abstractie of grote schaal in het verhaal.

Een ensemble of cluster heb ik altijd een interessante schaal gevonden. Beetje stad, beetje gebouw Structuur die mee kan bewegen met de ontwikkeling van de omgeving, vanuit het technische opleiden.

Als dat ergens op slaat Toekomstvisie/ experiment hoop ik te bereiken zonder in de droge, trage en saaie regelgeving en beleidsplannen te verzuipen als het gaat om scholen.

28

onderzoek naar wensen, ideeen, overtuigingen. keuzes maken binnen thema’s die belangrijk of interessant zijn.

29

09/02/2018

De ambachtsman : de mens als maker Richard Sennett 710.7 Sen a available , BWK Ambacht kunst wetenschap : bevordering van de bouwkunst in Nederland (1775 - 1880) Coert Peter Krabbe 721.4 Kra a available Letterboek voor den teekenaar en ambachtsman K. van Leeuwen 7.057 Lee l available Nijverheden : de evolutie van ambachten = Industrious artefacts : the evolution of crafts Studio Makkink & Bey 7.057 Nij i available Titels afstuderen(anders dan de daadwerkelijk opgave?)

-Vakschool voor metaalbewerking -Ambachtsschool leren vs produceren werken vs leren

30

10/02/2018

structuur voorstel introductie Op een bouwplaats, ongeveer 10 jaar geleden, werkte ik bij een bouwbedrijf waar de timmerlieden elkaar begroeten met ‘vakman’. Duidelijk voor vermaak, maar het gevoel van plezier en trots in hun werk is mij bijgebleven in de jaren waarin ik door bleef studeren. Dit werd door meerdere dingen gevoed, maar de economische crisis had een grote invloed op mijn eigen pad. Dit is ook gebleken in de perceptie van het beroepsonderwijs, met name praktijkonderwijs. Status en eindeloos doorstuderen als norm zijn een van de vele gevolgen van de crisis wat niet voor iedereen een passend doel is.

Arbeid en werken met de handen verliest aanzien en wordt minder gewaardeerd in de hedendaagse samenleving. Een (financieel) kwetsbare groep mensen komt hierdoor onder een grote druk komt te staan als het gaat om hun positie in de samenleving.

Hier tegenover staat een groeiende vraag naar vakmensen nu de economie aantrekt.

Verwacht wordt dat deze verder op zal lopen(BRON). Deze groeiende vraag is tweeledig; enerzijds het opleiden van een groot aantal vakmensen volgens de vraag.

Anderzijds innovatie stimuleren waardoor de vraag naar vakmensen veranderd. Hierin zit een interessant spanningsveld tussen evolutie en revolutie als het gaat om de educatie die vakscholen bieden.

Vanuit mijn eigen achtergrond in het MBOonderwijs is een bewustwording ontstaan van de omgeving die praktisch onderwijs met zich meebrengt. Hierin zijn de scholen of bouwvallen waar niets aan gedaan wordt, of een nieuw gebouw wat zich meer richt op uitstraling dan kwaliteit van onderwijs. Waar prikkels en motivatie belangrijk zijn voor studenten is de uitstraling van een school minstens zo belangrijk om het onderwijs

aantrekkelijker te maken en ontwikkeling te stimuleren. Hierin ligt voor mij de uitdaging mijn expertise en overtuiging in te zetten om mee te denken over het technisch onderwijs en haar studenten.

Eigen achtergrond en ervaring in het doorstuderen en ervaren van het MBOtraject. Weinig inspirerende omgeving die nauwelijks prikkelt te leren of bezig te zijn. Een leermeester speelt hierin een grote rol voor de studenten. het gevoel te hebben iets te zijn of betekenen voor de samenleving.

Met deze afstudeeropgave kan ik mijzelf in staat stellen mijn ervaring en overtuigingen samen te brengen in een onderzoek waarin ik mijzelf kan uitdagen te ontwerpen.

Investering lijkt eerder richting een ‘innovatieve’ uitstraling te gaan dan faciliteren van passend onderwijs Hoe kan ik hierop reageren en mijn Vraagstelling Door middel van theoretisch onderzoek, ruimtelijke en vooral fysieke studies en veldonderzoek zal ik een antwoord formuleren op de vragen die belangrijk vind. Hierin zal ik zoeken naar een balans tussen het maken van architectuur en het formuleren van een maatschappelijke overtuiging als het gaat om vakonderwijs.

Hoe kan de vakschool zich manifesteren t.o.v. de fysieke omgeving en toekomstige ontwikkelingen die technische vakken door gaan maken?

Is een tijdelijk of permanente structuur nodig om een goede vakschool te ontwerpen die past in de snelle hedendaagse ontwikkelingen?

Prikkelende en motiverende omgeving Hoe kan de vakschool een grotere bijdrage leveren aan de sociale ontwikkeling van de studenten?

31

Is het mogelijk voor de vakschool een directe bijdrage aan de samenleving te brengen in de vorm van een podium of instituut?

Nostalgie/melancholie opleidingstijd Gesloten of open Functioneren/hoofdzaak van de vakschool Ontwikkelingen educatie omtrent metaalbewerking(algemeen laten?)

Kwaliteit van onderwijs heeft de prioriteit maar zal een balans aan moeten gaan met de uitstraling om het onderwijs aantrekkelijker te maken.

Leermeester en student centraal

van de materialen en eigenschappen. Wat het kan, hoe hiermee om te gaan en wat de limieten zijn.

In tegenstelling hiertoe de limieten onderzoeken van het materiaal binnen het domein van educatie. Hoe kan het materiaal faciliteren aan het leerproces, naast de composities die ruimtes vormen?

Insteek Onderzoek naar technische vakscholen in Nederland en een selectie uit Europa.

Een beeld vormen van de vakschool in de hedendaagse samenleving en hoe onderwijs voor jongvolwassenen vorm wordt cultuur & ambacht gegeven. De beeldvorming op Europees ambacht in de Nederlandse cultuur, toen niveau om een onderliggende netwerk en nu. Vormen van ambacht veranderen, van industrie te verbinden en ervaren maar tonen altijd sterke affiniteit met hoe verschillende culturen omgaan met het verleden. ContinuĂŻteit en evolutie vakscholen. kenmerken ambacht boven vernieuwen en Tijdens mijn afstuderen ga ik veel fysiek revolutie. maken. Studies in ruimte en materiaal en studeren naar materiaal toepassingen en vakschool verbindingen. instelling tussen de theorie en praktijk in.

Historie en relevantie een basaal materiaal Opleiden van de arbeiders die als blauwdruk als metaal-legeringen gelden voor toekomstige ontwikkelingen.

Mijn afstuderen zal zoeken naar de Bieden van (fysieke) structuur in de parallel tussen het kennis-instituut en het zoektocht van het leven zonder volledig materiaal die beide constante ontwikkeling afhankelijk te zijn van technieken. doormaken en grote impact hebben op Ruimtes waar Historie en toekomst fysiek het dagelijks leven. Dit stelt mij in staat manifesteren een constante verbinding te maken tussen schalen, theorie en praktijk. materiaal het winnen en verwerken van materialen locatie staan onder druk van interessante ontwikkelingen zoals digitalisering, schaal & programma automatisering en 3D-printen. onderzoek naar de manifestatie van de Metaal heeft een rijke historie als het gaat vakschool om de invloed op de samenleving en heeft kasteel en het paviljoen van James Gowan de 1e industrialisatie vormg en identiteit gegeven.

Commissie & planning Romantiek en mystiek van metalen in het Rob Hootsmans smeden van staal, brns, metaal, etc.

Jo Barnett Bevestigingen door middel van smelten Jan de Vylder/Marius grootveld/Job Floris/ Toekomst van het materiaal in de analoge wie vind je nog meer tof? en digitale wereld. Hierbij komen de grove werkplaats en het schone laboratorium bij avb-klok elkaar. indicatie geven van de studies, producten Ondanks de toenemende digitalisering en en reflecties standaardisering is een basiskennis vereist structuur reflecteren.

32

33

17/02/2018

tekst uit voorstel gelaten; Vanuit mijn eigen achtergrond in het MBOonderwijs is een bewustwording ontstaan van de omgeving die praktisch onderwijs met zich meebrengt. Hierin zijn de scholen of bouwvallen waar niets aan gedaan wordt, of een nieuw gebouw wat zich meer richt op uitstraling dan kwaliteit van onderwijs. Waar prikkels en motivatie belangrijk zijn voor studenten is de uitstraling van een school minstens zo belangrijk om het onderwijs aantrekkelijker te maken en ontwikkeling te stimuleren. Hierin ligt voor mij de uitdaging mijn expertise en overtuiging in te zetten om mee te denken over het technisch onderwijs en haar studenten.

Opties commissie: Burton Hamfelt Marlies Rohmer Ard de Vries Dingeman Deijs

34

17/02/2018

tekst uit voorstel gelaten; Vanuit mijn eigen achtergrond in het MBOonderwijs is een bewustwording ontstaan van de omgeving die praktisch onderwijs met zich meebrengt. Hierin zijn de scholen of bouwvallen waar niets aan gedaan wordt, of een nieuw gebouw wat zich meer richt op uitstraling dan kwaliteit van onderwijs. Waar prikkels en motivatie belangrijk zijn voor studenten is de uitstraling van een school minstens zo belangrijk om het onderwijs aantrekkelijker te maken en ontwikkeling te stimuleren. Hierin ligt voor mij de uitdaging mijn expertise en overtuiging in te zetten om mee te denken over het technisch onderwijs en haar studenten.

Opties commissie: Burton Hamfelt Marlies Rohmer Ard de Vries Dingeman Deijs

35

17/02/2018

Lezing AA; tom emerson ‘never modern’ -organisch vs mineraal -schaal; bricolage(werken met een gegeven) onderzoeken van mogelijkheden op een (urban)grote schaal.

-stedenbouw=grote dingen, architectuur=kleine. Stad is een 1-op1 ervaring, je komt niet een masterplan binnen. -Je ervaart de materialen en ruimtes.

-Tijd doorbrengen op en rond locatie. Heel precies kijken wat er is.

-Analystisch vs syntetisch opgelosten in het werk van Piranesi

36

01/03/2018

feedback op afstudeervoorstel(pitch) Maaike van Stiphout; -programma is een groot vraagteken en een risico om te verdrinken. Hoe ondervang je dit en zorg je ervoor dat je hier grip op houd?

-MBO in Veldhoven zuid als voorbeeldschool. Directeur is een bevlogen persoon.

-Urban Green Development is een innovatieve lesvorm in de stad(contact mogelijk via Maaike).

Ierse vervangen van Appenzeller: -Alex Schaub FABLAB op Sloterdijk.

-sloterdijk algemeen als interessante hoek om te zoeken naar programma en je onderzoek. Mogelijk een locatie.

37

02/03/2018

REF: kanagawa institute of technology workshop, junya Ishigami https://www.domusweb.it/en/ architecture/2013/06/10/engineering_and_ tradition.html

38

03/03/2018

OASE journals: 72, 90

39

08/03/2018

gesprek met Midas; gaat het om het onderwijs of het onderwijsgebouw?

Wat voor invloed heeft het gebouw op de locatie in plaats van andersom?

Pragmatisch is prima, maar wil je dat en in hoeverre bepaald dit je ontwerp? Proces omdraaien in gedachte is een goede oefening om te oordelen welke richting je op wilt. Denk eerder in kaders dan in gegevens. Gun jezelf de ruimte om te interpreteren!

Perfecte school binnen de bekende kaders of een kritische blik op ‘de standaard’ en een visie ontwikkelen? onderwijsdaders als framework waarbinnen het overgrote deel onderzocht zal worden. Kritische blik treed erbuiten.

Safehouse(voorstel) en jouw persoonlijke interesses en overtuigingen die erbuiten treden en een nieuwe blik werpen op het bekende. Dit vraagt om een doordrongen kennis van het ‘bekende’. Eerst wetenschap dan kunst(volgens Felix Claus)?

40

11/03/2018

“I have an instinct that what the 21st century has to offer is this post-human architecture,” he says. “This is a new sublime. A landscape totally dictated by function, data and engineering. The scale alters, the human becomes almost irrelevant. The paraphernalia of human habitation can be reduced. We are in a moment of transition now, in a half-human, half-machine architecture. Is this a postcity? If we articulate it properly it could be insanely beautiful.” -Koolhaas https://www.ft.com/content/7180ef52-219811e8-a895-1ba1f72c2c11?desktop=true

41

23/03/2018

midas over commissie 1; eerste commissie lijkt vooral te gaan over het aanscherpen van je opgave. Waar gaat het precies over en wat zijn je eerste bevindingen/onderzoeken om je opgave scherper/helder te krijgen?

Omdat je nog geen locatie hebt is het belangrijk bij commissie 1 in ieder geval te weten waar de locatie aan moet voldoen. Je hebt de parameters grotendeels bepaald waarmee je een locatie(of selectie van) kunt onderzoeken.

Grote vragen moeten beantwoord zijn en je moet een nog beter beeld hebben van je opgave.

Onderzoeksstructuur -Stad, onderwijs & materiaal in een driehoek waarbij onderwijs bovenaan staat -Historie, relevantie & toekomst naar de hiĂŤrarchie in de hoofdstructuur

42

24/03/2018

staaltje denkwerk: staal lijkt de laatste eeuw van ‘toonbeeld van industriële revolutie’ te zijn verschoven naar een functioneel en praktisch element.

Gereedschap en (hulp)constructie om voorbeelden te noemen. Staal heeft niet de rol of romantiek van hout, steen of klei in de architectuur. De waardering of mogelijkheden van staal zijn daarentegen jong ten opzichte van hout, steen of klei.

Iets wat de uitvinding van staal(‘pas eind 19e eeuw) onderstreept.

Heldere hoofdvraag en deelvragen opstellen aan de hand van je voorstel. In hoeverre zijn deze relevant en in welk kader wordt alles, of ieder individueel onderwerp, beschouwd?

Architect & ontwerp vs/contrast student & materiaal. Interessant contrast en overeenkomsten. Analyse van de dynamiek die je zelf ook doormaakt. Dit het persoonlijk sterk in je verhaal en minder subjectief.

Schrijven over de rol van staal. Interessant om uiteen te zetten waarom je voor staal hebt gekozen en wat het verhaal is van het materiaal. Misschien niet geheel gelijkwaardig aan educatie, maar absoluut belangrijk voor je proces. Denk goed na over de relatie tussen educatie, materiaal en de stad(locatie).

Verhouding analyseren en bepalen in je opgave tussen; educatie, materiaal en stad.

Tijdlijn van Amsterdam waaraan vakscholen en staal gekoppeld kunnen worden. Zo Welke scholen ga je bezoeken? In eerste lever je een totaalbeeld en kun je de instantie in Nederland. Snelle google-sessie onderlinge relevantie visualiseren, of de kan al een groot aantal adressen opleveren. tekortkomingen blootleggen.

België, Frankrijk, UK etc. Niet uitsluiten.

To do: Interviews? Wie? -contact leggen scholen; -Cees Nagelkerke; -contact interviews; -Jochem Heijmans; -cursus lassen boeken; -Marcel Lok. -rondje(s) fietsen Amsterdam.

Welke randen van Amsterdam wil je bekijken? Bestaand of nieuwe randen.

Welke parameters wil je/moet je gebruiken bij het bepalen van een locatie?

Hoe invloedrijk is ‘metaal’ in je hele verhaal?

Materiaal speelt een grote rol, maar waarom staal en hoe beïnvloed dit je proces? De driepoot moet sterk aan elkaar verbonden zijn wil je een sterk verhaal hebben.

Misschien is inwisselbaarheid nodig, maar niet vooraf opgesteld. Helder, scherp en gericht is van grootste belang in je opgave om niet de weg kwijt te raken.

43

25/03/2018

Midas: schrijf (altijd)de feedback van je commissie op! Stuur dit rond ter bevestiging/ aanpassing. Gebruik je mentor om wat druk uit te oefenen op je discipline. Geef jezelf 1 a 2 weken de tijd na een commissie om te reflecteren en vooruit te kijken. Betrek je mentor/commissie hierbij.

Probeer een 1 a 2 weken voorafgaand aan een commissie contact/gesprek te hebben met je mentor/commissie.

1e commissie is kort en zal alleen een verkenning zijn‌ daarna begint het serieuze werk‌

44

31/03/2018

producten opstellen voor je eerste commissie?

Tijdlijn; metaal, Amsterdam en vakschool Locaties; studies en analyses van de rand van Amsterdam Scholen: precedentstudies en inspiraties

45

02/04/2018

recap notes Paulien -invloed van het gebouw op onderwijs & vice versa grote vragen helder voor de commissie; hoe krijg je programma helder? Welk pad leg je af in de zoektocht naar een geschikt programma? Zoals Dingeman zei; centraal of juist decentraal, dit heeft een grote impact. Hierover zul je een uitspraak moeten hoewel je nu al denkt te weten dat het om een centraal punt gaat.. Is de vakschool zo’n hoge concentratie van metaal-gerelateerde vakken dat het een HUB(blegh) kan zijn voor dependances bij bedrijven of steden? Landelijk orgaan, maar dan tastbaar en voor de student.

Misschien het gebouw breder trekken tot een echt integraal geheel; vakbonden, unies, bedrijven, scholen en handelaars in 1? Hiermee inspelend om het grove tekort aan vakmensen en sterk fluctuerende marktwerking(?)? wat is ambacht voor jou?

Het pure werk met fysieke materialen.

Maken met de handen De mens als maker “De werkplaats van de vakman is een van de plaatsen waarin het moderne, misschien onoplosbare conflict tussen autonomie en autoriteit tot volle wasdom komt�

John Ruskin, romantisch analist van het vakmanschap Expliciet en impliciet

46

10/04/2018

wat vind je belangrijk, binnen en buiten je opgave?

Waardering voor het werk, praktijk en relevantie gekoppeld aan metaal.

Bereik van ‘metaal’ in bet onderwijs.

Winning tot sieraad, alchemie tot brug?

Tijdlijn Locaties Referenties Interviews

47

12/04/2018

bereik van ‘vakonderwijs’; zoals Kees Timmermans stelt: “Wij leiden als vakopleider mensen op in de metaal, als lasser, constructiewerker, plaatwerker of verspaner. Waar we vroeger vooral vmbo’ers binnenkregen, zoeken metaalbedrijven tegenwoordig ook havisten en hbo’ers. Dat komt doordat het werk in onze branche steeds complexer wordt.”

Contact/bezoek bedrijven/scholen: Chipmaker – NXP, Nijmegen Gieterij – Hoogovens, IJmuiden Staalverwerker – Kersten constructie, Amsterdam Vakschool edelsmid – vakschool schoonhoven, schoonhoven Vakschool houtbewerking – hout- & Meubileringscollege, Amsterdam Institut scientifique et technique des pêches maritimes, Nantes, Frankijk Interviews: Susanne pietsch Eireen schreurs Sereh Mandias Dolf van Broekhuizen Gijs van Vaerenbergh Cees nagelkerke Commissie 1 Feedback Rob, Dingeman & Paulien Wat fascineert je nou echt aan je opgave?

Wat was de aanleiding en wat vind je er zo belangrijk aan?

Wat maakt de ambacht zo belangrijk voor je?

Waarom wil je voor de MBO/vakonderwijs ontwerpen?

Modellen maken als studies van precedenten; niet doen. Maak studies naar het materiaal, het vak, je eigen interesses!

Maak keuzes die je verder helpen. Heldere parameters helpen je verder te komen en werk voor te leggen waarop gereageerd kan 48

worden.

Schrijf je programma uit zoals jij het wilt/ denkt te willen. Onderbouw dit met (veld) onderzoek.

Ga lassen! Begrijp wat voor ruimtes dit vraagt, hoe ermee om wordt gegaan etc.

Welk niveau is er voor lasser? Alle niveaus; 1 is ei bakken, 4 is opstap naar HBO… welke wil je?

Opties tot locaties; hembrug, nieuwemeer & Oranjewerf. Ga met Oranjewerf verder en projecteer je programma op de locatie.

Welke parameters zijn er (volgens jou) nodig om de locatie te bepalen?

Wat is het karakter van de school; gesloten instelling, openbare werkplaats, instituut, etc.

Materiaalonderzoek doen Mensen spreken(kersten, de hoop, de groot…)

Hoogovens bezoeken Maak het leuk! Maak gebruik van je commissie, er zijn maar weinig momenten…

Veel verzamelen, sponzen, opnemen, testen, proeven, verkennen…. Dit is leuk!

Heb je er wel zin in? >>>Oranjewerf, 80 studenten, niveau 2/3, vakschool voor lassen.<<< Over twee weken de locatie, programma, referenties, ideeën, omvang, karakter.

49

13/04/2018

Eurodeur Nieuwkoop

50

51

15/04/2018

gepersonaliseerde laskappen als vorm van identiteit. Prints en kleuren als creatieve uiting van toe-eigening.

Verduisterend glas van de laskap op meerdere manieren inzetbaar. Materiaal, metafoor, ruimte of afscheiding.

Vakschool Niveaus Structuur Omgeving Lassen als ambacht Leermeester Leerruimte Maatschappelijke positie Materiaal technieken Programma Vakken Gereedschap Karakter Schaal Locatie Bereikbaarheid Historie kwaliteiten toekomst

52

53

20/04/2018

ROC Sloterdijk

heldere splitsing tussen hand, machine en computer. 3 individuele lokalen, verbonden door een anonieme hal. overhead-deur neemt een sociale functie in vanwege de positie aan een binnenstraat waar tevens

54

het hoofdentree van de school is gesitueerd.

Door de deur open te laten staan verdwijnt het smalle en troosteloze doolhof wat doorkruist moet worden om van de entree tot de praktijklokalen te komen.

55

21/04/2018

lassen kan niet los gezien worden van metaalbewerking. Snijden, slijpen, zagen, zetten, boren; zijn allemaal handelingen die voorafgaan aan of samengaan met lassen.

Het vak â&#x20AC;&#x2DC;lasserâ&#x20AC;&#x2122; bestaat uit zichzelf uit meer dan alleen lassen.

56

57

22/04/2018

De meeste vakscholen bieden niveau 2- en 3 metaalbewerking aan waarvan ‘basislasser’ en ‘allroundlasser’ de las-gerelateerde vakken zijn. Een enkeling(ROCVA) bied ook niveau 4 aan.

Het interessante van deze school is dat deze alle drie de niveaus gemengde lessen aanbied en er vaker wordt doorgestroomd naar een hoger niveau.

58

59

23/04/2018

Het rauwe en industriële van ambacht en maken gepaard met een soort romantiek van de vakman. Kennis en kunde door toewijding, geduld en motivatie. Dit maakt het voor mij veelzijdig in een architectonische opgave die ik kan voeden met het maken van dingen.

Lesgeven en leeromgevingen hebben mij altijd geïnteresseerd. Verschillende vormen van lesgeven, scholen, ruimtes, vakken; Ik verdiep mij graag meer in het onderwijs. Met name vakonderwijs bind voor mij interesse, achtergrond en toekomst samen als het gaat om mij als architect. De maatschappelijke relevantie geeft het voor mij een extra laag waarin ik mijn expertise in kan zetten.

Ontwikkelen door onderwijs die structuur bied is voor mij een van de grootste vrijgevigheden die In mijn ontwerpen is altijd een vorm van tactiliteit terug te vinden. ‘stapelaar’ word ik wel eens genoemd. Interessante benaming, maar voor mij onderstreept mijn afstudeeropgave de verkenning naar tactiliteit in niet zozeer traditionele bouwmethodiek of materialen. Modernisme of de hedendaagse high-tech zijn interessante vormen van ontwerp die hiervan afstand nemen, maar daar ligt niet perse mijn opgave. Meer in de toepassing van verschillende, moderne, materialen in combinatie met tradities in methodiek en materiaal. Metaal is voor mij een materiaal wat als puur hulpmiddel toegepast wordt wat het materiaal geen recht aan doet.

Vakschool In de jaren ’80 werden bedrijfsscholen afgeschaft en werd er langzaam overgegaan op het regionale onderwijs, nu bekend als o.a. ROC’s. Anno nu wordt er gepleit voor een kritische blik op de schaal van scholen en hoe deze de bevolking dienen.

60

Niveaus Volgens het Nederlands Instituut voor lastechniek vallen ‘lassers’ onder MBO niveau 1, 2 & 3. Binnen deze landelijke opleidingsniveau heeft het NIL een gradatie uiteengezet wat de mogelijke ontwikkeling van de vakman uiteenzet.

In Nederland worden certificaten verstrekt voor; lasser, machinelasser, plastic lasser, betonlasser, raillasser en onderwaterlassen.

Dit geeft indirect een ruimtelijke opgave waarbij deze uiteenlopende functies samen worden gebracht.

Structuur Dit hangt deels samen met de verschillende typen scholen of organisaties. Landelijk of regionaal(ROC’s), bedrijfsscholen(Tata Academy), stichting(SBB’s).

Omgeving De typen scholen tonen vergelijkbare kenmerken als het gaat om de locatie.

ROC’s zijn strategisch geplaatst tussen stad en industrie met een sterke focus op OV. Bedrijfsscholen zitten volop in de industrie en stichtingen liggen verspreid tussen de bedrijfsschool en de ROC’s. Deze laatste is financieel de meest kwetsbare en lijkt daarmee ook het minst vertegenwoordigd.

Wat interessant is, is het contrast tussen de letterlijke en figuurlijke afstand tot het bedrijfsleven en die tot de student/vakman.

De stichtingen vallen door schaal en verbinding met (middelbare)scholen tussen de twee grote organisaties in.

De SBB Gouda deelt een complex met een keramiekopleiding.

Lassen als ambacht Lassen is ontstaan uit het smeden zoals dat werd gedaan in de middeleeuwen. Door eindeloos te hameren op een verbinding smolten de materialen samen. Al testend

kwam men erachter wat hitte en koeling voor effecten had op de kracht van het materiaal. In feite is aan dit smeltproces weinig veranderd, wat de verbinding tussen ambachtelijk smeden en gerobotiseerd infraroodlassen blootlegt. Een rijke historie met een rijke toekomst.

parallel aan een doorgaande weg, de lasopleiding weggestopt achter een parkeerplaats. De functionaliteit en grofheid van lassen reflecteert zich in positionering van de ruimtes, maar ook het vak in de omgeving.

De ontvankelijkheid van de scholen en bedrijven waar ik contact mee heb Leermeester & leerruimte gezocht zijn voor mij een weergave van het De leermeester of docent houd overzicht enthousiasme en passie voor het vak. Iets door de semi-transparante schermen. wat heel erg leeft, maar niet direct zichtbaar Een centraal blok waarlangs de docent is. gemakkelijk een ronde kan doen om

een blik te werpen op het werk van zijn Precisie studenten. Zeker op het ROC heeft de Het bijzondere en metaal, en vooral docent een veel bredere rol dan docent, lassen is hoe fijnzinnig de verbinding van wat te merken is aan het contact. Een soort materialen luistert. Vervuiling als verf of ouderrol zoals leermeester dit ook hadden vet maken de verbinding slecht of zelfs in de oude gilden waarbij een jongen in de onmogelijk. Is de verbinding goed, dan is leer ging door nagenoeg in te wonen. De deze niet meer te ontleden zoals dat met leermeester zet zich daarnaast actief in om hout of steen zou kunnen. De combinatie het vak aan burger te brengen, door middel van grofheid van materiaal, toepassing van werk of samenwerken met kunstenaars. en de vakmensen in tegenstelling tot

de nauwkeurig die het materiaal vereist “De werkplaats van de vakman is een van bied mogelijkheden te ontwerpen met de de plaatsen waarin het moderne, misschien tegenstrijdigheden van het lassen. onoplosbare conflict tussen autonomie en Het materiaal, de legeringen, afmetingen en autoriteit tot volle wasdom komt” - Richard profielen geven ruimtes karakter en tonen Sennet, de ambachtsman de specialisme wat een vakman beheerst.

Kennis van materialen en hoe deze Maatschappelijke positie reageren op het proces van lassen.

De documentaire ‘Nachtlicht’ toont hoe

een duo raillassers zich s ‘nachts door het “Wij leiden als vakopleider mensen op in hele lang bewegen om beweging van het de metaal, als lasser, constructiewerker, land overdag mogelijk te maken. Een grote plaatwerker of verspaner. Waar we vroeger impact die door de documentaire erkenning vooral vmbo’ers binnenkregen, zoeken krijgt wat bijdraagt aan de positie van metaalbedrijven tegenwoordig ook havisten lassers in de samenleving als vakmensen. en hbo’ers. Dat komt doordat het werk in Hier tegenover staat de belangstelling van onze branche steeds complexer wordt.” leken om het vak te verkennen door middel Kees Timmers, Directeur Vakopleidingen van een cursus of workshop. Het karakter Metaal West-Brabant in Etten-Leur van bijvoorbeeld de Lasopleiding in Gouda heeft een heel andere aantrekkingskracht Technieken dan het naastgelegen keramiek-instituut.

Relatief bekende opleidingen zijn MIG/ Het keramiek zichtbaar en open opgesteld MAG, TIG, boog- en autogeenlassen. Deze 61

vallen onder een groot aantal processen die onderverdeeld kunnen worden in 6 hoofgroep; booglassen, elektrisch weerstandlassen, autogeenlassen, druklassen, bundellassen en overige processen. Onder deze hoofdgroepen zijn 30 verschillende lasprocessen onderverdeeld die in feite de technieken die een lasser kan beheersen omvatten.

In alle bovengenoemde technieken kan een onderscheid gemaakt worden tussen analoog en digitaal waarin een ruimtelijke uitdaging schuilt als het gaat om de toekomst van de technieken en de leeromgeving ervan.

Wat deze technieken gemeen zijn de extreme omstandigheden die deze tot gevolg hebben. Hitte, (UV)straling, stank, rook, fel licht, etc. Zijn interessante gegeven waarmee ontworpen kan worden.\ Programma Door middel van het bezoeken van scholen en bedrijven zal ik een keuze te kunnen maken uit de samenstelling van het programma. Welke vakken, hoeveel studenten, gereedschappen, karakter van de lesruimtes en de schaal van het programma. Een middenweg tussen het ROC en een stichting bied de mogelijkheid de focus te leggen op praktijkonderwijs, wat breed georiënteerd is binnen het vak van metaalbewerking.

is. Hierin wordt een onderscheid gemaakt tussen metaalbewerking, machinewerk en CAD. Een gradiënt van grof handwerk, naar fijn computergestuurd werk. Deze vragen om verschillende ruimtes die samengebonden kunnen worden door een theorielokaal. Iedere vorm van praktijk heeft zo directe binding met de theorie en worden de verschillende onderlinge praktijken sterker verbonden. In deze verschillende praktijken is bijna direct het niveau af te lezen van 2 naar 4.

Karakter De vakopleiding van niveau 2 en 3 zijn allemaal gebaseerd op een balans tussen praktijk en theorie. Iedere week of een bepaalde periode zijn de studenten aan het werk. Een constante koppeling tussen praktijk en theorie, zowel binnen als buiten de school vereisen flexibiliteit. In eerste instantie van de school om te kunnen reageren op de ontwikkelingen die het vak of bedrijven doormaken en gericht op de toekomst kunnen opleiden. Een structuur die meebeweegt met de onderwijsvorm en de vak ontwikkelingen.

Schaal Een gemiddelde klasgrootte bestaat uit 12 studenten(ROC) en 17(SBB) wat inhoud dat er een relatief kleine groep theorie krijgt, maar in verhouding tot praktijkles een grote groep is. Daarnaast Vind er een roulatie Vakken plaats bij de ROC’s waarbij de verschillende De handeling lassen kan niet los gezien niveaus(groepen van gemiddeld 12) elkaar worden van ontwerp & engineering. Hierbij afwisselen. worden tools als CAD ingezet om de student Het ROC van Amsterdam richt zich, zoals de koppeling tussen theorie en praktijk te ROC al verraad op regionaal niveau. laten maken. Voorafgaand aan het lassen Hierbij wordt onderwijs aangeboden aan gaat een grote hoeveelheid handelingen die VMBO- en HAVO-studenten. De schaal van direct verbonden zijn aan het vak ‘lassen’. deze school is relatief groot aangezien er Naast CAD worden er fysieke handelingen drie niveaus tegelijk worden bediend. De gedaan in de vorm van; snijden, zagen, Metaalvakschool in Nieuwkoop bijvoorbeeld slijpen, zetten, draaien en boren. richt zich op statushouders en middelbare scholieren, met een vergelijkbaar Gereedschap vakkenpakket als dat van het ROCvA, echter Het ROC in Amsterdam bijvoorbeeld heeft dan in een hal met een lokaal en kantoor een groot aantal machines staan die vele, eraan verbonden. hightech, bedrijven niet bij elkaar hebben staan, of niet up-to-date zoals de school dat Digitaal & analoog, praktijk & theorie 62

Saskia C. Gortz, directeur A+O metalektro, spreekt van de noodzaak te kunnen reageren op (digitale)ontwikkelingen in tegenstelling tot vasthouden aan hetgeen wat langzaam verdwijnt. Hierin gaat Gortz vooral in op de binding en betrokkenheid van het bedrijfsleven met het onderwijs.

Door middel van een ecosysteem verwacht Gortz een verandering mogelijk te maken die ‘levenslang leren’ mogelijk maakt. Het ecosysteem is gebaseerd op; Toegankelijkheid, wederkerigheid en verwevenheid. Dit zijn interessante aanknopingspunten voor de vakschool en de positie in het vak en omgeving.

Locatie De Oranjewerf bestaat uit een verzameling van uiteenlopende bedrijven, zowel in schaal als in werkzaamheden en staat in de voorhoede van nieuwe ontwikkelingen. De oranjewerf heeft vanaf haar stichting in het teken gestaan van ambacht. Dit is vandaag de dag zichtbaar gemaakt door de nieuwe eigenaar van het terrein(Heren2) door de eerder te huren zeecontainers opnieuw te rangschikken. Voorheen een speeltuin voor louche praktijken, nu een interessante verzameling kleine bedrijven, ondernemers en vaklieden om een aantal patio’s heen.

Zo wil de eigenaar van het terrein het ambachtelijke karakter in stand houden en tegelijkertijd een frisse bezem door de gebruikers en huurders heen halen. Dit alles ter voorbereiding van herontwikkeling tot grotendeels woningbouw in de komende 12 jaar.

Historie en vooruitzicht In 1949 opgericht om reparaties aan schepen uit te voeren en werd een smederij ingericht. De vele hellingbanen zijn door de jaren heen uitgebreid om steeds grotere schepen te kunnen onderhouden. In 1989 nam Damen de werf over die er vandaag de dag nog gebruik van maakt. Damen Groep zal binnen een aantal jaar vertrokken naar een andere locatie wat een groot deel van de oranjewerf vrij legt voor ontwikkelingen.

Hierin kan ik een standpunt nemen tegenover (woningbouw)ontwikkelingen en

het karakter van het terrein. Door de historie van het terrein voort te zetten ligt de nadruk op bedrijvigheid en nijverheid dicht tegen Tuindorp Nieuwendam aan.

Kwaliteiten De nabijheid van industrie en bestaande woningbouw is uniek in Amsterdam, zeker als het gaat om de grens van groen tussen deze twee werelden. Een park scheid de woonwijk van de oranjewerf en vormt een mooie buffer tussen wonen en werken. De afstand en vele paden en wegen maken direct en korte verbindingen mogelijk.

De ligging aan van de breedste stukken van het IJ en directe ligging op het zuiden bieden veel mogelijkheden wat betreft programmatische opzet en karakter van de school.

Bereikbaarheid Met meerdere bushaltes op een paar honderd meter afstand is het Centraal station dichtbij wat de doelgroep van het vakonderwijs(16- tot 25-jarigen) bediend.

Vanaf de A10 is een nagenoeg privétoegang tot de Oranjewerf wat bedrijven en studenten met een auto aan zich kan binden. Een korte route vanaf de A10 over de zuiderzeeweg legt direct een van de grootste kwaliteiten van tuindorp bloot; het vele groen, de arbeiderswoningen en tweeonder-1-kap-woningen waar veel jonge gezinnen wonen.

Bij bijvoorbeeld het ROCVA kwamen studenten uit de regio Amsterdam en een enkeling uit Den haag. Dit geeft het bereik van de opleiding aan.

Saskia Görtz, directeur A+O Metalektro Nieuwe ecosysteem(principes van organiseren) Toegankelijkheid, wederkerigheid en verwevenheid.

63

25/04/2018

bezoek SBB LasOpleiding Gouda Ron Lodders Machines metaalbewerking - kantbank - platenschaar - ponsmachine - draaibank - freesbank - zaagmachine fascinatie van je opgave ambacht Het rauwe en industriële van ambacht en maken gepaard met een soort romantiek van de vakman. Kennis en kunde door toewijding, geduld en motivatie. Dit maakt het voor mij veelzijdig in een architectonische opgave die ik kan voeden met het maken van dingen.

Lesgeven en leeromgevingen hebben mij altijd geïnteresseerd. Verschillende vormen van lesgeven, scholen, ruimtes, vakken; Ik verdiep mij graag meer in het onderwijs. Met name vakonderwijs bind voor mij interesse, achtergrond en toekomst samen als het gaat om mij als architect. De maatschappelijke relevantie geeft het voor mij een extra laag waarin ik mijn expertise in kan zetten.

Ontwikkelen door onderwijs die structuur bied is voor mij een van de grootste vrijgevigheden die In mijn ontwerpen is altijd een vorm van tactiliteit terug te vinden. ‘stapelaar’ word ik wel eens genoemd. Interessante benaming, maar voor mij onderstreept mijn afstudeeropgave de verkenning naar tactiliteit in niet zozeer traditionele bouwmethodiek of materialen. Modernisme

64

of de hedendaagse high-tech zijn interessante vormen van ontwerp die hiervan afstand nemen, maar daar ligt niet perse mijn opgave. Meer in de toepassing van verschillende, moderne, materialen in combinatie met tradities in methodiek en materiaal. Metaal is voor mij een materiaal wat als puur hulpmiddel toegepast wordt wat het materiaal geen recht aan doet.

65

26/04/2018

notities op je telefoon in Icloud opslaan; leesbaar op alle apparaten.

66

27/04/2018

hiĂŤrarchie binnen de werkplaats van de vakman/lasser -krullenjongen -rookie -gevorderd -vakman -leermeester?

-omscholing?

67

15/05/2018

cursus metaalbewerken, dag 1

68

69

16/05/2018

ROC Hoorn

kleine locatie waar alle werkzaamheden(hand, machine & computer) zijn gebundeld in 1 ruimte. studenten krijgen de ruimte om aan â&#x20AC;&#x2DC;projectenâ&#x20AC;&#x2122; te werken naast hun opdrachten. ruimte is anoniem en lijkt voor een andere functie bedoeld. kan flexibiliteit genoemd worden, of een onderwaardering voor de ruimte die nodig is voor het vak en haar studenten. overhead-deur staat altijd open en maakt het leslokaal groter.

70

71

18/05/2018

cursus metaalbewerken, dag 2

oorzaak & gevolg. iedere stap of beslissing heeft enorme impact op hetgeen wat volgt. een hoek niet onder exact 45-graden gezaagd heeft een tapse kier tot gevolg. taps houd in dat er met het lassen rekening gehouden moet worden qua afstand, snelheid, temperatuurverloop, hoeveelheid toegevoegd materiaal.

72

73

21/05/2018

bijna een maand verderâ&#x20AC;Ś pannenkoek week 25 commissie 2 to do; tijdlijn; lassen, oranjewerf en vakschool precedenten vakschool(best-practices, innovaties) (jong)volwassenenonderwijs onderzoek(principes, intentie) programma opstellen(ruimtes, relaties, karakter, referenties) bezoek; smederij kouwenhoven, OCW vianen, VDL, cor de lasser, scheepsbouwer OWP

74

26/05/2018

bezoek Hoorn Centrum vakopleiding Het Centrum Vakopleiding (CV) in huidige opzet is ooit ingesteld bij het Besluit No. E51 van17 juli 1944, houdende regelen betreffende arbeidsbemiddeling en de scholing, herscholing en omscholing.

De naam Centrum Vakopleiding(CV) was destijds Rijkswerkplaats vervolgens zijn er nog enkele naamswijzigingen geweest zoals bijvoorbeeld Centrum Vakopleiding voor Volwassenen en Centrum Administratieve Vakopleidingen voor Volwassenen. Het Centrum Vakopleiding heeft tot en met 1990 geressorteerd onder het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. gesprek Koen vloeibare stad â&#x20AC;&#x201C; zygmunt bauman stappen/handelingen afronden(maak er een boekje van) en leg deze opzij. Volgende stap; architectuur onderzoeken/maken.

Inventariseren, ruimtes onderzoeken bedenk voor jezelf; wat is de architectonische implicatie?

Ambachtsschool Zwolle MTS Leeuwarden

75

29/05/2018

cursus metaalbewerken; dag 3

76

77

02/06/2018

Koen, hoeshmand, simon en ewout gesprokenâ&#x20AC;Ś genoeg gepraat?

03-06-2018 dingen op papier gaan zetten. Schetsen, diagrammen tekenen.

Ruimtelijke ambitie formuleren Heldere vragen (op)stellen Wat wil je nog meer weten Wat moet je nog onderzoeken Kun je, met de kennis die je nu hebt, het ontwerp op gaan starten?

78

79

03/06/2018

Oranjewerf

80

81

07/06/2018

prep meet Dingeman & prep meet Rob Twee weken tot je 2e commissie; wat heb je gedaan en vooral; wat ga je doen?

Vakschool opmerkelijk vaak aan (provinciale weg) afgescheiden door een kanaal/sloot.

Rijksacademie amsterdam, tech campus nieuwegein, lasschool goudaâ&#x20AC;Ś

82

10/06/2018

Maken in haar algemeenheid heeft mij altijd geĂŻnteresseerd. Hoe het proces verloopt, de constante leercurve en de ontwikkeling van iets fysieks.

De fysieke handeling gepaard met de geestelijke inspanning maakt â&#x20AC;&#x2DC;makenâ&#x20AC;&#x2122; rijk en waardevol.

Een vak leren, bijdragen aan de samenleving, iedereen een plek bieden om bij te dragen, dat is een vakschool voor mij.

Een vak aanbieden wat voortkomt uit ambacht en rijke historie terwijl er constant gereageerd moet worden op hedendaagse ontwikkelingen.

De toekomst van de vakman en de vakschool. Een dialoog tussen analoog en digitaal. * Hoe kan de vakschool zich manifesteren tot de fysieke omgeving en toekomstige ontwikkelingen die de techniek door zal maken? * Is een tijdelijke of permanente structuur nodig voor een goede vakschool om in te passen in de hedendaagse ontwikkelingen? * Hoe kan de vakschool een (grotere) bijdrage leveren aan de sociale ontwikkeling van de studenten? * Is het mogelijk voor de vakschool om een directe bijdrage te leveren aan de (lokale) samenleving in de vorm van een podium of (kennis)instituut)? * Hoe is de dynamiek tussen docent en studenten en hoe kan deze versterkt worden?

83

13/06/2018

13 vragen over de beoordeling van school bouwprojecten, Scheidegger Onderwijsvereisten voor schoolkamerprojecten zijn niet kwantificeerbaar. door Om ervoor te zorgen dat hun opname in klaslokaalprojecten een lijst met vragen werd gecompileerd. De vragen moeten worden opgenomen in het plannings- en realisatieproces worden opgenomen en dus voldoet aan de minimumopleidingseisen garantie. De weging van de individuele vereisten hangt af van de concrete Individueel project.

Opwindend ontwerp 1. Geeft de architectuur een licht en vriendelijk ontwerp van de kamers en de open ruimtes in het gebouw?

2. Is de indeling van de klaslokalen en de open ruimtes vrij?

3. Kunnen de verschillende klaslokalen door een overeenkomstige Transformatie om andere functies over te nemen?

4. Regenarchitectuur en -omgeving voor op leeftijd passend leren, spellen en Ga verder?

5. Geef suggesties voor bouwen en omgeving voor zien, luisteren, het Voel en de sleutels?

6. Geef de breekzones (binnen en buiten) zowel grootschalige speelgebieden als ook terugtrekmogelijkheden en niches?

7. Regen de binnen- en buitenruimtes actieve relaties met zowel de natuur als actief Specifieke gebieden ontwerpen en veranderen?

Flexibiliteit van het gebruik van de ruimte 8. Binnen de verschillende kamers is er een korte-termijnswisseling tussen verschillende vormen van lesgeven mogelijk?

84

9. Kunnen de ruimtes op de lange termijn worden aangepast aan veranderende omstandigheden? zijn?

10. Zijn de kamers geschikt voor nietschooldoeleinden?

Ontwerpopties voor leerlingen en docenten 11. Biedt architectuur aan studenten en docenten Mogelijkheid om klaslokalen en open ruimtes flexibel te maken?

12. Biedt architectuur en de omgeving een creatieve ruimte voor de verschillende gebieden om elk een eigen gezicht te geven?

13. Staat het project de actieve participatie van natuurlijke elementen door het Leerlingen en leraren?

Scheidegger, Adrian (2004): 13 vragen voor de beoordeling van schoolbouwprojecten. in: School bouw. De stand van zaken. P. 48ff.

Bazel

15/06/2018

recap Dingeman - verloop staddvfbtrrbrt – toekomst - -hub=school (aanjager van ontwikkeling) - -ontwikkeling van het terrein - eigen plan trekken t.o.v. stedebouwkundig plan - interactie omgeving & bedrijven(functies) - uitwisseling onderling(?)

- Damen weg, kleine scheepsbouw - Precisie & concentratie – focus(internaat?)

- Volgende week: scenario’s - Betekenis van de plek - Historie scheepswerf(vakschool i.c.m. wonen?)

- Iets grotere schaal bekijken - Gevoel van het terrein - Conclusies (ruimtelijk) formuleren - Wat is het ‘werk’(binding, relatie, etc) - School, locatie, scenario’s

formuleren) Verhaallijn commissie 21-06-2018 -opgave -ambacht -onderwijs -praktijk -materiaal -locatie -analyse -kwaliteiten -kansen -conclusie -scenario’s -ambitie -vervolg

Recap Rob - Xaveer de Geyter Aarhus competitie - Jeroen Geurst bellen n.a.v. studies naar Oranjewerf - Visie op onderwijs – ruimtelijke visie(gebruik, prestaties) - Greenpeace - School, bedrijf, publiek - Internaat?

- Waar denk je aan(architectonisch)?

- Ensemble/terrein/massa?\wat heeft de school te bieden - Uitval van studenten?

- Aantrekkingskracht - Organisatie van de ruimtes - Functioneel - Schaal & omvang - Programma schrijven(m2) - Historie terrein & school - Wat voor architectuur(ambitie

85

16/06/2018

inventarisatie onderwijsgebouwen door team Vlaams Bouwmeester. Veelal bekende gebouwen die mij het vertrouwen geven voeling te hebben met het onderwijs. Vrij snel is al wel duidelijk dat ik niet heel diep in het onderwijs specifiek zal duiken. hoe vorm te geven aan het didactische proces en een complex programma opstellen aan de hand van de gedachte van een programmamaker of beleidsmaker. denken vanuit mij als architect, maar ook als student van het

86

vakonderwijs. welke ruimtes zou ik zelf willen als deze opleiding zou volgen en wat voor omgeving stimuleert te ontdekken en te experimenteren met materiaal, technieken en gereedschappen.

Het vormen, of beter gezegd uitspreken, van het verweven van onderwijs en praktijk stak hier voor het eerst de kop op.

BREDEROCOLLEGE BREDEROCOLLEGE

onderwijstype: onderwijstype:

Gemeentelijk Onderwijs Onderwijs Gemeentelijk

onderwijsgraad: onderwijsgraad:

onderwijstype: HAVO, MAVO, VMBO HAVO, MAVO, VMBO BREDEROCOLLEGE

Gemeentelijk Onderwijs

Brederocollege Amsterdam

adres: onderwijsgraad:

Dick Van Gameren

adres:

Buiksloterweg 85, Buiksloterweg 85, HAVO, MAVO, VMBO onderwijstype 1031 CG Amsterdam 1031 CGonderwijs Amsterdam gemeentelijk

OPEN OPROEP onderwijstype Gemeenschapsonderwijs

adres:

Buiksloterweg 85, opdrachtgever: opdrachtgever: onderwijsgraad 1031 CG Amsterdam

De Regenboog Grimbergen Van Geystelen – Thys architecten I Bureau Bouwtechniek

onderwijsgraad Basisschool

Gemeente Gemeente Amsterdam Amsterdam HAVO, MAVO, VMBO opdrachtgever:

bouwprogramma: bouwprogramma: Gemeente Amsterdam adres

adres Brusselsesteenweg 99 1850 Grimbergen

praktijklokalen, restaurant, praktijklokalen, restaurant, Buiksloterweg 85 1031 CG Amsterdam refter, mediatheek, sportzaal, refter, bouwprogramma: mediatheek, sportzaal, praktijklokalen, restaurant, omgevingsaanleg omgevingsaanleg refter, mediatheek, sportzaal,

opdrachtgever scholengroep Midden-Brabant

bouwprogramma

omgevingsaanleg praktijklokalen, restaurant, oppervlakte: oppervlakte:

refter, mediatheek, 1950 m² nieuwbouw, 1950 m²sportzaal, nieuwbouw, oppervlakte: omgevingsaanleg 1950m² m² renovatie nieuwbouw, 364 364 m² renovatie

wedstrijd Open Oproep 3

364 m² renovatie

oppervlakte 1950 m² nieuwbouw, 364 m² renovatie

positief imago door integratie de buurt en gebruik positiefpositief imago door integratie de buurt naschools gebruikgebruik imago doorin integratie innaschools deen buurt en naschools Positief imago door integratie in dein buurt en naschools gebruik

bouwprogramma onthaalgedeelte, administratief deel, klaslokalen, bibliotheek - informatheek, leraarskamer, vergaderzaal - tv zaal, berguimtes

Economisch versus subtiel en speels

oppervlakte: 1600 m²

foto’s:

foto’s: foto’s: Christian Richters, Christian Richters, Sofi eChristian Bullynck Richters,

aantal klassen: 15 klassen en 1 polyvalente zaal

Sofie Bullynck Sofie Bullynck

uitvoering: 2003 - 2007

foto’s Christian Richters, Sofie Bullynck





SO De Wijnpers

TV Office Kersten Geers David Van Severen / Util

onderwijsgraad



secundair onderwijs



locatie



Leuven



bouwprogramma



nieuwbouw



oppervlakte 

3 473 m2²

Foto’s KEMPENAERS



aantal klassen 

22

   





Rationeel schoolgebouw als belvedère op de historische wijnbouwsite.

    

OPEN OPROEP onderwijstype

Gemeenschapsonderwijs

BS ‘Ibis Freinet’ Herentals & BS ‘De Vlindertuin’ Lille Korteknie Stuhlmacher Architecten





 

onderwijsgraad



basisonderwijs adres



Berg 10, 2275 Lille

 

& Heesveld 9, 2200 Herentals

 

opdrachtgever 

Gemeenschapsonderwijs Scholengroep ‘Kempen’



foto’s maquette - klaslokaal en overdekt buitenterras

foto’s maquette - klaslokaal en overdekt buitenterras

wedstrijd



Open Oproep 16

 

impressie ontwerpvoorstel

Een ‘schoolschuur’ vol mogelijkheden

 

Herentals - Ibis

bouwprogramma klaslokalen, leraarskamer en polyvalente ruimte oppervlakte Lille: 630 m²

 

OO 1628 A

aantal klassen Herentals: 3



Schulhaus Leutschenbach in Zürich

Lille: 5

onderwijsgraad

Öko-Schule Mäder





Lille - De Vlindertuin

Herentals: 497 m²

Bauten im Blickpunkt Symbiose zwischen Architektur und Statik

Baumschlager & Eberle

middenschool adres Neue Landstrasse 29 6841 Mäder Oostenrijk

Das Quartier Leutschenbach ist in den vergangenen Jahren stark gewachsen. Jetzt hat der aufstrebende Stadtteil sein dringend benötigtes Schulhaus bekommen. Im architektonisch onderwijstype lager en middelbaar onderwijsherausragenden Gebäude gibt es 22 (leeftijd 7-16) Klassenzimmer. Der am 7. September 2009 offiziell eröffnete Neubau der onderwijsgraad Schulanlage Leutschenbach in Zürich basisonderwijs hat die Grenzen der Machbarkeit von adres Architektur und Statik voll ausgereizt.

