Issuu

TEYXOΣ Νο.112 | ISSN 2732-7612 | ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 | ΤΙΜΗ: €9

Βιομηχανικός εξοπλισμός

10 ερωτήσεις πριν από την επένδυση ΣΕΛ.36

Maintenance 4.0

Αξιοπιστία πριν από την αστοχία

ΣΕΛ.26

PPWR

Η διαδρομή έως το 2040 ΣΕΛ.18

ABB

Automation Modernization Κατερίνα Πέππα, Service Manager ΣΕΛ.12

#112

www: industry-news.gr Σύμβουλος Έκδοσης Κατερίνα Δρόσου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Αρχισυνταξία Γιώργος Πανταζόπουλος

ΣΤΗΛΕΣ

Senior Editor Γιώργος Δημοσθένους Σύνταξη Μαριλένα Καραβασίλογλου Κωνσταντίνος Νικολόπουλος Συνεργαζόμενοι Συντάκτες Αλέξανδρα Γκίτση Χάρης Φλουδόπουλος Διαφήμιση Σοφία Ανδριτσοπούλου sandritsopoulou@boussias.com

Υποδοχή Διαφήμισης Μαγδαλένα Καπάνταη mkapantai@boussias.com Γραφίστρια Χρύσα Δανιηλίδου

COVER STORIES

Φωτογράφοι Κορνήλιος Σαραντίογλου Νίκος Γώγος Υπεύθυνη Νέων Συνδρομών Σταυρούλα Τσιγκάκου stsigkakou@boussias.com Υπεύθυνος Ανανέωσης Συνδρομών Δημήτρης Φαραώ

12 ABB: Σύγχρονοι αυτοματισμοί για πιο ανθεκτική βιομηχανία Με σταδιακό εκσυγχρονισμό, προγνωστική συντήρηση, κυβερνοασφάλεια και υπηρεσίες κύκλου ζωής, η ABB προτείνει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο για αξιόπιστη, ασφαλή και αποδοτική λειτουργία των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. 22 Μακέλης: Από το μηχάνημα στη συνολική παραγωγική λύση Ευελιξία, αυτοματοποίηση, custom εφαρμογές και engineering συνθέτουν μια προσέγγιση που ξεκινά από τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής και φτάνει έως ολοκληρωμένες turnkey λύσεις.

Λογιστήριο Tηλ. 2177776254 ∆ιευθύνουσα Σύµβουλος Αντωνία Κατσουλιέρη

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ / ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Διευθύντρια Σύνταξης Εκδόσεων Κατερίνα Πολυμερίδου Art Director Nατάσσα Θεοδοσίου

Ετήσια Συνδρομή: €99

ΚΛΑΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΜΟΝ ΙΚΕ Λ. Κηφισίας 125-127, Αθήνα Τ.Κ. 115 24 Κτίριο Cosmos Center Τ.: 210 710 2452 Κωδικός ΕΛΤΑ: 210109 ISSN: 2732-7612

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

10 Supply Chain & Logistics Τάσεις, διεθνείς έρευνες και απόψεις στελεχών φωτίζουν τις εξελίξεις, τα διλήμματα και τις επιλογές της σύγχρονης εφοδιαστικής αλυσίδας. 14 Πρωταγωνιστές Βιομηχανικής Αριστείας Στελέχη της παραγωγής μιλούν για τις πραγματικές αποφάσεις, τα διλήμματα και τις επιλογές που διαμορφώνουν την καθημερινότητα του εργοστασίου. 50 Νέο χωροταξικό: Πού θα αναπτυχθεί η βιομηχανία Βιομηχανική γη, Επιχειρηματικά Πάρκα, υποδομές και νέοι κανόνες χωροθέτησης συνθέτουν το πλαίσιο που θα καθορίσει τις επενδύσεις και την ανάπτυξη της παραγωγής έως το 2040. 56 Γεωπολιτική κρίση: Πώς θωρακίζεται η ελληνική βιομηχανία Ενέργεια, πρώτες ύλες, μεταφορές και εφοδιαστικές αλυσίδες δοκιμάζονται ξανά, με τους μεγάλους ελληνικούς ομίλους να απαντούν με hedging, διαφοροποίηση προμηθευτών, ανακύκλωση και επενδύσεις

18 PPWR: Ο πρώτος μήνας ενός μαραθωνίου έως το 2040 Οι πρώτες απαιτήσεις έχουν τεθεί σε ισχύ, όμως γκρίζες ζώνες, νέες πράξεις εφαρμογής και διαδοχικά ορόσημα διαμορφώνουν μια μακρά και απαιτητική πορεία συμμόρφωσης για τη βιομηχανία. 26 Maintenance 4.0: Από τη βλάβη στην πρόβλεψη Αισθητήρες, AI, condition monitoring και CMMS αλλάζουν τη συντήρηση, μετατρέποντάς την από υποστηρικτική λειτουργία σε στρατηγικό εργαλείο αξιοπιστίας, παραγωγικότητας και επιχειρησιακής συνέχειας. 36 Βιομηχανικός εξοπλισμός: 10 ερωτήσεις πριν από την επένδυση Κόστος κύκλου ζωής, πραγματική δυναμικότητα, διαλειτουργικότητα, υποστήριξη, τεχνολογική απαξίωση και κυβερνοασφάλεια μπαίνουν στο μικροσκόπιο πριν από την τελική επενδυτική απόφαση. 44 Made in Greece: Από την προέλευση στην προστιθέμενη αξία Εξωστρέφεια, κρίσιμη μάζα, ισχυρό brand και παραγωγικά clusters συνθέτουν το στοίχημα της ελληνικής μεταποίησης για βαθύτερη ένταξη στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.

EDITORIAL

Η βιομηχανία πριν από το πρόβλημα ΤΟ ΠΛΕΟΝΈΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΝΑ ΒΛΈΠΕΙΣ ΝΩΡΊΣ. ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΤΑ ΖΟΠΟΥΛΟΣ

Ι Π Ε ΡΙ Σ ΣΌ Τ Ε ΡΕ Σ

βλ ά β ες έ χ ου ν παρελθόν. Πριν σταματήσει μια γραμμή παραγωγής, κάτι έχει συνήθως προηγηθεί: ένας κραδασμός που άλλαξε ανεπαίσθητα, μια θερμοκρασία που άρχισε να αποκλίνει, ένας κινητήρας με ελαφρώς αυξημένη κατανάλωση, ένας θόρυβος που το έμπειρο αυτί του τεχνικού ίσως πρόσεξε πριν ακόμη εξελιχθεί σε σαφή ένδειξη αστοχίας. Το μηχάνημα, με έναν τρόπο, είχε αρχίσει να αφηγείται τι του συνέβαινε. Για χρόνια, μεγάλο μέρος αυτής της αφήγησης χανόταν μέχρι τη στιγμή της αστοχίας. Σήμερα μπορούμε να την καταγράφουμε, να τη διαβάζουμε και, όλο και συχνότερα, να την ερμηνεύουμε εγκαίρως. Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία του Maintenance 4.0. Οι αισθητήρες, η τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα παρακολούθησης είναι τα εργαλεία. Η πραγματική αλλαγή βρίσκεται στον χρόνο της απόφασης: πόσο νωρίς μια πληροφορία μπορεί να γίνει γνώση και η γνώση παρέμβαση. Όλες αυτές οι μετατοπίσεις αποτυπώνονται μέσα από τις εμπειρίες στελεχών της βιομηχανίας και ειδικών του κλάδου στο αφιέρωμα Maintenance 4.0, στη σελ. 26 του τεύχους. Και η συζήτηση συνεχίζεται εκτός σελίδας: το Manufacturing θα βρίσκεται στο 19ο Maintenance Forum, στις 8 Οκτωβρίου 2026, στο Telekom Academy Auditorium. Μια καλή ευκαιρία να δούμε πώς η πρόβλεψη, τα δεδομένα και η σωστή στρατηγική συντήρησης μεταφράζονται εκεί όπου αποκτούν πραγματικό βάρος: στη λειτουργία του εργοστασίου. Αν απομακρυνθούμε λίγο από τη γραμμή παραγωγής, η ίδια λογική εμφανίζεται σχεδόν παντού στη βιομηχανική ατζέντα.

Ο PPWR μόλις άρχισε να εφαρμόζεται, αλλά η διαδρομή του φτάνει ήδη έως το 2040. Νέες απαιτήσεις, πράξεις εφαρμογής και διαδοχικά ορόσημα κάνουν την έγκαιρη προετοιμασία κρίσιμη. Στη σελ. 18, ο Δημήτρης Μαντής, Πρόεδρος του ΣΥΒΙΠΥΣ, χαρτογραφεί όσα έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ και όσα ακολουθούν. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τον χώρο. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική χαράζει έναν χάρτη οργανωμένων υποδοχέων, Επιχειρηματικών Πάρκων και παραγωγικών ζωνών. Η χρησιμότητά του, όμως, θα μετρηθεί εκεί όπου ο χάρτης συναντά το έδαφος: στη διαθέσιμη βιομηχανική γη, στις ενεργειακές και μεταφορικές συνδέσεις, στις υποδομές και στην ταχύτητα με την οποία οι προβλέψεις του θα γίνουν πραγματικές επενδυτικές δυνατότητες. Στη σελ. 50, το σχετικό αφιέρωμα εξετάζει τι αλλάζει για τη βιομηχανία και πού θα κριθεί στην πράξη η εφαρμογή του νέου πλαισίου. Και κάπου εδώ συναντάμε το Made in Greece. Γιατί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής δεν χτίζεται σε επίπεδο μεμονωμένων επιχειρήσεων. Χρειάζεται πυκνότητα σχέσεων: προμηθευτές, έρευνα, τεχνολογία, εξαγωγικά δίκτυα, clusters που παράγουν έργα και όχι απλώς λίστες μελών. Στη σελ. 44, το σχετικό αφιέρωμα εξετάζει ακριβώς αυτή τη μετάβαση: από την ελληνική προέλευση στη δημιουργία διεθνώς ανταγωνιστικής αξίας μέσα από συνεργασίες και παραγωγικά οικοσυστήματα. Ίσως λοιπόν η πρόβλεψη να είναι μία από τις πιο χρήσιμες λέξεις για να διαβάσει κανείς τη βιομηχανία σήμερα. Να αναγνωρίζεις εγκαίρως τι μπορεί να χαλάσει. Τι θα ζητήσει ο επόμενος κανονισμός. Πού θα χρειαστεί χώρος, ενέργεια και υποδομή. Ποιες σχέσεις πρέπει να έχουν ήδη χτιστεί όταν παρουσιαστεί η επόμενη ευκαιρία. Οι περισσότερες βλάβες έχουν παρελθόν. Το ίδιο, συχνά, έχουν και οι χαμένες ευκαιρίες. Και ίσως αυτή να είναι τελικά η αξία της πρόβλεψης: να μπορείς να διαβάσεις εγκαίρως όσα έχουν ήδη αρχίσει να συμβαίνουν. •

