BNL Magazine #3-2018

Oktober 2018

Bouwambities

In gemeentelijke coalitieakkoorden

Zij-instromers

En BBL

Campagne Bewust Veilig

Iedere Dag

2 | BNL | Oktober 2018 |

INHOUD

in dit nummer

22

24

GRONDROERDERS EN

BOUWEN MET EEN GOED DOEL

MARKTVISIE

BOUWREIS

NETBEHEERDERS Meer ... >

Meer ... >

BNL is het verenigings­magazine van Bouwend Nederland.

EN VERDER ...

In het magazine is informatie te vinden over activiteiten van de vereniging, ontwikkelingen in de sector en onderwerpen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering van de leden. De inhoud geeft invulling aan de missie van de vereniging, namelijk het binden, boeien en verenigen van de leden. Wilt u reageren? Stuur een mail aan: a.nieuwenhuis@bouwendnederland.nl.

4

BOUW IN BEELD

6

GEMEENTELIJKE BOUWAMBITIES

11

BOUWAGENDA

12

VEILIGHEID

14

INSTROOM

17

KLIMAATAKKOORD

18

PROJECT BIAB

Omslag: MElt®-asfalt op fietsbrug De Snelbinder te Naaldwijk. Foto: René van den Burg

20

INNOVATIE MELT®-ASFALT

27

REGIOKATERN

INHOUD | Oktober 2018 | BNL | 3

MAXIME VERHAGEN

WERK IN UITVOERING

32

INNOVATIE

QUAKESHIELD

Het is goed dat de Koning in zijn troonrede ook aandacht had voor onze oververhitte woningmarkt. De Koning stelt vast dat vooral in de grote steden betaalbare woningen schaars zijn en starters er niet of nauwelijks tussenkomen. Er is grote behoefte aan woningen met een huur van 700 tot 1.000 euro per maand en koopwoningen voor mensen met middeninkomens. De ambitie is om gemiddeld

Meer ...>

75.000 woningen per jaar te bouwen. We bouwen dit jaar 65.000 woningen. Dat is al meer dan vorig jaar, maar nog altijd 10.000 woningen te weinig. Bovendien halen we zo de achterstand van de crisis niet in. Alle lof voor minister Ollongren om in de vorm van de Woonagenda daadkrachtig te acteren. Echter, inmiddels

35

is de Woonagenda een half jaar oud en ik constateer dat we niet op schema liggen. Ik heb daarom aangegeven dat

10 MANAGEMENTVRAGEN AAN…

de minister de regie moet nemen. Er zijn namelijk regie­

TROTS EN VAKMANSCHAP

We zitten nu in de situatie waarbij we landelijk afspraken

ADVIES RETENTIERECHT

Maar de ene na de andere gemeente schuift de hete

VAKGROEPEN

onderzoeken blijkt dat ook van de harde plannen er vaak

COLUMN ADJIEDJ BAKAS

woningbouw dan goed op orde, maar in papier kan je niet

36 39 41 43 44

CIRCULAIR BOUWEN

problemen tussen de minister, de gemeenten en provincies. hebben gemaakt, die regionaal hun beslag moeten krijgen. aardappel naar de buren toe. Of gemeenten geven bij ons aan dat de plancapaciteit op orde is. Echter, uit diverse nog enkelen sneuvelen. Op papier heeft de gemeente de wonen!

45

Ik wil afsluiten met ware woorden uit de troonrede waar

47

vanzelfsprekend, maar vergt permanent onderhoud en

ONMISBAAR

ik me volledig bij aansluit: Een steeds beter land is niet

VERENIGING

vernieuwing. Vertrouwen in de toekomst is werk in

53

BNL IN DE MEDIA

uitvoering.

Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum Tussen de Noord-Limburgse dorpen Ooijen en Wanssum worden tal van maatregelen genomen om de waterveiligheid te verbeteren; een oude Maasarm wordt gereactiveerd, er worden dijken v­ erlegd en er

BOUW IN BEELD

komen twee hoogwatergeulen. In het centrum van Wanssum komen veel opgaven samen; de jachthaven wordt opnieuw ingericht, er komt een nieuwe brug met brugpleinen en dijken en damwanden worden vernieuwd of verhoogd.

INITIATIEFNEMERS RIJKSWATERSTAAT, PROVINCIE LIMBURG, GEMEENTE VENRAY, GEMEENTE HORST AAN DE MAAS, WATERSCHAP LIMBURG UITVOERDER MOODER MAAS (COMBINATIE DURA VERMEER DIVISIE INFRA EN PLOEGAM) OPLEVERING EIND 2020 MEER INFORMATIE OOIJEN-WANSSUM.NL Foto | Projectbureau Ooijen-Wanssum

6 | BNL | Oktober 2018 |

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN

VIJF GEMEENTEN OVER HUN PLANNEN DE KOMENDE VIER JAAR

Tekst | Karl Bijsterveld

BOUWAMBITIES IN HET Recent is Bouwend Nederland in verschillende regio’s gestart met Masterclasses voor (nieuwe) wethouders. Centraal staan de bouw- en infraambities in de nieuwe coalitieakkoorden. Waar zijn ze torenhoog en waar mag het een onsje meer zijn? Welke dilemma’s en uitdagingen voorzien wethouders? BNL maakte in dit kader een rondje langs vijf gemeenten, en vroeg wethouders naar hun ambities. Die zijn er volop, zo blijkt.

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN | Oktober 2018 | BNL | 7

Foto's | Bibi Veth, Rob Voss

COALITIEAKKOORD "Verduurzaming en huisvesting hoog op de agenda"

"Unieke karakter behouden en versterken"

Gebouwde Omgeving Tilburg

wethouder Wonen, Apeldoorn

Oscar Dusschooten, wethouder Wonen en Energietransitie

Nathan Stukker,

Verduurzaming is de komende vier jaren een belangrijk

2030. Dat is het jaar waarop het Apeldoornse bestuur­

thema in Tilburg. Wethouder Oscar Dusschooten: “We willen

sakkoord zich de komende vier jaar richt. Tot dan blijft het

dat onze stad ook in de toekomst een fijne plek is om te

aantal inwoners in ieder geval stijgen. Wethouder Nathan

wonen. Daarom stellen we een Investeringsfonds Klimaat in

Stukker: “We grijpen deze groei aan om het unieke karakter

van 20 miljoen euro om verduurzaming te versnellen. Denk

van Apeldoorn te behouden en te versterken: ruimtelijk,

aan isolatie van gebouwen en het opwekken van duurzame

groen en sociaal. We bouwen toekomstbestendige, groene

energie.”

buurten waarin iedereen meedoet. Ook vergroten we het

“Maar er staan meer onderwerpen hoog op de agenda”,

woningaanbod voor jongvolwassenen. We willen meer

vervolgt Dusschooten. “Er zijn veel nieuwe middeldure

twintigers aan de stad binden om de levendigheid te

huurwoningen nodig om het groeiende aantal een- en twee­

versterken.”

persoonshuishoudens te huisvesten. Ook het toenemend

Tot 2030 zijn er duizenden nieuwbouwwoningen nodig.

aantal arbeidsmigranten vraagt in Tilburg om passende

Tegelijkertijd vernieuwt en verduurzaamt Apeldoorn

huisvesting. ‘Blijvers’ willen we huisvesten in de reguliere

bestaande verouderde wijken, bedrijventerreinen en

woningvoorraad. Voor short stay arbeidsmigranten zoeken

gebouwen. Stukker: “Een mooi voorbeeld van dat laatste

we juist tijdelijke huisvestingsoplossingen dicht bij hun

is het voormalige hoofdkantoor van Centraal Beheer. Het

werk.”

iconische complex, ontworpen door Herman Hertzberger, ondergaat de komende jaren een transformatie tot woon-

Soortgelijke thema’s stonden ook centraal tijdens de

en werkgebouw.”

Masterclass die Bouwend Nederland in juli samen met

Iconisch is ook de renovatie van 180 appartementen in

de provincie Noord-Brabant voor alle nieuwe wethouders

Serviceflat Lindenhove, die bewoners straks een energie­

organiseerde. Dusschooten: “De Masterclass bood een

besparing oplevert van 80 procent. De gemeente verleent de

mooie gelegenheid om kennis te maken met de bouwsector

VvE hiervoor een unieke lening.

en over oplossingen te praten. Want als gemeente kunnen

Centraal Beheer en Lindenhove zijn volgens Stukker bij

we het niet alleen. Samen kunnen we bijvoorbeeld verduur­

uitstek projecten waarbij de expertise van de markt nodig

zaming stimuleren door nieuwe financieringsvormen. Denk

is. “Dat geldt evengoed voor de renovatie van school­

aan gebouwgebonden financiering. Ook is de bouwsector

gebouwen. De afgelopen jaren heeft de gemeente het

onmisbaar voor innovatie in huisvesting, zoals flexibele

binnenklimaat van honderden klaslokalen geïnventariseerd.

woonvormen voor short stay arbeidsmigranten.”

Samen met de markt gaan we nu grootschalig verduur­ zamen en scholen gezonder maken. Er is kortom genoeg werk aan de winkel in Apeldoorn.”

8 | BNL | Oktober 2018 |

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN

"Samen bouwen en verduurzaming versnellen"

"Sterke wijken voor iedereen"

Jan ten Kate,

Karin Schrederhof,

wethouder Woningbouw en Duurzaamheid, De Wolden

wethouder Wonen, Delft

Het aantal inwoners van De Wolden groeit. Er is volop

In Delft is de druk op de woningmarkt groot. Karin Schre-

behoefte aan nieuwe woningen.

derhof, wethouder Wonen: “In het coalitieakkoord is daarom

Wethouder Jan ten Kate: “Onze gemeente ligt gunstig bij

afgesproken om tot 2040 15.000 nieuwe woningen toe

verschillende uitvalswegen, waardoor we een aantrekkelijke

te voegen. In het sociale deel, maar ook in het midden en

woonlocatie zijn voor forenzen. Ook stijgt de vraag naar

hogere huur- en koopsegment. Dit moet tegelijkertijd de

woningen nu de crisis voorbij is. De komende collegeperiode

doorstroming bevorderen. Delft wil sterke, diverse wijken voor

spelen we hier actief op in door de bouw van circa tachtig

iedereen.”

woningen per jaar. Voor een plattelandsgemeente in deze

Voor 5.000 woningen heeft Delft al concrete plannen in

regio is dat fors.”

de Spoorzone en Harnaschpolder. Voor de tweede 5.000

De Wolden bouwt voor alle doelgroepen: de eigen en nieuwe

woningen zijn er inmiddels locaties gevonden in onder meer

inwoners, starters, alleenstaanden, gezinnen, senioren en

de Schieoevers, een voormalig bedrijventerrein. Schrederhof:

inwoners met een zorgvraag. Ten Kate: “We streven naar

“Voor alle opgaven hebben we de creativiteit van de markt

een mix van goed betaalbare en duurdere huur- en koop­

hard nodig. We willen duurzame woningen en wijken, met

woningen. Bouwen binnen bestaand gebied heeft onze

betaalbare alternatieven voor aardgas. Bovendien moeten we

voorkeur. Hierbij krijgen bewoners en de markt volop ruimte

slim omgaan met openbare ruimte, omdat het vaak binnen-

voor eigen initiatieven. Denk aan de ombouw van winkels

stedelijke locaties zijn. We kunnen niet overal auto’s toelaten.”

naar woningen; een opgave die veel creativiteit vereist.”

Om Delft goed bereikbaar te houden, zet de stad juist in op

Ruimte voor initiatief krijgen bewoners en de markt ook bij de

meer deelauto’s en een fijnmazig openbaar vervoersnetwerk.

verduurzamingsopgave. Ten Kate: “We stimuleren het lokale

Station Delft Zuid krijgt er vier sporen bij en er stoppen

ondernemerschap om verduurzaming te versnellen en het

straks meer treinen. Ook de fietser krijgt meer ruimte. “Nu

draagvlak te vergroten. Onze rol is vooral die van regisseur.

al verplaatsen de meeste Delftenaren zich per fiets”, weet

Mooi voorbeeld is een project van enkele dorpen binnen onze

Schrederhof. “En het fietsverkeer blijft groeien, ook regio-

gemeente om in 2020 energieneutraal te zijn. Samen met het

naal. We gaan dus investeren in meer fietsverbindingen en

bedrijfsleven werken bewoners aan creatieve oplossingen.

oversteken van bijvoorbeeld de Schie en snelwegen. Ook dat

Zoals de productie van biogas door vergisting van rioolslib.”

vraagt de komende jaren om innovatieve marktoplossingen.”

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN | Oktober 2018 | BNL | 9

Coalitieakkoorden onder de loep

"Extra uitdagingen door versnelde woningbouw" Marie-Thérèse Meijs,

wethouder Wonen, Haarlem Haarlem heeft een ambitieus coalitieprogramma. Het aantal

Hoeveel aandacht hebben gemeenten de komende vier

geplande nieuwbouwwoningen tot en met 2025 is verhoogd

jaar voor bouw en infrastructuur? Om die vraag te

van 7.500 naar 10.000. Wethouder Marie-Thérèse Meijs:

beantwoorden legt Bouwend Nederland maar liefst

“Dat stelt ons voor uitdagingen in een stad zonder grote

270 coalitieakkoorden onder de loep.

uitbreidingslocaties. We moeten alles binnenstedelijk invullen door transformatie van bedrijventerreinen en verdichting

Inmiddels zijn er zo’n 200 akkoorden onderzocht. Beleids­

op verschillende plekken. Toch zien we veel kansen. Zo is

medewerker Bouwend Nederland Martijn Verwoerd ziet

Oostpoort bij station Spaarnwoude een van de aangewezen

positieve eerste resultaten. “Er is veel aandacht voor de

locaties voor versnelde woningbouw. En in Schalkwijk werken

bouw van voldoende nieuwbouwwoningen. Ook de nood­

we al langer om veel woningen toe te voegen.”

zaak voor meer middeldure huur zien we regelmatig terug.

Haarlem heeft een tekort aan alle woningtypen. Meijs: “De

Andere vaak genoemde thema’s zijn onderwijshuisvesting,

coalitie heeft zich vooral sterk gemaakt voor een groter

een beter vestigingsklimaat voor ondernemers en moderne

aanbod voor lagere en middeninkomens. Bij nieuwbouw

fietspaden voor bijvoorbeeld e-bikes.”

reserveren we 40 procent voor sociaal en 40 procent voor middenhuur. Het accent voor het sociale deel ligt op de bouw

Toch blijven er in de coalitieakkoorden ook belangrijke zaken

van kleinere een- en tweepersoonswoningen.”

onderbelicht, stelt Verwoerd. “Bij plannen voor nieuwbouw­

Behalve aardgasvrije nieuwbouw, onderzoekt Haarlem of

woningen ligt het accent vooral op binnenstedelijke locaties.

nieuwbouw in grotere ontwikkelgebieden energieleverend kan

Maar er zijn ook uitbreidingslocaties nodig om aan de vraag

zijn. Meijs: “We willen warmteoplossingen met een overca-

te voldoen. Verder is er weinig aandacht voor ondergrondse

paciteit, zodat we er een deel van de bestaande woning-

infrastructuur, zoals het klimaatbestendig maken van

voorraad op aan kunnen sluiten. Juist hier zit de grootste

­rioleringen en binnenstedelijke waterberging. Ook stippen

uitdaging in de energietransitie. In Meerwijk werken we nu

veel coalitieakkoorden wel het meer investeren in onder­

aan het eerste Haarlemse warmtenet.”

houd van infrastructuur aan, maar wordt bijvoorbeeld

Om alle ambities te realiseren werkt de provinciehoofdstad

broodnodige vervanging en renovatie van versleten bruggen

nauw samen met corporaties en de markt. “Het Haarlemse

en viaducten amper genoemd.”

bouwende netwerk is sterk en dat is goed. Samen kunnen we stad nóg mooier en evenwichtiger maken.”

•

Bouwend Nederland gaat op twee manieren met de ­uitkomsten aan de slag. Verwoerd: “We nemen de resultaten mee in de masterclasses met (nieuwe) wethouders. Onderbelichte thema’s brengen we bovendien in bij de volgende gemeentelijke bouw- en infraoverleggen.” Meer informatie over de inzet van Bouwend Nederland tijdens de gemeenteraadsverkiezingen vindt u op bouwendnederland.nl/gemeenteraadsverkiezingen

Contactpersoon Ruben Heezen Adviseur Markt en Overheid r.heezen@bouwendnederland.nl

LYRECO GEPERSONALISEERDE PRODUCTEN LYRECO vormt ook hier uw partner! Wij personaliseren uw kledij met uw bedrijfslogo, tekst, tekeningen of ontwerpen voor:

WERKKLEDIJ

LYRECO personaliseert uw werkkledij in overeenstemming met door u gestelde eisen aan de kledij en de bedrukking. Bijvoorbeeld met een duurzame bedrukking voor kledij die frequent wordt gebruikt en geschikt is voor industriële reiniging.

VEILIGHEIDSKLEDIJ

LYRECO zorgt ervoor dat uw veiligheidseisen worden doorgetrokken in de personalisatie van uw veiligheidskledij conform de gestelde EN-normen. Denk dan bijvoorbeeld aan vlamvertragende en antistatische logo’s.

PROMOTIONELE KLEDIJ

LYRECO helpt u via promotionele kledij uw bedrijf, merk en/of boodschap in de kijker te zetten volgens uw eisen op vlak van kwaliteit, uw unieke huisstijl, gebruik en doelstelling.

UW VOORDELEN?

• Zorgvuldig uitgekozen leveranciers met een gegarandeerde kwaliteit en ruim assortiment • Mogelijkheid om kledij op voorraad te houden, op afroep leverbaar de volgende werkdag, op de locatie van uw keuze • Één enkele leverancier voor al uw kledij, met of zonder bedrukking.

Snel schakelen? Voorgedrukte logo’s leggen we voor u op voorraad vanaf € 3,- (incl. verwerking)

Vragen? Contacteer uw Lyreco vertegenwoordiger voor meer informatie en voorwaarden. Vraag nu een VIP login aan via: www.bouwendnederland.nl/lyreco of bouwendnederland@lyreco.com

Tekst | Kees de Vries

DIGITALISERING | Oktober 2018 | BNL | 11

Foto | Etiënne Hessels Fotografie

SLIM, SLIMMER, SALES STANDAARD!

Er kan ongewild veel ruis ontstaan in de

groot deel van die communicatie over. Wij weten

Bakker Arkel wil de ketenstandaard op termijn

communicatie tussen opdrachtgever en

wat we moeten doen, de opdrachtgever heeft

ook voor offertes gebruiken. Die worden nu nog

opdrachtnemer. Voor je het weet neemt het

in realtime de status van die opdracht. NAW-­

grotendeels handmatig uitgewerkt. “Ik denk dat

mail- en belverkeer een grotere vlucht dan

gegevens en reparatieverzoeken inclusief foto’s

we ook grote stappen kunnen maken als wij

het feitelijke werk. Maar niet bij Bakker

worden direct in het systeem gezet. Dubbel werk

de cartotheek van de woningbouwvereniging

Arkel, die met corporatie Qua Wonen en

wordt volkomen zodat we zijn teruggegaan van

vullen met informatie en beeldmateriaal die je als

Woonstad communiceert met de SALES

twaalf tot zestien handelingen per eenvoudige

­onderhoudspartij genereert. We gaan toe naar

Standaard. “De klanttevredenheid krijgt een

opdracht naar vier.”

grenzeloos communiceren in de cloud, zowel van

enorme boost”.

Klanttevredenheid

bedrijf naar bedrijf, maar ook van bouw naar corporatie. Hoe meer partijen slimmer werken

Wat moet er gebeuren, wanneer en waar? Het

Bakker Arkel past de SALES Standaard inmiddels

volgens de ketenstandaard, des te grotere

antwoord hierop krijgt elke aannemer van zijn

breed toe. De Jong: “De eerste koppeling betrof

stappen zijn er te maken”.

opdrachtgever. Voorheen voerde de bouwer

de opdrachttaak en gereedmelden. Dat is daarna

die gegevens in zijn eigen ERP-systeem in om

uitgebreid met het vastleggen in de cloud van

daar materiaal en menskracht aan te koppelen.

vervolgafspraken en hun status. Dat scheelt

Efficiënt, haal- en betaalbaar

Bouwbedrijf Bakker Arkel en Qua Wonen zijn in

niet alleen onnodig telefoon- en mailverkeer,

Op 9 oktober 2018 sluiten opdrachtgevers

2014-2015 gestart hun ERP-programma’s aan

maar ondersteunt de corporatie tevens in zijn

en opdrachtnemers zich aan bij de intentie­

elkaar te koppelen met de SALES Standaard van

KPI-meetindicatoren. Inmiddels lopen ook onze

verklaring voor een Nationaal Digitaliserings- en

Stichting Ketenstandaard Bouw en Installatie.

eigen facturen volgens de standaard, en die

Informatieseringsprogramma van bouwsector

van onderaannemers en leveranciers. Door het

en overheid. Het bevat sectorbrede afspraken

slimmer werken kunnen we ons beter richten

over uitwisseling, eigenaarschap en ­organisatie

op kwaliteit en klanttevredenheid. Eventuele

van data en informatie. Het ondersteunt

vervolgen of probleemoplossingen laten zich

versnelde (digitale) samenhang van gebouwde

nu beter organiseren. Zestig procent van het

objecten en sluit aan op Bouwagenda en

dagelijkse onderhoud is arbeid, op kantoor en

Klimaatakkoord.

buiten. Je elimineert het onnodige werk waar

De SALES Standaard van Stichting Keten­

niemand gelukkig van wordt. Efficiencyverhoging

standaard is één van de berichtenstandaarden

drukt bovendien de faalkosten”. En dan is er nog

voor ­elektrische communicatie tussen ketenpar­

een voordeel. “De SALES Standaard is niet alleen

tijen in de bouw- en installatiesector.

•

financieel veel interessanter dan allerlei unieke Directeur Cor de Jong van Bakker Arkel zegt:

pakketten; wie zich aansluit koopt tegelijkertijd

“Dagelijks onderhoud is een heel arbeidsintensief

veel kennis en ondersteuning. Ook ben je ervan

traject. Er gaat heel veel communicatie over en

verzekerd dat wijzigingen door de hele keten op

weer. Slim werken en digitalisering neemt een

dezelfde manier worden doorgevoerd”.

Contactpersoon Joppe Duindam Adviseur Digitalisering in de bouw d.duindam@bouwendnederland.nl

12 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Rob van Elewout

VEILIGHEID

VEILIGHEID MOET VOORWAARDE WORDEN, GEEN KEUZE ZIJN De bouw- en infrasector staat nog altijd in de top drie van meest onveilige sectoren. Cijfers van onder andere het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Arbeidsinspectie laten zien dat in deze sector te veel (dodelijke) ongevallen en (bijna-)ongelukken gebeuren, al laten de meest recente cijfers wel een verbetering zien. In 2016 werd door Bouwend Nederland de Taskforce Veiligheid in het leven geroepen met als doel te onderzoeken wat er moet gebeuren om de veiligheid binnen de sector te verbeteren.