Für den Neubau wurde im Jahr 2002 ein zweistufiger Wettbewerb durchgeführt, um die entsprechende Infrastruktur für die künftigen Schüler im Einzugsgebiet Zürich Nord zu gewährleisten. Ein ausschlaggebender Punkt für die Wahl des Entwurfs von Christian Kerez war, dass er das Gebäude in die Höhe konzipierte – vor dem Hintergrund, dass wenig Platz für die Schulanlage zur Verfügung stand. Seine Zielsetzung war sozusagen, einen möglichst kleinen Fussabdruck des Gebäudes auf dem Gelände zu hinterlassen.

BS ‘Leutschenbach’ Zürich

Bauablauf mit Verzögerung Im Mai 2005 erfolgte der Baubeginn.

Nach rund vier Jahren Bauzeit, die geprägt war durch eine längere Bauverzögerung, konnte der architektonisch und konstruktiv aussergewöhnliche Bau bezogen werden. Die eigentliche Herausforderung beim Schulhaus Leutschenbach war die Stahlkonstruktion, die sehr viel Zeit benötigte, bis sie sich gesetzt hatte. Aus diesem Grund wurde die Eröffnung vom August 2008 auf April 2009 verschoben. Dass auch dieser Termin nicht eingehalten werden konnte, lag an

Christian Kerez

Bauten im Blickpunkt

Einblicke in die Bibliothek im 4. OG, in ein Klassenzimmer und in das Parterregeschoss.

(Bilder: Beat Kreienbühl)

Saatlenfussweg 3

opdrachtgever

ebenen abtrennbaren Räume liegen im Erdgeschoss in der Mitte des Hauses.

Die einzelnen Programmteile sind in unterschiedlichen Grundrissanordnungen übereinander angeordnet. Sie behalten durch die einheitliche Materialisierung, Konstruktion, Tragstruktur und Fassade einen engen Zusammenhalt. Die übereinander gestapelten Räume unterscheiden sich untereinander stark in Ausdehnung und Höhe. Sie sind unterschiedliche Ausbildungen des gleichen architektonischen, räumlichen Gesamtkonzeptes.

8050 Zürich

gemeente Mäder

Zwitserland

Im Stadtteil Leutschenbach hat die Stadt eine Schulanlage für alle Altersstufen,

bouwprogramma

opdrachtgever vom Kindergarten bis zur Oberstufe, re-

klaslokalen, mensa, refter,

Stad Zürich alisiert. Das Schulareal wird so zu einem

polyvalente sporthal, foyer

Naherholungsraum Bauten im Blickpunkt von übergeordneter

bouwprogramma Bedeutung

oppervlakte

für das ganze Quartier. Als Schulhaus der Stadt Züist die Anlage Leutschenbach nach dem Entwurf des Zürcher Architekten Christian Kerez erstellt worden. oppervlakte

Die zuoberst angeordnete, 8 m zweitgrösstes klaslokalen, administratie, leraarskamer , hohe, rundum verglaste Gross-

3728 m²

rich sporthal, restaurant, kantine en kindropvang Leutschenbach charakteristisch.

Sporthalle ist fürs Schulhaus (Bild: Beat Kreienbühl)

aantal klassen 40

9.723 m² (zonder de kinderopvang) energieverbruik 18 kWh/m²a

foto’s Baumschlager & Eberle

Economisch en ecologisch bouwen gaan hand in hand

Compact gestapelde school in een groen schoolpark

bendigen, vielgestaltigen Einheit. Für das Gemeinschaftsgeschoss entsteht so aantal klassen eine grössere Durchlässigkeit.

22 klassen KonDas strukturelle und raumbildende zept der übereinander gestapelten Räume lässt grosse räumliche Differenzen zu. Andererseits werden dadurch alle Funktionsbereiche zu einer Einheit verbunden und zueinander in eine Abhängigkeit gesetzt. Der gesamte Fassadenbereich des Unterrichtstraktes des Schulhauses bildet ein mehr als 10 m rundum auskragendes Dach über dem Pausenplatz.

In den Zwischengeschossen zieht sich das Fachwerk aus dem Fassadenbereich zurück. Dementsprechend liegt im Erdgeschoss der Fachwerkkörper auf sechs stählernen Dreibeinen im Gebäudeinnern. Über die sechs schlanken Stützen werden die Lasten auf das vierte Obergeschoss abgetragen. Dieses ist somit das wichtigste, tragende Stockwerk, die Turnhalle ist darauf aufgesetzt. Dies er-

Raumprogramm, Erschliessung Der eindrückliche Schulhausbau überzeugt durch eine effiziente Verknüpfung der Raumhöhen und Raumtiefen mit konstruktiven Details der Haustechnik und der Lichtgestaltung. Alle Nutzungen der Schulanlage Leutschenbach sind im neuen Gebäude untergebracht.

Der 50 x 34 m grossen Baukörper erfüllt trotz grosser Glasfassade den MinergieStandard. Der Neubau bietet mit einem unterirdischen und fünf oberirdischen Geschossen Raum für rund 500 Kinder.

In den 22 hellen Klassenzimmern, die über drei Geschosse verteilt sind, finden 10 Oberstufenklassen und 12 Primarklassen Platz. Zudem sind im Gebäude Labors, Werk-, Computer- sowie Betreuungsräume untergebracht.

Anstelle massiver Wandscheiben teilt transluzentes Profilbauglas die Klassenzimmer von den zentralen Bereichen und untereinander ab. Die Türrahmen sind in den Boden eingespannt worden.

Die Klassenzimmer öffnen sich zu einer grossen zentralen Halle, die voll möblierbar ist und für den Unterricht genutzt werden kann. Dies entspricht den zeitgenössischen und pädagogischen Anforderungen – der Schulleiter war als Teil des Projekt-Teams in alle Entscheidungen involviert.

Die Klassenzimmer haben eine Grösse von 84 m², die Gemeinschaftsräume sind fast doppelt so gross. Durch ihre ungewöhnliche Raumhöhe von 3,60 m, die sichtbare Konstruktionsweise und die grossformatige Hallenverglasung erinnern die Gemeinschaftsräume und Klassenzimmer eher an offene Werkoder Atelieräume denn an herkömmliche Schulstuben.

Eine gegenläufige Treppenanlage in der Mitte des Gebäudes trennt das Schulhaus konsequent in einen Oberstu-

47

SBJ 5/09 – Bauten im Blickpunkt – Neubau Schule Leutschenbach

87 SBJ 5/09 – Bauten im Blickpunkt – Neubau Schule Leutschenbach

54

Neubau Schule Leutschenbach – Bauten im Blickpunkt – SBJ 5/09

49

17/06/2018

Wat is je opgave?

Vakschool voor metaalbewerking die aansluit op de huidige ontwikkelingen in het vakmanschap. Groot terkort aan vakmensen om aan de huidige vraag te voldoen terwijl er een nieuwe vraag ligt voor de toekomst.

Hogere zelfstandigheid, ander denkniveau en nieuwe doelgroep om in de techniek aan het werk te gaan. Automatisering en digitalisering wordt een groter en groter onderdeel van het dagelijkse werk, wat het specifieke en kleinschalige naar voren duwt. Een balans tussen aansturen van computers en werken met de handen komt naar voren als vraag vanuit het bedrijfsleven.

Een ruimte die focus bied aan jongvolwassenen maar ook ruimte geeft om te verkennen. Zowel fysiek als digitaal.

Flexibiliteit in de ruimte om te kunnen fungeren als opleidingsinstituut voor zowel jongeren als omscholing van ouderen. Een samenkomst van de huidige ROC’s en het oude ‘centrum vakopleiding’. Jong en oud leren naast en van elkaar.

Ruimte voor (kleinschalige) industrie in een stad die de industrie verdrijft. wat wil je horen bij de commissie?

Krtitiek op breedte en diepgang onderzoek Compleetheid en scherpte programma Definitie van mijn vakschool Wat wil je nog te weten komen?

Referentie-scholen/ruimtes Pedagogiek & omgeving van de doelgroep Wat zijn je vervolgstappen?

Ontwerpen!

Ruimtes testen dmv maquettes Ruimtelijke organisatie opstellen Architectonische ambitie vertalen Materiaaltesten Metaalbewerken voortzetten

88

Waar twijfel je over?

Schaal omgeving Karakter van de school Wat vind je belangrijk?

Goede ruimtelijke organisatie Inspirerende ruimtes Ruimte voor leren en spelen

18/06/2018

Tip van Midas/Elsbeth Ronner; designjournal/dagboek bijhouden! Plaatjes, schetsen, teksten, quotes, referenties, foto’s…. Alles! Intensief logboek! Goed om terug te kijken/lezen en om je commissie te informeren! DOEN!!!!

Eerder antwoord op de vraag(van jezelf) ‘wat wil je doen?’: Een goed gebouw ontwerpen waarin bewogen wordt en wat aanleiding bied te leren van de historie. Hierin, voor mij nieuwe, functies samenbrengen die aanleiding geven tot het extensief experimenten met ruimtes en materialen. Dit alles binnen het kader van een relevant onderwerp wat een onderliggend ‘probleem’ aankaart.

89

19/06/2018

Als je het niet meer weet, maak het groot of persoonlijk…

“Architecture should not be a question of whether or not we put Corinthian capitals onto our facades. It is about people and their lives; about making spaces that will have a living, dynamic and significant relationship with the life and activity they will contain.”

-Ahrends, Burton and Koralek vervolgstappen tijdlijn; lassen, oranjewerf en vakschool precedenten vakschool(best-practices, innovaties) (jong)volwassenenonderwijs onderzoek(principes, intentie) programma opstellen(ruimtes, relaties, karakter, referenties) bezoek; smederij kouwenhoven, OCW vianen, VDL, cor de lasser, scheepsbouwer OWP

90

91

20/06/2018

bundel schetsen van de afgelopen periode, zelfs tot voor de 1e commissie.

92

93

21/06/2018

commissie 2

94

deze modellen heb loskoppelen van het je nooit aan iemand wonen. laten zien... waarom niet? toch gewoon onderdeel van je proces? het laat zien dat je een school wilde maken met alleen de woonunits geclusterd langs of tegen de school aan. bundelen van lesruimtes,

95

23/06/2018

rimaan: collages en maquettes voelt als een uitweg/ ontsnapping. Veel belangrijker is om uit te vinden wat metaalbewerker precies is.

Hoe ziet een dag er uit, welk gereedschap en ruimtes hebben ze nodig. Door en door weten wat er gebeurt en dichtbij blijven wat het is; metaalbewerken. Geen museum, school of iets dergelijks.. ontwerpen vanuit je doelgroep en precies wat ze doen, hoe, wanneer, waar en met wat. Onderdompelen en alles te weten komen van metaalwerkers.

Daarna kun je altijd nog collages maken en maquettes bouwen. Belangrijk is om te weten wat je doelgroep is en wat deze precies inhoud, alleen dan kun je ervoor ontwerpen.

96

25/06/2018

commissie recap(Rob & Paulien) je maakt een fantastische school, je wilt die jonge studenten de kans geven dit vol te ervaren. Er te leven en zich helemaal onder kunnen dompelen in het materiaal, de techniek en de cultuur. Faciliteer dit genereuzer! Terrein is prachtig en groot, genoeg potentie om de school en al haar faciliteiten te positioneren.

Referentie-beelden zijn onsamenhangend en tonen museum-esthetiek. Dit past niet bij de grofheid van het werk en het materiaal waarmee je ontwerpt. Probeer voor jezelf te vinden wat het is wat je zoekt in je opgave en wat voor ruimtes dit oplevert. Wat past bij metaalbewerken en welke sfeer brengt dit met zich mee?

Ga ontwerpen! Niet verdwalen in het onderzoeken van school-typologieĂŤn en dergelijke. Ruimtes ontwerpen die jij denkt te willen maken en passend vind in jouw beeld van de vakschool. Laat zien wat je wilt maken en hoe jij erover denkt!

Uitspraken durven doen, maar ze vooral laten zien(collage, model, tekening). programma uitbreiden(genereuzer!!! > groter want je verhaal is kl#te?)

-zwembad(vrije tijd) -lezingzaal(bioscoop) -spuitcabine(s) -(droog)ovens -zuurbaden(chroom, verzinken, vernikkelen, etc.)

97

27/06/2018

gereedschap inventariseren, bouwen en ruimte er omheen bepalen. Invloed van de handeling op de ruimte. Licht, lucht, ruimte, slijtage, interactie. Handelingen die inherent zijn aan een vakschool tot haar volste benutten.

98

13/07/2018

Hans Wittwer meeting Dingeman - mail-adres Claudia Temperilli via dingeman - handhaven van damen/scheepsbouwer op het terrein; heel sterk - bekijk/bezoek de NDSM-werf. Sfeer, materialen, ruimtes, gebouwen, schaal, etc.

- de plek is essentieel; heeft heel veel in zich - waarde bepalen van het terrein, gebouwen, historie etc.

- je moet de locatie en damen door en door kennen. Ieder detail weten, iedere laag kunnen benoemen en waarde kunnen definiëren.

- scenario’s op verschillende abstractieniveaus schrijven zodat je kan wegstrepen - mocht je niet het terrein op kunnen/ mogen; aannames en scenario’s kunnen je hierbij enorm helpen. Zo houd je het verhaal sterk en kun je met je ontwerp.

- zoek de extremen van de locatie op; vormstudies! Laat je fantasie de vrije loop!

- denken vanuit de; locatie, programma, schaal & functionele relatie.

- commissie 3 gaat echt om het op tafel leggen van een ontwerp - veel modellen en studies de volgende keer! Dan kunnen we gaan discussiëren en kan je commissie echt ergens op reageren.

- wat voor ruimte(s) wordt het? Hoe woont iemand daar dan?

99

14/07/2018

scenarioâ&#x20AC;&#x2122;s locatie; functioneren van het bedrijf en werkplaats Damen cruciaal!

1 damen blijft, school eromheen, naast of mee verweven 2 damen verkleint, school neemt over en spreid over vrijkomend terrein 3 damen vertrekt volledig, school neemt scheepsbouw als integraal onderdeel over.

Gebouw/programma scenarioâ&#x20AC;&#x2122;s 1 compact en complex 2 ensemble en herkenbaar 3 structuur en overkoepelend info & data toevoegen aan commissie 2 document. Beter; commissie 3 presentatie opzetten(commissie 2 invoegen) en gegevens toevoegen. Verhaal opzetten/ schrijven en invullen. Zo zie je vanzelf gaten vallen.

Definieer de relatie tussen docent, student en omscholer. Hoe ga je dit ruimtelijk vertalen? Is een heel interessante ruimtelijke relatie in gebruik en wekelijks proces van de gebruikers van het terrein.

Welke rol speelt Damen hierin? Los van elkaar of met elkaar verweven(praktijk!!!)?

100

101

22/07/2018

wat houd je tegen in het ontwerpen? Waar denk je aan? Zet je gedachten op papier, dan schrijf/teken/modelleer je het van je af.

102

103

24/07/2018

design-journal opzetten(vierkant 280*280) gereedschap inventariseren/1:50 namaken

104

31/07/2018

strategie van behoud kleinschalige industrie; introductie van vakschool/ internaat, verweven met de bestaande industrie. Bestaande bedrijfsleven verschalen en samenbrengen met onderwijs en een lichte vorm van wonen. De gedeelde relatie tot techniek, materiaal of branche maakt het samenbrengen van deze uiteenlopende functies mogelijk. Door het specifieke multifunctioneren van een terrein of plot word een duurzaamheid geboden die het mogelijk maakt te kunnen reageren op toekomstige ontwikkelingen. Meer wonen, werken of leren; drie compartimenten in een waterbed; Altijd een kader waarbinnen het programma zich een plek verschaft.

Focus bieden in een tijd van eindeloze mogelijkheden, (onrealistische) druk van buitenaf en een constant veranderende economie. Binding en toewijding van alle kanten vraagt flexibiliteit en een vooruitziende blik om een gezond ensemble te garanderen. Dit ensemble bied de ruimte om te leren, werken en leven.

105

21/08/2018

weer opstarten na de vakantieâ&#x20AC;Ś

106

23/08/2018

denk na over/doe uitspraken over: - relatie gebruiker en het gebouw…

- onderlinge relatie gebruikers…

- gebruik van de ruimtes… !!!REFERENTIES!!! Kies en studeer goed!

Wat wil je maken, wat vind je mooi, wat fascineert je, waarom?

Verhaallijn opzetten!

107

24/08/2018

kleinschalige industrie strategie van behoud kleindschalige industrie; introductie van vakschool/ internaat, verweven met de bestaande industrie. Bestaande bedrijfsleven verschalen en samenbrengen met onderwijs en een lichte vorm van wonen. De gedeelde relatie tot techniek, materiaal of branche maakt het samenbrengen van deze uiteenlopende functies mogelijk. Door het specifieke multifunctioneren van een terrein of plot word een duurzaamheid geboden die het mogelijk maakt te kunnen reageren op toekomstige ontwikkelingen. Meer wonen, werken of leren; drie compartimenten in een waterbed; Altijd een kader waarbinnen het programma zich een plek verschaft.

Focus bieden in een tijd van eindeloze mogelijkheden, (onrealistische) druk van buitenaf en een constant veranderende economie. Binding en toewijding van alle kanten vraagt flexibiliteit en een vooruitziende blik om een gezond ensemble te garanderen. Dit ensemble bied de ruimte om te leren, werken en leven en de mogelijkheid een symbiose te creĂŤren in deze driehoek. De samenvoeging van deze driedeling maakt monitoring en flexibiliteit mogelijk waarop alle entiteiten kunnen reageren.

Leren Het onderwijs zorgt voor focus binnen het proces wat de student doorloopt.

Werken De kleinschalige industrie komt voort uit een bestaande vorm die zich een plek heeft verschaft in de stad. Deze historie bind het bedrijf direct aan de omgeving wat alleen maar versterkt kan worden.

De afstand tot leren en leven maakt werken een integraal onderdeel van het leven van de student, zonder afgezonderd te zijn van de buitenwereld.

108

109

26/08/2018

relatie van het programma tot de omgeving(functies t.o.v. kwaliteiten) onderlinge relatie van het programma kwaliteiten van de locatie - water(breedste stuk â&#x20AC;&#x2122;t IJ materiaalstudie! Werking van het materiaal, effecten, mogelijkheden, etc. ga weer lassen! onderstaande studies werken door op het bestaande element van de hellingbaan. Wat deze functies precies is voor de studenten is onduidelijk, maar wat wel sterk is is dat de helling(en) worden gedragen door programma. Hierin zit ook een symbiose verstopt zoals in de relatie van de student en werknemer. Een symbiose kan op verschillende manieren en schalen tot stand komen. Deze modellen laten zien wat technisch of ruimtelijk mogelijk is om een

110

symbiose te vormen en te verbeelden. In materiaal, constructie of programma...

De modellen rechts laten ontdekking zien die is voortgekomen uit een studie naar utilitaire ruimtes met de focus op de relatie tussen leermeester en student. spelen met conventies(?)

111

28/08/2018

scheepsbouwers Feadship, Huisman, Oceanco, Hakvoort, Amels, Moonen, Heesen Materialen; Staal(constructie), aluminium(gevel), plastic(gordijnen), beton(plein), hout(bielzen), Vonken, splinters, krullen, scherp, heet, roest, vingers, lawaai,

112

113

30/08/2018

het hoeft niet groot te zijn, pas de school omvang aan waar je je comfortabel mee voelt bedenk wat je fascineert of echt interessant vind. Ga hiermee aan de gang en spons, onderzoek, maak, test.

Gun jezelf de tijd en ruimte om te ontdekken en investeer tijd.

Denk niet teveel na over de architectuur van je opgave Je hebt vrijheid en ruimte, neem deze.

De maquettes laten het spelen met schaal en ruimtes nog beter zien. door schaal te onttrekken ontstaat er een soort podium voor het gereedschap. De maat rond de machine of werkplaats bestaat uit twee extremen; functionele cocon en plein van toe-eigenen.

Het eerste heeft een krappe ruimte tot gevolg die puur en alleen ruimte aan de beweging van het gereedschap, materiaal en degene die het bediend. dit focus af maar leid ook tot eenzijdig gebruik van de ruimte en, indirect, van de machine.

Het plein van toe-eigenen hangt samen met de activiteiten rond het gereedschap. veel vrije ruimte heeft tot gevolg dat het gebruikt zal worden voor andere doelen. Dit heeft interactie tot gevolg, maar ook spanning.

De samenkomst van activiteiten in een ruimte heeft verschillende interactie(s) tot gevolg. Hiermee kun je ontwerpen! weten wat de activiteiten zijn, wat deze nodig hebben en verbeelden wat er kan gebeuren als deze ontmoeten.

114

Associaties, interesses, kwaliteitenâ&#x20AC;Ś onderzoek deze Speel en ontdek Ga weer lassen Verzamel materialen

115

04/09/2018

commissie 6-9-18 prep modellen, schetsen, schemaâ&#x20AC;&#x2122;s, archiefbeelden, referenties, studies, fotoâ&#x20AC;&#x2122;s locatie, fotoâ&#x20AC;&#x2122;s modellen, programma

116

06/09/2018

vervolg commissie prep vervolgstappen: -lassen -materiaalonderzoek -programma op locatie schetsen -scenarioâ&#x20AC;&#x2122;s tekenen

-sfeerimpressies -referenties bepalen -machines onderzoeken(modelleren, â&#x20AC;&#x2DC;vervreemdingâ&#x20AC;&#x2122;) -ruimtelijk onderzoek(modellen)voortzetten -gebruik per ruimte inventariseren

functionele positionering scheepswerf

inpasssing school opening naar stedelijke omgeving

openingen natuur & techniek hellingbaan verlengen naar binnenplaats

117

12/09/2018

gasbrander of andere bronnen op verschillende materialen om de effecten te testen bewerkingen(schuren, polijsten, slijpen, krassen, zuren, etsen) testen!

118

13/09/2018

museum voorlinden; geen noorderlicht, maar gereflecteerd zuiderlicht.

119

14/09/2018

recap commissie - dit is commissie 1… nu beginnen - nieuwe planning opstellen, misschien iets compacter want je hebt niet niks gedaan tot nu toe.

- lasmeisje; meer van dit!

- Blijven voeden met materiaal; sponzen, alles!

- Kritiek formuleren(vlees of vis dilemma). Kan helpen keuzes te maken, onderbouwen en testen kan daarna - Levensgrote tekeningen maken van de ruimtes die je voor je ziet. Dit kan helpen om het hele ontwerp te visualiseren - Formuleer en schrijf je conclusies op!

- Waar is je model van locatie?

Stedebouwkundige studies van de locatie en ermee spelen!

- Leg je proces, foto’s, plaatjes, schetsen gedachtes vast en concentreer dit! Een journal om je proces in te kunnen zien en links te kunnen leggen - Industrieterreinen onderzoeken; sfeer, schaal, beweging - Blijf leuke dingen doen! Gun jezelf plezier in je afstuderen. Niet forceren, maak het leuk voor jezelf - 8.000m2 incl. Damen is klein!(volgens Paulien & Rob) - campus = ongeveer 20.000m2 - damen volledig handhaven. Je gaat toch niet bedrijf ontwerpen?

- staal in architectuur onderzoeken?

Bind twee directe interesses samen - onderzoek en ken je referenties, weet wat en waarom je iets bekijkt of laat zien - heb vertrouwen in jezelf!

- Je staat bekend als iemand die een lange tijd vrij weinig doet en aan het einde een enorme sprint maakt waarin je talent naar voren komt… gebruik je commissies als sprints, niet je tentamen…. Gun jezelf je talent uit te buiten 120

16/09/2018

gesprek met Simon verhaal (puntsgewijs) uitschrijven of indesign opzetten.

Besteed tijd aan het maken of onderzoeken van dingen(doorsnedes, materialen, historie, etc.) of erachter te komen wat het betekend voor je onderzoek. post-it keuze proces doorlopen?

Je wilt nadenken en ontwerpen van de metropool tot aan het detail. Abstract tot aan absoluut tastbaar. Een sterk verhaal, met duidelijke lagen, is nodig om dit een geheel te laten vormen. Nog belangrijker; keuzes op iedere schaal die erin verstopt zit.

Zonder (goede) beslissingen blijf je hangen of kun je jezelf niet in staat stellen de verschillende lagen en schalen aan elkaar te koppelen. Ieder laag vereist onderzoek, uitspraak en een ontwerp. Onderzoek en uitspraak als doel voor je 2e commissie.

Ieder laag die je belangrijk vind(formuleer waarom) verdiend een goede basis om op voort te kunnen borduren.

Waardeer iedere laag in relatie tot je opgave. Het is een onderdeel, maar in welke mate van invloed voor het ontwerp van de school? Een onderscheid tussen verhaal en ruimte kan helpen om een hiĂŤrarchie in focus en aandacht te hanteren in je proces.

121

18/09/2018

?

voorbereiden van de stedenbouwkundige modellen... Dit geeft ergens ook al aan wat mijn houding was ten opzichte van het bestaande. Het zijn anonieme volumes die een gebruik delen en hierarchie ontberen.

Deze staan op een egaal vlak wat is ontdaan van al haar kenmerken.

122

123

20/09/2018

staal & architectuurâ&#x20AC;Ś in welke opzichten wil je dit onderzoeken? Staal als constructie, sfeer, inspiratie, ruimte, blokkade. Inspirerende en historische voorbeelden(welke kun je bezoeken?). materiaal & effectâ&#x20AC;Ś hitte, licht, UV, krassen, vegen, deuken, zuren, lassen, slijpen

124

21/09/2018

campus van hyperspecifieke gebouwen.

Monofunctionele volumes verspreid over het terrein om de interactie tussen bedrijf en school te maximaliseren. Bewegen tussen momenten optimaal benutten ‘kijken is leren’.

Denk aan de folly’s van Tschumi, brugwachtershuisjes van amsterdam, - Theorielokaal - Praktijklokaal - Slaapvertrek - Douches en toiletten - Kantoor - Kantine - Machinewerkplaats - scheepsbouwloods

stapel foam om mee te ontwerpen... direct na het maken en stapelen bekruipt de gedachte dat dit nergens toe gaat leiden. niet weten wat te doen lijdt tot het teruggrijpen op werken met materiaal. op

zich een goede reflex, maar de energie ontbrak in dit moment op dit door te zetten en zo te ontwerpen. stuurloosheid, fysiek en mentaal.

125

22/09/2018

uitspraak

stad

machines als kunst

programma & ruimtes maquettes & schetsen

ruimte

locatie maquettes & schetsen

materiaal

effect op metalen staal & architectuur materialen literatuur, schetsen & maquettes

126

invloed & perspectief photoshop

behoefte & functie maquettes & schetsen

karakter & flexibiteit maquettes & schetsen

invloed & effect materialen literatuur, schetsen & maquettes

narratief maquettes & schetsen

routing & proces

maquettes & schetsen

detail maquettes, materialen & schetsen

sie is m m

m

co

m co

uitwerking

presentatie

maquettes & schetsen

schema

1:1000/1:500

maquettes & schetsen

impressies

maquettes & schetsen

atmosfeer & gebruik

2

4 is

sie is m m maquettes & schetsen

photoshop

mens

co

ontwerp

medium

sie

3 m co

m co

m

m

is

sie is

sie

2

1 sie is m m co

onderzoek

3.5

de hyper-specifieke monofunctionele gebouwen zijn in uiterlijk net zo specifiek als de functie waarvoor ze bedoeld zijn.

Een uitgesproken architectuur maakt de gebouwen en functies herkenbaar. Als een uniek ensemble vormen de gebouwen de identiteit van de school wat de studenten bij zal blijven na hun studie. Een directe associatie met de architectuur van de school maakt melancholie over de school wat bijdraagt aan het trots en versterkt het gevoel van plekâ&#x20AC;Ś???

maquettes

1:20 photoshop

verfijning

maquettes

1:100

maquettes & schetsen

samenstelling

maquettes

mock-up materialen

materialen

23/09/2018

?

poging tot het zoelken naar structuur in mijn werken. schema gemaakt, ingevuld, niets van genapt en niet meer naar gekeken. combinatie van koppigheid en onzekerheid.

127

24/09/2018

misschien moet de vraag zijn: ‘waarom zou je industrie niet in de stad willen hebben?

Het wordt altijd door mensen beoefend…’ i.p.v. ‘waarom industrie in de stad moet blijven’.

128

129

29/09/2018

Opdracht.(geschreven door Rob, na het gesprek ‘langs elkaar heen praten’).

Ontwerp voor een vakschool voor metaalbewerkers, en meer specifiek voor lassers.

welke functies door bedrijf en school gedeeld kunnen worden. Hierdoor kan een efficiëntie slag gemaakt worden, maar kunnen beide ook functioneel van elkaar profiteren en verder integreren. Hierbij valt te denken aan een administratiegebouw, Locatie. een gezamenlijke kantine, voorzieningen Uit een grondige analyse naar de voor ontspanning (fitness), etc. ontwikkeling van vakscholen in Nederland, Als onderzoek zullen de overige functies die blijkt dat deze zich beter kunnen vestigen nodig zijn voor de school (praktijklokalen, in de directe omgeving van bedrijven die theorielokalen, etc.) zoveel mogelijk zich bezighouden met dit vak. De leerlingen worden ondergebracht in monofunctionele komen in direct contact met hun (mogelijke) objecten, die specifiek zijn vormgegeven toekomst, en de bedrijven hebben hier voor die ene functie. Die verschillende baat bij omdat zij zo direct invloed kunnen gebouwen maken ieder op hun beurt, hebben op vakinhoudelijke zaken. Zo verspreid als confetti op het terrein, worden mensen opgeleid op een manier gebruik van de specifieke verschillen die de die het best aansluit bij waar de praktijk locatie kent (water, uitzicht op oude stad, behoefte heeft. Dit geldt ook voor een grasland, dorpskant, etc.). Hierdoor zijn de vakschool voor lastechniek. Een bedrijfstak verschillende objecten niet alleen specifiek dat hier veel mee te maken heeft is de voor de functie maar ook speciaal gemaakt scheepsbouw. In Amsterdam Noord is als voor de plek waar ze staan. De leerlingen een van de laatste zo’n bedrijf gehuisvest. wandelen lekker door de buitenlucht en roken een sigaretje met een echte lasser….

Ontwerpopgave.

Op het terrein van het scheepsbouwbedrijf Een dergelijke opzet van de school is in Amsterdam Noord komt een vakschool flexibel. De school kan makkelijk inspelen voor lassers. Hierdoor zal er een campus op nieuwe vragen uit het bedrijfsleven (door ontstaan waar leren en werken nauw met bijvoorbeeld het bouwen van een nieuwe elkaar verbonden zijn, wat de kwaliteit voorziening of het aanpassen van een ten goede komt. Voor de studenten zal gebouw zonder dat dit hinder geeft voor de gelden dat zien is leren. Dat betekent dat andere onderdelen van het lesprogramma). de verschillende programmaonderdelen Cluster onderverdeeld in hand, machine en van de school zorgvuldig verspreid worden CAD? Vertaald in pleinen/structuren met over het terrein. Hierdoor moeten de specifiek toegewezen functies. Speeltuin, studenten vaak door de ‘werkplaats’ lopen mini-campus. en steeds in nauw contact staan met de praktijk. Het verschil tussen opleiding en Rode transparantie als verbindend (visueel) werk zal langzaam gaan vervagen. Tussen element. Denk brug, steiger de bestaande gebouwen van het bedrijf zullen een aantal nieuwe gebouwen komen Grid of structuur die beweging mogelijk voor de school. Deze worden zorgvuldig maakt. Denk aan de hellingbaan van de werf ingepast. en bovenloopkraan in grote hallen.

In eerste instantie zal worden onderzocht 130

131

30/09/2018

De(stedenbouwkundige) inpassing verloopt stroef. Zoek aanleidingen in de omgeving, historie, oriĂŤntatie, omgevingskwaliteiten. welke eisen worden gesteld aan de functies en hoe vertaal je dit ruimtelijk? samenkomst van twee oude maquettes... beide destijds gemaakt zonder een gedachte erachter of conclusie achteraf.

Wat deze samenkomst wel laat zien is de interesse voor orde & chaos. Speelruimte en gestructureerde werkruimte.

132

133

04/10/2018

referenties voor iedere functie! Sfeer van te zien naar het verbreken van de associatie het terrein, de ruimtes en relatie bedrijf & met een bunker. school!

Bart Dehaene, waarom ziet het eruit zoals het eruit ziet? rots als referentie. abstracte ontwerpbenadering die ver van de functionaliteit lijkt te staan, maar wordt gevoed door de luchtige historie van de plek. interessante samenvoeging van abstracte context en een concreet programma. uitgesproken vorm, maar lijkt een zoektocht

134

stedenbouwkundige studies... maar wat is precies de gedachte erachter?

Het ontbreekt aan een idee per model. abstractie of concreet, wat is je gedachtegang of thema bij het maken/ bedenken van deze opties? grove opzet is te herkennen, maar wat levert je maquette hier meer in op? meer bewust zijn van de dingen

die je doet en vooral; terugkijken en conclusie trekken.

Geef jezelf een antwoord waarmee je jezelf weer wat extra focus en richting geeft.

135

05/10/2018

stedenbouwkundig plan als aangenomen beschouwd, wat voor detail zou hier bij passen? Een simpele opening tussen gedraaide en opgetilde volumes.

136

137

08/10/2018

lascursus dag 1; MIG/MAG lassen. aan elkaar bakken en gevoel krijgen voor snelheid, afstand, hoek en temperatuurverloop. de meeste toegangelijke techniek en relatief gemakkelijk uit te voeren. hoop geknetter.

138

139

09/10/2018

lijst van (deelbare) functies.

Delen=kruisen=stapelen=morphen= etc.

Spelen met de interactie tussen bedrijf & school.

Recap gesprek Rob: - Kruisingen maken tussen bedrijf & school - Functioneren van het bedrijf inventariseren en schematiseren - inplanten van de school in het bedrijfsproces - stappen

- wat blijft over?

- functioneren & oriëntatie

- locatie van functies - condities van praktijklokalen formuleren(lab, vuil en theorie).

- theorie(puur, omscholing -> bedrijf & school)

- lab heeft een immense kwaliteit in zich - denk na over het ontvangst en de presentatie van het bedrijf en school, kan een fantastische ruimte worden die alles toont aan bezoekers, etc.

- denk na over het maken van kamers door middel van scheidingen(bomen, etc.) opdelen van het terrein mag, als dit fijne of functionerende zones maakt of gewoon spelen met schaal en afstanden, karakter, sfeer, historie, etc.

- peter wilson ->fragmenten - Thomas Phifer ->museale condities… goeie architect(estheet, zoals jij…)

- vooral door blijven gaan met het maken van maquettes(iets slimmer omgaan met de modellen). Basismodel en veel foto’s maken/testen met dit basismodel.

Inventarisatie bedrijfsproces - Entrees(groot en klein) - Opslag - Groot verkeer - Parkeren - Groen - Kranen en bereik 140

Opzet verhaallijn(hoofdstukken) - Bestaand programma - Nieuw programma - Gedeeld programma

141

13/10/2018

bezoek Oranjewerf; sfeervolle omgeving. het terrein ligt mooi op in de avondzon. alleen vanaf het entree door het hek wordt het karakter van het terrein goed zichtbaar en wat voor rust het uitstraalt als het niet gebruikt wordt.

142

143

14/10/2018

verhaal opzetten en constant fine-tunen/ updaten. Jezelf in staat stellen je verhaal te zien en te lezen, links te leggen en gaten of

onduidelijkheden te herkennen. Het grote en het kleine plaatje zien.

naast het moed inpraten; het voorbereiden van het beruchte viaduct-idee. Terwijl ik aan het maken ben lijkt de klassieke basis van architectuur verstopt te zitten in mijn werken en denken. misschien bij iedere architect op de een of andere manier, maar het is interessant te zien hoe dit de basis vormt.

Het geeft grip en het gevoel van massa of materiaal maakt mij vertrouwd in het ontwerpen.

Ik heb moeite om met lijnen te ontwerpen,in plaats van vlakken of holtes. Het kasteel en het paviljoen(O6 paper). Al sinds mijn Bachelor lijk ik tussen een modernistische benadering en klassieke manier van denken te pendelen. tectoniek, tactiliteit, sfeer, specifiek gebruk; worden niet direct geassocieerd met het modernisme.

Flexibiliteit, vrijheid, transparantie, overkappingen; dit zijn geen klassieke uitgangspunten... Maar toch zijn ze voor

mij tekenend. Een hybride vorm, zonder de lollige kleurtjes en middelvinger naar ornamenten, maar ook zeker kritisch naar stalen tafels met glas ertussen.

Oneerbiedig, maar het tekend het parallel waarin ik mij beweeg als architect.

28/11/2019

144

145

16/10/2018

gesprek Hoeshmand Bestudeer het proces. Weet hoe het bedrijf zich heeft ontwikkeld en is gegroeid, misschien zelfs gaat groeien. Kijk de lezing van Zumthor over de Melkfabriek.

Sluit niet uit dat de kans bestaat dat deze locatie het toch niet is of kan zijn. Deze conclusie is mogelijk, los van een hele goede verdediging, en ergens moet ook daar voor open staan.

Vergeet niet om, parallel aan je analyse, aan

je verhaal te werken. Deze moet zich net zo goed ontwikkelen en verdiend een gelijke vorm van tijd en energie als het onderzoek naar de locatie en het programma.

Ook Hoesh heeft, meerdere keren, de tip gekregen om een logboek bij te houden…

De school is een cadeautje voor het bedrijf, behandel het ook zo.

de noodzaak voor industrie, of het behoud ervan , in de stad. monofunctionele steden zijn gedoemd te verpauperen. Niet dat industrie een garantie is voor succes(Detroit, US), maar het bied zoveel in de vorm van werkgelegenheid, handel en in de toekomst bijzondere plekken voor transformatie.

De stukken stad die nu worden getransformeerd waren veelal industrie. dit heeft royale structuren opgeleverd, ruimte, karakteristieke plekke. Nu een mooi

canvas om een nieuwe laag in de stad toe te voegen. Het zou echter zonde zijn om in de toekomst niet deze mogelijkheden te hebben.

‘Zonder industrie worden steden suburbsʼ | BRUZZ

26.10.16 ↓ 15.01.17

18/10/2018, 10(49

[NL]

A Good City Has Industry

‘Zonder industrie worden steden suburbs’ ECONOMIE BRUSSEL

26/10/2016

LAURENT VERMEERSCH

© BRUZZ

© Bas Bogaerts

Industrie hoort bij de stad zoals bier bij een café. Dat is een van de boodschappen van de expo A good city has industry.

Daarnaast moeten enkele uitgetekende projecten tonen dat nieuwe bedrijfjes zonder veel overlast kunnen ingepast worden in het stadsweefsel.

De tentoonstelling over de productieve stad kwam tot stand met medewerking van Brussels bouwmeester Kristiaan Borret https://www.bruzz.be/economie/zonder-industrie-worden-steden-suburbs-2016-10-26

146

Page 1 of 5

19/10/2018

voorbereiding gesprek met Rob(en Lynn) gedeeld programma - theorielokaal( in hoeverre heeft dit invloed op de ruimte of relatie tot het terrein?)

- lezingzaal - materiaalbibliotheek - kantine - receptie - administratie - gymzaal - nabehandeling(spuitcabine, lakken, verzinken etc… past dit bij de schaal van het bedrijf?) wat gebeurt er precies in iedere ruimte?

Onderzoek dit(geld niet alleen voor de gedeelde functies).

over twee weken: - maquettes van (grove) indeling, echt een ontwerp of voorstellen neerleggen. Dit is leuk, ga aan de gang en doe dingen tegelijk; - gedeeld programma; leuk lijstje, maar geen onderbouwing of wat dan ook….

- potentie(s) van het terrein inventariseren en visualiseren - bedrijf mag je manipuleren, zet het naar je hand - houd het simpel, bruggen en hellingbanen… krijg nou eerst maar eens grip op de school op terrein en het functioneren; - goed bezig, maar productie moet hoger.

Parallel werken is cruciaal. Anders komt alles stil te liggen als je ergens tegenaan Verder onderzoeken(nadruk op ontwerpen loopt. Bijvoorbeeld aan onderzoek naar onderzoek): locatie werken en je verhaal voor het - stad & industrie ontwerp ontwikkelen; - staal & architectuur - opslagtoren? Andere ideeën bedenken om - onderwijs & praktijk het bedrijf (efficiënter) te laten functioneren en ruimte te maken voor de school. conclusie trekken m.b.t. het terrein.

- alles van het bestaande moet op tekening Mogelijkheden en ruimtes in kaart brengen! staan! Ook auto’s, vrachtwagens, probeer beweging te illustreren. gesprek met Rob

147

22/10/2018

Form doesn’t follow function. Form f*cks

function –Joshua Ramus, REX

klinkt leuk, maar slaat nergens op het als het gaat om het gebruik van het programma. “een mens geeft schaal aan de ruimte”, echte architectentaal die af en toe voorbij lijkt te gaan aan het uiteindelijke doel van architectuur; ruimte maken voor de mens binnen een specifiek gebruik. de mens als referentie-kader heeft veel lagen in zich die zich op verschillende wijzen kunnen uiten. in mijn geval in de specifieke activiteiten die plaatsvinden en minder specifieke

activiteiten die plaats kunnen vinden. ruimte voor vrijheid en spelen, voor de mens, moet gevoed worden door de mens. niet door abstract diagram.

148

149

23/10/2018

bezoek Dutch Design Week 2018. Onder andere werk van Zavier Wong was erg indrukwekkend. Het stugge en grove proces van lassen en boren intuitief gebruikt om tot een object te komen. het industriele proces vertaald naar een textuur voor meubilair.

Daarnaast omgang met binnenstedelijk industrieel erfgoed. Een mooi voorbeeld van de toevallig symbiose die nu verdwijnt: het afvalwater van de melkfabriek, wat in de naastgelegen rivier gedumpt werd, was zo goed gefilterd dat de kwaliteit van de rivier van uitzonderlijk niveau was. Nu de fabriek er niet meer is is de kwaliteit van de rivier teruggebracht tot een sloot in de polder.

150

151

24/10/2018

simpele, industriele, volumes verspreid over het terrein. Bruggen/hellingbanen geven richting en maken plek op het terrein. schaal van een fabriek. schoonheid door helderheid. Grote volumes geven ruimte voor grof gebruik en grove ruimtes. interactie door verweving lijkt hierin echter een kleinere rol te spelen. Simpele korte momenten waarin de student zich onttrekt van het werkterrein en verdwijnt in de toren.

De processie van Philip Johnson; lagen of momenten in het proces van bewegen naar het doel, of einde, dit lift of het moment waar beweging in het publieke domein overgaat in het prive-domein. met een hellingbaan kan deze overgang opgerekt worden. Hiermee kan ik reageren op het karakter van het programma. prive, dan een afgesloten lift. publiek, dan een open trap of lange hellingbaan. studenten verdwijnen in het laatste geval nooit echt uit het zicht, of domein, van de werknemers, maar hebben zelf wel de beleving van het betreden van een andere ruimte, met een andere functie.

152

153

25/10/2018

maak gebruik van de plek aan het water.

Wind en koele lucht(denk windvangers Iran) gebruiken om te koelen en lucht te verversen. Omgeving gebruiken in de ruimtes die je ontwerpt. Licht & lucht; relatie versterken tussen ruimte en omgeving.

De student volledig laten zinken in de omgeving.

154

155

26/10/2018

tweede bezoek Dutch Design Week 2018. graduation show, paar mooie voorbeelden van het industriele proces of product als esthetisch object of tafereel. Laat de schoonheid zien, maar verbloemd het ook. Een mooie benadering van iets ogenschijnlijk banaal, maar niet direct passend voor de benadering van het programma van de school. Het over-esthetiseren doet de werkelijke kwaliteit teniet en getuigd van een ietwat neerbuigende houding ten opzichte van het industriele en grove van techniek.

Het op prijs stellen, maar op eenzelfde manier vormgeven en programma van het industriele is belangrijk en waar je voor staat. Bernd & Hilla Becher hebben

156

een soortgelijke houding aangenomen in hun extensieve en alom aanwezige foto-serie. typisch architecten-dingetje natuurlijk; de gebouwen bekijken zonder te weten wat er in of omheen gebeurde, hoe dit gebruikt werd en wat dit betekende voor de gebruikers. Daar ligt volgens jou de onderschijdende kracht, en verantwoordelijkheid, van de architect.

157

27/10/2018

collages van de ruimtes opstellen.

Wat gebeurd er precies, wie maken er gebruiken, wat is de relatie met de omgeving en verhoud het zich tot de andere ruimtes?

Verhaallijn opstellen. Wat wil je graag vertellen, wat vind je belangrijk, wat vind je leuk, wat vraagt meer aandacht, waar wil je op reageren.

Random verzameling van vormen... waarom? Soort van reactie op de context, maar niet bepaald specifiek. Hoe zit de plattegrond eruit onder deze reactieve (dak) vormen? vorm en maat lijkt heel specifiek, maar is het niet. Er zitten kwaliteit in verstopt, maar niet concreet.

158

Industrie uit de stad houd(indirect) in dat â&#x20AC;&#x2DC;arbeidersâ&#x20AC;&#x2122; ook uit de stad worden verdreven. Industrie, groot of klein, heeft altijd onderdeel uitgemaakt van steden en hebben bijgedragen aan het hedendaagse karakter en economische positie van een stad, Eindhoven is hiervan een sprekend voorbeeld.

159

28/10/2018

bevolkingsgroei omstreeks 1860 te wijden industrialisatie en de intrek van landarbeiders van het verarmde platteland.

Omstreeks 2018 lijkt hetzelfde plaats te vinden, echter heeft de industrialisatie een andere gedaante aangenomen.

poging tot het vertellen van het verhaal van de oranjewerf. begint met een vage intro die een(van de) aanleiding(en) van mijn opgave moet illustreren... vaag

160

161

29/10/2018

fotoâ&#x20AC;&#x2122;s van het droogdok via elsje. eindelijke een beter beeld van de kleuren, texturen en activiteiten, verstopt op de werf.

Sâ&#x20AC;&#x2122;avonds verder met de lascursus. TIG

voor scheepsbouw erg klein, maar geeft weer hoe groot en grof de objecten en gereedschappen zijn. Een onbereikbare wereld die gemaakt is om aan te raken en de interactie mee aan te gaan. een bloedserieuze speeltuin 162

lassen. het doet heel precies en fijn aan. maakt weinig geluid en komt heel dichtbij tekenen met de hand.

163

31/10/2018

prep Dingeman; wat is er gezegd tijdens de laatste commissie en hoe ben je hiermee verder gegaan? Wat heb je gedaan de afgelopen weken om je project op de rit te krijgen? Waar ben je nu mee bezig, wat ga zometeen doen en wanneer wil je je volgende commissie? Wat voor feedback zoek je van Dingeman?

Opgave, aanzet van Rob, herschrijven?

Meer in je eigen woorden, maar houd het Jip & Janneke!

Op een verjaardag vraagt iemand naar je afstuderen en je hebt een iPad bij jeâ&#x20AC;Ś wat laat je zien? Presentatie/verhaal in elkaar draaien! Helder, simpel en veel plaatjes!

Context zonder abstractie. analyse van het bestaande terrein. eerste versie van speelruimte, rechtsonder, is hier getekend. deze speelt later een grote rol.

gebouwen functionele opzet, verticale doorgang maximaal

164

speelruimte entrees grote geconcentreerd aan de werkruimtes en expeditie bedrijf alsschuifdeuren steen waar de rivier zich omheen beweegt

toe-eigening heldere afkadering van opslag binnen bewegingslijnen, versplintering langs de randen

parkeren in de 'schaduw' gepositioneerd, integraal onderdeel van het gebouwcluster

kranen & bereik concentratie rond het dok en hellingbaan

groen grens tussen de oranjewerf en de uiterwaarde & wijk, ruimte voor kranen en groot materiaal

stelconplaten

grenzen stalen kademuur, stalen hekwerk, betonnenwand en reeks Kraakwilgen

werkplek

bewegingslijnen basis orthoganaal en direct, nadruk op toegankelijkheid en bewegingsruimte

visuele verbindingen gebouwen omgeving, functionele skyline,opzet, historie verticale & toekomst doorgang maximaal

nieuw programma speelruimte optiewaar A de rivier zich omheen beweegt bedrijf als steen

nie

165

01/11/2018

gesprek Dingeman - scenario’s; campusmodel, parasiteren en 1 groot complex.

Allen kunnen een kwaliteit in zich hebben, misschien dat campus wel het beste is, maar die andere moet je gewoon echt getest willen hebben.

- Gebouwen staan ‘gewoon’ rond de bestaande, wat is nu echt de verweving?

Test dit niet alleen op 1:500 schaal, maar ook 1:200/1:100, 1:50 en materialen!

- Hang foto’s op van het terrein, laat de sfeer zien en probeer deze te grijpen. Hoe reageer je hierop?

- Ga gewoon langs bij de gemeente voor de tekeningen!

- Mocht laatste poging contact Damen niet lukken, ga er dan ook gewoon langs.

- Maak een model waar je programma introduceert op de mooiste en beste plekken van het terrein. Laat het bedrijfsproces hierbij los en kijk wat kansen dit bied.

- kwaliteit van het water komt niet echt over, of je reageert er nauwelijks op. Gebruik dit!

- speelruimte schema is een hele goeie!

Maar laat jij niet alleen maar leiden door het functioneren van het bedrijf en dat respecteren. Neem de ruimte, zoek naar kruisingen, inzichten in het proces, verweving. Alles om de beste leeromgeving voor de student te maken!

- schematiseer de tijdlijn van het terrein - collage gemaakt op een foto van het bestaande, leg deze naast elkaar. Dan kun je kijken hoe iets wel of niet functioneert.

- functie- of relatieschema’s van het programma maken. Waarom daar, wat gebeurd er, hoe beweegt men zich en hoe reageer je hierop?

166

Verder; - planning checken - journal update - verhaal/presentatie opstellen - referentie-onderzoek; architecten(binnenen buitenlands) in utilitaire architectuur, of wat je gewoon mooi.

450

A

A

450

A

A

boven-aanzicht

A

B

B

450

A

B

B

stalen kokerprofiel, 15x15x2mm

A

A

voor-aanzicht

zij-aanzicht

15

450

45,0

axo

0°

A: in verstek 8 stuks

15

420

B: haaks 4 stuks

KUBUS 1:10

167

02/11/2018

fotosessie 1:50 modellen. Poppetjes en machines op verschillende schalen(!).

Interactie en verweving testen!

- denk ook waarom je een beeld hebt gemaakt. IntuĂŻtie moet je de ruimte te geven, maar gun jezelf ook de kans terug te kijken en te reflecteren.

Gesprek Rob; - geef duurzaamheid ook een plek op - houd het simpel, vertel je verhaal kort en het terrein. Groen, zonnecellen, etc. Een bondig. Wie, wat, waar, waarom. toekomst schetsen van een zelfredzaam - photoshop; gaat de goeie kant op. Gebruik gebied. deze om iedere functie aan een kwaliteit te koppelen. Maak voor iedere functie een beeld, wees bewust van de waarde van ieder beeld voor je verhaal. Iedere plaat verteld iets anders en voegt een nieuwe laag toe aan je verhaal.

- niet zo moeilijk doen! Houd het simpel en helder!

- parasiteren vind wel degelijk plaats, maar je specificeert het niet. Hoe en waar moet je laten zien!

- voor je commissie zijn de beelden en maquette voldoende om je verhaal te vertellen!

- ga bij iedere functie exact na wat deze kan toevoegen aan de school en hoe de interactie tussen bedrijf en school plaatsvind.

Programma nog meer opgesplitst, waarom op deze plekken? Zit er nu uit alsof het opslag van het materiaal is opgeschaald en zichzelf overal en nergens een plek verscheft. schaal blijft nog erg vaag en doet truttig aan ten opzichte van het bestaande.

168

169

04/11/2018

commissie 2; wat wil je?