Η πρόβλεψη έχει νόημα όσο το μέλλον παραμένει ανοιχτό

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

NEWS

01 Η KALLAS INC. ΕΜΠΙΣΤΕΎΕΤΑΙ ΤΗ VRAYKOS ΑΦΟΡΆ ΣΤΗΝ ΠΡΏΤΗ ΜΟΝΆΔΑ ΑΝΆΜΙΞΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ. Στο πλαίσιο της αναπτυξιακής της στρατηγικής, η Kallas Inc. υλοποιεί την πρώτη της παραγωγική μονάδα στην Ελλάδα, με αντικείμενο την παραγωγή μειγμάτων πρωτεΐνης. Για τη νέα μονάδα ανάμιξης στα Οινόφυτα, η εταιρεία εμπιστεύθηκε τη Vraykos, εταιρεία που δραστηριοποιείται στα συστήματα ανάμιξης στην Ελλάδα και στρατηγικό συνεργάτη για εξειδικευμένες λύσεις Bulk Handling και Process Engineering. Η Vraykos ειδικεύεται στην ανάπτυξη νέων παραγωγικών μονάδων και στην υλοποίηση ολοκληρωμένων έργων για τη βιομηχανία τροφίμων, αναλαμβάνοντας κάθε στάδιο του έργου. Στο συγκεκριμένο έργο, ανέλαβε τον σχεδιασμό και την κατασκευή ενός εξατομικευμένου smart mixing system, προσαρμοσμένου στις απαιτήσεις του προϊόντος, της παραγωγικής διαδικασίας και του διαθέσιμου χώρου. Η μονάδα περιλαμβάνει σταθμό παραλαβής και κοσκινίσματος, αναμίκτη AMK 1.000

lt, σταθμό ζύγισης και ενσάκισης νέας γενιάς με ημιαυτόματη συρραφή, καθώς και metal detector για ενισχυμένο έλεγχο του τελικού προϊόντος. Ο αναμίκτης είναι υγιεινού τύπου και υψηλών προδιαγραφών, εξασφαλίζοντας άριστη ομογενοποίηση του προϊόντος, μειωμένους χρόνους ανάμιξης έως και 3 λεπτά και ευκολότερες διαδικασίες καθαρισμού. Είναι κατάλληλος για σύνθετες συνταγές υψηλών απαιτήσεων, για την παραγωγή πολλών διαφορετικών μειγμάτων, καθώς και για τη διαχείριση υλικών δυσχερούς ροής, ενισχύοντας την παραγωγικότητα

και τη λειτουργική ευελιξία της μονάδας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην υψηλή δυναμικότητα και στην ακρίβεια ζύγισης, με απόκλιση ±25 g. Τα αυτοματοποιημένα συστήματα δοσομέτρησης και ενσάκισης εξυπηρετούν με ακρίβεια τη μεγάλη ποικιλία μειγμάτων, με δυνατότητα διαχείρισης σάκου 20 kg σε περίπου 30 δευτερόλεπτα. Παράλληλα, η νέα μονάδα είναι εξοπλισμένη με σύστημα αυτοματισμού PLC, βιομηχανική οθόνη χειρισμών, δυνατότητα εκτέλεσης συνταγών και λειτουργίες Data Analytics, ενισχύοντας τον έλεγχο, την επαναληψιμότητα και τη σταθερότητα της παραγωγικής διαδικασίας. Ιδιαίτερη τεχνική πρόκληση αποτέλεσε η εγκατάσταση του συστήματος σε μακρόστενο και περιορισμένο χώρο, γεγονός που απαίτησε εξειδικευμένο engineering, ακριβή σχεδιασμό διάταξης και προσαρμοσμένη ενσωμάτωση όλων των επιμέρους σταδίων.

Επένδυση για δύο νέα εργοστάσια 02 Calpak: ΤΟ ΥΨΟΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΟ ΕΙΝΑΙ 13 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ.

ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΉ δύο νέων παραγωγικών μονάδων

στις εγκαταστάσεις της στην Κόρινθο προχωρά η Calpak, υλοποιώντας επενδυτικό πρόγραμμα συνολικού ύψους περίπου €13 εκατ. Όπως αναφέρει στο INDUSTRY ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Κωστής Κωνσταντινίδης, τα νέα κτίρια θα αναπτυχθούν στο ίδιο οικόπεδο με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Το ένα εργοστάσιο θα αφορά κυρίως δραστηριότητες συναρμολόγησης και το δεύτερο την παραγωγή δεξαμενών, με βαθμό αυτοματοποίησης που θα φτάνει το 80% μέσω ρομποτικών συστημάτων. Η εταιρεία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον τομέα της ενέργειας, στοχεύοντας στις ανάγκες αποθήκευσης και διαχείρισης. Παράλληλα, επενδύει στη μείωση του δικού της ενεργειακού αποτυπώματος μέσω φωτοβολταϊκών, αν και

οι δυνατότητες αυτοπαραγωγής περιορίζονται από δυσκολίες του ηλεκτρικού δικτύου και καθυστερήσεις στην αδειοδότηση. Στον εμπορικό τομέα, η Calpak διατηρεί ενεργή παρουσία σε περίπου 40 αγορές του εξωτερικού. Ο κύκλος εργασιών μοιράζεται πλέον ισόποσα μεταξύ Ελλάδας και εξωτερικού (50%-50%), εξαιτίας της ενίσχυσης της εγχώριας ζήτησης από τα επιδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, αλλά και των διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων. Σύμφωνα με τον Κωστή Κωνσταντινίδη, μετά τη σταθεροποίηση του 2024 και του 2025, το 2026 δείχνει αισθητά βελτιωμένη εικόνα με επιστροφή σε υψηλούς ρυθμούς δραστηριότητας. Στόχος της διοίκησης παραμένει η διατήρηση της ανάπτυξης και η περαιτέρω διεύρυνση της διεθνούς παρουσίας της εταιρείας με ίδιους πόρους.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Foods: Εγκατάσταση δύο νέων γραμμών 03 Korinthian ΤΟ ΈΡΓΟ ΥΛΟΠΟΙΉΘΗΚΕ ΑΠΌ ΤΗ ΒΑΜΒΑΚΆΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΌΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΌΣ.

ΤΗΝ ΕΓΚ ΑΤΆ ΣΤΑ ΣΗ δύο νέων γραμμών συσκευασίας προχώρησε η Korinthian Foods, στο πλαίσιο επενδυτικού προγράμματος για την ενίσχυση της παραγωγικής της δυναμικότητας και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Η εταιρεία, με μονάδα 900 τ.μ. και ημερήσια δυναμικότητα έως 20.000 έτοιμων γευμάτων, λειτουργούσε μέχρι σήμερα με δύο παλαιότερες μηχανές tray sealing, δυναμικότητας περίπου 1.500 συσκευασιών την ώρα, οι οποίες παρουσίαζαν συχνές διακοπές λειτουργίας.

Το έργο, που υλοποιήθηκε από τη Βαμβακάς Βιομη χαν ικός Εξοπλισμός, περιλάμβανε πλήρως αυτοματοποιημένη ροή συσκευασίας με αυτόματη τροφοδοσία σκαφιδίων, συστήματα πλήρωσης στερεών και υγρών, tray sealing υψηλής ταχύτητας, έλεγχο βάρους με αυτόματη απόρριψη και επιθεώρηση μέσω ακτίνων Χ. Σε ορισμένες εφαρμογές, όπως στις σαλάτες, η διαδικασία μπορεί να εκτελείται χωρίς ανθρώπινη επαφή. Με τη νέα υποδομή, η δυναμικότητα αυξήθηκε από 1.500 σε έως 3.600

συσκευασίες ανά ώρα, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του έργου, περιορίστηκαν οι διακοπές παραγωγής και βελτιώθηκε η συνέπεια στον ποιοτικό έλεγ χο. Παράλληλα, σε συγκεκριμένες εφαρμογές οι ανάγκες σε προσωπικό μειώθηκαν έως και 80%. Ο σχεδιασμός του έργου προηγήθηκε με αξιολόγηση της παραγωγικής διαδικασίας, διαφορετικές διατάξεις γραμμής και τεχνικοοικονομική μελέτη, με στόχο η νέα εγκατάσταση να μπορεί να υποστηρίξει και μελλοντική επέκταση της παραγωγής.

04 RONTIS: ΝΈΟ ΕΡΓΟΣΤΆΣΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΖΆΝΗ ΜΕΤΆ ΤΗΝ ΕΠΈΝΔΥΣΗ ΤΩΝ 38 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΏ ΣΤΗ ΛΆΡΙΣΑ, Η ΕΤΑΙΡΕΊΑ ΔΡΟΜΟΛΟΓΕΊ ΝΈΑ ΜΟΝΆΔΑ. Με σύνθημα «Από τη Λάρισα στην Κοζάνη κι από την Κοζάνη σε όλο τον κόσμο», ο Αντιπρόεδρος & Δ/νων Σύμβουλος της Rontis, Περικλής Βασιλόπουλος, μοιράστηκε τα σχέδια της εταιρείας για τη δημιουργία δεύτερης φαρμακευτικής παραγωγικής μονάδας στην Κοζάνη. Η ανακοίνωση έγινε στο πλαίσιο του εορτασμού των 40 χρόνων λειτουργίας της Rontis και των εγκαινίων των νέων υποδομών της στη Λάρισα, όπου μέσα στους επόμενους μήνες ολοκληρώνεται η έκτη επέκταση των παραγωγικών εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τα όσα μας ανέφερε ο Αναστάσιος Πολιτόπουλος, Αναπληρωτής Δ/νων Σύμβουλος και Γενικός Δ/ντής της Rontis, η τελευταία επένδυση στη Λάρισα υπολογίζεται στα 38 εκατ. ευρώ, ενώ η επερχόμενη στην Κοζάνη θα αγγίξει τα 50 εκατ. ευρώ. Οι εγκαταστάσεις της Λάρισας διπλασιάζουν έτσι τη δυναμικότητά τους με 13 επιπλέον γραμμές παραγωγής, με δυνατότητα μεγαλύτερη των 3 δισ. χαπιών ετησίως και 800 εργαζομένους, από τους 476 που είναι σήμερα. Αντίστοιχα, 10 με 20 γραμμές παραγωγής υπολογίζεται να δημιουργηθούν στη βιομηχανική περιοχή της Κοζάνης, σε μια αντίστοιχου μεγέθους μονάδα,

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

φέρνοντας περίπου 1.000 νέες θέσεις εργασίας. Σημειώνεται ότι θα είναι το τρίτο εργοστάσιο της Rontis, υπολογίζοντας και το εργοστάσιο παραγωγής ιατροτεχνολογικών προϊόντων στη Β. Μακεδονία.

NEWS

Βιομηχανία Εμφιαλώσεων 05 Ηπειρωτική ΣΥΝΕΧΊΖΕΙ ΤΗ ΔΥΝΑΜΙΚΉ ΤΗΣ ΠΟΡΕΊΑ ΚΑΤΑΓΡΆΦΟΝΤΑΣ ΚΎΚΛΟ ΕΡΓΑΣΙΏΝ €131,7 ΕΚΑΤ.

Ε ΙΣΧΥΡΉ παραγωγική βάση και συνεχή επεν-

δυτική δραστηριότητα, η εταιρεία υλοποιεί τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της, επενδύοντας στην παραγωγή, την τεχνολογία, τις υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό της. Σε εμπορικό επίπεδο, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η διεύρυνση της διανομής σε συνδυασμό με τις επενδύσεις στην επικοινωνία και το marketing ενισχύουν περαιτέρω την παρουσία των μαρκών της και την πρόσβασή τους στους καταναλωτές. Παράλληλα, η εταιρεία συνεχίζει να επενδύει στην Ήπειρο, με τη νέα επένδυση για τη δημιουργία εργοστασίου ανακύκλωσης πλαστικού να αποτελεί το επόμενο σημαντικό βήμα μιας μακροπρόθεσμης επενδυτικής πορείας.

Η νέα μονάδα θα διευρύνει την παραγωγική και επιχειρησιακή δραστηριότητα στην περιοχή, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στην ήδη αυξημένη απασχόληση στην εταιρεία, καθώς το ανθρώπινο δυναμικό της αυξήθηκε κατά 4,42%, φτάνοντας τους 613 εργαζομένους κατά μέσο όρο.