VEILIGHEID | Oktober 2018 | BNL | 13

Foto | René van den Burg

Bewustzijn vergroten

Met de ‘Bewust Veilig, Iedere Dag’-campagne

Bouwend Nederland heeft veiligheid inmid­

van Bouwend Nederland bijvoorbeeld. De

dels uitgeroepen tot één van de speerpunten.

campagne borduurt voort op de jaarlijkse

Ook is er een meerjarenprogramma Veiligheid

Bewust Veilig-dag, die afgelopen maart voor

opgesteld. Eén van de activiteiten binnen het

de tweede keer werd georganiseerd. Het aantal

meerjarenprogramma is de campagne ‘Bewust

deelnemende bedrijven aan deze campagnedag

Veilig, Iedere Dag’. Deze gaat op maandag

is dit jaar verdubbeld. Het onderwerp leeft dus,

8 oktober van start met een speciale actieweek.

merkt ook Kristine de Wilde, campagnemanager

De ambitie: het bewustzijn rond veiligheid in de

van Bewust Veilig, Iedere Dag. “De ambitie is

sector vergroten, geen dodelijke ongevallen meer

eenvoudig: een veiligere sector. Iedereen die de

en het liefst helemaal geen ongevallen.

bouwplaats oploopt, gaat ook gezond en veilig

BNL Academy

BNL Academy biedt diverse trainingen op het gebied van veiligheid. Kijk voor meer informatie op

bouwendnederland.nl/trainingen-veiligheid

Wout Bikker, Speebouw, volgde een cursus en ziet de noodzaak ervan; “Het geeft ons een goed beeld van welke risico’s ons personeel loopt en hoe die in te perken zijn.”

weer weg.’’, aldus De Wilde. De veiligheids­ Dat het creëren van bewustwording binnen de

campagne moet daaraan gaan bijdragen.

bouw- en infrasector niet over één nacht ijs

“Iedereen heeft zijn verantwoordelijkheid.

gaat, is Peter Koenders, voorzitter van de Task­

Werknemers moeten zich houden aan de

force en directeur van Koenders Totaalbouw, wel

veiligheidsvoorschriften en bijvoorbeeld hun

de veiligheidscampagne treffend en universeel.

duidelijk. De ondernemer ziet, ook binnen zijn

persoonlijke beschermingsmiddelen dragen.

De Wilde: “Een belangrijke spil in de campagne

eigen bedrijf, dat een kort moment van onacht­

Goed werkgeverschap is daarbij essentieel;

is het platform bewustveiligiederedag.nl. Op dit

zaamheid al genoeg kan zijn en dat het pijnpunt

een open cultuur met ruimte voor de dialoog.

platform bundelen we bestaande initiatieven

vaak in onschuldig ogende gebeurtenissen en

Het moet de normaalste zaak van de wereld

en tools, willen we werkgevers inspireren

onvoorziene situaties ligt. “Bewustwording erin

zijn om veilig te kunnen werken. Elkaar daarop

met best practices en hen faciliteren met een

krijgen, lukt niet binnen een dag. Daar is tijd voor

aanspreken, hoort daar dan ook bij. Daarop

bewustwordingscampagne die ze direct kunnen

nodig’’, ondervindt Koenders. “Maar langzaam

willen we hameren.’’

gebruiken voor hun werknemers. Iedereen kan

maar zeker begint dat wel te groeien.’’

Voorwaarde

Niet iedereen kiest altijd voor de veiligste

moeten, wordt er vaak geïmproviseerd om zo min mogelijk tijd te verliezen. Op zich logisch, vindt

“Wanneer onze taak erop zit? Als er een dalende trend te zien is.”

bekend. Maar dat schuurt soms met de veilig­ heidsvoorschriften. Wat doe je als een steiger

“De ambitie is eenvoudig: een veilige sector.”

om verder te kunnen. Daarin kan het gevaar

“Goed werkgeverschap is essentieel; een open cultuur met ruimte voor dialoog.”

“Het moet de normaalste zaak van de wereld zijn om veilig te kunnen werken.”

schuilen. Dan gebeuren de ongelukken. Maar dat

Beweging

gezet richting een veiligere sector, meent

bewustwording te creëren. “We werken hard om het doel te bereiken, de sector moet gewoon de aandacht, we zoeken met een knipoog de confrontatie op. Maar het gaat dan ook soms letterlijk om leven of dood.”

Structureel

Wat Peter Koenders betreft is de campagne op het werk wat zijn Taskforce Veiligheid de

“We zoeken met een knipoog de confrontatie op.”

laatste anderhalf jaar doet. “Een keertje ‘let op’ zeggen, helpt slechts voor een paar seconden. Maar om de sector structureel veiliger te maken, is er meer nodig. Daarmee zijn we op de goede

Inmiddels is de Taskforce Veiligheid bijna twee jaar onderweg en zijn er al de nodige stappen

werken en treffende campagneposters om

van Bouwend Nederland een goede aanvulling

moet anders. Veiligheid is geen keuze, maar een voorwaarde om het werk te kunnen doen.’’

het gesprek aan te gaan met medewerkers,

veiliger”, vindt De Wilde. “De campagne trekt

niet compleet is of als er een rijplaat ontbreekt? Vaak wordt er dan toch een oplossing gecreëerd

Dat materiaal bestaat uit middelen om intern handvatten om werknemers veiliger te laten

Koenders: “We zijn heel praktisch ingesteld en vaak ontzettend inventief, daar staan we ook om

Omdat de hele sector bereikt moet worden, is

het campagnemateriaal downloaden.’’

oplossing. Werknemers ervaren soms hevige tijdsdruk. Wanneer iets niet gaat zoals het zou

Inspireren

“Een keertje ‘let op’ zeggen, helpt slechts voor een paar seconden.”

weg.’’

•

Koenders. “Wanneer onze taak erop zit? Als er een dalende trend te zien is in de ongevalcijfers,

Meer informatie vindt u vanaf 8 oktober op:

dat is onze primaire taak. De beweging is er, dat

bewustveiligiederedag.nl

merken we. Ook omdat Bouwend Nederland er zelf heel actief op is.’’

enders

o Peter K

ilde

e de W

Kristin

Contactpersoon Charles Verheijen Adviseur Veiligheid c.verheijen@bouwendnederland.nl

14 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Eva van Beveren

INSTROOM

VAN AFDELING PENSIOENEN NAAR TIMMERWERKPLAATS De bouw & infra heeft de komende jaren ruim

“Mijn werkgever begeleidde mij naar een nieuwe

50.000 nieuwe collega’s nodig. Zowel op de

baan en tijdens dat traject stelde iemand mij een

bouwplaats, als op kantoor. In de instroom-

cursus meubelmaker voor,” vertelt Weijenberg.

campagne ‘Je gaat het maken’ van Bouwend

“Met mijn handen én met hout werken, vind ik

Nederland ligt de focus niet alleen op jongeren

heel interessant, dus volgde ik de cursus. Een

maar ook op zij-instromers. Want omscholen

baan als meubelmaker werd alleen wat lastig.”

kan soms vrij eenvoudig omdat vooral in de

Uiteindelijk kwam Weijenberg via het UWV in

praktijk wordt geleerd.

aanraking met ‘leerbanen in de bouw’. Dit sprak hem direct aan dus nam hij contact op met

In 2017 wisselden ruim 900.000 mensen in

Bouwmensen Apeldoorn. Sindsdien volgt hij een

Nederland van baan. Ongeveer de helft

praktijkgerichte opleiding tot timmerman.

daarvan ging iets heel anders doen. Zo ook Hans ­Weijenberg (56), die na 36 jaar zijn

Nieuwe collega’s opleiden

kantoorbaan op de afdeling pensioenen inruilde

Core business van Bouwmensen is het opleiden

voor de timmerwerkplaats. Wanneer zijn toen-

van jongeren, maar zij-instromers vormen nu

malige werkgever een verhuizing aankondigt van

bijna de helft van de ‘leerlingen’ binnen Bouw-

gesloten. Van Reen is blij en trots dat ook lid­­

Apeldoorn naar Leeuwarden, krijgt Weijenberg de

mensen Apeldoorn, vertelt Martien van Reen,

bedrijven deze samenwerking omarmen en bereid

keuze om mee te gaan naar Friesland of om iets

manager Bouwmensen Apeldoorn. Met het UWV

zijn te investeren in zij-instromers. “lidbedrijven

anders te gaan zoeken. Hij kiest voor het laatste.

is onlangs een samenwerkingsovereenkomst

in onze regio hebben expliciet aangegeven; leidt zoveel mogelijk zij-instromers en statushouders op, die de potentie hebben een goede vakman te worden. Wij nemen hen dan op.” Dat commitment is volgens Van Reen nodig om zij-instroom succesvol te maken. Zonder leerwerkplekken immers geen nieuwe vaklieden. “Daarnaast kiest de zij-instromer bewust voor een baan in de bouw of infra en is dus enorm gemotiveerd om het vak te leren”, aldus Van Reen. Bijkomend voordeel is dat de ‘oudere’ zij-instromers voor meer senioriteit op de bouwplaats zorgen. “Dit is langzaam aan het verdwijnen maar kan juist door zij-instromers worden aangevuld. Dat zorgt ook voor meer stabiliteit.” Waar er vorig jaar nog één zij-instroom klas was, is er dit jaar gestart met drie 20-plus klassen. Ook is er binnen de regio Apeldoorn een ongekende instroom vanuit het voortgezet onderwijs zichtbaar, zo’n 20 procent meer ten opzichte van vorig jaar.

Hout is geduldig Weijenberg is via Bouwmensen Apeldoorn aan de slag gegaan bij Ter Steege Bouw en Vastgoed in Apeldoorn. “Ik ga één dag in de week naar school, naar het ROC. In een speciale 20-plus klas volg ik een aangepast lesprogramma.” De overige vier dagen werkt hij in de timmer­werkplaats.

INSTROOM | Oktober 2018 | BNL | 15

Foto | René van den Burg

“Een heerlijke plek. Ik had aangegeven dat ik niet zo nodig op de grote bouw wilde werken maar in een timmerwerkplaats. Zo kan ik de hele dag met hout bezig zijn en dat is prachtig. Hout is geduldig.” Weijenberg gaat elke dag met plezier naar zijn werk en zou het prima vinden wanneer hij bij Ter Steege zou kunnen blijven maar ziet wel wat er op zijn pad komt. “De kinderen zijn uitgeleerd, we zijn nu nog met z’n tweeën thuis, dus dan hoef je niet meer

de hoofdprijs te verdienen en kan je doen wat je echt leuk vindt.”

Behoud subsidieregeling leerwerkplaatsen

een motie aangenomen om de beoogde 19 miljoen euro die in 2019 zou worden gekort

Voor Bouwend Nederland is het opleiden van

op de subsidie, terug te draaien. Wederom

leerlingen in de bbl - mbo werken en leren

dankzij goede lobby. “Maar we zijn er nog

-enorm belangrijk. Leerlingen gaan één dag

niet. Daarom gaan wij er alles aan doen om te

per week naar school en de overige vier dagen

zorgen dat de regeling duurzaam in stand wordt

aan het werk bij een bedrijf waar zij worden

gehouden. Want mochten we straks in minder

begeleid door een leermeester, een medewerker

economisch gunstige tijden komen, dan is de

van het bedrijf. Deze begeleiding kost het bedrijf

subsidieregeling nog harder nodig om ervoor

veel tijd en daarom is er de Subsidie Prak­

te zorgen dat bedrijven überhaupt leerlingen

tijkleren om de extra kosten te compenseren.

willen aannemen, zodat er nog iemand opgeleid

Echter, het ­ministerie van Onderwijs, Cultuur

wordt”, benadrukt Van der Post. “We hebben al

en ­Wetenschap (OCW) had deze regeling niet in

heel weinig mensen, dus als dit wordt afge­

de begroting van volgend jaar opgenomen. Dus

schaft, is dat niet bevorderlijk voor de instroom.

kwam Bouwend Nederland in actie.

Wij blijven ons hiervoor hard maken.”

“Samen met andere technische branches en VNO NCW hebben we hard gelobbyd bij politieke partijen en de regering. En met succes, want OCW heeft de subsidieregeling verlengd tot eind

Meer informatie

2019 én daarnaast voor 2018 verhoogd met

praktijkleren-online.nl

vijf miljoen euro”, vertelt Marieke van der Post,

bouwendnederland.nl/instroom

beleidsadviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt bij

en de campagnesite

Bouwend Nederland. Daarnaast is Kamerbreed

jegaathetmaken.nl.

Contactpersoon Marieke van der Post Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt m.vanderpost@bouwendnederland.nl

•

Multilease Specialist in flexibele leaseoplossingen Duidelijk en betrouwbaar Advies op maat Meer dan 40 jaar ervaring! Benieuwd naar uw persoonlijk voordeel als Bouwend Nederland lid? Bel mij op 088 - 088 0525 of mail naar bouwendnederland@multilease.nl. U kunt ons ook bezoeken op de Bestelauto Expo op 13 en 14 november in Houten.

Dennis Hendriks, Manager Binnendienst

Tekst | Jan Willem Kommer

KLIMAATAKKOORD | Oktober 2018 | BNL | 17

Foto | Anke Bot

JOEP RATS:

"WE GAAN DOELEN KLIMAATAKKOORD PRAKTISCH AANPAKKEN" Al komt er dit jaar waarschijnlijk geen Klimaat­

Waar te beginnen?

akkoord, de onderhandelingen over de uitwerking

Een van de hoofdlijnen is de wijkgerichte

zullen doorgaan. Bouwend Nederland start ter

aanpak. De energietransitie wordt niet huis voor

ondersteuning hiervan een aantal praktische

huis aangepakt, maar hele wijken worden in één

acties.

keer verduurzaamd. Aan de hand van vier criteria is goed in te schatten welke wijken het handigst

In 2050 moeten alle huizen CO2-neutraal zijn. Dat

zijn om mee te starten.

is een enorme operatie waar heel veel partijen

bij betrokken zijn. Er is erg veel overleg nodig om de verschillende belangen van al die partijen bij

1 Met welke duurzame energievorm worden de

elkaar te brengen. Maar voor de echte versnelling

woningen in de (nabije) toekomst verwarmd?

is zo’n Klimaatakkoord absoluut noodzakelijk. De eerste overlegronde heeft een aantal hoofdlijnen opgeleverd. Die worden verder uitgewerkt in

Leerzame proeftuinen Dan zijn er nog de dertig proefwijken die door het

2 Wat voor energienetwerk ligt daar en welke aanpassingen zijn daar nodig?

een tweede ronde. “Dat is vooral een bestuurlijk

ministerie van Economische Zaken zijn aangewezen om met behulp van subsidies versneld van het gas af gaan. Bouwend Nederland gaat die

en beleidsmatig traject dat gaat over zaken als

3 Wat voor huizen staan daar en welke voor­

proeven nauwlettend volgen. “Zodat we weten

afwegingskaders, geld en wet- en regelgeving”,

zieningen moeten er worden aangebracht?

wat de verschillen en de overeenkomsten zijn,

zegt Bouwend Nederland-directeur Joep Rats. “De praktische kant komt daar niet aan de orde.

4 Van wie zijn die huizen?

wat er wel lukt en wat niet, wat de succes­

Kijken hoe je die daadwerkelijke uitvoering straks

factoren zijn. En uiteraard gaan we zorgen dat

op een effectieve, samenhangende manier kunt

onze leden goed bij die proefwijken aangesloten

aanpakken, daar anticiperen we nu met een aantal partners alvast op.”

raken. Natuurlijk gaan gemeenten en corporaties “Samen met Netbeheer Nederland zijn we aan

er de besluiten over nemen maar ze zullen er toch

het kijken hoe we dat in kaart kunnen gaan

ook coalities van bouwers en andere ketenpartijen

brengen”, noemt Joep Rats als één van de acties

bij nodig hebben.”

op die in gang is gezet. “Daarnaast zetten we met Aedes, UNETO-VNI en OnderhoudNL en leden van

Rats benadrukt het belang om naast het overleg-

onze organisaties in op het ontwikkelen van een

traject ook al met partners plannen te maken over

innovatieve en integrale aanpak van woning-

hoe de klus met z’n allen aan te pakken. “Dan

complexen en wijken. Want als je die beschikbaar

hoeven we straks, als de bestuurlijke overleggen

hebt, dan kun je immers een stuk gemakkelijker

over de randvoorwaarden zijn afgerond, niet

aan zo’n verduurzamingsoperatie beginnen dan

eerst nog met onze partners om de tafel om te

wanneer je dat steeds opnieuw met corporaties

bespreken hoe we het werk gaan aanpakken

en partijen moet gaan bespreken en bedenken.”

maar kunnen we meteen aan de slag.”

“Uiteraard gaan we zorgen dat onze leden goed bij die proefwijken aangesloten raken.”

•

Meer informatie bouwendnederland.nl/klimaatakkoord en klimaatakkoord.nl

Contactpersoon Helen Visser Adviseur Duurzaamheid h.visser@bouwendnederland.nl

18 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Martine van der Linden

PROJECT BIAB

HENK PIJLMAN, VOORZITTER CVB, HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN

"MKB-BOUWBEDRIJVEN, BLIJF Tijd- en kostenbesparingen bij bouwbedrijven, een waardevolle leeromgeving voor studenten én een wegwijzer voor bouw­bedrijven die willen bouwen in aardbevingsgebied. Dat heeft de samenwerking tussen Hanzehogeschool Groningen en tien Groninger bouw­bedrijven onder meer opgeleverd. Dit werd woensdag 4 juli benoemd tijdens het slotcongres van het RAAK mkb-project ­Bedrijfskundige Innovatie in de Aardbevingsbestendige Bouw (BIAB) in Groningen. De afgelopen twee jaar hebben Hanzehogeschool

beschikbare geld is besteed aan schadeherstel en

Groningen, Bouwend Nederland en tien bouw-

het verstevigen van woningen.”

bedrijven samengewerkt om tot bedrijfskundige

Uit het rapport van de Mijnraad, dat vlak voor het

innovaties te komen, vooral op het gebied van

slotcongres werd gepubliceerd, staat dat 1.500

capaciteitsmanagement en digitalisering. Dit

woningen direct moeten worden verstevigd en

project, BIAB, is mede mogelijk gemaakt door een

dat 2.200 woningen aangepakt worden omdat

mkb Sia-RAAK subsidie. De vergaarde kennis en

daar al toezeggingen gedaan zijn. Daarnaast is bij

inzichten werden gebruikt voor het ontwikkelen

5.700 woningen een risico op aardbevingsschade

van tools en randvoorwaarden. Dit met oog op de

waaraan ook iets moet gebeuren. Er zijn door de

verwachte groei binnen de met name Groningse

politiek beloftes gemaakt die volgens Verhagen

bouwsector vanwege het aardbevingsdossier.

moeten worden nagekomen. Een enorme klus. “Betrek de bouw aan de voorzijde bij het maken

cruciaal. Een project als BIAB toont al aan wat

van de afspraken met de bewoners, en niet alleen

zo’n samen­werking kan opleveren. Harm van

“Geen dossier is zoveel in beweging als het

als uitvoerder. De bouwbedrijven komen al jaren

Lieshout, van het projectteam BIAB en lector

­aardbevingsdossier”, aldus voorzitter van Bouwend

bij de bewoners over de vloer en hebben een band

Human Capital: “We hebben studenten van

Nederland, Maxime Verhagen. Hij geeft aan dat

met hen opgebouwd. Zij kunnen verwachtingen

verschillende ­opleidingen betrokken bij bedrijfs-

hij twee jaar geleden in het Algemeen Dagblad

helpen managen. De innovatiekracht van de

kundige vraagstukken die ondernemers bij ons

vertelde dat de aardbevingsschade per direct

sector is bovendien enorm. Benut dat!”

hebben neergelegd. Ook opleidingen die niet direct

ENORME INNOVATIEKRACHT

moest worden aangepakt. Nu, twee jaar later,

met de bouwsector te maken hebben. Die hebben

moet hij tot zijn spijt opnieuw die boodschap

ANDERE KIJK

verkondigen. Er is weinig veranderd. “En dat vind

Die innovatiekracht zit ook in het onderwijs.

verrassende kijk op de zaken. Twee studenten

ik kwalijk. Er zijn nu zo’n zeshonderd woningen

De samenwerking tussen het onderwijs en

hebben bijvoorbeeld voor Bouwbedrijf Roorda en

aangepakt. En nog geen derde van het

bouwbedrijven is volgens Verhagen dan ook

Veldman een innovatieve planning ontwikkeld die

vanuit hun achtergrond weer een heel andere,

PROJECT BIAB | Oktober 2018 | BNL | 19

Foto | Alwin Koops

F INVESTEREN IN ONDERZOEK" Nieuwe onderdelen site BNL

de doorlooptijd met twintig dagen heeft verkort.

Henk Pijlman, voorzitter CvB van de

Dat leverde een potentiële besparing op van

Hanze­hogeschool Groningen, ziet deze uitdaging

10.000 euro.”

ook. Nu de economie weer aantrekt, focussen

De resultaten van het gehele programma zijn

Bij een ander project hebben twintig studenten

bedrijven zich volgens hem vooral op het

4 juli als twee nieuwe onderdelen van de

gekeken naar welke knelpunten er in het

uitvoeren van opdrachten, en minder op de lange

website van Bouwend Nederland gelanceerd,

bedrijfsproces van tien ondernemers zitten. Met

termijn. “En dat is begrijpelijk. We zien alleen wel

zodat bouwbedrijven in het hele land er hun

die verbeterpunten kunnen ondernemers hun

dat het moeilijker wordt om samen met het mkb

voordeel mee kunnen doen. Voor informatie over

organisatie­structuur goed onder de loep nemen,

onderzoek te doen. Het maakt het lastiger voor

slim organiseren, LEAN en Quick Respons

en zien waar nog kansen liggen. “Bedrijven

studenten om bij bedrijven binnen te komen. Dit

Manufacturing kijk op www.bouwendneder-

werken vaak op een manier zoals ze altijd al

kan weer leiden tot meer personeelstekort.”

land.nl/slim-organiseren-in-de-bouw. Op de

hebben gedaan. Het is goed voor een organisatie

site www.bouwendnederland.nl/aardbevingen

om te leren of, en hoe bedrijfsprocessen verbeterd

VERANDERENDE BOUWWERELD

kunnen worden.”

Daarnaast kan dit ten koste gaan van de

gebied en zijn zes verschillende projecten die zijn

innovatie­kracht. Hij hoopt daarom dat bedrijven

uitgevoerd met de studenten uitgelicht.

TEKORT WERKNEMERS

staat informatie over bouwen in aardbevings­

ook door de overheden worden gestimuleerd

Ook op andere fronten zijn werkplaatsen waar

om de samenwerking met het onderwijs aan te

studenten en het mkb samen aan innovaties

gaan zodat onderzoeken blijven plaatsvinden.

werken, oftewel innovatiewerkplaatsen, volgens

“Ik voorspel niets revolutionairs als ik zeg dat de

Van Lieshout van waarde. “Ze versterken de

bouwwereld zal veranderen. Bijvoorbeeld door

regionale economie, zorgen voor een inspirerende

IT-toepassingen. Meebewegen is essentieel. Om

omgeving voor studenten en brengen onder meer

mee te kunnen bewegen, is die samenwerking

kenniscirculatie op gang.” Daarnaast kunnen

belangrijk. Ik roep bedrijven op om te blijven

Meer informatie

innovatiewerkplaatsen leiden tot een sterkere

investeren in toekomstige medewerkers en in het

bouwendnederland.nl/aardbevingen

regionale economie en een groeiende werk­

doen van onderzoek, zodat de bouwsector één

gelegenheid. En dat is allesbehalve een overbodig-

van de meest innovatieve sectoren van Nederland

heid. “Ik denk dat er de komende jaren een groot

kan worden.”

tekort aan werknemers in de bouw ontstaat. De spoeling wordt dun.”

•

Contactpersoon Valerie Kort Adviseur Markt en Overheid v.kort@bouwendnederland.nl

20 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Marije Rispens

INNOVATIE

Als temperaturen dalen richting het vriespunt kunnen bruggen en viaducten venijnig glad worden. Menig fietser zal dat beamen. Het slimme antivries MElt®-­asfalt maakt daar een einde aan. Door ‘zout te zweten’ blijft het asfalt stroef, voorkomt het aanvriezen van neerslag en hoeft er minder zout gestrooid te worden.

Een aanbesteding van de provincie Zuid-­

werd de fietsbrug aangelegd. “De brug heeft nu

Holland bracht Mourik Infra op het idee om

drie winters doorstaan. Doordat het asfalt een

antivries-­asfalt in Nederland te introduceren.

kleine hoeveelheid zout plus additieven afgeeft,

“De provincie wilde dat fietsbrug De Snelbinder

bevriest het wegdek niet tot min vijf graden.

in Naaldwijk een hogere beschikbaarheid zou

Dat scheelt tot nu toe 75 procent minder zout

krijgen bij winterse omstandigheden. Zelf

strooien dan bij een normale weg. Dit betekent

dachten ze aan een buizensysteem, maar wij

een lagere CO2-uitstoot door het ontbreken

wisten dat een Amerikaanse leverancier de

van winning, productie, opslag, vervoer en

toeslagstof om MElt®-asfalt te produceren

verspreiden van strooizouten”, vertelt Orgers.

aanbood”, vertelt Marijo Orgers van Mourik Infra.