- verhaal vertellen - achtergrond beknopt uiteenzetten(gevaarlijk! Simpel & helder) - Photoshop beelden en maquette; dit vertelt verhaal grotendeels!

- fotoâ&#x20AC;&#x2122;s en schemaâ&#x20AC;&#x2122;s bestaande, sfeer en functioneren illustreren - ambitie architectuur in referenties en inspiratie

170

nieuw programma optie A

171

05/11/2018

waarom het lassen en cursussen? Om in de huid te kruipen van de gebruiker.

eindelijk beginnen met het maken van mijn eigen idee. een complex object, zo blijkt achteraf, om procies te maken en te kunnen lassen. 3D denken, meten en lassen.

Herhaling in een net afwijkende hoek, maar toch eenheid houden. geduld en veel nameten. structuur in werken.

172

173

06/11/2018

welke tools komen uit je onderzoek?

Themaâ&#x20AC;&#x2122;s of relaties die belangrijk zijn in je verhaal voor; industrie, school, doelgroepâ&#x20AC;Ś verweving, toezicht, vrijheid etc.

Schema en vooral beelden om deze tools/ conclusies te vertellen!

Tekst directeur metaal&elektro; (invoegen) Metaalwerker van de toekomst koppelen aan de noodzaak van industrie in de stad.

Gevoed door de motivatie te ontwerpen voor een kwetsbare doelgroep in het onderwijs, maar vooral in de samenleving.

Hun positie staat (constant) onder druk.

Hoe ontneem je deze druk? Tonen hoe rijk het vakonderwijs is aan talent, kunde en perspectief? Of een veerkracht in de digitale samenleving?

174

07/11/2018

gesprek met Paulien ging niet door? voorbereiding commissie 2v2: gedeeld erfgoed van; metaalwerken, scheepsbouw, vakscholen(dit is je inspiratie!)

175

08/11/2018

wanneer, en in welke mate, wordt ‘school’ van invloed op je ontwerp? Referenties puur voor de ruimtes, relaties en materialisering of ook de pedagogiek erachter en onderwijsvorm…?

Onconventionele benadering van het onderwijs en haar architectuur.

Afstudeerdonderdag Wat als je natuur de overhand laat nemen?

Bedrijf, school & natuur. Misschien op kleine schaal mooi, maar wat betekend het voor de plek in relatie tot de stad?

Gebruik van natuur op een andere manier dan ‘pockets maken’. Functionaliteit is een groot thema, maar moet dit de overhand hebben in je denken en ontwerpen? Wat zou Een poging tot het definieren van symbiose. wat houd het in en hoe kan ik hiermee ontwerpen? deze zoektoch heeft mij de biologische en sociologische definitie gegeven. Maar de illusie van een ruimtelijk, laat staan architectonische, definitie heb ik niet kunnen vinden. De gedachte dat dit kant en klaar of in ieder geval helder gedefinieerd zou worden was naief en ik deed mijzelf als architect ermee tekort.

Als architect geef ik invulling aan de term waar een definitie aan kleeft. Hoe sta hier tegenover, waarom gebruik ik deze term en hoe geef ik er vorm aan? Duidelijk is dat de symbiose tussen onderwijs en praktijk plaatsvind, maar mij op dit moment nog niet helder is welke invulling beide entiteiten

176

je het liefst zien voor de plek, de studenten, de industrie, de buurt, de stad, het vak?

‘Onderwijs’ is een belangrijk elementen, maar ook een vermoeiend, geconditioneerd en klinisch onderwerp.

Plinten, beschermers, troepjes, knopjes, systeemplafonds... fictieve vrijheid en geforceerde ontwikkeling.

Taco de jong (TU delft) Huub; neem het lasmeisje eens serieus. Er zitten zoveel lagen in, misschien is dit meer dan jouw houding als ontwerper.

Alle lagen omschrijven of uiteenzetten geven aan de totstandkoming van een symbiose. Een mutualischtische symbiose zoals ik het herhaaldelijk noem is een droge term. Hoewel correct, gaat het zijn doel voorbij binnen de kaders van ruimte en architectuur. De term symbiose is een steeds kleiner wordende rol gaan spelen in mijn afstuderen. Puur de term, maar niet de definitie. Deze heb ik steeds verder ontwikkeld.

177

09/11/2018

gevel als membraan….? Voor de hand liggend niet? Waarom die school niet als membraan.

Symbiose en parasitisme; bedrijf en school, misschien ook industrie en stad(wonen)?

Links leggen tussen schalen die je interessant/belangrijk vind.

Gesprek Paulien - precieze ingrepen - scenario’s misschien helder krijgen?

- model wat er nu staat is prachtig, werk hierop door.

- Vylder Vinck Taillieu/Mata Clark soort ingrepen - exact weten wat de functies zijn, wat de onderlinge relaties zijn en de kwaliteiten - welke functies zou je eraan toevoegen?

Meer dan het programma wat je nu hebt - 2 tekeningen; precisie bombardement & buitenruimte - zoek naar gelijke grond tussen de twee entiteiten, wat voor (buiten)ruimte wil je hiervoor maken?

- hamsteren, verzamelen. Durf thema’s te onderzoeken en erin te duiken. Definieer het voor jezelf en gun je de verdieping ervan!

- meer verzamelen, verdiepen, dit mag en moet door je hele proces!

- (onderlinge)relaties onderzoeken en bepalen foto’s en wat DWG’s via Jerryt. sfeervolle foto’s vanaf het water, een nieuw perspectief op het terrein en haar omgeving.

178

179

10/11/2018

commissie 2… wat precies?

Ingebroken…joepie Een moment tijdens je afstuderen, maar maakt je het een belangrijk moment of gewoon je stug door en laat je je er niet (teveel) door beïnvloeden…?

invloed bleek groter dan verwacht. gevolg aankomende commisse. heeft wel geleid tot een licht introspectief op mijn werkproces.

180

de dag voor mijn verjaardag begon leuk. verder werken aan de kubus en misschien zelfs afronde. eind van de ochtend zat de kubus in elkaar en heb ik alle hoeken gelast.

32 kleine lassen verder zat de kubus in elkaar.

181

13/11/2018

Rob gebeld, commissie â&#x20AC;&#x2DC;gewoonâ&#x20AC;&#x2122; door laten gaan. 9 weken gewoon kunnen werken, dus genoeg te vertellen.

182

183

16-17-18/11/2018

Weekend Luxemburg met Wesley even weg van alles en vriendschap de tijd gunnen. een IM Pei gezien voor het eerst in mijn leven. Strakke geometrie die de vrije, maar toch gestructureerde beweging mogelijk maakt. prachtige lichtinval maakt intieme ruimtes in het enorme, natuurstenen, complex. kleine, specifieke, doorkijken die de link leggen met de context en je even bewust maken van de omgeving waar het museum in staat.

184

185

20/11/2018

Feedback Jiska op je proces, voorstel en verhaal zover.

186

187

21/11/2018

Mail aan commissie n.a.v. commissie 2v2 Ik startte de avond met het proberen uiteen te zetten hoe ik verwacht verder te gaan na deze avond. Mijn voorbereiding heeft ervoor gezorgd dat mijn complete verhaal ontbrak en ik ter plekke probeerde grip te krijgen op wat ik vertel. Hierbij kwam naar voren dat de stedenbouwkundige schaal, waarmee ik voornamelijk bezig ben geweest, erg complex is en mij niet ligt zoals de schaal van ruimte of detail. Dit zijn ook de schalen waar ik het liefst mee werk, maar toch voel ik de drang grip te krijgen op de grote schaal om op alle lagen en schalen het beste uit mijzelf en mijn afstuderen te halen.

Op een gegeven moment kwam de vraag naar voren of mijn opgave of commissie wel de juiste is. Ik ben van mening dat het niet hieraan ligt, maar aan de druk die ik mijzelf opleg in mijn studie. Proberen alles zo goed mogelijk te doen terwijl mij dit weerhoudt van het volgen van mijn intuitie.

Waar ik vaker tegenaan ben gelopen is achterhouden van ideeën of ontwerpen, bang voor kritiek en de realisatie dat dit niet goed genoeg is. Ik ben ervan overtuigd dat het absoluut noodzakelijk is om je kwetsbaar op te stellen en kritiek tot je te nemen, maar toch zoek ik naar bevestiging binnen de dingen die ik steeds loslaat.

Hier zal ik zelf aan moeten werken om alles uit jullie als mijn commissie te halen en mijzelf in staat te stellen alles uit mijn afstuderen te halen. De weken na de vorige commissie had ik veel meer plezier in mijn afstuderen, wat mij vertrouwen geeft in mijn opgave, commissie en toewijding.

De week van de laatste commissie heb ik misschien teveel laten beïnvloeden door de gebeurtenissen. Daarnaast voel ik mij eerder een last voor mijn commissie dan een student met allemaal ideeën en energie in mijn afstuderen. Hoewel ik dit de weken 188

voorafgaand aan afgelopen donderdag niet zo heb gevoeld.

Ik ben iemand die waarde hecht aan een vaste omgeving en dingen op orde hebben zodat deze mij niet af kunnen lijden in hetgeen wat belangrijk voor mij is; architectuur maken. Ik heb onderschat hoe groot de impact is van een verandering hierin waardoor ik bezig moet zijn met, in mijn ogen, bijzaken. Dit laat ik dan zoveel energie opslokken in mijn frustratie dat ik niet bezig kan zijn waar ik het liefst mee bezig ben. De inbraak in mijn huis heeft dit een tik gegeven. Maar nu heb ik veel zaken weer op orde om verder te gaan. terug naar de opgave.

Hoe het terrein eruit ziet en functioneert heb ik goed in de vingers, maar is niet helder herkenbaar. Foto’s, heldere schema’s en complete tekeningen zijn genoeg om dit alles in kaart te brengen en te vertalen. Kritisch kijken hoe dit past in mijn overtuiging voor mijn opgave; school en bedrijf moeten van elkaar kunnen profiteren op elk mogelijke schaal. Het bedrijf blijft functioneren en de school vind haar plek om en door dit alles heen.

Ik zie een architectuur voor me die spelen mogelijk maakt, maar gevoegd wordt door de functionaliteiten en esthetiek van de industrie. Constructies, overspanningen, grove materialen, grote ruimtes. Studeren op de architectuur van de school, niet alleen de stedenbouwkundige schaal. volgende stappen; - producten/thema’s formuleren en plannen - nadenken op de schaal van het gebouw/ architectuur - impact van het gebouw op grotere schaal beoordelen - essentie van de opgave formuleren

- regels per functie/programma formuleren en kritisch bekijken tijdens en na het ontwerpen Graag zou ik voorstellen donderdag 13 december in de avond(vanaf 19:00?) af te spreken op de Plantage Muidergracht 24.

Op deze avond zou ik graag de volgende dingen presenteren; - mijn opgave - ontwerp handwerkplaats - ontwerp administratie - ontwerp studentenverblijf

189

22/11/2018

Na de 2v2v2 commissie logboek flink aanvullen! Leer trekken uit het proces zover, denk aan de feedback van Jiska.

190

191

23-24-25/11/2018

Weekend Duitsland met de zus. Essen & Maastricht. Zollverein en Aldo Rossi.

192

193

27/11/2018

Regels zitten al verstopt in je onderzoek zover. Definieer deze en visualiseren!

Zelfde geld voor themaâ&#x20AC;&#x2122;s of dingen die belangrijk voor je zijn.

Een gebouw mag ook best lelijk zijn(Paulien)! Met andere woorden, laat je lijden door de ruimte, regels, fascinaties, gebruik, gereedschapâ&#x20AC;Ś laat niet de esthetiek lijdend zijn. Gun jezelf de vrijheid.

- Verblijf(denk aan opmerking van Jiska->dit zondert ze toch gewoon af van de samenleving?)

- Administratie - Handwerkplaats Formuleer en visualiseer je tools!

Referenties o.i.d. erbij!

194

28/11/2018

Wat is echt belangrijk voor de ruimtes?

Kwaliteiten benutten, licht, geluid en interactie!

195

29/11/2018

Wat zou het nut zijn van â&#x20AC;&#x2DC;gewoon maarâ&#x20AC;&#x2122; fabrieksgebouwen te ontwerpen(Juliette)?

Als ontwerper wordt juist een alternatief verwacht, een andere blik op wat we al kennen, of hoe we het kennen. tschinkersten hanhoopsfeld school campus, alleswirdgut architektur

196

30/11/2018

Studenten en verblijf op het terrein; nodig of juiste tegendraads? Deelname aan de samenleving wordt door het wonen, leren en werken op het terrein, niet uitgesloten.

Boodschappen, vrije tijd, familie bezoeken, etc. Gebeurt allemaal buiten het terrein, hoewel sporadisch. De kwetsbare doelgroep heeft een grote behoefte aan fijne omgeving die inspireert maar ook de problemen(familie, geld, foute vrienden, groepsdruk) doet vergeten of secundair maakt in het leven van de student.

Soort beschermen van de studenten door ze een omgeving te schenken waarin ze kunnen spelen naast gestructureerd leren.

Noodzaak voor een â&#x20AC;&#x2DC;internaatâ&#x20AC;&#x2122; om kaders te scheppen waarbinnen de studenten kunnen zoeken naar hun interesse en hoe dit eigen te maken. Ruimte om zonder oordeel te kunnen werken. Dit geld zowel voor het oordeel van de samenleving als de vakmannen op het terrein. Kijken=leren vormt de hoofdmoot, maar bescherming voor de kwetsbaarheid is noodzakelijk, maar hoe wordt deze gewaarborgd.

En; in hoeverre is de bescherming noodzakelijk(los van de ruimtelijke implicaties)?

197

01/12/2018

“Not everything has to be an event” “My impression is that if something could not be aestheticised then it was of little interest to him.”

“I don’t know where I read it but some say that certain buildings are beautiful only because they choose to solve so few problems.” https://misfitsarchitecture.com/2014/07/20/ kazuo-shinoharas-houses/ simpel, minimaal & gemaakt voor ruimte.

198

199

200

201

02/12/2018

Uitspraak doen over de toekomst van de industrie en de vakschool. Hoe reageert de architectuur hierop? Generieke structuren of grids vind je niet de juiste oplossing. Een gebouw of functie mag een smoel hebben of iets uitstralen(functie, locatie, historie oid).

Hoe maken de twee gebruik van het terrein en hoe ziet dit er over X jaar uit? Scenarioâ&#x20AC;&#x2122;s schrijven om te testen wat voor potentie hierin schuilt. eerste tekeningen van nieuw gebouwen of ingrepen. puur het inpassen van het programma op het terrein en nog niet het besef van interactie tussen student en werkennemer als kern van mijn opgave.

beganegrond

dwarsdoorsende zuidgevel

202

1e verdieping

oostgevel

2e verdieping

3e verdieping

dwarsdoorsnede

4e verdieping

langsdoorsnede

03/12/2018

Toekomstperspectief vakschool; Apolo weldtrainer Voor gesprek met Rob/commissie; planning maken! Ambitie opstellen, thema’s en interesses plannen en gewoonweg producten benoemen. Wat vind je leuk om te doen, werk hiernaar toe!

Gedachte; rol van hout als (bouw)materiaal in de omgeving van een vakschool/ industrie. Lange termijn interessant, korte termijn erg kwetsbaar, kostbaar en onbekend… Uitdaging die het waard is een middag aandacht aan te besteden. Denk aan de regels/kaders die je hebt voor je opgave en wat voor rol (bouw)materiaal hierin speelt!

Per functie;

- waarde omschrijven - concept/inspiratie - wat gebeurt er precies?

- planning producten(proces)

- maquette 1:100

- tekeningen 1:200

-schema’s routing, interactie, gebruik & positie

203

04/12/2018

Samenvatting gesprek met Rob 03/12/2018 Breng de dag van een student/werknemer in kaart. Belangrijk om de ruimte tussen les en werk in te vullen en hierop te reageren!

Verblijf of recreatie; in een gevangenis geldt een maximum van 10 man in een groep.

Groter veroorzaakt te grote onderlinge verschillen en irritatie. Houd dit in je achterhoofd als je nadenkt over de schaal van de ruimtes e n het programma. 60 studenten bij elkaar werkt niet, zeker als je bedenkt dat er 17-jarige broekies tussen zitten die hun plek nog moeten ontdekken.

Zelfstandigheid, saamhorigheid zijn een aantal eigenschappen die je verwacht van de studentenâ&#x20AC;Ś hoe ga je dit faciliteren?

Daarna bekijken hoe het bedrijf en werknemers hier in passen. Kruisingen maken op precieze plekken en momenten.

Grens/overgang als thema. Kijk naar Nederlands Danstheater Den haag of ander werk van OMA. Nadruk op grensvlak tussen

204

functies en programma. Benadruk dit en zoek naar een taal hierin. Enorme potentie in je opgave.

Achtergevel verblijf tekenen! Dit laat de grootste kwaliteit zien, namelijk de grens tussen student en natuur. Met andere woorden; grootste kwaliteit tekenen, nog beter; alle zijden tekenen. De Oranjewerf heeft in alle richtingen enorme kwaliteiten waar je op kunt reageren.

Frank van Klingeren(Tip van Marilu) o.a. in Zaandam

DE HERINTEGRATIE VAN BEDRIJVIGHEID IN DE STAD

205

06/12/2018

bezoek Hembrug & Frank van Klingeren in Zaandam.

Hemburg is een massief uitgerekt terrein met veel verschillende typen gebouwen verspreid. Paden tussen de bomen door leiden naar gebouwen, nu ateliers, die aandoen als paviljoens.

Helder onderscheid tussen funcitonele routes(hard, breed en elementen), verbindingswegen(gestort en organisch) en rest van utiliteit(bovenleidingen en kanelen met eronder voetpaden).

De werkplaats van Van Klingeren heeft een mooie ppsitite t.o.v. de dijk. Langs een slootje bied de drie meter hoge betonnen plint een glimps van het werk binnne, mits je op de dijk staat. Om de wrkplaats van daglicht aan alle zijden te voorzien zijn 3 gevels(Noord, oost en west) volledig uit glas opgetrokken.

Dit zijn tevens de gevels die zicht bieden vanaf de dijk. De zuidgevel grenst aan het werkterrein wat de werkplaats beschermd tegen direct zonlicht.

206

207

08/12/2018

Per ruimte of functie definiëren wat het betekend/inhoud voor de student vakman.

Iedere ruimte valt onder 1 van deze twee, of beide, probeer de waarde of relatie tot de persoon te omschrijven.

Uit ‘the new craft school’ -bestuderen van de voorbeelden gegeven.

Schematisch(welke thema’s) -programma, speelruimte, relatie/interactie Onderzoeksthema’s -connections with practice -a role in the community -the school as urban figure -centres of knowledge -expressions of a craft culture

208

09/12/2018

Bij het vertellen en laten van je verhaal, visualiseren! Dit maakt je project! meer plaatjes gebruiken! Inspirerende en prikkelende platen. Je vertelt een verhaal, je legt geen verslag af. Laat het spelen wat je zo belangrijk vind terugkomen in je verhaal en de manier waarop je vertelt. Plezier in je vak, in het ontwerpen en nadenken over je opgave; durf dit te laten zien!

Uniek/specifiek programma omschrijven en

209

10/12/2018

Uit het artikel ‘Dichtheid;: meer is beter’ op Archined 07/12/2018 In zijn laatste boek Building and Dwelling is socioloog Richard Sennett enthousiast over wat in deze context als collectiviteit vertaald zou kunnen worden. Hij gebruikt het Engels begrip sociality, te vertalen als ‘maatschappelijk karakter’, als de eigenschap van samenwerken en –leven die zich in een verschillende gradaties in de stedelijke ruimte kan ontwikkelen. Hij heeft het niet over een ‘gezellige’, commune achtige collectiviteit maar een set sociale relaties die ontstaan doordat ‘vreemden’, lees: stedelingen, met elkaar, met een gemeenschappelijk doel, de stedelijke ruimte gebruiken. Zonder dat werk of die activiteit is er geen ‘condensatiepunt voor onderlinge binding, is er geen collectiviteit.

Collectiviteit om de collectiviteit bestaat niet, suggereert Sennett. Willen stedelijke plekken betekenisvolle aanknopingspunten voor sociale waarden, voor collectiviteit zijn, dan moeten ze een gebruiksdoel hebben.

In de gepresenteerde plannen was de ‘collectieve ruimte’ vooral (groene) leegte.

Met welk oog kijk je naar de gemeenschap die er wordt gecreëerd? Is de gemene deler van werk en materiaal voldoende om dit natuurlijke proces in gang te zetten?

Welke functies moeten toegevoegd worden om dit te faciliteren? Of misschien zelfs weggelaten worden.

Verlies je, voor nu, niet in de stedelijke vraagstukken van collectief, gemeenschap en delen.

210

Welke waarden zijn belangrijk in jouw idee over de vakschool? Binnen je expertise als architect, niet als schooldirecteur of beleidsmaker of iets dergelijks…

- interactie(visueel en fysiek - motivatie(mogelijkheden en ruimte) - expressie(karakter van de school en de student) Uit de publicatie ‘ZH bedrijventerreinen’ door Rademacher de Vries; Productieve stad. Waarde van (maak)industrie in de stad.

niet gerelateerd mogelijk ambities, aan de tekst links... maar nog steeds erg gefragmenteerd breed en vaag... en gedachten allover-the-place.

Post-its laten een keuze-proces zien in het bepalen waar je afstuderen om gaat. achteraf gezien zeggen ze niets over het ontwerp of de kern van je opgave... de verzameling architecten zegt iets meer over je interesses en 211

12/12/2018

Hang je verhaal/presentatie hoe dan ook op. Ondanks de witte paginaâ&#x20AC;&#x2122;s, plaatjes zonder tekst, willekeur en ontbrekende onderbouwingâ&#x20AC;Ś gebruik dit om aan je verhaal te werken. Post-its bij ieder blad ophangen, pagina toevoegen of wegstrepen. Hang je verhaal aan de muur en kijk er iedere week naar en werk er iedere week aan. Alleen zo kun je overzicht krijgen en lagen opstapelen en verstevigen.

Wees kritisch naar wat een onderdeel van je verhaal is en wat een proces is. In eerste instantie bestaat je verhaal uit alleen maar conclusies. Conclusies van al het (ontwerpend)onderzoek wat je doet! eerste opbouw van je verhaallijn. Heldere focus op het ontwerp en welke lagen hierin belangrijk zijn voor je. terrein, ruimtes & detail.

212

Prep commissie 13/12/2018 4 weken geleden laatste ontmoeting gehad.

Destijds afspraak gemaakt of vandaag een aantal ontwerpen te presenteren.

De handwerkplaats, administratie en studentenverblijf.

Axo illustraties; visualiseren terrein, bestaand, ingreep, routing, etc.

213

13/12/2018

Prep commissie Stedenbouwkundige zoektocht en strijd Opgave toelichten Ontwerpen drie ruimtes Begrenzing Vervolg Voor je ; denk aan Rogier z’n voorstel. Hier zaten ook niet volledige onderbouwingen of complete analyses. Maar wel heldere, intuïtieve, stappen die het verhalen opbouwen. Probeer eerst het verhaal eens compleet te krijgen en dan zien hoe alles in elkaar steekt wat nog extra verdieping vraagt.

Samenvatting commissie 13/12/2018; Rob & paulien - Collages zijn prachtig en vertellen echte verhalen. Je tekeningen en uitleg vertellen wat anders… gebruik je kracht!

- Handwerkplaats is sterk, maar de overkapping en vorm overtuigen niet.

Waarom deze vorm en niet een extrusie van het bestaande hal?

- Heb je een thema of ingreep die misschien op iedere functie los kunt laten?

Nu is er geen samenhang of helderheid en voelt het als een stapeling van individuele ideeën. Hierdoor zijn bij iedere functie de mogelijkheden eindeloos en kom je er nooit uit. Wat is belangrijk voor of wat vind je interessant. Formuleer dit en werk dit (goed) uit. Geef het de tijd en toets op het programma. Een set regels of iets dergelijks waarmee je kunt ontwerpen.

- Administratie is reflectie op je ontwerpproces, ideeën stapelen omdat het eerste misschien niet (goed) genoeg lijkt…

- Waarom een banaan en waarom op die plek? Waarom niet naar voren schuiven, of recht? Al dat detail voelt nu als truttig en overbodig. Abstractie in de industrie zoeken en heldere vormen. De grote schaal en een soort ontvreemding vind je zo interessant, 214

maar is nu niet terug te zien.

-Naar wat voor esthetiek of karakter ben je op zoek? Alle gebouwen totaal anders of een geheel, als in school en bedrijf volledig in elkaar op gaan.

- Afbakening/galerij voelt heel erg als een oplossing voor een zelfgecreëerd probleem.

Zie het meer als een ruimtelijke element, of nog beter een functie. Als onderdeel van het programma als uitkijktoren of brug/route dwars door een spannend gebouw heen.

Kan een prachtig element toevoegen aan de school om toch wat van je associaties bij dit idee in te passen. Probeer altijd eerst vanuit de individuele functie/monofunctionaliteit te denken voordat je een ingreep uitstrijkt over het terrein om alles aan elkaar te binden of om ‘problemen’ te tackelen.

- Probeer je meer te verplaatsen in het kind.

Voor wie ontwerp je? Jezelf of de student?

Het terrein moet een ontdekkingsreis zijn, er mogen ook best wat ‘gadgets’ in zitten als een speelwand, lift a la OMA. Spelen, leren, motiveren, dat moet centraal staan.

- Theorie moet de beste plek op terrein krijgen. Motiveer de studenten om ze ‘bezig te houden’.

Voor volgende keer; cad-lokaal, machinewerkplaats, kantine, theorielokaal(en) en huiskamer(?). ---E n februari is erg laat, eind januari(voor deadline) weer een moment met z’n 4-en is beter.

- XDGA ref; heb je deze bestudeert?

De grote kracht ervan is dat alle hallen of ruimtes monofunctioneel zijn en een heldere relatie hebben tot elkaar. De schoonheid zit hier in de eenvoud en in de functie. Niet in esthetiek, materialisering of iets dergelijks.

- Hoe ziet het lesprogramma er uit?

Verhouding theorie en praktijk. Stel gewoon eens een rooster op!

- Materialisatie/karakter in je collages tonen wel een voorkeur… naar welke materialen

ben je op zoek en wat voor detaillering?

215

14/12/2018

Gesprek met Jan Brouwer(stedenbouwkundige DRO) Heren2(en Kettinghuls) ontvankelijk voor contact en vragen! Doen!

Presentatie sturen! Jan wil ook graag bij je publieke langskomen!

216

16/12/2018

Programma studie ‘best-practices’ in The New Craft School(TNCS). *techniekHuys: - Expositie-ruimte - Auditorium - Product-promotie Pitches schrijven! Verhaal in verschillende gradaties uiteenzetten. 1 zin, 5 zinnen, 1 paragraaf, 400 worden, 5 minuten, 10 minuten, krantenartikel! Essentie van je opgave formuleren en dit vertalen naar je verhaal(plaatjes!). JIP & JANNEKE 1 zin Vakschool voor metaalbewerking op de Oranjewerf in de vorm van een symbiotisch ensemble.

2 zinnen Vakschool voor metaalbewerking op het terrein van de Oranjewerf midden in Amsterdam. De school en het bedrijf vormen een symbiose waarbij interactie en leren van praktijk & theorie centraal staan.

3 zinnen Vakschool terug in de stad, maar direct verbonden aan de praktijk van de industrie.

Een symbiose van de school en het bedrijf bieden een unieke omgeving waarbij de vakmensen en studenten van elkaar kunnen leren en samenwerken. Een karakteristiek ensemble op een bijzondere locatie aan ’t IJ waar industrie onder druk staat en onderwijs geen rol speelt.

5 zinnen Een vakschool voor metaalbewerking op het terrein van de scheepswerf in Amsterdam Noord. De Oranjewerf blijft haar werkzaamheden uitvoeren, alleen wordt de school eraan toegevoegd waardoor van elkaar leren mogelijk wordt. Studenten ervaren de praktijk van dichtbij en de vakmensen zien welke nieuwe technieken er zijn en mogelijkheden binnen hun eigen vakgebied. Een wisselwerking tussen theorie en praktijk waarbij de studenten leven op het terrein om zich volledig onder te kunnen dompelen in het vak en het materiaal.

10 zinnen

217

19/12/2018

Wat voor architectuur wil je maken, wat vind je mooi? Wat vind je belangrijk en welke themaâ&#x20AC;&#x2122;s houd je aan in je ontwerpen? Wat is je ambitie, wat vind je gaaf? Laat zien, met referenties, wat je hoopt te bereiken! De pitch, welke ambitie legt deze voor? Hoe zijn je eerste invullingen hiervan?

218

21/12/2018

Verhaal vertellen vanuit het perspectief van de student? In ieder geval laten zien/merken dat de student bovenaan staat en leidend is in het onderzoek, conclusies en je ontwerp!

219

22/12/2018

Huub heeft je geadviseerd het lasmeisje (eens) serieus te nemen… Rob & Paulien vinden de collages fantastisch(en goed werken)… het manipuleren en composeren van beelden vind je leuk en je kunt het goed! Maar hier gebruik van! Gebruik de kerstvakantie om eens stil te staan bij het lasmeisje waarvan je zelf hebt uitgevonden dat het je ontwerphouding verbeeld. Wie wat je nog meer ontdekt! Laat dit los op je afstuderen!

Eerste opzet van je pitch; alleen in post-its laat het zien dat de architectuur nog verre van in elkaar zit of dat je weet wat belangrijk is/vind en hoe hiermee om te gaan….

Perspectief: Gebruik dit ‘hoofdstuk’ als een plek voor je ideeën of overtuigingen die niet direct in je architectuur op opgave passen. Of nu nog niet in je proces passen, namelijk het ontwerpen en later functioneren van de school. Denk aan; Maatschappelijk perspectief of invulling Uitspraak over de toekomst Invulling flexibiliteit --random vraag-Kan de school ook zonder het bedrijf?

Wat gebeurt er als het bedrijf er niet meer is? Moet eenzelfde soort proces geïntroduceerd worden of kan het ensemble overleven en plek bieden aan een andersoortig bedrijfsproces?

--random vraag— Nu vakantie!

220

02/01/2019

Terug van vakantie(naar Vianen)! Belangrijke onderwerpen/thema’s: interactie & ruimte, routing & materiaal.

Voor aankomende commissie; de vier andere functies ontworpen en je bevindingen bij DRO voorleggen!

Wat staat centraal(bewust of onbewust) in de schetsen en collages die je maakt?

Materiaal, detail, doorzicht… wat voor architectuur en wat wil je ermee bereiken?

Thema’s of aanpak filteren en herkennen!!!

Grofheid van materiaal, constructie beelden ruimtebepalend, zichtbaarheid leer- en werkomgeving, speelruimte(genereus ruimte maken voor zelfontwikkeling student,

221

03/01/2019

Wat bedoel je met â&#x20AC;&#x2DC;spelenâ&#x20AC;&#x2122;. Letterlijk spelen met spellen, speelgoed, speeltuin etc.?

Spelen met technieken, materialen en de omgeving is passender voor de student en werknemer.

222

04/01/2019

Wat zijn de grootste waarden/overtuigingen als het gaat om de school/plek voor de studenten?

- Inspirerende omgeving - Ruimte voor spelen/zelfontwikkeling - Leren van de praktijk/interactie met Idem voor de werknemers/het bedrijf: -Leren van de studenten(onbekende technieken) Moet alle gebouwen maar alzijdig en open zijn? Nope, richting, oriëntatie, relatie, routing, licht, associatie…

Volkskrant artikel… doe je nog uitspraken over de architectuur, jouw rol als architect?

Ontwerpen en maken van architectuur zou centraal moeten staan in je opgave toch? Het is de meesterproef(blegh) voor jou als architect, niet als beleidsmaker, schooldirecteur, of iets anders wat geen ontwerper is… sociale vraagstukken en relevante onderwerpen vind je belangrijk en interessant, maar hoe reageer je hier ruimtelijk op? De muur laat 80% gelul zien en 20% architectuur… beetje uit balans vind je niet?

223

05/01/2019

Storytime Architectuur maken voor de student staat centraal!

- Waarom doe je wat je doet?

-Relevantie aanraken van je onderzoek/ ontwerp -Wat voor architectuur heb je voor ogen?

-Wat wil je bereiken?

-Waar gaat het echt om?

-Wat is je ambitie?

-Wat wil je maken?

-Wat ga je maken?

-Hoe ga je dit maken?

-Wat is je ingreep of aanpak?

Bekijk de 1 zin, 2 zinnen, 5 zinnen oefening nog eens! Tot de essentie van je opgave komen.

224

225

05/01/2019

Lasmeisje Manipuleren van de realiteit. Iets nieuws maken van wat al bestaat. Gevoed door een drang naar realisme, het surrealistische projecteren op wat je kent of wat bestaat.

JR noemde het “je eigen maken van de stijl van grote namen”. Overduidelijk referentiestudies naar degene die je bewonderd.

Ervan leren en composeren op jouw manier in jouw gedachtegang.

‘Stapelaar’ komt zelfs terug in digitale beelden waar geen restricties aan zitten of limieten bestaan.

Vervreemding en associatie vind je interessant. Schaal tegenover vorm.

Materiaal tegenover detail. Wat je tot nu toe hebt ontworpen heeft hier weinig mee van doen... te voorzichtig? Teveel laten leiden door regels of voorwaarden die je nog steeds niet helder zijn?

Er zitten twee kanten aan; enerzijds het abstracte en jouw expressie als architect.

Anderzijds de student en zijn proces die centraal staat in je opgave. Hoe gaan deze twee samen en welke invloed oefenen ze op elkaar uit?

Een dystopische architectuur van snedes, collages, kaders, hoogtes, harde en scherpe materialen. Niet Zwitsers gelikt, maar ook zeker niet Poolse glasscherven.

226

227

08/01/2019

Persbericht Parool V1 Onder de rook van de Wolkenfabriek in Amsterdam Noord wordt al 70 jaar dag en nacht aan schepen en jachten gewerkt op de Oranjewerf. Binnenkort wordt hier 3D-printen, laseren, frezen en allerlei andere nieuwe technieken aan toegevoegd.

Op de Oranjewerf komt namelijk een vakschool voor metaalbewerking die een plek bied aan de studenten om metaal in al haar facetten te leren.

Net als de scheepswerf zal de school dag en nacht functioneren, maar dan in de vorm van wonen. De studenten verblijven er hun hele studie Leren in het 100 meter lange droogdok wat inmiddels een onderdeel is geworden van de kade.

De toevoeging van de vakschool aan de scheepswerf nog meer bestaansrecht in de aanstaande herontwikkeling van de IJoevers.

De nieuwe functies van de vakschool worden verspreid over het terrein waarbij ieder gebouw een andere functie heeft.

De praktijklokalen worden tegen en op de bestaande hallen geplaatst. Door grote doorkijken, schermen en galerijen is zichtbaar wat zowel de studenten als de werknemers van de werf bezighoud.

Maar ook een gymzaal, zwemsteiger en expositie voor het werk van de studenten.

De insteek van de school is om het vak van metaalbewerking breed aan de studenten aan te bieden. Van handwerk tot 3D-geprint staal, de studenten krijgen de kans te kiezen en zich voor te bereiden op hun toekomst.

228

Fancy… V1 Een tekort aan vakmensen en ROC’s die worden gebruikt als vastgoed boven onderwijs. Vakonderwijs en vooral haar studerten staan onder druk en lijken…

De vakschool manifesteert zich als een onderdeel van het scheepswerf ensemble en verheft het tot een stedelijk ensemble.

Techniek en grove materialen staan centraal in de wereld van de vakmensen en de studenten. De scheepswerf en de vakschool zullen op precieze pellen aan elkaar verbonden om…

229

09/01/2019

https://www.schrijfvis.nl/persberichtschrijven/ Stap 1; voorbereiding; wie is je lezer?

Stap 2: wat is het nieuws?

Stap 3: wat is je doel?

Stap 4: de kop en de lead schrijven Stap 5: oprolbaar verder schrijven Stap 6: herschrijven; gebruik de taal van een buitenstaander Stap 7: herschrijven; haal bedrijfspolitiek uit je persbericht Stap 8: let op je stijl Stap 9: versturen; besteed aandacht aan de onderwerpregel

tot hun beschikking hebben. 3D-printen, computergestuurd frezen en robot-lassers om een paar voorbeelden te geven. Al deze nieuwe gebouwen worden zo op het terrein gezet dat de studenten en werknemers van Damen van elkaar kunnen leren. Het vakwerk van de werknemers geeft de studenten als het ware een opgerekte stage gedurende hun hele studie.

Met de studenten en werknemers op één plek bij elkaar hoopt de school niet alleen een inspirerende omgeving te creëren voor de studenten. De school wil voora¬l laten zien wat het vakwerk allemaal inhoud en hoe breed de toepassing is van een materiaal Metaal Vakschool op de Oranjewerf zoals staal. Een nieuw soort vakschool in de volksbuurt van Amsterdam-Noord bied Scheepsbouwer Damen vertrekt niet van de een persoonlijke plek om te leren in een Oranjewerf, maar gaat samenwerken met motiverende omgeving. Dat verdient een een vakschool. Vanaf 2020 zullen er op de eigen pontje!

Oranjewerf ook studenten gebruik maken van het terrein aan de Nieuwendammerdijk. Nieuwe vakschool met op de achtergrond Naast leren zullen de studenten er wonen het grote Damen Scheepswerf droogdok en zijn er werkplekken beschikbaar voor de van 100 meter. aankomende ondernemers.

Door: Jesse Mommers De vakschool voor metaal wilde zich al gaan vestigen op het terrein wanneer Damen zou gaan vertrekken per 2020.

Echter is gebleken dat de werkzaamheden van de scheepsbouwer en de vakschool heel goed samengaan en zelfs een nieuwe onderwijsvorm mogelijk maken.

De studenten leren direct mee in de praktijk. Werknemers zijn enerzijds experts en voorbeelden, anderzijds blijven zij gestimuleerd mee te gaan in de snelle vernieuwing rondom bijvoorbeeld digitalisering. De studenten krijgen hun eigen theorielokalen, praktijklokalen en allerlei andere voorzieningen. Voor de werknemers worden nieuwe inzichten en technieken zichtbaar die de studenten 230

Metaal Vakschool op de Oranjewerf

Nieuwe vakschool met op de achtergrond het grote Damen Scheepswerf droogdok van 100 meter.

Scheepsbouwer Damen vertrekt niet van de Oranjewerf, maar gaat samenwerken met een vakschool. Vanaf 2020 zullen er op de Oranjewerf ook studenten gebruik maken van het terrein aan de Nieuwendammerdijk. Naast leren zullen de studenten er wonen en zijn er werkplekken beschikbaar voor de aankomende ondernemers.

door: jesse mommers \ 09-01-2019 De vakschool voor metaal wilde zich al gaan vestigen op het terrein wanneer Damen zou gaan vertrekken per 2020. Echter is gebleken dat de werkzaamheden van de scheepsbouwer en de vakschool heel goed samengaan en zelfs een nieuwe onderwijsvorm mogelijk maken. De studenten leren direct mee in de praktijk. Werknemers zijn enerzijds experts en voorbeelden, anderzijds blijven zij gestimuleerd mee te gaan in de snelle vernieuwing rondom bijvoorbeeld digitalisering. De studenten krijgen hun eigen

theorielokalen, praktijklokalen en allerlei andere voorzieningen. Voor de werknemers worden nieuwe inzichten en technieken zichtbaar die de studenten tot hun beschikking hebben. 3D-printen, computergestuurd frezen en robot-lassers om een paar voorbeelden te geven. Al deze nieuwe gebouwen worden zo op het terrein gezet dat de studenten en werknemers van Damen van elkaar kunnen leren. Het vakwerk van de werknemers geeft de studenten als het ware een opgerekte stage gedurende hun hele studie.

Met de studenten en werknemers op ĂŠĂŠn plek bij elkaar hoopt de school niet alleen een inspirerende omgeving te creĂŤren voor de studenten. De school wil vooral laten zien wat het vakwerk allemaal inhoud en hoe breed de toepassing is van een materiaal zoals staal. Een nieuw soort vakschool in de volksbuurt van Amsterdam-Noord bied een persoonlijke plek om te leren in een motiverende omgeving. Dat verdient een eigen pontje!

231

10/01/2019

Feedback UE na persbericht en CIE 5(2) update: - lasmeisje staat voor beschermen van iets wat het niet lijkt te verdienen beschermd te worden. Vakmanschap is belangrijk en dat mag je best zo aannemen.

- je intuïtie is sterk en belangrijk. Houd hieraan vast. Je mag stelling nemen en je ideeën en overtuigingen verdedigen.

Overtuigd van je eigen ideeën, het is jouw plan!

- vervreemding is heel interessant en belangrijk om los te laten op je opgave.. je intuïtie volgen en bedenken wat het materiaal of de machine nodig heeft - je opgave en alles wat je verteld past echt bij je. Heel persoonlijk maar ook heel relevant - je doel is om een rafelrand in de stad te behouden. De schaal en plek leent zich voor deze handeling en heeft de kwaliteiten in zich om dit te faciliteren.

232

11/01/2019

Je hebt het over ontvreemding… wat bedoel je hiermee en hoe? Schaal onherkenbaar, materiaal en afmetingen, vorm, openingen, positie, ligging…? Denk aan alienation… in dit woord schuilt al veel van je opgave… toch? Geland, penetrerend, infiltrerend.

Groene amsterdammer; beroepstrots en sociale praktijk Groene Amsterdammer; interview Sennet: “Mensen hebben betekenis nodig uit werk en sociale contacten op dat werk om zich aan andere mensen te relateren. Het is niet alleen een markt en een loonstrook, Midas in z’n verhaal heel duidelijk opgezet; een middel voor een doel. Maar dat is wel aanleiding opgave, mijn analyse, locatie, een probleem met veel werk: je krijgt de mijn methodiek, mijn ontwerpen… Heldere betekenis niet van boven, die moet je dus hoofdstukken met scherpe paragrafen. zelf maken.”

Duidelijke lagen met een logisch vervolg.

“Veel ambachtschap is een extreem De titel beginnend met ‘mijn’ maakt het heel intelligente activiteit, toegepast op dingen.” persoonlijk en zet een bepaalde toon neer.

Heel wat anders dan het formele noemen van een titel. ‘opgave’ of ‘mijn opgave’… wat is passender?

233

12/01/2019

Komende commissieâ&#x20AC;Śwat wil je vertellen?

- persbericht - verhaal(compleet) - Programma - Ontworpen programma Handwerkplaats Administratie Verblijf Kantine Woonkamer

IT werkplaats

Machine werkplaats Theorie-lokaal - Relatie student & programma - soort architectuur - Locatie(Jan Brouwer) - locatie inpassing?

234

14/01/2019

“let us not make shapes, let us solve problems” OFFICE KGDVS, GSAPP lecture 14 september 2015 “How to make an industrial building? It’s about two things. It’s about making it’s structure and it’s skin.”

235

15/01/2019

Architectuur maken, geen vakkenkasten The Dominican Motherhouse by Louis Kahn (1965-1968) -SOCKS Doet denken aan hoe de Koen van Velzen de Rijksacademie heeft ingericht…

Ontstane tussenruimtes in dit geval niet heel succesvol en laten te veel aan het toeval over.

Louis Kahn. On The Thoughtful Making of Spaces.

“John Quentin Hejduk (19 July 1929 – 3 July 2000), was an architect, artist and educator who spent much of his life in New York City.

Hejduk is noted for his use of attractive and often difficult-to-construct objects and shapes; also for a profound interest in the fundamental issues of shape, organization, representation, and reciprocity.” http:// socks-studio.com/2011/07/17/john-hejdukhouse-a-1967/ Vorm, organisatie, representatie en wederkerigheid… Misschien had Bruno had toch bij het juiste eind? “ik zie overeenkomsten tussen jou en Hejduk.

Daarnaast was hij ook gigantisch.” Hoewel er raakvlakken zijn, heb jij de behoefte ruimte te creëren en te testen hoe dingen realiteit worden. Veelal de behoefte te ‘maken’ en te relateren aan de beleving van de ruimtes.

Verzamel al het materiaal wat je hebt per functie, thema of interesse om een overzicht te geven. Wat keert terug, wat zijn onderlinge overeenkomsten, waar vallen gaten…? Met andere woorden; trek conclusies! http://www.camillefilbien.eu/agora https://benjaminwells.eu/the-agonistic-city

236

237

17/01/2019

Hoe zou je nu je ontwerpen definiëren?

Elementair. Principieel ontwerp. Simpele, ruimtelijke, vertaling van je overtuigingen en ideeën in de architectuur.

Wat anders gaan doen, Maquettes maken!!!

Je bent (weer) in een cirkel bezig.

Overzicht (terug)krijgen en/of iets anders gaan doen… maquettes misschien? Parallel!

Stappen formuleren/lagen in je verhaal definiëren.

als het gaat om industriële ruimtes.

-collages werken supergoed. Geven meteen een indruk van je denken en hebben de regels stiekem al in zich.

-de grens over het hele terrein heeft iets intrigerend in zich. Met name in de beweging van de student.

-illustreer de bewegingen/dynamiek van het bedrijf en gebruik dit om de beweging van de student te voorspellen/schetsen.

-zorg ervoor dat je maquette up-to-date is. * Samenvatting Gesprek Dingeman: * Het wordt vanzelf het talking—point, laat dit -verweven in plaats van ‘grens’. Op welke dan ook je verhaal vertellen! manier vind de verweving plaats(typologie) -bereid de volgende commissie goed voor.

-typologie herkennen die er nu al in zit en Hier wil ik het over hebben want ik heb dit en schematiseren. Dit is jouw project! dit gedaan. Verhaal netjes ophangen zodat

-entree creëren(visueel) er altijd iets over gevraagd kan worden en je

-naar omgeving gericht, met de rug kunt antwoorden. Maar bedenk echt wat je naar het terrein uit de avond wilt halen!

-infiltreren en fysiek verweven van -leuk persbericht , maar dit wist ik allang. programma Hoe ga je verder, hoe zit dit er uit en pak je -regels opstellen en daaraan vasthouden. het allemaal aan?

Dit betekend vooral keuzes maken! Zijn -wat je bij Jan Brouwer bent te weten nooit definitief, maar je hebt deze regels te komen; beperk dit, zeker voor nu, tot nodig om verder te kunnen met je ontwerp. een schema wat een onderdeel kan zijn

-interactie school/bedrijf van je toekomstperspectief. Terrein van

-link met context Greenpeace en containers als uitbreiding -oriëntatie tot werkruimtes. Deze ruimte wordt nu niet -ontwerpen in doorsnede de meest gebruikt door de werf en daar sluit je school overzichtelijk om al deze typologieën en op aan. Geen noodzaak voor je opgave, kun regels te vangen. je wel een uitspraak over doen.

-15+ functies/gebouwen is wel erg -zonder het bedrijf in je school is je verhaal veel. Bekijk je programma kritisch wat veel minder sterk. Verhaal zit voor nu wel samengevoegd kan worden of een goed, maar kan altijd nog een stelling overeenkomst heeft en dus onder 1 dak zou innemen of wat argumenten aanhalen kunnen. Nu staan er 10 op het terrein en dat waarom de symbiose blijft bestaan. Nadat lijkt wel mooi in verhouding zo. je de noodzaak voorafgaand aan je ontwerp -bepaal voor jezelf hoe je onderlinge hebt uiteengezet. samenhang wilt creëren. Bekijk de -je bent echt goed bezig. Keuzes maken en gebouwen ook in relatie tot elkaar, niet focus! alleen tot de werf. * Samenvatting Gesprek Dingeman: * -heb je bijvoorbeeld nagedacht over daken?

Vorm of iets dergelijks?

-ontwerp structuren en constructies! Daar zit, naast de schil de technisch uitdaging in 238

vormen zijn nog willekeuriger geworden.

239

18/01/2019

* Samenvatting gesprek Rob: * Wat je verteld is vaag en strookt niet met de helderheid van je opgave.

Afstand houden en overzicht bewaren.

Criteria opstellen en keuzes maken. Hoeven maar twee criteria te zijn, verbinden en samenbrengen. Hier kun je al zoveel mee.

Iedere functie of programma moet hier een antwoord op formuleren. Kan dit niet, dan moet je dit eerst kunnen doen om verder te kunnen(pas op). De hiĂŤrarchie in de criteria is hierin heel belangrijk en vormt je concept.

Streng voor jezelf zijn en dan ben je er.

Volgende commissie deze criteria presenteren en je vertaling laten zien.

Persbericht is een goed stuk. Wat ontbreekt zijn 1 of 2 zinnen die kwaliteit van de plek/ bedrijf omschrijven. Dan heb je je verhaal simpel en helder verteld, heel goed! * Samenvatting gesprek Rob: *

vormen zijn nog willekeuriger geworden... kan een dag nog gewoon blijven staan. Geen aantekening, kritische noot of idee erover terug te vinden.

240

Komende commissie: - complete verhaal!!!!!!!

- criteria en keuzes - collage per functie - model 1:500 - model waar je vrolijk van wordt!

- typologische ingreep - vervolgstappen - planning (themaâ&#x20AC;&#x2122;s en producten)

241

20/01/2019

* Herschrijven persbericht * Metaal Vakschool op de Oranjewerf

breed de toepassing is van een materiaal zoals staal. Een nieuw soort vakschool in de volksbuurt van Amsterdam-Noord bied Scheepsbouwer Damen vertrekt niet van de een persoonlijke plek om te leren in een Oranjewerf, maar gaat samenwerken met motiverende omgeving. Dat verdient een een vakschool. Vanaf 2020 zullen er op de eigen pontje!

Oranjewerf ook studenten gebruik maken van het terrein aan de Nieuwendammerdijk. Onderschrift afbeelding: Nieuwe vakschool Naast leren zullen de studenten er wonen met op de achtergrond het grote Damen en zijn er werkplekken beschikbaar voor de Scheepswerf droogdok , meer dan honderd aankomende ondernemers. meter lang. * Herschrijven persbericht * Door: Jesse Mommers Verweving De Oranjewerf is een prachtige plek voor Het fysiek in elkaars nabijheid brengen van een vakschool. Ligging aan het IJ, veel functies en activiteiten op een zodanige natuur in de omgeving en dicht bij het manier dat er ruimtelijk en functionele centrum van Amsterdam. De vakschool meerwaarde, vormen van synergie en bied hier een intensieve onderwijsvorm die complementariteit ontstaan. The physical gebruik maakt van de kwaliteiten van de bringing into each other’s proximity of Oranjewerf en de omgeving. functions and activities in such a way that De studenten leren direct mee in de spatial and functional added value, forms of praktijk. Werknemers zijn enerzijds synergy and complementarity arise. experts en voorbeelden, anderzijds blijven zij gestimuleerd mee te gaan in de Praktijk snelle vernieuwing rondom bijvoorbeeld Praktijk van de school en het bedrijf digitalisering. De studenten krijgen hun worden volledig in elkaar op gebracht. Alle eigen theorielokalen, praktijklokalen en handeling van beide zijden zijn zichtbaar en allerlei andere voorzieningen. Voor de in sommige gevallen tastbaar. werknemers worden nieuwe inzichten en Theorie technieken zichtbaar die de studenten Primair voor de school en een functionele tot hun beschikking hebben. 3D-printen, rol voor het bedrijf. computergestuurd frezen en robot-lassers Spelen om een paar voorbeelden te geven. Al deze nieuwe gebouwen worden zo op het terrein Leven gezet dat de studenten en werknemers van Damen van elkaar kunnen leren. Het Typologische ingreep vakwerk van de werknemers geeft de - Entrees samenbrengen studenten als het ware een opgerekte stage - Parasiteren gedurende hun hele studie.

- Techniek de rug toe keren Met de studenten en werknemers op één - bewegende delen plek bij elkaar hoopt de school niet alleen een inspirerende omgeving te creëren voor de studenten. De school wil voora¬l laten zien wat het vakwerk allemaal inhoud en hoe 242

243

21/01/2019

Verweven heeft waarschijnlijk vele visuele verbindingen tot gevolg. Hoe hier structuur in te houden/creëren zodat enerzijds; het bedrijf kan functioneren en, boven alles, de studenten kunnen leren?