SUNLIGHT GROUP

OPEN COSMOS

ΝΈΑ ΓΡΑΜΜΉ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΜΠΑΤΑΡΙΏΝ ΝΑΥΤΙΛΊΑΣ ΣΤΗΝ ΞΆΝΘΗ.

ΝΈΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΌΤΗΣΗ 300 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΏ ΠΟΥ ΑΦΟΡΆ ΣΤΗΝ ΑΎΞΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΔΟΡΥΦΌΡΩΝ.

Στο επίκεντρο της παραγωγής προηγμένων συστημάτων μπαταριών για τη διεθνή ναυτιλία τοποθετεί την Ξάνθη η Sunlight Group, μέλος του Ομίλου Olympia. Η εταιρεία έθεσε σε πλήρη λειτουργία νέα, αυτοματοποιημένη γραμμή παραγωγής και συναρμολόγησης για τη θυγατρική της, Lehmann Marine. Μετά την επιτυχή συναρμολόγηση των πρώτων 82 μονάδων μπαταριών CUBE, η παραγωγή βρίσ κεται σε π λ ήρη εξέλιξη με στόχο ετήσια δυναμικότητα έως και 300 MWh, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα προσθήκης επιπλέον γραμμών. Το νέο μοντέλο συνδυάζει τη βιομηχανική κλίμακα της Sunlight με την τεχνογνωσία της Lehmann Marine. Η αυτοματοποιημένη συναρμολόγηση πραγματοποιείται στην Ξάνθη, ενώ οι τελικές δοκιμές (Factory Acceptance Test) διεξάγονται στις εγκαταστάσεις της Lehmann Marine στο Αμβούργο. Ο Λάμπρος Μπίσαλας, CEO της Sunlight Group, τόνισε ότι η επένδυση αξιοποιεί σημαντικές συνέργειες, συμβάλλοντας στη μετάβαση προς καθαρότερες θαλάσσιες μεταφορές.

Νέα χρηματοδότηση ύψους 300 εκατ. ευρώ εξασφάλισε η Open Cosmos, με στόχο να αυξήσει την παραγωγική της δυναμικότητα σε δορυφόρους και να επεκτείνει διεθνώς τις υποδομές και τις υπηρεσίες της για ασφαλή συνδεσιμότητα και παροχή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Επικεφαλής του γύρου ήταν Ευρωπαίοι επενδυτές, με τη συμμετοχή των Lightrock, ETF Partners, Institut Català de Finances (ICF), Entrepreneurs First και δύο μεγάλων διεθνών συνταξιοδοτικών ταμείων. Μεταξύ των επενδυτών βρίσκονται και τα ελληνικά funds Sustainable Forward Capital (SFC) και Ireon Ventures. Η χρηματοδότηση θα κατευθυνθεί, μεταξύ άλλων, στην επέκταση των ConnectedCosmos, OpenConstellation και DataCosmos, καθώς και στην ενίσχυση των ομάδων μηχανικών, παραγωγής και λογισμικού της εταιρείας στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Συνολικά, η Open Cosmos απασχολεί σχεδόν 400 εργαζομένους στις συγκεκριμένες χώρες. Η Open Cosmos διαθέτει τέσσερα εργοστάσια στην Ευρώπη, ένα από τα οποία βρίσκεται στην Παλλήνη, και αναφέρει ότι η συνολική παραγωγική της δυναμικότητα μπορεί να φτάσει τον έναν δορυφόρο ημερησίως.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Supply Chain & Logistics

Λευτέρης Ζησιμάτος Γενικός Διευθυντής Εφοδιαστικής Αλυσίδας, METRO ΑΕΒΕ

AI, δεδομένα και omnichannel επανασχεδιάζουν την εφοδιαστική αλυσίδα

ΊΝΑΙ ΚΟΙΝΆ ΑΠΟΔΕΚΤΌ πως η

εφοδιαστική αλυσίδα σε μια εταιρεία διασφαλίζει τη λειτουργική συνέχεια και την αποδοτικότητα, στηρίζοντας την ανάπτυξή της ειδικά στο σύγ χρονο και ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον του λιανεμπορίου. ΣΉΜΕΡΑ, περισσότερο από κάθε άλλη φορά και καθώς οι εταιρείες οφείλουν να ισορροπούν σ’ ένα περιβάλλον αστάθειας, η εφοδιαστική αλυσίδα εξελίσσεται σε κρίσιμο στρατηγικό μοχλό, με σαφή προσανατολισμό στην τεχνολογία, στην αυτοματοποίηση και στα δεδομένα. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΉ της εταιρείας μας

για το μέλλον εστιάζει στη δημιουργία ενός πλήρως ψηφιοποιημένου, αυτοματοποιημένου και ανθεκτικού Supply Chain και βασίζεται σε τέσσερις άξονες που μετασχηματίζουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούμε. Ο ΠΡΏΤΟΣ ΆΞΟΝΑΣ είναι η αξιοποί-

ηση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη ζήτησης στοχεύοντας στη βέλτιστη πληρότητα και καλύτερη τροφοδοσία του δικτύου μας. Για εμάς, η ακρίβεια στην πρόβλεψη δεν είναι απλώς

ένα εργαλείο βελτιστοποίησης αποθεμάτων. Είναι προϋπόθεση βιωσιμότητας. Μέσα από datadriven μοντέλα, μπορούμε να περιορίζουμε τις υπερβάσεις, μειώνοντας τις ελλείψεις στο ράφι και προσφέροντας την καλύτερη δυνατή εμπειρία στους πελάτες μας. Ο ΔΕΎΤΕΡΟΣ ΆΞΟΝΑΣ αφορά στην περαιτέρω επένδυση για τη βελτιστοποίηση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων μας (Warehouse/ Tr a n s p or t at ion Ma n a gement System), με στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση της αλυσίδας, από την παραλαβή στα Κέντρα Διανομής έως την παράδοση στο κατάστημα ή στον τελικό πελάτη. Η επιλογή μας να συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε και να βελτισ τοποιούμε in house λύσεις δεν ήταν απλώς τεχνολογική. Ήταν στρατηγική. Μας επιτρέπει ευελιξία, προσαρμοστικότητα και πλήρη έλεγ χο της πληροφορίας σε πραγματικό χρόνο. Η διαφάνεια στη ροή των δεδομένων βελτιώνει την ακρίβεια, μειώνει τα σφάλματα και ενισχύει την παραγωγικότητα. ΤΡΊΤΟΣ ΆΞΟΝΑΣ είναι η υιοθέτηση Omnichannel στρατηγικής στα Κέντρα Διανομής μας. Η διάκριση μεταξύ φυσικού και ψηφιακού κα-

ναλιού σταδιακά καταργείται. Τα Κέντρα Διανομής μας καλούνται να εξυπηρετούν πολλαπλά κανάλια με ενιαία λογική, διατηρώντας ταχύτητα και αξιοπιστία. Η πρόκληση είναι σύνθετη, αλλά δημιουργεί σημαντικές οικονομίες κλίμακας και προϋποθέτει βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών μας. Αυτός είναι και ο λόγος που επενδύουμε συστηματικά στη μελέτη και αξιολόγηση αυτοματισμών. Δεν αντιμετωπίζουμε την αυτοματοποίηση ως αυτοσκοπό, αλλά ως μέσο ενίσχυσης της ασφάλειας, της αποδοτικότητας και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της εταιρείας. Ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει στο επίκεντρο και η τεχνολογία λειτουργεί ως επιταχυντής των δυνατοτήτων του. ΚΛΕΊΝΟΝΤΑΣ, πιστεύω ακράδαντα

πως η βιώσιμη ανάπτυξη στην εφοδιαστική αλυσίδα δεν είναι θεωρητική έν νοια. Είναι αποτέλεσμα συνδυασμού τεχνολογίας, στρατηγ ικής σκέψης και κουλτούρας συνεχούς βελτίωσης. Το μέλλον της εφοδιαστικής αλυσίδας ανήκει σε όσους επενδύουν σήμερα σε ευφυή συστήματα, ευέλικτες δομές και συνεργατικά οικοσυστήματα. Και αυτό το μέλλον χτίζεται τώρα.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ: ΓΙΏΡΓΟΣ ΔΗΜΟΣΘΈΝΟΥ Σ

Η μεγαλύτερη πρόκληση του Supply Chain δεν είναι η τεχνολογία

Ι ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ μπορούν πλέον να

αγοράσουν τεχνολογία. Δεν μπορούν όμως να αγοράσουν εύκολα το ταλέντο που απαιτείται για να την αξιοποιήσουν. Τεχνητή νοημοσύνη, αυτοματισμοί, predictive analytics και autonomous agents υπόσχονται υψηλότερη παραγωγικότητα και ταχύτερη λήψη αποφάσεων, αλλά όλα αυτά προϋποθέτουν οργανισμούς με τα κατάλληλα στελέχη για να τα μετατρέψουν σε επιχειρησιακή αξία. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται σήμερα το μεγαλύτερο έλλειμμα. ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΊΑ είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με ανά-

λυση της Gartner σε περισσότερες από 35 εκατομμύρια αγγελίες εργασίας, η ζήτηση για θέσεις supply chain που απαιτούν δεξιότητες AI αυξήθηκε κατά 387% μεταξύ Q1 2023 και Q1 2026, με ρυθμό που ξεπερνά σημαντικά τη συνολική ανάπτυξη της αγοράς εργασίας. Η ζήτηση τρέχει. Η προσφορά δεν ακολουθεί. Η ΠΡΌΚ ΛΗΣΗ δεν αφορά μόνο εξειδι κευμένους

data scientists ή AI architects. Αφορά planners, procurement managers, warehouse managers και στελέχη που καλούνται να λειτουργούν σε ένα περιβάλλον όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση δεδομένα και προηγμένα ψηφιακά εργαλεία. Το talent gap δεν αφορά πλέον μεμονωμένες ειδικότητες. Διαπερνά ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα,

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

από τον σχεδιασμό και τις προμήθειες έως τις λειτουργίες αποθήκης και διανομής. ΤΟ ΖΉΤΗΜΑ γίνεται ακόμη πιο σύνθετο καθώς η ίδια η

φύση των ρόλων μεταβάλλεται. Σύμφωνα με έρευνα της Gartner σε 509 supply chain leaders, το 86% εκτιμά ότι η υιοθέτηση agentic AI θα απαιτήσει εξ ολοκλήρου νέες διαδικασίες ανάπτυξης ταλέντου και το 55% αναμένει ότι θα μειωθεί η ανάγκη πρόσληψης για entry-level θέσεις. Η συζήτηση δεν είναι πλέον πόσες θέσεις θα αντικαταστήσει η τεχνολογία, αλλά πώς θα συνυπάρξουν άνθρωποι και έξυπνα συστήματα σε ένα νέο λειτουργικό μοντέλο. ΤΟ ΕΡΏΤΗΜΑ που αξίζει να θέσει κάθε CSCO στον εαυ-

τό του είναι απλό: αν η ζήτηση για στελέχη Supply Chain με δεξιότητες AI σχεδόν τετραπλασιάστηκε μέσα σε τρία χρόνια, ποια είναι η στρατηγική του οργανισμού μου για τα επόμενα τρία; Η ΕΠΌΜΕΝΗ ανταγωνιστική μάχη δεν θα κριθεί από το ποιος διαθέτει τα περισσότερα εργαλεία AI. Θα κριθεί από το ποιος διαθέτει τους ανθρώπους που μπορούν να τα αξιοποιήσουν αποτελεσματικά. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία γίνεται ολοένα πιο προσβάσιμη, το ταλέντο εξελίσσεται στο πιο σπάνιο και πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