“We weten inmiddels ook dat het niet werkt

Drie winters later

tegen ijzel. De hoeveelheid zout kan zoveel vocht plus kou niet aan. Dan moet er dus bij gestrooid

Mourik won de aanbesteding en importeerde

worden. Sneeuw blijft ook liggen op de weg,

de toeslagstof voor het MElt®-asfalt naar

maar vriest niet op en is dus gemakkelijk te

Nederland. De samenstelling van het MElt®-­

ruimen.”

asfalt moest geschikt gemaakt worden voor de Nederlandse markt (CE-markering), daarna

DUURZAMER OVER DE BRUG

INNOVATIE MELT®-ASFALT

INNOVATIE | Oktober 2018 | BNL | 21

Foto | René van den Burg

Gemeen glad

Door een monitoringssysteem met een glad­ heidsmelder is de werking van het antivries-­ asfalt goed meetbaar en de voordelen zijn duide­ lijk. Toch wordt MElt®-asfalt nog niet en masse toegepast. “Dat heeft met de prijs te maken. De speciale toeslagstof maakt het product duurder, maar door besparing op strooizout verdien je dat over de totale levensduur terug. Per saldo is minder zout goed voor het milieu en dus duurzamer. Zeker als strooizout de komende jaren duurder wordt.” MElt®-asfalt betekent veilig verkeer, met minder hinder, minder kosten en minder CO2 in winterse omstandigheden.

Inmiddels is het MElt®-asfalt wel door Mourik toegepast op kleinere stukken, onder andere op de onderste stoepen van een dijk in Moordrecht: nog zo’n plek waar het soms zo gemeen glad kan zijn.

KOMEN

•

22 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Kees de Vries

MARKTVISIE

Martha van den Hengel

MET VIN WIJZEN GEEN

Een redelijke aansluittermijn bij nieuwbouw

Mijnaansluiting, de nationale portal voor alle

voor nutsvoorzieningen wordt in een aantal

aanvragen van nutsaansluitingen. Deze zag zijn

gevallen tot frustratie van alle betrokkenen

aanvragen de laatste vier jaar met bijna de helft

niet gehaald. Vakgroep ONG van Bouwend

stijgen. “In Flevoland werden we geconfronteerd

Nederland en het samenwerkingsverband van

met een bijna 40 procent grotere nieuwbouw­

nutsbedrijven Stichting Mijnaansluiting zijn

productie dan voorzien. Dat, samen met het

hard bezig de achterstanden weg te werken.

gebrek aan gecertificeerd technisch personeel,

Conform de Marktvisie werken zij aan een

maakt dat er in sommige gebieden van Nederland

nieuw systeem waarin begrip, d ­ igi­talisering

aansluit- en opleverachterstanden ontstaan die

Versnelling is nodig; de verwachting is immers

en een betere communicatie tussen

de media halen, met onvrede bij alle partijen tot

dat de ­energietransitie nog hogere eisen stelt aan

­net­beheerder, aannemer en huizenbouwer

gevolg”.

productie-efficiency. Een van de processtappen

centraal staan.

is het op uniforme wijze digitaal uitwisselen van Vanuit de Marktvisie zetten ketenpartners

informatie. Lever: “Een nutsaansluiting loopt over erg

Hoe moeilijk kan het zijn; je graaft een geul, legt er

zich gezamenlijk in om de bouwsector ieder

veel schijven. Als die op elkaars informatie kunnen

wat leidingen in en sluit de boel aan.

met zijn eigen verantwoordelijkheid beter te

voortborduren, dan scheelt dat al tijd. Tegelijkertijd,

“Was het maar zo simpel”, zegt Harold Lever,

maken. Parallel hieraan zitten netbeheerders en

als een monteur een dichte deur aantreft, dan is

voorzitter van Vakgroep Ondergrondse Netwerken

nutsbedrijven in de Stichting Mijnaansluiting,

het ook belangrijk daar melding van te maken. Ook

en Grondwaterbeheer, (Vakgroep ONG) van

aannemers en Vakgroep ONG met elkaar om de

moeten we ook iets met de feitelijke situatie ter

Bouwend Nederland. “Het is altijd lastig werken

tafel voor het inhalen van de huidige achter-

plaatse. Circa een kwart van de aansluitingen kan

in de ondergrond. Je zit elkaar in de weg, je hebt

standen. Lever: “Het moet sneller en efficiënter

niet op het afgesproken tijdstip plaatsvinden omdat

te maken met een veelheid aan partijen en

kunnen”. Van den Hengel: “We hebben hier een

de meterkast niet in orde is, de bouw is vertraagd

­vergunningen. Dus is een en ander niet altijd zo

gemeenschappelijk belang. Doel is samen een

of dat het tracé waar de leidingen en kabels

snel te regelen als de gebruiker denkt”. “En dan is

uniforme werkwijze bij de gecombineerde werk-

moeten liggen niet vrij is om te graven. Vroegtijdige

er nog de aantrekkende bouwmarkt”, zegt

zaamheden te creëren én snel beter te worden

bouwplaats­inspecties voorafgaand aan de afspraak

Martha van den Hengel, voorzitter van Stichting

in de procesuitvoering door procesvernieuwing”.

kunnen daar een oplossing voor zijn”.

MARKTVISIE | Oktober 2018 | BNL | 23

Foto | René van den Burg

Harold Lever

GERTJE HEEFT ZIN

vertragingen. “Als bouwers vertragingen niet

“Die hebben formeel een coördinerende rol.

melden, levert dat gedoe op in de planningen bij

In de ­praktijk wordt dat vooral ingevuld met

aannemers en net­­beheerders. Hoe eerder we dit

vergunning­verlening en kijken wat wel en niet kan.

weten, hoe makkelijker (en dus goedkoper) we

Dat helpt ons niet altijd. Met de energie­transitie

kunnen schakelen”.

zal er nog heel veel meer gegraven moeten worden. Het zou ons en onze opdrachtgevers

Binnen Stichting Mijnaansluiting werkt een klein

ontzettend helpen als gemeentes meer actief

team hard om nieuwe standaarden te ontwik-

meedenken hoe daar met zijn allen een succes

kelen en de verantwoordelijke combi-­organisaties

van te kunnen maken. We moeten nu de tijd

Van den Hengel pleit voor nauwer contact tussen

te implementeren.

gebruiken om slim en efficiënt te worden, zodat

nutsbedrijven, de aannemers voor het aansluit-

Van den Hengel: “We hebben het over 24 nuts-

we de uitdaging straks beter aankunnen”. De

werk én de huizenbouwer. “Als we ieder vanuit

partijen, zo’n dertig aannemers in acht combige-

achterstand in Flevoland is door de ketensamen-

zijn eigen verantwoordelijkheid en begrip voor

bieden. Dat is een enorme matrixorganisatie die

werking inmiddels zo goed als weggewerkt. Van

elkaars situatie het gesprek met elkaar aangaan

gebaseerd is op collegiale samenwerking. We zijn

den Hengel verwacht de nieuwe organisatie aan

hoe we het beter kunnen doen, zijn we al een heel

bezig de verbeteringen in de stichting een keer

de nutskant met twee tot drie jaar helemaal klaar

stuk verder dan elkaar over en weer verwijten

uit te denken en daarna acht keer op dezelfde

te hebben.

maken. Ik ben blij met gezamenlijke pilots met de

wijze te implementeren. We hebben uniforme

aannemerij om bijvoorbeeld de meterkast in orde

stuur­rapportages gemaakt en een communicatie­

Meer informatie

te maken als de vloer van de woning is gelegd. Er

protocol dat door alle aannemers zal worden

bouwendnederland.nl/marktvisie

zijn mitsen-en-maren, maar tijdens de bouwfase

gebruikt. Daar moeten onze klanten baat bij

of op

kun je daar profijt van hebben en zodra de woning

hebben, ook al is dat misschien nu nog niet voor

marktvisie.nu

klaar is, kan er direct worden opgeleverd omdat

alle klanten zo. Maar dit is wel de weg, daar zijn

alle nutsvoorzieningen al zijn aangesloten”. Van

we van overtuigd”.

den Hengel wil het liefst dat woningbouwers de nutsbedrijven zo vroeg mogelijk op de hoogte

Naast uniformering van processen pleit Lever

stellen van hun bouwproductie en eventuele

voor een actievere houding van de lokale overheid.

•

Contactpersoon Edgar van Niekerk Adviseur Marktaangelegenheden e.vanniekerk@bouwendnederland.nl

24 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Eva van Beveren

BOUWREIS

BOUWEN MET EEN GOED DOEL

GA MEE OP BOUWREIS! Meebouwen aan een betere toekomst in ontwikkelings-

een bouwteam tot hun beschikking. Het gaat dus niet om

landen. Dat is het doel van de bouwreizen die door Habitat

gratis woningen. Toekomstig huiseigenaren moeten ook zelf

Nederland worden georganiseerd. Ad Burger, bouwreiziger

meehelpen met de bouw. Burger: “Elke bouwreis kent een

en lid van het Algemeen Bestuur van Bouwend Nederland,

Nederlandse reisleider, die op vrijwillige basis alles in goede

heeft zich de afgelopen jaren actief ingezet om in een week

banen leidt en de reisdelegatie met de lokale bevolking

tijd mee te bouwen aan nieuwe woningen in Guatamala

verbindt. Want naast de ‘bouwreizigers’ helpen ook lokale

en Zambia.

bouwvakkers mee aan de bouw van de woning. Er wordt dan

“Je stapt in een hele andere wereld”, vertelt Burger opge-

ook gebouwd volgens de lokale wetten en normen. Daarom

togen. “De ervaring die je in zo’n korte tijd opdoet, neem je

zijn er ook tolken aanwezig.” Vanuit Habitat wordt gezorgd

mee naar huis en verrijkt je leven. Volgend jaar staat India

voor gereedschap ter plaatse evenals vervoer, eten en drinken

op het programma.”

en goede huisvesting. “De bouwreizen brengen je op unieke en ook altijd veilige locaties”, benadrukt Burger.

Burger maakte jaren geleden zijn eerste bouwreis, toen hij ter gelegenheid van een jubileum van een relatie, werd

BNL BOUWREIS

uitgenodigd mee te gaan naar Cambodja. Sindsdien heeft het

Om deel te nemen aan een bouwreis kan je je als collectief

hem niet meer losgelaten. “Je zet een voorbeeld neer waar

aanmelden of individueel aansluiten bij een groep. Er worden

de lokale bevolking zich aan kan optrekken wanneer ze zelf

reizen georganiseerd naar Guatemala, Zambia, Kenia en

niet in staat zijn om dat te doen”, legt Burger uit. “Het is dus

Malawi en in Azië naar India, Indonesië en Cambodja. Er zijn

absoluut geen druppel op een gloeiende plaat, die sist en het

al diverse afdelingen en lidbedrijven op bouwreis geweest.

is over. Want met een nieuwe woning geef je de bewoners

Bijvoorbeeld om een bedrijfsjubileum te vieren of als activiteit

een stuk veiligheid. Zij hoeven niet meer in het donker in een

van een afdeling om iets moois neer te zetten. Voor Burger

plaggenhutje te leven, maar hebben een eigen plek waar ze

zou een speciale bouwreis voor leden van Bouwend Nederland

zich veilig voelen. Daar doe je het voor!”

het ultieme doel zijn, maar je aansluiten met een groep aannemers bij een bestaande reis, juicht Burger ook erg toe.

SAMENWERKING MET LOKALE BEVOLKING

“Je doet goed werk en het is daarnaast een zeer leuke afwis-

Het initiatief om een huis te bouwen ligt bij de lokale bevolking

seling op je dagelijkse werkzaamheden. Ga dus op bouwreis”,

zelf. Zij krijgen hiervoor via Habitat een gunstige lening en

aldus Burger.

‘BOUWREISAMBASSADEUR’

•

ervaring die er is tijdens zo’n reis. “Op deze manier

Meer informatie

ervaar je het land veel intenser dan tijdens een Wim van Ziel, algemeen directeur RIZ Bouw,

‘gewone’ rondreis. Door het intensief samen-

Ad Burger

Ontwikkeling en Vastgoed, maakte in 2001 voor

werken ontstaat een enorme saamhorigheid. Je

adadriaan@cs.com

het eerst een bouwreis. De teller staat nu op

doet dit echt met z’n allen.”

06-54327750)

Voor de reislustige Van Ziel geldt elke reis als een

Iedereen kan mee op bouwreis vertelt Van Ziel

Wim van Ziel

unieke ervaring. “Het is geweldig om in een ver

enthousiast: “Omdat het voornamelijk om

wimvanziel@rizbouw.nl

land, in soms zware omstandigheden, samen

simpele werkzaamheden gaat die met de hand

met de lokale bevolking in een week een huis te

worden gedaan, kan iedereen een steentje

Direct contact met Habitat?

realiseren.”

bijdragen.” Volgend jaar april vertrekt Van Ziel met

Karin Nas

zo’n 25 man naar Puducherry, Zuid-India. “Dat

info@habitat.nl of kijk op www.habitat.nl

dertien en de volgende reis is alweer gepland.

Nepal, India, Ghana, Ethiopië, El Salvador, Zambia

is een bouwreis met de Habitat Business Club”,

en Indonesië. Zomaar een greep uit de bestem-

vertelt Van Ziel enthousiast. “Ieder willekeurig

mingen waar Van Ziel is geweest. “Ik probeer

bedrijf kan hier lid van worden. Hierdoor kent

altijd zo snel mogelijk aansluiting te zoeken

de club een interessante mix van mensen die

bij de plaatselijke bouwvakker en na een paar

­gezamenlijk meehelpen aan een betere toekomst

dagen een vast maatje te krijgen.” Het contact

voor de lokale ­bevolking. Dat is een geweldige

leggen met de bouwers en ook de eigenaren van

ervaring. Dus zolang ik gezond ben, blijf ik in

het nieuwe huis, is volgens Van Ziel de mooiste

lengte van dagen deze reizen maken.”

Foto’s | Habitat for Humanity

BOUWREIS | Oktober 2018 | BNL | 25

Renault PRO+

De unieke 100% elektrische bedrijfswagens van Renault bieden u een compleet antwoord op duurzame mobiliteit

Renault MASTER Z.E. Nu vanaf

€ 60.200,-

*

Renault KANGOO Z.E. Nu vanaf

€ 27.565,-*

*De genoemde vanafprijzen zijn adviesprijzen excl. btw en onvermijdbare kosten, nodig voor aflevering van de auto aan de klant. Bedragen zijn afgerond op hele euro’s. De prijs vanaf € 27.565,- betreft aankoop Renault KANGOO Z.E. 33 inclusief batterij maar excl. kosten rijklaarmaken van € 530,- excl. btw en wettelijk bepaalde kosten van € 82,56 excl. btw. De prijs vanaf € 60.200,- betreft aankoop Renault MASTER Z.E. inclusief batterij maar excl. kosten rijklaarmaken van € 630,- excl. btw en wettelijk bepaalde kosten van € 114,72 excl. btw. Getoonde modellen kunnen afwijken van standaarduitvoering, verkrijgbaar tegen meerprijs. Op elke nieuwe Renault Bedrijfswagen geldt een fabrieksgarantie van 2 jaar zonder kilometerbeperking en 12 jaar plaatwerkgarantie (op Master 6 jaar). Typfouten, prijs- en specificatiewijzigingen voorbehouden. Voor meer informatie bel gratis 0800-0303 of kijk op www.renault.nl/verkoopvoorwaarden.

renault.nl

REGIO KATERN NOORD | Oktober 2018 | BNL | 27

REGIO NOORD

NIEUWE DIRECTEUREN VAN DRIE OPLEIDINGSBEDRIJVEN.

KENNISMAKEN MART EERLIGH

Bouwmensen FNZ

(Friesland, Nunspeet, Zwolle) “Anderhalf jaar geleden begon ik bij Bouwmensen FNZ. Daarvoor werkte ik bij Randstad voornamelijk met zij-instromers. Ik vind het leuk om iets op te bouwen: mensen aantrekken, nieuwe instructeurs benoemen, werk­ plaatsen anders inrichten en nieuwe trajecten bedenken in samenspraak met provincie en scholen. De vraag in de bouw is momenteel groter dan het aanbod en de bouw moderniseert. Daar moeten we iets mee. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat we in de toekomst mensen niet alleen allround opleiden, maar ook in enkel specifieke deelgebieden als zonnepanelen of systeemwanden.”

JOHANNES NOOR

Bouwmensen DNWO (Drenthe,

BIJEENKOMSTEN

Noord-West Overijssel) “Voordat ik afgelopen maart

BOUWENDNEDERLAND.NL/REGIOS/REGIO-NOORD

begon als directeur, werkte ik in de detacheringsbranche.

Datum

OKTOBER 10 Netbeheerdersoverleg 11 Regiobestuur met noordelijke bestuurders 11-13 Meerdaagse excursie JBN Kern Friesland 16 Basistraining 'Personeel en Organisatie deel 2' 16 Bestuur afdeling Drenthe 16 Themabijeenkomst afdeling Drenthe 17 Netwerkbijeenkomst afdeling Groningen 31 Masterclass voor wethouders in Friesland (ovb) NOVEMBER 2 Ledenactiviteit (excursie) afdeling Friesland 6 Bestuur afdeling Friesland 7 Initiatiefcommissie 8 Commissie Bouwbedrijf Noord-Nederland 9 Cursus ‘Aan de slag met ziekteverzuim’ 10 Culturele bijeenkomst Platform Infra Noord 13 Contactgroep Personeel en Financiën 15 Regiobestuur 19 Bestuur afdeling Friesland 20 Regiodag 20 Bestuur afdeling Drenthe 23 Culturele bijeenkomst JBN Regio Noord en JBN Kern Friesland 27 Basistraining 'Personeel en Organisatie deel 3' 28 Bestuur afdeling Groningen DECEMBER 6 Commissie Platform Infra 7 Regiobestuur 7 Bestuur afdeling Friesland 13 Ledenbijeenkomst afdeling Drenthe

Ik bemiddelde voor bijvoorbeeld calculators en werk­voorbereiders, dus de bouw is me niet vreemd. Het is mijn ambitie om de ­kwaliteit van de opleiding hoog te houden en tegelijk het bedrijfsleven beter te laten aansluiten. De markt verandert sneller dan voorheen. Je ziet dat aannemers daar voortvarender op inspelen dan de scholen. Daarom willen wij cursussen gaan aanbieden in bijvoorbeeld luchtdicht bouwen en leerlingen meer multidisciplinair opleiden.”

EDDY SCHREIJER

SSPB Praktijkcentrum Bouw Groningen “Sinds 22 juni ben ik werkzaam bij het SSPB, hiervoor was ik 12 jaar branchemanager Bouw bij Prima Personeel. Ik kijk ernaar uit om het SSPB te moderniseren. Ik wil dat leerlingen zich hier senang voelen en er trots op zijn timmerman of metselaar te worden. Het opleidingscentrum wordt 2020-proof gemaakt en krijgt een nieuwe uitstraling. Onze opleiding onderscheidt zich vooral door de intensieve begeleiding van onze ervaren instructeurs en leerling­ begeleiders. Eén van de speerpunten is: de leerling­begeleider gaat nóg vaker naar de bouwplaats om de voortgang te bespreken met de leerling en de leermeester.”

28 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Petrick de Koning

REGIOKATERN NOORD

HERSTELWERK GRONINGEN BIEDT WERKZOEKENDEN EN BOUWBEDRIJVEN PERSPECTIEF

1.000-BANENPLAN Door de aardbevingen in Groningen moet er schade aan woningen en gebouwen worden hersteld. In andere gevallen is versterking nodig. Hoewel dit natuurlijk een vervelende situatie is, biedt het ook kansen voor werkzoekenden. Het doel van het 1000-banenplan is dan ook te zorgen dat binnen vier jaar in totaal 1.000 werkzoekenden in de regio ­profiteren van dit werk.

Het 1000-banenplan is een breed gedragen

benodigde vaardigheden. Daarnaast brengt het

initiatief waarvoor onder andere de provincie,

de mogelijkheden voor SROI (Social Return on

betrokken gemeenten, arbeidsmarktregio

Investment) in beeld.”

Werk in Zicht (WIZ), werkgeversorganisaties en Bouwend Nederland de krachten bundelen.

Kandidaten vinden

Samen willen zij binnen vier jaar duizend duur­

Hoewel er veel werk is, is het volgens Doesburg

zame banen in de bouw en techniek realiseren

niet eenvoudig om voldoende kandidaten te

voor werkzoekenden in de regio. Op die manier

vinden. Het 1000-banenplan is daarom ook in

komt het extra werk dat het herstel oplevert ten

het leven geroepen om het aanbod duidelijk te

goede aan mensen en bedrijven in het aard­

maken. Via de portal Kansrijkberoep.nl kunnen

bevingsgebied.

mensen zich aanmelden voor een functie. De doelgroep is breed en varieert van mensen met

Aanbestedingskalender

een uitkering en statushouders tot zij-instromers.

“De roep om vakmensen in de bouw en techniek

“Als er contact gelegd is, start de bemiddeling.”

is al groot”, zegt Carolien Doesburg, projectleider 1000-banenplan. “Die vraag neemt verder toe,

Maatwerkopleiding

omdat regionale werkgevers kansen krijgen

De kandidaten hebben naast goede begeleiding

bij de aanbesteding van herstelopdrachten.

ook een opleiding nodig. Doesburg legt uit: “Om

Dat biedt ook werkzoekenden perspectief

aan de eisen van bouwbedrijven te voldoen,

op een baan.” Om een goed beeld van

bieden we kandidaten een praktijkgerichte

het aantal opdrachten te krijgen, is een

maatwerkopleiding. We willen mensen naar een

aanbestedingskalender ingericht. Hier

BBL begeleiden om ze een concreet vak te leren.

melden gemeenten hun opdrachten en

Het opleiden gebeurt zoveel mogelijk lokaal en

aanbestedingen. Doesburg: “Dit overzicht

in nauwe samenspraak met de werkgevers. Dit

geeft regionale bedrijven inzicht

kan via een opleidingsinstituut of als maatwerk

in het te verwachten werk en de

binnen een bedrijf zelf.

Carolien Doesburg,

WERKFESTIVAL Op woensdag 31 oktober organiseert Werk in Zicht het Werkfestival op het Suikerunieterrein in Groningen. Iedereen in Groningen of de kop van Drenthe die werk zoekt is hier welkom. Op verschillende kanspleinen zijn werkgevers te vinden. Via doe-activiteiten en workshops kan kennis worden gemaakt met een beroep. Bouwend Nederland roept leden op om zich aan te melden en te laten zien wat de bouw en infra voor moois te bieden heeft. Kijk voor meer informatie op werkfestival.nl.

REGIO KATERN NOORD | Oktober 2018 | BNL | 29

Foto's | René van den Burg

Eddy Schreijer Zij nemen de mensen uiteindelijk in dienst

Schreijer: “We moeten ook mensen buiten de

perspectief op een baan. En dat is precies wat

en de opleiding moet goed op hun wensen

reguliere stromen, zoals mbo’s en vmbo’s gaan

het 1000-banenplan wil bereiken.”

aansluiten. Om het opleidingsproces in de regio

opleiden. Kandidaten die aangemeld zijn bij het

goed te kunnen organiseren, wordt aan een

1000-banenplan volgen bij ons een diagnostische

Op stoom

speciale subsidie gewerkt, dat proces is nu bijna

week. Samen onderzoeken we dan of iemand

Het project is volgens Doesburg goed op stoom.

afgerond. Informatie hierover is te vinden op

gemotiveerd en leerbaar is. Vervolgens bepalen

“Het streven is glashelder: 1.000 mensen aan

www.1000banenplan.nl.”

we een maatwerktraject met de juiste opleiding,

de slag in vier jaar. Het eerste jaar in nog niet

bijvoorbeeld voor timmerman of metselaar.

voorbij en we hebben al bijna 200

Core business

Voor timmermannen besteden we bijvoorbeeld

mensen aan een baan geholpen.

Voor het opleiden van kandidaten voor het 1000-­

aandacht aan het herstel van dakconstructies.