Concreet aangeven hoe de verweving plaatsvind. Typologieën zijn goed, maar laat zien hoe en waarom en wat je ermee probeert te bereiken.

Xiaoquan Elementary School, TAO - Trace Architecture Office; grote lammelen geven de tussenruimte vorm en doorbreken perspectieven. Iedere beweging levert een ontdekking op.

244

“Oprechte makers van de mooie dingen in het leven: cultuur- en kunstenaars, ambachtslieden en creatieven: Smaakmakers van onze samenleving.” https://merijnoudenampsen. org/2013/05/27/van-speeltuin-totwerkplaats-het-raadsel-van-de-creatievestad/

245

22/01/2019

Architectuur is het maken van ruimte en beweging. Verweving staat hierin centraal volgens Dick van Gameren.

“Only fools subject poetry to rules like the words are his tools to build boxing schools. tear of those locks overcome the shocks of feelings out of the box no one rules” “stop overthinking things” anna the fresh intern Lekker bezig.

246

247

23/01/2019

Wat wil jij doen met verweving? Wat vind je belangrijk? Maak dit gewoon!

Onderlinge relatie schoolgebouwen?

Meer dan alleen een onderdeel van de school. Routing, ligging, onderdeel van het leerproces, telkens een andere invulling van het leerproces. Afwisseling in structuur.

Ricola Production and Storage Building, Herzog- de Meuron. een van de vele bouwwerken in opdracht van Ricola.

Aandacht voor het functioneren en positineren van een hyperfunctionerende ruimte.

248

24/01/2019

Hoe verweving vorm te geven op welke schalen? Techniek en context als criteria, hoe reageer je hierop en hoe verhoud zich dit onderling het verschillende programma?

Aansluiting programma, positie, ruimte, doorkijk, materiaal, detailâ&#x20AC;Ś natuur & techniek? De criteria staan niet los van elkaar. De hiĂŤrarchie verraad een relatie, hoe geef je deze vorm?

Prep commissie; wat je vertellen en wat wil je weten om verder te komen?

Verhaal, verweving, typologieĂŤn, inpassing ervan en ambitie architectuur.

Openstaand; monofunctioneel, tussenruimte, landschap/natuur, ambitie opgave/afstuderen

249

25/01/2019

bezoek Bakker RVS & bij kettinghuls langs.

500+ fotoâ&#x20AC;&#x2122;s van Kettinghuls, eindelijk fotoâ&#x20AC;&#x2122;s van het terrein! detail en overzicht, rust en veel materiaal om mee te werken.

Konrad Waschmann & Werner Blaser

250

251

26/01/2019

‘If there is to be a ‘new urbanism’ it will not be based on the twin fantasies of order and omnipotence; it will be the staging of uncertainty; it will not be longer concerned with the arrangement of more or less permanent objects but with the irrigation of territories with potential; it will no longer aim for stable configurations but for the creation of enabling fields that accommodate processes that refuse to be crystallized into definitive form; it will no longer be about meticulous definition, the imposition of limits, but about expanding notions, denying boundaries, not about separating and identifying entities, but about discovering unnameable hybrids.” (…)’ (Koolhaas, 1995.) S, M, L, XL * Bezoek aan Bakker RVS dd. 25/01/2019 * Vanuit middelbare school geen techniek in gedachte. Praktische insteek lijkt zelfs op LTS/VMBO niveau niet aanwezig. Lijkt voort te komen uit het samenvoegen van de vroegere huishoudscholen wat uiteindelijk heeft geleid tot het MBO. Opsplitsing van middelbaar- en beroepsonderwijs en het veralgemeniseren van het onderwijs heeft geleid tot een alles kan cultuur.

Studenten weten tijdens en vanaf de middelbare school niet te kiezen tussen alle mogelijkheden die er zijn. Snuffelstages

252

zijn een vlugge invulling van een mogelijk toekomstperspectief. Invloed van de liberalisering?

Depressie, keuzestress, tekort aan vakmensen… allemaal gevolgen van de studie-drang opgelegd vanuit de babyboom generatie. Daarnaast de gecreëerde economie die door dezelfde groep vrij onmogelijk is gemaakt een vak, waarbij de handen worden gebruikt, te beoefenen en erin te ontwikkelen.

27/01/2019

Wat moet je vertellen bij de aankomende commissie?

Complete verhaal zodat de opbouw, achtergrond en aanleiding helder worden.

Focus in het verhaal op het ontwerp van de vakschool.

Bizarre website: https://www.quondam. com/47/4706.htm Verweving(waarom helder?) dit manifesteert zich fysiek(persoonlijke ontmoeting), ruimtelijk(werk en lesruimtes koppelen) en mentaal(leven van de student). Waarvan de eerste tot op zekere hoogte te ontwerpen is(faciliteren en uitlokken), de tweede direct te ontwerpen(grootste opgave) en de derde in de vorm van een aanrijking/omgeving te ontwerpen(inspirerend etc.) ook een toch een directe ontwerp-opgave(fantastische woonruimte(s).

Verweving techniek & omgeving; Laten zien wat er nu is(kwaliteit) en hoe je hierop reageert(ruimte), in eerste instantie in plattegrond/schema. Liefst gepaard met collage of (referentie)beeld(historiserend en romantiserend??)

Flexibiliteit en structuur in ruimtesâ&#x20AC;Ś waar ligt de balans? Beweegbare wanden?

Grid voor de machines, balkons voor het handwerkâ&#x20AC;Ś

253

28/01/2019

* Oude opmerking van Rob(08/10/2018): * â&#x20AC;&#x153;de locatie heeft verschillende kanten / kwaliteiten. Zoals dorps / landelijk / agrarisch (koeien) + fruitteelt, tot zeezicht, tuttigheid sluisbuurt (Nieuw Almere) en oude stad, industrie, etc. Welk nieuw programma (niet alleen gebouwen, ook landschappelijke elementen als fruitbomen / populierenlaan / parking ) kan het best profiteren van welk landschap?â&#x20AC;? * Oude opmerking van Rob(08/10/2018): *

De plek/werf betekenis geven. Nieuwe (fiets)verbinding in combinatie met de optrekkende woningbouw verbind de oever tot een geheel. Fragmentatie, tekenend voor industrie in de stad, lost op.

Schaal van de volumes en korrel van het terrein wordt bepaald door de student en zijn werkzaamheden. Hoe verhoud zich dit tot de Nieuwendammerdijk, Tuindorp Nieuwendam en de IJ-oever?

Landschap & terrein opnemen in je verhaal.

Toekomstbestendig maken van industrie aan de IJ-over. Uitbreiding kade of iets dergelijks? Nieuwe stukken land is niet onbekend in Amsterdam en heeft op grote schaal eind 19e eeuw al plaatsgevonden langs de Nieuwendammerdijk! Voortzetten van geschiedenis? Historiserend te werk gaan, zonder krampachtig vast te houden aan tradities of gewoontes.

Campus and the City; een extensieve verzameling voorbeelden van een campus in de stad. over heel de wereld worden beelden geschetst van de student in een tijdelijke leeromgeving waar geleerd en geleeft wordt. Gemene deler is de immense schaal waarop een complex programma wordt samengesteld. Boven alles de opspltising van programma waarbij de tussenruimte een belangrijke rol speelt in het gebruik en het karakter van de campus.

254

Voor verdere uitwerking van je verhaal; locatie in schaalsprongen: -amsterdam, noord, ij-oever, nieuwedammerijk, oranjewerf Vakschool in schaalsprongen; -economie, industrie, stad, school, student

Ieder gebouw vervult een eigen rol en bied een nieuwe, specifieke, omgeving op de campus. Deze definitie heeft mij geholpen het programma duidelijker vorm te geven en mijn opgave niet zozeer als een stedenbouwkundige opgave te zien, maar als een immens gebouw waarbij de lokalen of functies uiteen zijn getrekken en zich om en door het bestaande progamma heen verweven.

Campus and the City â&#x20AC;&#x201C; Urban Design for the Knowledge Society

Competitive Campuses, Trondheim, 15 June 2007 Kerstin HĂśger

255

29/01/2019

Wat voor architectuur wil je maken, zie je voor je? Laat dit gewoon zien! Kwetsbaar opstellen, maar wel laten zien wat je ambitie is en dat je echt architectuur wilt, en kunt, maken. Sfeer, detail, materiaal, ruimtes, ensemble.

poging tot structuur... je bent het overzicht kwijt omdat er, tot het moment van een commissie, geen structuur zit in je werken.

Of een verhaal(lijn) waar ik op terug kan vallen om weer even een blik te krijgen op de kern van mijn opgave. waar ging het ook alweer om en waar ben ik precies mee bezig?

256

Define to refine CIE stress: Concreet: wat wil je vertellen, wat wil je horen?

257

30/01/2019

Maquette is een stap richting het maken van architectuur, maar nog steeds erg vaag. onderstaand plaatje moet een rooster voorstellen.... een volledig geabstraheerde vertaling van iets waarvan ikzelf niet begreep wat het was en hoe ik ermee moest ontwerpen. Een voorbeeld van de stuurloosheid. dagen en dagelen, onderverdeeld in hatches... wat het moet voorstellen, vertalen of verhelderen is mij een raadsel. Laat staan dat iemand anders hier iets uit moet leren...

258

weekproces student

259

31/01/2019

Uit Louis Kahn on the thoughtful making of spaces: p.171 On twin phenomena: reciprocity and inversion This exploration of reciprocity has centered on the physical terms of bringing mas and void, indoor and outdoor space, into resolved, comprehensible, and multivalent relationships with each other, with van der Laan’s rational theory providing one means to explore something at once commonsensical yet strangely difficult to describe. There are countless other manifestations of the term which both underscore and expand upon the phenomena outlined above. In closing, I would like to briefly sketch out two of these.

In Kahn’s coincidentia oppositorum, a thing is often (purposefully) mistaken for its opposite. Kahn not only sought to bring mass and void, inside and outside, in to resolved balances, he later wished them virtually interchangeable. In a remarkable statement on the national assembly at Dhaka, he says: “In the assembly I have introduced a light-giving element to the interior of the plan. If you see a series of columns you can say that the choice of columns is a choice in light. The columns as solids frame the space of light. Now think of it just in reverse and think that the columns are hollow and much bigger and that their walls can give light, then the voids are rooms, and the column is the maker of light and can take on complex shapes and be the supporter of spaces and give light to the space. I am working to develop the element to such an extent that is becomes a poetic entity which has its own beauty outside of its place in the composition. In this way it becomes analogous to the solid column I mentioned above as a giver of light.” * commissie samenvatting * - Veel functies of ontwerpen hebben al veel 260

in zich. Definieer de krachten hiervan en bundel deze. - Wat is de samenhang. Wat hebben ze gemeen?

- Heb je nagedacht over materiaal van het terrein of je programma? Als jij het over 1 materiaal hebt wordt het meteen een esthetisch ding. Is een lappendekken niet veel passender binnen het lappendeken van het terrein? Voortborduren op het organische proces van groeien en krimpen op het terrein. Zichtbare veranderingen zijn inherent aan industrie.

- Je moet iedere twee weken bij Rob langs. “je doet veel te weinig”(korreltje zout) - Spelen! De duikschool is 1 van de tofste ruimtes… en jij streept het weg alsof het misschien geen onderdeel van de school moet zijn.

- Overzicht en criteria is goed, maar kan nog scherper en in gewone mensen taal!

- Verweving breder benaderen. Nu is het een soort expositie waarbij iedereen alleen elkaar aankijkt. Interactie, dingen samen doen, spelen, proberen, falen, tastbaar, werknemers en studenten letterlijk samenbrengen!

- Heb je nog nieuwe dingen ontdekt op de 500+ foto’s die je hebt gekregen? Trek conclusie.

- Jij noemt Damen als een puberende dochter op het terrein.. maar dat komt omdat je het niet weet.

- Net als die puberende dochter weet Damen precies wat waar ligt en hoe het zich tot elkaar verhoud. Een puinhoop voor de buitenstaander, maar dat mag jij inmiddels niet meer zijn. Probeer niet alles op te ruimen of te esthetiseren. Zo krijg je geen diepgang in je ontwerpen en schuif je de grootste kwaliteiten en karakter van het terrein terzijde.

- Meer de grens opzoeken van de school op het terrein. Letterlijk bij elkaar brengen, tegen elkaar, naast elkaar. Oprekken, grens opzoeken van het ruimtelijk experiment.

- Wat is je concept? Een beeld, foto, schilderij, schets, collage… inspireer jezelf en probeer het te vatten in een beeld!

- Misschien moet je de school bekijken als een schimmel op het terrein. Het verspreid zich, kan zich aan alles hechten en infiltreert in alle hoeken. Metaforen je laten helpen handen en voeten te geven aan je ideeën.

- Gun jezelf de vrijheid in je ontwerpen.

Laat je niet beperken door allemaal droge redenaties of problemen te zien. Neem de ruimte, bedenk scenario’s, denk niet in problemen en verklaar het werkproces niet als heilig! Ruimtelijk onderzoek naar iets wat je eigenlijk nooit kan weten of het functioneert is waar je afstuderen om draait!

Experimenteren en grenzen opzoeken is noodzakelijk. Als je het bouwopgave benaderd, en je kan nooit weten of het functioneert of niet, waarom dan doen?

Losser zijn in je denken, maar wel een heldere aanpak of idee hebben. Conclusies formuleren.

- Minder schrijven, meer ontwerpen! * commissie samenvatting *

261

een paar inspirerende fotoâ&#x20AC;&#x2122;s van een inspirerende avond... wanneer is het klaar met het geklooi, draaikonten, vaagheid, onzin praten & het geneuzel waar ik al meer dan een jaar mee bezig ben? klaar met mezelf dwarszitten en ruimte geven om architectuur te gaan maken.

262

263

01/02/2019

Speeltuin, vrijplaats, pretpark Zonder het platte(!) van Kormerling Als je ergens niet over na hebt gedacht kun je er beter eerlijk over zijn, dan het ter plekke te verzinnen of bij elkaar te praten.

Dit maakt het alleen maar erger en zorgt voor verwarring.

264

04/02/2019

Collages maken! Spelen en fantaseren. Al doende uitvinden waar het om draait.

Drie scenarioâ&#x20AC;&#x2122;s; in metafoor, tekst & collage.

Wat zie je voor je Wat zou je de studenten het liefst bieden Structuur student loslaten Functioneren bedrijf loslaten Beweging en spelen omarmen

265

10/02/2019

Voor gesprek Rob: - structuur opzetten - planning maken - inspiraties laten zien en conclusie!!! * Prep aankomend gesprek Rob * Ik heb een stap terug gedaan en om me heen gaan kijken. Inspiratie halen uit films, kunst en mijn omgeving. Hierbij heb ik mezelf de vraag gesteld; wat lokt spelen uit? Ik wil de studenten een omgeving bieden waar gespeeld kan worden, ontdekt, experimenteren. Een rationeel bepaalde omgeving, zoals ik tot nu toe heb geprobeerd, heeft dit niet in zich. Deze beelden hebben mij geholpen de essentie van mijn opgave scherper te krijgen.

Ik heb bekeken op welke manieren verweving plaats kan vinden tussen de student en zijn omgeving. Dit zijn momenten of handelingen waarop ik kan reageren. Aan de werktafel, kantine, entrees, groepslessen, opslag en kantoor.

Ik heb tot nu toe bezig geweest met de lesen werkruimtes maar het leerproces, wat echt belangrijk is, naar achteren geschoven.

Het informele, het experiment, het spelen en ontdekken. Buiten de structuur van het klaslokaal om.

Door de werk- en lesruimtes als een ‘gegeven’ te zien, kan ik de ruimte en processen ertussen ontwerpen. Chaos ontwerpen, tegenover de orde van het werken en gestructureerd leren. De balans tussen ‘served’ & ‘servant’ van Kahn. * Prep aankomend gesprek Rob *

266

“when circumstances defy order, order should bend or break: anomalies and uncertainties give validity to architecture.”

-Robert Venturi

11/02/2019

Die grens van verweving, het samenbrengen van die(definitie scherp krijgen) twee krijgen is de crux van je afstuderen. Dit is wat je afstuderen zo uniek maakt, het bij elkaar persen van werken en leren. Definieer wat de onderlinge relatie is, maar vooral wat de verweving betekend in je opgave, en je bent een grote stap verder.

Je wilt niet de beste leslokalen maken, maar de best omgeving om te ontdekken, experimenten en leren.

maar geen scherpe afscheidingen; het was de bedoeling dat de nieuwsgierigheid van het kind werd gestimuleerd door dat te onderzoeken” Sennet over van Eyck, p 261, De ambachtsman https://www.specialisthoogbegaafdheid.nl/ inzicht-signaleren/ambiguiteit/

Moet je echt onderzoeken; Served & servant space van Kahn. https://prezi.com/ux8vfhmhv2w7/what-areservant-and-served-spaces/ https://architecturality.wordpress.com/tag/ served-servant/ https://www.smow.com/blog/2013/02/vitradesign-museum-louis-kahn-the-power-ofarchitecture/ anticiperen op ambiguiteit (dubbelzinningheid) “de architect wilde met deze speeltuintjes de kinderen leren hoe ze moesten anticiperen op dubbelzinnige overgangen in de stadsruimte en hoe ze ermee om moesten gaan. De kinderen die in 1948 werden meegenomen naar de speelplaats in het Hendrikplantsoen konden bijvoorbeeld in zandbakken graven waar een duidelijke grens met het gras ontbrak. Er was met opzet geen duidelijke afscheiding tussen zand en gras, want daardoor kreeg de peuter de kans om dit tactiele verschil uit te knobbelen.” (…)”de architect maakt de overgang van waggelen naar klimmen mogelijk door stenen van verschillende hoogte bij elkaar te zetten – maar niet in een recht lijn; nee, het kleine kind moest een soort woud aan stapstenen uittesten op zijn of haar lichaampje. Ook nu vormde het gebrek aan een duidelijke fysieke afbakening een uitdaging; er waren randen, 267

12/02/2019

Laat de theorie even achterwege, je wilt toch gewoon dat ze elkaar ontmoeten?

Helder, nu gaan ontwerpen!

268

269

13/02/2019

Hoe ben je tot deze realisatie gekomen?

Wat heb je gedaan om dit handen en voeten te geven?

Wat wil je gaan doen om dit verder uit te werken?

ontplooiing van de creatieve mens.

Terughalen wat ik belangrijk vind en wat ik de studenten graag zou bieden.

Spelen, ontdekken en experimenteren

Industrie intensiveren De activiteiten en handelingen van het bedrijf gebruiken om de omgeving van de studenten dynamisch te maken. Een structuur die ruimte bied aan student en werknemer, die van schaal, richting en ruimte veranderd door het werk van het bedrijf.(boten op verlengde hellingbaan, materialen als wand of dak, droogdok heeft invloed op het hele terrein, kranen bewegen vloeren en wanden, schuifdeuren bepalen licht..

Welke ruimtelijke elementen lokken spelen uit?

Hellingen, bewegende elementen, open structuren, trappen/hoogteverschillen & doorkijken. Ontdekken als in een doolhof, onbekende omgeving met fysieke en mentale invloed.

Hoe zie ik het verweven gebeuren Aan de werkbank, in de kantine, bij de entrees, (buiten)les van de leermeester, bij de opslag, tijdens kantoorwerk… allemaal heel rationele en voor de hand liggende momenten en activiteiten.

Realisatie van omgekeerde benadering Tot nu toe lag de focus op de lesruimtes en hoe deze tegen, op of in de bestaande ruimtes gepositioneerd konden worden. Het resultaat hiervan zou een grens opleveren waar de verweving plaatsvind. Een expositie van techniek tot gevolg.

Waardering van het terrein en activiteiten Kamer van de puberende dochter gaf mij het inzicht dat ik verkeerd tegenover het terrein en haar kwaliteiten sta. Waarderen van deze ‘chaos’ en de kracht er van inzien.

Ontwerpen van ruimte tussen de structuur; chaos Les- en werkruimtes dragen de basis en bepalen de hoofdlijnen op het terrein.

De ruimte ertussen geeft vorm aan het experiment, de ontdekkingsreis en 270

Grens opzoeken van ruimtelijke ingrepen Knooppunten benadrukken, richtingen geven, ruimtes creëren,

Gestructureerde omgeving als quarantaine Les- en werkruimtes bestaan als kern van de activiteit leren en werken. Deze worden verbonden door een fysieke, maar minder intensieve, vorm van verweving. Een fysieke grens, maar tastbaar of penetreerbaar als bijvoorbeeld een rubber gordijn.

Ingrepen gevoed door terrein en omgeving Iedere ingreep reageert op haar directe omgeving binnen het concept van verweving. Licht, lucht, water, afstand tot werken, ruimte en karakter van de plek.

271

14/02/2019

Waarom het verblijf en wonen zo anders benaderen dan de les- en werkruimtes?

Hierdoor voelt het als een extra opgave waar je naarstig zoekt naar verbinding met de rest. Alle functies op dezelfde manier benaderen. Relatie en verweving bepalen en er komt een typologie uit rollen(hoppa). schemaâ&#x20AC;&#x2122;s laten zien hoe ik het nieuwe programma probeer te definieren op het terrein. terugkerende elementen die interactie en ontmoeting markeren en faciliteren. wat deze precies zijn blijft in het midden.

272

15/02/2019

“Eerst schrijf je de bijbel en daarna ga je misschien eens kijken of het functioneert.

Begin gewoon en kijk waar het je brengt.

Minder schrijven, meer ontwerpen!” - Rob Te doen: Plek maken voor ontmoeting en toevalligheden Beweging en activiteit uitlokken Werken en techniek zichtbaar maken(studenten werken buiten) Strategische plaatsing van deze ruimtes(student en werknemer erlangs laten bewegen) Bewegende elementen zijn ‘gimmicks’, wees kritisch of het een ervaring/expositie is.

273

22/02/2019

Marcel Lok: - houd het simpel, breng het aantal volumes terug - maak de tussenruimte door middel van de ruimtes - interessante referenties; zeche zollverein, westergasfabriek, campus-modellen.

274

275

27/02/2019

Metaforen of inspiraties vertalen naar een ruimtelijke ingreep die tot ontmoeten lijd of verweving teweeg brengt. Direct vertalen naar een collage(later een model)!

Waar en hoe op het terrein komt daarna wel!

Eerst grip krijgen hoe je ontmoeting wilt/ kunt ontwerpen!

Urgentie van de opgave is belangrijk thema en een grote aanleiding van je opgave. Maak deze scherp en gebruik actualiteiten(& artikelen)!

Waarom metaal? Veelgehoorde vraag, hoe kun je hier het beste antwoord op geven? Iets groots, persoonlijks, fascinatie, urgentie, relevantie. plattegrond links markeert de start van een aantal maanden tekenen van de campus. steeds concreter wordend idee van het progamma, maar nog steeds erg vaag wat de hele campus daadwerkelijk is en hoe dit een plek moet krijgen. nieuwe watergangen/sloten zijn een mooie oplossingen voor de student om langs te wonen, maar omzeilt de bestaande werf en al haar activiteiten. de confrontatie opzoeken en hiermee ontwerpen.

276

28/02/2019

Vorige keer dat we spraken hebben we het over het concreet maken van ontmoeting gehad. Door middel van maquettes en collages ben ik gaan bekijken hoe ik dit voor me zie.

Mij hierbij laten inspireren door verschillende beelden waarbij ik mijn associatie heb vertaald naar een ruimtelijk gevolg.

Convergeren Werkgrens Magazijn Gordijnen Op â&#x20AC;&#x2DC;werkgrensâ&#x20AC;&#x2122; na zijn dit ruimtes die tussen het bestaande en nieuwe programma gesitueerd worden.

plattegrond bestaand 1:1000

277

29/02/2019

ruimte en interactie studeren door middel van collages. spelen met schaal en materiaal in het maken van werk- en ontmoetingsruimte.

278

279

02/03/2019

* Samenvatting gesprek rob 01/03/2019 * - veel collages gemaakt, zit dit door. Je bent lekker bezig.

- de collages laten alleen nog een geïsoleerd beeld zien. Hoe en waar vind dit plaats? Hoe komen de bewegingen bij elkaar en waardoor? Verweving-collages op de locatie projecteren.

- je bent op zoek naar een woonvorm waarbij de studenten aan hun eigen dingen kunnen werken, zichtbaar (en tastbaar) voor het bedrijf… achter de hal, tussen de bomen, verstoppen is dan niet de juiste plek hiervoor.

- tekening van beweging van het terrein is heel mooi en verteld veel, gebruik dit!

- het optillen van ‘exclusieve’ functies zoals het sporten is heel interessant. Het kan beweging uitlokken. Kijk eens welke functies dit zijn en hoe en waar deze hun rol kunnen vervullen.

- kantine heeft veel in zich, ook in het optillen, studeer hierop. Het is misschien wel de functie die het raakvlak tussen de twee lagen(maaiveld en exclusief) fysiek maakt.

- testen in doorsnedes en onderzoeken.

Benutten van context en haar kwaliteit. Of beter gezegd, potenties onderzoeken en hoe je hier op wilt reageren - denk eens na over je eindpresentatie. Niet alleen omdat het leuk is, maar ook om je verhaal helder te krijgen en waar je nu aan denkt het te willen presenteren. Hier komen producten of schalen uit naar voren die blootleggen wat extra aandacht nodig heeft of wat minder. Ook vallen er gaten waar je nog aan moet werken.

- (lynn) nu laat je het werken alleen aan tafels zien, maar er gebeurd veel meer toch? Bekijk de verschillende schalen waarop gewerkt wordt en hoe je ruimtelijk op kan reageren. Misschien wel iedere schaal letterlijk faciliteren op het terrein als focal-point voor verweving. Paviljoen280

achtige ingrepen op de verschillende werkschalen…? * Samenvatting gesprek rob 01/03/2019 * Collages maken; - lasmeisje - mad max - droogdok - hellingbaan - kraan(baan) - ’t IJ

281

04/03/2019

Doen: - kwaliteiten van het terrein vatten, foto’s per thema/element verzamelen.

- bewegingen bestaand en nieuw bestuderen en definiëren - reeds gemaakte collages projecten op het terrein, hoe wordt het specifiek?

- meer collages maken, zowel gevoed door de context als complete abstractie( dit moet altijd een parallel zijn) Kwaliteiten van het terrein(laat hierbij zijn hoe het wordt gebruikt/er overheen wordt bewogen); - hellingbaan - droogdok - kranen - hallen - waterkant - ‘t IJ - uiterwaarde - nieuwendammerdijk - materiaalopslag - vakmanschap - schuifdeuren - kleuren & texturen

hoewel alle tekst op deze pagina’s het heeft over de kwaliteiten van het bestaande en haar context, laten de tekeningen van de nieuwe situatie dit niet zien. hoewel de natuur en ‘t IJ een paar van de grootste kwaliteiten zijn, omhelst dit niet de ziel en het karakter van de plek en de werf. het tekent wel de zoektocht en strijd met de stedenbouwkundige schaal en hoe het nieuwe programma een plek te geven.

282

Zijstap; je verhaal: Ontwerp is reactie op het terrein, door onderzoek en analyse. Ontwerp van de school is een experiment, gebaseerd op aannames en opvattingen…? Scenario’s schrijven, deze laten voeden door actualiteiten, referenties, feiten, fascinaties, architectuur!

05/03/2019

Context gedreven inpassing van vakonderwijs in de praktijk.

Nieuwendammerdijk

gastank

gastank

greenpeace

Monnikendammerweg

kantoor

machinewerkplaats

hellingbaan

scheepsbouwloods

kraanbaan

plattegrond bestaand 1:750

plattegrond bestaand 1:1000

plattegrond bestaand 1:1000

plattegrond bestaand 1:1000

plattegrond bestaand 1:1000

plattegrond bestaand 1:1000

droogdok

283

06/03/2019

Beweging-schetsen vertalen naar 1:750 model! Heen en weer werken.

Nieuwe perspectieven bieden. Letterlijk en figuurlijk… Joh. Komend weekend; -Studeren op de doorsnede -Programma projecteren op locatie -Collages verder doorwerken(ideeën concreet maken) Na het weekend; -kwaliteiten geïnventariseerd en gedefinieerd, hoe reageer je hierop? Vorm, materiaal, programma, place-making, framen of gewoonweg laten?

-muur verversen met plattegronden, doorsnedes, collages & inspiratie.

284

285

09/03/2019

Omstreeks 1980 vinden er protesten plaats voor het behoud van de NDSM en ook de Oranjewerf. In 1982 werd het terrein van de Oranjewerf bezet door werknemers om de sluiting te voorkomen. eerste echte evluatie van mijn eerdere studies. inventarisatie van eerdere stedenbouwkundige modellen

286

287

10/03/2019

Sfeer-boek; jouw blik op de themaâ&#x20AC;&#x2122;s illustreren. Bijvoorbeeld; materiaalopslag=Amsterdamse balkons/ slaapkamer van puber. Dit maakt het meer dan een verzameling fotoâ&#x20AC;&#x2122;s en zet het in context van jouw houding als ontwerper(hoe kijk je ernaar). Nog beter; in de context van je opgave!

Per thema een collage maken, verweving in de context plaatsen. 1-op-1 reageren op de bewegingen en kwaliteiten door de bril van de nieuwe toevoegingen.

288

11/03/2019

‘Context gedreven inpassing van vakonderwijs in de praktijk.’ Klinkt heel klinisch, dat is het allesbehalve…

Waar wordt je vrolijk van als je denkt aan de school op het terrein? Plekjes en hoekjes waar de studenten heen kunnen, gave plekken waar studenten kunnen werken en waar de werknemers aan kunnen sluiten.

Gebruik maken van de unieke kwaliteiten van het terrein. De hellingbaan op, kijken in het droogdok, geen kijkfestival, maar een speelplaats of werktuin(ha!). “…Buildings, he believed, should emerge from their local context and not comprise disparate elements and design ideas borrowed from radically different locations.” blz17, E ‘Wilhide, Sir Edwin Lutyens: Designing in the English Tradition.’ Via misfits’ architecture https:// misfitsarchitecture.com/2019/03/10/ architecture-misfit-35-edwin-lutyens/ Storyboard is er al, het script alleen nog niet. Hoe de ontmoeting plaatsvind begint langzaam vorm te krijgen. Waar en waardoor is nog niet helder…

Beweging of relatie(s) kan helpen de plekken te definiëren. Of een zone af te schermen waar de functies moeten komen.

289

14/03/2019

Prep gesprek Rob Ik heb de kwaliteiten van het terrein gebundeld waarbij een aantal thema’s naar voor kwamen waar ik een uitspraak over moet doen. Wat hier nog aan ontbreekt is mijn visie erop(door middel van beeld) om het in de context van de school te plaatsen.

Door de thema’s te introduceren met mijn blik erop kan ik ieder thema in een collage vatten die mijn reactie erop weerspiegeld.

Soms is dit een specifieke plek, soms een principe wat over het terrein uitgestreken kan worden. Deze laatste vraagt om een concreet voorstel.

Sinds vorige gesprek heb ik in kaart gebracht hoe er bewogen wordt over het terrein en hoe ik deze studenten daar doorheen zie bewegen. Hierbij heb ik gekeken hoe de beweging nu plaatsvind, zoals bij mijn laatste CIE, en hoe ik het het liefst zou zien.

Dit heeft geleid tot een aantal opstellingen van de nieuwe functies.

Daarnaast heb ik mijn eerder studies geanalyseerd waarbij een aantal kwaliteiten naar voren kwamen. + formeel + veel beweging + fijne afstand + plekken creëren door middel van nieuwe ruimtes + thema per hoek + infiltrerend in werkplaats + stapeling; herkenning & hiërarchie + draaiing; geeft nieuwe richtingen en knooppunten + binding met context + compact & complex + van Klingeren; overkoepelend principe + heldere volumes + herkenbare beweging & sturing + genereus in omvang + voortborduren op de formaliteit van de hallen + reactie op ‘stroken’ op het terrein 290

+ grenzen opzoeken van school op het terrein + binding met bestaande proces Concreet: + plekken creëren door middel van nieuwe ruimtes + stapeling; herkenning & hiërarchie + grenzen opzoeken van school op het terrein + binding met bestaande proces + voortborduren op de formaliteit van de hallen + draaiing; geeft nieuwe richtingen en knooppunten Daarnaast ben ik verder gegaan met het bestuderen van de doorsnede en hoe ik ‘verweving’ hierin zie. Hierbij kwam vooral het optillen van programma aan de orde.

Het opgetilde programma fungeert als catalysator voor het programma op het maaiveld; de vrije werkruimte. Door de secundaire functies(sporten, theorieles, wonen, kantoor) op de primaire functies(praktijklokalen, werkruimtes) te zetten ontstaan compacte volumes waaronder verweving alle ruimte krijgt.

De twee lagen worden verbonden door een derde element wat beweging en dynamiek uitstraalt. Dit draagt bij aan het karakter van de verschillende functies en stuurt de beweging naar het opgetilde programma. Zo worden alle stromen van het nieuwe programma naar en door de vrije werkruimte gedirigeerd.

291

15/03/2019

Collages zijn je storyboard, ook hier vallen scenes weg. Plattegrond, doorsnedes en collages… dit kan je ontwerp zijn voor de aankomende CIE. Ideeën een plek geven; niet zo moeilijk doen. Hoe ervaart de student het terrein?

Nou, zo….

Collage: Trofee-kast van opslag, Derrida; waarderen van het ongewaardeerde. * Samenvatting gesprek Rob * - Goed bezig niets aan toe te voegen - tekenen!

- Zet het maken van de collages door.

- Per gebouw kijken hoe je het laat functioneren en hoe dit op het nivo van het terrein werkt - Scan de bewegingsschetsen en leg deze over elkaar heen, zo kun je zien waar je huidige stedenbouwkundige opzet vandaan komt.

- Maak op iedere schaal een schets en doe er een uitspraak over.

- Over twee weken kijken hoe het ervoor staat. * Samenvatting gesprek Rob * Lux Steel Court; 5 principes: 1: keep it simple; A: forms and materials 2: Make the most of the site’s existing potential, B: edges 3: concentrate the design effort in defined areas, preserve the site’s wideness, C: islands 4: Only build what is necessary at one time, D: joints 5: unobtrusively refine the used rough materials, E: patterns

292

293

16/03/2019

Feedback Simon; publieke insteek ontbreekt. Je afstuderen is een reactie op een actualiteit die gedeeltelijk gebaseerd is op de waardering van het vakwerk. Is een internaat/school in een bedrijfsterrein jouw antwoord hierop? Hoe geef je iets terug aan de omgeving, de stad? Aapjes kijken komt gauw bovendrijven, maar het is interessant om ervoer na te denken hoe dit intensieve proces zichtbaar en tastbaar wordt. Iets wat je reactie is op het probleem wat je constateert. Anders blijft het misschien in de abstractie hangen van de aanleiding van de opgave en ga je alleen nog verder

stedebouwkundig model wat dichterbij een concreet plan komt. Opzet gebaseerd op bewegingen en open plekken op het terrein. het vastlopen bereikt een hoogte- of dieptepunt. Ik weet mij geen raad meer en begin grof te werken, zoals op een aantal pagina’s verder te zien is.

294

met studenten en hoe zij het beste kunnen leren….

Collages blijven maken, je ideeën concreet maken, grenzen opzoeken Doorsnedes bestuderen, scenario’s erop loslaten

295

17/03/2019

Tijdlijn oranjewerf. Hoe verhoud zich tot de tijdlijn van vak-onderwijs en industrie in de stad? Vooral het van-onderwijs is een belangrijk punt. Hier zijn TNCS Flex Test ROC betrouwbare en allesomvattende bronnen. Deze twee vragen een ander onderzoek dan de oranjewerf maar zijn minstens, al dan niet meer, relevant voor je project.

De zoektocht naar verweving is, en moet, gefocust zijn op het nu. Hoe deze stromen bij elkaar te brengen en een symbiose tot stand te brengen. Maar waar komen deze twee vandaan? Misschien dat raakvlakken hierin je verhaal sterker maken en misschien lijden tot fysieke verweving.

De toekomst is…?

Caruso St John 25 Year Anniversary Lecture: “And this stair come down Into this more crypt-like space at the lower level. Which, You could say, is a real invention That we reiterated we restated the rotunda at the lower levels. So, instead of being a very confusing labyrinth, which it always has been because it wasn’t designed to be a public space. The rotunda carries through to the lowest level. and it also organizes the spaces that are around it. Feels a bit Lutyens I think, what we’re doing here.”

“Sometimes, being obvious is a good strategy”

Iedere functie heeft een unieke relatie tot het geheel. Of het bestaand of nieuw is, “the tragedy of architecture is how stupid alles vervult een unieke rol in het proces architects are. you know, I think that’s an wat plaatsvind op het terrein. De nieuwe issue.*sigh* You spend too much time… functies hebben bredere bandbreedte You know we spend too much time trying t.o.v. het bestaande programma wat het to convince people to do things they don’t articuleren van deze unieke rol van grote wanna do. You know that really lowers the invloed maakt. Deze unieke rol komt naar level of discussion I think.” Adam Caruso; voren in de vrije werkruimte die iedere novelty is nonsense -Louisiana channel, functie bied. Deze ruimte waaiert uit over youtube het terrein en wordt gekenmerkt door ruimte voor schaal, relatie tot het klimaat en … tekenen, met de hand, helpt je verbeelden doorlopen, momenten van ontmoeting hoe de ruimtes eruit komen te zien. eerdere inventariseren en intensiteit van plekken schetsen resulteerden in wat truttige begrijpen. dit heeft een grote invloed op de perspectieven(commissie begin januari positionering van de nieuwe functies; gevolg 2019), maar dit gaat al meer richting de sfeer is kruisingen en plek voor ontmoeting. die je voor ogen hebt, of in ieder geval over praat. door het bestuderen van de bestaande en geprojecteerde nieuwe bewegingen ontstaat meer voeling met de plek en haar intensiteit. met de hand gevoelsmatig de beweging simuleren die op het terrein plaatsvinden. in mijn hoofd het dagproces

296

297

intuitief te werk gaan in het inventariseren en bepalen van scenarioâ&#x20AC;&#x2122;s. hoe beweegt het terrein zich en wat voor plekken of knooppunten komen hieruit voort. deze stap, gedreven door wanhoop(!) en een behoefte om een andere medium schuimphes te 298

gebruiken. Cruciaal in het verloop van mijn afstuderen en hoe grip te krijgen op het immense programma. Met student in gedachten, en de werknemer, lijnen over het terrein trekken.

299

20/03/2019

Wat kan helpen: â&#x20AC;&#x153;ik wil geen referenties meer zien, alleen nog jouw tekeningen!â&#x20AC;?

300

301

21/03/2019

Ik loop nu vast op het concreet maken van het programma op het terrein en hoe dit kan functioneren.

Nadenken over de 3e commissie. Wat wil je hier laten zien en waar wil je reactie op? Op iedere laag een uitspraak doen, welke lagen en hoe?

302

huismeester

werkplaats

wonen

kantoor

3D

machinewerkplaats

hellingbaan machine lokaal

scheepsbouwloods

handwerkplaats

duikwerkplaats

kantine

plattegrond beganegrond 1:750 droogdok

303

22/03/2019

* Samenvatting gesprek Dingeman *

niet alles volledig uitwerken. Hoe vertel je je verhaal over alle lagen en hoe wil je dit laten - de zijstapjes werken goed voor je, de zien? plaatjes bijvoorbeeld, maar misschien maak * Samenvatting gesprek Dingeman * je iets teveel zijstappen.

- tijdlijn is 1 van deze zijstappen. Interessant wat er allemaal is gebeurd, maar je voegt nieuw programma toe, hoe belangrijk is de historie hierin?

- Je hebt een al aantal tools die verweving faciliteren. Glas, gordijnen, colonnades… etc. Deze kun je op verschillende functies loslaten. Inventariseer deze tools.

- Voor je volgende commissie is het goed om te kijken welke schalen je allemaal aanraakt. Naast wat je nu hebt; stedenbouwkundige opzet, sfeer-collages en technische doorsnedes ontbreekt materiaal. Hoe reageer je op het bestaande en wat is de samenhang? Bedenk voor jezelf hoe je hiermee om wilt gaan.

- wil je dat iedere nieuwe functie een andere materiaal/karakter krijgt?

- De doorsnede schetsen werken heel verhelderend. Werk deze verder uit en maak vooral grafisch zichtbaar hoe de verweving plaatsvind.

- optillen van programma kun je niet over alles uitstrijken. Dit levert een tweede, generieke, openbare ruimte op die niet meer te definiëren is. Maak de functies en hun doorsnede(relatie & verweving) specifiek.

- er zijn verschillende principes te herkennen in je werk zover. Test welke op welke functie van toepassing zijn. Gebruik de doorsnedes om de verschillende principes te tonen.

- speelruimte…. Wat is dit precies?

Opschrijven wat dit precies voor jou inhoud.

- verweving vind plaats, oké. Hoe gaat dit eruit zien?

- denk na op welke manier je je plan verder uit wilt werken. Kies je twee/drie functies die je verder uitwerkt of iets dergelijks? Je kunt 304

305

25/03/2019

* Samenvatting gesprek Paulien * - stappen in je verhaal niet te snel doorheen, het laat de opbouw zien. Tekst en plaatjes sluiten nog niet helemaal op elkaar aan.

- collages werken heel goed, laten sfeer en verweving zien. Maar analyseer de beelden en benoem wat er nou echt goed aan is.

Waar draait het om en hoe is het meer dan een mooi plaatje?

- Sandberg instituut is een interessante referentie als het gaat om de symbiose. Wat heeft het bedrijf eraan dat de school op het terrein komt? Welk programma geeft het bedrijf de meerwaarde van de transformatie die je voorstelt?

- ontwerpen van de constructie is heel belangrijk. Hier komt de ruimte, materiaal en structuur bij elkaar. Het zit al je collages, maakt dit een ruimtelijk onderdeel van je verhaal.

- de constructies kun/moet je inzetten als ruimtelijk element die de beweging bepalen.

Een helder ritme zoals de lamellen bij het droogdok heeft zoveel in zich en geeft ruimte voor ontmoeting en samenwerken.

- je moet structuur maken voor jezelf. Het is nu heel gefragmenteerd en allemaal niet af.

- bundel steekwoorden die illustreren waar jouw project om gaat. Deze verzameling woorden, associaties, analogieën vormen de basis van je project.

- de schetsen van doorsnedes zijn heel mooi en werken goed, maar alles is nog mogelijk.

- per functie een woord, collage, analogie, constructie benoemen. Waar gaat het bij deze functie om? Het woord met in combinatie met een beeld kunnen nieuw programma geprojecteerd op het terrein, welke beweinggen heeft dit tot gevolg?

306

verbeelden hoe de verweving plaatsvind. De collage, analogie en constructie maken dit concreter.

- deze verzameling per functie geeft je overzicht en stelt jezelf in staat om de samenhang te kunnen benoemen.

- je moet echt meer keuzes maken en dingen uitwerken/afmaken. Maak de maquette eens af, al is het abstract. Geef jezelf producten om mee verder te kunnen werken dan een verzameling van ideeën en beelden. Zoals het boekje van de oranjewerf, dit is een product en een helder punt waarop je terug kan vallen.

- uitspraken doen, analyseren, evalueren en keuzes maken. Structuur!

- maak maquettes met materiaal om de architectuur vorm te geven.

- over het huidige en voormalige oranjewerfterrein; voor jezelf beslissen wat belangrijk is. Uitbreiden, of erbij pakken, maakt het alleen maar lastiger.

- ‘publieke’ laag is niet zo belangrijk. Veel belangrijker is het belang van het bedrijf en hoe de symbiose ook echt een symbiose vormt!

- hoe materiaal en beweging zich verhoud tot het terrein is erg vaag. Beweging als extrusie van het bestaande landschap?

- waar is de ambacht gebleven in je verhaal?

- wat zijn, concreet je volgende stappen? * Samenvatting gesprek Paulien *

307

28/03/2019

Stel jezelf constant de vragen: “wat is de essentie van je opgave” “waar gaat het om?” “sluit dit aan op de essentie van je opgave?” “kan het niet veel simpeler” Trek conclusies, wees eens bewust van wat je doet!

DOE NIET ZO MOEILIJK! Waar draaien de functies die je toevoegt om? Waarom voeg je ze toe en wat is hun rol in relatie tot het leerproces van de student? Iedere functie zou een unieke, specifieke functie toe moeten voegen om de verweving tot stand te brengen.

Verweving hierbij als leidraad. Als er veel overeenkomsten zijn met andere functies, moeten deze misschien samengevoegd worden? De functie moet een unieke vorm van verweving tot stand brengen om helderheid in het hele plan te krijgen.

Woorden, anecdotes of referenties geven deze functies en haar beweging karakter. Dit lijkt nu nog op een willekeurig verzameling van inspiratie… Wat is de samenhang?

Allereerst, concrete, maquette van je ontwerp. laat onmiddelijk schaal zien, compositie, verhouding en blablabla. goeie stap, vooral omdat ‘ie ‘af’ is!

308

309

29/03/2019

Prep gesprek Rob - wat heb je gedaan, maar vooral; wat heeft dit opgeleverd?

- model stedenbouw, verteld niets, behalve hoeveelheid van de volumes op het terrein - tekenen plattegrond - gesprek Dingeman

- ‘tools’ inventariseren die de beweging faciliteren(gordijnen, colonnades, etc.)

- doorsnedes tekenen, technisch maken en specifiek voor de functie ontwerpen - materiaalstudies, wat is de sfeer en hoe werkt het materiaal samen, of dienend, aan de beweging waar je naar op zoek bent?

- ‘speelruimte’ definiëren, omschrijven - nadenken welke media en schalen je wilt uitwerken om je verhaal te vertellen. Je kunt niet alles uitwerken - tekening beweging; nieuwe beweging werknemer, meer sturing? Bepalen hoe de ruimtes worden benaderd.

- tekenen doorsnedes, nog teveel mogelijk - schetsen op doorsnedes, langzaamaan specifiek maken van de ruimte, beweging en relatie tot het ensemble - gesprek Paulien - analyseer de collages en formuleer wat de kracht ervan is. Breng het verder dan een mooi plaatje

- het bedrijf ontbreekt in de symbiose. Wat heeft het eraan, welke ruimte maak je voor de wederzijdse ontwikkeling?

Sandberg instituut heeft een interessant proces opgetuigd - gefragmenteerd en half af.

- woordenwolk, waar gaat je afstuderen om?

- per functie overzicht; woord of definitie, referentie/inspiratie, collage, doorsnede & relatie

- constructie gebruiken als ruimtelijk element; dubbelzinnigheid in materiaal en 310

beweging

- maquettes gebruiken om materiaal te bestuderen - 1:500 model.

Vervolgstappen Per functie: -woord, beeldvormend en afkaderen -beeld, referentie of inspiratie -collage; verweving, ruimte, schaal, context, materiaal -doorsnede; verhouding tot ensemble, verweving grafisch maken -relatie tot student, werknemer en deze samen Tools verweving; -schil/elementen -constructie -materiaal Stedenbouwkundige opzet: -bewegingen illustreren -posities verhelderen Detail * samenvatting gesprek Rob * - kantine doet niets met ontmoeting.

Stapelen past totaal niet in het bij elkaar brengen. Horizontaal lokt interactie uit.

- in 1, 2 of 3 woorden die de functies vatten.

Echt scherp krijgen! Denk aan collectiviteit, vrijplaats, etc.

- voorzichtig zijn met het maken van ‘speelruimte’ en de positie ervan. Structuur en orde is nodig in de chaos.

- stapje terug doen om helder te krijgen waar het echt om gaat!

- daarna kun je het heel snel uit gaan werken. * samenvatting gesprek Rob *

311

01/04/2019

Opzet en omvang van het programma is heel helder. Iedere functie is uniek in relatie tot het ensemble en activiteit.

Bij het omschrijven/vatten van de essentie van iedere functie, denk je dan vanuit de architectuur of vanuit de activiteit? Zijn twee heel verschillende benaderingen.

Je wilt dat de architectuur volgt uit het programma(form follows function).

312

02/04/2019

Waar gaat je afstuderen om?

Verweving Symbiose Vakmanschap Industrie Leren Ontdekken Context Iedere unieke functie, wat is de kern?

Gedacht vanuit de activiteit, relatie en architectuur Handwerkplaats ontmoeting Duikwerkplaats intrige Machinewerkplaats Computerwerkplaats Toekomstbeeld, Kantine Woongebouw Vrijplaats, markt Sporthal Kantoor Huismeester

313

04/04/2019

Je hebt een zin nodig om tot het woord te komen. Rammel een tekst eruit die omschrijft wat er gebeurd en hoe. Dit kun je samenvatten en samenvatten waardoor er paar woorden, of zelfs 1, uit komt. Dit gaat niet over 1 dag, of een week. Dit heeft tijd nodig, en veel ontwerpend onderzoek.

Je kunt niet met een woord starten en verwachten dat er een zin uitkomt rollen.

Hetzelfde als complexiteit als startpunt nemen…

De ruimtes zijn simpel. Waarom ze er moeten zijn is helder. Hoe zien ze er uit?

Niet alles hoeft verantwoord te worden. Je ontwerpen bepalen vooral hoe het werkt.

Net als voor de kerst; paar weken in een richting werken en dan kijken hoe het zich verhoud tot de basis.

Guggenheim Helsinki, BRUTHER; museum in industrie-esthetiek. mooi proberen te maken wat inherent als functioneel of oninteressant wordt gezien? funtionaliteiten worden gewaardeerd en geincorpereerd in het ontwerp.

314

Youtube, AA lecture Asif ‘Khan bring back experimentation in architecture’ “So this letting go and seeing what happens and working with the materials around you. reconsidering relationship between things sparks new ideas. It’s relationship between architecture, between materials…”

315

05/04/2019

schematisch proberen te vatten van de essentie van de opgave door onderlinge relaties te definieren. Wat houd de symbiose op deze campus in? welke elementen zijn hierbij relevant? Een driehoeksverhouding is in dit geval niet gelijkbenig. Techniek vormt eerder de kern, dan een rol in de verhouding tussen de gebruikers.

De symbiose komt stand door de drie gebruikers(?) van de campus. Deze maken gebruik van fysieke elementen die hen

samenbind. deze elementen zijn echter niet specifiek voor een bepaalde relatie. Een overlap tussen techniek en materiaal in het schema bijvoorbeeld.

techniek

constructie

schil symbiose

student

316

materiaal

werknemer

317

08/04/2019

Het karakter van het terrein t.o.v. de omgeving en stad blijft hetzelfde.

Afgesloten, mysterieus en een doodlopend einde. Dit wordt dan indirect ook het karakter van de school t.o.v. de omgeving en stad. Dit is geen antwoord op je vraag om waardering en transparantie te bewerkstellen van het vakonderwijs.

Het hermetisch afsluiten zoals het er nu inzit levert veel vrijheden en kansen m.b.t. de ruimtes en relatie van student en werknemer. Weegt dit zwaar genoeg om het karakter van het terrein te houden zoals het is? Dit is een gemiste kans en sluit niet aan bij je ambitie een ander karakter neer te zetten dan het huidige vakonderwijs!

De rietveld-academie is open voor alles en iedereen, maar toch heb je het idee

een ander domein te betreden. Grote verschil is echter dat je met een werkend bedrijf te maken hebt. Hoe ga je hiermee om? Opengooien, als een echte campus, vraagt om een uitspraak met betrekking tot de school, maar ook vooral het bedrijf.

Zichtbaarheid een belangrijk gegeven om het onderwijs dichter bij de voorbijganger te brengen.

Inspelen op de ontwikkeling, van het verantwoordelijkheidsgevoel, van de studenten? Een campus heeft een semipubliek karakter. De studenten vormen indirect het toezicht op het terrein.

conclusie; hek erom heen. afsluiting noodzakelijk om relatie student en werknemer alle ruimte te geven zonder tussenkomst van een derde partij. dat is de basis van mijn project. verweven van starre werelden die zoveel met elkaar gemeen hebben.

Openstellen aan het publiekm of AvB-bingo #344; teruggeven aan de stad... kan in de architectuur, of een enkel programmaonderdeel zoals de huismeester. de polyvalente ruimte bied zich aan voor een kennismakling met de campus en haar activiteiten. 26/11/2019

318

Hek erom heen of niet?