OPER ATIONA L E XCELLENCE IN M A NUFACTURING

Πρωταγωνιστές Βιομηχανικής Αριστείας ΚΆΘΕ ΜΉΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΆΖΟΥΜΕ ΣΤΕΛΈΧΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑΣ ΜΕ ΕΝΕΡΓΌ ΡΌΛΟ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΆΣΙΟ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΉ ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΌΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ. ΠΡΌΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΑΝΘΡΏΠΟΥΣ ΠΟΥ, ΜΕΤΑΞΎ ΆΛΛΩΝ, ΈΧΟΥΝ ΣΥΜΜΕΤΆΣΧΕΙ ΣΤΟΝ ΚΎΚΛΟ ΣΕΜΙΝΑΡΊΩΝ OPERATIONAL EXCELLENCE IN MANUFACTURING, ΦΈΡΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΓΝΏΣΗ, ΤΗ ΣΚΈΨΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΆΣΗ ΑΥΤΉ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ. ΕΠΙΜΈΛΕΙΑ: ΓΙΏΡΓΟΣ ΠΑΝΤΑ ΖΌΠΟΥΛΟΣ

Προσωπικό αποτύπωμα Ξεκίνησα να εργάζομαι στη βιομηχανία γιατί… από μικρή με γοήτευε η ιδέα ότι μία σκέψη μπορεί να πάρει μορφή, να υλοποιηθεί και τελικά να γίνει κομμάτι της καθημερινότητας των ανθρώπων. Για εμένα, η βιομηχανία δεν υπήρξε ποτέ απλώς ένας επαγγελματικός προορισμός. Υπήρξε ένας τρόπος να δω τη γνώση να παίρνει ζωή, να δοκιμάζεται στην πράξη και να μετατρέπεται σε αποτέλεσμα. Κάθε μηχανή, κάθε διαδικασία, κάθε μικρή ή μεγάλη αναβάθμιση είναι μια υπενθύμιση ότι η πρόοδος δεν έρχεται τυχαία. Χτίζεται βήμα βήμα, με επιμονή, παρατήρηση, συνεργασία και όραμα. Αυτό είναι και το στοιχείο που με κρατά σταθερά συνδεδεμένη με το βιομηχανικό χώρο: η αίσθηση ότι τίποτα δε μένει θεωρητικό όταν υπάρχει η θέληση να εφαρμοστεί σωστά.

Από την καθημερινότητά μου στη βιομηχανία απολαμβάνω: Στον Όμιλο Πλαστικά Θράκης, βρίσκω ένα περιβάλλον που με προκαλεί καθημερινά να εξελίσσομαι, γιατί καμία ημέρα δεν είναι ίδια. Το αγαπημένο μου κομμάτι είναι ότι τίποτα δε μένει στάσιμο – κάθε νέα ημέρα φέρνει μαζί της μια νέα πρόκληση, μια ευκαιρία να μάθεις, να βελτιωθείς, να δημιουργήσεις. Η παραγωγή λειτουργεί ομαλά μόνο όταν οι άνθρωποι που την απαρτίζουν συνεργάζονται με εμπιστοσύνη και κοινό σκοπό. Αν μπορούσα να αλλάξω κάτι στη βιομηχανία, θα ήταν να δώσουμε ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στους ανθρώπους. Οι μηχανές, η τεχνολογία και τα συστήματα εξελίσσονται συνεχώς, όμως η πραγματική δύναμη κάθε βιομηχανίας παραμένουν οι άνθρωποί της. Όταν επενδύεις στη γνώση, την ασφάλεια και την ανάπτυξή τους, τότε έρχεται και η πραγματική πρόοδος.

Το πιο δύσκολο μάθημα που πήρα στο χώρο της βιομηχανίας είναι ότι: Oι μεγαλύτερες αλ-

λαγές χρειάζονται χρόνο. Δεν μπορείς να τα αλλάξεις όλα σε μία ημέρα, όσο έντονη κι αν είναι η ανάγκη για βελτίωση. Μπορείς όμως να χτίζεις αθόρυβα, με μικρές πράξεις συνέπειας, με επιμονή στη λεπτομέρεια και με πίστη ότι η συστηματική προσπάθεια τελικά κάνει τη διαφορά. Κάθε εμπόδιο ή απρόοπτο κρύβει ένα μήνυμα. Μας διδάσκει αντοχή, ευελιξία και προσαρμοστικότητα. Στο βιομηχανικό κόσμο, όπως και στη ζωή, η υπομονή είναι αρετή και η σταθερότητα αποτελεί μορφή θάρρους. Είναι εύκολο να μιλάμε για αλλαγή, το δύσκολο είναι να τη στηρίζουμε καθημερινά, ακόμα και όταν τα αποτελέσματα δε φαίνονται αμέσως.

Σε ένα βιομηχανικό περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς θεωρώ τη δια βίου μάθηση απαραίτητη αξία… επειδή ο κόσμος αλλάζει πιο γρήγορα από όσο συχνά προλαβαίνουμε να αντιληφθούμε, και για να παραμένεις ενεργό μέρος του πρέπει να εξελίσσεσαι μαζί του. Η γνώση δεν είναι κάτι που αποκτάς μία φορά και μετά το κρατάς ακίνητο. Είναι μια συνεχής, δυναμική διαδικασία που σε κρατά ζωντανό, δημιουργικό και ανοιχτό στο μέλλον. Στη βιομηχανία αυτό φαίνεται καθημερινά: νέες τεχνολογίες, νέες απαιτήσεις, νέα εργαλεία και διαφορετικοί τρόποι σκέψης δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η εκπαίδευση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα. Η διάθεση να μάθεις, να ρωτήσεις και να παραδεχθείς ότι υπάρχει πάντα κάτι ακόμη να κατανοήσεις είναι, για εμένα, βασικό στοιχείο επαγγελματικής ωριμότητας.

Βιομηχανική σκέψη Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει μια βιομηχανική επιχείρηση για τον Λιτό, Ψηφιακό, Πράσινο μετασχηματισμό της είναι: η νοοτροπία. Ξεκινά από ανθρώπους που θέλουν να αλλάξουν, που τολμούν να πειραματιστούν, να κάνουν λάθη και

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Βασιλική Ζακυνθινού Production Supervisor, Thrace Nonwoven & Geosynthetics SA, Electrical & Computer Engineer, DUTH | MPhil in Advanced Technologies in Informatics and Computers, International Hellenic University

μέσα από αυτά να μάθουν. Χωρίς αυτή την εσωτερική προθυμία για εξέλιξη, καμία τεχνολογία δεν έχει πραγματικό περιεχόμενο και ουσία.

Ανθρώπινη στάση

Την έννοια του Industry 4.0 την αντιλαμβάνομαι ως... το σημείο όπου η τεχνολογία παύει να είναι

στιγμές συνεργασίας, από την αίσθηση ότι όλοι μαζί χτίζουμε κάτι ουσιαστικό, από την ικανοποίηση της ομάδας μετά από μια δύσκολη ημέρα και από το χαμόγελο κάποιου που νιώθει ότι η προσπάθειά του μετράει.

απλώς εργαλείο και μετασχηματίζεται σε γλώσσα συνεργασίας ανάμεσα στον άνθρωπο και το σύστημα. Δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, του δίνει τη δυνατότητα να βλέπει καθαρότερα, να αποφασίζει γρηγορότερα και να παρεμβαίνει πιο ουσιαστικά.

Ενέργεια και έμπνευση στην καθημερινότητά μου δίνουν… οι άνθρωποι γύρω μου. Από τις μικρές

Απολαμβάνω να συνεργάζομαι με συναδέλφους… οι οποίοι έχουν διάθεση, πάθος και ευθύνη

Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική βιομηχανία είναι…

για αυτό που κάνουν.

να πιστέψει στο μέλλον της. Διαθέτουμε ανθρώπινο δυναμικό με γνώση, ταλέντο και θέληση. Χρειάζεται να κοιτάξουμε μπροστά, να επενδύσουμε στους ανθρώπους και να δώσουμε χώρο σε νέες ιδέες.

Αν δεν ήμουν στη θέση που βρίσκομαι σήμερα, ίσως να με έβρισκες στο χώρο της εκπαίδευσης,

Οι δεξιότητες που θεωρώ απαραίτητες για κάποιον που θέλει να ηγηθεί στη βιομηχανία… δεν είναι μόνο τεχνικές. Είναι η ικανότητα να

Το ρητό που με εκφράζει είναι: «Η πρόοδος δεν

εμπνέει, να ακούει και να ενώνει. Ο ηγέτης δεν είναι εκείνος που έχει όλες τις απαντήσεις, αλλά αυτός που δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου όλοι νιώθουν ότι μπορούν να συμβάλουν. Δίνει κατεύθυνση, αλλά δίνει και χώρο στους άλλους να αναπτυχθούν. Αυτό έχει ιδιαίτερη αξία σε ένα παραγωγικό περιβάλλον, όπου η εμπιστοσύνη μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην απλή εκτέλεση και στην ουσιαστική συμμετοχή.

Η πιο σημαντική αξία/αρχή που ακολουθώ στην προσωπική και επαγγελματική μου ζωή είναι: H ακεραιότητα. Nα λες αυτό που πιστεύεις,

γιατί πιστεύω πολύ στη δύναμη της γνώσης και της καθοδήγησης.

είναι τύχη. Είναι επιλογή, πίστη και συνεργασία».

να πράττεις με συνέπεια και να θυμάσαι πως, στο τέλος, η ποιότητα κάθε έργου αντικατοπτρίζει τον άνθρωπο που το δημιούργησε. Αυτή η σκέψη με βοηθά να παραμένω προσηλωμένη, ήρεμη και ουσιαστικά χρήσιμη στην ομάδα, κάθε μέρα μέσα στην παραγωγή.

Η στήλη υλοποιείται με την υποστήριξη του έργου “Operational Excellence in Manufacturing”. Αναλυτικές πληροφορίες για τα εκπαιδευτικά προγράμματα του έργου μπορείτε να βρείτε στο https://opexcellence.gr/

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ΟΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ:

Ψηφιακή ενοποίηση και αναβάθμιση γραμμής ζύγισης και επισήμανσης σε σύγχρονη βιομηχανία κρέατος στην Κύπρο Η ΑΞΊΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΎ ΔΕΝ ΒΡΊΣΚΕΤΑΙ ΠΛΈΟΝ ΜΌΝΟ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΊΗΣΗ ΜΙΑΣ ΜΕΜΟΝΩΜΈΝΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑΣ, ΑΛΛΆ ΣΤΗ ΔΥΝΑΤΌΤΗΤΑ ΔΙΑΣΎΝΔΕΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΎ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΏΝ ΔΕΔΟΜΈΝΩΝ ΣΕ ΈΝΑ ΕΝΙΑΊΟ ΟΙΚΟΣΎΣΤΗΜΑ.

KOUNTOUROS BROS, μία από τις πλέον σύγχρονες και

δυναμικά αναπτυσσόμενες βιομηχανίες επεξεργασίας κρέατος στην Κύπρο, προχώρησε στην επέκταση της παραγωγικής της δυναμικότητας με την εγκατάσταση νέας γραμμής συσκευασίας. Η επένδυση εντάχθηκε σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του εργοστασίου, με βασικούς στόχους την αύξηση της παραγωγικότητας, τη διατήρηση της πλήρους ιχνηλασιμότητας και κυρίως την ενοποίηση των δεδομένων παραγωγής σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον. Η επιχείρηση διέθετε ήδη εγκατεστημένα συστήματα αυτόματης ζύγισης και επισήμανσης, τα οποία επικοινωνούσαν με το πληροφοριακό σύστημα παραγωγής (MES) της εγκατάστασης. Η νέα γραμμή έπρεπε να ενσωματωθεί στο ίδιο περιβάλλον λειτουργίας, διατηρώντας τις υφιστάμενες διαδικασίες εργασίας και εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη συνέχεια της παραγωγικής διαδικασίας.