Dat succes is alleen mogelijk

banenplan werkt WIZ onder andere nauw

Of kandidaten bouwen samen een klein huis

als iedereen bereid is samen

samen met SSPB Praktijkcentrum Bouw. “Het

in de werkplaats om te leren stellen, metselen,

te werken en snel te scha­

begeleiden, opleiden en plaatsen van mensen bij

kozijnen te maken en te plaatsen of deuren af te

kelen. Het is wel duidelijk

regionale bouwbedrijven is onze core business”,

hangen. Ze leren dingen die afgestemd zijn op de

dat die bereidheid er

zegt ­directeur Eddy Schreijer. “Wij komen bij

bouw- en herstelwerkzaamheden.”

is; bij de gemeenten, opleiders en

werk­gevers over de vloer, weten wat er speelt en wat er nodig is in de bouw. Aan de andere

Perspectief op een baan

kant hebben we alle faciliteiten en zeer ervaren

Het SSPB biedt ook extra cursussen voor veilig

praktijk­instructeurs. We helpen de beoogde

werken met rolsteigers of bijvoorbeeld VCA. Ook

1.000 mensen dan ook graag aan een goede

communicatievaardigheden komen aan bod. “De

opleiding waarmee ze in de bouw en techniek aan

eerste groep is inmiddels gestart en ze zijn heel

de slag kunnen.”

enthousiast. Uit alles blijkt dat ze zin hebben om

bouw­bedrijven.”

aan het werk te gaan. We bieden ze nu een traject Maatwerktraject

met drie maanden opleiding en drie maanden

Nu het werkaanbod in Groningen groeit, dreigt

stage. Aansluitend krijgen ze een dienstverband

er een tekort aan goed opgeleide mensen.

bij ons en gaan dan de praktijk in. Ze hebben echt Alja Vos

Meer informatie 1000banenplan.nl bouwendnederland.nl/aardbevingen

Contactpersoon Alja Vos Adviseur Sociale Zaken en Arbeidsmarkt a.vos@bouwendnederland.nl

•

30 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Jan Willem Kommer

REGIOKATERN NOORD

Foto | Expeditie Energieneutraal Wonen

EXPEDITIE ENERGIENEUTRAAL IN ASSEN

MARKTSESSIES BOEIEN MET AANSPREKENDE SPREKERS elk van die onderdelen zet Bouwend Nederland vraag­tekens met betrekking tot de invulling en uitvoering. Op 5 oktober is er in het Provinciehuis in Assen een bijeenkomst Expeditie Energie­neutraal Wonen. Keynote spreker is ditmaal Maxime Verhagen. De voorzitter van Bouwend Nederland gaat in op het vervolgproces en de uitwerking van het klimaat­akkoord. Hoe gaan we het doen? Wat gebeurt er met de open eindjes? Hoe kunnen we met de Expeditie Drenthe een rol spelen in de uitvoering van het Klimaatakkoord? Ongetwij-

Het voorstel voor hoofdlijnen van het klimaat-

van bestaande bouw op het gewenste niveau te

feld belicht hij ook de acties en activiteiten waar

akkoord levert spannende toekomstbeelden en

krijgen. Bij de aankoop van een woning moeten

Bouwend Nederland de komende periode alvast

open eindjes op. Ze kwamen en komen aan bod

alle isolatiemaatregelen die met positief rendement

mee aan de slag gaat. Meer daarover kunt in het

tijdens bijeenkomsten van Expeditie Energie-

genomen kunnen worden, met klem worden

interview met Joep Rats lezen op pagina 17 in

neutraal Wonen in Drenthe.

aangeboden aan de koper, inclusief financierings-

deze BNL.

mogelijkheden. Levert dat onvoldoende effect op,

•

Vlak voor de zomervakantie werd in het

dan kan de norm vanaf 2030 verplicht worden.

Verslag marktsessie

provinciehuis in Assen de Marktsessie Expeditie

Samsom gaf toe dat dat best een lastig verhaal

Een kort verslag van de Marktsessie van 25 juni

Energieneutraal georganiseerd. Organisatoren

kan worden, want: “Iedereen heeft toch het recht

vindt u op bouwendnederland.nl/marktsessie

Bouwend Nederland, UNETO-VNI en de provincie

om in een slecht geïsoleerd huis te wonen.” Ook

Drenthe hadden Diederik Samsom gestrikt als

Bouwend Nederland ziet wel wat open eindjes bij

keynote spreker. Hij is voorzitter van de sector-

deze maatregel, onder meer waar het gaat om de

tafel Gebouwde Omgeving waar ook Bouwend

handhaving ervan en de monitoring van het effect.

sectortafels was hoofdlijnen te formuleren voor

MAXIME VERHAGEN KOMT TOELICHTEN

een toekomstbestendig klimaatbeleid. Samsom

Samsom lichtte tijdens de Marktsessie nog meer

belichtte in Assen de hoofdlijnen die ‘zijn’ sector-

hoofdlijnen en punten toe die in het voorstel

tafel heeft geformuleerd. Onder meer de wijkge-

voor het kabinet zijn opgenomen. En bij vrijwel

richte benadering kwam aan bod. Op beeldende wijze schetste hij hoe door die aanpak binnen een gemeente allerlei verschillende vormen van alternatieve energievoorzieningen kunnen worden ingezet. In het eindrapport van de sectortafels, dat op 11 juli aan minister Wiebes is aangeboden, staat hoe die wijkgerichte benadering opgepakt zou moeten worden. Gemeenten stellen uiterlijk in 2021 een transitievisie warmte vast. Daarnaast moet er per wijk een uitvoeringsplan duurzame energie en energie-infrastructuur komen. Bouwend Nederland zet hier wel wat vraagtekens bij. Beschikken gemeenten wel over voldoende menskracht en middelen om hun regierol goed uit te voeren bijvoorbeeld? NORMERING VOOR KOOPWONINGEN Andere hoofdlijn die Samsom 25 juni belichtte, was financiering en normering. Daarin staat onder meer een maatregel om ook de isolatie

Meer informatie bouwendnederland.nl/energieneutraal-drenthe

Nederland aan deelnam. Opdracht van de

Contactpersoon Kees Vianen Adviseur Duurzaamheid k.vianen@bouwendnederland.nl

REGIOKATERN OOST | Oktober 2018 | BNL | 27

REGIO OOST Thom Grevengoed

BIJEENKOMSTEN

BOUWENDNEDERLAND.NL/OOST

JAN WIENK VOORZITTER INFRA PLATFORM OOST

WAARDE INFRAPLATFORM OOST ZIT IN GEZAMENLIJKHEID

Dit voorjaar ben ik, als Bedrijfsleider van Dura Vermeer Infra in Hengelo, aangetreden als voorzitter van Infra Platform Oost (IPO). Daarmee volg ik Johnny Koster op die na vele jaren afscheid nam vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd.

Datum

OKTOBER 5 Praktisch Personeelsbeleid; workshop Organisatie 9 COTAD 11 Regiobestuursvergadering Regio Oost 11 Bestuurdersoverleg Regio Oost 11 Masterclass wethouders gemeenten in Provincie Flevoland 12 Praktisch Personeelsbeleid: workshop Werving & Selectie 16 Algemene ledenvergadering Afdeling Flevoland 18 Masterclass wethouders gemeenten in provincie Gelderland Zuid West 24 Algemene ledenvergadering Afdeling Zwolle/Genemuiden 27 Feestavond leden Afdeling Lingestreek

De sector is volop in beweging en dat vind ik erg boeiend. Enerzijds klimmen we uit één van de diepste economische crises uit de geschiedenis. Anderzijds zien we dat zowel marktpartijen als opdrachtgevers zich oriënteren op thema’s als duurzaamheid en klimaatadaptatie. Dit biedt voor de sector heel veel mogelijkheden. Ik denk dat IPO hierin een belangrijke rol kan nemen. Primair als platform om elkaar te ontmoeten en kennis te delen op belangrijke thema’s. Maar vooral ook om de

NOVEMBER 2 Marktdag 3 provincies: Overijssel, Flevoland en Gelderland 2 Praktisch Personeelsbeleid: workshop Functioneren en Beoordelen 5 Algemene ledenvergadering Afdeling Zuid West Veluwe met UTA 9 Praktisch Personeelsbeleid: workshop Uitstroom 15 BIM Bouwbuffet 16 Infraplatform Oost: excursie project Ring Zuid Groningen 22 Praktisch Personeelsbeleid: Workshop ziekteverzuim en re-integratie 26 Algemene ledenvergadering Afdeling Achterhoek 26 Algemene ledenvergadering Afdeling Noord/Oost Overijssel 26 Algemene ledenvergadering Afdeling Lingestreek 27 Algemene ledenvergadering Afdeling Veluwestreek 28 Algemene ledenvergadering Afdeling Stedendriehoek/Salland 30 STABI SMI congres

belangen van de sector regionaal hoog op de agenda te

DECEMBER 13 Regiobestuursvergadering Regio Oost

bezig met vormgeven van deze werkgroepen en initiatieven

krijgen door lobby te voeren op onder andere het beleid rond onderwerpen als SROI, instroom van medewerkers en aanbestedingsbeleid in relatie tot bijvoorbeeld duurzaam­ heid en klimaatadaptatie. Mooi voorbeeld is het huidige overleg over de Regionale Transitieagenda Duurzaamheid Oost Nederland, waarvoor IPO door de Provincie Overijssel is uitgenodigd. Er is dus genoeg te doen! Vanuit IPO zijn daarom de werk­ groepen SROI, Instroom, Kennisdeling en Externe lobby in het leven geroepen. De komende maanden gaan we vooral ontwikkelen om IPO-leden meer te betrekken. Van hieruit dan ook een oproep aan de leden om zich te melden voor één van deze werkgroepen. De waarde van IPO zit immers in de gezamenlijkheid!

28 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Rob van Elewout

REGIOKATERN OOST

Foto | René van den Burg

KATJA MACKUS, P&O-FUNCTIONARIS BIJ ROELOFS

"SNEL AAN DE BEL TREKKEN BELANGRIJK" Soms gaan zaken in het leven niet zoals gepland en gebeuren er dingen in de privésfeer die erin kunnen hakken. Om werknemers van bedrijven ­aangesloten bij Bouwend Nederland een duwtje in de goede richting te geven, is de dienst Social Support in het leven geroepen. Deze helpt werknemers bij het vinden van de juiste begeleiding en biedt een helpende hand. Roelofs, met hoofdvestiging in het Overijsselse

het werk bij Roelofs. Dat vergt een goede planning

Social Support, waar Tonny Grotenhuis een

Den Ham, is een innovatieve speler in de infra-

en iemand die de korte lijnen binnen het bedrijf

helpende hand biedt. Mackus: “Zij kennen de weg

sector. Het familiebedrijf uit 1960 begon ooit in

bewaakt. Daar is Katja Mackus, P&O-­functionaris

en weten hoe procedures lopen wanneer iemand

de zandwinning, maar is inmiddels werkzaam

bij Roelofs, mede verantwoordelijk voor. “We

bijvoorbeeld de rekeningen niet meer kan betalen

met een ingenieursbureau en een uitvoeringstak

staan te boek als een sociaal bedrijf’’, vertelt

en door de bomen het bos niet meer ziet.’’

in uiteenlopende expertises; van planontwikkeling

Mackus. “Er is een oprechte belangstelling voor

tot wegverharding en riolering en van onderhoud

collega’s, werknemers. Als er thuis iets speelt,

van de openbare ruimte tot complete gebieds­

houden we daar altijd rekening mee.’’

ontwikkeling.

HELPENDE HAND

"Een vervelende thuissituatie kan uitgroeien tot een serieus probleem"

GROEI

Een vervelende thuissituatie kan uitgroeien tot

Inmiddels beschikt het bedrijf over meer dan

een serieus probleem. Als het gaat om ­financiële

honderd ingenieurs in de civiele sector en is het

problemen bij werknemers, ziekte of een

Social Support is er dus voor werknemers, die

nog altijd groeiende. In totaal is zo’n 270 man aan

­echtscheiding, doet Roelofs een beroep op

via de werkgever bij Bouwend Nederland zijn aangesloten. Inmiddels is de dienst door Roelofs een aantal keer ingeschakeld. En dat werpt zijn

"Social Support kent de weg en weet hoe procedures lopen wanneer iemand bijvoorbeeld de rekeningen niet meer kan betalen."

vruchten af, merkt Mackus. “Social Support staat eigenlijk los van de werkgever, maar medewerkers voelen zich wel gesteund door het bedrijf. Dat wekt vertrouwen en schept een band.’’

LAAGDREMPELIG Mackus merkt dat het inschakelen van Social Support ook op de lange termijn helpt. “Het is belangrijk dat mensen snel aan de bel trekken. Daar is Social Support voor, het is laagdrempelig. Als iemand al twee maanden thuiszit, wordt de afstand tussen het bedrijf en werknemer groter, zo niet té groot.’’ Kortom, Social Support is een laagdrempelige en veilige manier voor werk­ nemers die om wat voor reden dan ook in de knel zitten of zich zorgen maken over hun relatie, financiële situatie of gezondheid.

LOYAAL Bovendien zorgt Social Support er wat Mackus betreft indirect voor dat de loyaliteit bij werk­ nemers toeneemt. “Als bedrijf kan je wel zeggen: ‘kom maar met je probleem’, maar mensen moeten dat ook willen doen. Het voordeel is dat Tonny (Grotenhuis, red.) direct naar oplossingen kijkt, orde in de chaos creëert.’’

•

Meer informatie bouwendnederland.nl/socialsupport Contactpersoon Tonny Grotenhuis Adviseur Social Support t.grotenhuis@bouwendnederland.nl

Tekst | Hans Smit

REGIOKATERN OOST | Oktober 2018 | BNL | 29

Foto | René van den Burg

JONG BOUWEND NEDERLAND OOST

ALTIJD OP ZOEK NAAR JONG & FRIS TALENT (M/V)

Jong Bouwend Nederland Oost (JBNO) is dringend toe aan frisse input van jonge bouwondernemers, vinden de huidige bestuursleden. Maar wie wil er nou de hele dag vergaderen? “Dat valt reuze mee,” zegt scheidend voorzitter Guido van Tongeren: “Ik ben er gemiddeld een dag per maand mee kwijt en het levert mij een heel netwerk én invloed in mijn sector op.” Wie wil?

BIJ ANDEREN IN DE KEUKEN KIJKEN

INVLOED

Ook de bedrijfsbezoeken, die de leden van JBNO

“Naast het netwerk dat je opbouwt, vind ik

in binnen- en buitenland brengen, leveren veel op,

het heel prettig om direct invloed te hebben in

zegt Van Tongeren. “Het bij anderen in de keuken

mijn sector. Als bestuurslid gaan er gewoon

kijken, is altijd goed. We hebben grote en kleine

­makkelijker deuren voor je open. En ik zie het ook

bouw- en infraprojecten bezocht, maar ook veel

als een training; deze ervaringen neem je mee

bedrijven die in principe niks met de bouw en infra

voor de rest van je loopbaan,” aldus de huidige

te maken hebben. Daar leer je alleen maar van,

voorzitter.

bijvoorbeeld hun omgang met faalkosten. Vorig jaar hebben we in Kopenhagen nog met de Deense ‘Bouwend Nederland’ aan tafel gezeten. Geweldig om te zien hoeveel wij gemeen hebben met de Denen, maar we kunnen ook nog veel van ze leren”.

JBNO is niet zo jong meer, geeft Van Tongeren toe. Hij zelf is 38 jaar en hij is nu ruim tien jaar bestuurslid en voorzitter. “Ja, veel te lang. Dat is niet goed voor een levendige vereniging, maar dan moeten er wel leden zijn die het stokje willen overnemen. Drie van de vijf huidige bestuursleden willen hun functie graag aan de jongere generatie bouwers overdragen.”

BREED NETWERK JBNO bestrijkt de provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel. “Bouwen in Almere is heel iets anders dan in de Achterhoek en dat maakt het juist zo boeiend.” De 60 à 70 leden komen uit alle delen van de regio en dus bouw je volgens Van Tongeren ook een breed netwerk op: “Alles zit erin: grootbedrijf, kleine lokale aannemers, familie­ bedrijven en ga maar door. Met het ­organiseren van bijeenkomsten met actuele thema’s wisselen we kennis uit, maar kunnen we ook rechtstreeks en informeel van elkaar leren.”

OVERNAME EN OPVOLGING Van Tongeren nam begin 2017 het familiebedrijf Henk van Tongeren Water & Techniek over. “Dat is een intensief gebeuren waarbij je met familieleden onderhandelt en je op meerdere borden tegelijk schaakt. Ik was echt blij dat ik bij JBNO mede-­ ondernemers vond die in een vergelijkbare positie zaten. Ze zaten in hele andere sectoren, maar onze problemen, ambities en levensfasen waren gelijk. Zonder de vereniging had ik die contacten niet zomaar gehad.”

"Als bestuurslid gaan er gewoon ­ makkelijker deuren voor je open. En ik zie het ook als een training; deze ervaringen neem je mee voor de rest van je loopbaan."

•

30 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Marije Rispens

REGIOKATERN OOST

Foto | René van de Burg

IN GESPREK MET ... OUDE WOLBERS In de vorige editie vroeg Henk Pluimers van Dura Vermeer Bouw Hengelo aan Bouw­ onderneming Oude Wolbers: “Hoe is het om met verschillende generaties binnen het familie­ bedrijf leiding te geven?” Voor Wim Oude Wolbers – derde generatie – is dat niet zo moeilijk: leidinggeven gaat vanzelf zolang je de juiste mensen om je heen verzamelt. Samen met zijn broer, neef en enkele directeuren van buiten de familie vormt Wim Oude Wolbers de directie van de groep ondernemingen.

"EEN ONDERNEMING MET KARAKTER" Het ouderlijk huis van Wim Oude Wolbers stond

vanzelf. Uiteraard is het een must om onderling

naast het kantoor en de werkplaats van het

de taken duidelijk af te bakenen en om zakelijk

familiebedrijf. Je kunt dus met recht zeggen dat

en privé strikt gescheiden te houden.” Inmiddels

ondernemen hem met de paplepel ingegoten

staat zowel de derde als de vierde generatie

is. “Ons bedrijf bestaat alweer 86 jaar, dus

Oude Wolbers aan het roer van de verschillende

meerdere generaties zijn ermee opgegroeid. Van

ondernemingen in de bouw, installatietechniek en

huis uit heb ik meegekregen hoe belangrijk goede

projectontwikkeling in Borne en Barneveld.

vakmensen zijn”, legt Wim Oude Wolbers uit. “Of je nu wel of niet met familieleden samenwerkt; bij

ONDERNEMERS PUR SANG

gedreven en talentvolle mensen gaan veel dingen

Zelf spreekt Wim Oude Wolbers nadrukkelijk van een bouwonderneming, in plaats van bouw- of aannemersbedrijf. “We zijn liever in de lead, dan dat we bouwkosten hangen aan bestek en tekeningen waarop we geen invloed hebben mogen uitoefenen. Gelukkig wordt dat in deze tijd ook steeds meer van bouwers gevraagd: bouwteamopdrachten en tenders in de zin van design, build en maintenance. We hebben ooit een boek laten uitgeven met de titel Karakter. Dat woord past perfect bij ons familiebedrijf. Het staat voor initiëren, doorzettingsvermogen, afspraken nakomen en eigenwijs zijn. Wij voelen ons senang als we zelf een product of dienstverlening mogen aanbieden en realiseren voor onze opdrachtgevers.”

VIER STOELPOTEN De bouwonderneming in Borne richt zich op (prefab) woningbouw, utiliteitsbouw en op groot­onderhoudswerkzaamheden bij corporaties. “En als vierde tak van sport doen we 24/7 dagelijkse onderhouds- en timmerklussen voor corporaties en verzekeraars.” Het is niet toevallig dat de onderneming deze vier pijlers kent. Oude Wolbers vergelijkt een gezonde onderneming weleens met een stoel: er zijn vier poten nodig om stevig te staan. “Wie te ver specialiseert loopt een groot risico, heeft ook de laatste crisis ons weer geleerd. De gevarieerdheid maakt ons werk juist zo leuk. We werken met net zoveel plezier aan een ­prestigieus bouwproject als aan een gevel­vervanging bij de huurder van een van onze klant­en.”

•

De volgende 'In gesprek met ...' Voor de volgende BNL vraagt Wim Oude Wolbers aan Martin Slot van NTP Infra: “Welke invloed zou de infrasector van Bouwend Nederland Regio Oost kunnen uitoefenen op Den Haag voor een versnelde aanpak van de verbreding van de A1 / A35?”

REGIO RANDSTAD NOORD Thom Grevengoed

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Oktober 2018 | BNL | 27

NIELS DOODEMAN, REGIOVOORZITTER

MUNITIE VOOR GEMEENTELIJKE BOUW- EN INFRAOVERLEGGEN

BIJEENKOMSTEN

BOUWENDNEDERLAND.NL/RANDSTADNOORD Datum

OKTOBER 11 P&O overleg Afdeling NHN 16 Kennisavond JBN WF 16 /18 Thema avond JBN Duinstreek 18 Ledenvergadering Afdeling IJmond-Kennemerland 24 Themabijeenkomst Afdeling Amsterdam NOVEMBER 1 Ledenvergadering Afdeling Midden Holland 5 Mini symposium Afdeling Veenendaal met afd. ZWV 6 Marktdag Amsterdam Regio Randstad Noord 7 Marktdag Utrecht Regio Randstad Noord 13 Ledenvergadering Afdeling NHN 15 Clustervergadering/ledenvergadering Afdeling Amersfoort, N-W Utrecht 15 Ledenvergadering Afdeling Zaanstreek-Waterland 16 Excursie OSG (Dijkstra Draisma) JBN WF 17/24 Jaarvergadering JBN Duinstreek 22 BIM Bouwbuffetten Regio Randstad Noord 28 Ledenvergadering Afdeling Amsterdam 29 Excursie Infraplatform en IJ-K Nauerna Regio Randstad Noord Eind Marktdag Amsterdam DECEMBER 6 Reguliere vergadering en diner Afdeling Veenendaal 11 Regiobestuursvergadering Regio Randstad Noord 12 Themabijeenkomst Afdeling Midden Holland

De gemeentelijke politiek is weer tot rust gekomen. De collegevorming is in alle gemeenten afgerond. En na een welverdiende rust in de hete zomer is het politieke vergadercircuit weer begonnen. Bouwend Nederland heeft de ­afgelopen periode benut om de collegeakkoorden op een rijtje te zetten. Van alle gemeenten waar verkiezingen zijn geweest, hebben we gekeken naar hun plannen voor de komende vier jaar. De ambities ten aanzien van woning­ bouw, infrastructuur, duurzaamheid en onderwijs zijn in kaart gebracht. Ik vertel u niets nieuws als ik constateer dat er aan ambitie geen gebrek is. Zo is het akkoord van Parijs en ons nationale Klimaatakkoord in veel gemeenten doorvertaald naar concrete plannen: nul-op-de-meter-­ woningen, verduurzaming van de woningvoorraad en klimaatstresstesten. De uitvoering berust voor een groot deel bij de markt, bij de bouw- en infrabedrijven. Hierbij is het belangrijk dat gemeenten gezamenlijk optrekken. Nog te vaak denken ze louter aan hun eigen belang. Het is te prijzen dat men bouwen wil voor senioren, studenten en zorgbehoevenden, maar samenwerking is essentieel, wil men voldoen aan de totale bouwbehoefte van de Provincie.

Even voorstellen…

Tenslotte: wat we missen in de collegeakkoorden is het

Mijn naam is Vincent Zijlstra en ik ben sinds

bestendig maken van de energie-infrastructuur en het

1 september de nieuwe adviseur Onderwijs

wegwerken van achterstallig onderhoud aan de infra­

en Arbeidsmarkt voor de Regio Randstad Noord.

structuur.