09/04/2019

Voorbereiding gesprek rob Overzicht tot nu toe; locatie, functies en tools.

Komende commissie is verlammend, herken de gaten die je nog ziet. Benoem en plan tijd in om deze te behandelen. Kritisch zijn in de aansluiting op de essentie van je opgave!

Waar zie jij nog echt â&#x20AC;&#x2DC;gatenâ&#x20AC;&#x2122; in je plan die je zelf nog onderbelicht vind; -karakter van de plek -natuur en de school -transparantie & publieke zichtbaarheid

319

12/04/2019

* Samenvatting gesprek Rob * - woorden om de essentie vatten zijn een goed begin, maar toch weer een lap tekst?

Aanscherpen.

- heldere taal gebruiken. Nu nog teveel ingewikkelde zinnen, moeilijke woorden en langdradig. Simpel en helder. Teksten die je nu hebt kritisch bekijken en herschrijven. (kenmerk van jouw houding ten opzichte van je opgave of ontwerp-vaardigheden?)

- Over het karakter van de school; als dit publiek moet zijn zoals jij zegt, dan is dit niet de juiste plek. Uit eerder onderzoek van jou bleek dat een plek in de stad of het centrum niet de juiste was(wat dan?). daarnaast past het volledig opengooien van het terrein niet in de opzet zoals je die nu hebt. Wel kun je nadenken over de openstelling en toegang tot het terrein alleen overdag bijvoorbeeld.

- Huismeester moet nog echt wel specifiek omschreven worden.

- Rol van werknemer is nog wat algemeen en vaak hetzelfde, overal en nergens maar samenkomen en interactie en tips geven en samenwerken. Hier moet je spaarzamer mee omgaan en specifieker zijn in wat welke ruimte doet. Iedere unieke functie heeft ook een unieke functie in de verweving op het terrein.

320

- omschrijf de rol van de tools/instrumenten per functie zoals je nu hebt gedaan met activiteiten en onderlinge relaties. Hoe en wat reageert op deze relaties?(hierin zit echt nog een grote opgave; hoe werken de materialen en elementen samen om verweving tot stand te brengen. Reagerend op de mate van interactie in combinatie met de activiteit, wat is de rol van het materiaal hierin?); -je bent echt veel verder dan je zelf denkt.

Stedenbouwkundig opzet is er, de functies zijn er, de rol van de functies, een idee van de exacte invulling ervanâ&#x20AC;Ś de grote lijnen zijn er echt wel, en nu heb je meer grip gekregen op het fijne door de functies los van elkaar te beschouwen en te ontleden.

- denk na over de inrichting van het terrein.

Hoe ziet het hek er uit? Overal Stelcon is heel helder en mooi! Benader dit op eenzelfde wijze zoals je de ruimte benaderd.

Grote werken vragen om gelijkvloers, kleine werken bieden kansen voor differentiatie bijvoorbeeld. Het moet aansluiten op de essentie van je opgave! * Samenvatting gesprek Rob *

14/04/2019

Notitie na het gesprek met Rob; Tot welke schaal wil je gaan? Reversed boogiewoogie; groot, specifiek en uitgesproken. De abstractie van een relevante opgave vind je interessant en geeft je ruimte om te speculeren. Deze speculatie wordt gevoed door jouw ontwerptalent. Wat maakt dit ontwerp, jouw ontwerp? Lijkt nu weinig uitgesproken in reactie op de opgave van het vakonderwijs. De ruimtes en bewegingen zijn nu heel erg gevoegd

door het gegeven(functionele machine).

Wat is nu jouw specifieke vertaling ervan zonder in een oppervlakkige uitwerking te resulteren? Mooie dingen maken mag, zolang het aansluit op je verhaal, reageert op de essentie van je opgave en jouw blik op je opgave illustreert. Dit is wat je kan, belangrijk vind en hoe je in het vak staat.

Werken vanuit het vak is waar je goed in bent. Laat dit tot uiting komen! Dit kan op verschillende abstractieniveausÂŹ.

weg kwijt voorbeeld #314; hoekdetail van een Artis-exhibit... kleur, textuur, licht en vooral sterke lucht.

321

16/04/2019

Logboek Pak dit na de commissie van 16 mei weer op. Met al het werk naar de CIE toe, de feedback en het logboek kun je kritisch naar je ontwerp kijken en terugblikken op wat je eerder hebt gevonden. Deze drie lagen bij elkaar vormen de basis voor het uitwerken van je ontwerp en stellen de bandbreedte vast.

Opgave; locatie Niet het provoceren van de stad, maar de industrie. De industrie die stad dient uitdagen een symbiose aan te gaan met het onderwijs wat is ingericht de industrie en samenleving te dienen.

De industrie hiermee een vernieuwd bestaansrecht gevend in de stad wat langzaam de industrie aan het verdrijven is.

Deze verdrijving heeft een monofunctionele Structuur stad tot gevolg wat de afstand tussen Op en neer werken moet mogelijk zijn, ook onderwijs en bedrijf groter maakt. Hiermee het springen tussen schalen. Wat belangrijk de student uit de stad verdrijvend. is is dat je doelen stelt per dag of moment dat je werkt. Dit geeft je een basis waar je Jolijn; Je hoeft niet alles te rationaliseren. hoe dan ook aan moet werken en wat je Op intuĂŻtie vertrouwen. Zoals Paulien eerder overzicht geeft. zei; waarom zou je een experimenteel programma onderzoeken als je het rationeel Gaten en als bouwopgave benaderd?

Waar je gaten ziet, is het belangrijk te bepalen hoe het gat zich verhoud tot de Paulien; essentie van je opgave. Is het een gapend -geen een keuze is de beste. Er zijn gaat of een kleine perforatie. Vervolgens tientallen. Doe het gewoon. moet je je afvragen of deze Ăźberhaupt -Ik denk dat je je bij het tekenen het meeste relevant is en of deze direct aangepakt comfortabel voelt. moet worden. Hiervoor geld ook; zet het op papier en formuleer wat je ermee wilt. Dit kun je parkeren mocht je er niet direct aan kunnen werken.

Verhaal Het is echt noodzakelijk je hele verhaal te vertellen bij de aankomende CIE. Je merkt gaandeweg wat verschil in interpretatie, maak in ieder geval aan iedereen helder wat jouw interpretatie is en hoe je hierop reageert. Anders blijft het in het midden en dat zorgt voor verassingen die je niet wilt.

322

17/04/2019

De schemaâ&#x20AC;&#x2122;s van het geheel laten de helderheid zien. De verticale beweging kan op 8 miljoen mogelijkhedenâ&#x20AC;Ś welke vind je mooi en wordt je blij van? Teken dit en bekijk dan hoe het past in het geheel. Hoe deze elementen precies de beweging uitlokken of mogelijk maken is een interessante ontwerpopgave. In eerste instantie heldere trappen met karakter.

323

18/04/2019

Gesprek met Midas De bandbreedte, of schaalsprong, lijkt zich steeds meer af te tekenen.

Stedenbouwkundig bepaal je hoe de functies georganiseerd worden en hoe ze reageren op de context. De functies zijn zo helder, simpel en groot dat deze zich vanzelfsprekend organiseren en een weg vinden. Deze weg wordt gestuurd door de fijne schaal; constructie en schil.

Materiaal en uitstraling dragen bij aan de organisatie en geven een indruk van wat er kan gebeuren. Het experiment zit hem in de grote en fijne schaal, waar de 1:100 schaal ertussen haar weg vind.

De bandbreedte of schaalsprong van je project reflecteert zich ook op het karakter van het terrein de stad. Dit is niet perse afhankelijk van de precieze activiteiten die plaatsvinden op het terrein. Industrie in de stad en jouw blik hierop kan afwijken van wat de school doet op de werf. Onderwijs is niet onlosmakelijk verbonden aan industrie, maar geeft in dit geval wel handgrepen. De bandbreedte bepaald heel erg de niveaus waarop je een duidelijk standpunt inneemt en waar je ruis toelaat.

Laat je niet teveel lijden door de stelling dat het is wat het is. Een fabriekshal is een fabriekshal, een leslokaal een leslokaal, een kantine een kantine. Daag jezelf uit om hier een exacte invulling aan te geven, jouw interpretatie die aansluit op de kern van je project; verweven van vakonderwijs en industrie in de vorm van een stedelijk ensemble.

324

325

21/04/2019

Hoe vorm te geven aan vakonderwijs in de stad en tegelijk binding te houden met de praktijk? Bezoeken aan scholen en bedrijven, cursussen metaalbewerking en studeren met collages heeft geholpen tot een ontwerp te komen.

Het antwoord is gezocht in het fysiek verweven van praktijk en theorie met een wederzijdse symbiose tot gevolg. Student en werknemer leven hun eigen leven maar delen het terrein en ruimtes die het bedrijf nieuwe inzichten bied en studenten ruimte geeft te experimenteren.

Het resultaat is een verzameling specifieke ruimtes die het leerproces faciliteren. De ruimte ertussen wordt bepaald door de dagelijkse bewegingen en activiteiten die plaatsvinden in deze ruimtes.

Een bonte verzameling van constructies en materialen geven vorm aan de leefwereld van de studenten op de werf. Door de schil van alle gebouwen te benaderen als passage ontstaan bijzondere ruimtelijke filters die beweging sturen en interactie uitlokken tussen student & werknemer. Een informele wereld voor de student om van elkaar en van de vakmensen te leren. Het bedrijf kan de volgende generatie volgen en opleiden en onderzoek doen naar nieuwe technieken.

326

327

23/04/2019

Wordt je vrolijk van je ontwerp wat je hebt liggen? Het is nog niet specifiek genoeg, nog niet genoeg jouw eigen invulling ervan. Maak van die schil en constructies gewoon toffe dingen! Stugge gridjes met een plaatjes er tegenaan kun je overal vinden… nota bene op het terrein zelf. Dit is deels de daal van de industrie, maar daar hebben deze twee elementen een totaal andere rol; namelijk hyper functioneel in het maken van een ruimte(semi-afgedekt).

Voor de studenten, en onderlinge interactie, moet een veel avontuurlijker houding aangenomen worden die gevoed wordt door de industriële vormentaal en materiaalgebruik.

Speculatie, interpretatie en intuïtie; laat deze gelden bij de ontwerpen van de ruimtes, niet een rationele gedachte of 1-op-1 vertalen van je bevindingen. Gebruik je fantasie en creativiteit!

De collages laten het leven en gebruik zien en het experiment kun je hiermee perfect illustreren. Hier gaat dan ook veel tijd in zitten om de relaties te illustreren. De maquettes kunnen KADK abstracte objecten zijn, wars van mensen, gereedschap of functionaliteit.

De kern van je opgave wordt gevormd door de verweving van het leer- en werkproces.

Dit is een technisch proces wat gevormd door werk- en lesruimtes en werknemers en studenten. Dit is de functionele en rationele kant, hoewel er een grof experiment plaatsvind. Je kunt in je afstuderen vrijheden nemen totdat je erbij neervalt.

Duurzaamheid is een term die op meerdere wijzen geïnterpreteerd kan worden. In dit geval slaat dat op het bestaansrecht van de industrie, nieuw inzicht in vakonderwijs en het inrichten van technische/industriële ensembles. Dit zijn al veel lagen, maar deze komen op grote schaal tot hun recht en hebben een vorm van abstractie/speculatie 328

in zich. In de fijne schaal, materiaal etc., kun je je interesse in het integreren van natuur en omgeving in het ontwerpen. Invloed op het materiaal, luchtstromen, reflecties, zon, etc. Dit past volledig in de context van het terrein waar techniek en natuur hand in hand gaan en elkaar de ruimte gunnen.

Met de natuur geïntegreerd in je ontwerpen kun je een poëtische kant introduceren in het anders zo technische verhaal van de studenten en zijn ontwikkeling. Er zit een plastische kant aan je verhaal in het ruimtelijk experiment en beweging. Hier heb je een soort natuurlijke beweging geïnterpreteerd. Waarom dit niet concreter tot uiting laten komen?

“Het Binnenhof is een middeleeuwse burcht die door de eeuwen heen tot een geknutseld en samengesteld geheel is uitgegroeid. Met deze ongeordende samengesteldheid dient het gebouw al meer dan achthonderd jaar de veranderlijke aard van de Nederlandse bestuurspraktijk.

Ondanks deze buitengewone kwaliteit zijn er gedurende die eeuwen meermaals grootschalige totaalplannen met paleizen, van monarchie of democratie, getekend om het bestaande conglomeraat volledig van de kaart te vegen. Geen van deze allesomvattende plannen is echter gerealiseerd en zodoende stel ik, in plaats van deze weinig lonende praktijk verder voort te zetten, liever voor om de kwaliteiten van deze bestendige middeleeuwse structuur verder te ontwikkelen. De vraag is echter waarop we hier precies voort willen bouwen, hoe benoemen we deze eigenaardige architectonische verschijningsvorm?

In The Poetics of a Wall Projection stelt Jan Turnovsky dat de kern van dit probleem ligt in de tegenstelling tussen het conceptuele, dat wat nauwgezet vanuit een allesoverheersend idee wordt

geordend, en het empirische, dat juist de totale controle over het resultaat te getypeerd wordt door een gebrek aan deze verliezen om zo een empirische vorm te allesomvattendheid. De moeilijkheid is bereiken.â&#x20AC;? dat het nastreven van het samengestelde, het ordenen van het ongeordende, in een onoplosbare paradox lijkt te eindigen. Zeker wanneer de architect tot een onregelmatige vorm moet komen terwijl hij gewoonlijk via ordes en concepten tot zijn vormen komt, is het voor hem uiterst lastig de indifferente houding ten opzichte van het geheel op te brengen die daarbij zo hard benodigd is. Na een analyse van deze paradox in kunst en architectuur lijkt de essentie van de empirische vorm uiteindelijk vanuit een bepaalde individualiteit van de verscheidene elementen voort te komen. Deze individualiteit van elementen vraagt om een totale verandering van het ontwerpproces. De architectonische vorm moet vanuit allerlei kleine losstaande entiteiten worden ontworpen. De verscheidenheid van al deze entiteiten kan worden gevonden door vanuit de ervaring te ontwerpen: de entiteiten moeten gerelateerd zijn aan een ervaarbaar gebruiksniveau in plaats van onderworpen te worden aan de gebruikelijke ordes en conceptuele abstracties. Door het construeren van een ontwerpproces waarbij vanuit de schaal van waarneming en ervaring de plaatsvindende activiteiten elk een aparte passende architectonische vorm wordt toegedicht, ontstaat een grote en fundamentele variĂŤteit aan verschillende vormen die uiteindelijk kan worden samengevoegd tot een gevarieerd geheel.

Op deze manier is voor de Eerste Kamer der Staten-Generaal, die kampt met een gebrekkige en weinig duurzame bezoekersinfrastructuur op het Binnenhof, een nieuwe ruimtelijke indeling ontworpen.

Door de obscure structuur van een dergelijk ontwerpproces wordt de inherent totalitaire architect, in dit geval ikzelf, gedwongen 329

26/04/2019

CIE 7= -proces op de muur hangen -stand van zaken.

Je vertelt je complete verhaal en late iedere laag zien. Het ontstaan en aanscherpen van deze lagen zit in het materiaal wat je op de muur hebt hangen.

Niets is definitief, het zijn discussiestukken die jouw status quo weergeven. Je bereik leesbaar maken en (on)samenhang blootlegt.

of een brug die op en neer beweegt nadat je je pasje ergens voor hebt gehouden?

Een functioneel element kan zo nog veel meer bijdragen aan de interactie met de omgeving. Of dat het woongebouw alleen maar liften heeft, bewegingen worden compleet anders en hebben effect op het gebruik en bewegen tussen de functies in.(je moet op z’n minst laten zien hoe het individuele programma functioneert. Daarna kun je kijken wat voor kansen er leggen om deze functionaliteit bij te laten dragen aan Prep gesprek rob: de ‘fury’ van Mad Max. Functies ingetekend - Dit functionele kan ook zijn weerslag Collages gemaakt per functie hebben op de constructie. Een willekeurige Scope helderderderder vorm laat ongewis tussen de duizenden Essentie functies aangescherpt mogelijkheden die overblijven. Laat de Volgende stappen: constructie voeden door de structuur die -maquette studies schil, constructie & plaats kan vinden binnen de functie. materiaal - Suggestie of fantasie prikkelen zit -presentatie opzetten verscholen in alle elementen op het terrein.

Denk aan de 200meter lange koperen * Samenvatting gesprek Rob * buis in de grond, waarvan alleen het kopje - Beeldtaal is er en je krijgt steeds meer grip zichtbaar is. De intrige van een alledaagse op de essentie en sfeer. Grote opzet is er. object door het in de grond te drukken. Het Wat ontbreekt is het simpele functioneren ‘zwarte gat’ van Anish Kapoor… alleen al van de functies. Mooie collages en het duiken heeft zoveel meer in zich dan abstracte gedachtegang, maar hoe de buizen op de grond te zetten. Hoe ga functioneren ze? Heel banaal nadenken je om met de immense druk van het water over wat ieder gebouwtje nodig heeft om te bijvoorbeeld? De reactie hierop heeft heel functioneren. veel in zich in constructie, materialiteit, - Denk na als een ingenieur of kind dat daar ruimte, etc. studeert. Trappen, liften, etc. Zijn allemaal - Het enige wat nog ontbreekt is het elementen die zoveel meer kunnen zijn Mad Max-gevoel. Het vrijbuiten, spelen, dan wat de naam suggereert.(dit past in je ontdekken, bouwen… Dit is de grote kracht benadering van techniek en industrie. De van het programma en jouw insteek. romantiek en kwaliteit zien in het banale en * Samenvatting gesprek Rob * utilitaire.)

- Bijvoorbeeld; is een trap alleen een trap verkenning van de overgang van binnen/ buiten en tussenruimte. welke schaal heeft deze ruimte, wat gebeurd en hoe verhoud deze zich tussen binnen en buiten? een schil, doorkijk, afscherming, podium, filter.

330

zoeken naar een taal voor de schil die structuur omhult en de ruimtes afbakend.

331

28/04/2019

Denk na over de proportie van het ensemble. Minimaal 40 studenten moeten in een praktijklokaal kunnen en 20 in een theorie-ruimte. Dit zijn de minima, hoeveel overmaat gun je het programma en wat is passend t.o.v. van de bestaande ruimtes?

Het ensemble is een sterk geheel als er proportie is in de omvang van de ruimtes.

Schaalsprongen zijn goed, deze zijn direct gerelateerd aan het specifieke programma.

Afleesbaarheid of vervreemding?

Associatie of herkenning?

de schetsen hebben een grote rol gespeeld in het bepalen van de essentie van mijn opgaven. met welke lagen ik ontwerp en welke relevant zijn voor het vormgeven van ontmoeting tussen student en werknemer.

Geen hierarchie of abstractie-niveau is af te leiden van deze schets, maar het is wel een samenvatting van het hele project. Alle lagen die belangrijk zijn staan erin. Deze vormen de rode draad in mijn verhaal. wat in deze fase ontbrak is hoe al deze lagen gebruikt worden en kunnen worden door de student en de werknemer.

332

Soms bekruipt je het gevoel dat het ontwerp ‘gimmicky’ is. Wat is de aanleiding of inspiratie en wat is de achterliggende gedachte? Niet alles hoeft academisch verantwoord te worden of rationeel te verklaren zin,. Maar het verhaal moet wel kloppen en regens op slaan. Dus om van dit ‘gimmicky’ gevoel af te komen moet je reflecteren. Links leggen die er misschien nog niet zijn of nog niet zo sterk aanwezig.

Hier is eerst, echter, een eerste uitspraak en ontwerp voor nodig. Dan pas kun je reageren en stellen wat iets echt is of kan zijn. Je wilt overal een verklaring voor hebben of geven, maar bedenk je dat de verklaring niet altijd gebaseerd hoeft te zijn op een diepgaand onderzoek of iets anders ingewikkelds. Zolang het aansluit op de essentie van je opgave en jij je standpunt kan innemen en verdedigen ben je goed op weg. Gun je commissie eerst maar eens de kans te reageren op een ontwerp.

333

29/04/2019

Tourcoing, le Fresnoy National Studio for Contemporary Arts, 1991, Tschumi Rationale bepaling tot het toepassen van een paraplu over bestaande, historische, panden die reeds gebruikt worden in vergelijkbaar programma. Constructie van de paraplu wordt gebruikt als canvas om de tussenruimte te activeren. Dit canvas is direct gerelateerd aan het programma, namelijk media-studies.

Niet tussen de gebouwen, maar een nieuwe ruimte boven de gebouwen, bestaand en nieuw, onder de paraplu. “a few more points about the idea of the new Bauhaus, of the hangar and of the in-between… …In the last few years, there have been six or seven competitions for so-called New Bauhauses. This suggests a desire for the perfection and coherence represented by the Bauhaus, for its globalization of various techniques and crafts. At Le Fresnoy, we were not dealing with coherent, well-defined disciplines, as the Bauhaus did, but with the disparate multiplicity of performance art, cinema, video and film production, sound studios, a school, a restaurant, several exhibition areas and industrial facilities for multimedia crafts. A Tourcoing, the site was not empty – ready for a coherent, pure design – but already populated with a rather strange en derelict entertainment center that had been used for dancing, boxing and iceskating.” -p399; Helderheid van disciplines tegenover verzameling van uiteenlopend programma. Op een ander abstractieniveau treed een vergelijkbaar conflict op in mijn project. De cohosie van de disciplines, geprojecteerd op een een uiteenlopend programma en gebruiken. Mijn project zit tussen new-bauhaus en ongelijksoortige multipliciteit(jep, jip & janneke weet je nog?). Overeenkomsten met het project van Tschumi, gevoed door het vakonderwijs.

334

“we drew here on some of the forgotten heroes of the twentieth century, Frederick Kiesler’s design for Karel Capek’s multimedia theater production of “R.U.R.” in 1923 combined theater, film and various other graphic information systems. In “project for a cinema” (1930), Kiesler used horizontal film screens on the ceiling/ roof, celebrating another dimension of the building. Similarly, our scheme for Le Fresnoy activates an undefined area.”

-p399; Precedent van het programmeren van tussenruimte “Concerts and film screenings will take place in the space in between the new and old roofs, in that unbelievable landscape of residual space. The new event is produced not through collage and recollage but through crossprogramming and transprogramming. This is the architecture of the event.” -p399; Collage en recollage(?) tegenover kruisprogrammering en transprogrammering…?

Verhaallijn; het kader vormen waarin jouw project beschouwd moet worden.

Aanleiding, urgentie, interesse, bevindingen, ideevorming, vertaling, ontwerp en vervolg.

Mad max; een gimmick, inspiratie(in welke mate), doel, ongrijpbaar, experiment…?

335

01/05/2019

Voor je verhaal en presentatie geld hetzelfde als het ontwerp; zet het eerst maar eens op papier! Hoe simpel, aanpassen, fine-tunen kan altijd nog! Je verhaal ademt jouw kijk op dingen!

“Hellfire is right, push the process further than mundane abstract geometry. Look at the program for adjacencies, look at the context for cues, look at your material choices for capabilities, limits, articulation, etc. 2nd and 3rd generation modernists like Kahn, Rudolph, Foster, Rogers and early Stirling were geniuses at arriving at their forms based on all of the above without a twisty, breaky, pushy/pully diagram in sight.” https://www.dezeen.com/2019/03/07/ greenpoint-landing-residential-towersoma-brooklyn/

336

‘Wij materialiseren niet het concept, maar conceptualiseren het materiaal.’ Weet je nog?

De 3/6 lagen zijn niet je ontwerp, maar je methodiek… Iedere laag heeft een specifieke aanpak die haar unieke rol vervult in het geheel. Constant schakelen tussen deze methodes levert een traag proces op, maar wat overzicht bied en ruimte geeft voor het testen van verschillende media.

02/05/2019

‘Gaten’ - wat is nou het Mad Max gevoel en hoe uit/ organiseer je dit? A.k.a. speelruimte… wat is dit?

- wat heeft het bedrijf er nou eigenlijk aan dat die school er komt?

- hoe zet je de structuur in?

“De keuze voor een vakschool zou hij bij een school voor staalbewerking moeten houden om het onderwerp zo precies mogelijk te houden. Ook goed dat hij voor een programma kiest om het concreet voor zichzelf te maken. Het onderzoek dat hij gaat doen naar vakscholen zou hij zo precies en concreet mogelijk moeten houden, omdat hij anders misschien van zijn route af gaat wijken. Kan uit eigen ervaring met een dergelijke vakschool putten. Veel praktijkonderzoek doen (niet uit boeken, maar observatie van soortgelijke scholen (hout en meubileringscollege van Cees Nagelkerke.” -Vibeke Gieskes, reactie op afstudeervoorstel “De projecten van Office kgdvs zijn steeds directe en precieze, ruimtelijk relevante ingrepen. De architectuur ervan mikt op de fenomenologische ervaring, los van het programma dat een gebouw incorporeert.” https://archipelvzw.be/nl/agenda/512/officekgdvs

Discussie van bewegende gebouwen en elementen kun je voeren, maar dan puur op het niveau van de opgave. Beweging en dynamiek is een helder antwoord op de vraag van je opgave, niet inherent aan jouw ontwerpen. Wat jouw ontwerphouding is is het reageren op het programma en hoe dit het beste tot uiting te laten komen.

Bestaande processen faciliteren en tegelijkertijd nieuwe processen uitlokken.

Het moet dan ook glashelder zijn waarom bewegende elementen worden toegepast en in welke hoedanigheid.

Jouw ontwerphouding kenmerk zich door principieel denken in het reageren op een vraag. Materiaal en schaal spelen hierbij een grote rol in het organiseren van het programma. Hoe kunnen mensen zich bewegen door het programma en hoe verhoud dit zich tot het functioneren van het programma.

Talen eigen maken en op eigenwijze manier samenbrengen. Context en typologie zijn sterk aanwezig in deze ‘talen’. Hoe reageer ik op wat er was, is en kan zijn?

337

03/05/2019

Een experiment in grenzen. De muur, of tussenruimte staat centraal, ingeklemd tussen programma en beweging.

“In mijn afstudeerproject heb ik getracht met behulp van ontwerponderzoek enkele mogelijkheden van de muur in relatie tot het wonen in kaart te brengen. Het project is vergelijkbaar met een laboratorium en biedt mij de mogelijkheid om voor steeds dezelfde opgave verschillende experimenten uit te voeren. In totaal heb ik drie experimenten uitgevoerd op basis van bestaande theorieën en ontwerpen.

Deze referenties heb ik geclassificeerd naar verschillende type muren, aansluitend bij elk experiment: de enkele, de dubbele en de meer dan dubbele muur. De experimenten werden toegepast op steeds dezelfde locatie in de westelijke tuinsteden in Amsterdam, waarbij het bestaande programma als uitgangspunt gold.

De Domus staat centraal in het eerste experiment en vertegenwoordigt het idee van het paradijs in zijn middelpuntzoekende karakter met het hof als centrum. De enkele muur is duidelijk een grens met een eenzijdige oriëntatie en vormt een massa waarachter het individu zich kan verschuilen. Door amorfe vorm van de muur ontstaat er een zekere vrijheid en autonomie. Maar de muur legt ook een relatie. Naast grens is zij immers altijd een verbinding. Of zoals Wim van den Bergh zie: ‘je hebt altijd een grens nodig om te kunnen verenigen.’

Tegengesteld aan de Domus probeert de villa het paradijs in zijn omgeving te creëren, het paviljoen in de vreedzame tuin. De dubbele muur in het tweede experiment levert een tussenruimte op waaraan meerdere invullingen kunnen worden gegeven. Daarna vat de dubbele muur twee elementen van de muur samen, die van begrenzing en verbinding.

Het derde experiment is een omkering 338

van het tweede experiment. De woning is een continue aaneengesloten structuur, de open ruimten zijn plaatselijk en omsloten. De woningen of beter gezegd de massa is vergelijkbaar met het poche, een zwarte volte tussen niet aansluitende leegten. Wanneer het poche als een tussenruimtelijke leegte wordt opgevat ontstaat er een figuur-figuur relatie(zoals het labyrint) die twee ruimten onlosmakelijk verbindt en tevens hun zelfstandigheid behoudt.

De muur in de ruimtelijke conclusie is translucent waardoor er geen dorzicht of reflectie zoals bij glas is. De muur werkt als een projectievlak waarop schaduwen, schimmen en kleurnuances waarneembaar zijn. Het interieur is daarmee niet simpelweg begrens door de muur. Er is een veelvoud van grenzen waarneembaar.

De muur is de grens waar de spanning maximaal is tussen binnen en buiten.” Anne Holtrop, Een ontwerponderzoek naar de muur in relatie tot het wonen , jaarboek AvB 2004-2005 Of je maakt er een nog grotere chaos van, of je kleed het uit. Het gekke is dat mijn afstuderen een combinatie van beiden is. Het nieuwe programma is helder en structureel, de bewegingen en activiteiten, bestaand en nieuw, ertussen, zijn chaos.

Je ziet het zelf alleen nog niet terug omdat het niet in je beelden terug te zien is, van de tekening is af te lezen of maquettes die het geheel laten zien…

Je ontwerp het nieuwe programma alsof het is toegevoegd door het bedrijf. De materialen overal, het vuil op de gebouwen

339

05/05/2019

Toepassing van hout; het materiaal neemt de natuur op, anders dan beton of staal dat doen. Vocht of slijtage toont zich snel.

Zo wordt het materiaal een onderdeel van terrein waar materieel en onderdelen lijken te versmelten met de grond waarop ze staan.

Commissie 3; laten zien wat je vertaling is van je bevindingen.

- Organisatie van programma; - routing en vormgeving ervan ; - Tools of lagen om vorm te geven aan; schil, materiaal en constructie; Speelruimte definiĂŤren(zie los tekstbestand) eerste schetsen van de complete campus. alle gebouwen op gelijk nveau behandeld en vormgegeven in plattegrond. een eerste stap in de richting van het bepalen van de ruimtes en hoe ze kunnen functioneren. samenhang is aanwezig in het feit dat een heldere benadering of bepaling van structuur ontbreekt.

340

Tip van Menno; bedrijfsstrategie als inspiratie voor de rol van het bedrijf in de symbiose. Hoe profiteert/kan het bedrijf profiteren? https://www.researchgate.net/figure/ Innovation-Ambition-Matrix_fig4_313010955 https://www.lucidchart.com/blog/ansoffmatrix

341

06/05/2019

Commissie gaat over het neerleggen van In tekeningen duidelijk maken wat bestaand een ontwerp. Veel studies en modellen en wat nieuw is! Hier krijg je iedere keer zodat we kunnen discussiëren! Voor mij weer vragen over. betekend dit collages en maquettes!

- 1:500 is het praatmodel, deze toont het geheel ten opzichte van de laatste stand.

- 1:200 zijn de structuurstudies waar programma, functie, constructie en materiaal samenkomen op de schaal van de industrie - Collages laten zien hoe de grenzen, ruimtes, sfeer en interactie ervaren wordt.

Stedenbouwkundige opzet Programma organiseren is 1 ding, hoe je deze verbind en verweeft is een tweede.

Stedenbouwkundige fine-tuning is goed, maar niet de hoofdzaak in je proces nu! 1:500 model werkt wel supergoed!

Reflecteren, updaten, etc.

Iedere dag maximaal 1 uur ‘denken en schematiseren’. Verder alleen maar doen, ontwerpen, face the music, uitdaging aangaan. Ideeën en overpeinzingen vertalen naar tastbare producten waar je commissie op kan reageren!

342

343

07/05/2019

Onderwijs op de werf Onderwijs en docent uitdagen de binding te zoeken met de praktijk. fysieke aanwezigheid is voorzien, hoe geeft de docent hier invulling aan? De architectuur lokt samenwerking en uitwisseling uit, maar het is aan de docent hier concreet invulling aan te geven voor de student. Het gesprek aangaan met het bedrijf om te bepalen welke elementen gemaakt kunnen worden door de student en misschien zelfs weer gebruikt kunnen worden door het bedrijf.

Zo vind er terugkoppeling plaats waar de student actief een rol in speelt.

De docent of leermeester is de verbindende schakel tussen het onderwijs en het bedrijf.

Deze is in staat verbanden te leggen en de potentie van de relatie met het bedrijf te benutten. De docent staat centraal in de driehoeksrelatie van student, werknemer & techniek.

De architectuur is een handreiking voor de uitwisseling van kennis en ervaring tussen de praktijk en theorie.

344

Waar positioneer je de docent zodat deze kan doen wat hij moet doen? Op kantoor, samen met de werknemers is een goed begin. Maar dit is meer een broedplaats dan een kantoor. Geen simpele laagjes met tafeltjes boven elkaar, inspirerend, gebruikmakend van het uitzicht, techniek laten zienâ&#x20AC;Ś

345

08/05/2019

Bepalen op welke schaal ‘mad max’ leeft.

Niet op alle schalen, maar misschien ook niet maar op 1 laag. Je kunt aan de hand van die 6 lagen bepalen welke de essentie vat van je opgave. Het vormgeven van de relatie tussen student, werknemer & techniek. Dit zit in de entrees, trappen, etc.

De kruispunten waar zowel horizontale als verticale beweging bij elkaar komt. De ‘processie’ van Philip Johnson, houd niet op bij de lift.

Spontane analyse van je laatste 3 ontwerpen. Semi-publiek programma; onderwijs, wonen, onderzoeksinstituut.

P6, P5 en P4 worden allemaal gekenmerkt door een grof detail, of elementen, wat je (letterlijk)rondtrekt. P6; torentjes van individuele lesgroepen gelijkwaardig verdeeld langs een genereuze, bijna ondefinieerbare ruimte. Gericht op ontmoeten(kantine) en leren(bibliotheek).

De aansluiting op deze ruimte word bepaald door de precieze relatie van het individuele programma, open naar de omgeving bij privé en ontspanning, open naar de binnenruimte bij leren en interactie.

Het spanningsveld kenmerkte zich door een uitgesproken materialisering die de activiteiten van aangrenzende ruimtes vertaald. De bewegingsruimte was specifiek en direct gebonden aan het aangrenzende programma.

P5; vierkant onder 90-graden met genereuze balkons en galerijen, rondgetrokken langs een gesloten binnenplaats. De enorme balkons leverden een ondefinieerbare ruimte op(gericht op werken/maken en ontmoeten), waarvan de architectuur en beleving niet duidelijk was.

De bewegingsruimte was vaag en leek niets van doen te hebben met het aangrenzende programma.

P4; dubbele gevel van verschillende materialen, kleuren en details, 346

rondgetrokken rond een helder programma wat privacy vroeg. Tussen de gevels een vrije, slordige, ondefinieerbare ruimte.

Allemaal worden ze gekenmerkt door fysiek gemaakte zones van privé en publiek.

Allemaal worden ze gekenmerkt door een detail wat rondgetrokken werd en in maar 1 van de 3 echt goed aansloot op de hoeken.

Allemaal worden ze gekenmerkt door een hybride aan materialen en grove, technische, principiële(?) detaillering.

De bewegingsruimte had een specifiek karakter met een heldere relatie tot het aangrenzende programma.

Wat je doet is leuk, je hebt het alleen niet naar je zin… gezeik, of moet je weer gaan lassen? Op die foto zie je een oprecht blije paddenkop terwijl je aan het lassen bent..

Prep gesprek rob - Functioneren van individuele functies - Structuren en Mad Max - Schetsen in context - Stedenbouwkundige opzet - Inhoudsopgave verhaal - Opzet CIE avond Gesprek ging niet door, druk van het aankomende gesprek was goed om dingen gedaan te krijgen…!

09/05/2019

Historisch besef. In hoeverre is dit relevant voor je opgave en in welke mate? Vakonderwijs staat centraal, samengesmolten met kleinschalige industrie. Dit alles langs een eeuwenoude dijk op een relatief jonge uiterwaarde.

Programma & context; historisch besef slaat op beiden in dit geval.

Een onbewust parallel proces van het vormen van een beeldentaal en sfeer en grip krijgen op het programma en mogelijke functioneren ervan.

347

10/05/2019

“If you can’t dazzle them with brilliance, baffle them with nonsense.”

“De Bruyckere heeft het over Project Follow Through, een grootschalige tienjarige studie naar meer dan tweehonderdduizend basisschoolkinderen uit lagere sociaaleconomische milieus, die negen verschillende onderwijstypes volgden.

De methode van ‘directe instructie’ – een specifieke vorm van uitleg, voordoen en daarna zelf oefenen – kwam er met stip als meest effectief uit, niet alleen voor het aanleren van basisvaardigheden in rekenen en taal, maar ook voor het ontwikkelen van het zo omstreden ‘probleemoplossend vermogen’, en voor het zelfvertrouwen. De uitkomst zou, suggereert De Bruyckere, de reden kunnen zijn dat het onderzoek relatief onbekend is gebleven: directe instructie is nu niet bepaald de meest revolutionaire, spannende of vernieuwende methode. Toch is het ook onjuist om hieruit te concluderen dat ‘traditioneel onderwijs’ het beste werkt en al die malle innovatie maar onzin is: vernieuwingsonderwijs kan evengoed gebruikmaken van directe instructie, en tegelijkertijd is het geen wondermedicijn tegen alle problemen.” https://www. groene.nl/artikel/futuristische-retoriek-ofevidence-based?fbclid=IwAR2z9WzTx2o_ f3cPla26fW2Ccs3eYTSH8XL1vBhaH_ ZWDJyz1lPuQCAhB1I

348

Ondertussen de sprong gewaagd en het schetsen van het programma op foto’s van het terrein. Niet langer wegrennend van de ‘lelijkheid’ of complexiteit van het bestaande. Maar het ondervinden wat de volumes doen op het terrein en een gevoel voor schaal krijgen in alle kleuren en texturen die zich al op het terrein bevinden.

Wat hierin volledig ontbreekt hoe de student zich beweegt en de interactie aangaat met het terrein en al haar gebruikers. De spil van mijn opgave. 02/12/2019

Het nieuwe onderwijs

Futuristische retoriek of evidence-based?

Van ‘kennis centraal’ tot ‘21st-century skills’: discussies over onderwijsmethoden worden zelden beslecht. Hoewel sommige innovaties hun vruchten zeker afwerpen, blijft de doorstroom van wetenschap naar praktijk weerbarstig.

Rosa van Gool 8 mei 2019 – uit nr. 19-20

Leerlingen van het Da Vinci College in Leiden © Cynthia Boll / De Beeldunie

‘UniC. Eigentijds onderwijs’, staat er op de felgroene poster aan de muur van de docentenkamer. ‘Dat “eigentijds” hoeft er voor mij niet zo nodig bij hoor’, merkt geschiedenisdocent Jelmer Evers droogjes op. UniC is een conceptschool voor havo en vwo midden in de Utrechtse wijk Kanaleneiland.

Het gebouw is hoekig en aan de buitenkant bekleed met grijze golfplaat. Op het eerste gezicht doet het eerder denken aan een kantoorpand op een industrieterrein dan aan een vooruitstrevende school; de enige aanwijzing zijn de groene, roze, oranje en blauwe letters op de voorgevel, die in speels font de naam spellen.

De slogan ‘eigentijds onderwijs’ is een overblijfsel van de vorige golf onderwijsvernieuwing, die begon in de jaren negentig en doorliep tot in de jaren nul, waaruit ook UniC in 2004 voortkwam. Evers is een uitgesproken voorstander van progressief onderwijs, maar hecht niet bijzonder aan populaire termen als ‘21ste-eeuws’, ‘eigentijds’ en ‘toekomstgericht’. Het is belangrijk dat docenten steeds proberen het onderwijs te verbeteren, maar vernieuwen is geen doel op zichzelf.

De onderwijsinspectie constateerde in april in De staat van het onderwijs dat Nederland een van de meest vooruitstrevende landen ter wereld is op het gebied van onderwijs, maar dat niemand zicht heeft op de opbrengsten van al die tijd- en geldverslindende innovatie. Wie naar de internationale ranglijsten kijkt – PISA (algemeen), TIMSS (rekenen) of PIRLS (lezen) – moet zelfs vaststellen dat het Nederlandse onderwijs er de afgelopen decennia in het aanleren van basisvaardigheden eerder op achteruit is gegaan.

Ook de onderwijstak van de OESO waarschuwde een paar jaar geleden voor ‘een gebrek aan consensus over onderwijskwaliteit’ in ons land. Natuurlijk zijn er de centrale eindexamens waarop vrijwel elke school, hoe progressief en vernieuwend de website er ook uitziet, de leerlingen uiteindelijk probeert voor te bereiden. Maar daarbuiten hebben scholen zeker in de lagere klassen veel vrijheid, die een fundamentele vraag opwerpt: wat willen we dat mensen overhouden aan de twaalf à veertien jaar waarin ze vijf dagen per week zes uur per dag naar school gaan? Zoveel mogelijk kennis, of liever meer algemene vaardigheden zoals creativiteit en probleemoplossend vermogen? Is een zo hoog mogelijk diploma met mooie cijfers het hoofddoel, of eerder een goede kans op succes in het vervolgonderwijs, waar zelfstandigheid en plannen waardevoller zijn dan een hoog examengemiddelde?

Misschien nog meer omstreden dan de vraag naar wat we willen dat onze kinderen leren – waar in elk geval deels consensus over bestaat in de vorm van het centraal examen – is de discussie over hoe ze het beste leren. Is een leraar die aan dertig kinderen tegelijk uitleg geeft nog wel van deze tijd? Op vernieuwingsscholen is ‘gepersonaliseerd’ nu juist het toverwoord: ieder kind volgt een eigen leerroute. Soms is die voorzien van duidelijke

349

350

351

11/05/2019

https://www.socialevraagstukken.nl/socialeinnovatie-en-zelfredzaamheid-zijn-politieken-lastig/ “Soms was er één belangrijker dan de andere: zo zijn veel publieke voorzieningen ooit opgericht door particulieren, veel zijn later verstatelijkt en vervolgens weer geprivatiseerd en worden nu opnieuw in handen van burgers gelegd. Maar steeds hadden we alle drie wel nodig. De overheid staat juist garant voor rechtsgelijkheid, rechtszekerheid en rechtvaardigheid. En de markt voor spaarzaamheid, efficiëntie en effectiviteit. Mooie aanvullingen op de solidariteit en wederkerigheid van sociale innovatie.”

“Maar sociale innovatie is niet makkelijk.

Het vereist dat je om kunt gaan met verschillende, vaak botsende waarden en belangen (bijvoorbeeld geld verdienen én sociaal bezig zijn) en die op een productieve manier met elkaar kunt verbinden. Door deze hybriditeit ontstaan juist innovatie en synergie: zo kunnen sociaal ondernemers bijvoorbeeld iets betekenen voor hun stad door sociaal én ondernemend tegelijkertijd te zijn, bijvoorbeeld door ex-delinquenten te helpen bij hun re-integratie door hen mee te laten draaien in een commercieel bedrijf.

Een hybride positie is echter altijd spanningsvol – je moet immers in essentie wezensvreemde elementen met elkaar combineren en voorkomen dat je doorschiet. Wanneer wordt geld verdienen voor een sociaal ondernemer bijvoorbeeld zo belangrijk dat hij of zij een gewone ondernemer wordt? Hybriden zijn altijd ook verdacht: kan je überhaupt sociaal én ondernemend zijn? Of ben je je toch vooral over de rug van anderen aan het verrijken?

Hybriditeit is essentieel voor het succes van sociale innovatie, maar maakt ook dat het allesbehalve makkelijk is. Steeds moet je opnieuw uitleggen wat je doet en je koers weer bepalen, terwijl er aan alle kanten aan 352

je wordt getrokken. Als dat lukt, komen heel erg mooie dingen tot stand. Maar je moet er wel voor vechten. Alleen dan ontstaat daadwerkelijk betekenisvolle sociale innovatie.”

De genoemde hybride die leid tot succes van sociale innovatie is te relateren aan de stelling James Gowan: “Architectuur is een hybride van een paviljoen en een kasteel”x… deze vakschool is een directe vertaling van dit hybride(?). enerzijds een functioneel podium voor technische onderwijs en ondernemen, anderzijds een sfeervolle filmset waar het werk van de school en industrie zichtbaar gemaakt kan worden aan een breed publiek.

Campus vragen stellen - dagproces van de student, werknemer en docent(!)

Per functie vragen stellen: - welke rol vervult het in het proces van de student?

- welke lessen worden er geleerd/kunnen er worden geleerd?

- hoe vinden de bewegingen plaats van de student, werknemer en docent?

353

12/05/2019

Spannend... die maquette. interactie van gebouwen op het niveau van het volume.

Voortborduren op de positionering van het machinelokaal ten opzichte van het bestaande programma. Deze levert een sterk spanningsveld op, waarom niet op de rest van de praktijklokalen toepassen?

25/05/2019

354

355

13/05/2019

HiĂŤrarchie in het ensemble; afleesbaar of verstopt in het programma?

Prep CIE Avond bestaat uit 3 delen; - complete verhaal vertellen - proces toelichten en stappen verhelderen - vervolgstappen en aanpak uiteenzetten Ewout; Machinewerkplaats lijkt een beetje een vreemde eend in de bijt. Deze heeft als enige eenrichtingsverkeer. Kijken hoe je hier in de beweging er naartoe een soort gelijkwaardigheid kan zoeken tussen student & werknemer.

Bewegingen, werknemer & student inzichtelijk maken en overlappen. Beweging van trucks, heftrucks, etc.? Is dit van belang/ invloed op je ontwerp of gaat dit op in een soort gelijkwaardigheid met de ter voet bewegende werknemer..?

356

Een schilletje om iedere functie heenâ&#x20AC;Ś heb je dit wel eens echt getest?

357

14/05/2019

Idee voor (publieke) presentatie; een constant parallel. Tussen de aanleiding(en), school & industrie en uiteindelijke student en werknemer.

Als je je verhaal al af zou hebben, zou je al afgestudeerd zijn. Pas aan het einde is je verhaal af. Tot die tijd gaat het nog best op en neer.

358

Als je een alinea mist in je verhaal, mis je dit dan ook in je ontwerp?

359

15/05/2019

Goeie bron voor meer achtergrondinformatie m.b.t. MBO-studenten. https://wij-leren.nl/kenmerken-mbopopulatie-afstemming.php https://www.scienceguide.nl/2019/02/lagekennisoverdracht-in-het-vmbo-en-mbogroot-probleem/ http://www.onderwijsingrafieken. com/2011/07/onderwijsgrafiek-117-studerenloont-dus.html voorbereidingen voor de komende commissie. bovenstaand een lastminute poging om meer diepgang(lees cijfers, quasi-wetenschappeloijk) in het plan te krijgen. niet vertrouwend op de

360

kracht van, mijn, architectuur. al het tekenwerk is gebaseerd op losse ideeen en alleenstaande functionlateiten van de gebouwen niet als campus of als structuur die de student en werknemer faclitieert.

doorsnede breedte wonen, computer, kantoor & project/sporten

doorsnede breedte hellingbaan, scheepsbouwloods/machinewerkplaats & machinefabriek

doorsnede lengte computer, hellingbaan, kantine & droogdok

doorsnede lengte huismeester, kantoor/opslag, scheepsbouwloods/machinewerkplaats , duikwerkplaats & droogdok

1:500

361

verdieping wonen

beganegrond vrijplaats

beganegrond entree duikenwerkplaats

beganegrond opslag & entree kantoor

verdieping duikenwerkplaats

verdieping kantoor

beganegrond vrijplaats

verdieping machinewerkplaats & theorielokaal

beganegrond scheepsbouwloods & entree machinewerkplaats

beganegrond handwerkplaats

beganegrond projecthal

verdieping theorieokalen

beganegrond computergestuurde machines

beganegrond huismeester

362

verdieping polyvalent

verdieping sporthal

verdieping computerwerkplaats & theorie

363

16/05/2019

commissie 7(3?)

364

365

21/05/2019

Waar ben ik trots op? De afgelopen maanden heb ik veel werk verzet en dingen uitgevonden. Zonder jezelf direct te straffen door te bedenken wat je niet hebt gedaan of nog moet doen, waar word je blij van?

- Collages. Als ontwerptool, inzicht in sfeer en bewegingen - lagen van mâ&#x20AC;&#x2122;n project. Wat zijn de hoofdlijnen en waar moet ik een concrete invulling aan geven.

- Leren lassen. Werken met metaal en het gereedschap

366

24/05/2019

* Samenvatting commissie 16/05/2019 * Opmerkingen: - redenatie of totstandkoming van een constructie of structuur helder maken.

Stappen laten zien en toelichten. Heldere 90-graden structuren zijn sterk, maar mogen niet hetzelfde zijn. Specifiek, en afleesbaar, gemaakt voor wat er plaatsvind; - hout als materiaal is vaag en sluit niet aan op je beelden en verhaal tot nu toe. Alles in staal is heel sterk, zet dit door; - structuur tussen het functionele programma is vaag. Waarde voor de werknemer niet helder. Nieuw idee dat niet goed getest is.

- verhaal is vaag en mist structuur en daadkracht. Geen onnodige lagen toevoegen die niets toevoegen aan het ontwerp of de opbouw er naartoe; - balans in je verhaal tussen aanleiding en ontwerp. Bondiger je opgave en aanleiding vertellen en je ontwerp helder uiteenzetten en daar tijd voor nemen.

- maaiveld is een heel belangrijk onderdeel van het ontwerp. Hiermee kan ik reageren op bewegingen, sfeer maken en programma benadrukken.

- trappen, liften, etc. Expliciet maken.

Onderdeel van het functioneren van de individuele functies.

- constructies maken, verbinding ontwerpen, nadenken hoe het gebouwd wordt. Verder brengen dan platte collages en laten in wat voor wereld de studenten zich gaan bewegen.

- teken gevelaanzichten om de samenhang te zien van het ensemble. Compositie van materialen werken samen met de bewegingen van de student en werknemer en de trappen/liften/helingbanen worden zichtbaar; - collages werken goed, maar het moet nog wel echt architectuur worden; - theorie is niet langer meer in 1 gebouw ondergebracht. Helderheid van het

monofunctionele programma tegenover het maximaliseren van horizontale en verticale bewegingen; - doorsnedes van het terrein geven een gevoel van schaal en ruimtelijke samenhang. Gebruik doorsnedes meer om je ontwerpen te helpen.

- laat de grote schaal even voor wat het is. Focus op het in detail treden van de essentie van je opgave. Benut je vaardigheden om te maken en met techniek vorm te geven. Kijk eens naar het werk van Koen van Velsen(entree paleis â&#x20AC;&#x2122;t Loo bijvoorbeeld).

- het machinelokaal past volgens jou niet in de regels die je hebt opgesteld voor de praktijkruimtes. Regels aanpassen, machinelokaal is een sterk idee op zich; Vervolgstappen: - maaiveld ontwerpen. Texturen, zones en detail.

- expliciet maken van trappen, liften en hellingbanen. Plek in het individuele programma bepalen, rol ten opzichte van de directe bewegingen en - constructies afstemmen op het programma, afmeting, richting, schaal en laten zien hoe het in letterlijk in elkaar zit.

Uniek grid voor iedere functie.

- ontwerpen van detaillering en materialisering van de schillen. Hoe wordt het gemaakt en hoe reageert het op de leefwereld op het terrein, namelijk; leren, werken & spelen; - programma expliciet in omvang & functioneren; hoeveel ruimte is er daadwerkelijk nodig voor de huismeester, kantine, machines, etc. Intekenen van de activiteiten in de ruimtes en op het terrein.

- verhaal van mijn project helder uitschrijven. Focus op het ontwerp en de kern van mijn opgave in ieder onderdeel terug laten komen. Proces van de student staat centraal.

367

26/05/2019 De 6 lagen die herkenbaar in mijn opgave; omschrijf wat elke laag doet of betekend voor de student. Alles gericht om tot het ontwerp ervan te komen. Klein en subtiel of groot en aanwezig.

Ik heb een mooie en goede opgave. Wat voor architectuur wil ik hiervoor maken?

Spelen en ontdekken staat centraal zonder MVRDV lollig of FALA 2D architectuur… je weet in ieder geval wat je niet wilt.