Παρουσίαση Manufacturing

Η Ανάγκη Το ζητούμενο δεν ήταν απλώς η προμήθεια και εγκατάσταση ενός νέου συστήματος αυτόματης ζύγισης και εκτύπωσης ετικετών. Η βασική πρόκληση ήταν η πλήρης λειτουργική ενσωμάτωση της νέας γραμμής στο υφιστάμενο οικοσύστημα του εργοστασίου. Η νέα λύση έπρεπε να ανταλλάσσει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο με το MES και να ανακτά αυτόματα όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την παραγωγή και τη σήμανση, όπως κωδικούς προϊόντων, παρτίδες, ημερομηνίες παραγωγής και λήξης, διατροφικές δηλώσεις, αλλεργιογόνα, στοιχεία ιχνηλασιμότητας και πρότυπα εκτύπωσης. Παράλληλα, το σύστημα έπρεπε να επιστρέφει στο πληροφοριακό σύστημα τα δεδομένα της παραγωγής, τις ζυγίσεις και τα στοιχεία των παραγόμενων προϊόντων, δημιουργώντας μια αμφίδρομη και ελεγχόμενη ροή πληροφορίας. Εξίσου σημαντική είναι και η εμπειρία του χειριστή. Η νέα εγκατάσταση έπρεπε να διατηρεί την ίδια λογική λειτουργίας και το ίδιο επίπεδο ευχρηστίας που γνώριζε ήδη το προσωπικό παραγωγής, περιορίζοντας στο ελάχιστο την ανάγκη για εκπαίδευση και προσαρμογή σε νέες διαδικασίες.

Η Λύση Ο ΟΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ανέλαβε τον συνολικό σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης λύσης βασισμένης στην τεχνολογία της ESPERA, σε συνδυασμό με σύστημα αυτόματης επικόλλησης ετικετών HERMA και πλήρη διασύνδεση με το πληροφοριακό σύστημα παραγωγής του εργοστασίου. Κεντρικό στοιχείο της υλοποίησης αποτέλεσε η δημιουργία μιας νέας διεπαφής επικοινωνίας μεταξύ της γραμμής και του MES. Η διεπαφή αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τον κατασκευαστή του πληροφοριακού συστήματος παραγωγής (MES) και σχεδιάστηκε έτσι, ώστε να υποστηρίζει την αμφίδρομη ανταλλαγή δεδομένων με αυτοματοποιημένο και αξιόπιστο τρόπο. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν οι απαραίτητες λειτουργικότητες ανταλλαγής δεδομένων, ειδικές οθόνες χειρισμού και μηχανισμοί επικοινωνίας μεταξύ των επιμέρους συστημάτων. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα γραμμή εντάχθηκε λειτουργικά στο υφιστάμενο περιβάλλον, χωρίς να απαιτείται αλλαγή στις καθιερωμένες διαδικασίες εργασίας.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Από τον Αυτοματισμό στην Ψηφιακή Ενοποίηση

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δοκιμή και την προσομοίωση της συνολικής λύσης πριν από την εγκατάσταση στον χώρο του πελάτη. Στις εγκαταστάσεις της ΘΕΟΔΩΡΟΥ δημιουργήθηκε πλήρες περιβάλλον προσομοίωσης, στο οποίο εγκαταστάθηκαν το MES, οι εφαρμογές επικοινωνίας και ο εξοπλισμός της γραμμής. Πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες δοκιμές διαφορετικών σεναρίων λειτουργίας, με έλεγχο των ροών δεδομένων, της δημιουργίας και εκτύπωσης των ετικετών, της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των συστημάτων, καθώς και της συνολικής συμπεριφοράς της εγκατάστασης. Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών πραγματοποιήθηκε Factory Acceptance Test (FAT), δίνοντας στον πελάτη τη δυνατότητα να επιβεβαιώσει τη λειτουργικότητα και την ορθή συνεργασία όλων των επιμέρους συστημάτων πριν από την τελική αποστολή και εγκατάσταση της γραμμής. Η προσέγγιση αυτή περιόρισε σημαντικά το τεχνικό ρίσκο κατά τη μετάβαση στην παραγωγή και επέτρεψε την ομαλότερη ένταξη της νέας γραμμής στο υφιστάμενο παραγωγικό περιβάλλον.

Το συγκεκριμένο έργο αναδεικνύει μια βασική τάση στη σύγχρονη βιομηχανία τροφίμων: η αξία του αυτοματισμού δεν βρίσκεται πλέον μόνο στην αυτοματοποίηση μιας μεμονωμένης διαδικασίας, αλλά στη δυνατότητα διασύνδεσης εξοπλισμού, πληροφοριών και παραγωγικών δεδομένων σε ένα ενιαίο οικοσύστημα. Για μια σύγχρονη βιομηχανία κρέατος, όπου η παραγωγική συνέχεια, η ακρίβεια της επισήμανσης και η ιχνηλασιμότητα αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους, η απρόσκοπτη ροή της πληροφορίας από το πληροφοριακό σύστημα έως τη γραμμή παραγωγής και αντίστροφα αποτελεί σημαντικό παράγοντα αποδοτικότητας και ελέγχου. Αυτός ήταν και ο βασικός στόχος της συγκεκριμένης υλοποίησης από τον ΟΜΙΛΟ ΘΕΟΔΩΡΟΥ: όχι απλώς η προσθήκη ενός νέου εξοπλισμού, αλλά η δημιουργία μιας ενιαίας, διασυνδεδεμένης και επεκτάσιμης παραγωγικής λύσης, που καλύπτει τις ανάγκες του εργοστασίου σήμερα και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ψηφιακή του εξέλιξη τα επόμενα χρόνια.

Τα Οφέλη Η νέα εγκατάσταση προσέφερε στην KOUNTOUROS BROS κάτι περισσότερο από έναν νέο σταθμό ζύγισης και επισήμανσης: μια πλήρως διασυνδεδεμένη λύση, ενταγμένη στο υφιστάμενο ψηφιακό περιβάλλον της παραγωγής. Η αυτοματοποιημένη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ της παραγωγής και του πληροφοριακού συστήματος εξάλειψε την ανάγκη για χειροκίνητες καταχωρίσεις και περιόρισε σημαντικά την πιθανότητα ανθρώπινου λάθους. Παράλληλα, εξασφαλίστηκε μεγαλύτερη συνέπεια και αξιοπιστία στη διαχείριση των στοιχείων παραγωγής και ιχνηλασιμότητας. Η διατήρηση της οικείας φιλοσοφίας χειρισμού επέτρεψε στο προσωπικό παραγωγής να ενσωματώσει άμεσα τη νέα γραμμή στην καθημερινή λειτουργία, χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στις καθιερωμένες διαδικασίες εργασίας. Ταυτόχρονα, η νέα αρχιτεκτονική επικοινωνίας δημιουργεί μια σταθερή βάση για τη μελλοντική ανάπτυξη του εργοστασίου. Η δυνατότητα ενσωμάτωσης επιπλέον συστημάτων ESPERA στο ίδιο πληροφοριακό περιβάλλον μπορεί να συμβάλει σε ταχύτερες μελλοντικές υλοποιήσεις, μειώνοντας παράλληλα την πολυπλοκότητα και το τεχνικό ρίσκο νέων επεκτάσεων.

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Ο Όμιλος Θεοδώρου Ο ΟΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ είναι ένας από τους ισχυρότερους βιομηχανικούς ομίλους με εξειδίκευση στην αυτοματοποίηση και τις ρομποτικές εφαρμογές για τη βιομηχανική παραγωγή, τη συσκευασία και την εφοδιαστική αλυσίδα. Έχει περισσότερες από 5.000 εγκαταστάσεις τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε 15 χώρες του εξωτερικού.

ΟΜΙΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Αγίου Αθανασίου 17, ΤΘ 76, 19002, Παιανία, Νομός Αττικής Τ: +30 210 6690900, 6047000 Ε: marketing@theodorougroup.com W: www.theodorougroup.com

ΣΥΣΚΕΥΑΣΊΑ

PPWR: Ο πρώτος μήνας ενός μαραθωνίου έως το 2040 ΈΝΑΝ ΜΉΝΑ ΜΕΤΆ ΤΗΝ ΈΝΑΡΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΉΣ ΤΟΥ PPWR, Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ ΒΡΊΣΚΕΤΑΙ ΑΚΌΜΗ ΣΤΗΝ ΑΦΕΤΗΡΊΑ ΜΙΑΣ ΜΑΚΡΆΣ ΠΟΡΕΊΑΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΉΣ. ΟΙ ΠΡΏΤΕΣ ΑΠΑΙΤΉΣΕΙΣ ΕΊΝΑΙ ΉΔΗ ΣΕ ΙΣΧΎ, ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΙΣ ΚΙΝΟΎΝΤΑΙ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΈΣ ΤΑΧΎΤΗΤΕΣ ΣΥΜΜΌΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΌΜΟΣ ΈΩΣ ΤΟ 2040 ΠΡΟΔΙΑΓΡΆΦΕΤΑΙ ΓΕΜΆΤΟΣ ΝΈΕΣ ΤΕΧΝΙΚΈΣ, ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΈΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΈΣ ΑΠΑΙΤΉΣΕΙΣ. ΓΡΆΦΕΙ Ο ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΜΑΝΤΉΣ, ΠΡΌΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΣΥ ΝΔΈΣΜΟΥ ΒΙΟΜΗΧ ΑΝΙΏΝ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΥΛΙΚΏΝ & ΣΥ ΣΚΕΥΑΣΊΑΣ - ΣΥΒΙΠΥ Σ

ΤΙΣ 12 ΑΥΓΟΎ ΣΤΟΥ 2026 τέθη-

κε σε εφαρμογή ο πολύ-αναμενόμενος ευρωπαϊκός Κανονισμός 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, παρά τις ενέργειες ορισμένων ευρωπαϊκών Οργανισμών και εταιρειών, που επιχείρησαν να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό των Βρυξελλών ‘stop the clock’. Η πλειοψηφία της βιομηχανίας επιθυμεί έναν ενιαίο Κανονισμό για όλα τα κράτη μέλη στην Ε.Ε., που θα βάλει τέλος ή θα περιορίσει σε μεγάλο βαθμό τις κατακερματισμένες εθνικές Νομοθεσίες, τις αποκλίνουσες εθνικές προσεγγίσεις, που καθιστούν δυσχερή τη διανομή συσκευασμένων αγαθών στην ενιαία αγορά. Μακροπρόθεσμα οι ενιαίοι κανόνες δύνανται να μειώσουν το κόστος των προσφερόμενων προϊόντων. Βραχυπρόθεσμα όμως το κανονιστικό πλαίσιο οδηγεί στην αύξηση του κόστους, λόγω της χρήσης περισσότερων πόρων (πχ. ειδικό λογισμικό, εκπαιδευμένο επιστημονικό δυναμικό), αλλά και της έρευνας και ανάπτυξης νέων δομών συσκευασίας. Οι απαιτήσεις σήμερα, στα πρώιμα στάδια εφαρμογής του Κανονισμού για τους κατασκευαστές υλικών συσκευασίας, είναι σχετικά ανώδυνες και οι περισσότερες εταιρείες δύνανται να καλύψουν τις υφιστάμενες απαιτήσεις. Αυτές οι ήπιες συνθήκες δε θα διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ουσιαστικά η συμπλήρωση της δήλωσης συμμόρφωσης, η συγγραφή του φακέλου τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης, η ιχνηλασιμότη-

δευτερογενείς Νομοθεσίες, που θα ορίσουν τους κανόνες για τον επανασχεδιασμό των συσκευασιών (όπου απαιτείται), τον περιορισμό ως προς τις ουσίες ανησυχίας, την ορθή σήμανση, την ανακυκλωσιμότητα, την επαναχρησιμοποίηση, το ανακυκλωμένο περιεχόμενο, τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού (ΔΕΠ) κ.ά. Οι εταιρείες που ξεκίνησαν πριν δύο έτη τη μελέτη και την προεργασία του Κανονισμού, έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα, ως προς τις εταιρείες που τώρα αρχίζουν να κατανοούν τη βαρύτητα του νέου κανονιστικού πλαισίου.