Na twee jaar als consultant bij een HR-adviesbureau en ruim acht jaar als docent/

Wij bouwers staan klaar om de bouwproductie te leveren.

onderzoeker bij de hogeschool van Amsterdam kan ik niet wachten om mijn tanden te

Nu is het afwachten of gemeenten daadwerkelijk bereid zijn

zetten in deze nieuwe uitdaging bij Bouwend Nederland. De dynamiek van de bouw-

tot een betere afstemming van hun afzonderlijke ambities

sector en met name de uitdagingen rondom de instroom in het onderwijs én richting de

te komen.

infra- en bouwbedrijven fascineren mij enorm en ik zal me dus ook vooral op die thema’s gaan richten. Ik zal daarbij contactpersoon zijn voor de afdelingen Zaanstreek-Waterland, ’t Gooi en Noord West Utrecht en voor Jong Bouwend Nederland.

­anticiperen op de klimaatverandering, het toekomst­

28 | BNL | Oktober 2018 | REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Tekst | Jan Willem Kommer

BNL EN WATERSCHAPPEN Nog te weinig gemeenten in de regio geven

vergroten”, zegt Ruben Heezen van Regio Rand-

hebt, wijken opknapt. En daar is meer bewust-

klimaatadaptatie de aandacht die nodig is.

stad Noord. “Dat is belangrijk voor de omgeving

wording van de noodzaak van klimaatadaptieve

Door een nauwere samenwerking met

én belangrijk voor onze leden. Vooral voor de

maatregelen noodzakelijk voor.”

­waterschap HHNK wil Regio Randstad Noord

infrabedrijven zijn waterschappen als HHNK

Met de digitale klimaatatlas heeft HHNK een mooi

daar verandering in brengen.

belangrijke opdrachtgevers”, aldus de ­adviseur

hulpmiddel ontwikkeld om inzicht in de benodigde

Overheid & Markt. “Als Bouwend Nederland

maatregelen te krijgen. Hij laat zien welke delen

Hevige buien met zware regenval komen steeds

hebben we een groot netwerk en goede ingangen

van het werkgebied van HHNK – dat loopt van

vaker voor. Dat kan voor enorme overlast zorgen.

bij de gemeenten met structurele overleggen, de

het Noordzeekanaal tot en met Texel – laag

Daarom moet dat water snel worden afgevoerd,

GBIO’s. Het idee is om dat netwerk te gebruiken

liggen, waar water heen stroomt of juist vandaan

zodat we droge voeten houden. Waterschappen

om de boodschap goed over te brengen.”

vloeit. De klimaatatlas brengt ook in kaart waar

moeten daarvoor zorgen. Het is een belangrijke

het ’s zomers erg warm wordt en waar het juist

basistaak waar veel partijen bij betrokken zijn;

Klimaatatlas

onder meer gemeenten. Alleen lijken die nog

Ruud Maarschall, Hoogheemraad van het HHNK,

bepalen waar het wel en niet verstandig is om te

onvoldoende doordrongen van het belang van

onderstreept het belang van die inzet, al consta-

bouwen”, aldus de Hoogheemraad. “Maar ook of

de zogeheten klimaatadaptieve maatregelen;

teert hij wel al vooruitgang in de samenwerking

de omstandigheden wellicht een andere manier

in Noord-Holland is het in maar weinig college­

met de gemeenten. “We hebben tot 2020 scherpe

van bouwen nodig maken. En dat zijn belangrijke

programma’s terug te vinden. Dat is één van

doelstellingen afgesproken met gemeenten over

dingen om met Bouwend Nederland over van

de redenen waarom Bouwend Nederland en

kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid. Die gaan we

gedachten te wisselen.”

Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier

halen, maar wat gebeurt er ná 2020? Er moeten

“Voor die gedachtewisselingen zou een overleg-

(HHNK) hun samenwerking willen intensiveren.

nieuwe afspraken worden gemaakt, nu ook over

structuur kunnen worden opgezet die vergelijkbaar

“We willen gezamenlijk de bewustwording

klimaatstresstesten. Daarvoor moet je ook kijken

is met de GBIO’s”, denkt Ruben Heezen. “Dus eens

omtrent klimaatadaptatie bij gemeenten

naar wat wijsheid is als je nieuwe bouwplannen

in de negen maanden een bestuurlijk overleg waarin

koeler blijft. “Met behulp van die informatie kun je

REGIOKATERN RANDSTAD NOORD | Oktober 2018 | BNL | 29

Foto's | Marijn de Wijs

ZOEKEN SAMENWERKING we met elkaar delen wat we belangrijk vinden, waar

Regiobreed

Veel interesse voor Marktdag

we voor staan en wat er gedaan moet worden om

HHNK is niet het enige waterschap in het werk-

Zo’n 300 mensen kwamen 19 september naar

vervolgens tot concrete actie te komen.”

gebied van Regio Randstad Noord; Bouwend

‘Samen Slimmer’ in het Afas-stadion in Alkmaar.

Nederland heeft ook te maken met Waternet waar

De Marktdag, georganiseerd door PWN, de

Amsterdam, Amstel, en Gooi en Vechtstreek onder

Provincie Noord-Holland, Bouwend Nederland

De beoogde samenwerking kent geen koude start,

vallen. Dan zijn er nog Rijnland, Stichtse Rijnlanden

en HHNK, had met ‘Kansen en kopzorgen bij

Bouwend Nederland spreekt de waterschappen

en Vallei en Eem. Met al die partijen zou Bouwend

klimaat-vraagstukken’ dan ook een prikkelend

wel vaker. Met HHNK bestaat zelfs al een aantal

Nederland een samenwerkingsverband willen

thema. Klimaatbestendigheid als rode draad

jaren een behoorlijk hechte band. “We trekken

opstarten. “We hebben daar al gesprekken over

en inspirerende sprekers als André Kuipers

nu al drie jaar samen op bij de organisatie van

gevoerd met de Waterpartijen, ook om ze bij de

en Diederik Samsom maakten het een niet te

de Marktdag ‘Samen Slimmer’”, zegt de adviseur

Marktdag te betrekken. Voor 2019 zijn er plannen

missen evenement voor alle partijen die in de

van Bouwend Nederland. “We organiseren daar

in de maak om Stichtse Rijnlanden te betrekken

dagelijkse praktijk, en anders wel in de nabije

gezamenlijk allerlei workshops, onder meer over

bij de organisatie van de Marktdag in Utrecht. En

toekomst, veel te maken hebben met de eisen

onderwerpen als klimaatadaptatie.” ‘Samen

we gaan binnenkort met ze om de tafel om over

die klimaatverandering stelt aan onze fysieke

Slimmer’ is één van de langstlopende marktdagen

verdere samenwerking te praten.”

leefomgeving.

Vertrouwde bondgenoot

in Nederland en met 300 tot 350 deelnemers

•

één van de drukstbezochte. Succesvol dus, maar dat is nog niet genoeg volgens Heezen. “De samenwerking naar de dag toe en op de dag zelf is uitstekend maar daarna zakt het contact toch

Meer informatie

wat weg. Dat willen we nu dus veranderen door

Kijk op bouwendnederland.nl/marktdag

die structurele overleggen.”

Contactpersoon Ruben Heezen Adviseur Markt en Overheid r.heezen@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Oktober 2018 | REGIOKATERN RANDSTAD NOORD

Tekst | Marije Rispens

VOORKOM VERTRAGING

"CHECK DE BOUWPROCEDURES" Stel je voor: je bent ontwikkelaar en ziet een

bouwprocessen vertraging oplopen, is onvol-

over duurzaam bouwen. In de infographic

prachtige kans voor nieuwbouw aan de rand

doende kennis van bouwers en ontwikkelaars

staan hyperlinks naar bijvoorbeeld de Monitor

van een populair Noord-Hollands dorp. Je weet

over beleid en ruimtelijke procedures”, legt Jan

­Plan­capaciteit, naar bepaalde milieunormen en

er voordelig een weiland op te kopen en begint

Overtoom, regiomanager Randstad Noord uit.

regelgeving rond ruimtelijke ordening. Daarnaast

met het maken van je woningplannen. Goed

“Elke fase van het bouwproces kent haar eigen

is op de viewer woningbouwlocaties NHN te zien

idee, toch? Tot het moment dat je plan wordt

regelgeving en eisen. Een project moet aan alle

welke gebieden beschermd zijn en waar andere

afgekeurd. Omdat je termijn voor inschrijving

regels voldoen. Zie je iets over het hoofd, dan

plannen in de regio liggen. Tevens wordt duidelijk

verstreken is, je buiten de weidevogels had

loop je het risico dat een plan afgekeurd wordt of

tot wie ontwikkelaars hun vragen kunnen

gerekend of zelfs omdat er überhaupt in jouw

vertraging oploopt. Deze infographic helpt te voor-

richten, wat het Servicepunt Duurzame Energie

weiland niet gebouwd mag worden. Nu is er

komen dat ontwikkelaars halverwege het proces

is en hoe ze contact kunnen opnemen met het

als hulpmiddel een infographic om eerder zicht

weer terug bij af moeten beginnen.”

‘versnellings­team’ van de provincie.”

te krijgen in provinciaal beleid en regelgeving. “Een a-tot-z-checklist waarmee je onuitvoerbare plannen kunt voorkomen.”

Versnellingsteam

Meer informatie

Jan Overtoom ontwikkelde de infographic het

Bekijk de infographic op

•

afgelopen jaar samen met beleidsmedewerkers

www.bouwendnederland.nl/woonbeleid-nh

De Samenwerkingsagenda van de provincie

van de provincie Noord-Holland. Het bouwproces

of bezoek plancapaciteit.nl.

Noord-Holland en Bouwend Nederland is gericht

is opgedeeld in zes stappen en bij iedere stap

op het bouwen van voldoende woningen voor

staan de regels en normen waar rekening mee

de toekomst. Dat kan door optimaal gebruik te

gehouden moet worden. “Het is een overzicht van

maken van de beschikbare plancapaciteit en door

regelgeving op provinciaal (en landelijk) niveau.

in het juiste tempo te bouwen. Dat laatste lukt

Ook kunnen ontwikkelaars erin vinden wat ze per

helaas nog niet altijd. “Eén van de redenen dat

gemeente moeten controleren, zoals afspraken

Contactpersoon Jan Overtoom Manager Randstad Noord j.overtoom@bouwendnederland.nl

REGIO RANDSTAD ZUID

BIJEENKOMSTEN

BOUWENDNEDERLAND.NL/RANDSTADZUID Datum

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Oktober 2018 | BNL | 27

JOLANDA DE KONING MANAGER HR BIJ BAAS BV

EEN MOOIE DIENST!

Is uw medewerker minder inzetbaar door persoonlijke proble­ men? Denk eens aan de inzet van Social Support. Deze dienst van Bouwend Nederland helpt medewerkers bij uiteenlopen­ de problemen. Bijvoorbeeld bij een echtscheiding, schulden of rouwverwerking. Sommige medewerkers komen door zulke

OKTOBER 3 Rondetafelgesprekken cao Rotterdam e.o. 4 Basistraining Personeel en Organisatie 9 Rondetafelgesprekken cao Zoetermeer e.o. 12 Build Your Future Bouw 17 Gemeentelijk Bouw en Infra overleg Den Haag 18 Basistraining Personeel en Organisatie 18 Bestuursvergadering Afdeling Drechtwaard 29 Bestuursvergadering Regio Randstad Zuid

problemen letterlijk thuis te zitten, andere zijn misschien

NOVEMBER 1 Bestuursvergadering Afdeling Midden Zuid-Holland 1 Algemene Ledenvergadering Afdeling Drechtwaard 1 Infraplatform Regio Randstad Zuid 1 Basistraining Personeel en Organisatie 12 Bestuursvergadering Bouwend Rijnmond 12 Algemene Ledenvergadering Bouwend Rijnmond 15 Basistraining Personeel en Organisatie 19 Bestuursvergadering Afdeling Duin- en Rijnstreek 20 Algemene Ledenvergadering Afdeling Midden Zuid-Holland 27 Bouwbuffet Regio Randstad Zuid thema BIM

pelijk werker met medewerkers in gesprek. Zodat ze gewoon

DECEMBER 6 Bestuursvergadering Afdeling Drechtwaard 10 Bestuursvergadering Regio Randstad Zuid 13 Bestuursvergadering Afdeling Midden Zuid-Holland

Hun menselijke werkwijze past goed bij de kernwaarden van

alleen met hun gedachte niet bij het werk; maar dat is in onze branche ook niet gewenst vanwege veiligheidsrisico’s. De problemen hebben met elkaar gemeen dat ze niet ge­ makkelijk bespreekbaar zijn. Misschien heeft dat met onze bouwwereld te maken. We praten niet gemakkelijk over wat er thuis speelt. Social Support gaat als een soort maatschap­ eens hun verhaal kunnen doen, tips krijgen en informatie ver­ garen over instanties waar ze mogelijk mee te maken krijgen. In veel gevallen is dat voldoende om gedachten weer op een rijtje te krijgen. Mocht er hulp op ander niveau nodig zijn, dan kan Social Support daar ook verder mee helpen. Bij Baas BV zijn we in ieder geval ontzettend blij met deze dienstverlening en de resultaten. Social Support doet haar werk zorgvuldig met alle respect voor vertrouwen en privacy. ons bedrijf en we zijn blij dat we medewerkers met deze hulp kunnen faciliteren. Mocht een medewerker van u hulp kunnen gebruiken (en daar zelf achter staan uiteraard), dan is het een kwestie van een telefoontje van de werkgever. Binnen een dag heeft Social Support het eerste contact al gelegd. Een mooie dienst!

28 | BNL | Oktober 2018 |

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Tekst | Eva van Beveren

DE NIEUWE ROTTERDAMSE WETHOUDER VAN BOUWEN, WONEN EN ENERGIETRANSITIE

"IN ROTTERDAM WORDT ECHT GEBOUWD. JE TREFT ALTIJD WEER EEN ANDERE STAD AAN" Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart, duurt het in Rotterdam nog zeker drie maanden voordat het nieuwe stadsbestuur kan starten. Uiteindelijk gaat het college, bestaande uit een coalitie van VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA en ChristenUnie-SGP, met tien wethouders aan de slag. Bas Kurvers (VVD) wordt naar voren geschoven als wethouder bouwen, wonen en energietransitie van de gebouwde omgeving.

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID | Juni 2018 | BNL | 29

Foto | René van den Burg

De kersverse wethouder draait er niet omheen.

aansluiten op het bestaande warmtenet.

“Ik heb de mooiste baan die er is”, vertelt

Kurvers: “Kenmerk van een transitie is dat je

hij enthousiast. “Je bent continue bezig met

weet waar je heen moet, alleen is niet bekend

de toekomst van de stad. Dat geeft mij veel

hoe je dat moet doen omdat het nooit eerder

energie.” In de Havenstad wordt volgens

is gedaan.” Daarom zijn vijf pilotgebieden in de

Bouwend Nederland heeft een analyse gemaakt

Kurvers echt gebouwd. “Laatst sprak ik met een

stad aangewezen om door middel van een vier­

van de gemeentelijke coalitieakkoorden die in

delegatie die elk jaar Rotterdam bezoekt en dan

jarige gebiedsaanpak de hele wijk te verduur­

Zuid-Holland zijn gesloten. Zo wordt inzichte-

telkens weer een nieuwe stad aantreft. Zoveel

zamen. Met een zogenoemde ‘WAT kaart’ is de

lijk gemaakt, waar de Zuid-Hollandse politiek

verandert er steeds. Er is hier duidelijk ruimte

hele stad in kaart gebracht om te kijken wat

aandacht voor heeft. Uit de analyse kwamen de

voor lef en durf.” En dat maakt Kurvers, als

per wijk het beste alternatief is voor aardgas.

volgende resultaten.

rasechte Rotterdammer, extra trots.

“We zijn hier veel verder in dan andere steden”,

WAT STAAT ER IN DE COALITIE­ AKKOORDEN VAN ZUID-HOLLAND?

wijk eruitziet, weten we ook wat de opgave is en

AANDACHT VOOR DUURZAAMHEID EN INFRA

Kurvers is altijd actief geweest in de sociale

wat de kansen zijn voor een wijk. Zo kom je tot

In bijna alle akkoorden wordt duurzaamheid

sector. De afgelopen vier jaar was hij directeur

de meest kansrijke oplossing in verduurzaming.”

benoemd, met name ten aanzien van de bouw.

bij het Werkplein Hart van West-Brabant en

Maar de grootste uitdaging ligt volgens Kurvers

Zo willen veel gemeenten duurzaamheid en

tot 2017 zat hij voor de VVD in de Provinciale

vooral bij de Rotterdammers zelf; “hoe gaan we

circulariteit in de bouw stimuleren en zien ze

Staten van Zuid-Holland. Maar hij heeft zeker

hen hierin meenemen en activeren?”

zichzelf als regisseur om dit te bewerkstelligen.

CIRKEL IS ROND

wat met bouwen; “Mijn opa werkte in de bouw

vertelt Kurvers. “Omdat we nu weten hoe een

Ook is er aandacht voor bereikbaarheid van

als schilder. Hij heeft meegeholpen aan de

ROTTERDAMSE WONINGMARKT

weder­opbouw van Rotterdam na het bombar­

Het vergroten van de Rotterdamse woningvoor­

en de fiets. Verder komt binnen de akkoorden

dement. Hij had passie voor zijn stad.” En dat

raad kan de gemeente niet alleen. Daar zijn ook

de aansluiting op het regionale- en rijkswegen­

heeft Kurvers ook. Hij is dan ook blij dat hij mag

de corporaties, ontwikkelaars en bouwers voor

netwerk aan bod.

doorbouwen aan datgene waar zijn opa ooit

nodig, benadrukt de wethouder. Van de geplande

mee is begonnen.

18.000 woningen die de gemeente Rotterdam de

WONEN

komende jaren wil realiseren, is in 2018 gestart

Het merendeel van de gemeenten benadrukt de

met, tot nu toe, de bouw van 3.231 woningen.

noodzaak om woningen te bouwen om voor­

In deze tijd, met schaarste op de woningmarkt,

Die stijgende lijn wil Kurvers graag doorzetten.

bereid te zijn op de toekomst. De mate waarin

een tekort aan nieuwbouwwoningen en het

“Dat betekent dat aan mijn kant de processen en

deze ambitie wordt vertaald in een concrete

behalen van de klimaatdoelen van Parijs, is de

procedures sneller moeten verlopen, maar ook

opgave verschilt; sommige gemeenten noemen

portefeuille van de wethouder stevig te noemen.

dat we gaan slopen voor nieuwbouw en gaan

geen getallen over het aantal te bouwen

Maar de ambities van Kurvers zijn duidelijk. De

verdichten. Hierdoor komt er meer druk op de

woningen, in andere akkoorden lijkt nauwelijks

komende vier jaar laat de gemeente verspreid

openbare ruimte waardoor integraal werken veel

sprake te zijn van een extra impuls.

over de stad 18.000 woningen bouwen,

belangrijker wordt. Daarom moeten we ook een

vooral in het middensegment. “Om mensen

succes maken van de Omgevingswet.”

GEEN WOORDEN MAAR DADEN

te behouden in de stad moeten er voldoende

gemeenten door in te zetten op Smart Mobility

WEINIG CONCREET Hoewel veel akkoorden grote ambities kennen

huizen zijn voor bewoners met een gemiddeld

TRANSFORMATIE

inkomen”, benadrukt Kurvers. Naast de woning­

De gemeente kijkt verder naar het transformeren

bereikbare gemeente waarin het prettig wonen

markt is de energietransitie de andere grote

van bestaande kantoren en winkels in woningen.

is –, wordt in weinig akkoorden de vertaalslag

uitdaging voor de wethouder. “Energietransitie is

“Een mooi voorbeeld is de transformatie van

gemaakt hoe deze ambities concreet invulling

het thema van de toekomst. Dit gaan we op een

de voormalige gevangenis Noordsingel naar

krijgen. Bouwend Nederland zet zich daarom in

Rotterdamse manier aanpakken; dat betekent

woningen”, vertelt Kurvers. “Met dit project -

om samen met de gemeenten deze ambities te

dat we op zoek gaan naar nieuwe verdien­

Tuin van Noord - blijft ook een historisch gebouw

concretiseren.

modellen én dat iedereen kan meeprofiteren

voor de stad behouden. Verder wordt met de

van die energierekening.” Niet voor niets krijgt

komst van een openbare binnentuin de directe

Meer informatie

de gemeente Rotterdam dan ook een afdeling

omgeving betrokken.” In 2018 zijn door transfor­

Bekijk de inzet van Bouwend Nederland tijdens

duurzaamheid.

matie tot nu toe al 1.305 woningen gerealiseerd

de gemeenteraadsverkiezingen op

in Rotterdam. Kurvers besluit: “Maar uiteindelijk

bouwendnederland.nl/gemeenteraadsverkiezingen

ENERGIETRANSITIE

– een groene, duurzame, fietsvriendelijke,

bouw je voor mensen. Het verdichten, verduur­

Om de daad bij het woord te voeren op het

zamen, en volume draaien moet leiden tot

gebied van energietransitie, zal de gemeente

een leuke en fijne stad. Dat is de belangrijkste

op den duur wijken van het gas afhalen en

uitdaging waar we nu voor staan.”

•

Contactpersoon Hessel Heins-Wunderle Regiomanager Randstad Zuid h.heins@bouwendnederland.nl

30 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Petrick de Koning

REGIOKATERN RANDSTAD ZUID

Foto | René van den Burg

BOUWONDERWIJS

"DE GEHELE KETEN BETREKKEN" SPB Gouwe en Rijnstreek leidt al 35 jaar leer-

bouwsector booming, waardoor bedrijven staan

­doelgericht opleiden en hebben het netwerk om

lingen op voor de bouw. “De laatste tijd loopt

te springen om goed opgeleide mensen. Als we op

ze bij bedrijven te plaatsen.”

het aanbod terug, terwijl de vraag groeit. Als

de huidige weg doorgaan, ontstaat er op termijn

we de komende 35 jaar willen blijven opleiden,

een probleem.”

moeten we de gehele keten hierbij betrekken”,

Opleidingen opstarten De gesprekken over de precieze invulling van de

zegt Ramon Looije, directeur van SPB Gouwe

Brede insteek

samenwerking en het aanbod van de Bouw­

en Rijnstreek. Dat was het vertrekpunt voor de

Looije is ervan overtuigd dat het SPB deze

academie zijn in volle gang. “Gemeenten kunnen

Bouwacademie Gouwe en Rijnstreek.

­uitdaging niet alleen aan kan. “We willen de

bijvoorbeeld kandidaten, zoals mensen met een

gehele keten betrekken: onderwijs, bouwbedrijven

afstand tot de arbeidsmarkt of statushouders

Als sinds de jaren 80 zorgen de SPB’s dat

en de gemeente. Alleen met een brede insteek is

aanbieden. Scholen die de laatste jaren hun

regionale bouwbedrijven goed opgeleid personeel

het mogelijk om op de lange termijn voldoende

bouwopleiding hebben gesloten, helpen we om

krijgen. “Dat doen we natuurlijk niet alleen.

instroom te houden voor het juiste opleidings-

deze weer op te starten. We geven ze bijvoorbeeld

Ook vmbo-scholen, mbo-instellingen en bouw-

aanbod. Om dat te bewaken, hebben we het

toegang tot onze faciliteiten en docenten.”

bedrijven proberen het aanbod goed geschoolde

initiatief voor de Bouwacademie genomen.” 2020 van start

medewerkers te bewaken. Het is effectiever als Krachten bundelen

De plannen voor de Bouwacademie zijn

Het doel van de Bouwacademie is om leerlingen

­enthousiast ontvangen in de regio en er zijn al

Ander speelveld

vanaf 13 jaar tot en met cursisten van 67 jaar

concrete stappen gezet. “Onze huidige locatie

Het speelveld is de laatste jaren flink veranderd.

opleidingen, training, advies te geven en naar een

is niet geschikt voor de verbreding van onze

Hierdoor is het vinden en opleiden van mensen

baan te helpen. Looije legt uit: “We willen één

activiteiten. Daarom zijn we op zoek gegaan naar

steeds lastiger. Het aantal leerlingen op de

loket bieden waar bedrijven, gemeentes, vmbo’s

een andere locatie die meer faciliteiten biedt en

bouw- en techniekafdelingen van scholen daalt

en roc’s terecht kunnen voor alles wat te maken

ook meer zichtbaar is. Inmiddels is een bouwkavel

en dat heeft zijn weerslag op het aantal bouw- en

heeft met praktijkgerichte opleidingen voor de

aangekocht en gaan we zelf bouwen. Het streven

techniekopleidingen. “Aan de andere kant is de

bouw. We kunnen geïnteresseerden snel en

is om in het schooljaar 2020 van start te gaan.”

we al die krachten bundelen”, onderstreept Looije.