Constructie & bouwtechniek is afleesbaar Waarom doe je nou echt wat je doet? Ik wil en maakt de gebouwen. Geen opsmuk, graag ontwerpen voor die jongens die niet maar rauwe elementen die een sfeervolle direct in het (theoretische) onderwijs passen ruimte oplevert waar gewerkt kan worden. en een plek nodig hebben om op eigen Schoonheid van de simpele vormen en tempo dingen te leren. Ze laten zien dat ze functioneren van het utilitaire inzetten om kwaliteit verdienen en een waardevolle rol de ruimte voor de student te maken. in de samenleving vervullen. Ze als het ware Je bouwt graag en denkt na over het vertellen dat ze wel goed genoeg zijn, maar detail terwijl je het programma aan het dat dat op een andere manier tot uiting bestuderen bent… hoe ga je deze twee komt. Dit slaat grotendeels op mijn eigen uitersten verbinden? ervaring in het onderwijs.

Deze overtuiging voed ik door mijn fascinatie en interesse in techniek en materiaal. Dingen fysiek maken, het ‘maken’ zichtbaar laten zijn. Hierdoor is mijn ook gevallen op technisch vakonderwijs waar ik mijn overtuiging en fascinatie een plek kan geven en kan vertalen naar architectuur.

368

middag schetsen, wat is belangrijk voor de campus welke elementen moet en wil ik ontwerpen om vorm te geven aan de campus?

369

30/05/2019

COW tank in Vianen. Duiker op de eerste plaats, vervolgens alleskunner. Stagiair daarentegen tegenovergestelde, kan heel goed lassen, maar nog niet duiken.

Werk varieert enorm van onderhoud aan zwembaden(tegels vervangen), riool stutten, damwanden dichtenâ&#x20AC;Śetc. Enorm divers, wat alleen al afleesbaar is van al het gereedschap. Deze diversiteit sluit perfect aan op het hele programma waarin duiken in eerste instantie te specifiek leek. Nagenoeg alles wat boven water geleerd en gedaan wordt, kan ook onder water. Een gevorderde versie van alles.

Je verhaal(vooral aanleiding) vertelt en zijn reactie was â&#x20AC;&#x153;je hebt er echt passie voorâ&#x20AC;?.

370

371

372

373

01/06/2019

Update logboek van maquette-foto’s heeft mij twee dingen geleerd. Ruimte van het gereedschap en de ‘processie’ van de student. ‘ruimte van het gereedschap’ vertaalt zich in het programma en de expliciete vorm en omvang ervan. Strak om het gereedschap heen of een gepaste ruimte die interactie en experimenteren mogelijk maakt? Wat is deze ruimte precies? Een strook van 20cm rond de omvang van een machine? Neufert erbij voor een refentiekader?

De ‘processie van de student’ vertaalt zich in de trappen, liften en hellingen. Verdwijnt de student uit het zicht of blijven ze zichtbaar wanneer ze zich bewegen tussen de verschillende functies?

374

03/06/2019

spelen met messing en solderen. constructie voor de machinewerkplaats; fysieke uiting van de verschillende functies van de elemten; dragen, overspannen en stabiliseren.

375

06/06/2019

Rixt; je hebt een heel mooi idee en het klinkt heel cool. Het is vooral heel mooi en sociaalâ&#x20AC;Ś laat de architectuur dit uitstralen!

Kies er 1, maximaal 3, die je gewoon heel goed uitwerkt! Ontwerp wat jij mooi vind!

376

Jouw inlevingsvermogen maakt dit geschikt voor de student en werknemer.

377

08/06/2019

Machinewerkplaats ‘voldoet’ niet aan je regels ten opzichte van de andere praktijklokalen. Regel(s) aanpassen was het advies. Kijken op een andere manier naar de praktijklokalen vallen juist het duik- en computerlokaal op. Deze gaan, in tegenstelling tot de hand- en machinewerkplaats geen fysieke interactie aan met het bestaande programma.

Waarom prikt het duiklokaal niet aan op het droogdok en het computerlokaal niet op de hellingbaan? De interessante relaties die ontstaan door de positionering van het hand- en machinelokaal maken het juist zo bijzonder. Hoewel het niet in eenzelfde mate hoeft voor computer en duiken, is juist het opzoeken van de grens met het

378

bestaande zo interessant. Daarnaast is dit je verhaal… laat de praktijklokalen allemaal op een bijzondere manier aantakken op het bestaande programma! 4 praktijklokalen verweven met de 4 werkplekken… hoppa, verhaal. Nu hele verhaal uitschrijven en aan gaan vullen

379

13/06/2019

Prep gesprek Rob student.

- Zelfvertrouwen op een historisch laag punt - Plan tot aan zomer - Geen ruimte of tijd voelen om te kunnen - Planning groenlicht & tentamen testen - Geen overzicht of structuur om te kunnen reflecteren - angst voor commissies - hoe hiermee omgaan - Update logboek van maquette-foto’s heeft mij twee dingen geleerd. Ruimte van het gereedschap en de ‘processie’ van de veschiillende manier van het vormen van een lappendeken. bestaand versus nieuw. functioneel versus textuur. het beginpunt van het vormgeven van het maaiveld als een waardevolle laag die al het leven op de campus samenbind.

380

aanzicht oost machinewerkplaats

dwarsdoorsnede scheepsbouwloods & machinewerkplaats

verdwaalde kleurstudie van de machinewerkplaats. vlak voor de commissie getekend, maar niet meegenomene in de presentatie... misschien geen eindproduct, maar wel een onderdeel van het ontwerpproces en zoektocht. 26/11/2019 381

14/06/2019

* Samenvatting gesprek met Rob * - dat je eigen ambitie je dwarszit is niet zo gek - maak het leuk voor jezelf, alleen zo kun je uit die verlammende prestatiedrang komen - lach die drang naast je neer en doe wat je leuk vind en neem er de tijd voor - jij hebt de regie, het is jouw afstuderen, jij bent in charge. Gun jezelf dit - Keuze voor het uitwerken van 3 functies is heel goed.

- Gewoon lekker gaan maken.

- Laat de grote schaal voor wat het is, ook niet gaan schrijven.

- 1:200/1:100/1:50 schaal gaan maken.

Complete gebouw zodat je alles meekrijgt en onder ogen ziet.

- in Utrecht wonen is zo slecht nog niet. Dan is je afstuderen niet zo nauw verbonden met de rest, kan heel verfrissend werken. Tempo eruit halen, focus op prestatie wegnemen.

- uit je hoofd, in je handen

382

- je plan is echt al heel ver en zo mooi. Je hebt al zoveel, onderschat dat niet - denk eens rustig na over je eindpresentatie, welke schalen en media wil je gebruiken om je verhaal te vertellen Begin met het woongebouw. Deze is een stuk minder complex dan het machinelokaal en het handlokaal. Dit geeft een je fijne start. Er zijn een hoop leuke vragen om over na te denken. Hoeveel trappen en waarom.

Nieuwe wereld, hoe bereik je deze en ziet deze er uit? Hoe wonen de studenten er.

Hoe zien de werkplaatsen eruit? * Samenvatting gesprek met Rob *

16/06/2019

Even rustiger aan doen betekend niet dat je het tempo terug moet schroeven.

Leuke dingen doen, maar wel concreet zijn. Je weet waar je over na wilt denken.

Op een lekker tempo maquettes gaan maken. Voortwerken op wat je al hebt geeft een begin. IntuĂŻtie volgen en lekker gaan maken. Niet teveel over nadenken. Maken, reflecteren hoe het in je opgave past en door.

Vlam in pijp, maar dan met puur en alleen wat je leuk vind. Structuur heb je gevonden, nu in de leuke dingen gieten.

Regie in handen nemen Vaagheid en gestamel heeft vragenvuur tot gevolg. Stappen en proces worden bevraagd omdat het niet duidelijk wordt.

Mijn standpunt komt niet over en ik ben niet helder in mijn communiceren. Verwarring en chaos tot gevolg. Pak de regie terug en maak het mijn proces. Ik bepaal en ik neem stelling, laat dit zien! Twijfel is nergens voor nodig. Maak het concreet en reflecteer. Hoe past het binnen je opgave en wat is er goed aan! Focus op het positieve en werk hierop door. Opwaartse spiraal, hoog tempo, hard werken met veel plezier. Ik kan dit. Ik ben al zo ontzettend ver. Zet je over jezelf heen en

knallen!

Woongebouw 60 studenten, kunnen niet allemaal op een hoopje. 3 groepen, clubjes van 10. 25m2 wonen per student. Gedeelde woonkamers en keukens. 17 jaar oude mannetjes lopen er ook rond. Zijn alles behalve zelfstandig.

(Persoonlijk) gereedschap moet je een plek geven. Toe-eigenen van de meest banale dingen hoort erbij.

Context Focus op het terrein en het IJ. Vol op het zuiden.

Organisatie Trappenhelling vanaf het nieuwe maaiveld koppelen aan woonkeukens. Kleine pleintjes op hoogte. Wonen en slepen met gereedschap op dezelfde vierkante meters.

Constructie Zware tafel voor vrije werkplaatsen en basis voor nieuwe maaiveld. Stalen liggers, kolommen, verbindingen, vloerplaten, etc.

keuze welke gebouwen verder uit te werken. handwerkplaats, machinewerkplaats en woongebouw. schetsen laten focus op atmosfeer zien door grote en harde lichtval, openingen in grote vlakken samenwerken door licht en schaduw te versterken.

383

17/06/2019

Jolijn; Neem rob(en je commissie) wel mee in het proces wat je nu â&#x20AC;&#x2DC;andersâ&#x20AC;&#x2122; gaat doen.

Het is goed om weer even te herpakken en alleen maar te doen waar je blij van wordt, maar ga niet weer maanden alleen zitten werken om ze vervolgens te verassen. Wees niet bang, maar breng je enthousiasme en overtuiging over.

384

23/06/2019

Jolijn; Neem rob(en je commissie) wel mee in het proces wat je nu â&#x20AC;&#x2DC;andersâ&#x20AC;&#x2122; gaat doen.

Het is goed om weer even te herpakken en alleen maar te doen waar je blij van wordt, maar ga niet weer maanden alleen zitten

werken om ze vervolgens te verassen. Wees niet bang, maar breng je enthousiasme en overtuiging over.

details van de studie-maquette. al meer plezier in het ontwerpen en werken met de materie door ik mijzelf heb opgelegd.

385

24/06/2019

Project van Monadnock ‘paviljoen sloterplas’; straalt rust uit. Het doet mij denken aan Zwitserse projecten die fijntjes op de context reageren en veel aandacht voor detail in het gebouw verwerken.

Mooie, sobere, gebouwen die doen wat ze moeten doen, maar op een bijzondere manier vormgegeven. Vaak gevoed door een complex kavel of vele kwaliteiten die (in) directe omgeving heeft.

Over de schaal en detailniveau van mijn bouwen aan de 1:50 maquette van het woongebouw. doen wat ik leuk vind om tedoen. vrolijk worden van hetgeen je aan het doen bent.

386

afstuderen; het hoeft allemaal niet zo groot.

De ruimtes moet en fijne schaal hebben en precies omgaan met de grootte van de groepen. Grote hallen zoals de werf al heeft is niet altijd nodig. Ik wil graag nadenken over het maken, detailleren en sfeer van de ruimtes. Het woongebouw geeft hier invulling aan. Een samenkomst van uitersten, maar ‘behapbaar’ doordat het vrijstaand is op het terrein.

387

25/06/2019

6A en OFFICE weet je nog? Verhalende tactiliteit en informele industrie… dus…

Los van deze poging tot het samenvatten van deze bureaus, vind ik de werkwijze en ontwerpen van beide prachtig.

Neem ook je tijd om referenties tot je te nemen. Niet alles komt zomaar uit je hoofd, of heeft geen precedent. Gebruik ze ter inspiratie, maak je bestaande ideeën concreet en dan kijken naar het geheel.

Kritisch zijn, en beoordelen of het gebouw kan functioneren, mooi is en boven alles; aansluit op de essentie van je opgave.

Maaiveld en ‘kolommenbos’ is nog een beetje vaag hoe dit werkt. Werkplaats altijd helemaal open of afsluitbaar, flexibel. 1 grens of 60 grenzen? 3 opties maken 1:50, met de focus op student & werknemer.

Tactiel maken, materialen en krachten afleesbaar, lichtval en texturen; dit vind je mooi in het maken van ruimtes, doen!

388

studio forJurgen Tueller, 6a architectsHet proces van bewegen naar een andere ruimte zichtbaar en heel expliciet. Versterkt door het zware materiaal wat geperforeerd wordt door een trap die voorzichtig is voorzien van functionaliteiten. Museaal,

maar ook heel grof, een ruimte gemaakt om te werken, hoewel voorzichtig en precies werk. prachtige ruimte en heel sfeervol. geeft het werk een sober podium.

389

26/06/2019

studeren op de hellingbanen en ontsluitin van het gebouw. tekenen en vooral snijdend in de maquette ontdekken wat werkt voor de galerij en hoe de hellingbaan zich verhoud tot de studio’s. een overmaat aan hellingen

390

gaat z’n doel voorbij; namelijk de nadruk leggen op het betreden van een nieuw maaiveld. op dit maaiveld staan de +/- 60 studio’s voor de student.

391

27/06/2019

Gesprek met Rogier Echt heel mooi. Je bent al bijna klaar! Maak van die collages architectuur. De filters en materialen vertalen naar een detail.

Het landschap van stelcon is heel helder.

Hooguit 3 verschillende texturen. Binnen, buiten & groen ofzo. De materialen, machines en opslag maken het detail en geven aanleiding tot interactie met deze objecten en materialen.

Handwerkplaats heeft nog wel een slag nodig. De opening, of entree, waarom een trechter en moet deze wel fysiek gemaakt worden? Is een simpele overkapping niet voldoende?

Interieurbeeld van woning is heel sterk.

Echt zoeken naar eenzelfde beeldentaal.

392

Studenten maken het detail, het fijne. Een 3d collage is heel sterk van deze texturen en elementen. Kijk hoe deze elementen zich naar buiten uiten(!). wat voor gebouw komt eruit? Hoe kom je op het entresol?

4breed bij 5 hoog is een mooie verhouding.

Dan wordt je gebouw maar iets hoger.

Ruimtes zijn veel belangrijker.

Gebruik de cameo, perforaties maken, schaal bepalen.

28/06/2019

Prep gesprek Rob Waarom dit gesprek? Update na het laatste gesprek wat ging over de tijd nemen om leuke dingen te doen. Maquette maken is hier 1 van. Collages, impressies en tekeningen vind ik net zo goed leuk. Deze media gebruiken om de maquette te voeden en het ontwerp verder te brengen.

Dit alles in de context van het woongebouw.

Voor de zomer nog wel gesprek met Dingeman en Paulien, al is het om ze op de hoogte te houden. * Samenvatting gesprek Rob * - Maak de constructie logisch in opbouw en afmeting. Richting van de constructie(s) en ‘flexibiliteit’. Gewoon logisch nadenken, niet vanuit sfeer of beleving, gewoon maken.

- Omvang en schaal van het maaiveld, hoe wordt het gebruikt? Afscheidingen en hoeveelheid constructieve elementen?

- Wat voor lift en waar? Geen, permanent, fysiek element is heel sterk. Denk aan Villa dall’Ava van OMA, plateau wat oprijst uit de vloer.

- Overal hellingbanen gaat een beetje z’n doel voorbij en rekt de bewegingen zover op dat het ongeloofwaardig is. Denk na over trappen(steek-, spil- of iets dergelijks) die je even buiten het gebouw brengen en directe(re) bewegingen mogelijk maken.

- Vertel de volgende keer je verhaal gewoon heel droog. Zo dit het in elkaar, daarom en daarom en zo functioneert het. Niet over een romantisch beeld of beleving, dat zit je manier van ontwerpen waardoor het beeldschoon wordt, terwijl je het ‘droog’ uitlegt.

- Hellingbaan vanaf het maaiveld is sterk, hoewel je goed moet bedenken hoe deze gebruikt wordt(ook nog auto’s naar boven?).

- De hellingbanen op de bovenste lagen gaan hun doel voorbij. De beweging wordt ongeloofwaardig opgerekt. Veel interessanter is om te zoeken naar trappen of hellingbanen tegen de gevel/aan het gebouw. * Samenvatting gesprek Rob *

393

29/06/2019

fotoâ&#x20AC;&#x2122;s 1:50 maquette; schaal en textuur van het maaiveld. studeren op het gebruik van de ruimte door de student en hoe de verschillende ruimtes in elkaar overgaan. een transparant/fijnmazig gevel...

394

395

05/07/2019

https://afasiaarchzine.com/2019/07/amaa/ gewoon een link gedumpt... zonder verhaal, aanleiding, onderzoek, conclusie of wat dan ook. ongestructureerd... Nu (weer) de link bekijken.

inspirerend hoe om te gaan kunnen met grove en functionele materialen. Daarnaast heeft het een helder doel voor ogen, ondanks de beschrijving, in karakter van de ruimtes. werkruimtes zijn ruim en open, Project van AMAA gefotografeerd door voorzien van glas van vloer tot vloer. De Simone Bossi. Een heldere structuur die toiletten en pantry zijn verstopts in een poetisch aandoet door de grove en bijna betonnen basis die de stalen structuur van rauwe materialen. Verfijnde detaillering in de werkruimtes draagt. Zo ontstaat een bijvoorbeeld de liggers; een wafel van staal symbiose tussen beton en staal waarbij de waar de verbinding zijn weggeslepen. Over twee materialen klassieke rollen vervullen het functioneren of doel van de architectuur zoals ze bekend zijn in de moderne wordt niet gesproken of verder uiteengezet architectuur. door de ontwerper. De website van de De trap naar de opgetilde werkruimtes architect verwijst naar instagram waar is bewust losgetrokken van de structuur. vervolgens alleen maar fotoâ&#x20AC;&#x2122;s staan van Hiermee wordt de trap verheven tot een maquettes. Ik ben de dezelfde val getrapt als meubelstuk, zonder deze als zodanig te de architect. Puur vanuit het beeld denkend materialiseren of detailleren. De gehele ontwerpen. Oke, misschien niet puur, ruimte leest als een tactiele collage door maar de presentatie van het werk verraad de verschillende massieve elemente nooit een focus op het visuele. Makkelijk te volledig met elkaar te verbinden. 18/10/2019 verklaren door bijvoorbeeld te stellen dat de architectuur zichzelf uitlegt en een zekere mate van vanzelfsprekendheid draagt.

Maar is het niet juist de architectuur die omschreven moet worden? Het proces, het functioneren. Een foto zegt 1000 woorden, die heeft niet nog eens paragraaf nodig.

Hoe dan is de materialisering en detaillering

396

397

13/07/2019

Estheet… https://www.dezeen. com/2019/07/07/jhw-store-grey-interiorschina-atelier-tao-c/ “To achieve an all-grey aesthetic, the studio has covered surfaces throughout the twostorey boutique in Shanghai plaster – a finely-ground mixture of granite stone and cement.

Shanghai plaster was typically applied to the facade of art deco-style buildings in Shanghai during the 1920s.”

etentje op vuurtoreneiland. niet bij stilgestaan dat we onderweg de Oranjewerf zouden passeren. bijzonder om het terrein vanaf het water te zien, en zeker in deze setting. mooi contrast tussen stadsleven en het andere stadsleven; industrie en grove werken.

398

399

21/07/2019

kleur en textuur... schaal van de ruimte, maaiveld nog ondefinieerbaar

400

401

22/07/2019

Het woongebouw, hoe sluit je ontwerp tot nu toe aan op de essentie van je opgave?

Het woongebouw geeft invulling aan de individuele woonruimte voor de student.

verweving tot stand te brengen.

Verhaallijn; Waarom doe je iets; Verweving! Het tot stand brengen en faciliteren van verweving is waar mijn hele project om draait. Dit is de rode draad die mijzelf ook altijd weer even terugbrengt naar de essentie van mijn opgave. Deze moet helder geïllustreerd worden en echt de structuur van mijn verhaal vormgeven.

De drie prototypes laten zien hoe verschillende typen programma’s hiermee omgaan en invulling aan geven. Schaal, afmeting, materiaal, detail… tools die ik belangrijk vind die invulling geven aan mijn ontwerp voor de vakschool.

Schaalsprongen van stedenbouwkundig naar materiaal en detail, allemaal om

* samenvatting Gesprek Rob * - Constructie is er, opbouw, verkeer, logica, functioneren. Top, nu even aan de kant leggen en met de anderen verder!

- Lekker aan het werk, je hebt geen haast.

- Maak heldere lijstjes en gun jezelf de tijd en rust in het werken eraan - Logisch nadenken, banale dingen moeten kloppen, daarna het mooi maken etc.

- Samenhang kun je, nadat je de anderen gebouwen hebt gemaakt, beter beoordelen.

- update Paulien en Dingeman; helder en simpel. Meer hoeft niet, geen haast of verplichting.

- je bent lekker bezig, maar neem zeker even je rust de komende weken. * samenvatting Gesprek Rob *

zoveel moeite voor een ligger met afmetingen die er voor de maquette niet eens toe doen. verliefd op de ronde perforaties, concessies zichtbaar door het stramien en, na het maken van de maquettte, niets meer mee gedaan... dingen

afmaken en conclusies trekken. conclusie; ligger niet relevant voor de architectuur, wel mooie kleine doorkijken naar de omgeving... maar dat is de ruimte die de liggers overspant ook. 26/11/2019

402

Presentatie; welke media vertellen welk deel van het verhaal?

156 26

18,3

18,3

18,3

10

4

18,3

8

18,3

16

18,3

4

10

403

29/08/2019

Vakantie voorbij, nieuwe energie om door te gaan totdat het af is!

Prototypes; wonen, machine en hand.

Wonen opgezet, nu verder met machine.

404

31/08/2019

studie machinewerkplaats, met name de trap/toegang vanaf het maaiveld

405

03/09/2019

* Samenvatting gesprek Rob * - Goed bezig, ziet er mooi uit - Beeld van de machinewerkplaats is erg mooi. Bedenk hoe het is als de ruimte leeg is, maar je wel de geluiden van het werken hoort. De ‘kijkgaten’ kunnen roosters zijn in de vloer die zicht bieden, geluid doorlaten(gefilterd?) en ventileren.

Subtiel in fysiek voorkomen, maar heeft meerdere functies en kwaliteiten.

- Liggers stretchen t.p.v. opslag.

Ruimte eronder is erg mooi en het levert een plateau op die uitzicht bied over het dok en ’t IJ. Je mag mooie momenten ontwerpen of plek maken die prachtige kwaliteiten in zich heeft.

- Je probeert nog teveel te sturen.

Kantine is de enige plek voor pauze en eten.. dit is verstikkend voor de gebruikers en onrealistisch in het gebruik(dat je voor ogen hebt). Dit weerhoud je van het maken van mooie plekken en ruimtes die ontstaan door het toevoegen van de lesruimtes.

Kijk bijvoorbeeld naar het ‘stretchen’ van de machine-constructie over de opslag heen… dit bied plek voor een prachtige

406

buitenruimte, ontspannen, werken, of iets dergelijks. Schuilt ontzettend veel kwaliteit in je ideeën en ontwerpen, maar worden nog niet volledig benut.

- Blijf nadenken over die banale dingen. Het moet kloppen, ze moeten kunnen vluchten, het blijft overeind staan, bied fijne ruimtes, bruikbare ruimtes, plek voor installaties(grof onderdeel van je programma), dit kun je niet negeren. De nadruk hoeft er niet op te liggen, maar het moet er wel in zitten. Bijna vanzelfsprekend zodat de discussie en vragen gericht zijn op de ruimtelijke kwaliteiten, inpassing van het programma, onderlinge relaties, detaillering…

- Studenten leven nu van ‘geleend’ licht. Via de galerij hun ‘cel’ in. Wat gebeurt er op de galerij en waarom is het binnenruimte?

- Laat zien hoe de studenten leven.

Waar komt het licht vandaan, verbinding met de omgeving, hoe gebruiken ze de ruimte, waar laat je ruimte voor. Denk aan het beeld wat je heel vroeg hebt gemaakt, deze kwaliteit moet je nastreven.

- Sta stil bij de kwaliteit van de ruimte. Licht, lucht, ruimte, reflectie, geluid, uitzicht, relatie met (in)directe omgeving, zichtbaarheid van techniek.

- Sta stil bij het gebruik van de ruimte.

Wat gebeurd er hoe geef jij hier vorm aan? De galerij van het woongebouw als binnenruimte kun je niet verklaren wat er gebeurt bijvoorbeeld - Je trap steeds in dezelfde valkuil.

Het beeld klopt niet volgens jou, of je vind het niet mooi, en past het ontwerp aan.

Dit heeft vervolgens allerlei gevolgen of problemen tot gevolg. Terwijl je door bijvoorbeeld materiaal of detail je ontwerp kan fine-tunen in plaats van omgooien omdat het beeld je niet aanstaat. Wat is nou precies het beeld en wat is de waarde daarvan? Architectuur maken, geen beelden. In plaats van de isolatielijn opschuiven, denken aan een perforatie bijvoorbeeld. Zo kun je het volume in het concept behouden, maar slim omgaan met het inpassen van het ontwerp. (‘grappig’’ dat je iedere keer in dezelfde valkuil trapt…

aldus Rob) - Techniek en ‘snufjes’ mogen meer aanwezig zijn. Verlies jezelf niet in het esthetiseren van de ruimtes of constructies omdat het beeld zo mooi strak blijft. Zie het als het vieren van de techniek in de vorm van een school en haar lesruimtes.

De studenten onderdompelen in al het moois wat jij schuil ziet gaan in het grove, mechanische, industriële, utilitaire… dVVT is een fantastisch bureau, maar laat qua detaillering en materialisering wel eens steekjes vallen.

- Constructie van werkplaats wordt zwaarder als je deze over de opslag uittrekt.

- Buitenruimte is heel mooi, maar moet de lift daar wel een onderdeel van zijn? Moet de lift een fysiek element zijn en niet gewoon een plateaulift? * Samenvatting gesprek Rob *

407

08/09/2019

five types of meaningful connection(LSA IG) -Incidental -Shared activity -Observational -Inclusivity -belonging Toverwoorden voor het verklaren van mijn ontwerp, of oprecht motivaties en inspiraties in het vormgeven van ruimtes?

Jane Jacobs.

Update Paulien & Dingeman. Reactie Paulien:

Dank voor de update, Het ziet er naar uit dat je echt structuren aan het maken bent. Mooi!

Ik vermoed een enorme stap in een hele goed richting.

Heel veel succes. Luister en volg dat wat je mooi, leuk en goed vind in je project.

En als je nog wilt overleggen ben je alijd welkom.

408

409

09/09/2019

Materiaalpalet samenstellen -polycarbonaat, glas, Plexiglas, staal, blik, beton, rubber, hout(soort),â&#x20AC;Ś etc.

410

11/09/2019

Bespreken met Rob; Waar houd het op, wanneer is het genoeg?

Niet in de zin van gewoon maar afronden, maar waar werk je naartoe? Wat is het doel en welke media gebruik je hiervoor? Een samenspel van het complete verhaal en hoe dit te vertellen. Met andere woorden; tentamen in gaan richten. Wat wil je allemaal vertellen en hoe laat je dit zien.

Nog belangrijker; hoe wil je dit laten zien?

Het is nu nog te breed of gefragmenteerd om precies te kunnen zeggen wat er toe doet en wat niet. Tot welk niveau moet iets uitgewerkt worden of wil je het uitgewerkt hebben? Referenties verzamelen van de wijze waarop ik mijn tentamen voor mij zie.

Het hangt samen met de schaal(niveaus’) van mijn verhaal. Welke laag hoort bij welke schaal of wil je op welke schaal vertellen.

Dit bepaald mijn bereik en ambitie in het vertellen van mijn verhaal en laten zien van mijn talent en fascinaties.

De drie ‘protoypes’ gebruiken om het schaalbereik te definiëren. Komende weken focussen op het ontwerpen en uitwerken van deze prototypes tot schaal 1:50. Dat is al een hele stap. Kijk wat dit oplevert, terwijl je daarnaast over je tentamen nadenkt.

Prototype heeft een brede betekenis.

Voor de student, school, ruimte, mijn ontwerp en mijn tentamen… ik kan deze als gereedschap inzetten. Doel: 1:50 niveau halen in plattegronden, gevels, doorsnedes, maquettes en als gevolg 3D/renders..

Daarna bekijken of 1 gebouw 1:50 in je tentamen wordt uitgewerkt tot op idioot niveau of een selectie op gelijkwaardig niveau. Grotere schaalsprongen zijn leuker, vooral omdat de onderlinge verschillen niet heel groot zijn om meerdere, bijvoorbeeld 3, modellen op 1:50 tot zijn recht te laten komen…. Toch? Grote maquettes hoeven niet direct gedetailleerd en idioot te zijn.

1:20 maquette van TRANS laat schaal, ruimte, kleuren en texturen zien. Geen detail

in deurklinken, geveldetails etc. Schaal staat niet per definitie gelijk aan detail! Groot en betaalbaar! maquettes 1:500/400 locatie(800*800) 1:50 gebouw(500*1200) 1:20/1:10 fragment(750/1500 hoog) Tekeningen 1:300/400 locatie plattegronden, doorsnedes Onderliggende thema’s herkennen, of rode draad uitzetten… 6 lagen, 3 relaties, 2 gebruikers, 2 programma’s, 2 werelden, 1 materiaal, X technieken,

411

13/09/2019

Met iemand samen kijken wat je nou eigenlijk allemaal hebt. Op een rijtje krijgen wat er is en op welk niveau. Kan helpen om in te zien in hoe ver je bent en hoe ver je nog moet.

Pak de tekeningen van OFFICE erbij en teken die gebouwen. PG, DS & GV. Minstens 3 tekeningen per gebouw.

Nadenken over mijn tentamen; leuk! Opzet maken, verhaal vertellen door het ontwerp.

Starten met het â&#x20AC;&#x2DC;simpelwegâ&#x20AC;&#x2122; vertellen van het project, de architectuur. Aanleiding, onderzoek en overtuiging is verstopt in mijn ontwerp.

De ruimtes zijn simpel, groot en functioneel.

De weg ernaartoe en de tussenruimte is waar de grootste kwaliteiten en ontwerpplezier liggen.

412

413

17/09/2019

IOC XDGA IG “Gevel is immaterieel door glas en ranke profielen, het dak is tectonisch door het afbuigen naar de binnenplaats en omhoog wijzen naar het kasteel.“ Immaterieel vs tectonisch, een interessant ruimtelijk spel tussen functioneel & symbolisch, binnen-buiten etc.. indirecte vertaling van een formeel of informeel karakter. Op zichzelf staand of refererend.

Herkenning van een ruimtelijk parallel wat een directe vertaling kan zijn van het samenkomen van programma, gebruikers, functies of zelfs klimaat.

‘Structuren’ wat zijn dit in de context van mijn opgave? flexibele ruimtes met een uitgesproken constructie? volledig vrijdragende constructies? ruimtelijk spel van schalen en afmetingen op een of andere manier aan elkaar geschakeld? Binnen de context van het onderwis, vakonderwijs...?

24/11/2019

414

“Hi Jesse, Dank voor de update, Het ziet er naar uit dat je echt structuren aan het maken bent. Mooi!

Ik vermoed een enorme stap in een hele goed richting.

Heel veel succes. Luister en volg dat wat je mooi, leuk en goed vind in je project.

En als je nog wilt overleggen ben je altijd welkom.

Groeten! Paulien.”

415

21/09/2019

“maak eerst maar eens een goed gebouwtje. Iets klein, is al moeilijk genoeg.”

416

22/09/2019

Verzamelen van machines en tekeningen.

Draaien, frezen, zagen en snijden.

Prep gesprek Rob

417

23/09/2019

Bruther, XDGA, OFFICE… zijn op een andere manier met materialiteit bezig dan bijvoorbeeld Chipperfield, 6A of de oude HdM. Machines met een schil van glas, aluminium en staal tegenover beton, metselwerk, natuursteen, hout.

Immaterieel tegenover tectonisch; spelen met de tegenstelling en vorm geven aan de functionele ruimtes(leslokalen) en tussenruimte(ontmoeten, bewegen en ontspannen. Letterlijke vertaling van formeel en informeel een interessant gegeven, maar kritisch zijn naar de vormentaal van een tweedeling. Spelen met detail en textuur tegenover het fysiek scheiden van ruimtes. Binnen/buiten speelt hierin een grote rol gezien de vrijheid die het programma bied als het gaat om (on) verwarmde ruimtes.

Durven ‘lelijke’ dingen te maken die kloppen, allesomvattend zijn of bepaalde kwaliteiten in zich hebben. Van hieruit verder werken en bekijken hoe ruimte het volume/gevel beïnvloed. Reageren met materiaal en details. Er is weerstand nodig tussen binnen en buiten. De ruimtes moet functioneren, mooi goed, goed zijn, kwaliteit hebben; hiervoor is wel focus op de ruimtes nodig en niet alleen het volume of het beeld.

418

Studie ETH Caruso naar Bank of England; sequenties in beeld gebracht. Per gebruiker of doel in kaart brengen(gekoppelde plattegrond) welke ruimtes worden gebruikt.

Bij de BOE werkt dit goed omdat dit een monoliet is en er dus altijd door een ruimte, al dan niet met dak, wordt doorkruist of gebruikt. Het is wel een mooie manier om het dagproces in beeld te brengen en zo overlappen kenbaar te maken. Formeel en informeel te onderscheiden, als dit niet al gebeurd in de architectuur.

419

24/09/2019

Tom; De losse eindjes zijn slopend.

Constante onzekerheid, niet wetend wat je waar gaat brengen. Je hebt nog een lange weg te gaan, maar de mindset is compleet anders. Het is nu vooral nog klote veel werk, maar daar kun je makkelijker mee omgaan en organiseren.

420

01/10/2019

Als je zelf niet geïnspireerd raakt door je ontwerp…. Worden de gebruikers dat dan wel? Machinewerkplaats loop ik tegenaan te hikken… te groot misschien? Maak en teken ‘m eerst helemaal uit. Dan pas beoordelen.

Geen half werk aftuigen en verdrinken in zelfmedelijden dat ik geen werk gedaan krijg.

Handwerkplaats geeft energie, veel tastbaarder en verfijnder dan de machinewerkplaats… handwerkplaats even de tijd geven en laten helpen de machinewerkplaats verder te brengen.

Omvang van de handwerkplaats is flink anders dan overige hallen(oneerbiedig?) en ruimtes… geen probleem, spelen met entree en ruimte die ontstaat(plein!).

421

02/10/2019

Niet alles hoeft een moment te zijn, maar momenten mogen wel wat zijn.

De werkruimtes zijn geen â&#x20AC;&#x2DC;momentâ&#x20AC;&#x2122;, die toegang ertoe daarentegen wel. Fysieke ruimte tussen terrein en werkruimte, dat is het moment, mijn ontwerpopgave.

Springhill House, Lovell Burton Architecture; prachtig gebruik van gegalvaniseerd staal in combinatie met een houten constructie.

Het sfeervolle gebruik van staal trok mijn

422

aandacht, de strakke detaillering hield deze vast. De bekleding is als een dunne film over het hout heen getrokken waardoor het een soort uitwisselbaarheid krijgt.

423

03/10/2019

Carmody groarke, gormley studio “Its elemental form, clad entirely in heavyduty galvanised-steel plate, sits within the sculpture courtyard of the artist’s studios designed by David Chipperfield Architects.”

424

425

06/10/2019

Wanneer weer een commissie? Als ik voor de drie alle producten heb?(tekeningen, maquette 1/200 & 1/50, SU impressies)?

Of stap verder, en het implementeren van deze ontwerpen op de overige campusgebouwen?

Bij het uitstrijken over de hele campus komen wel alle structuren naar voren die ik heb bedacht bij de individuele functies.

iteraties in het ontwerpproces, of gewoonweg; opmerkingen op mijn eigen tekeningen. reflectie kan heel simpel zijn. In mijn geval werkt het heel goed om hiervoor de meest voor de hand liggende en ‘bekende’ methode te hanteren. namelijk; reageren op tekeningen. een simpele tekneingen zit vol beslissingen, maar laat zoveel meer zien en verteld een groter verhaal.

Terugkijkend op bijvoorbeeld deze tekningen met dwingende opmerkingen, toevoegingen en samenvatting. Dit geeft een behapbare methode om te reflecteren op het ontwerpwerk. Hoewel deze tekening geen eindproduct is of was, weet ik het ontwerp hiermee verder te brengen. Dit

426

onderstreept(e?) voor mij de enorme waarde van ‘iets op papier zetten’. Lang niet altijd zo zwart-wit als ‘iets’, maar het helpt om een bepaald product af te ronden, al is het een tussenstap, om hierop te reageren. staat er niets op papier, kan het ook niet evolueren.

Interessant is een medieum wat mij zo bekend is, waar ik zo vertrouwd mee ben, zo makkelijk uit het oog wordt verloren als tool. tekeningen zijn het aangewezen medieum om onze ideeen vorm te geven, te vertalen en op te reflecteren. en toch liet ik mijn angst mij ervan weerhouden beslissingen te maken en dingen op papier te zetten. Dit gebrek aan zelfvertrouwen is steeds verder weggeebt, maar heeft een groot deel van mijn afstuderen getekend.

427

10/10/2019

VO afgerondâ&#x20AC;Ś Prep gesprek Rob Gedaan - VO werk afgeleverd, veel tijd en energie - Opzet tentamen - 1:200 maquette machinewerkplaats - 1:200 tekeningen machinewerkplaats - Schetsen handwerkplaats - Maquettes handwerkplaats 1:200 - 1:200 tekening handwerkplaats - 1:100 doorsnedes, WNG, HWP, MWP Planning(of een plan?)

- 1:50 maquette machinewerkplaats - 1:200 tekeningen machinewerkplaats

- Materialen en detail testen(maquette/3D) - 1:200 maquette handwerkplaats - 1:200 tekeningen handwerkplaats - Tentamen verder inrichten - InDesign Tentamen maken en placeholders vullen met materiaal en referenties voor producten - Eind oktober/begin november; verhuizen & 30e verjaardag - Januari; hoogstwaarschijnlijk DO indienen werk

aantekeningen op mijn eigen tekeningen... vlak erna was ik trots op het feit dat ik eindelijk wat meer in de diepte kon gaan en vooral durfde. de opmerkingen verraden echter de tweedeling waarin ik constant aan het werk was. Aan een kant het uitwerken van een detail of doorsnede, het fysiek maken van de ruimte en gevoel krijgen voor de sfeer. Hierbij alleen niet altijd de andere kant in acht nemend; de ontmoeting en interactie tussen student en werknemer.

Alleen het maaiveld onder dit gebouw geeft hier fysiek vorm aan en was in deze fase abstract en leeg. Het woongebouw was een goede start om weer plezier te krijgen in het ontwerpen, maar ook een omweg om de kern van mijn opgave. letterlijk een veilige

bekende wereld, opgetild boven de wereld die er echt toe doet. Een parallel tussen mijn ontwerpproces en het ontwerp.

Maar het verteld mij ook de manier waarop ik ontwerp en wat ik belangrijk vind en leuk om te doen. En goed kan, ontwerpen van detail, materialen, composities en schaal. hoe wordt de ruimte gebruikt en hoe verhoud de gebruiker zich tot het detail en de ruimte.

428

429

11/10/2019

Revolutie te starten. Met het doel om fabrieken, handarbeid en installaties van de Industriële Revolutie te herwaarderen en herinterpreteren, creëren zij sculpturen die gebaseerd zijn op machines en werktuigen.

‘De Draaibank’ is afkomstig uit deze serie.

Aangezien het werktuig is gemaakt uit één stuk polyester, zal hij echter nooit gebruikt kunnen worden.” Collectie Museum Voorlinden Interessante positie tegenover het grove en onaantrekkelijke. Voorbijgaand aan ‘industrieel-look’ en een esthetische overtuiging. Stelling ligt op het grensvlak van kunst en realiteit, wat de rol van kunst onderstreept, maar mogelijk voorbijgaat aan het doel of idee. Zelfde geld voor Academie-bingo: Teruggeven aan de stad architectuur en mijn opgave. Een nobel Ik als architect ontwerp iets, wat per streven of hoger doel is belangrijk en definitie mooi is, en bied dit ook aan de voedend in het ontwerpproces, maar moet stad. Voorbij de arrogantie en het ontbreken verder gebracht worden dan een stelling. van een onderbouwing; zit er wel degelijk Mijn invulling, of beter; onderbouwing, is het iets in de gedachte van het ‘teruggegeven’. ontwerpen van de school zelf. In de stad, in Wederkerigheid(Reciprocity) en altruïsme de industrie, meer dan een school… Hierin is terug te vinden in architectuur, maar ligt al zoveel van mijn houding en antwoord niet altijd op de manier waarop ik het verscholen. Bij nader inzien is dit werk van heb benaderd; fysiek ruimtes en fysiek Van Lieshout een gemene deler in mijn programma. streven het handarbeid en grove werk te herwaarderen. Maar het verzamelen van De campus geeft indirect iets terug aan vergelijkbare of gelijke visies en ideeën de stad, namelijk de student, toekomstige werkt als een afspiegeling en inspiratie. De werknemers en stadsbewoners. Door de ‘Machines’ van Bruther, bijvoorbeeld, tonen fysieke verbinding met de campus op een ander abstractieniveau gelijkenissen met mijn houding ten opzichte van mijn “Het werk van Joep van Lieshout (1963) opgave. begeeft zich op de grens van beeldende kunst, toegepaste kunst, design en architectuur. In 1995 richtte hij Atelier van * samenvatting gesprek Rob Lieshout (AVL) op: een werkplaats in het - HWP is niet helemaal helder waarom dat westelijk havengebied van Rotterdam twee soort van losse hallen moeten zijn. waar hij samen met zijn team zijn werken Waarom niet 1 grote hal waar iedereen maakt. Met de serie ‘The New Tribal een lashok en werktafel gelijkvloers heeft?

Labyrinth’ poogt AVL een neo-Industriële Verdieping kan, maar denk na over de * Onderbouwing: prive-campus * Om de verweving tussen student en werknemer volledige vrijheid te geven is het afgesloten terrein een vereiste. Het terrein kan gezien worden als een koraalrif; harmonische bewegingen waarbij de symbioten vrij bewegen en de natuurlijke regels respecteren. Zodra er een derde partij(!) nadert, verdwijnen de bewoners snel in het dichtklappende koraal. Het koraalrif reducerend tot een verzameling, tijdelijke, individuen. Door het Rif te beschermen van een ‘indringer’ floreert het leven op de Werf en kunnen de ruimtes en haar gebruikers zich uitstrijken over het terrein. * Onderbouwing: prive-campus *

430

431

functionaliteit; hoe gebruikt zoâ&#x20AC;&#x2122;n student het?

- heldere opzet van de HWP, strak tegen de punt van de machinefabriek en een glazen wig tussen de twee. In de werkplaats centraal het materiaal en slijphok en klaar.

Je zou het als een koepelgevangenis kunnen benaderen.

- wat doen ze precies in de ruimtes? Je moet kunnen benoemen wat waar gebeurt en tot op zekere hoogte waarom.

- MWP moet misschien nog wel groter.

Nu is gewoonweg niet te lezen welke machines er staan en hoeveel ruimte deze nodig hebben. Als je groot materiaal kunt bewerken moet je dit ook ergens kwijt kunnen.

- MWP de machines hebben zoveel ruimte nodig, ten opzichte van iedere machine is er overmaat die wordt gevuld met het vloerdetail wat zicht bied op de onderliggende hal. Zo verspreid dit detail zich over de ruimte en geef je letterlijk invulling en betekenis aan de overmaat.

- we hadden afgesproken dat ik drie gebouwen verder uit zou werken, dus deze komen ook terug in je tentamen - WNG woonkamer is een beangstigende witte vlek. Vul deze gewoon eens in. 64m2 voor +/- 20 studenten is erg krap. Wat gebeurd er, tafeltennis-tafel, pantry, in de zomer de galerij erbij betrekken?

- WNG functioneren en positie van de woonkamers t.o.v. de trappen is niet helder.

Er ontbreken hoe dan ook trappen op je tekeningen.

- de hele campus moet op VO-nivo zijn uitgewerkt. 1:200 tekeningen van alle gebouwen waarvan je direct het gebruik en functioneren kunt aflezen. Je moet voorkomen dat je hierover vragen krijgt, want dat moet voor de hand liggen.

- drie gedetailleerde renders is prima, denk na over de overige ensemble-impressies; zijn dit collages, wat is het niveau van deze casas guardabarrera, Francisco cadau; mooie compositie van materialen en details.

Argentijnse tegenhanger van dVVT

432

platen? Hoe dan ook goed en belangrijk dat deze in je tentamen komen - je groenlicht wordt een moment waarbij we met zâ&#x20AC;&#x2122;n 4-en om tafel gaan zitten en je volledige tentamen doornemen. Ik doe een voorstel en bespreek dit met mijn commissie. Belangrijk is dat mijn tentamen meer is dan de laatste 3 maanden afronden.

Het is een tentoonstelling van je hele proces, onderzoek, zoektocht. Niet alleen maar mooi presenteren van je ontwerp.

Neem de tentamen-commissie mee in je proces, laat ze je stappen en overwegingen zien. Plaatjes, modellen, fotoâ&#x20AC;&#x2122;s. Denk over je tentamen na als een tentoonstelling. Dit is waar het bij Kristina K. bijna mis ging.

Alleen maar mooie plaatjes, maar niets van het proces of keuze pad. Dit was er wel degelijk, maar kwam totaal niet naar voren.

Neem dan nog een paar maanden de tijd om je presentatie echt goed en compleet te maken.

- over twee weken weer afspreken, dan is de WNG-woonkamer en functioneren van het gebouw helder. HWP als een simpel functionerend volume ontwerpen en de MWP is duidelijker welke machines waar kunnen staan en hoeveel ruimte deze nodig hebben.

- half november/eind november weer een commissie plannen. Even aankijken met verhuizen maar een commissie ruim voor de kerst is een goed idee.

13/10/2019

Concrete plannen tot aan het volgende gesprek met Rob, vrijdag 25 oktober.

Daarna verhuizen en dan weer op aan de slag met feedback van Rob. Ook plan maken voor commissie eind november. Dan GL voor de kerst realistisch? Anders vlak erna.

433

15/10/2019

Logboek; staan er ook conclusies in?

Bevindingen etc. Gemarkeerd in kleur of cursief. Wat maakt het meer dan een stapel papier straks? Misschien oneerbiedig, maar vooral inzien wat er schuilgaat achter al het vastleggen, registreren en verzamelen. Wat vat het samen, wat zijn de lessen, welke rode draad of structuur is bloot te leggen?

Ontwerphouding enerzijds, ontwerpopgave anderzijds.

Denk na over het inbinden en presenteren van het procesboek. 1 bundel is veel sterker dan een aantal volumes. â&#x20AC;&#x153;Current demands for insulation and the overall performance of the building envelope have effectively divorced the cladding of a building from its structure, forcing architects to play post-modern games with their facades, often against their own will. Modernism had nothing to hide, but architecture today is often all skin, no bones â&#x20AC;&#x201C; the structural order of a building hidden in shame behind images of perceived correctness formed in thin sheet metal or similar materials. Hans Christian Hansen, at the brink of this development, appears to be telling us that a careful look at the process of construction may rescue the integrity of the facade yet, providing us with alternatives to mere cladding.â&#x20AC;? -Atlas of places over Hans Christian Hansen; https://atlasofplaces.com/architecture/ nyborggade-transformerstation/

434

Maken van structuren, wat houd dit in en wat zijn het? Kort formuleren om het ontwerp toe te lichten en te helpen bij het ontwerpen. Geen abra, maar heldere taal.

Gedacht vanuit gebruik en functioneren, niet alleen het beeld.

435

16/10/2019

Zitter er ook conclusies in? Absoluut, maar hoe gestructureerd zijn deze? Niet alles hoeft gestructureerd te zijn, maar een heel groot deel wel. Welke thema’s heb ik onderzocht en wat zijn mijn bevindingen?

Wat heb ik ontdekt en wat kan ik ermee?

Lessen, interesses, etc. Het voelt nu als een ratjetoe gebaseerd op een overtuiging.

Doodeng en angstaanjagend.

Werkproces van de student per ruimte. Machinewerkplaats; heel veel machines worden gebruikt in de handwerkplaats, wat is precies de scheiding? Vooral; wat gebeurd er precies in de machinewerkplaats? Het enorme overlap met de handwerkplaats en computerwerkplaats drukt de bandbreedte van de machinewerkplaats. Op zich geen probleem, maar het moet wel precies zijn.

Dynamo Metal Workshop is precies het gedachtegoed van mijn opgave. Een open werkplaats die er is voor de jeugd. Hoewel dit een meer vrijblijvend karakter heeft, zijn de gelijkenissen treffend. Een simpele ruimte voor opslag en utiliteiten. Een overhang om buiten te kunnen werken en om de werkruimte te definiëren. Interessant hoe een noodzakelijke kern de spil vormt van de beweging eromheen die mogelijk wordt gemaakt door een overkapping. Zo zijn er drie lagen herkennen van binnen naar buiten; prive, semi-publiek en publiek.

Hierbij is de grens tussen semi-publiek en publiek mentaal. Daarbij komt het feit dat de ruimte alleen gebruikt kan worden als het weer het toelaat. Een vergelijkbaar principe kan toegepast worden op de campus, waarbij de grens tussen semi-publiek en publiek een fysieke vorm aanneemt.

In eerste instantie om werken ongeacht weer mogelijk te maken, en in tweede instantie om een gebied af te bakenen voor de studenten. Een zachte grens ter 436

bescherming van de student, voornamelijk hun werkzaamheden en werkstukken.

De schaal is echter zo fijn en het gebouw, en haar gebruik, zo’n kleine korrel en uniek ten opzichte van de omgeving. Het is letterlijk een paviljoen wat het incidentele karakter onderstreept. Door de homogene materiaaltoepassing doet het aan als een object op het plein als het niet wordt gebruikt.

437

438

439

20/10/2019

Computerwerkplaats(en andere werkplaatsen?) als baken in de avond. De voorziening van licht is een voor de hand liggende functionaliteit, bij nader inzien niet direct een ontwerpopgave. Wel interessant punt om mee te werken. Intensiteit, kleur, richting, kwantiteit, beĂŻnvloeden de sfeer en vooral het gebruik.

Bovenstaande tekst laat in het midden of het over kunstmatig of natuurlijk licht gaatâ&#x20AC;Ś

Verzamelen van machines; moeizame, maar noodzakelijke, zoektocht. Belangrijk is om de balans te houden tussen voldoende (ruimtelijke) info om mee te ontwerpen en teveel de techniek en functionaliteiten in duiken. De structuren bieden ruimte, de school en het bedrijf richten de ruimtes en het onderwijs is. Het moet passen, functioneren en kloppen. Maar niet volledig vastgezet en exact op de machine afgemeten. Wel moet afleesbaar zijn wat Het Logboek; tonen van het proces, maar er staat en hoe dat kan functioneren, in eerste instantie een tool voor mijzelf.

Abstracte vlakjes, zoals vooralsnog Conclusies, reflectie, overzicht, herinnering. getekend, vertellen niets. Basiskennis Gedachten worden gevoed door beelden, is noodzakelijk en ontbreekt nog op teksten of iets dergelijks. Om de tekst in het vlak van de machinewerkplaats en context te plaatsen moet de andere pagina computerwerkplaats. benut worden! Dat is nota bene de opzet Wat ik minimaal moet weten per van het logboek. machine; afmeting, gebruiksruimte, functionaliteit(t.o.v. overige machines).

440

441

21/10/2019

Terugkijken op de Wunderlist en eerdere commissies; schillen, beweging, speelruimte, structuren, etc. Zijn termen die ik heb gebruikt, en nog steeds gebruik, in een vreemde hoedanigheid. Er schijnbaar heel veel waarde aan hechten, maar nooit expliciet maken in ontwerp of relevantie tot het ontwerp. In het abstracte blijven hangen omdat ik geen uitspraak durf te doen, bang om neergesabeld te worden of er later mee geconfronteerd te worden. Niet realiserend dat dat een groot deel van het vak is. En noodzakelijk om tot een ontwerp te komen. Een compleet en helder verhaal zal het nooit worden als ik passief blijf praten(tijdens commissies) en schrijven(zie O6 feedback).