Δημήτρης Μαντής, Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Παραγωγής Υλικών & Συσκευασίας - ΣΥΒΙΠΥΣ

τα, οι μετρήσεις των τεσσάρων βαρέων μετάλλων (που ήταν απαιτητή και από την οδηγία 1994/62) και τέλος η μέτρηση του συνολικού φθορίου στην τελική δομή συσκευασίας έχουν υπολογίσιμο κόστος, το οποίο είναι και στις περισσότερες περιπτώσεις διαχειρίσιμο. Φυσικά σε περιπτώσεις παραγωγής μεγάλου αριθμού κωδικών προϊόντων, συνιστάται η ομαδοποίηση ομοειδών τύπων συσκευασίας με παρόμοια τεχνικά χαρακτηριστικά, στοχεύοντας στον εξορθολογισμό του κόστους των εργαστηριακών δοκιμών. Η δήλωση συμμόρφωσης αναμένεται να μεταβληθεί τουλάχιστον 30 φορές μέχρι το 2040 κλιμακούμενη από τις

Γκρίζες ζώνες και άνισες ταχύτητες συμμόρφωσης Ας είμαστε ειλικρινείς, οι ΜΜΕ επιχειρήσεις στην Ευρώπη είναι σε μειονεκτική θέση την τρέχουσα χρονική περίοδο έναντι των μεγάλων εταιρειών, που διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους και έχουν αναλύσει σε βάθος τον οδικό χάρτη του Κανονισμού. Αυτό το κενό επιχειρούμε στο ΣΥΒΙΠΥΣ να καλύψουμε μέσω διαδοχικών Σεμιναρίων (διαδικτυακά και δια ζώσης), αλλά και με on-line παροχή τεχνικής υποστήριξης όποτε ζητείται η συνδρομή μας. Είναι ο PPWR ένας ιδανικός και λειτουργικός Κανονισμός; Η απάντηση είναι αρνητική, διότι υπάρχουν πολλές γκρι ζώνες, αδιευκρίνιστες απαιτήσεις αλλά και μη επιτεύξιμοι στόχοι στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο. Οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής βιομηχανίας εργάζονται για τη διόρθωση και εκλογίκευση κάποιων απαιτήσε-

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ων, αλλά και για τη διαμόρφωση του νομικού πλαισίου, που θα ολοκληρωθεί με την έκδοση πάνω από 30 κατά εξουσιοδότηση και εκτελεστικών πράξεων, με έμφαση στην προτυποποίηση των κριτηρίων ανακυκλωσιμότητας και του περιεχομένου ανακυκλωμένων υλικών. Ήδη το πρώτο θετικό βήμα επιτεύχθηκε με την κατά εξουσιοδότηση απόφαση 2026/429, δηλαδή με την εξαίρεση ορισμένων οικονομικών φορέων που χρησιμοποιούν περιτυλίγματα παλετών και ιμάντες από τις απαιτήσεις για επαναχρησιμοποίηση κατά 100% των οικείων μορφών συσκευασίας, αναφερόμενοι στα εδάφια 29(2) και 29(3). Εργαζόμαστε και για τη διόρθωση του εδαφίου 29(1) υπό την αιγίδα μεγάλων Ευρωπαϊκών Οργανισμών και επιδιώκουμε κάποιες διορθώσεις και βελτιώσεις σε ορισμένα Άρθρα, αλλαγές που φυσικά δεν είναι ανακοινώσιμες αλλά σίγουρα θα έχουν θετικό πρόσημο για την Ελληνική βιομηχανία παραγωγής υλικών και συσκευασίας. Είναι σε αντιστοιχία κάποια Άρθρα του Κανονισμού PPWR με τις νέες και συνεχώς μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές εξελίξεις, τις διαδοχικές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και την υπέρμετρη αύξηση του κόστους ενέργειας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο; Θα απαντήσουμε πάλι αρνητικά και θα θέσουμε το παράδειγμα της υποχρεωτικής χρήσης ανακυκλωμένου υλικού στις πλαστικές συσκευασίες, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κανονισμού. Δεν υπάρχουν οι απαιτούμενοι όγκοι ανακυκλωμένου πλαστικού για τις πρωτογενείς συσκευασίες τροφίμων και ποτών, ιδίως όταν η Ε.Ε. δεν επιβάλλει πολιτικές προστασίας της Ευρωπαϊκής βιομηχανίας ανακύκλωσης, ανοίγοντας διάπλατα τις πύλες της στα εισαγόμενα και αμφιβόλου ποιότητας υλικά από την ΝΑ Ασία. Κάποιες αχτίδες αισιοδοξίας αφήνει η νέα εκτελεστική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2026/1425, η οποία θεσπίζει ένα αυστηρό πλαίσιο για την εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 (SUPD) για τον υπολογισμό, την επαλήθευση και την υποβολή στοιχείων, σχετικά με το ανακυκλωμένο πλα-

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Μια ρεαλιστική προσέγγιση είναι να αντιμετωπίσουμε τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2025/40 (PPWR) ως έναν ζωντανό οργανισμό, που εξελίσσεται καθημερινά Δημήτρης Μαντής Πρόεδρος, ΣΥΒΙΠΥΣ στικό περιεχόμενο σε φιάλες ποτών μίας χρήσης. Η νέα απόφαση επιτρέπει τη χρήση rPET που παράγεται και συλλέγεται μόνο στην Ε.Ε. τουλάχιστον μέχρι τις 21 Νοεμβρίου 2027 και επιπρόσθετα εισάγεται μεθοδολογία χρήσης rPET και από τα ρεύματα της χημικής ανακύκλωσης.

Η συμμόρφωση απαιτεί συνεχή παρακολούθηση Αξίζει να τονιστεί ότι τους τελευταίους μήνες παρατηρούμε ως Σύνδεσμος μια έντονη κινητικότητα στις τεχνικές επιτροπές της Ε.Ε. και έχουμε μελετήσει σημαντικά έγγραφα σε μορφή draft, που αφορούν το νέο πρωτόκολ-

λο μετρήσεων των PFAS στις συσκευασίες, τη λίστα αναφοράς των ουσιών ανησυχίας που αναφέρεται και στο Άρθρο 5, τον ελάχιστο αριθμό κύκλων χρήσης στις επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες (Άρθρο 11), την ομοιόμορφη σήμανση των συσκευασιών (άρθρο 12) κ.ά. Η τεχνογνωσία αυτή φυσικά και διανέμεται στα Μέλη μας, αντιλαμβανόμενοι ότι η έγκαιρη πρόβλεψη δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες και βελτιώνει την προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων, που απαιτείται στις μέρες μας. Ορισμένα εργαλεία έχει ενεργοποιήσει η Ε.Ε. πέραν του επίσημου κειμένου PPWR, με σκοπό την κατανόηση και ερμηνεία του Κανονισμού και φυσικά αναφερόμαστε στο έγγραφο καθοδήγησης (5 Ιουνίου 2026) και στα δύο έγγραφα συχνών ερωτήσεων (FAQ), που δημοσιεύτηκαν τον Μάρτιο και τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους. Δυστυχώς παρά τις ενέργειες αυτές, πολλά σημεία παραμένουν προς διευκρίνηση και οι συνεχείς ερωτήσεις στο Ευρωκοινοβούλιο, επιχειρούν να καλύψουν αυτό το κενό. Παρακολουθούμε σε καθημερινή βάση την εξέλιξη του Κανονισμού και θα αναφέρουμε χαρακτηριστικά την επίσημη τοποθέτηση της Επιτρόπου Jessika Roswall στις 21 Αυγούστου, η οποία διευκρινίζει ότι τα προϊόντα που ήδη βρίσκονται σε αποθήκες των διανο-

ΣΥΣΚΕΥΑΣΊΑ

Πηγή: ΣΥΒΙΠΥΣ μέων θεωρούνται ότι έχουν «διατεθεί στην αγορά και δε χρειάζεται να προσαρμοστούν αναδρομικά στις νέες απαιτήσεις σήμανσης». Στην ίδια δήλωση τονίζεται ότι δεν υπάρχει κάποια προθεσμία για την πώληση αυτών των παλαιών αποθεμάτων. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν συνοδευτικά έγγραφα για τη σήμανση προϊόντων, που κατασκευάστηκαν πριν από την εφαρμογή των νέων κανόνων (12 Αυγούστου 2026), αλλά διατίθενται προς πώληση μετά από αυτήν. Ως ΣΥΒΙΠΥΣ τονίζουμε την ανάγκη για περισσότερη νομική σαφήνεια, καθώς οι καθυστερημένες διευκρινίσεις από την Επιτροπή καθιστούν δύσκολη τη συμμόρφωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Μια ρεαλιστική προσέγγιση είναι να αντιμετωπίσουμε τον κανονισμό ως ένα ζωντανό οργανισμό, που εξελίσσεται καθημερινά. Οφείλουμε ως Σύνδεσμος να παρακολουθούμε την εξέλιξη του κανονιστικού πλαισίου και στα κράτη μέλη, με χώρες όπως η Γερμανία να έχουν θεσπίσει σχετικό νόμο

για τις συσκευασίες, που εφαρμόζεται παράλληλα με τον Κανονισμό, διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό την υφιστάμενη εθνική υποδομή συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένου του μητρώου συσκευασιών LUCID. Αυτές οι πληροφορίες είναι ζωτικής σημασίας για τις Ελληνικές επιχειρήσεις που έχουν μια έντονη εξωστρέφεια και δυναμική παρουσία σε χώρες της Δ. Ευρώπης, όπου εφαρμόζονται οι ψηφισμένες Ευρωπαϊκές και εθνικές νομοθεσίες.