•

REGIOKATERN ZUID | Oktober 2018 | BNL | 27

REGIO ZUID

HANS GEERTMAN REGIOVOORZITTER

Thom Grevengoed

HET EXCELLENTE OPLEIDINGSBEDRIJF

BIJEENKOMSTEN

BOUWENDNEDERLAND.NL/ZUID Datum

OKTOBER 11 Start Basistraining P&O 11 Ledenbijeenkomst Afd. Oost Brabant e.o. (‘Energie om te presteren’, PSV, Eindhoven) 15 Overleg met Waterschappen Regio Zuid 24 Masterclass wethouders Wonen Limburg 24 Contactgroep Financiën 25 Basistraining P&O 29 Brabants Infra Overleg met overheden NOVEMBER 1 Kennisdag Afd. Zeeland ‘Secundaire grondstoffen in openbare ruimte’, Middelburg 2 Infra Congres Brabant (met Provincie en VNO-NCW) 6 BIM Bouwbuffet (Oudenbosch) 6-7 Careerdays Techniekhuys Veldhoven voor middelbare scholen 7 Bouw Oriëntatie Dagen Limburg 7 Lunch Maxime met winnende studenten TU/e Innovation on Site 8 Ledenbijeenkomst/bouwcafé Afdeling Limburg 8 Ledenbijeenkomst Infra Limburg 8 Basistraining P&O 12 Limburgs Infra Overleg 14 Contactgroep Personeel Goes 19 Ledenbijeenkomst Afdeling Brabant Mid-West 19 Contactgroep Personeel Bergen op Zoom 20 JBN excursie/training 21 Bouwkundebedrijven Dagen TU Eindhoven 21 Contactgroep Personeel Gilze-Rijen 26 Ledenbijeenkomst Infra Zeeland 26-27-29 Contactgroep Personeel Rosmalen, Oss en Eindhoven

Recentelijk ben ik geïnterviewd door de vakgroep opleidings­ bedrijven binnen Bouwend Nederland. Zij hebben als label ‘Het Excellente Opleidingsbedrijf’ in het leven geroepen. Iets waarvan ik heb gezegd dat als je zegt een excellent opleidingsbedrijf te willen zijn daar ook het afleveren van excellente leerlingen bij hoort. Sowieso houd ik niet zo van die zelfbedachte titels. Laat anderen maar bepalen of je excellent bent in plaats van het over je zelf te roepen. Wel ondersteun ik de ambitie die dit in zich heeft. Mooi ook dat zij op deze manier samenwerken! Vandaar ook mijn oproep naar jullie als leden binnen Bouwend Nederland. We hebben namelijk gezamenlijke uitdagingen aan te pakken. Denk hierbij aan de systematische problemen rondom BOL-4 leerlingen welke nog steeds 4 dagen stage kunnen lopen. Dit druist in tegen het BBL-systeem waarbij deze praktij­ kopleiding noodzakelijk is. Verder moeten we samenwerken aan een gezonde structuur voor de bekostiging voor de studenten en leerlingen. Hoe kan het dat een stagiair niveau 4 volledig gefinancierd wordt en tegen een paar euro per uur stage moet gaan lopen en BBL-ers tegen hoge kosten door het bedrijfsleven moeten worden betaald? Wel moeten we

Nieuwe Verenigingsmanager Zeeland en Brabant Mid-West

de positieve initiatieven omarmen en nadrukkelijk samen­ werken met de opleidingsbedrijven. Pas dan kunnen we in gesprek over hoe wij als bouwbranche de structuur en opleidingen samen mee vorm geven. Dat onze collega’s van

Ik ben Joost de Goffau en per 1 mei gestart als

de toekomst een vernieuwend type onderwijs nodig hebben

Verenigingsmanager voor de afdelingen Zeeland

met andere competenties, zoveel is duidelijk. Maar dat kan

en Brabant Mid-West. Na ruim vijf jaar verschillende

alleen samen.

rollen te hebben vervuld binnen het Zeeuwse CDA was het tijd voor een nieuwe ­uitdaging: Bouwend Nederland! De bouw is een fascinerende sector: volop ontwikkelingen en innovatie, veel creativiteit, zeer conjunctuurgevoelig en een ongekende trots bij

Lees het volledige interview op

zowel werknemers als werkgevers op gerealiseerde werken. Ik zie het als een uitdaging

hetexcellenteopleidingsbedrijf.nl/vakmanschap

om als verbindende schakel tussen de leden en specialisten van Bouwend Nederland de sector verder te versterken en onze leden waar nodig bij te staan. Hopelijk tot snel!

28 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Hans Smit

REGIOKATERN ZUID

VIJFTIENDE EDITIE VAN INNOVATION ON SITE

SUCCESVOLLE BOUWPRAKTIJK

Voor alweer de vijftiende keer hield Bouwend Nederland Regio Zuid de Innovation on Site wedstrijd, waarin de bouwpraktijk en het academisch denkniveau van de TU Eindhoven samen kwamen. Ook dit jaar imponeerden de deelnemende studenten met hun inzet en kennis. Juryvoorzitter Toon van Laarhoven ziet vooral aan de vragende kant ‘uitdagingen’, want: “Als de bouw zijn vraagstellingen specifieker weet te formuleren, krijgen we ook hoog­ waardiger antwoorden.”

REGIOKATERN ZUID | Oktober 2018 | BNL | 29

Foto | René van den Burg

SAMENSMELTING EN WETENSCHAP Al weer de vijftiende keer

Van Laarhoven (56) is directeur van VolkerWes-

je eenvoudiger wat mensen kunt toewijzen.”

sels Bouw & Vastgoedontwikkeling Zuid en was

Mutsaers: “In het begin moet je er veel tijd in

De vijftiende Innovation on Site wordt

dit jaar juryvoorzitter. “Het is voor de hele bouw

stoppen; informatie aandragen, de bouwplaats

­georganiseerd door Bouwend Nederland Regio

belangrijk dat er voldoende instroom is. De crisis

bezoeken, maar toen namen ze het vanzelf over.

Zuid en studievereniging SUPport met de

maakte bouwopleidingen minder sexy. Dat is

Het is heel verfrissend om met studenten over

TU Eindhoven. Volgens Adviseur Onderwijs en

gelukkig aan het veranderen, maar we moeten er

de bouwplaats te lopen. Ze stellen verrassende

Arbeidsmarkt Karin Oomen van Regio Zuid is

allemaal nog veel tijd in steken,” zegt hij.

vragen. Bijvoorbeeld of de bouwvolgorde niet

het primaire doel WO-studenten kennis te laten

anders kan zodat het pand dicht is voordat de

maken met de bouwpraktijk.

afwerkvloer wordt gegoten. Zo’n vraag dwingt

“Het vak is onderdeel van een certificerings­

Hij was aangenaam verrast door de kwaliteit

ons om weer eens goed na te denken over dingen

programma dat de studenten ook studiepunten

van de oplossingen die studenten presenteerden

die we doen.”

oplevert. Het is voor veel studenten de eerste

AANSTEKELIJK op praktijkproblemen van de bouwplaats. “Het

keer dat ze een bouwplaats betreden en hun

enthousiasme waarmee de studenten zich op

OPSCHUDDEN

de praktijkproblemen stortten, was aanstekelijk.

Het verslag van de twee studenten is niet wereld-

loslaten.

Ik vond het opmerkelijk dat het ene team zich

schokkend, maar zowel Kessels als Mutsaers zijn

De bouwbedrijven krijgen er frisse input op

aanzienlijk beter wist te presenteren dan het

er absoluut blij mee: “Het is goed dat bekende

­academisch niveau voor terug en dat is voor

andere. Bij de winnaars was het eerder andersom:

processen eens worden opgeschud. We gaan met

iedereen winst.”

hun rapport had best wat uitgebreider gemogen,

leveranciers van anhydriet vloeren praten over

maar door hun hele goede presentatie werden ze

samenstelling en droogprocessen.”

uiteindelijk toch eerste.”

kennis op een praktisch probleem mogen

•

UITDAGING Over de deelnemende bouwbedrijven, die met hun

­

Contactpersoon Karin Oomen Adviseur Onderwijs en Arbeidsmarkt k.oomen@bouwendnederland.nl

praktijkcases en begeleiding de wedstrijd mogelijk maakten, is Van Laarhoven voorzichtig kritisch: “De vraagstellingen kwamen vaak uit de logistieke meer technische vraagstukken voor te schotelen.”

Winnende studenten Tom en Tessa: “Een mooi project om te doen”

DROOGTIJDEN

De twee studenten beseften pas echt dat ze

Dura Vermeer Bouw Zuid uit ‘s-Hertogenbosch

aan een wedstrijd deelnamen toen ze de eerste

stuurde voor de Innovation on Site 2018 het

prijs wonnen. “Tot dat moment was het vooral

winnende project in. Het bouwbedrijf liep tijdens

een mooi project,” lacht Tom Penninx (25). Hij en

de bouw van een schoolgebouw tegen de droog-

teamgenoot Tessa Ezendam (23) kwamen als

tijden van vloeivloeren aan. Bedrijfsleider Marcel

winnaar uit de bus.

Mutsaers begeleidde het project: “Die droog-

Penninx richt zich met zijn studie aan de

tijden kunnen wel oplopen tot 10 weken,

TU Eindhoven meer op de bouwkunde/­

afhankelijk van de dikte of bijvoorbeeld het weer.

managementkant en Ezendam meer op

hadden, dan kregen we snel informatie. Dat

Bij deze school droogde de afwerkvloer langzamer

­constructies. Penninx: “Het was voor mij de

werkte erg prettig.”

dan we wilden. In verband met aanbrengen

eerste keer dat ik alleen maar naar een vloer heb

De oplossing van de twee studenten is – kort

van marmoleum vloerbedekking is een droge

gekeken.” Voor Ezendam was het de eerste keer

door de bocht – het bouwproces zo aanpassen

ondervloer essentieel.”

dat zij een bouwplaats betrad en dat is precies

dat het pand eerder water- en winddicht is en

een van de doelstellingen van Innovation on Site.

dan heel gericht klimaatbeheersing toepassen.

De acht projectweken werden vooral gevuld met

“Het is aan Dura Vermeer om iets met onze

Felix Kessels (HR-adviseur van Dura Vermeer

inlezen, contacten met leveranciers en specialisten.

aanbevelingen te doen,” zegt Tom Penninx

Bouw Zuid) voegt toe: “Innovation on Site

De inzet van Dura Vermeer was volgens de

bescheiden, maar hij verwacht niet dat hun

kent een korte looptijd van acht weken, zodat

studenten erg plezierig: “Als we een vraag

verslag in een bureaulade belandt.

hoek. Daar ligt voor ons als bouw de uitdaging om

VERFRISSEND

30 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Eva van Beveren

REGIOKATERN ZUID

“TIMEMANAGEMENT IS, NAAST ALLERLEI HANDIGE TRUCJES, VOORAL PERSOONLIJK LEIDERSCHAP”

DIRIGENT ZIJN IN PLAATS VAN MARIONET

Door de grote belangstelling voor de workshop

Van het ontwikkelen en uitstralen van innerlijke

Timemanagement tijdens de Regiodag eind

kracht, via focus op wat belangrijk is, tot het nooit

januari in de Efteling, hebben de afdelingen

vergeten te lachen. Vos: “Zelfkennis als funda-

Jorg Huijskens, directeur BLM Wegenbouw:

afgelopen mei, via de BNL Academy, In Breda

ment voor goed timemanagement”.

“Heerlijk werken met zo’n georganiseerde inbox,

en Leende vier trainingen Timemanagement georganiseerd. Onder leiding van Peter Vos - schrijver van ‘Hét Powerboek’ - kregen de

Concreet aan de slag

Deelnemers aan het woord

het levert rust op in je hoofd!”

Deze interactieve workshop laat je in de spiegel

Alexander Schoonenberg, commercieel directeur

deelnemers in een halve dag inzicht hoe zij

kijken en zet je aan tot denken, maar vooral tot

Bouwbedrijf Peter Peters:

chaos konden ombuigen naar controle, rust en

handelen om slimmer te gaan werken. Korte

“Al vaker aan een Timemanagement Cursus

minder stress.

blokken met theorie worden afgewisseld met

deelgenomen, maar van Peter Vos toch weer een

oefeningen en momenten van zelfreflectie. Men

aantal nuttige tips geleerd die ik elke dag weer in

Wanneer de Regio haar leden spreekt, komt regel-

ging actief met zichzelf én elkaar aan de slag

kan zetten!”

matig naar voren dat iedereen het (te) druk heeft!

om slimmer keuzes te leren maken, overzicht en

Er is te weinig tijd om alles te kunnen regelen

structuur te creëren en prioriteiten te stellen. Aan

en af te krijgen. Maar met kleine, eenvoudige

het einde van de training had iedereen minimaal

aanpassingen is tijd efficiënter in te delen, zo leert

drie concrete actiepunten waar men snel mee aan

Meer informatie

de workshop ‘timemanagement, persoonlijke

de slag kon gaan. Dat varieerde van structureren,

Kijk voor informatie over of aanmelden voor de

effectiviteit en efficiëntie’ ons. In deze workshop

vaker nee zeggen en minder conflictmijdend zijn

training Timemanagement op:

wordt timemanagement benaderd vanuit het

tot zaken afronden, assertiever zijn en duidelijk(er)

bouwendnederland.nl/timemanagement

perspectief van Persoonlijk Leiderschap. “Vaker

communiceren.

‘dirigent zijn in plaats van marionet’ is in feite de belangrijkste les van timemanagement”, aldus Vos. Je zal eerst jezelf moeten kunnen leiden voordat je dat bij anderen kan.

•

Contactpersoon Hanneke van Eijndhoven Verenigingsmanager Afdeling Limburg h.vaneijndhoven@bouwendnederland.nl

Denk aan uw weerverletdekking! Ruime keuze in soort weerverlet, weerstations, dekkingsperiode en eigenrisicoperiode.

5 tot 1 2018 r e b okto

5%

OEKB G E VRO ING KORT

3%

LEDE VOOR N DEEL

REGENDAG CERTIFICAAT PERIODE 12-11-2018 T/M 29-03-2019*

Uitkering is 500,- per regendag per 5 dagen met als drempel 10 mm

Weerstation

Prijs incl. 3%

Prijs incl. 3%

ledenvoordeel en

ledenvoordeel en

5% vroegboekkorting

Weerstation

5% vroegboekkorting

Amsterdam - Schiphol

€ 1.320

Lelystad

€ 1.261

Cabauw

€ 1.108

Maastricht

€ 1.086

De Bilt

€ 1.431

Marknesse

€ 1.112

De Kooy

€ 919

Nieuw Beerta

€ 773

Deelen

€ 1.327

Rotterdam - Zestienhoven

€ 1.077

Eelde

€ 908

Vlissingen

€ 877

Eindhoven

€ 920

Volkel

€ 875

Gilze-Rijen

€ 1.169

Westdorpe

€ 903

Hoogeveen

€ 1.222

Berkhout

€ 1.072

Hoorn/Terschelling

€ 952

Heino

€ 1.217

Hupsel

€ 881

Herwijnen

€ 1.583

Leeuwarden

€ 977

Twente

€ 1.207

* **

Risicoperiode exclusief alle weekenden, 25/26 dec en 1 jan. Betreft lange termijn gemiddelden.

www.bouwendnederland.nl/weerverlet

32 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Marije Rispens

INNOVATIE

QUAKESHIELD

GRONINGSE OPLOSSING QuakeShield weet gebouwen preventief aardbevingsbestendig te maken. De montage is relatief eenvoudig en de woonruimte blijft gelijk. Het product is geschikt voor bestaande bouw. “De karakteristieke huizen en boerderijen van Groningen blijven behouden.”

De door aardbevingen beschadigde boerderijen en woningen

Woonruimte

in Groningen gingen Martin van der Lees (SealteQ) en

Om QuakeShield te bevestigen, frezen ze van binnenuit

Peter Westra (Koninklijke Oosterhof Holman) aan het hart.

groeven in de binnenmuur. In sommige gevallen wordt de

Daarom zochten ze samen naar een oplossing die bestaand

spouwmuur verwijderd, bijvoorbeeld als bewoners tijdens

metselwerk zodanig kan versterken dat het bevingsbestendig

de renovatie in hun woning blijven wonen. Daarna worden

is. Carbon werd het basismateriaal voor die oplossing,

de strips, ingebed in de QuakeShield-lijm, in de groeven

SealteQ versterkte er al viaducten mee. Het is acht keer

geplaatst. Een laag glasvezelversterkt mortel, koolstof­

sterker dan staal en bleek in een andere toepassing zeer

wapeningsnet en een laag cement mortel maken het geheel

geschikt voor muren van bestaande woningen.

af. Groot voordeel van deze methode in vergelijking met

Buigbaar Twee onderzoekers van Oosterhof Holman gingen in samen-

bijvoorbeeld een staalconstructie, is dat je niet inlevert op woonruimte.

werking met de TU Delft en TU Eindhoven met deze basis

Geen scheur

en een aantal testbanken aan de slag en kwamen uit op een

Het resultaat mag er zijn, inmiddels zijn vijftig Groningse

licht flexibele carbonstrip met een speciale taai elastische lijm.

woningen versterkt met QuakeShield. Terwijl Groningen nog

“De lijm was de belangrijkste schakel van deze innovatie.

natrilde van de beving bij Zeerijp begin dit jaar, besloten de

Er zijn heel veel soorten getest. Deze soort houdt goed

makers van QuakeShield het praktijkresultaat te meten. “Er

verband met het metselwerk en zorgt dat de muur ook een

waren duizenden schademeldingen na die zware aardbeving,

beetje buigbaar wordt”, legt Jan Folkert de Vries, account­

3,4 op de schaal van Richter. In de woning waar wij Quake­

manager van QuakeShield uit.

Shield hadden aangebracht, zat zelfs geen scheur in de muur.”

•

Foto | René van den Burg

INNOVATIE | Oktober 2018 | BNL | 33

VOOR AARDBEVINGSSCHADE

SAMEN BIMMEN Samen met jou verbeteren wij het bouwproces door inzet van nieuwe technologie, kennis en training. Wij hebben de afgelopen 20 jaar meer dan 400 organisaties geassisteerd. Daarnaast zijn wij Autodesk Partner of the Year 2017 en behaalden wij de ‘Construction Specialization’. van ons unieke ledenvoordeel.

5 unieke Autodesk BIM-bundels

CAD & Company abonnement

Combineer BIM 360 Docs met een van onderstaande producten:

Flexibele service en maximaal voordeel:

Voor aannemers en andere professionals in de bouwsector:

 AEC Collection  AutoCAD Civil 3D  AutoCAD Revit LT suite  Revit  BIM 360 Field

 Heldere tarieven  Service Center  Snelle service  Korting op trainingen

 Revit  AutoCAD Civil 3D  BIM naar de bouwplaats

15% korting

10% korting

15% korting

+ gratis e-learning

Ga direct naar www.cadcompany.nl/bouwendnederland

Specialization Building Civil Infrastructure Product Design & Manufacturing Value Added Services Consulting Specialized Product Support Specialized Authorized Developer Authorized Training Center

Gold Midmarket Solution Provider Silver Collaboration and Content Silver Datacenter

Vrijheidweg 40 1521 RR Wormerveer T +31 88 494 6666 E info@cadcompany.nl

BEDRIJFSVOERING | Oktober 2018 | BNL | 35

Tekst | Eva van Beveren

1

Het beste advies ooit gekregen Dat was van mijn ouders; ga doen wat je leuk

MANAGEMENTVRAGEN AAN KLAAS GRAVELAND

vindt en je zult maximaal tot ontwikkeling komen.

2

6

De belangrijkste ontwikkeling voor de toekomst van de bouw

De aannemer wordt verantwoordelijk voor het Als middelgrote bouwer in de woning- en

eindproduct, dus tot na de oplevering.

utiliteitsbouw kent Hunebouw een rijke

Ik zie dat als enorme kans omdat kwaliteit zich nu

historie van meer dan 220 jaar. Directeur-­

kan bewijzen.

7

Het onderscheidend vermogen van mijn bedrijf

eigenaar Klaas Graveland leidt vanaf 2003

We hebben een hoge mate van klantgerichtheid

dit familiebedrijf in Hoogeveen, dat ooit is

en een hoge werknemerstevredenheid. Al meer

opgezet door de familie Ter Stege. De oudste

dan 40 jaar werk ik met veel plezier in de bouw

zoon van Graveland werkt sinds een aantal

Mooiste project ooit bij betrokken

en stop een enorme passie in mijn bedrijf. Dat

jaar bij Hunebouw en heeft met zijn jongste

Dat was toen ik nog in loondienst was; de eerste

heeft zijn uitwerking op zowel klanten en werk-

broer de ambitie het bedrijf voort te zetten.

fase van de upgrading van het TT-circuit in Assen.

nemers als op de kwaliteit van onze werkzaam-

Daarom wordt volop geïnvesteerd in nieuwe

Daar moest in een kort tijdsbestek een onmo-

heden. In 2017 zijn we door Bouwnu.nl met een

ontwikkelingen in het oudste bouwbedrijf van

gelijke klus worden uitgevoerd. Ik werkte daar

8,8 uitgeroepen tot beste bouwer in de categorie

Noord-Nederland.

zeven dagen per week om het project af te krijgen.

10 tot 50 reviews.

3

Mijn grootste angst als directeur

Daarna besloot ik voor mezelf te beginnen.

8

Het lastigste aan management in de bouw

Kom ik ooit los van mijn bedrijf? Ik moet echt mijn

Betrokkenheid kweken bij onderaannemers.

best doen om op vakantie te gaan omdat ik heel

Doordat steeds meer mensen op de bouwplaats

gefocust ben op het bedrijf en wil voorkomen dat

van ver komen en alleen voor de centen, zakt de

er iets misgaat. Dat perfectionisme kan mij in de

teamgeest weg. Het is lastig om dat op orde te

weg staan. Daarom ben ik druk bezig om dat bij

houden. Want het haalt het plezier weg bij de

mezelf te verbeteren zodat mijn medewerkers

medewerkers. Terwijl op de bouwplaats juist een

zelfstandig kunnen opereren, zeker wanneer

topsfeer moet heersen.

9

ik het bedrijf straks moet overdragen aan de volgende generatie.

4

De belangrijkste eigenschappen voor succes als

Mijn managementstijl kwalificeer ik als… Ik wil transparant communiceren. Daar haal ik ook mijn kracht uit. Iedereen weet zo waar ze aan toe zijn

10

manager/directeur in de bouw Voor mij is dat rust en kalmte bewaren in hectische periodes. Het voorbeeld daarvan ligt in de crisis. Veel bedrijven lieten zich toen vooral leiden door

Het woord dat ik niet meer kan horen

wat de concurrent deed. Dat heeft bij veel de das

Bevingsschade. Een beladen woord in Noord-

omgedaan.

Nederland Toen bekend werd dat men bevings-

5

schade ging herstellen, werd er van alles georgani­ seerd maar aannemers uit Drenthe en Friesland waren niet welkom. Er was alleen ruimte voor

Het meest trots op tot nu toe

Groningse bedrijven. Een domme strategie naar

De start van mijn eigen bedrijf. Ik heb eerst altijd

mijn idee want het gaat uiteindelijk om werk voor

in loondienst gewerkt maar wilde op den duur

de gehele branche. Waarom zijn bijna heel Drenthe

toch heel graag eigen baas zijn. Toen ik voldoende

en Friesland buiten spel gezet? Ik vind het echt

spaargeld had, kon ik dit realiseren en mijn

een blamage voor de branche, om daarvoor in

huidige bedrijf kopen.

een probleemgebied een oncollegiale lobby op te tuigen.