Het vele schrijven an sich kan als passief gezien worden. Ontwijkend, draaikontend(geen NL). Maar het helpt mij om gedachten te formuleren, vast te leggen of ergens zin uit op te maken. Het vertrouwen in mijzelf als ontwerper moest groeien om actief te gaan ontwerpen en onderzoeken door middel van ontwerpen.

Zien en begrijpen hoe anderen dit hebben gedaan voelt nu meer oprecht(?) omdat ik grip heb op de opgave en weet te signaleren waardoor het ontwerpen stokt; gebrek aan kennis en inzicht. Niet in z’n geheel maar op een specifiek onderwerp of onderdeel, voorbeeld; de machinewerkplaats. Welke machines waar moeten en kunnen staan, hoeveel ruimte deze nodig hebben en of deze niet bij de HWP of CWP horen… omdat ik grip heb(mede door het uitwerken van 3 gebouwen in plaats van alles), weet ik steeds beter wat er nog ontbreekt. En boven alles; wat relevant is en wat niet.

Ergens vrolijk van worden is geen argument voor; vorm, organisatie, detaillering of gewoonweg de architectuur. Wel helpt het om interesses te voeden, beelden te scheppen en gewoonweg het afstuderen te overleven. Door deze ideeën en vondsten 442

helder over te brengen kan mijn commissie mij veel gerichter helpen en adviseren. Zie bijvoorbeeld Het Moment bij Hoesmand.

Alleen maar gedichten totdat een CIE-lid het archief indook en The Bank Of England tevoorschijn haalde. Hierna viel alles op z’n plaats en ging het ontwerp in een sneltrein vaart.

Vjera Sleutel over de expositie Bovenbouw Architectuur. The house of the explorer “We zouden ons af kunnen vragen wat het statuut is van deze beelden en maquettes.

De tekeningen zijn achteraf gemaakt. Ze vertellen ons niets over het ontwerpproces, noch over de idealen, de motieven of de denkwijze van de ontwerper. Ze zijn geen middel om ruimtelijkheid te tonen. Dit realiserend ontstaat het gevaar dat de fetisj voor het beeld de architectuurpraktijk meer slecht dan goed zal doen.”

Benadering van architectuur het mijn tentamen. Een reminder hoe het geen onbekende valkuil is en belangrijk is hiervan bewust te zijn en blijven.

23/10/2019

Nadenkend over ‘het functioneren van het woongebouw’ en ‘de angstaanjagende witte vlek van de woonkamer’… Belangrijk is om te laten zien, en inzien, wat waar gebeurd. Pockets van activiteit als het ware.

Waar wordt gewerkt, gewoond, geleefd, geleerd, gesport, gespeeld, etc. Dit bepaald het karakter van de ruimtes en vooral de samenhang ervan. Ook hoe bewogen wordt tussen de ‘pockets’. Zoals Uri zei; “maak het gezellig!”

Daarnaast kan ik erop reageren in materiaal(collages?), texturen(stelconstudie) en detail(?).

Rogier over beslissingen uitstellen: “je weet dingen al, je moet ze alleen nog uitwerken.” “vorige keer dat we spraken was je al bijna klaar!”

443

26/10/2019

via Rui Filipe Pinto, prachtig tactiel werk van Loeliger Strub. Bekend van hun zeer kleurrijke werk en in dit geval tectonische expressie van beton en hout.

Dit detail is een fragment van het WohnĂźberbauung Moos-Cham Teilgebiet 2 in Cham. Een wooncomplex ontsloten via een galerij waarin de constructie- en bouwkundige elementen individueel herkenbaar zijn en worden benadrukt.

Stapelen van elementen met vaak varierende kleuren of uniek detail waardoor het geheel een fysieke collage vormt Dit bied een aagename verkeersruimte rijk aan detail en kleur. De expressie van de tectoniek en toevoeging van functionele elementen in deze collage vind ik erg interessant. Een prachtige combinatie van materialen die een bijzonder accent geven aan de een wooncomplex. Ook de interactie met het gebouw wat wordt iutgelokt door de detaillering en tactiliteit is wat ik onderzoek in mijn ontwerpen. 14/12/2019

444

445

28/10/2019

Samenvatting gesprek Rob - Handwerkplaats is heel goed zo.

Heldere opzet. De gevels van de bestaande en nieuwe ruimte is heel belangrijke opgave.

Laat zien wat hier gebeurd en hoe dit zich verhoud tot de ruimte, en gebruik, erachter.

- De machinewerkplaats kan dus een hele heldere ruimte zijn die ruimte bied voor, nagenoeg alleen maar, draaibanken. Denk hierbij aan ruimte voor een paar extra o.i.d. als speelruimte, meer niet.

- Het woongebouw is heel helder nu.

Mooie routing, denk alleen nog na over de positionering van de trap ten opzichte van de woonkamer. Niet veel beter om deze een beuk op te schuiven zodat de ‘galerij’ voor de woonkamer volledig vrij is? Woonkamer zelf oogt nog wel wat krap, indeling en bruikbaarheid nog een keer goed bekijken.

- Toiletblokje in de woonkamer/ keuken lijkt een beetje overdreven. Ze hebben allemaal een eigen toilet, letterlijk om de hoek. Deze ruimte kun je veel beter en mooier gebruiken als onderdeel van de woonkamer.

- Denk goed na over de materialisering. dVVT of L&V maken interessante machines, maar qua materialisering erg schraal. Studeer goed op het detail en verweer van het materiaal, zeker de referenties. Vergeet Google Maps niet te gebruiken om te zien hoe het erbij staat!

446

- Maak van de drie gebouwen drie complete (project)boekjes. Van begin tot eind geïllustreerd; stedenbouwkundig, geveltekeningen, details(?), materialen(refs) en referenties. Hiermee maak je echt af en helder voor je commissie en jezelf om de rest verder uit te werken.

- Volgende commissie(eind november); de drie gebouwen af en de overige gebouwen schetsmatig opgezet. De boekjes kunnen helpen thema’s en lessen te herkennen die je uit kunt strijken over de rest van de campus - Maak tussendoor ook gebruik van mail(en afspraken!!!) met Paulien en Dingeman als je wilt versnellen. Na eind november groen licht is een risico. Risico omdat iedereen het complete plan van voor het eerst ziet. Om aan de hand daarvan groen licht te geven is niet wenselijk. Liever dan nog wat extra tijd om het ontwerp goed af te ronden. Daarna vol overtuiging en een helder plan naar het tentamen werken.

- Over het optillen van het programma; dit valt wel mee. Sommige programma onderdelen lenen zich er heel goed voor en bieden op de manier prachtige ruimtes. Ander programma moet op het maaiveld staan, zoals de kantine. Direct toegankelijk van het werken leerterrein. Makkelijk binnenlopen, veel ruimte voor eten, ontspannen en een praatje.

447

04/11/2019

Graduation show, altijd motiverend om te zien wat mensen doen en bedenken.

Maar ook beangstigend, is er wel genoeg diepgang in mijn onderzoek, doe ik wel genoeg studies, is het echt architectuur, is het goed? Sommige plannen bieden rust, anderen inspiratie en sommigen stof tot nadenken.

Nieuw project leren kennen van Bruther(toegegeven, nieuwe plaatjes leren kennen). Nu even de tijd nemen om het project verder te leren kennen dan haar grafische aantrekkingskracht. Esthetisch grote gelijkenissen met wat ik tot nog toe heb, of heb bedacht. Hoewel gedacht vanuit de esthetiek zet dit wel tot denken met betrekking tot de architectuur die ik wil maken. Materiaalcomposities, detaillering en relaties van dit tot de ruimtes en haar functioneren. Stalen skeletten met een dunne laag glas, vastgehouden door kliklijsten en rubber. De gedachte van een vrije structuur die zich met de tijd kan vormen is mooi, maar gaat mogelijk voorbij aan de impact van architectuur op de mens. Vrijheid kan velen binden, maar ook verstikkend werken. Als iets ondefinieerbaar is, daagt dit uit tot interactie en interpretatie, zoals de Serpentine Pavillions, de precedentloze vormen van Hadid of programmatische blokkendozen van Koolhaas. Niet iedere omgeving, of doel, is hiervoor geschikt(onderbouwing/ referentie?). Een vrije structuur bieden is niet per definitie een oplossing. De afmeting, eventuele invullingen, materialen en routing worden bepaald aan de hand van de context. Uiteindelijk zijn de projecten van Bruther een uitgesproken invulling van een gedeelde gedachtegang. Een esthetiek die hand in hand gaat met de gedachte van architectuur of gebouw als een machine die dienend is aan de gebruiker. Dit betekend nog niet dat het gebouw de esthetische 448

principes van een machine op zich moet nemen. In dit geval zijn het goedkope materialen en simpele verbindingen die het mogelijk maken om grote ruimtes met veel licht en vrijheid te maken. De kwaliteit van materialen en het binnenklimaat blijven echter gissen bij het bekijken van fotoâ&#x20AC;&#x2122;s. Hoe ziet het gebouw er uit na een aantal jaar of decennia? Compleet verrot door nalatigheid of door kwaliteit van het materiaal? Een machine zou zich een nieuwe huid kunnen aanmeten, maar moet hiervoor wel op waarde geschat worden.

Iets waar kwaliteit van ruimte en detail aan bijdraagt naast het functioneren van de structuur.

449

Google Maps vakantie langs Mulhouse. Cite Manifeste van Lacaton & Vassal. Prachtige invulling van, zeer goedkope, sociale woningbouw. 14 jaar later is het aluminium erg dof en het polycarbonaat bruin van tint. De wintertuinen op de verdieping verraden een andere functionaliteit dan een fabrieksruimte of kas. De elementen van het gebouw, schuifdeuren, hekwerken, gordijnen lijken onaangetast, wat de invloed van de coĂśperatie verraad. Grote aanpassingen worden niet toegestaan, maar onderhoud wordt mondjesmaat geleverd. De betonnen tafel is, zoals verwacht, vervuild, maar toont geen rot of andere schade. Een rondgang door de smalle straten(passages) toont een minder stoffig beeld dan het complex van L&V. De overige gebouwen van Cite manifeste(Jean Nouvel, Shigeru Ban o.a.) tonen een vergelijkbaar industrieel materiaalpalet.

Allen, behalve L&V) hebben de aansluiting gezocht met kleurrijke omgeving wat een toonbeeld is van individuele expressie.

Voornamelijk in kleur, in mindere mate in detail. L&V opteert voor een heldere rij woningen waarvan de plattegronden intelligent in elkaar vervlochten zijn. Deze complexiteit is afleesbaar precies door het heldere volume waarbij de karakters van de bewoners wazig zichtbaar worden tussen het polycarbonaat en grote gordijnen door.

Juist deze transparantie, in combinatie met de kwetsbare materialen, vormt de zwakte van het complex. Ruimte voor toe-eigening en zelfs, uniek voor sociale woningbouw, zelf te definiĂŤren winter-tuin vormen de grootste kwaliteiten. Deze lijken echter niet hand in hand te gaan met de onderhoudscyclus van de corporatie. Dit levert een anoniem gebouw op waar de schuifdeuren een laatste redmiddel lijken in het woonkarakter van het gebouw.

450

451

05/11/2019

Korte projectomschrijving, geĂŻnspireerd door de samenvatting van de graduationshow.

NL: Werf van het leren En studie naar de fysieke verweving van praktijk en educatie binnen de grove industrie van metaalbewerking. Het project is een verkenning van de ruimtelijke mogelijkheden van de vakschool op een functionerend bedrijventerrein. Door het fysiek opdelen, en verspreiden, van de individuele programmaonderdelen ontstaat een dynamische leeromgeving.

Deze omgeving gaat de interactie aan met de werkomgeving van de bestaande werf en bied ruimte voor uitwisseling en samenwerking tussen vakman en toekomstig vakman.

De studenten leren, wonen en spelen op het terrein waardoor ze volledig worden ondergedompeld in de wereld waarin zij werkzaam worden. Zo ontstaat een levendige campus waarbinnen de vrijheid en verantwoordelijkheid wordt gedeeld met de werknemers van praktijk.

452

ENG: Yard of learning And study into the physical interweaving of practice and education within the coarse metalworking industry. The project is an exploration of the spatial possibilities of the vocational school on a functioning business park. The physical division, and distribution, of the individual program components creates a dynamic learning environment. This environment interacts with the working environment of the existing yard and offers room for exchange and cooperation between professional and future professional.

The students learn, live and play on site, so that they are completely immersed in the world in which they work. This creates a lively campus in which freedom and responsibility are shared with practitioners.

07/11/2019

Ter ere van Juliaan Lampens (1926-2019), quotes van Lampens, geciteerd door Filip Canfyn. https://architectura.be/nl/nieuws/36571/ juliaan-lampens-1926-2019-de-brutearchitect-edelsmid “Je kan buiten niet van binnen scheiden.

Architectuur is als een schelp, als een huid, waarin we leven.” (J.L.) “Het gaat over eerlijkheid.

Eerlijkheid in het materiaalgebruik.

Het materiaal zichzelf laten zijn.

Door zichzelf.

Door het te gebruiken voor wat het bedoeld was.

Daarom moet je geen bogen in beton maken.” (J.L.) “De eerste tien jaar ben je een architectuurstudent, daarna blijf je een studerende architect voor de rest van je leven.” (J.L.)

453

10/11/2019

Materiaal en detail; belangrijk is om de tactiliteit en helderheid zichtbaar te maken.

Het ligt ten grondslag aan het ontwerp en is gericht op de student en interactie met zijn omgeving. Blinde ophanging of verborgen lateien vormen niet de essentie van het ontwerp. Het spel van constructie en materiaal uit zich in een tactiele vorm, die kenmerkend is voorâ&#x20AC;Ś?

Niet voor de industrie, scholenbouw of werkplaats. dit schept meteen een hyperpraktisch kader(van drie functies) die veelal voorbijgaan aan het maken van kwaliteit of er niet in de buurt komen.

454

12/11/2019

Het bedrijf hanteert(de) in de machinefabriek uitgifte van gereedschap.

Hoe werkt dat/zou dat kunnen werken voor de school? Iedere werkplaats eigen gereedschap? De student heeft immers maar een paar dingen nodig voor iedere ruimte; overall, werkschoenen, handschoenen(montage- en & lashandschoenen), laskap, duimstok, slijpbril en kraspen.

Het overlap tussen de toegewezen werkruimtes, vrije werkruimtes en het werken overal op het terrein vraagt om een algemene insteek die de verantwoordelijkheid bij de gebruiker(s) legt.

Het gereedschap mag overal en nergens gebruikt worden, als het aan het eind van de dag weer op de plek ligt of bij de huismeester voor onderhoud. De vrijheid die de campus bied is lijdend in de werkcultuur die er ontstaat. Het terrein is nog steeds privé, maar wordt intensiever gebruikt. Een sterke relatie tussen bedrijf en school is nodig om het verantwoordelijkheidsgevoel over en weer te bewerkstelligen. Iemand ‘van de praktijk’ zal dit direct onderuit schoffelen, maar dat begint al bij het samenvoegen van een school en bedrijf. Dit geeft aan dat het verhaal sterk is, en moet zijn, op alle lagen.

Het faciliteert in het functionele en positioneert in de vrijheid(als dat ergens op slaat).

Het bovenstaande legt een van de, al dan niet de grootste, vragen bloot waarop ik een antwoord probeer te formuleren.

Namelijk; in hoeverre moet deze vrijheid ontworpen worden? Hieruit vloeien verdere vragen als; tot welke niveau of omvang faciliteren de ruimtes, hoe flexibel zijn en functioneren de ruimtes, vanaf welk punt is de precieze invulling aan de student, school of werknemer, hoe groot(of überhaupt) is de invloed van de student op de school,

455

14/11/2019

XDGA arch. Campus; een campus waar 50% gebouw is waardoor de dichtheid van een stad ontstaat. Ieder gebouw vormt een nieuwe les voor de toekomstige architecten; tectoniek, materiaal, schaal. Architectuur #101 als het ware.

De werf heeft deze kwaliteiten in zich, maar is nog geen onderdeel van de ontwerpen.

Leren, techniek, spelen… alles binnen lassen, metaalbewerken… “geen structuur” mag hetzelfde zijn. Het gebruik bepaald de vorm en afmeting van de ruimte. Dit maakt het meer dan een hal die ruimte bied… voorbeeld; handwerkplaats; lashokken een integraal onderdeel maken van de ruimte, geen losse hokken. Werkbanken gedeeltelijk in de vloer of gevel? Dit maakt het werken een onderdeel van het gebruik van de ruimte. De student gaat de interactie aan met de ruimte. Hierin zit veel meer potentie verstopt voor de architectuur. Hierop reageren in materiaal en detail(gevelfragmenten). Het doolhof en ontdekken in combinatie met een heldere, functionerende, ruimte. Fantasie in het maken van goede architectuur.

456

Belangrijk in mijn ontwerpen; Interactie aangaan met het gebouw, anders dan het simpelweg gebruiken van de ruimte.

Bankjes, bureaus, bedden, gebruik maken van het gebouw op een tastbare en tectonische manier(whut?). hierin zit voor mij een grote meerwaarde in een ruimte of gebouw. Op deze manier geef je de student een ruimte die generiek en flexibel is, maar tegelijkertijd heel specifiek en gericht op de precieze activiteiten van de ruimte eromheen.

Materiele expressie in detail en ruimte die interactie uitlokt, maar verdergaat dan een mooi plaatje(!)

457

15/11/2019

Schetsend aan de machinewerkplaats wordt iets heel duidelijk; de rol van de werkbank. Deze vormt altijd een belangrijke basis in het werken, ongeacht de vorm van werken. Hand, machine, digitaalâ&#x20AC;Ś alles komt op de werkbank terecht. Al het gereedschap en handelingen eromheen zijn heel veranderlijk en specifiek. De werkbank is de gemene deler en een gegeven. Dit nodigt uit om juist deze werkplekken een onderdeel te maken van het gebouw om

458

interactie uit te lokken met het gebouw en de omgeving van de student. Dit kan de ruimte verheffen van een ruime hal, naar een specifieke werkplek waar de werkbank het middelpunt, of lichtpunt, vormt.

459

17/11/2019

Werkproces per gebouw inzichtelijk maken.

De rol van de werkbank onderstrepend en ermee ontwerpen!

460

22/11/2019

* Onderbouwing: privé-campus * Kaarten maken waarmee, grafisch, helder wordt hoe het gebruik van ruimte is verdeeld. Student en werknemer, overdag en s’avonds. Zones, toegankelijkheid, en bruikbaarheid buiten les- en werktijd om.

Niet alles is altijd open, maar gedoseerd beschikbaar, net zoals het openen van de fabriekshal aan 1 kant. Neue nationalgalerie, maar dan met 3 gordijnen dicht. * Onderbouwing: privé-campus * Grote schaal=groot gebruik=veel mensen. HBO afstudeerplan sneuvelde bij opdrachtgever door vereiste aantal parkeerplaatsen… hoe afgezaagd ook, het grote aantal moet zeker een plek krijgen.

Structuur ontwerpen die ruimte bied voor veel meer, onderdeel maken van de sporthal is een goed begin.

Het grid, bestaande uit beton en staal wordt voorzien van 3 texturen die verschillende gebruiken en zones markeren.

Glad, gezoet beton; strak oppervlak wat verkeer van het bedrijf markeert. Grove machines die vele bewegingen maken over het terrein tekenen zich af op de vlakke platen.

Structuur, gezuurd beton; tastbare textuur die de langzame ruimte markeert. Waar gelopen, gewerkt en gespeeld wordt.

Geperforeerd, gepolijst beton; verscheidene perforaties bieden ruimte aan de natuur om zich een plek te verschaffen op het terrein.

Opslagplaatsen op terrein kunnen zo kleine perken worden naargelang de opslag slinkt.

Door het hele ensemble te voorzien van stelconplaten ontstaat een helder en hierarchie-loos maaiveld. Het strakke grid vormt de basis van de nieuwe volumes en wordt afgestemd op de bestaande gebouwen.

461

26/11/2019

Of je project wel genoeg substantie heeft?

Midas had dat pas vlak voor z’n tentamen door. Tot die tijd blijf je twijfelen en is het moeilijk te overzien wat er allemaal wel niet in je plan zit.

Neemt niet weg dat er meer architectuur bestudeerd kan worden. Het is nooit te laat om referenties te bestuderen en ervan te leren, maakt niet uit in welk stadium het ontwerp zich bevind.

De energie en het plezier van P3B terugbrengen in mijn afstuderen. Veel tekenen, maquettes maken, goede schema’s. Tijd nemen om iets goed te doen en het af te maken. Ik ben al een paar weken aan het proberen een 1:200 van de handwerkplaats te maken… misschien gewoon even niet de goede schaal of medium om eraan te werken.

462

27/11/2019

Referenties; welke heb ik nou echt bestudeerd en wat heb ik ervan geleerd?

Drie gebouwen verder uitgewerkt, wat ligt hieraan ten grondslag? Een idee, motivatie vanuit het ontwerpen voor de studenten, functioneren van de ruimte(op basis van praktijkonderzoek).

Tot grote hoogte zijn de gebouwen ontstaan uit de overtuiging en praktijkonderzoek. Het preciezere functioneren en finetunen, kun je op twee manieren doen; praktijkreflectie en referentie-onderzoek. Het eerste kan wat droog worden, maar meer vertrouwen geven. Het twee geeft ruimte voor fantasie en creativiteit, iets wat zo vaak ontbreekt in het ontwerpen van scholen of gewoonweg ruimtes voor onderwijs.

Universiteiten, hogescholen, etc. Hebben zoveel mooiere en betere ruimtes om te studeren, leren en werken. Bibliotheken, collegezalen, prachtige ruimtes die verder gaan dan het dienen van de student. Deze ruimtes kunnen gemaakt worden omdat de student, studie of resultaat van deze twee worden gewaardeerd. Prestige, publicaties, lonen, aanzien, statusâ&#x20AC;Ś De publieke perceptie van een vak of instituut bepaald het voorkomen en de ruimtelijke kwaliteiten.

Het interessante is hoe, iets direct meetbaars als vakonderwijs, zo schraal wordt benaderd. De sterke onderstroom van vakmensen zijn onzichtbaar in de samenleving, wat reflecteert op het onderwijs. Dit heeft op vervolgens weer zijn weerslag op de praktijk en vormt het een vicieuze cirkel.

463

29/11/2019

* Prep gesprek Rob * - overzicht kwijt, planning of structuur ontbreekt, vooral planning - angst voor commissie, voor de kerst individuele gesprekken plannen - grote stappen gemaakt m.b.t. de drie gebouwen - helder doel stellen m.b.t. gebouwen, tot waar/welk niveau?

- twijfel; wat maakt het meer dan een paar hallen op het terrein?

- studies/maken van maquettes meer benutten - gedisciplineerd schetsen aan de rest van het ensemble.

- planning CIE januari - presentatie en verhaal voor komende commissie - wens/ambitie van tentamen aanscherpen * Prep gesprek Rob * * Samenvatting gesprek Rob* - Boekjes zijn heel mooi, kan zo je afstuderen zijn. Je bent echt al veel verder dan je zelf denkt.

- Wat nog ontbreekt in de boekjes zijn een interieur- en exterieurbeeld. Denk aan de collage die je hebt gemaakt voor het woongebouw - Ook nog een of meerdere schemaâ&#x20AC;&#x2122;s die opzet of opbouw van het gebouw laat zien. Heldere schemaâ&#x20AC;&#x2122;s die het gebouw uitleggen.

- Als laatste een materiaal-collage of iets dergelijks om de keuzes en relevantie toe te lichten. Sfeer laten zien, techniek laten(zichtbaar of verborgen)

- Rest van de gebouwen uitwerken, boekje van maken.

- Sporthal, computerwerkplaats, kantine en theorielokaal.

- Totaal 7 gebouwboeken - Duikwerkplaats schrappen en theorie ervoor in de plaats - Entree/huismeester en administratie zijn dienend aan het programma en te algemeen om echt meer aandacht aan te besteden.

- Wat nog ontbreekt in je plan, of vaag is, is het maaiveld. Hoe zit dit er uit, hoe is het georganiseerd en hoe werkt dit samen met de gebouwen?

- Eerst de gebouwen allemaal doen, dan de grote schaal weer oppakken - Analyse & onderzoek 1 boek - Plek & programma 1 boek - Het doet er niet toe of er precies genoeg tafels van dat formaat in de ruimtes passen of niet. Het kan functioneren, maar die precieze invulling is aan de school/het bedrijf. Jij moet het over de architectuur hebben. Hoe functioneert het, hoe wordt het gemaakt, wat voor sfeer zet je neer, hoe vind interactie met het gebouw plaats, architectuur maken! Geen technische uitwerking of excel-sheets. Vertalen van de abstractie naar iets tastbaars.

- Theorielokaal hoeft maar 1 ruimte te zijn voor een groepje van 10 studenten.

Deze wisselen af met de andere helft van de groep die praktijk heeft. Nadruk ligt op de praktijklessen. * Samenvatting gesprek Rob*

Prachtige sfeervolle bouwplaats van Invisible Studio. Betonnen basis nog vol in ontwikkeling en de staalconstructie is nu nog zichtbaar tussen al de lagen afwerking.

Gereedschap en toekomstige handelingen

maken het een spannend beeld wat verwachting en anticipatie tot gevolg heeft.

Dit is de sfeer waar ik naar opzoek ben voor de studenten. work in progress als default.

14/12/2019

464

465

01/12/2019

In het gesprek met Rob kwam de nadruk op groepen van max. 10 weer naar voren.

Groter functioneert niet of moeilijk als groep. Iets meer inlezen hierover om groepsdynamiek beter te begrijpen. Het terrein wordt nu ingericht op, of in ieder geval benaderend vanuit, het individu.

Maar ze bewegen zich in paren en vooral in groepenâ&#x20AC;Ś Maaiveld hierop inrichten en bekijken wat nog effecten zijn op de gebouwen.

Groepen van 10 is, bij nader inzien, niet cruciaal of een gemist punt in de ontwerpen van de ruimtes. Studenten hebben les in groepen van en worde, in het geval van theorie, etc.(wat nog meer precies?), opgesplitst. De student zal zich altijd in kleine groepen over het terrein bewegen.

2, 3 of 4. Kleine groepjes die zich natuurlijk vormen tijdens het studeren op het terrein. Is het voldoende om er attent op te zijn als het gaat om het ontwerpen van het maaiveld en de ruimtes? Of moet er expliciet rekening mee worden gehouden zodat zich overal groepen van 10 een plek kunnen verschaffen? Met andere worden sturend ontwerpen op groepen?

Dit kan niet, wand daarin zal het individu, of hele kleine groepen zich altijd een plek kunnen verschaffen. Dit zou tegenstrijdig zijn in mijn pleidooi voor de kracht van de

466

student en dus het individu. Belangrijk is dat er ruimtes is voor groepen om zich te kunnen bewegen, ruimte die inherent is aan het terrein. gebouwen zijn genereus vormgegeven voor zowel het individu als de groep. Kijkend naar de omvang van de campus en al het programma zou je het individu eerder als zwak of kwetsbaar kunnen definiĂŤren ten opzichte van het krachtige en zelfstandige uitgangspunt.

Dit brengt mij naar het volgende, en veel herhaalde punt, tot hoever? Tot hoever ontwerp ik, of moet ik ontwerpen? Er is een groot grijs gebied, vanaf de start van mijn project. Een school samen met een functionerend bedrijf op 1 terrein. Hierin schuilt al zoveel abstractie, giswerk en aannames. Hoever moet ik proberen deze te staven met referenties, onderzoek of eindeloos bestudeerde opties? Er schuilt een fijne lijn tussen alles kan en ik weet het niet(!). Hierin moet duidelijke en heldere uitspraken doen. Er is altijd ruimte, maar in mijn verhaal, de basis, moet het kloppen en duidelijk zijn hoe en waarom. Er schuilt een parallel tussen mijn opgave en mijn afstuderen. Tot welk punt is goed en wanneer teveel? Een 1:5 detail voegt weinig toe aan het functioneren van de school en de student op het terrein. Wel geeft het sfeer en technische indruk van het

functioneren van de architectuur. Het is niet noodzakelijk om HET verhaal te vertellen, maar misschien wel MIJN verhaal. HET verhaal is echter hetgeen wat ertoe doet en is indirect MIJN verhaal. Mijn houding als architect, benadering van de student en het terrein; overal zit mijn gedachtegang en interesses verscholen. Ik moet helder en streng zijn voor mijzelf om te definiĂŤren wat precies het bereik is van mijn ontwerp en wat ter invulling is van, bijvoorbeeld, de school. De stelligheid en vastberadenheid van M bijvoorbeeld heeft twee zijdes. 1; helder kader, niet meer, niet minder. 2; afgesloten voor discussie op het niveau van de architectuur, architectuur daardoor zwak. Dit is echter beiden niet op mij van toepassing. Ik ben met een specifiek plan bezig wat vraagt om uitgesproken en toegepaste architectuur. Maar ook zeker ruimte laat voor speculatie of invulling.

Dat is de kracht van het plan; het in staat stellen van de student het terrein, en het vak, eigen te maken. Het is nota bene een tweede natuur voor een werf, of school, te veranderen, mee gaan met de tijd.

Gebouw erbij, ruimte eraf, gebouw weg, ruimtes erbij. Het terrein leeft, alleen geef ik een momentopname. En dat moment is het startpunt van de symbiose. Het bewerkstelligen van de fysieke verweving.

Hoe dit zich verder ontwikkeld wordt overgelaten aan de school en de werfâ&#x20AC;Ś Wel moet ik hier indrukken van geven, laten zien dat ik erover na heb gedacht en voor mij zie hoe het terrein zich zou kunnen ontwikkelen.

Neem het maaiveld; natuur neemt de overhand, minder opslag van materiaal, meer buiten werken vanwege stijgende temperaturen(om maar iets te noemen).

Dit levert een totaal andere campus op dan wanneer de laatste keet van het terrein is gesleept. Hierin schuilt de houding van de architectuur zoals deze was; vooruitkijkend, anticiperend om wat er komen gaat.

Landschapsarchitecten doen niet anders omdat planten en bomen jaren nodig hebben voordat ze in buurt komen van het ontwerp. Is de campus een modderpoel tot die tijd? Integendeel; de campus is er, fris en nieuw. Het canvas waar het bedrijf en de vele studenten hun sporen op achter laten.

De details en het materiaal faciliteren dit proces en zijn weerbarstig. Denk aan het afstuderen van Marius Grootveld. Vloeren ontwerpen met harde en zachte materiaal waar de harde materialen zich steeds meer laten gelden naargelang het zachte materiaal slijt. Zo ontstaat een dynamische omgeving die leeft, maar wel de inherente kwaliteiten behoud.

467

02/12/2019

Enorme (opengewerkte)axo van het terrein die de omgeving(zwart) laat zien, het bewegen van het bedrijf(rood) en de school(blauw). â&#x20AC;&#x2DC;gezelligheidâ&#x20AC;&#x2122; laten zien.

Fragmentjes laten iedere gebouw specifiek zien.

468

Grove planning gemaakt voor de komende weken om alle gebouwen uitgewerkt te hebben en individuele boeken gemaakt te hebben.

03/12/2019

Energie weer terug, hoesten bijna voorbijâ&#x20AC;Ś werkplan opzetten en knallen.

Gebouwboeken maken.

469

07/12/2019

Al schetsend aan de werkplaats theorie komt een overeenkomst of gemene deler naar over in de handwerkplaats, theoriewerkplaats en machinewerkplaats.

Dit heeft overigens ook zijn weerslag op het hele ensemble.

De drie gebouwen tonen allemaal een basis van kolommen of verticale structuur. In ieder gebouw neemt deze een andere schaal en functie aan, maar het materiaal(beton/ staal) komt overeen. Dit detail, of materiaal, markeert de interactie van de student met het terrein bij iedere functie. Een zitje bij de theoriewerkplaats, lashok in de handwerkplaats en trappenhuis/ constructie bij de machinewerkplaats.

Dit tekent de mate van interactie van het programmaonderdeel met de campus en in hoeverre de student afgeschermd wordt.

De detail is direct, letterlijk en figuurlijk, verbonden aan het maaiveld en brengt het terug naar de 6 lagen die ik eerder heb geïdentificeerd in mijn ontwerp(28/04/2019). Namelijk; beweging, maaiveld, structuur, schil en circulatie. Dit zijn de lagen waarop ik een uitspraak doe en wat het bereik van mijn ontwerp definieert.

Wat ervoor, erna of ertussen gebeurt wordt geïllustreerd door schema’s, tekst, foto’s en simpelweg de afbakening van mijn opgave.

Hierin ligt een grote rol weggelegd voor de school en het bedrijf die het grijze gebied invullen.

470

“1 aim in design of most schools for older age range mitigate institutional influence of size by finding ways in which individual and small group may retain sense of identity in large community. (image) shows a solution to this problem with school in 8 independent blocks, 7 of which(excluding largest, namely sports hall) planned as street community. These, with 1 and 2 floors, linked by a gated wall and by sharing similar building materials but retain independence by shape, size and detail.” Architect’s Data, 1980 ENG edition Bovenstaande vat mijn bevinding(en) aan het begin van de dag samen. Het bevestigd mijn realisatie tussen de benadering van de student als groep en als individu.

Het onderstreept het opsplitsen van de programmaonderdelen, maar moet nog wel specifieker maken hoe groepen, of het individu, zich bewegen.

471

472

473

08/12/2019

Stappen doorlopen per gebouw; - Ruimtes moeten functioneren - Reageren op context, specificeren - Detailleren en materialiseren - Samenhang en afstemmen Het optillen van programma gebeurt alleen als er idee, of heldere functie, is die de ruimte vult. Woongebouw=ruimte voor individueel werken, sporthal=grote projecten voor groepen, machine=bestaande programma, theorie…?

In hoeverre moet het entree een moment zijn. Wil ik het ‘verheffen’ tot meer dan een functionele ruimte die de studenten het liefst vermijden?

Detail & textuur; de hoeksteen van HCVA in Leiden, de gehoekte betonsteen van Piano in Shenzhen… simpel, maar effectief.

474

11/12/2019

1:200 maquette handwerkplaats, a.k.a. werkplaats analoog

475

13/12/2019

Verheffen; arrogante houding ten opzichte diagrammetjes met dito teksten. van de typologie of onwetend over de Architectuur is ruimte, deze moet goed en inherente kwaliteiten? Kwaliteiten naar mooi zijn. Simpel toch? voren brengen en versterken, dat is mijn rol.

Enerzijds mijn verantwoordelijkheid als architect, anderzijds zoekend naar (meer) complexiteitâ&#x20AC;Ś oefening van inzien en concluderen om vervolgens los te kunnen laten van de zoektocht naar complexiteit.

Als ik erover nadenk wat het is, is moeilijke plattegronden, quasi-wetenschappelijke Petit llecole, MOS; aluminium bouwpakket in een historische binnenplaats. techniek en flexibitleit op een originele manier ingezet in het onderwijs. Interactie is hierbij een gepaste term.

476

17/12/2019

Graux en bayens, house C-VL. Mooie hoge ruimtes die worden gevuld maar zware constructies, maar subtiel door kleur. G&B maken prachtige werken die heel tactiel zijn. Grove constructieve elementen worden ruimtelijke concepten. Uitgesproken texturen en materialisering dragen bij aan de tactiliteit van de subtiele ruimtes voorzien van zacht licht. Heel mooi werk, iets verder in een paar projecten duiken om precies te duiden wat er nou zou goed aan is.

schuivenâ&#x20AC;Ś Via Rui Fili pegpinto; Studio Conen Sigl; monochrome maquettes laten structuur en tectoniek zien. In het geheel wordt de studenten/individueel werk direct zichtbaar.

Voor het ensemble; ieder gebouw bepaald detailniveau en monochroom(P6!).

Half februari commissie bij Urban Echoes!

Misschien dat een datum prikken helptâ&#x20AC;Ś?

Dan Tentamen, ernaar toe werken. Fysieke of harde einddatum. Anders blijft het

477

22/12/2019

Marius Duintjer is mij vooral bekend van de Nederlandse Bank in Amsterdam.

Expressief in het tonen van tektonische elementen in verhouding tot de immense schaal van het complex. Het ontwerp zou door BI omschreven worden als; het programma wordt opgesplitste in twee lagen; publiek en privĂŠ. Het hele programma past gestapeld op het plot, maar heeft door het oppervlak behoefte aan daglicht.

Door een specifiek gedeelte van het programma omhoog te kantelen, ontstaat een binnenplaats die ruimte en daglicht geeft. De toren maakt het gebouw zichtbaar over de hele stad en maakt het iconische silhouet compleet.

Fotoâ&#x20AC;&#x2122;s via Martjan Kuit

478

02/01/2020

Nieuwjaar, jaar van het afstuderen, diploma ondertekenen, graduation show en werken als architect. Voor de zomer T4 afronden.

Mei/juni Dit is het, datum vastgelegd voor mezelf. afstuderen wordt werkelijkheid. geen uitstel meer, onder ogen zien en het plan af maken!

06/02/2020

kolomboor

kolomboor

kolomboor

kolomboor

slijpruimte

slijpruimte

slijpruimte

zetbank

lintzaag

GB00_collectie ensemble beganegrond 1:500

479

05/01/2020

* Samenvatting gesprek Rob 03/01/2020 * - Sinds 1,5 maand in crescendo. Sinds Utrecht! Lekker bezig en gezond tempo.

- Kantine past niet, reactie op context=smaller. Maak een lange wand waar eten gehaald kan worden. Hele smalle gang en langgerekt gebouw. 1 laag is nog steeds het beste voor het terrein en het gebruik van de ruimte. Hele kantine, bereiden en consumeren is 1 machine, laten zien!

- Computerwerkplaats kan heel goed werken in een cirkel, maar dan niet in ringen. De cirkel is de vorm, maar wordt gedragen door een paar volumes met er omheen(verspreid) de computers en machines. Alles wat er gebeurd is gelijkwaardig en zichtbaar voor de voorbijganger. De volumes die het dak dragen bevatten functies, maar boven alles ruimte voor een abstracte tentoonstelling van machines die handelingen verrichten zonder zichtbare sturing of koppeling. Een robot die de binnenplaats aanharkt, 24/7.

Een vervreemdend tafereel wat de potentie en anonimiteit van de robotisering laat zien, maar vooral de mogelijkheden van de digitale tegenhanger van de vakman.

- huismeestergebouw ook gewoon ‘maar’ schrappen. voegt weinig toe of is nog erg vaag(met een reden?). Daarnaast niet cruciaal voor het leren van de student die uniek is voor deze plek(?).

Over twee weken; kantine, computer en kantoor getekend.

Dan alle gebouwen klaar.

Impressies opgezet van alle gebouwen(?)

Bekijken wanneer commissie en de wensen/verwachtingen hiervan. Zou heel goed Groenlicht kunnen zijn! * Samenvatting gesprek Rob 03/01/2020 *

480

Werkplaats collectief; The Hill House Box van Carmody Groarke Is een sterke referentie hiervoor. Het bestaande pand hoeft enkel vervangen te worden door sportvelden en hetzelfde tafereel vind plaats tussen student en werknemer. De gevel is open, rondgang en constructie in 1.

Maliënkolder als huid.

Ook van Carmody Groarke; Windmere Jetty Museum: “The language of the architecture deliberately breaks down the scale of a very large museum into a cluster of pitched roof forms arranged around the wet dock and all aligned spatially to the lakeshore. Extended canopies distinguish the function of each building as part of the overall museum ensemble and extend the inside spaces of the building with all-weather shelter into the landscape.”

481

16/01/2020

Prep gesprek Rob - kantine, of mensa, herzien; lange wand, gebouw als ‘lopende band’ - theorie gemodelleerd; iets meer schaal, detail en materiaal ontbreekt - computer herzien; maat wafelstructuur afgeleid van mens+computer+machine; gedragen door geometrische vormen met verschillende functies - computer gemodelleerd; Werkraumhaus komt sterk naar voren… detail en materiaal ontbreekt - detail en materiaal ontbreekt in het algemeen - speel-elementen, of de gadgets in de gebouwen zitten nog niet overal in naar mijn mening. Simpel als de kanteldeur van het theorielokaal hoeft het maar te zijn.

- maaiveld blijft een onaangeraakte ontwerpopgave… druk van CIE nodig?

- deadline DO werk onderschat, week ‘verloren’ - CIE;

- Verhaal

- Schema’s

- Referenties(welke?)

- Collages

- Tekeningen

- studiemodellen

- 1:500 maquette campus - CIE als aftasten van het ontwerp en scherpstellen voor GroenLicht. Maand later?

- GL; T4 volledig opgezet; producten, studies, presentatie en inrichting van de avond/ruimte en planning - T4; eind Mei; 10/12 weken vanaf GL i.v.m. lassen, logboek en tijd voor mooie maquettes.

482

Administratie Trap nog eens bekijken, erg stijl.

1 trap maar?

Computer Trechter voor robot, ook constructief?

Geen stijlen, geen profielen, glasvlakken Maaiveld/campus Heel simpel, overal stelcon, keuze uit 3 structuren. Niet moeilijker maken.

Functioneren uiteenzetten(functies, zones) Bewegingen illustreren Natuur, wel/niet veel/weinig Behandel het boek voor de campus als een stedenbouwkundig plan of beeldkwaliteitsplan.

Dingeman en Paulien uitnodigen met de collectie-tekeningen en een overzicht van het terrein.

De rest achterhouden en uitnodigen voor over 3/4 weken; let op: “achterhouden” citaat, niet mijn eigen gedachte.

Over 2 weken; boekje maaiveld klaar; Over 4 weken; Volgende commissie. focus leggen op de boekjes. Laten gestructureerd werken zien en bieden focus op puur de gebouwen. Zorgt ook voor een stuk actievere avond dan zitten en luisteren. Wel controle houden over je verhaal. Jij moet je verhaal doen, ongestoord, vragen komen erna wel.

Avond inrichten zodat jij er controle over hebt en er goed bij voelt.

20/01/2020 Voor volgende gesprek met Rob; - boekje maaiveld/campus af - plan CIE(avond doornemen) - T4 (concept)

kolomboor

kolomboor

kolomboor

kolomboor

slijpruimte

slijpruimte

slijpruimte

zetbank

lintzaag

GB00_collectie ensemble beganegrond 1:500

483

27/01/2020

Materiaal en maaiveld gebruiken om plekken te maken. Pleinen, verkeer, groen, functioneel en verlenging van gebouwen.

Materialisering gebouwen; bibliotheek aan materialen en verbindingen.

Voorbeeld van bewerking van 1 materiaal; natuursteen(detail magazine 2003-11).

24 bewerkingen in 2003, wie weet wat er inmiddels allemaal nog meer mogelijk is.

Uitzoeken wat er in metalen mogelijk is toepasbaar op de campus.

Coarse/fine hammered Punched Furrowed Combed Boasted Herringbone Bush-hammered Fine bush-hammered Punched and ground Punched, combed and ground Punched, hammered, axed and ground Coarse hammered and serrated Hammered, brushed an lightly ground Hammered, brushed and waxed Diamond sawn Ground Laser-treated Polished Rough-hewn Bush-hammered Fine bush-hammered Serrated Sand-blasted Flamed Om er een paar te noemen. Leuk lijstje, maar meer dan een indrukwekkende verzameling afwerking is het nog niet.

Overwinning! Pijn en moeite, maar voor alle gebouwen een schema getekend die activiteiten/stappen laat zien. Compleet en voor ieder gebouw. Eindelijk een handeling of stap voor ieder gebouw, inclusief de mwahdministratie. Geeft antwoord op; Waarvoor en hoe wordt de ruimte gebruikt.

Hoe de ruimte er precies uitziet, is af te lezen van de impressies, tekeningen en(?) maquette.

Prep gesprek Rob; Maaiveld & commissie

per gebouw het gebruik geillustreerd. heeft heel erg geholpen grip op he timmense programma te krijgen. deze tekeningen zijn echter niet meer dan het gebruik, ze vertellen niets over het proces wat plaatsvind, welke rol de structuren spelen,

hoe de student gebruik maakt van ruimte en tegelijkertijd de interactie aangaat met mede-studenten en de werknemers. letterlijke vertoning van wat er gebeurd. geen architectuur....!

484

485

29/01/2020

Maaiveldontwerp/stedebouwkundig plan; omschrijving, referentie/beeld/ en schema.

Per thema in een keer helder hoe en wat.

Gebouwontwerp; materialisatie schetsen d.m.v. referenties, zelfde geld voor constructie en detail. inventarisatie van functionaliteiten die het maaiveld in zich heeft. variaties op de drie texturen die worden toegepast, vertaald in context-specifieke toepassingen. afgestemd op de omgeving, natuur of functie. Op detailniveau vormgeven van het maaiveld en haar gebruik.

486

30/01/2020

Gesprek met Jolijn Je bent een intuïtief ontwerper, wat een enorm talent is. Je weet altijd iets, of meerdere dingen, uit te pikken die interessant of goed zijn en ermee te ontwerpen. Alleen is intuïtie iets kwetsbaars of ongrijpbaars bijna, wat het heel onzeker maakt. Je werkt niet volgens het proces van eliminatie of het opbouwen van een bibliotheek aan kennis waar je bijna systematisch uit kunt selecteren wat je nodig hebt. Hierin blijft echter het ‘eigen’ aan een ontwerp of ontwerper uit, wat een collage van referenties tot gevolg heeft in plaats van een ‘uniek’ ontwerp.

Een enorme kwaliteit dus, de intuïtieve benadering. 90% van tijd is twijfel of onzekerheid ongefundeerd en remmend in je ontwikkeling van een ontwerp.

Mijn realisatie/reflectie; Structuur aanbrengen in het werken of het project geeft hierin handvaten. Bepalen wat echt belangrijk of relevant is en behandelen.

Het maken van producten, iets af maken, geeft voor een groot deel invulling aan de structuur. Afwisseling tussen media of onderwerpen is voor mij persoonlijk een belangrijk hulpmiddel. Bijna altijd lopen onderzoeken of processen parallel. Zo kun je schakelen als je vastloopt, afwisselen om een frisse blik te krijgen. Afwisseling is niet alleen noodgedwongen, maar ook gezond om te doen. Stappen maken of simpelweg iets afmaken en ‘aan de kant leggen’.

Tegenhanger van het natuursteenlijstje van 27/01/2020? Niet bepaald, meeste handelingen zijn bouwkundige handelingen in tegenstelling tot oppervlakte behandelingen of van puur esthetische aard… Bij nader inzien zijn geen van deze handelingen met intentie van esthetiek ontwikkeld, maar ontstaan uit een functionele behoefte. Dit in contrast met het natuursteen. Dit parallel zie ik terug in mijn manier van ontwerpen, of in ieder geval mijn afstuderen. Ik benader het vanuit een esthetische invalshoek, maar ga daarmee vaak voorbij aan het functioneren van het gebouw, element of materiaal. Net als dat ik een schoonheid zie in de onderstaande handelingen, of het resultaat ervan, geld dit ook voor mijn visie of beeld van de school.

Zagen Verzinken* Galvaniseren* Poedercoaten* Boren / soevereinen Zetten Knippen Uithoeken Tappen Frezen Walsen Vermessingen* Verkoperen* Lassen / solderen / lijmen * gespecialiseerde omgeving/gereedschap benodigd

487

31/01/2020

Prep gesprek Rob 1:500 maquette halverwege, opzet heeft geholpen in het blootleggen van de ruimtelijke opzet of structuur van de gebouwen. Of het tekort eraan in geval van de administratie, machine-werkplaats en woongebouw. Deze hebben een slag nodig om ze compleet en volwassen te maken.

Materialisering en detail ligt stil, maar beelden(!) verzameld wat ik voor ogen heb en wat aansluit op de functies. Systematisch uitzoeken en uitwerken per gebouw.

Maaiveld is een heikel punt, of lijkt. Opzet en elementen zijn er, het ontwerp alleen nog niet. Iets blokkeert het ontwerpen of uitwerken. Voornamelijk de onzekerheid of onbekendheid van het ontwerpen van openbare ruimte.

Per gebouw het gebruiksproces geschematiseerd. Deze stap moet nog gedaan worden m.b.t. de opbouw en routing.

Per gebouw een moodboard (fysiek/2D) om het materiaalpalet te schetsen.

Nadenken over CIE, groenlicht of T4 en hoe zo’n avond eruitziet schuif ik voor me uit

488

https://www.bouwbaas.nl/uncategorized/ welke-technieken-zijn-er-om-staal-tebewerken/ “Welke technieken zijn er om staal te bewerken Staal is een verzamelnaam van allerlei metaallegeringen (samenstellingen) met als hoofdbestanddeel ijzer. De gunstige eigenschappen zorgen ervoor dat staal één van de meest gebuikte constructiematerialen is, wereldwijd en voor de meest uiteenlopende toepassingen.

Om staal te gebruiken moet het in de meeste gevallen worden bewerkt op staalbewerkingmachines, dit kan op vele manieren. We onderscheiden hierin 2 hoofdgroepen: Verspanende bewerkingen; Niet-verspanende bewerkingen.

Verspanende bewerkingen Dit zijn bewerkingen waarbij materiaal wordt weggenomen om het staal de vorm te geven volgens de nodige maatvoering.

De meeste bewerkingen kunnen worden gedaan op staalbewerkingsmachines, andere zijn handbewerkingen. Sommige bewerkingen zijn meer bekend dan andere, zie onderstaande opsomming met verklaring: Boren: Met een roterend gereedschap een gat maken; Frezen: Met een roterend gereedschap een contour of oppervlakte te maken/bewerken; Draaien: Met een roterend materiaal het product bewerken; Slijpen: Met zowel een roterend gereedschap als een bewegend product een nauwkeurige bewerking maken; Brootsen: Met een lineaire beweging bijvoorbeeld een spiebaansleuf in een gat te maken; Tappen: D.m.v. een roterende beweging

schroefdraad snijden; Vijlen: Een vorm van slijpen, echter met handgereedschap; Schuren: Met schuurpapier een bepaald oppervlakte bewerken; Zagen:Materiaal bewerken (meestal afkorten) door een snede te maken.

Daarnaast zijn er nog enkele specifieke bewerking zoals kotteren, honen, leppen of schaven.”

Niet-verspanende bewerkingen Dit zijn alle bewerkingen die metaal bewerken of vervormen zonder dat er materiaal wordt weggenomen. Je zou kunnen zeggen, alle bewerkingen waarbij geen spanen overblijven. De meeste bewerkingen kunnen worden gedaan op staalbewerkingsmachines, andere zijn handbewerkingen. De volgende bewerkingen zijn het meest bekend: Knippen: Materiaal met een mes/schaar op maat maken/afkorten; Ponsen: Materiaal in een bepaalde vorm/ afmeting uit materiaal ‘knippen’; Buigen/kanten: Materiaal in een bepaalde vorm buigen; Walsen: Materiaal met een roterende beweging vervormen in een ronde vorm; Lassen: Materiaal verbinden door onder hoge temperatuur een smeltbad te maken; Laseren: Materiaal in een bepaalde vorm/afmetingen snijden d.m.v. een geconcentreerde laserstraal; Smeden: Materiaal verbinden en vervormen door een persbeweging (hameren) na verhitting; 3D printen: Materiaal ‘stapelen’ en samensmelten tot een product; Cladden: Materiaal toevoegen t.b.v. reparatie of aanbrengen van een slijtlaag; Solderen: Materiaal verbinden door samensmelting.

Er zijn nog meer specifieke toepassingen zoals allerlei vormen van snijden, dieptrekken, zinkvonken etc.

489

Gesprek Rob Goed dat je thema’s heb gefilterd, helder, maar onderlinge relatie ontbreekt.

Bijvoorbeeld de ‘grenzen’ en ‘zones’.

Benader het maaiveld zoals je de gebouwen hebt benaderd; vanuit de student, verweving, interactie, ontdekking. Uitspraak doen wat je ermee wilt, maar het mag meer zijn dan wat er al is. Neem wat vrijheden in de bestaande situatie; een kanaaltje bijvoorbeeld. Een grens, maar harde of koude als een hek of muur. Hierin mag je echt nog wel wat tijd aan besteden.