Ο χρόνος προσαρμογής μετρά αντίστροφα Από το πρόσφατο κείμενο των συχνών ερωτήσεων (FAQ, Αύγουστος 2026) αντιλαμβανόμαστε ότι έχει δοθεί μια άτυπη περίοδος προσαρμογής των επιχειρήσεων στην ενιαία αγορά και ότι οι εποπτεύουσες αρχές του εκάστοτε κράτους μέλους θα υιοθετήσουν μια υποστηρικτική προσέγγιση προς τις επιχειρήσεις, αντί για μια προσέγγιση που εστιάζει αποκλειστικά στις κυρώσεις. Οι αρχές θα λειτουργούν περισσότερο ως σύμβουλοι συμμόρφωσης και λιγότερο ως τιμω-

ρητικοί μηχανισμοί, δίνοντας στις εταιρείες τον απαραίτητο χρόνο να διορθώσουν τυχόν τεχνικές ή διοικητικές παραλείψεις χωρίς να διακοπεί η εμπορική τους δραστηριότητα. Αυτή η περίοδος χάριτος έχει και ένα χρονικό ορίζοντα, ο οποίος έχει οριστεί άτυπα ως την 12η Φεβρουαρίου 2027. Την ημερομηνία αυτή, τα κράτη μέλη οφείλουν να κοινοποιήσουν στην Ε.Ε. τους εθνικούς κανόνες περί κυρώσεων. Ο χρόνος που έχει διατεθεί προτείνουμε ως Σύνδεσμος να χρησιμοποιηθεί για την ορθή προετοιμασία, τη διόρθωση των δηλώσεων συμμόρφωσης, τη συμπλήρωση πιθανών κενών στην τεχνική τεκμηρίωση και στην παρακολούθηση των κανονιστικών εξελίξεων, με στόχο την προετοιμασία για τα επόμενα στάδια – ορόσημα του Κανονισμού. Η συμβουλή μας προς τα Μέλη και τους συνεργάτες του ΣΥΒΙΠΥΣ είναι ότι ο χρόνος που έχει διατεθεί προς προσαρμογή είναι πολύτιμος, αλλά όχι απεριόριστος και οφείλουμε να εκμεταλλευθούμε δημιουργικά κάθε διαθέσιμη ημέρα. •

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το κανονιστικό Ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις συσκευασίες, επικοινωνήστε με τον ΣΥΒΙΠΥΣ μέσω της ιστοσελίδας (www.pac.gr) 20

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ΜΑΚΈΛΗΣ

Κάθε γραμμή παραγωγής έχει τη δική της εξίσωση ΠΡΟΣΩΠΙΚΌ, ΧΏΡΟΣ, ΥΦΙΣΤΆΜΕΝΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΌΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΛΛΌΜΕΝΕΣ ΑΝΆΓΚΕΣ ΣΥΝΘΈΤΟΥΝ ΜΙΑ ΌΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΣΎΝΘΕΤΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΉ ΕΞΊΣΩΣΗ, ΌΠΟΥ Η ΕΥΕΛΙΞΊΑ ΚΑΙ ΤΟ ENGINEERING ΚΑΘΟΡΊΖΟΥΝ ΤΟ ΑΠΟΤΈΛΕΣΜΑ. Η ΜΑΚΈΛΗΣ ΤΟΠΟΘΕΤΕΊ ΣΕ ΑΥΤΉ ΤΗΝ ΕΞΊΣΩΣΗ ΤΟΝ ΣΥΝΔΥΑΣΜΌ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΎ, ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟΎ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΎ ΚΑΙ CUSTOM ΕΦΑΡΜΟΓΏΝ, ΜΕ ΣΤΌΧΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΈΝΕΣ ΛΎΣΕΙΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΜΈΝΕΣ ΣΤΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΈΣ ΣΥΝΘΉΚΕΣ ΚΆΘΕ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ. ΣΥ ΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΠΑΝΤΑ ΖΟΠΟΥΛΟ

ΣΎΓΧΡΟΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ τρο-

φίμων καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα αυξημένες απαιτήσεις παραγωγικότητας, ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού, αυστηρές προδιαγραφές υγιεινής και την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στις γραμμές παραγωγής. Σε αυτό το περιβάλλον, η αυτοματοποίηση και ο συνολικότερος επανασχεδιασμός της παραγωγικής ροής αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στις επενδυτικές αποφάσεις των επιχειρήσεων. Όπως επισημαίνει στη συζήτησή μας ο Λευτέρης Κουτσοθανάσης, Chief Sales Officer της Μακέλης, «η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πιέσεις» για τις παραγωγικές μονάδες, ενισχύοντας παράλληλα την ανάγκη για μεγαλύτερο βαθμό αυτοματοποίησης. Με παρουσία στην Ελλάδα, την Κύπρο και περισσότερες από 12 χώρες του εξωτερικού, η Μακέλης τοποθετείται σε αυτή την αγορά ως Single Engineering Partner, συνδυάζοντας εξοπλισμό διεθνών κατασκευαστών με μηχανολογικό σχεδιασμό και εξατομικευμένες εφαρμογές. Η δραστηριότητά της εκτείνεται πέρα από την προμήθεια μηχανημάτων, στην ανάπτυξη και υλοποίηση ολοκληρωμένων turn-key λύσεων. «Ξεκινάμε από

το επιχειρησιακό πρόβλημα και τις πραγματικές ανάγκες της κάθε παραγωγικής μονάδας», σημειώνει ο ίδιος, περιγράφοντας μια προσέγγιση στην οποία ο εξοπλισμός αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης παραγωγικής λύσης. Από την αποτύπωση της παραγωγικής διαδικασίας και τον σχεδιασμό του layout έως την εγκατάσταση ολοκληρωμένων γραμμών και custom εφαρμογών, η εταιρεία αναλαμβάνει έργα για μονάδες επεξεργασίας κρέατος, ιχθύων, πουλερικών, γαλακτοκομικών και έτοιμων γευμάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η υγιεινή, ο περιορισμός της φύρας, η σταθερότητα της παραγωγής και η απόδοση της επένδυσης. Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο κ. Κουτσοθανάσης εξηγεί πώς η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των παραγωγικών έργων ενισχύει σταδιακά τον ρόλο της Μακέλης ως engineering partner για ολοκληρωμένες παραγωγικές λύσεις. _ Ποια είναι η προσέγγιση της Μακέλης όταν μπαίνει σε μια παραγωγική μονάδα: ξεκινά από το μηχάνημα, από τη ροή της παραγωγής ή από το επιχειρησιακό πρόβλημα που πρέπει να λυθεί; Ξεκινάμε από το επιχειρησιακό πρόβλημα και τις πραγματικές ανάγκες

της κάθε παραγωγικής μονάδας. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση. Αφού κατανοήσουμε τις ανάγκες του πελάτη και τις ιδιαιτερότητες της παραγωγής, προχωράμε στον σχεδιασμό της κατάλληλης λύσης και, στη συνέχεια, στην επιλογή του εξοπλισμού που μπορεί να εξυπηρετήσει αποτελεσματικά κάθε επιμέρους τμήμα της διαδικασίας. _ Ποια είναι η μεγαλύτερη ανάγκη που βλέπετε σήμερα στις παραγωγικές επιχειρήσεις: περισσότερη δυναμικότητα, μεγαλύτερη ευελιξία, σταθερότερη ποιότητα ή καλύτερος έλεγχος του κόστους λειτουργίας; Οι σημερινές ανάγκες των παραγωγικών μονάδων καθορίζονται από έναν συνδυασμό πολλαπλών μεταβλητών. Ένα γενικευμένο πρόβλημα της εποχής μας, το οποίο αποτελεί και βασικό πυλώνα των αποφάσεων, είναι η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με την επιτακτική ανάγκη για ελαχιστοποίηση των ανθρώπινων σφαλμάτων και τη διατήρηση της υψηλότερης δυνατής ποιότητας και υγιεινής, μας δίνει την ευκαιρία να αναπτύσσουμε διαρκώς τις εφαρμογές μας, δίνοντας έμφαση σε απόλυτα εξατομικευμένες λύσεις.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Λευτέρης Κουτσοθανάσης, Chief Sales Officer της Μακέλης _ Σε μια περίοδο όπου πολλές βιομηχανίες αναζητούν αυτοματοποίηση, πότε μια επιχείρηση χρειάζεται απλώς νέο εξοπλισμό και πότε χρειάζεται συνολικό επανασχεδιασμό της παραγωγικής της ροής; Η απάντηση προκύπτει μέσα από τη λεπτομερή συζήτηση με τα στελέχη της κάθε μονάδας και την ανάλυση της παραγωγικής διαδικασίας. Ακόμη και δύο φαινομενικά πανομοιότυπες μονάδες μπορεί να απαιτούν διαφορετική προσέγγιση: στη μία να αρκεί η προσθήκη ενός νέου μηχανήματος, ενώ στην άλλη να χρειάζεται συνολικότερος ανασχεδιασμός της γραμμής παραγωγής. Η τελική λύση εξαρτάται από το σύνολο των παραμέτρων και των περιορισμών που επηρεάζουν τη λειτουργία της εκάστοτε μονάδας.

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

_ Η Μακέλης συνδυάζει εμπορία, κατασκευή, custom εφαρμογές και τεχνική υποστήριξη. Πού βρίσκεται σήμερα η πραγματική προστιθέμενη αξία για τον πελάτη; Μέσα από την πολυετή εμπειρία μας, έχουμε καταλήξει ότι η βασική προστιθέμενη αξία βρίσκεται στην παροχή ολοκληρωμένων turn-key λύσεων, με σχεδιασμό προσαρμοσμένο στις ανάγκες κάθε πελάτη. Με αυτόν τον τρόπο, ο πελάτης έχει έναν ενιαίο συνεργάτη για το συντονισμό διαφορετικών σταδίων και απαιτήσεων ενός έργου. Η τεχνική υποστήριξη μετά την εγκατάσταση αποτελεί εξίσου κρίσιμο μέρος αυτής της σχέσης, καθώς επηρεάζει άμεσα τη συνέχεια και την αξιοπιστία της παραγωγικής λειτουργίας.

_ Πόσο κρίσιμος είναι ο αρχικός σχεδιασμός του layout σε μια παραγωγική επένδυση και ποια δεδομένα της παραγωγής πρέπει να εξεταστούν πριν σχεδιαστεί ή εγκατασταθεί μια νέα λύση; Ο αρχικός σχεδιασμός του layout είναι καθοριστικός για την επιτυχία ενός έργου. Πρώτο βήμα είναι η πλήρης κατανόηση των αναγκών και των υφιστάμενων προβλημάτων της μονάδας. Στη συνέχεια, προχωράμε σε αναλυτική χαρτογράφηση της παραγωγικής διαδικασίας, εξετάζοντας τη ροή των προϊόντων, την απαιτούμενη δυναμικότητα, τον υφιστάμενο εξοπλισμό, τον διαθέσιμο χώρο και τους λειτουργικούς περιορισμούς της εγκατάστασης. Με βάση αυτά τα δεδομένα και τις απαιτήσεις του

πελάτη διαμορφώνεται το κατάλληλο layout, ώστε οι βασικές παράμετροι του έργου να έχουν προβλεφθεί πριν από την έναρξη του κατασκευαστικού σταδίου και να περιορίζονται οι αστοχίες κατά την εγκατάσταση της νέας γραμμής. _ Πώς αλλάζει ο σχεδιασμός μιας λύσης όταν ο πελάτης δεν ζητά μόνο ένα μηχάνημα, αλλά μια γραμμή που πρέπει να συνεργαστεί με υπάρχοντα συστήματα, χώρους, απαιτήσεις ασφάλειας και περιορισμούς λειτουργίας; Στις περιπτώσεις όπου λειτουργούμε ως integrators, η διαδικασία αλλάζει ριζικά, καθώς οι συνιστώσες που πρέπει να συνυπολογιστούν είναι πολυδιάστατες. Η διασύνδεση με εξοπλισμό third-party κατασκευαστών κρύβει συχνά προκλήσεις, ειδικά όταν πρόκειται για εξοπλισμό που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία για χρόνια, γεγονός που ενδεχομένως περιορίζει το εύρος των επιλογών μας. Ωστόσο, οι ιδιαιτερότητες του χώρου και οι λειτουργικοί περιορισμοί αποτελούν δεδομένα που πλέον διαχειριζόμαστε κατά κόρον στην πλειοψηφία των έργων μας. Αυτές ακριβώς τις προκλήσεις εκμεταλλευόμαστε για να διαφοροποιηθούμε από τον ανταγωνισμό, προσφέροντας την καλύτερη δυνατή εξατομικευμένη λύση. Φυσικά, σε κάθε τέτοιο έργο, η ασφάλεια παραμένει ο πρωταρχικός και αδιαπραγμάτευτος στόχος μας. _ Ποιοι παράγοντες κάνουν σήμερα τις customized εφαρμογές πιο αναγκαίες στη βιομηχανία: η ποικιλία προϊόντων, οι μικρότερες παρτίδες, η έλλειψη προσωπικού, οι απαιτήσεις ποιότητας ή η ανάγκη ταχύτερης απόσβεσης; Πρόκειται αναμφίβολα για έναν συνδυασμό παραγόντων. Όπως προανέφερα, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού είναι μια βασική αιτία που στρέφει τις εταιρείες ολοένα και περισσότερο προς τις custom λύσεις αυτοματισμού. Επιπλέον, στην ελληνική βιομηχανία παρατηρείται συχνά η ανάγκη παραγωγής πολλαπλών και διαφορετικών προϊόντων, σε ποικίλες ποσότητες, μέσα από την ίδια γραμμή παραγωγής.