•

36 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Hans Smit

TROTS EN VAKMANSCHAP

ADRIAAN BOSSENBROEK VAN KRIJGSMAN BOUW, DORDRECHT

"IK ZIE MIJZELF MEER ALS ONDERNEMER DAN ALS AANNEMER" “Ik kan wel een toekomstvisie hebben, maar veel mensen hebben die stip op de horizon niet staan. Ook aannemers. Die denken: ‘We doen het zoals we altijd hebben gedaan’ en dat snap ik best. Maar ik zie juist het avontuur, de ontdekking, de innovaties. Het is mijn taak om het bedrijf in die richting mee te trekken. Dat is bij Krijgsman Bouw aardig gelukt, maar de feiten van gisteren zijn morgen niets meer waard. Maar dat is nu juist het mooie van ondernemen.”

verbouwen. Ik ging op pad om werk binnen

INNOVEREN!

te halen waar iedereen met plezier en passie

Het rentmeesterschap sluit prima aan bij

aan kon werken.” Bossenbroek koos wel voor

­maatschappelijk verantwoord ondernemen.

een andere, bijzondere positionering: Lokaal

Bossenbroek: “We bouwen momenteel aan het

op Dordrecht. “Ik geloof in lokaal ondernemen.

meest duurzame huis van Dordrecht. De opdracht-

Dichtbij huis werken, inkopen en verkopen. De

gever kwam mede bij ons terecht vanwege onze

meeste medewerkers komen ook uit de omgeving.

lokale missie. Maar ook door ons lef om met hem

Bovendien; euro’s die je dicht bij huis uitgeeft,

de gebaande paden te verlaten en tijdens het

rollen veel sneller terug. Lokaal kun je een band

proces te leren. Het wordt schitterend, maar ik

met de stad en bevolking opbouwen en zo een

snap ook dat aannemers zo’n werk laten schieten.

positie verwerven dat men ons aanbeveelt.”

Het traditionele werk biedt meer zekerheid,

‘Bouwen aan een mooier Dordrecht’, is dan ook de

maar ik wil nu innoveren om over tien jaar nog te

missie van het bedrijf.

kunnen bouwen. Misschien hangt er dan wel een 3D-printer boven de bouwplaats. Dan wil ik daar

VOORTGANG

wel klaar voor zijn. Tegelijk wil ik de vakkennis

“Het heeft geen zin dat ik vanaf de apenrots sta

vasthouden en nieuwe mensen opleiden om ons

te brullen welke kant we op moeten; we moeten

historische Dordrecht mooi te houden. ”

Adriaan Bossenbroek (32), directeur/eigenaar van

met zijn allen onderdeel zijn van onze visie en de

Krijgsman Bouw in Dordrecht, is jong, ambitieus

missie. Daar hebben we veel tijd ingestoken, maar

en eerlijk. Hij noemt zich eerder ondernemer dan

alle neuzen staan nu één kant op.” In de praktijk

aannemer, want “iets beginnen en het onder-

zit de baas maandelijks met alle medewerkers

scheidend maken, vind ik nog interessanter dan

aan tafel en bespreekt de voortgang: Doen we het

een huis bouwen”. Op zijn zestiende stuurde zijn

goed? Wat kan er beter? “Deze samenspraak is

moeder hem de bouw in, want hij kon maar beter

natuurlijk ook een manier om de mensen aan het

een vak leren dan praatjes verkopen, was haar

bedrijf te binden en ze zo binnen te houden,” zegt

idee. Bossenbroek werd al snel zelfstandig en

Bossenbroek die zelf geregeld met een oudere

rolde het montagewerk in. In 2015 pakte hij de

ondernemer uit een andere sector aan tafel zit om

kans Krijgsman Bouw over te nemen. Zijn broer

zichzelf een spiegel voor te houden.

"Oké, dat klinkt als een fijn plan en dan trek je nu een oude broek aan, stopt duizend euro in de pot en dan gaan we in de bouwput aan de slag."

kreeg het montagebedrijf onder zijn hoede en hij stroopte zelf zijn mouwen op om Krijgsman Bouw

WAARDEN

meer tot bloei en groei te brengen.

Er is voor Bossenbroek nog een reden om bewust

KRITISCHER

lokaal te ondernemen. De ondernemer voegt zijn

Bossenbroek wordt naar eigen zeggen wel steeds

LOKAAL

christelijke waarden samen met zijn ondernemer­

kritischer over veel duurzaam ondernemen

“Er was één probleem; we hadden geen idee

schap: “Het rentmeesterschap over de aarde en

projecten: “Er wordt wel héél veel gepraat! Ik ben

welke kant we op wilden. Ik had zo’n vijftien

de mensheid is een van de pijlers van mijn geloof

zo langzamerhand zo ver dat ik zeg: ‘Oké, dat

mensen mee overgenomen en de een wilde

en handelen. Ik wil dat wij onderdeel van de

klinkt als een fijn plan en dan trek je nu een oude

woningbouw, de ander restaureren, de derde

samenleving zijn en vanuit onze waarden delen

broek aan, stopt duizend euro in de pot en dan

we een deel van onze winst met mooie initiatieven

gaan we in de bouwput aan de slag.’ De fase van

en goede doelen. Maar het gebeurt ook heel

‘Niet praten, maar doen!’ is wat mij betreft echt

praktisch door bijvoorbeeld onze bedrijfskantine

aangebroken.”

"Ik geloof in lokaal ondernemen. Dichtbij huis werken, inkopen en verkopen."

aan een kerk of club beschikbaar te stellen. Ook helpen we mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. We hebben twee Wajongers in het bedrijf naar een volwaardige functie en inkomen gebracht en dat geeft heel veel voldoening. Hopelijk kunnen ondernemers en het gemeente­ bestuur in Dordrecht samen nog veel meer mensen uit de kaartenbak trekken.”

•

Foto | René van den Burg

TROTS EN VAKMANSCHAP | Oktober 2018 | BNL | 37

"Het heeft geen zin dat ik vanaf de apenrots sta te brullen welke kant we op moeten; we moeten met zijn allen onderdeel zijn van onze visie en missie."

VOOR ONDERNEMERS

VOOR DE ONDERNEMER DIE MET NIEMAND TE VERGELIJKEN IS

Jij weet precies waar het om draait in jouw branche. Daardoor ben je in staat om je te onderscheiden van je concurrenten. Een zakelijke gesprekspartner, die snapt wat je bezighoudt, maakt voor jou het verschil. Zeker als het erop aan komt. Daarom delen wij onze branchekennis met onze adviseurs. Want wie goed begrijpt wat de impact van een schade is en je zo snel mogelijk weer ‘in business’ krijgt, is onmisbaar.

VOOR ONDERNEMERS

ADVIES | Oktober 2018 | BNL | 39

Tekst | Jan Willem Kommer

RETENTIERECHT: GEEN DHZ-KLUSJE

Niet vanzelf

je het retentierecht onterecht, dan kan dat flinke

Een wolk van een wet dus, maar toch wordt het

financiële consequenties voor je hebben. Daarom

een krachtig pressiemiddel om alsnog je geld

pressiemiddel niet dagelijks ingezet; in zijn praktijk

is het altijd verstandig om eerst contact met één

te krijgen. Een goede nachtrust is echter géén

komt Vermeij de daadwerkelijke uitoefening van

van de bouwjuristen van Bouwend Nederland

garantie want een walk-in-the-park is het niet.

het retentierecht niet heel veel tegen. Dat komt

op te nemen als je van retentierecht gebruik wilt

onder meer doordat er niet altijd aan de strikte

maken. “Beter is nog om het niet eens zo ver te

voorwaarden kan worden voldaan. Belangrijkste

laten komen”, zegt Vermeij. “Zorg voor een goede

Het principe van retentierecht is best eenvoudig;

is dat je de feitelijke macht hebt om gebruik

debiteurenadministratie, dan kun je betalings­

als de opdrachtgever niet betaalt, dan wordt

te kunnen maken van het retentierecht. “Die

problemen tijdig signaleren en erover in gesprek

het werk niet afgegeven. Helpt dit niet en blijven

feitelijke macht houdt in dat je als bouwer bepaalt

gaan met de opdrachtgever. Dan kom je vaak

betalingen nog steeds achterwege, dan heb je als

wat er op de bouwplaats gebeurt”, aldus Vermeij.

wel tot een oplossing en is uitoefening van het

bouwer een mogelijkheid om het gerealiseerde

“Bijvoorbeeld doordat je de bouwplaats met

retentierecht niet nodig.”

werk te verkopen zodat je alsnog je geld kunt

hekken en sloten ontoegankelijk hebt gemaakt,

krijgen. “Mooi is dat je als uitoefenaar van het

of voldoende materiaal en materieel op de

retentierecht voorrang hebt bij het verhalen van je

bouwplaats hebt geplaatst zodat het object niet

Meer informatie

vordering”, zegt Peter Vermeij, juridisch adviseur

zonder meer in gebruik kan worden genomen. Die

Bouwend Nederland Advies

bij Bouwend Nederland Advies. “Je bent de eerste

feitelijke macht moet wel al vanaf het begin van

advies@bouwendnederland.nl

die geld krijgt uit de verkoop, óók als de opdracht-

de bouw duidelijk zijn; ineens hekken neerzetten

Het eerste advies is gratis; bij volledige b­ egeleiding

gever failliet is.”

als rekeningen niet worden betaald, dat mag niet.”

of uit handen geven van de zaak geldt het uurtarief.

Onbetaalde facturen, je kunt er nachten van wakker liggen. Gelukkig is er retentierecht;

Altijd prijs

En het wordt nóg beter. Het retentierecht is ook in te roepen tegen derden waarmee de bouwer

Bezint eer ge begint

geen overeenkomst heeft, zoals een hypotheek­

Er zijn nog meer specifieke vereisten. Voldoe je

verstrekker of een eigenaar van het perceel

daar niet aan of zet je niet de juiste stappen, dan

waarop wordt gebouwd.

kun je achter het net vissen. Sterker nog: gebruik

Contactpersoon Peter Vermeij Juridisch adviseur p.vermeij@bouwendnederland.nl

Bouwend Nederland Adviesdesk Eén loket voor al uw vragen

Be

U kunt bij ons terecht voor vragen over: • Cao-zaken • Sociale zekerheid • Ketenaansprakelijkheid • Arbeidsrecht • Geschillen met opdrachtgever, leverancier of onderaannemer • Algemene voorwaarden

U kunt uw vraag ook per e-mail stellen, dan krijgt u in de meeste gevallen uiterlijk op de volgende werkdag een reactie.

lo n 079 op s -3 25 252 0

• Oplevering • Verborgen gebreken • Meer- en minderwerk • Advies en klachten over aanbestedingen • Procedures Raad van Arbitrages

Tweedelijns dossierbehandeling à € 110,- per uur na schriftelijk akkoord.

Uw collega’s beoordelen onze juridische ondersteuning met een 8!

Onze adviseurs en juristen staan klaar om u met raad en daad te ondersteunen. 079 - 3 252 250 op werkdagen van 9:00 - 12:30 en van 13:15 - 17:00 uur advies@bouwendnederland.nl - www.bouwendnederland.nl/advies

Tekst | Rob van Elewout

VAKGROEPEN | Oktober 2018 | BNL | 41

Foto | René van den Burg

"VERKEERSREGELAARS WORDEN TE VAAK ALS VRAAGBAAK GEZIEN"

praktijk maakt Boeringa vaak mee dat de goedbedoelde aanwezigheid van verkeersregelaars voor verwarring zorgt en soms ook tot irritatie leidt. “Het gros van de automobilisten respecteert een rood licht’’, vervolgt Boeringa. “Bij een verkeersregelaar is dat anders. Hun aanwezigheid wakkert vaak een gevaarlijke situatie aan doordat ze te vaak als vraagbaak worden gezien. In dat geval

De inzet van verkeersregelaars bij verkeers-

ontwikkeling. Hij verwijst naar een richtlijn van

wordt het tegengestelde effect bereikt; geen

maatregelen neemt fors toe. Naast omleidingen,

het kennisplatform Centrum voor Regelgeving en

doorstroming, maar stagnatie.” Ook de onveilige

rood-witte afzettingen en signaleringen wordt

Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw

werkplek - buiten een afzetting - voor de regelaar

steeds vaker een verkeersregelaar ingezet bij

en de Verkeerstechniek (CROW). Die richtlijn

zelf is wat hem betreft een probleem.

(weg)werkzaamheden. Vooral vanuit de over-

stelt dat verkeersregelaars pas worden ingezet

heid wordt het inzetten van verkeersregelaars

wanneer alle stationaire mogelijkheden – zoals

Via een BRL kan de werkgroep ervoor zorgen

uit serviceoogpunt gestimuleerd, maar de sector

signaleringen en wegafzettingen – zijn uitgeput.

dat er geen mensen worden ingezet die niet of

loopt vaak tegen het probleem aan dat het

onvoldoende zijn opgeleid om dit werk te doen.

niveau onvoldoende is, wat leidt tot onveiligere

Handhaving

Inmiddels lopen er gesprekken met de Arbeidsin-

situaties en irritatie. Inmiddels is er een

“De praktijk werkt anders’’, concludeert Boeringa,

spectie, de Politieacademie (toezichthouder bij het

chronisch tekort aan vakmensen.

die er vanuit de praktijk veel mee te maken heeft.

examen) en het Ministerie van Infrastructuur en

“Er wordt om de haverklap zomaar een verkeers-

Waterstaat, dat verkeersregelaars en transport-

Richtlijn

regelaar ingezet. En aangezien de inspectie weinig

begeleiders regelt.

De werkgroep verkeersregelaars wil daar iets aan

handhavingsmogelijkheden heeft, is daar weinig

doen. Deze werd zo’n jaar geleden in het leven

aan te doen. Die inzet van verkeersregelaars

Meerwaarde

geroepen vanuit de Vakgroep Specialistische

doorkruist onze afgewogen plannen en straalt

“Bij die gesprekken benadrukken we dat wij als

Wegenbouw (VSW). Peter Boeringa, Operationeel

regelmatig negatief op onze dienstverlening af.’’

sector alleen verkeersregelaars in willen zetten wanneer alle andere mogelijkheden zijn uitgeput’’,

Directeur van BUKO Infrasupport en voorzitter van de commissie verkeersmaatregelen, is nauw

Irritatie

besluit Boeringa. “Hun inzet moet van aantoonbare

bij de werkgroep betrokken. Het doel; het niveau

Boeringa stelt dat doorstroming en bereik-

meerwaarde zijn, waarbij alle risico’s en verstoringen

van de verkeersregelaar opkrikken, eventueel door

baarheid de belangrijkste vereisten zijn voor

zijn afgewogen. Veilig werken doen we samen.”

het introduceren van een beoordelingsrichtlijn

weggebruikers. Een automobilist wil bij wegwerk-

(BRL) voor verkeersregelaars.

zaamheden met zo min mogelijk hinder naar zijn bestemming: “Stationaire maatregelen, zoals

Wat Boeringa betreft is het te pas en te onpas

afzetborden en bewegwijzering via signalerings-

inzetten van verkeersregelaars geen goede

borden, zijn doorgaans duidelijk genoeg.’’ In de

Contactpersoon Johan Asscheman Secr. Vakgroep Specialistische Wegenbouw j.asscheman@bouwendnederland.nl

EMMA laars Mento S3 Mento is tot wel vier uur waterafstotend en ideaal voor werk in de buitenlucht. De laars is ontworpen om je voeten rondom volledig te beschermen. Voor dreiging van onderen zit er een versterkte stalen plaat in de PU-zolen, die zelf dubbellaags zijn uitgevoerd. Het bovenwerk is gemaakt van sterk volnerf leer.

HAVEP attitude werkbroek 80229 Unieke pasvorm door voorgevormde broekspijpen. Veel zakken en handige extra’s zoals een D-ring, brede riemlussen en reflecterende accenten Werkt prettig door het zeer sterk ademende stretch doek in de knieholtes. HH chelsea evolution winterjack Kom maar op met de winterkou! Deze jas zal u hoe dan ook beschermen tegen kou, wind en regen. De zeer lichte Primaloft isolatie zorgt ervoor dat u warm aan het werk bent.

Galvaniweg 11 4207 HL Gorinchem T +31 183 699613

info@werkmanoost.nl www.werkmanoost.nl ISO 9001 gecertificeerd

werkmanoost

verstand van veilig werken

WERKMAN OOST Uw Bouwend Nederland ledenvoordeel partner voor bedrijfskleding en PBM’s met verstand van werken. Zeer ruim aanbod A-merken en veelal uit voorraad leverbaar. Voor een warme comfortabele winterjas zou ik de focus leggen op Helly Hansen, zeer mooie collectie winterjassen, wateren winddicht, superlicht van gewicht en ademend. Wij maken voor veel klanten een eigen website zodat u of uw medewerkers zelf kunt bestellen, de website kunnen we dan uitvoeren met uw prijzen of punten. Deze persoonlijke website maken is een service van Werkman Oost. U kunt zelf bepalen wat u erop wilt hebben. Uiteraard komen we graag, vrijblijvend, bij u langs om onze collectie te laten zien. Wist u trouwens dat Werkman Oost één van de grootste is in handschoenen, zeer brede collectie in allerlei prijsklasse. Werkman Oost is niet alleen één van de goedkoopste maar heeft zeker de meeste kennis in huis. Vraag vrijblijvend een offerte aan en laat u verrassen.

HH Chelsea evolution hood Trendy en comfortabel tegelijk. De Chelsea Evo-hoodie biedt het allebei. Opvallende lijnen, stevige YKK-ritsen en een capuchon met een kleurrijke gaasvoering.

SHOWA 381 handschoen De Showa 381 is een ultralichte en megasterke allround werkhandschoen van een door Showa zelf ontwikkelde microvezel. De mircoporeuze nitril coating heeft een reliëf die zorgt voor een betere verspreiding van vloeistof en vocht en voor een perfecte grip en vingergevoeligheid. TRICORP softshell Luxe Het Stretch Softshell jack is uitermate comfortabel en de jas is voorzien van alle gemakken. Door het gebruik van kwaliteitsmateriaal is het jack volledig winddicht en waterafstotend, toch blijft het ademend vermogen optimaal, waardoor het ook tijdens het zware werk een perfecte keuze is.

Bank: NL51 RABO 0322 2343 01 BIC: RABONL2U KvK: 23086705 BTW: NL818719394.B01

Op alle leveringen zijn onze verkoopvoorwaarden van toepassing welke zijn gedeponeerd bij de KvK te Rotterdam onder nummer 1935 Alle vermelde prijzen zijn netto, uw ledenvoordeel korting is hierop reeds toegepast, en exclusief BTW

Foto | Avi Goodall

EXTERNE COLUMN | Oktober 2018 | BNL | 43

ADJIEDJ BAKAS

DE 'NETFLIXERING' VAN DE BOUW Almere Overgooi. Deze villawijk in het groen is vanaf deze maand mijn thuis. We kochten een 14 jaar geleden gebouwde vrijstaande villa, die we Haveli Ahava hebben gedoopt, het huis van de liefde. We weten alleen wie de project­ontwikkelaar was, de aannemer is onbekend, die zat in boerka achter de projectontwikkelaar, zoals bijna altijd het geval is. Hij heeft wel vakwerk geleverd. Het huis is zo goed geïsoleerd, dat de ramen op sommige plekken beslaan. Bij het verbouwen, updaten en herinrichten, waar we het afgelopen jaar zoet mee waren, vielen mij enkele dingen op. Na de crisisjaren is het superdruk in de bouw: je moet als klant in de rij staan om je ­klandizie weg te zetten. En de bouwbedrijven maken dezelfde fouten als in de hoogtijjaren voor 2008. Hoveniers zijn dramatisch arrogant en zwaar overprized. Maar met mijn team heb ik het goed getroffen. De populariteit van historische tv-series op Netflix zorgt voor de opkomst van antieke of retro bouw­ materialen in de bouw. Ik trof een smid die prachtige nieuwe smeed­ijzeren jugendstil luifels maakt, met een heel klantvriendelijke site waar je tegen prima prijzen luifels kan bestellen die vakkundig gemaakt zijn en er uitzien alsof ze in 1910 gemaakt zijn. Geweldige ambachtsman die goed gebruik maakt van de digitale transformatie. In België trof ik bouwmaterialenhandel Medussa die in de hele wereld ‘over the top’ antieke bouwmaterialen opkoopt, afkomstig uit ruïnes van ooit met veel passie gebouwde kastelen en landhuizen. Die blijken prima te verwerken in hypermoderne huizen. Met de Belgische familie die dit bedrijf runt, had ik veel plezier. En wat te denken van het geweldige Alibaba? Ik ontdekte er overdadig 3d-­­­behang om moderne plafonds een over­donderende uitstraling te geven. En halfedelstenen platen, waarmee ik een juweel van een badkamer maakte, gecompleteerd met de Donald Trump-gouden kranen van Grohe uit Duitsland. Het was niet eerder in me opgekomen dat je kranen in andere kleuren dan chroom zou kunnen krijgen, maar de Grohe-mannen komen nu

Adjiedj Bakas is trendwatcher en auteur van de boeken

met kranen in alle kleuren van de regenboog. De Netflixering van

'Trends 2019' en 'De Digitale Werkplek'.

de bouw: helemaal geweldig!

www.bakas.nl

44 | BNL | Oktober 2018 |

Tekst | Frank de Groot

BOUW TOTAAL

CIRCULAIR BOUWEN IS MEER DAN HERGEBRUIK Circulair bouwen wordt vaak gezien als het

bestaat uit 100 procent gerecycled beton met een zeer lage cementwaarde. De vloer is gestort

zoveel mogelijk gebruiken van tweedehands

met innovatief beton. “De 160 millimeter dikke

materialen bij nieuwbouw. ‘Tenenkrommend’,

krimpvrije vloer hebben we op zand gestort. Het innovatieve beton wordt al gebruikt voor bijvoor-

vindt Cor van Dijken van Nexteria. “Het gaat

beeld fietspaden en rotondes, maar gebruik als

namelijk over de totale footprint van een

vloer in een bedrijfsgebouw is nog experimenteel.”

gebouw en dat betreft ook de demonteerbaar-

Er is verder onbeschermd staal toegepast: “Dat

heid, het grondgebruik en de herinzetbaarheid

beetje roest zie je straks toch niet meer. Poedercoaten is bovendien schadelijk voor het milieu en

van die grond na sloop.” Omdat mooie woorden

niet duurzaam.” De complete staalconstructie is

alleen geen verandering brengen in ons denken

verder gebout: “Die jongens zijn dan nog wel een dag bezig om alles na te stellen. Verder hebben

en handelen, verrijst er achter het kantoor van

we stalen stelprofielen ontwikkeld, waarmee de

Nexteria een pilotproject circulair bouwen.

staalconstructie demontabel op de stroken fundering is te plaatsen. Daarnaast hebben we gekozen De gehele staalconstructie wordt gebout.

voor geanodiseerde aluminium kozijnen, in plaats van houten kozijnen. Hout moet je iedere vijf tot

“Een integrale visie op circulair bouwen ontbreekt

tien jaar schilderen. Daarvoor is ook een schil-

nog vaak. Wij denken echter al voor de eerste

dersbusje met twee personen nodig. Dat betekent

schetsen na over de herbruikbaarheid van een

allemaal extra CO2-uitstoot.” De dakconstructie

gebouw na zijn gebruiksduur. Dat kan na de

bestaat verder uit geprofileerde staalplaten,

technische levensduur zijn, maar ook al na vijf of

BioFoam® EPS isolatieplaten en een mechanisch

tien jaar bij een kortere beoogde gebruiksduur”,

bevestigde Universal POCB dakbedekking. De

merkt Cor van Dijken op. Hij is projectleider duur-

grondstof voor BioFoam bestaat uit biopoly-

zame bouw en ontwikkeling bij Nexteria. Deze

meren, gemaakt van plantaardige grondstoffen.

organisatie ontwikkelt bedrijfshuisvesting vanuit een levenscyclusbenadering. “Ik zie ‘circulaire’

Uiteindelijk denkt Van Dijken dat we in een

projecten waarbij zoveel mogelijk gebruikte

situatie komen dat we alle materialen leasen

materialen worden toegepast. Denk aan oude

van de leveranciers of producenten. “Wij hebben

wc-potten, deuren, sloophout en granulaat. Dat is

nu ook op al onze materialen een terugname­

verder prima, maar als we massaal circulair gaan

garantie gekregen. Een gebouweigenaar kan zich

bouwen komen we al snel gebruikt materiaal te

dan richten op zijn core business. Het gebouw is

kort. We moeten ons daarom nu vooral richten op

alleen een faciliteit. Wij denken daar samen met

het demontabel maken van gebouwen, zodat de

de Rabobank over na. Je weet dan precies wat

materialen na de gebruiksduur eenvoudig zijn her

de restwaarde van je gebouw is. Belangrijk voor

te gebruiken of te recyclen. Pas dan komt circulair

toekomstige investeringen! Circulair bouwen sluit

bouwen grootschalig op gang”, zegt Van Dijken.

aan op de nieuwe economie.”