Grenzen hebben vooral nog werk nodig, uitspraak doen. Spierwit, geperforeerd hekwerk kan heel sterk zijn. Heel erg aanwezig door het wit, daardoor ook abstract omdat je er ‘gewoon’ doorheen kunt kijken. Je kunt ook nadenken over een reeks palen waar je niet doorheen kunt, maar kunt kijken. Of een wand met perforaties. Eerste alinea in het boekje zegt al bijna alles.

Je mag een nieuwe grens trekken, voor jezelf bepalen wat belangrijk is en hoeveel ruimte je jezelf hierin geeft.

Bankjes of zitjes kun je achterwege laten, maar toch ook niet. Je moet het zo zien; ja BAST architects, simpele begrenzing, maar combinatie met utlitair materiaal verassend fraai.

490

ze zijn heer en meester in leunen, steunen en zitten. Maar als je niets doet, gebeurt er niets. Gebruik elementen die aanwezig zijn en zet deze in om interactie uit te lokken. Bijvoorbeeld; de ‘ruwe’ bolders; functioneel als in het vast leggen van een schip. Maar als je er twintig op een rij zet of een cluster organiseert dan wordt het meer dan een functioneel element en die dubbelzinnigheid is heel interessant. De abstractie van deze elementen inzetten om interactie met het maaiveld, of de hele campus, mogelijk te maken.

Verlichting is erg belangrijk, dat heb je in de gaten, maar vergeet niet dat het terrein volledig bruikbaar moet zijn. Probeer het niet te romantiseren. Als het nodig is moet de hele campus verlicht zijn. Als ze willen slapen kunnen ze een gordijn dicht trekken bijvoorbeeld.

1-500 maquette ook maaiveld maken; texturen, grenzen en outillage. Complete verhaal maken.

Zorg bij de commissie ervoor dat je de boekjes een goede plek geeft, niet teveel digitaal Tentamen komt wel, rustig bedenken wat je ermee moet en vooral wilt

kolomboor

kolomboor

kolomboor

kolomboor

slijpruimte

slijpruimte

slijpruimte

zetbank

lintzaag

GB00_collectie ensemble beganegrond 1:500

491

01/02/2020

Okam studio. Allegrini area; “The Allegrini area project doesn’t force the property to an invasive massive action, but aims to renovate it by an array of specific architectural acts that tells and enhance each complex component in a unifying vision” “Het Allegrini-gebiedsproject dwingt het pand niet tot een invasieve massieve actie, maar beoogt het te renoveren door een reeks specifieke architecturale handelingen die elk complex onderdeel vertellen en verbeteren in een verenigende visie” Maandag 03/02 komt Rogier langs, generale repetitie voor CIE 12/02!

492

03/02/2020

Gesprek Rogier - Huismeester zou ik wel handhaven. Al is het een simpel ontvangstgebouwtje bij het entree, wel echt belangrijk voor de student en ook gewoon een mooi entree. Helder om dit een los volume te maken.

- Het maaiveld vertelt een prachtig verhaal.

Teken dit helemaal uit en maak het in de maquette 1:500. Het laat de gevoeligheid zien die past in jouw manier van ontwerpen.

Klik de gebouwen vast en laat zien hoe deze samenwerken met het maaiveld.

- Benader het ontwerp vanuit de student.

Hoe en waar lopen ze, hoe maken ze er gebruik van.

Verklaar voor jezelf goed waarom die schuine as erin zit. Je hebt het plan ontworpen vanuit een organisch bewegingspatroon. Hierin past deze schuine as heel goed. Samendrukken zonder te forceren tot interactie of conflict. Dit staat in mooi contrast met het knetterharde 90-graden grid van de betonplaten.

- Tekening van het maaiveld is prachtig en lekker heldere grens, maak deze gewoon maar recht en 90-graden. Daar stoppen de betonplaten en is de grens helder.

- De drie texturen maken het grid weer zacht en definiëren prachtig de ruimtes die ontstaan door de gebouwen en ruimtes die jij wilt maken voor de verschillende gebruiken.

- De tectoniek van de handwerkplaats is een beetje vreemd. Je maakt een soort parapluconstructie die alles kan dragen en overspannen. Maar vervolgens maak je lashokken ook heel massief en een onderdeel van het gebouw als bijna een muur. De collage is hierin veel sterker en helder; dunne schijven die de lashokken maken en de ruimte tussen maaiveld en constructie overbruggen. De paraplu is het

enige constructieve element, dat moet je helder articuleren.

- Snijd een fragment uit die 1:50 maquette en er materiaal tegenaan. Laat zien dat je deze schaal in wilt zetten om je plan te presenteren.

- Maak duidelijk wat binnen en wat buiten is. Bij staal en het gereedschap kan dit gevoelig zijn. Collectief is relatief makkelijk opgelost, maar onder het woongebouw is nog een beetje onduidelijk. Spelen met de stelconplaten geeft al een idee van wat er kan gebeuren of hoe er interactie plaatsvind. Doe een uitspraak over de condities van die plek.

- Laat zien hoe je de gebouwen gaat maken.

Bak twee samples aan elkaar om detail, textuur, geur en reflectie te laten zien. Leg samples neer, dan gaat het echt leven en laat je zien dat je het allemaal beheerst.

- Wees niet bang om de grofheid van de collages door te zetten in de detaillering of materialisering.

- Er zijn geen geheimen meer voor jou in dit plan, jij kunt afstuderen. Dat is de houding die je moet hebben op die avond.

- Voor die commissie zijn de 1:500 maquette, aangepaste collages en het maaiveld ontwerp heel belangrijk. De maquette nog het meest.

- Wat je niet wilt is dat ze dingen herkennen.

Je wilt ze meenemen in wat er nu staat en hoe dat eruit gaat zien. Print de collages los van elkaar, dan haal je meteen die associatie met de laatste commissie weg.

-Vincent had alleen schetsen voor z’n GroenLicht! Om het GL in perspectief te zetten…

- Gebouwen heb je echt wel onder de knie, die kun je altijd nog verfijnen voor je tentamen.

493

05/02/2020

Doel van ieder product Collages; Proces zichtbaar Speelelement prominent Materiaal per gebouw Maaiveld; Zones Bewegingen(entreepijlen) Grenzen(hekken; bomen, tegels) Elementen(functioneel en recreatief) Samples; Sfeer Detail Massief & perforatie Maquette; Ensemble Schaal Natuur-invloed Maaiveld textuur

494

07/02/2020

CIE preppings Overtuiging, plezier en zekerheid overbrengen. Waar heb je met plezier aan gewerkt, wat leverde energie op en wat heb je geleerd. Laatste paar maanden lekker bezig, met plezier aan het werk geweest en grote stappen gemaakt. Laat dit zien!

Tuurlijk hard werken, maar hard werken om al je werk te laten zien. Zelfverzekerdheid is belangrijk op zoâ&#x20AC;&#x2122;n avond.

Energie die het afronden van je project je

geeft, gebruik dit! Is nog een lange weg, maar ik heb er zoveel zin in!

495

08/02/2020

testen van lasersnijden met MDF. texturen in het maaiveld voor de 1:500 maquette.

496

09/02/2020

stelcon en maaiveld, hoe wordt het verder gebruikt? campus compleet maken door functionele en recreatieve elementen toe te voegen. relevant voor het functioneren van de campus, niet cruciaal voor het vormgeven van een campus waar onmoeting en intereactie tussen werknemer en student centraal staan. Deze elementen staan meer in dienst van, dan dat zij bepalend zijn in het tot stand komen van de ruimtes die ontmoeting en interactie faciliteren.

497

10/02/2020

Midas: Wat zullen ze zeggen? Veel belangrijker wat jij gaat zeggen!

Gus; belangrijk is een helder verhaal waarin jij weet wat goed is en wat er ontbreekt. Inbeelden of interpretatie is geen uitgangspunt voor je commissie. Laten zien waar je het over hebt! Er zijn geen geheimen meer voor jou in het plan, straal dit uit!

498

499

11/02/2020

voorbereiden GroenLight; maken van 1:500 maquette. verteld het stedenbouwkundig verhaal en licht accenten die ontmoeting faciliteren uit.

500

501

12/02/2020

collages voor de komende commissie. materiaal en textuur hebben een plak gekregen op de gebouwen en in de campus. een verzamleing van metaallegeringen die ieder gebouw een uniek karakter geven wat samengaat met de gebouwvorm.

Navarcles SKATEPLAZA / PMAM + SKATE ARCHITECTS

502

503

13/02/2020

CIE, naast de notities van Lynn: -Themaâ&#x20AC;&#x2122;s herkennen/filteren en per stuk benoemen -Context in tekeningen ontbreekt, vertelt nu niets over hoe de ruimte erop reageert of hoe de student de interactie aangaat -Stedenbouwkundig is theorie echt knudde...

-Lesrooster laten zien om een dag te illustreren en intensiteit van de gebouwen te laten zien. Laat ook de bewegingen zien -Aparte tekening(en) voor de openbare ruimte, net als de gebouwen -Structuur â&#x20AC;&#x2DC;handâ&#x20AC;&#x2122; strookt niet met het gebruik en de benadering van de overige gebouwen -Echt laten zien hoe het terrein er nu uitziet, dit benutten en is gewoonweg noodzakelijk om het juiste kader te scheppen -Machinewerkplaats verder uitwerken, die is het spannendst -Gebouwen(constructie & schil handhaven, want grote deuren laten binnen zien.

Heldere uitspraak doen en vooral laten zien wat er nu is en hoe ik ermee omga -Laat aan het begin en constant zien waar het omgaat; verweving; dit is je rode draad -Laat aan het begin helder zien dat het een verzameling materialen en constructies wordt.

-Materialen als bibliotheek, constructies afgeleid van het gebruik. mijn ontwerp houding formuleren en omschrijven/ verantwoorden planning: Over 6/8 weken groenlicht 6 weken later tentamen Over 2 weken kantine volgens tentamen; -tekening helder(staal/constructie afleesbaar) -collage vertelt het echte verhaal

504

505

Nieuwendammerdijk

huismeester

greenpeace

projecthal

Monnikendammerweg

entree

vrijplaats

opslag

computertuin

machinefabriek

hellingbaan

scheepsbouwloods

kolomboor kolomboor kolomboor kolomboor

lintzaag

zetbank slijpruimte

hadnwerkplaats slijpruimte slijpruimte

kraanbaan

duikwerkplaats

entree kantine

droogdok

beganegrond

506

1:500

507

doorsnede breedte wonen, computer, kantoor & project/sporten

doorsnede breedte hellingbaan, scheepsbouwloods/machinewerkplaats & machinefabriek

doorsnede lengte computer, hellingbaan, kantine & droogdok

doorsnede lengte huismeester, kantoor/opslag, scheepsbouwloods/machinewerkplaats , duikwerkplaats & droogdok

508

1:500

509

510 lintzaag

kolomboor

zetbank

kolomboor

kolomboor

kolomboor

slijpruimte

slijpruimte

slijpruimte

GB00_collectie ensemble beganegrond 1:500

511

16/02/2020

Midas; Onderschat niet hoeveel tijd je tentamen kost. Voor je groenlicht; wat heb jij nodig of wat werkt het beste voor jou? Druk werkt, als het gaat om beslissingen maken, beter dan tijd. Te veel tijd gaat mij niet helpen naar het groenlicht toe. Een helder plan is nodig om de tijd productief te kunnen gebruiken.

Weet je hoe het eruit gaat zien? Niet in de precieze zin van het tentamen, producten of posters. Maar wat je wilt vertellen en hoe.

1 gebouwen verder uitwerken om detail en materiaal te laten zien(los van schaal en hoever). De rest van de gebouwen laten structuur, functioneren en hun rol in het ensemble zien. Helder toch?

512

513

19/02/2020

Storyline: Behapbaar maken van de campus en haar omvang. Heldere themaâ&#x20AC;&#x2122;s gebruiken om het hele plan, over alle relevante schalen, te vertellen.

Introductie moet mijn overtuiging overbrengen en de urgentie/relevantie(een woord?) onderstrepen.

514

21/02/2020

Hertzberger; â&#x20AC;&#x153;ruimte maken en ruimte latenâ&#x20AC;?. Over het wel of niet ontwerpen van ruimte, het maken van ruimte door andere ruimtes te maken(per definitief een ensemble of stedenbouwkundig concept?).

Gesprek met Rogier: Ergste is geweest, je over de kloof gesprongen en klaar voor de laatste sprint.

Hard werken, zeker, maar vooral ook leuk! In het extreem harde werken van de komende maanden moet je niet vergeten dat het leuk is, je plezier hebt in je vak en je overtuigd bent van je plan.

Probeer je verhaal in 3 minuten te vertellen.

Dit is de basis. De rest is interessant en belangrijk, maar verdieping van de essentie; de 3 minuten.

Wat heel erg helpt is het boek maken voor je eindpresentatie.

515

23/02/2020

Het laten zien van het bestaande; vult heel veel in, maar roept ook heel veel vragen op.

Het invullen is het meest belangrijk, vragen kun je beantwoorden en beargumenteren.

Dit dwingt je om heldere standpunten te nemen en ook gewoonweg helder te zijn in je denken en ontwerpen. Tenminste, in het overbrengen ervan. Hoe en in hoeverre laat je het bestaande zien?

Het bestaande wordt voor een groot deel gedicteerd door het functioneren van de werf. Hier zoek ik de rek in op en manipuleer hetgeen er al is. Geen revolutie of anarchie, maar het zoeken naar het geven van een plek aan de student en verweving tot stand laten komen. Misschien is het de angst die ik uiteindelijk heb overwonnen door ‘gewoon’ te gaan schetsen op foto’s van het terrein i.p.v. geabstraheerde, geësthetiseerde(hallo), gecontroleerde, geminimaliseerde voorstellingen ervan.

Onder ogen zien wat er is… bij nader inzien de verkeerde benadering. Niet zozeer onder ogen zien, maar inleven in wat voor wereld ik de leerling onderdompel. De sfeer en schaal wordt voor het overgrote deel bepaald door de werf zoals ze is. Hierop werk ik simpelweg verder. Door de monofunctionele gebouwen, materialenbibliotheek, intensief en expliciet(?) gebruik van het maaiveld.

516

24/02/2020

Werkstructuur opzetten zoals gedaan naar CIE 8 toe. Wat moet er precies(!) gebeuren per onderdeel/gebouw en hoeveel tijd je in ieder geval aan wilt besteden. Overgrote deel is verwerken en aanscherpen. Hierin een heldere werkstructuur geeft rust en tijd voor de â&#x20AC;&#x2DC;zachteâ&#x20AC;&#x2122; delen zoals het verhaal en het uitwerken van de machinewerkplaats.

Plannen tot T4, met GroenLicht als zwaartepunt.

517

25/02/2020

Manier om de campus, alle activiteiten boven kwaliteit wat wordt gevoed door een door elkaar en alle lagen te laten zien; onderwaardering voor vakmanschap en handgetekende axo. Krupinkski & Krupinska praktisch onderwijs. of Henley Halebrown.

Tijd en ruimte wegen zwaar in de Manieren om het lesrooster, bewegingen ontwikkeling van een vakman. Denken, doen en intensiteit weer te geven… 3 groepen, 60 en reflecteren met de handen. leerlingen, 20 werknemers… waarom het lesrooster?

Om intensiteit te laten zien op het terrein en onderling de gebouwen. Bewegingen gedurende de dag te inventariseren en een indruk te geven van de nieuwe activiteiten.

Gevoed door de kennis van de bestaande werf en haar kwaliteiten, kenmerken, gebruiken en bewegingen. Bestaand situatie dus helder illustreren en de focus leggen op de kwaliteiten hiervan en hoe hiermee om te gaan.

Opties om het lesrooster te illustreren: Blokkenschema’s Kaarten met lijnen Axo’s met pijlen Storytelling: Begin zoals je bent begonnen aan je afstuderen; ontwerpen voor die leerlingen die moeite hebben een plek te nemen in de maatschappij. Deze goed zijn met hun handen en vooral willen doen, maar moeite hebben om hun weg te vinden in het onderwijs. Het onderwijs wat onder druk staat van een groeiende prestige-cultuur en toenemend tekort aan vakmensen en vakdocenten. In combinatie met de fysieke leeromgeving wordt het de leerlingen alleen maar moeilijker gemaakt om deel te nemen in maatschappij op de wanneer waarin zij dat kunnen en willen.

Kolossen en clusters van onderwijs zijn een gevolg van het tekort, maar boven alles een gevolg van het verdienmodel wat is ontstaan boven het onderwijs. Kwantiteit

518

519

26/02/2020

Rixt; Proces-schema is onduidelijk. Stappen moeten veel scherper, letterlijk en figuurlijk.

Dunnere lijn helpt al heel veel. Met de hand heeft een bijzonder kwaliteit en maakt het droge proces iets zachter en minder functioneel.

Locatie-schema kan best een schema blijven. Maar maak bestaand en nieuw duidelijk(arcering) en de omgeving simpel weergeven. Golfjes, stippels, etc.

Laat het concept overal in doorstralen anders worden het saaie ruimtes.

De kantine is een lopende band, een grote wand waar alles in gebeurd.

Wasbakken(heel veel) en toiletten dus ook in de muur, niet in een ruimte in de muur. Ook een grote lange tafel als onderdeel van de lopende band. 1 tafel brengt iedereen ook echt samen!

520

28/02/2020

*Prep gesprek Rob* Essentie samenvatten in 3 minuten(500 woorden) om de kern helder te formuleren en daar het verhaal omheen te bouwen.

Hieruit kan ik een opbouw filteren en die in gaan vullen met alle info en productie die ik tot nu toe heb gedaan.

Kantine scherper; concept van de functionele wand en het samenbrengen komt sterker terug in het ontwerp.

Kantine structuur is niet scherp, in maatvoering of schaal sluit het niet aan op het idee van de ruimte.

Context kantine grof erin gezet, bepalen hoeveel detail en aankleding; voornamelijk het vinden van een systeem om het verhaal te vertellen maar rekening houden met de X9â&#x20AC;Ś *Prep gesprek Rob*

521

01/03/2020

* Samenvatting gesprek Rob* Geen minimalistische of esthetische beelden of tekeningen. Grofheid en rijkheid van het terrein en alle bewegingen en materialen laten zien. Ieder beeld of tekening moet afleesbaar zijn wat er gebeurt, hoe en wat voor context.

Een van de grootste opmerkingen die bij de commissie naar voren kwam is het doel van de ruimtes en gebouwen. De processchema’s zijn een illustratie van het PvE en voegen niets toe aan het verhaal over het ontwerp. Laat deze achterwege.

Doel van de kantine bijvoorbeeld is helder; samenbrengen door eten. Het ‘hartje’, hoe fout ook, maakt onmiddellijk duidelijk wat er gebeurt en is zo makkelijk in de context van de opgave en de campus te plaatsen. Het doel moet je echt heel scherp krijgen.

Gebruik van het terrein, beweging, intensiteit en interactie kun je makkelijk illustreren door twee kleuren te gebruiken voor de twee gebruikers. Gekleurde poppetjes in de tekeningen, zelfde kleuren mensen in de collages. Zo ontstaan er concentraties van 1 kleur, mengeling van twee kleuren, groepen, intensiteit van de ruimtes.

Positie van theorie; waarom niet ook een parasiet? Of de machinefabriek bijvoorbeeld. Mooie centrale plek, balkon boven de hal als entree bovenaan de trap.

Of het past met het vervoer op de weg is de vraag.

3 minuten tekst is heel goed. Erg goed begin van het vatten van de essentie. ‘ontmoeting en interactie’, los van het feit dat ze hetzelfde betekenen, is dit de absolute kern van je plan.

Deze tekst moet terugkomen in ieder beeld en tekening. Alles ademt de essentie van je plan. Deze tekst kun je er letterlijk naast leggen. Leg het aan een leek voor; tekst en 1

522

tekening, welke dan ook, en het moet elkaar complementeren.

Opening is nu heel persoonlijk. Dit is mooi en de waarheid, maar er ging iets veel groters schuil achter de ambitie om theorie en praktijk samen te voegen. Een analyse van het vakonderwijs(in de stad). Dit is je aanleiding, maakt ietsje wetenschappelijk en je kunt de urgentie erin onderstrepen.

Lang geleden, maar haal het weer boven en verwerk het in je verhaal.

Waarde voor het bedrijf komt niet naar voren in de tekst. Impact op werknemer minstens zo groot als dat op de student.

Nieuwe technieken en gereedschappen, toekomstige werknemers, waarde voor de stad, etc. Intrinsiek onderdeel van je verhaal en noodzakelijk om de verweving en wederkerigheid te onderstrepen.

Verschillende materialen voor de gebouwen wordt nu gepresenteerd als een puur didactisch element. Het is echter een onderdeel van de stedenbouwkundige opzet van de unieke functies en vormen op de werf. Het draagt bij aan het ‘lappendeken’ van het terrein en karakter van de gebouwen. Of beter; ‘het voortzetten van de collectie van gebouwen’. Meer in het verhaal verweven, dan er een los onderwerp van maken. Al helemaal niet aan het einde of tussen neus en lippen door.

Het ‘lange looplijnen’ is meer een middel dan een doel of resultaat. Andere manier omschrijven om de opzet en positie van de gebouwen te verklaren. * Samenvatting gesprek Rob* Doel van iedere ruimte; in welk opzicht en hoever gaat het? Kantine=samenbrengen, machinelokaal=leren?

In welke context wordt het doel vastgesteld of bepaald? Verweven van de praktijk en onderwijs. Student en vakman

samenbrengen tussen het uitvoeren van hun werk en opdracht door… doel van de ruimte in de context van de campus.

Kantine=individu samenbrengen, collectief= collectief werken… doel =wat wil je ermee bereiken? Dit stijgt boven het functioneren uit(processchema’s) en legt de nadruk op ontmoeting en interactie(een en hetzelfde?). probeer een schema waarin alle gebouwen zijn gevat om zo overzicht te krijgen en overeenkomsten te herkennen.

Wat is een doel? Bijvoorbeeld: ‘verbetering bereikbaarheid’(https://www. rijksoverheid.nl/onderwerpen/ruimtelijkeordening-en-gebiedsontwikkeling/ doelen-ruimtelijk-beleid) dit kan vervolgens opgesplitst worden in thema’s of middelen om het doel te bereiken. Welke middelen gebruik ik, en vooral hoe, om dit doel te bereiken?

523

02/03/2020

Zonwering; opwarming van ruimte, hoe hiermee om te gaan? Balans vinden tussen oriĂŤntatie(positie) van de ruimte en de maatregelen/middelen die je inzet.

Massieve lamellen, geperforeerde platen, RVS gordijnen, overhang vloeren, https://www.agps.ch/items/c1-0205_ hohenbuehlstrasse/ http://www.kabelzaandam.nl/mad/objects. php?cod=206&from=1&gebouwtype=13&id =id_gebouw_nl&sorder=geb_orden Buiten werken; wind, kou en vocht. Balans vinden tussen functie van ruimte en bruikbaarheid door de seizoenen heen. Wat is echt buiten en hoe scherm je dit af zodat het werkbaar is en het doel bereikt wat je voor ogen hebt; zichtbaar en tastbaar.

Planning; gesprekken met CIE; Paulien; -verhaal -machinewerkplaats -campus(doel van de gebouwen Sanden Hodnekvam architects, beeld maquette. Mooie combinatie van tactiel en abstracte oppervlaktes en vorm.

Beganegrond is tastbaar en brengt schaal.

Interessant is hoe de opening vergelijkbaar detail, of gebrek daar aan, toont met bovenste laag. Dit geeft de indruk dat de plint dienend is aan de laag erop en er direct mee verbonden is, al dan niet fysiek.

De laag erboven geeft niets weer van het interieur en geeft een glimps door de driehoekige uitstulpingen.

524

525

03/03/2020

wat draagt de campus bij aan de persoonlijke ontwikkeling van de student? zelfstandig, zelfredzaam… eten is altijd in de kantine? zo leren ze nooit zelf koken bijvoorbeeld. leven op de campus is meer dan leren, kijken en bewegen. De student is een onderdeel van het leven, het proces en alles wat erbij komt kijken. dus ook het bereiden van het eten, het schoonhouden van de ruimtes, het terrein. de symbiotische relatie tussen werknemer en leerling vraagt om een intensief leven op de campus. verantwoordelijkheid nemen, maar vooral voelen, is een grote waarde van de cohesie op het terrein. dit draagt bij aan de relatie die leerlingen onderling opbouwen, maar ook aangaan met de werknemers en het bedrijf algemeen. vrijheid, maar respect voor elkaar.

526

Analyse & onderzoek vakonderwijs: Zet het op papier! Een belangrijk onderdeel van je verhaal, maar geen dagen, weken, maanden belangrijk! Voor gesprek met Rogier maandag 9 maart; verhaal compleet!

Start met de invulling van de 3-minuten tekst. Dan komt de basis naar voren en kun je thema’s filteren. Vergeet niet; “intro is 5 minuten van het half uur”. Het ontwerp is veel belangrijker.

Meer dan de zachte analyse is het niet. Of meer; vooral niet meer proberen te maken dan dat het is. Helder uitschrijven wat ik nu ik heb en hiërarchie en helderheid in aanbrengen. Geen geneuzel of moeilijkdoenerij, to-the-point! Gaten of onduidelijkheden komen vanzelf naar voren.

Vertrouwen hebben in de waarde en vooral de rol in het verdere project. Het is een start, geen theoretische conclusie. Wel een opvatting van mij als ontwerper. Een constatering waarin ik een standpunt neem, gevoed door (eigen) bevindingen en artikelen om de urgentie te onderstrepen.

05/03/2020

Publieke presentatie Simon: Bestaande(wat dan ook)helder laten zien en benoemen wat het is. Zeker als het gaat om aanknopingspunten of kwaliteiten in het ontwerp.

Schema onderin scherm als rode draad en overzicht. Beelden en tekeningen in relatie tot het geheel laten zien. Constant te relateren aan het grote plaatje. want het plaatje is groot Als je iets noemt, al dan niet als bestaande kwaliteit, beeld laten zien! Als het echt zo belangrijk is om te noemen, moet je het laten zien! Zeker als je erop reageert als ontwerper!

Grote, herkenbare elementen; hebben een introductie nodig. Rol verklaren in het geheel en dan er dieper op ingaan.

Maaiveld, verdieping en torens in geval van Simon.

527

06/03/2020

Silko; groen kun je heel goed inzetten om wind tegen te gaan, of af te zwakken. Naar de uiterwaarde toe is al een sterke grens wat betreft wind. Hier kun je nog mee spelen in het ontwerp van het maaiveld.

528

07/03/2020

Verhaallijn en gebouwen; Hoe alle gebouwen te behandelen, zonder ze allemaal op een rijtje op te dreunen? De campus vormt altijd de basis in het verhaal, het overzicht. In het ontwerp van de campus komen themaâ&#x20AC;&#x2122;s(tot nu toe herkend) naar voren, namelijk; bewegingen, structuren, machines en bibliotheek. Deze moeten verhelderend werken, dus geen vage termen of complexe toelichting om een romantisch beeld te schetsen van iets wat het gewoon is. De themaâ&#x20AC;&#x2122;s vormen een hoedanigheid waarin de campus ruimte bied aan de studenten. Per thema kun je een paar, of alle gebouwen, uitlichten om de precieze invulling van het thema te laten zien.

529

08/03/2020

Tijdje terug alweer, maar nog steeds actueel; de eerste opzet van de opgave(onderstaand). Worden een aantal essentiële onderdelen helder verwoord.

“Ontwerp voor een vakschool voor metaalbewerkers, en meer specifiek voor lassers.

Locatie Uit een grondige analyse naar de ontwikkeling van vakscholen in Nederland, blijkt dat deze zich beter kunnen vestigen in de directe omgeving van bedrijven die zich bezighouden met dit vak. De leerlingen komen in direct contact met hun (mogelijke) toekomst, en de bedrijven hebben hier baat bij omdat zij zo direct invloed kunnen hebben op vakinhoudelijke zaken. Zo worden mensen opgeleid op een manier die het best aansluit bij waar de praktijk behoefte heeft. Dit geldt ook voor een vakschool voor lastechniek. Een bedrijfstak dat hier veel mee te maken heeft is de scheepsbouw. In Amsterdam Noord is als een van de laatste zo’n bedrijf gehuisvest.

Op het terrein van het scheepsbouwbedrijf in Amsterdam Noord komt een vakschool voor lassers. Hierdoor zal er een campus ontstaan waar leren en werken nauw met elkaar verbonden zijn, wat de kwaliteit ten goede komt. Voor de studenten zal gelden dat zien is leren. Dat betekent dat de verschillende programmaonderdelen van de school zorgvuldig verspreid worden over het terrein. Hierdoor moeten de studenten vaak door de ‘werkplaats’ lopen en steeds in nauw contact staan met de praktijk. Het verschil tussen opleiding en werk zal langzaam gaan vervagen. Tussen de bestaande gebouwen van het bedrijf zullen een aantal nieuwe gebouwen komen voor de school. Deze worden zorgvuldig ingepast.

530

In eerste instantie zal worden onderzocht welke functies door bedrijf en school gedeeld kunnen worden. Hierdoor kan een efficiëntie slag gemaakt worden, maar kunnen beide ook functioneel van elkaar profiteren en verder integreren. Hierbij valt te denken aan een administratiegebouw, een gezamenlijke kantine, voorzieningen voor ontspanning (fitness), etc.

Als onderzoek zullen de overige functies die nodig zijn voor de school (praktijklokalen, theorielokalen, etc.) zoveel mogelijk worden ondergebracht in monofunctionele objecten, die specifiek zijn vormgegeven voor die ene functie. Die verschillende gebouwen maken ieder op hun beurt, verspreid als confetti op het terrein, gebruik van de specifieke verschillen die de locatie kent (water, uitzicht op oude stad, grasland, dorpskant, etc.). Hierdoor zijn de verschillende objecten niet alleen specifiek voor de functie maar ook speciaal gemaakt voor de plek waar ze staan. De leerlingen wandelen lekker door de buitenlucht en roken een sigaretje met een echte lasser….

Een dergelijke opzet van de school is flexibel. De school kan makkelijk inspelen op nieuwe vragen uit het bedrijfsleven (door bijvoorbeeld het bouwen van een nieuwe voorziening of het aanpassen van een gebouw zonder dat dit hinder geeft voor de andere onderdelen van het lesprogramma).” ¬Realisatie; misschien een herhaling, maar toch; De terugkerende valkuil van het esthetiseren of ‘ straktrekken’ van een gebouw, terrein, wat dan ook lijkt gestoeld op twee dingen. Enerzijds de ‘angst’ dat het niet mooi(genoeg) wordt en daarmee de kwaliteit direct verbonden is. Dingen

mogen, en vaak moeten, mooi zijn, maar zijn niet inherent aan het leveren van kwaliteit.

Anderzijds de onderwaardering of onbegrip van de bestaande of inherente kwaliteiten.

Voorbij kijkend aan materiaal, detail of volume; een omgeving of gebouw kan al zoveel kwaliteiten in zich hebben zonder in eerste oogopslag beeldschoon te zijn.

Overigens gaan ik hierin snel voorbij aan elementen als de routing, structuur, reactie op context of simpelweg het gebruik van een gebouw. Een materiaal(gevel of niet) staat niet gelijk aan kwaliteit.

Het is belangrijk deze valkuil te erkennen, te benoemen en er een standpunt in te nemen. Mijn houding tegenover de werf, in de context van de studenten, is duidelijk;

het proces wat er in en omheen plaatsvind is de grootste kwaliteiten waarin de gebouwen een puur faciliterende rol spelen.

De noodzaak om gebouwen ‘mooi’ te maken is er in dit geval niet omdat dat niet gepast is in de context van het gebruik en karakter van het terrein. Intensief en grof.

Tectonic articulation, Soren Nielsen Vandkunsten Architects “Stacking, profiling, hooking, plugging, clamping, overlapping, skewing, consoling & hanging.”

Google translate says: “Stapelen, profileren, haken, inpluggen, klemmen, overlappen, scheeftrekken, troosten en ophangen.”

531

12/03/2020

Het doel van de ruimte, the purpose of architectue: “The purpose of Architecture is to improve human life. Create timeless, free, joyous spaces for all activities in life. The infinite variety of these spaces can be as varied as life itself and they must be as sensible as nature in deriving from a main idea and flowering into a beautiful entity.

The overriding essence is found in the intangibles, life–heart–soul–spirit–freedom– enduring within the structure.

The basic needs of the human being and the subtle variations of the individual are the source for Real Architecture as well as, of course, the natural environment and the natural use of materials. Thus creating – new- changing- to infinity yet timeless Architecture.”

–John Lautner, Architect F.A.I.A. http://www. johnlautner.org/wp/?p=710 Het doel omschrijven zonder het onderwerp te benoemen. ‘Plek om te ontspannen, wonen en ruimte voor werken aan eigen projecten.’ In plaats van; ‘het doel van het woongebouw is…’

Het doel is een samenvatting of paraplu voor; Ontmoeting en interactie tussen studenten onderling, maar boven alles tussen student en vakman Het proces wat plaatsvind. Dit is letterlijk getekend en vrij helder hierdoor Het vormen van een fysieke bibliotheek Al deze thema’s en onderwerpen zitten verweven in het plan en maken het complete ontwerp. Wat maakt het gebouw specifiek en wat wil je met dit gebouw bereiken

532

13/03/2020

JOM architekten, https://www. swiss-architects.com/de/ architecture-news/hintergrund/ wenn-wir-bisher-mit-dem-hammerarbeiten-ist-die-digitalisierung-dienagelpistole?utm_source=newsletter&utm_ medium=email&utm_campaign=2571 “wenn wir bisher mit dem hammer arbeiten, ist die digitalisierung die nagelpistole” “if we have been working with the hammer so far, digitization is the nail gun” Mooi citaat, kansen zien en vooral de evolutie(of revolutie ?) onderkennen en eigen maken.

533

14/03/2020

Ensemble van gebouwen; dit vind zijn weerklank op meerdere schalen.

Constructies en de schaal van de gebouwen zijn de eerste laag. Materiaal en gebruik de tweede. Contrasten kunnen groter onderling de gebouwen, vormen, constructies. Net als de materialen! Voorbeeld; Alessandra Covini Prix de Rome, XDGA arch.school. comp., De arch.comp van XDGA heeft ook een mooie manier van laten hoe de hele campus een bedrijvigheid is van architectuur, in dit geval. Het karakter van de campus komt erin naar voren, maar informatief is het nietâ&#x20AC;Ś

534

535

15/03/2020

De verhalende thema’s moeten een helder beeld scheppen. Iets vaags als ‘machine’ of ‘structuur’ is verwarrend en schept een verkeerd kader.

Verhalend vanuit het perspectief van de student, hoe maken zij gebruik van de campus. Dit is op te delen in thema’s, tadaa!

Wonen, leren & ontspannen. Zoiets.

Eerste opzet thema’s, wat misschien niet helemaal werkt: thema: bewegingen

- campusbreed

- student & werknemer

- maaiveld thema: machines

- campusbreed

- proces student thema: bibliotheek

- campusbreed

- materialen

- knopen

- constructies

- computer thema: structuren

- campus

- schaal

536

537

21/03/2020

Eind van het weekend, presentatie klaar: Slides opgezet Iedere slide heeft een plaatje, tekening, schema, foto of (alleen noodzakelijke) tekst.

538

22/03/2020

Gesprek met Rogier en Willeke ontwerp - Het is echt heel erg mooi en compleet. Er zijn geen gaten, je moet alleen dingen nog benoemen. Geef het een heldere plek in het geheel.

- Stel jezelf de vraag of iets een nieuwe opgave is of het uitwerken. Het zou namelijk alleen nog maar uitwerken moeten zijn. Nieuwe lagen of ideeën toevoegen moet je niet doen en uitwerken wat je nu hebt. Daar zit al zoveel in.

- Benader de campus als een gebouw en de gebouwen als ruimtes van dit gebouw. De materialen zijn het detail, de fragmenten. Het kan heel er helpen het niet vanuit een stedenbouwkundig perspectief te benaderen, want je bent geen stedenbouwer.

- Niet al je materiaal hoeft in je verhaal te zitten. Sommige dingen komen ook heel goed tot hun recht als bijlage.

- Tuurlijk zijn er dingen die je niet hebt onderzocht of ontworpen. Maar als je verhaal helder is, en je al je materiaal een plek hebt gegeven(kern of bijlage), dan kun je verantwoorden waarom of wat je anders hebt gedaan. verhaal - Leg de nadruk op ontdekken. Dit is de grootste kracht van je plan en schept meteen een sterk kader voor jouw verhaal over de student.

- Ontdekken is 1 van de pijlers van je plan. Ontdekken, leven en leren. Dit zijn de pijlers van je plan waar je constant aan kan refereren. Dit bind alles samen en zet het in perspectief tot elkaar.

- Begin met de kracht van je plan. De zin ‘Het vakonderwijs is van grote waarde en de studenten verdienen een leeromgeving die ontdekken stimuleert en de rijkdom van het werken met de handen omarmt.’ Is

een prachtig begin. In je presentatie moet dit gepaard gaan met een beeld die de sfeer en het doel van de campus illustreert.

Met andere woorden; met welke plaat ga ik mijn plan verkopen? Kijk eens hoe anderen dat hebben gedaan. Zie het als een samenvatting, zoals een inleiding is, van je plan. Dit is wat ik heb gedaan, nu ga ik laten hoe ik dit heb gedaan en waarom.

- Wat ontbreekt is de overkoepelende gedachte. Wat bind de gebouwen samen, waarom zijn deze gebouwen er, waarom zien ze er zo uit, waarom staat ze daar, etc. Grof naar fijn. Bedenk voor jezelf hoe je het plan grijpbaar maakt voor de luisteraar. Bied overzicht aan de luisteraar.

Hoe meer overzicht ze hebben, hoe meer(gedetailleerde) informatie ze kunnen hebben. Anders dwalen ze af wat tot verwarring leidt.

- Verhaal uitwerken(uittypen) en een paar dagen aan de kant leggen. Is nodig om afstand te krijgen en er fris naar te kunnen kijken - Verhaal is nog wel meer dan de helft van het werk naar je groenlicht toe.

Maquettes en renders kun je ook nog na je groenlicht maken. Niet alles hoeft af te zijn voor je groenlicht. Verhaal is #1!

- Gebruik tussenkopjes in je 3 minuten tekst. Dit helpt om to-the-point te blijven in de onderstaande alinea. Ook schept het meteen een kader waarmee de tekst gelezen wordt.

- Laatste alinea; snap wat je bedoelt, maar is erg vaag geformuleerd. Het is goed een einde te geven aan je plan, een conclusie of vooruitblik. Maar maak het scherper en blijf helder.

- S’ochtends tekst, s’middags en vooral s’avonds maquettes maken. Maak gebruik van je ‘frisheid’!

539

03/04/2020

* Prep gesprek Rob * - Keynote Misschien de gecommitteerden, mentor en - doel van de ruimtes commissieleden een boek/kleine maquette - 3 minuten tekst sturen?

- bulk werk; theorie ontwerpen, machinewerkplaats uitwerken+maquette, ontwerpen knooppunten, impressies opzetten - Volgende week gesprek met Paulien & Dingeman - Planning groenlicht(week 17 i.p.v. 16) - Tentamen begin juni i.v.m. werk(deadline en personeel) en academie(fysiek/digitaal) * Prep gesprek Rob * * Samenvatting gesprek Rob * Opzet presentatie is goed, wordt steeds mooier, project is er en je gaat mooi afstuderen!

Machinewerkplaats later verder uiteenzetten. Eerst alles overzichtelijk presenteren op een gelijkwaardig niveau, dan dieper ingaan op het gebouw.

Impressies; ontmoeting en connectie tussen student & werknemer Oefen vaak, ook met teams etc. Alles gereed, uitnodigen(agenda), etc. Weet hoe het werkt en heb alles voorbereid zodat er zonder vertraging begonnen kan worden.

Maandag 6 oefenen met Rob Lassen is voor nu minder belangrijk. Voor publieke presentatie veel interessanter.

Maquettes zijn nog steeds heel belangrijk.

Maak er fotoâ&#x20AC;&#x2122;s of filmpjes van die je kan laten zien.

Week 17 groenlicht moet je doen als jij je daar beter bij voelt. Tentamen kan gewoon begin juni, 95% van het werk is al gedaan met GL. Kijk eens naar Prezi om je plan te presenteren. Misschien een interessante tool om overzicht te houden in het immense plan. * Samenvatting gesprek Rob *

540

05/04/2020

Morgen weer presenteren aan Rob; wat precies?

- Hele verhaal doorlopen - Idee voor GroenLicht/Tentamen - afspraak met Paulien & Dingeman

541

07/04/2020

Gesprek Rob - Geen boekjes of maquettes naar de gecommiteerden. Niet nodig, ze krijgen een samenvatting(door jou geschreven) en dat is het. Geen tijd om te experimenteren nu.

- Prezi werkt niet? Niet doen, gewoon doorgaan zoals je bezig was.

- Vertaling van luchtfoto naar schema is heel sterk. Herhaal dit(een paar keer) om weer even te herinneren waar je mee te maken hebt en hoe het terrein en haar omgeving er ook alweer uitzien.

- afspreken met Paulien en Dingeman is goed, maar laat je niet afleiden. Heel belangrijk dat jij je productie door kan zetten.

542

543

10/04/2020

Presentatie voor UE-team Feedback in hoofdlijnen: - Aanleiding en vooronderzoek veel uitgebreider behandelen. Veel meer beelden, persoonlijke insteek is een onderdeel van je verhaal, een groot deel van de aanleiding.

- Ontstaan van de campus en de opbouw op deze schaal helder uiteenzetten.

Alleen dan kun je gebouwen gaan behandelen.

- Sfeer laten zien, horen. Materiaal scherper benoemen, hier ligt de nadruk op in je plan, alleen benoem je het niet.

- Het is jouw project, ziet er uit als jouw project en jij bent de aangewezen persoon om dit te ontwerpen, vergeet dit niet!

Veel meer plaatjes gebruiken. Niet bang zijn om teveel te gebruiken. Liever te veel.

Neem jouw eigen achtergrond mee in de opening. Het feit dat jij er zoveel binding mee hebt is echt een verrijking van je plan.

Vertel dit, laat een foto van jezelf zien terwijl je aan het werk bent of iets dergelijks.

In de opening/aanleiding vooral ook vertellen waarom je het doet en wat jij vind van het onderwijs. De maakt duidelijk hoe en wat je hebt gedaan in je ontwerp.

Laat de ambacht en maakbaarheid zien in de gebouwen. Materialen zijn echt belangrijk hierin! Bij ieder geval toelichten wat voor rol welk materiaal er speelt. Dit schetst het beeld van het ensemble, maar

vooral de sfeer en gevoel van de campus die je student bied. Nadruk leggen op materiaal.

Wat is er nu, wat behoud je, wat heeft je geĂŻnspireerd en wat voeg je toe?

Maak ook heel duidelijk wat bestaand en nieuw is, en herhaal dit.

Je speelt heel erg met de schaal, het entree-hokje tussen al die kolossen bijvoorbeeld, is heel sterk. Laat dit overal terugkomen! OnderzeeĂŤr bijvoorbeeld, de schaal en grofheid onderdeel maken alle stukken.

sfeerbeeld van een zomer in Essen; hergebruik van het immense indsutriele complex Zollverein. Hoewel het hier een recreatieve functie betreft, geeft dit de kracht of aantrekkinskracht weer van de schaal, grofheid, vrijehdi, ruimte. material en nttuur wat ten dienste stond aan de mensheid in de vorm van industrie. nu neemt het een nieuwe rol aan, industrie kan ook op deze manier onderdeel uitmaken

van de stad. De structuren van industrie zijn genereuze structuren voor de stad of een andere vorm van gebruik. hierin schuilt een enorme kracht te transformeren, zonder een litteken proberen te herstellen. omarm het weefsel en neem het op nieuw in de nieuw vorm van leven en gebruiken van de omgeving.

544

* Feedback Jeroen * Breedbeeld is beter Schema blauw/rood groter Uiteindelijk is het belangrijkste dat je een verhaal van begin tot eind kan vertellen waarin jij weet waarom je dingen hebt gedaan en waarom dit goed is.

Volgende week vrijdag weer een gesprek, dan de focus op het verhaal van de grote schaal.

Als de student in je verhaal weer langs de kantine komt, alleen benoemen, stippellijn langs de kantine laten gaan en verder. * Feedback Jeroen *

545

13/04/2020

Poging tot intro:

stimuleren. De student is namelijk van grote waarde. Zij verdienen een leeromgeving die Eigen achtergrond in het vakonderwijs ontdekken stimuleert en de rijkdom van het Geleerd van grof naar fijn, beroepsonderwijs werken met de handen omarmt. Intensieve naar een Master samenwerking van onderwijs en praktijk kan Vaardigheden inzetten voor de student hieraan invulling geven. die ikzelf was en de vakman die ik ben Meer aandacht voor het individu en het geworden vak vraagt om een ruimtelijk experiment Motivatie en overtuiging vertalen naar een waarbij onderwijs en praktijk worden leeromgeving die techniek ruimte geeft verweven. Waarin de student een plek krijgt Altijd al willen leren lassen en werken met om zich intensief en dicht op de praktijk staal en metalen te ontwikkelen binnen een ambacht. De Afstuderen aangrijpen om zowel als maker praktijk krijgt de mogelijkheid om te leren en als architect te leren werken met metaal. van de student en gebruik te maken van de Omgeving ontwerpen die het individu faciliteiten van het onderwijs. Zo ontstaat motiveert en een waardevolle omgeving een wederkerige symbiose op een nieuwe bied die toekomstige vakman verdiend campus waar de student woont en leert Verdienen een omgeving die een plek om te naast de vakman die zijn werk uitoefent kunnen ontwikkelen, te oefenen, ontdekken.

Bezig mogen zijn met de handen, de waarde Dit pleidooi is voortgekomen uit mijn eigen ervan inzien achtergrond binnen van het vakonderwijs. Ik Onderzoek naar de praktijk; bezoek van heb zelf het traject van MBO, HBO naar mijn scholen en bedrijven, parallel aan het Master nu doorlopen. Zo heb ik eigenhandig volgen van cursussen om het materiaal te meegemaakt hoe het maken en denken van leren begrijpen grof naar fijn plaatsvind. Van het detail terug Parallel tussen praktijk theorie, maken en naar de abstractie van het idee. denken, ruimte en programma Deze ervaring heb ik ingezet in het Nog een poging: bedenken, onderzoeken en ontwerpen van het ontwerp wat ik vanavond aan jullie Welkom bij de presentatie van mijn presenteer. Dit heeft mij de kans gegeven tentamen, mijn meesterproef en start van mijn eigen ervaring en overtuiging wat mijn carrière als architect. Campus aan de betreft het onderwijs in te zetten, naast werf, een experimenteel pleidooi voor het de vaardigheden die ik heb geleerd als verweven van onderwijs en praktijk. architect. Ontwerpen voor de student die ik was of had kunnen zijn.

Graag zou ik beginnen met het voordragen van mijn pleidoo; Het vakonderwijs in Nederland staat voor een uitdaging.

Vooruitlopen op de digitalisering maar ook de binding zoeken met de constant specificerende praktijk die een wisslende ontwikkelsnelheid heeft. Boven alles hierbij de student weer op de voorgrond zetten en zelfontplooiing binnen een ambacht 546

Mijn afstuderen heb ik ook aangegrepen om te leren werken met metaal. Ik heb altijd al willen leren lassen. Zo is er een parallel ontstaan tussen mij als maker en als architect, doener en denker. Dit parallel komt tot uiting in het ontwerpen aan het onderwijs van metaalbewerking. Zo komen mijn ervaring en interesses als maker en als architect samen in deze opgave.

Realisatie of gewoon weer een idee?

Structuren & constructies(wat is het verschil ook alweer?)

Boerderij van dVVT; structuren die lijken te willen ontsnappen van een opgelegd grid.

Constructies die zich willen ontdoen van hun schil en zo de spanning tussen binnen en buiten blootleggen. Versterken van contrasten in ruimte, gebruik en materiaal.

Dit is wat ik bedoelde met de vaagheden Om mijzelf weer in te leven in de leefwereld van bewegingen, verticale stijgpunten, van de student en wat hierbij komt kijken ruimte voor maken en tentoonstellen. Het heb ik scholen en bedrijven bezocht. is simpelweg een verlengde van de ruimte, Op deze manier heb ik mijzelf inzichten die de structuur binnen een onderdeel geboden in de ruimtes, gereedschappen, maakt van de ruimte buiten. Hoewel een sfeer en wie er gebruik van maakt. kort moment, draagt dit bij aan de ervaring van de ruimte en haar constructies bij het Parallel hieraan heb ik cursussen gevolgd in betreden of passeren. Zo de activiteiten het lassen en bewerken van staal. Met als binnen verbinden met de bewegingen en doel te leren lassen, maar vooral gevoel te activiteiten buiten, zonder dit te forceren krijgen voor de wereld van het werken met met glazen wanden of onrealistische(te metaal en al haar legeringen. openen wanden of deurenâ&#x20AC;Ś?)

Uit dit praktische onderzoek heb ik een aantal lessen geleerd die ik heb meegenomen in het ontwerpen van het vakonderwijs voor metaalbewerking.

Deze lessen zijn gevoed door mijn eigen ervaring en overtuiging als student van het vakonderwijs en architect met gevoel voor techniek.

547

18/04/2020

Waarom geen glazen schil om alles heen zodat alles altijd zichtbaar is? De deuren, of doorgangen, geven een idee van wat erachter gebeurt. Het worden momenten waarop de werkzaamheden zichtbaar worden en er fysieke interactie is tussen student en vakman en het werk. Door de grote hoeveelheid van toegangen en grote afmetingen, ontstaan er veel van zulke plekken op de campus. De werknemer, en vooral de student, beweegt zich intensief over het terrein waardoor er zich veel van deze momenten voordoen. Het karakter van het terrein, privĂŠ, maakt indirect iedere ruimte van iedereen op de campus. Een ruimte binnenlopen om te kijken of te vragen wordt hierdoor vrijblijvend en een House in Magomezawa, Funabashi, Chiba, 1985-1986. ontworpen door Toy ito. prachtig voorbeeld van tussenruimte, binnen/buiten en sfeer met basale materialen.

548

tweede natuur. Dit legt de nadruk op de bestaande en nieuwe toegangen die er zijn op de campus.

De digitale werkplaats is hierop een uitzondering. Door de gevoeligheid van de apparatuur kan deze werkplaats zich de vrijheid van een binnen/buitenwerkplaats veroorloven zoals alle andere ruimtes op de campus dat wel doen. Om deze reden wordt de digitale werkplaats transparant gemaakt om de activiteiten tentoon te stellen en bereikbaar te maken.

549

23/04/2020

Voorbereiding GroenLicht

550

551

06/05/2020

feedback samengevat - minder didactiek, meer architectuur - een goede kaart die mijn masterplan laat zien en de stedenbouwkundige opzet - uitgangspunten en themaâ&#x20AC;&#x2122;s van mijn ontwerp helder laten zien en terug laten komen in mijn hele verhaal.

- overzicht bieden, tussendoor en onder bijvoorbeeld de doorsnedes.

- pijlers goed introduceren en tussentijds inleiden en de tijd geven; Eindelijk GroenLicht, vanuit huis met; LB; Dingeman RB; Rob RO; Paulien LO: Jeroen feedback op presentatie en verhaal. inhoud is er, hoef ik niet meer te bewijzen tegenover mijn commissie. nu de tijd nemen om naar T4 toe te werken. hiermee het einde van dit logboek. De rest is terug te vinden in het projectboek.

552

553

colofon

Academie van Bouwkunst Amsterdam Augustus 2020 Jesse Mommers Edisonstraat 105 bis A 3553BP Utrecht 06 43 48 35 81 mommers.j[at]gmail.com commissie Rob Hootsmans (mentor), Hootsmans Architectuurbureau Paulien Bremmer, Studio Paulien Bremmer Dingeman Deijs, Dingeman Deijs Architects Toegevoegde leden t.b.v. examen: Floris Hund, Hund Falk Architecten Winfried van Zeeland, ZAPP

Š 2020 Jesse Mommers

554

LOGBOEK afstuderen

Jesse Mommers