PILOTPROJECT Eind april 2018 is gestart met een pilotproject achter het eigen bedrijfsgebouw in Deventer; een eenvoudig energieneutraal bedrijfsverzamelge-

Meer weten?

bouw van 420 vierkante meter. De fundering

Kijk op www.nexteria.nl. Cor van Dijken, Nexteria: “We moeten ons daarom nu vooral richten op het demontabel maken van gebouwen, zodat de materialen na de gebruiksduur eenvoudig zijn her te gebruiken of te recyclen.”

Tekst | Frank de Groot

BOUW TOTAAL | Oktober 2018 | BNL | 45

ONMISBAAR … VOOR ONDERNEMERS EN

MANAGERS IN DE BOUW

ALTIJD BEREIKBAAR

GEBLAZEN RADIATOREN Bij ‘geblazen’ radiatoren denkt u wellicht aan een opblaasbare variant, maar die gaat natuurlijk niet werken. Met de opkomst van de warmtepomp

U wilt altijd bereikbaar zijn: ook op de bouwplaats.

komt ook de nadruk te liggen op de aanwezige afgiftesystemen.

Cat phones introduceert daarom de Cat B35. Dat

Een warmte­pomp werkt met lagere temperatuurtrajecten dan een gasketel,

is een zogeheten ‘rugged featurephone’ met lange

waardoor aanpassingen aan het afgiftesysteem nodig zullen zijn. Door middel

batterijduur en 4G-aansluiting, voor snel surfen

van het toepassen van ClimateBooster producten worden aanwezige radiatoren

en toegang tot al uw essentiële apps. U hoeft er

eenvoudig en voordelig omgebouwd tot geblazen radiatoren en daarmee

niet voorzichtig mee te zijn, want de Cat B35 is

geschikt gemaakt voor lage temperatuur verwarming. Hoe simpel kan het zijn.

val-, stof- en waterproof en speciaal ontworpen voor gebruik in de zwaarste omstandigheden. De telefoon is 35 minuten waterproof op 1,2 meter onder water, doorstaat valtests tot 1,8 meter op harde ondergrond en is bestand tegen extreme tempraturen. De telefoon heeft een batterij

DAKRAAM VAN SLOOPHOUT

met 2300mAh, voor 12 uur bellen of 30 dagen

Uw kantoorruimte bevindt zich onder een hellend

standby. De adviesprijs is slechts 109 euro.

dak. Is het dan niet cool om een dakraam van

Koop daar maar een Samsung of iPhone voor…

honderd jaar oud sloophout te hebben? Hoe circulair bent u dan wel niet? VELUX Groep maakt dakramen van hout dat is vrijgekomen bij de sloop van woningen uit 1910 in de Staringsbuurt in Rotterdam. Het hout is door A. van Liempd Sloopbedrijven ontgonnen, waarna het verzaagd en voorbereid is op het productieproces van een

LAADPAAL MAG MOOI ZIJN De laadpalen voor uw bedrijf stralen uw groene imago uit en bieden meerwaarde aan klanten en werknemers. Maar die palen mogen toch ook wel een eyecatcher voor uw bedrijf zijn? Dat kan met de Seijsener’s zakelijke laadpalen, die gemaakt zijn van 100 procent recyclebaar aluminium. Ze zijn bovendien vandalismebestendig. De laadpalen zijn standaard 11 kW maar kunnen, indien gewenst, ook bijgesteld worden naar 22 kW. Op deze manier is uw laadpaal toekomstbestendig. Bovendien is nu voor het eerst een custom design mogelijk. Zo kunt u de laadpalen van bijvoorbeeld een logo, slogan of foto laten voorzien.

dakraam. Het geleverde hout wordt gelabeld met de houtherkomst en voorzien van het FSC Reclaimed certificaat (Post-consumer reclaimed material). Woningcorporatie Woonbedrijf uit Eindhoven is de eerste die hier gebruik van maakt. U bent de volgende?

VERENIGING | Oktober 2018 | BNL | 47

FRIES OP BEZOEK BIJ

EEN TROTSE WATERBOUWER

Begin juli, op een zonovergoten dag, mocht ik een stukje meevaren op de sleephopperzuiger Charlock van waterbouwer Van den Herik. Op uitnodiging van Jan Huijbers, trotse Algemeen directeur van het Sliedrechtse familiebedrijf.

In al die jaren dat Jan actief is in de waterbouw

De Charlock werkt, in opdracht van Rijkswaterstaat,

manifesteert hij zich als een uitgesproken voor-

aan een zandsuppletie van ruim 5 miljoen kuub in

stander, in woord en daad, van het gedachten­

het Amelander Zeegat. Het is een pilot voor een

goed achter de Marktvisie. Als het gaat om een

‘onderwaterzandmotor’ en één van de onder-

gezonde relatie in de keten in het algemeen, en

zoekslocaties van Kustgenese 2.0. Onderzoekers

met opdrachtgevers in het bijzonder, is hij ook

volgen het gedrag van het zand en verzamelen

altijd een vooruitgeschoven post voor de bouw-

zo fysische en ecologische informatie. Het doel is

sector. Bij het werkbezoek wordt dat bekrachtigd

kennisontwikkeling, zodat de overheid een besluit

door de aanwezigheid van vertegenwoordigers

kan nemen over toekomstig beleid en beheer van

van verschillende partijen. Jan is overtuigd van het

de kust.

belang van het blijven investeren in die relaties en

Jan kan er vol passie over vertellen. En hij is blij

samenwerking. Binnen de uitgevoerde werken,

dat zijn bedrijf op deze wijze een bijdrage kan

maar ook via de sectie Infra Midden binnen

leveren aan het toekomstbestendig houden van

Bouwend Nederland zal hij zich daarvoor sterk

Nederland. Iets wat zijn bedrijf al ruim 400 jaar

blijven maken.

met trots doet.

CIJFERS AANBESTEDINGSINSTITUUT: NA JAREN VAN DALING, EEN LICHTE STIJGING

1.130 AANBESTEDINGEN Stichting Aanbestedingsinstituut Bouw en Infra noteert voor het eerst sinds de invoering van de

2.416

aankondigingen geregistreerd in 2012.

Aanbestedingswet een stijging van het aantal openbaar aangekondigde aanbestedingen. De groei is het gevolg van aangescherpte voorschriften voor groenopdrachten en procedures ten behoeve van projectontwikkeling.

443 (39%)

Op het vlak van duurzaamheid blijven de ­prestaties ver achter bij de uitgesproken ambities.

264 (+8)

aanbestedingen in 2017 met een duurzaam gunningscriterium. In 2016 hadden 256 ­aanbestedingen een

geclusterde opdrachten in 2017.

­duurzaam gunningscriterium.

Veelal zijn het raamovereenkomsten.

Gerelateerd aan het totale aantal aanbestedingen

In 2015 was dit aantal 196 (17,5 procent).

is sprake van een lichte daling; 23,3 procent in

Een opvallende groei.

2017 versus 24,2 procent in 2016.

Gesloopt door privéproblemen? met Social Support Hulp of advies nodig? Neem contact op met onze adviseurs Social Support Fred

06 53 15 30 75

Meer informatie op bouwendnederland.nl/socialsupport

Tonny

06 53 15 29 67

VERENIGING | Oktober 2018 | BNL | 49

YURI KIONTKE BEDRIJFSLEIDER BAM INFRA ASFALT

NIEUWE LEDEN

Bouwend Nederland heet onderstaande leden van harte welkom bij de vereniging.

VAN HET GAS AF!

Organisatie Vestigingsplaats Sectie Ard Bruin Project B.V. ALKMAAR bouw klein Kollmer Bouw B.V.

EMMEN

bouw

klein

Bouwbedrijf Verbree B.V.

AMSTERDAM

bouw

klein

Cloin Totaalbouw B.V.

DONGEN

bouw

klein

Bosman Infra B.V.

SITTARD

infra

klein

Retail Bouw Nederland Onroerend Goed BV

DOETINCHEM

bouw

middelgroot

Aannemersbedrijf WTO B.V.

ELST GLD

bouw

klein

MarQant B.V.

HALSTEREN

bouw

klein

Ibrox Projecten B.V.

EDE GLD

bouw

klein

Amendex Nederland B.V.

EINDHOVEN

infra

klein

J& J Materieel beheer B.V.

BATHMEN

bouw

klein

Diamond Groep

S-GRAVENHAGE

bouw

klein

Bouwbedrijf Bouwop B.V.

AMSTELVEEN

bouw

klein

Van Toor Infra

HILVERSUM

infra

klein

Hoe komen we van het Groningse gas af? Zo luidt de

BG Bouw B.V.

LEERDAM

bouw

klein

terechte vraag in asfaltland. Met ruim 2000 kuub gas per

Bouwbedrijf Henckel B.V.

MEEDHUIZEN

bouw

klein

uur zijn asfaltcentrales echte grootverbruikers. De shift van

Bouwbedrijf Luesink & de Croon B.V.

TERWOLDE

bouw

klein

Gronings naar Russisch gas kunnen we in de bestaande

Bouw- en Aannemersbedrijf Willem Hoekstra V.O.F. HURDEGARYP

bouw

klein

Notebomer’s Bouw v.o.f.

SURHUISTERVEEN

bouw

midden

LBH Bouw B.V.

TER AAR

bouw

klein

Bouwbedrijf Bodavi BV

HEDEL

bouw

klein

Dassen Belijning B.V.

GRONSVELD

infra

klein

Lether Vastgoedontwikkeling B.V.

PIJNACKER

bouw

klein

Steur Aannemingen

OUDENBOSCH

bouw

klein

Ik vermoed dat veel leden deze vragen zullen herkennen. In

Modernbeton

S-HERTOGENBOSCH

bouw/infra klein

de huizenbouw staan we voor dezelfde belangrijke keuzes.

Active Bouw

MIJDRECHT

bouw

klein

Ik ben geen ultieme energiedeskundige, maar ik wil daarbij

Ramaker Bouw

DEN HAM OV

bouw

klein

waarschuwen voor overhaaste beslissingen. Er wordt nu

A&B infra

TILBURG

infra/bouw klein

Firm Construction B.V.

NEDERHORST DEN BERG bouw

klein

Kees van Kessel Infra

BEUSICHEM

klein

infra

M2M building & design BV AMSTERDAM bouw klein

centrales mogelijk maken. Maar voordat we ingrijpende aanpassingen doen, willen we zeker weten dat we daarmee geen deuren sluiten voor toekomstige oplossingen. Hoe kijken we over tien jaar bijvoorbeeld naar de mogelijkheid om de centrale te elektrificeren of andere alternatieve brandstoffen?

gesproken over hele wijken zonder gasaansluiting bouwen, maar stel dat over een paar jaar blijkt dat onze toekomst ligt in bijvoorbeeld waterstof? Komen we er dan niet achter dat we verkeerde keuzes hebben gemaakt? Gas is nu een actueel thema, maar eerst hebben we in

CIJFERS BEREIK INSTROOMCAMPAGNE

Nederland decennialang onze kop in het zand gestoken voor de problematiek. De huidige problemen werden immers al in

2.162.063 + 134.500

1963 door Ir. Meiborg voorspeld. Je wilt niet over vijftig jaar

Via social media rond De Bouw Maakt Het en de instroom-

over toekomstige oplossingen en gevolgen. Ik krijg het

campagne Je Gaat Het Maken werken we aan het imago

gevoel dat er nog teveel gekeken wordt naar bestaande

van de bouw. In Q2 2018 hebben we 2.162.063 personen

technieken, waarbij opties voor de toekomst onmogelijk

bereikt met de Facebookpagina van de campagne en

worden gemaakt.

weer het gevoel hebben dat er niet voldoende is nagedacht

134.500 met de populairste instroompagina op Instagram. Maar ook offline krijgt de campagne ruimschoots aandacht:

Mijn advies: Ga van het gas af! Maar houd de ogen open

via de VO-gids bij 6.000 basisscholen, en in de Studiekeu-

voor andere methodieken en kijk naar verschillende ener­

zekrant (60.000 exemplaren) en de Werkwijzer (75.000

gievoorzieningen. Maak geen overhaaste keuzes! En ja, één

exemplaren) onder andere jongeren en werkzoekenden.

vraag is daarbij zeer actueel. Wie moet de rekening betalen;

Meer informatie over de campagne vindt u op www.jegaathetmaken.nl

de overheid of de markt…

Volledige controle over uw werkmaterieel

De grootste ergernissen in de bouw: het kwijtraken van gereedschap en het onnodig moeten wachten op materieel. GPS-Buddy maakt hier met haar oplossingen eenvoudig en doeltreffend een einde aan en zorgt dat u al uw kostbare werkmaterieel kunt monitoren. Onafhankelijk van de locatie, het tijdstip en of er een stroomvoorziening is. Door alle eigendommen te beheren binnen één beheeromgeving is in één oogopslag alle informatie van een machine beschikbaar. Zo is bijvoorbeeld snel duidelijk welk materieel moet worden gekeurd en wat de locatie is van de machine. Bovendien wordt op basis van de locatie ook de interne doorbelasting snel inzichtelijk. Een kostenefficiente oplossing op basis van bewezen technologie.

Kenmerken

Voordelen

• Lokaliseren eigendommen: in heel Nederland, 24/7, uw eigendommen volgen en bewaken. • Energiezuinig: operationele levensduur tot wel tien jaar. • Eén beheeromgeving: alle apparatuur is te volgen via de asset trackingmodule. Zo heeft u al uw eigendommen zichtbaar binnen één beheeromgeving.

Operationele gebruiksduur van enkele jaren Hogere bezettingsgraad van duur materieel Weergave in de GPS-Buddy Planner App ® Zeer snelle ROI Eenvoudig beheer

Gecombineerde oplossingen Eenvoudig te combineren met andere GPS-Buddy oplossingen zoals de planning- en onderhoudsmodule. Zo heeft u snel en eenvoudig volledige controle over al uw eigendommen binnen één beheeromgeving. Vereenvoudig uw administratie nog verder door de combinatie met de GPS-Buddy urenregistratiemodule.

info@gps-buddy.com - www.gps-buddy.com

VERENIGING | Oktober 2018 | BNL | 51

REACTIE MILJOENENNOTA 2019:

HET ECHTE WERK KOMT NOG! Nu het goed gaat met de economie, is de tijd

De uitvoering van de Woonagenda vraagt

rijp om te investeren in het groeivermogen van

dringend om meer regie zodat de productie van

ons land. Bouwend Nederland is verheugd met

nieuwe woningen omhoog kan.

•

de reparatie van enkele belangrijke pijnpunten uit de afgelopen jaren maar vertrouwt erop dat

Helaas zien we te weinig sociale maatregelen

Helaas zien we geen oplossing terug voor de twee-

verdere investeringen snel volgen.

terugkomen in de begroting. Het is goed dat de

jarige loondoorbetaling bij ziekte. Het kabinet heeft

subsidie op praktijkleren (BBL) er in elk geval in

toegezegd hiervoor een compensatie te treffen.

2019 nog is. Zo is het goed dat de corporaties 100 miljoen

•

•

Fiscaalgedreven begroting schuift noodzakelijke

euro krijgen via een extra korting op de verhuurders­

Bouwend Nederland pleit voor consistent en

investeringen vooruit totdat er meer duidelijkheid

heffing.

duidelijk meerjarenbeleid voor de situatie in

is over de plannen voor het Klimaatakkoord, het

•

Noordoost-Groningen. Veel bedrijven hebben

nieuwe pensioenstelsel en de gevolgen van de

Er komt de komende jaren 2 miljard extra

geïnvesteerd in concepten, opleiding, etc.;

Brexit.

beschikbaar voor infrastructuur.

uitgaande van een bepaalde marktomvang. Het

•

Rijk lijkt nu de markt fors te verkleinen

Het hele artikel is te lezen op:

•

bouwendnederland.nl/miljoenennota

JUBILEA

25

jaar

Bouw 2000 BV

85

Bouwend Nederland feliciteert de volgende leden met de viering van hun jubileum:

jaar

Vlassak

90

jaar

Adriaans Bouwgroep

100

jaar

Bouwbedrijf Cornel

Almere

Budel

Helmond

Joure

september 2018

september 2018

september 2018

september 2018

OPTIMAAL HORIZONTAAL PROFESSIONEEL ARBO GEBRUIK

NEN 2484

PROFESSIONEEL ARBO GEBRUIK

NEN 2484

LAAGSTE PRIJS GARANTIE

10% EXTRA KORTNG BOVEN OP DE STAFELKORTING VOOR LEDEN VAN BOUWEND NEDERLAND

BREED ASSORTIMENT PROFESSIONELE LADDERS MET EN ZONDER SMARTLEVELSYSTEEM EN 131-1+2, NEN 2482, TÜV EN GS GECERTIFICEERD

LADDER MEER INFO: +31(0)478-550902 OF INFO@SMARTLEVELLADDER.COM OF WWW. SMARTLEVELLADDER.COM

BNL IN DE MEDIA

| Oktober 2018 | BNL | 53

BNL IN DE MEDIA 29 juni 15 juni

2 juli

27 augustus

30 juli

23 augustus

7 september

3 september

17 september

13 september

13 september

20 september

18 september

aar n n e l l be ! mobiel

Voordelig blijven bellen met traditionele vaste telefonie (PSTN/ISDN) bij Bouwend Nederland Helpdesk Telefonie Per 1 juni 2018 zijn de KPN tarieven van zakelijke abonnementen voor vaste telefonie aangepast. Vanwege de tariefswijziging hebben wij de korting mogen verhogen en wel op de meest voorkomende categorie: Bellen naar mobiele nummers in Nederland. Deze korting is maar liefst een verdubbeling van wat u voorheen via het ledenvoordeel heeft kunnen ontvangen. Ook met tariefswijzigingen blijft u voordelig bellen met traditionele vaste telefonie via Bouwend Nederland Helpdesk Telefonie. Wilt u voorbereid zijn op de toekomst én voordelig blijven bellen met hoge kortingen? Stap dan over naar VoIP telefonie, hét alternatief voor de traditionele vaste telefonie. Stuur uw vaste telefonie facturen naar bouwendnederland@stn.nl of neem contact op met een van onze adviseurs via 0348 -49 50 41 en profiteer van de unieke service en kortingen.

Meer informatie, neem contact op en bel 0348 -49 50 41

Bouwend Nederland helpdesk telefonie wordt uitgevoerd door sTN

% 4 3 op g n i t r o k

BNL verschijnt vier tot zeven keer per jaar in een oplage van 5.000 exemplaren. De pdf van verschenen edities is te vinden op www.bouwendnederland.nl. Naast BNL ontvangen de leden twee­wekelijks de digitale nieuwsbrief met actuele informatie uit de vereniging, de markt en informatie die van belang is voor hun bedrijfsvoering. HOOFDREDACTIE

Alex Nieuwenhuis COÖRDINATIE EN EINDREDACTIE

Havana Orange REDACTIONELE BIJDRAGEN

Eva van Beveren, Karl Bijsterveld, Rob van Elewout, Frank de Groot, Jan Willem Kommer, Petrick de Koning, Martine van der Linden, Marije Rispens, Hans Smit, Kees de Vries VORMGEVING EN OPMAAK

René Hofman (Havana Orange) FOTOGRAFIE

Anke Bot, René van den Burg, Expeditie Energieneutraal Wonen, Habitat for Humanity, Etiënne Hessels Fotografie, Alwin Koops, Projectbureau Ooijen-Wanssum, Bibi Veth, Rob Voss, Marijn de Wijs FOTOGRAFIE CONTACTPERSONEN Anke Bot, Foto & Studio Kuipers

5 VAN

VERENIGING | Juni 2018 | BNL | 55

VOORDELEN

UW

LIDMAATSCHAP

1

VAN

Bouwend N ederland ke nt uw sect is dus hét or als geen adres voor ander en al uw prak vragen of tische vrag een aanbes en. Heeft teding? Of u personeels wilt u wat beleid? Of weten over heef t u ee opdrachtge n kwestie m ver? Bouw et een end Neder raad en da land staat ad. u bij met

BOUWEND NEDERLAND

2

DRUK

REDACTIEADRES

ISSN

2214-7438 AANSPRAKELIJKHEID

Bij het samenstellen van de inhoud van deze publicatie streeft Bouwend Nederland naar de grootst mogelijke zorgvuldig­ heid. Bouwend Nederland sluit iedere aan­­sprakelijkheid uit voor onjuistheden, onvolledigheden en eventuele gevolgen van het handelen op grond van informatie die door deze publicatie beschikbaar is. COPYRIGHT

De informatie in deze publicatie kan worden ­gekopieerd voor persoonlijk gebruik, met uitsluiting van elke verdere verveel­ voudiging, distributie, commer­cialiteit of exploitatie onder derden, tenzij voorafgaande toestemming van de auteur en/of Bouwend Nederland. ADRESWIJZIGINGEN

Adreswijzigingen kunt u mailen naar: ledenadministratie@bouwendnederland.nl

QR-codes

Op verschillende plekken in deze BNL vindt u ‘Quick Response’-codes. Zodra u met de QR-scanner van uw smartphone over de code gaat, wordt u automatisch naar de juiste webpagina gelinkt. Zie ook: bouwendnederland.nl/qr

Informati e brancheon tw

ikkeling

Bouwend Nederland geef t voor waar u wat lichting en aan heef t cursussen en tilt zo uw naar een ho bedrijf en ger plan. V de sector ia de website ledennieuw en via de sbrieven bl digitale ijf t u goed ontwikkelin op de hoog gen in de te van alle markt.

Vellendrukkerij BDU bv, Barneveld

Bouwend Nederland T.a.v. redactie BNL Postbus 340, 2700 AH Zoetermeer redactie@bouwendnederland.nl www.bouwendnederland.nl @BouwendNL

Vragen e n dienstverl advies ening

3

Belangen behartigin lobby g

Bouwend N ederland ko mt op voor praten we uw belang met minis en. Daarom ters, gemee schappen nten, scho etc. Kortom len, water , m et u kunt doen úw opdrac htgevers. waar u go Zodat ed in bent : bouwen!

4

Financiee l voordelen voordeel collectief

Door slim gebruik va n onze fina kunt u uw nciële lede lidmaatsch nvoordelen apskosten , zelfs meer terugverdi dan dat! enen. Of

5

Elkaar on tmoeten netwerken

Via Bouwen d Nederla nd ontmoe uit uw buur t u collega t of uw mar -bedrijven kt. Ook ku opdrachtge nt u ketenp vers ontm ar tner s en oeten op de vele bijeen komsten. Meer red enen ontd ekken om lid te zijn? Ga n aar: bouwend nederlan d.nl/ word-lid om u onli ne in te schrijv e n of b e l naar: 079 - 325 2 158/59 voor persoonlij k contact .

Dankzij

KENNIS DATA BETER ONDERNEMEN en

18.0047-13-BNL-A4

Elke dag stelt Aon ondernemers in staat om succesvol te ondernemen. Dat doen wij door onze expertise, scherpe analyses en creativiteit. Uw organisatie is verantwoordelijk voor zijn mensen en prestaties en wil verantwoord risico’s nemen. Meerdere trends zorgen voor een nieuwe uitdagende realiteit voor bedrijven en consumenten. Een realiteit met ook meer en nieuwe risico’s. Personeelstekort, vergrijzing, gezondheidsrisico’s, pensioenen, cyberrisico’s, het is slechts een greep.

Ontdek op www.aon.nl hoe Aon u kan ondersteunen.