Αυτό δημιουργεί την άμεση απαίτηση για κατασκευή εργονομικών και πολυδιάστατων λύσεων που εξυπηρετούν κάθε περίπτωση. Παράλληλα, βρισκόμαστε ευτυχώς σε ένα χρονικό σημείο όπου η σταθερά υψηλή ποιότητα θεωρείται αυτονόητο προαπαιτούμενο για όλες τις εφαρμογές. Τέλος, η ανάλυση του ROI λαμβάνεται πλέον πολύ σοβαρά υπόψη από όλες τις εταιρείες, συνεπώς κάθε νέα επένδυση οφείλει να ικανοποιεί την πλειοψηφία –αν όχι το σύνολο– των παραπάνω συνθηκών. _ Πού βλέπετε τη μεγαλύτερη ζήτηση για αυτοματισμούς και συστήματα διακίνησης υλικών τα επόμενα χρόνια; Τα επόμενα χρόνια, η ζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στον συνδυασμό της ευελιξίας και του modularity με τις τεχνολογίες του Industry 4.0. Καθώς οι παραγωγικές ανάγκες μεταβάλλονται ταχύτερα, οι επιχειρήσεις στρέφονται σε πιο ευέλικτα συστήματα αυτοματισμού, τα οποία μπορούν να προσαρμόζονται σε διαφορετικές συνθήκες και απαιτήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, αυξάνεται το ενδιαφέρον για ρομποτικά συστήματα και custom εφαρμογές που δεν περιορίζονται στη διακίνηση προϊόντων,

Ξεκινάμε από το επιχειρησιακό πρόβλημα και τις πραγματικές ανάγκες της κάθε παραγωγικής μονάδας. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση

αλλά συλλέγουν και αξιοποιούν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Ιδιαίτερα στο end-of-line, σε εφαρμογές όπως η ρομποτική παλετοποίηση, ο εγκιβωτισμός και η έξυπνη διαλογή, αναμένουμε σημαντική ανάπτυξη της ζήτησης, καθώς οι λύσεις αυτές μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και την ευελιξία της γραμμής. _ Στον βιομηχανικό εξοπλισμό, η αγορά είναι μόνο η αρχή. Πώς πρέπει να αξιολογεί μια επιχείρηση το συνολικό κόστος ζωής μιας λύσης, από την εγκατάσταση και τη συντήρηση έως τα ανταλλακτικά και το downtime; Η αξιολόγηση αυτών των δεδομένων είναι από τα σημαντικότερα βήματα για τη σωστή επιλογή μιας λύσης. Το αρχικό κόστος κτήσης του εξοπλισμού είναι, πολλές φορές, μόνο «το δέντρο σε ένα δάσος». Το κόστος συντήρησης, τα ανταλλακτικά και τα αναλώσιμα λειτουργίας επιβαρύνουν την επιχείρηση σε καθημερινή βάση. Στόχος της Μακέλης είναι, όταν καταθέτει πρόταση για μια νέα γραμμή, το κόστος να είναι σαφές και ολοκληρωμένο, περιλαμβάνοντας τη συσκευασία, τη μεταφορά και την εγκατάσταση. Παράλληλα, διατηρούμε απόθεμα ανταλλακτικών στις εγκαταστάσεις μας και, όταν κάποιο εξάρτημα δεν είναι άμεσα διαθέσιμο, φροντίζουμε για την ταχύτερη δυνατή προμήθειά του. Επιπλέον, προτείνουμε στον πελάτη ένα βασικό απόθεμα κρίσιμων ανταλλακτικών, ώστε σε περίπτωση downtime να μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα το πρόβλημα και να περιοριστεί ο χρόνος διακοπής της παραγωγής. _ Πώς οργανώνεται το after-sales support σε παραγωγικά περιβάλλοντα όπου μια τεχνική αστοχία δεν σημαίνει απλώς βλάβη, αλλά χαμένο χρόνο, χαμένη παραγωγή και συχνά χαμένες παραδόσεις; Με την παράδοση κάθε έργου, παρέχουμε ενδελεχή εκπαίδευση τόσο στο προσωπικό χειρισμού γραμμής όσο και στο τεχνικό τμήμα του εκάστοτε πελάτη. Εφόσον υπάρχει το τυπικό στοκ ανταλλακτικών στη μονάδα, η εμπειρία μας δείχνει ότι πε-

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ρίπου 6 στα 10 προβλήματα μπορούν να επιλυθούν σχετικά άμεσα, ακόμη και μέσω τηλεφωνικής υποστήριξης. Σε αντίθετη περίπτωση, η εξειδικευμένη τεχνική μας ομάδα επεμβαίνει πάντα για την ταχύτερη δυνατή επίλυση του ζητήματος. Προκειμένου να προσφέρουμε τη βέλτιστη εξυπηρέτηση, τόσο στους υφιστάμενους όσο και στους νέους συνεργάτες μας, φροντίζουμε το τμήμα τεχνικής μας υποστήριξης να διευρύνεται τακτικά. _ Πώς μπορεί μια ελληνική εταιρεία engineering και βιομηχανικού εξοπλισμού να σταθεί απέναντι σε μεγάλους διεθνείς προμηθευτές; Τι ζητούν σήμερα οι πελάτες του εξωτερικού από μια ελληνική εταιρεία όπως η Μακέλης και ποια στοιχεία της ελληνικής τεχνογνωσίας μπορούν να γίνουν εξαγώγιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα; Η πολυετής συνεργασία μας με μεγάλους διεθνείς οίκους βιομηχανικού εξοπλισμού μάς έχει επιτρέψει να εξελίσσουμε διαρκώς τις κατασκευές

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

μας και να υιοθετούμε αυστηρές προδιαγραφές σχεδιασμού και υλοποίησης. Αυτή η τεχνογνωσία αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία μπορούμε να ανταγωνιστούμε σε διεθνές επίπεδο. Η παρουσία της Μακέλης σε περισσότερες από 12 χώρες δείχνει ότι μια ελληνική εταιρεία μπορεί να διεκδικήσει θέση σε απαιτητικές αγορές, αξιοποιώντας τη μηχανολογική της τεχνογνωσία και την εμπειρία που έχει αποκτήσει μέσα από σύνθετα έργα και διεθνείς συνεργασίες. _ Αν σχεδιάζατε από την αρχή μια σύγχρονη παραγωγική μονάδα, ανεξαρτήτως κλάδου, ποια θα ήταν τα τρία θεμέλια που δεν θα διαπραγματευόσασταν; Θα ξεκινούσαμε από τρία βασικά θεμέλια: υψηλό βαθμό αυτοματοποίησης, σταθερή και απρόσκοπτη λειτουργία της παραγωγής και διασφάλιση σταθερά υψηλής ποιότητας στο τελικό προϊόν. Για εμάς, αυτά τα τρία στοιχεία αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί

μια σύγχρονη και αποδοτική παραγωγική μονάδα. _ Ποιο είναι το επόμενο βήμα για τη Μακέλης: βαθύτερη εξειδίκευση σε συγκεκριμένες αγορές, άνοιγμα σε νέους βιομηχανικούς κλάδους ή ενίσχυση του ρόλου της ως engineering partner για πιο σύνθετα παραγωγικά έργα; Το επόμενο βήμα για τη Μακέλης βρίσκεται στον συνδυασμό αυτών των κατευθύνσεων. Στόχος μας είναι αφενός να διευρύνουμε την παρουσία μας σε νέους βιομηχανικούς κλάδους και αφετέρου να ενισχύουμε διαρκώς την τεχνογνωσία και τις δυνατότητές μας μέσα από κάθε νέο έργο. Παράλληλα, η ανάληψη πιο σύνθετων παραγωγικών έργων αποτελεί πλέον σαφή κατεύθυνση της αγοράς. Οι απαιτήσεις αυξάνονται και κάθε νέο project είναι πιο σύνθετο από το προηγούμενο, γεγονός που ενισχύει σταδιακά και τον ρόλο μας ως engineering partner σε ολοκληρωμένες παραγωγικές λύσεις. •

Maintenance 4.0:

Η πρόβλεψη στην καρδιά της παραγωγής Η ΜΕΤΆΒΑΣΗ ΑΠΌ ΤΗ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΉ ΠΑΡΈΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΦΡΟΝΤΊΔΑ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΊΖΕΙ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ. ΑΙΣΘΗΤΉΡΕΣ, ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΏΠΙΝΗ ΕΞΕΙΔΊΚΕΥΣΗ ΔΊΝΟΥΝ ΣΤΑ ΣΤΕΛΈΧΗ ΤΗ ΔΥΝΑΤΌΤΗΤΑ ΝΑ ΠΡΟΒΛΈΠΟΥΝ, ΑΝΤΊ ΝΑ ΑΝΤΙΔΡΟΎΝ ΣΕ ΚΆΘΕ ΑΣΤΟΧΊΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΎ. ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΙΏΡΓΟΣ ΔΗΜΟΣΘΈΝΟΥ Σ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ΙΑ ΔΕΚΑΕΤΊΕΣ, η συντήρηση αντιμετωπιζόταν ως

μια υποστηρικτική λειτουργία στο περιθώριο της παραγωγής, ένα αναγκαίο κακό που ενεργοποιούνταν όταν συνέβαινε μια βλάβη ή μια σειρά τυπικών εργασιών βάσει ημερολογίου. Στη σημερινή βιομηχανική πραγματικότητα, αυτή η προσέγγιση ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Σε ένα περιβάλλον οξυμένου ανταγωνισμού, όπου το κόστος ενέργειας και πρώτων υλών πιέζει τα περιθώρια κέρδους και η ανοχή σε απρογραμμάτιστες διακοπές είναι μηδενική, η συντήρηση αναδεικνύεται σε στρατηγικό πυλώνα αξιοπιστίας, ασφάλειας και επιχειρησιακής συνέχειας. Δεν αποτελεί πλέον κέντρο κόστους, αλλά βασικό συντελεστή δημιουργίας αξίας, με άμεση επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα κάθε μονάδας. Η αλλαγή αυτή συμπυκνώνεται στον όρο Maintenance 4.0. Η σύγκλιση των αισθητήρων IoT, της τεχνητής νοημοσύνης, των συστημάτων Condition Monitoring και των προηγμένων πλατφορμών CMMS/EAM επιτρέπει το πέρασμα από τη διορθωτική και την απλή προληπτική συντήρηση σε ένα μοντέλο προγνωστικής φροντίδας. Οι παρεμβάσεις βασίζονται πλέον σε πραγματικά δεδομένα λειτουργίας και όχι σε αυθαίρετα χρονικά διαστήματα, μετατρέποντας τους δείκτες απόδοσης σε ουσιαστικά εργαλεία διοίκησης. Ωστόσο, η τεχνολογική αναβάθμιση δεν αποδίδει χωρίς τους κατάλληλους ανθρώπους. Η έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού, η ανάγκη για διαρκή επανεκπαίδευση και η στενή συνεργασία μεταξύ των τμημάτων συντήρησης, παραγωγής και ποιότητας αποτελούν τις πραγματικές προκλήσεις της νέας εποχής. Ο θεσμικός εκπρόσωπος του κλάδου της συντήρησης, μαζί με τέσσερα στελέχη από αντιπροσωπευτικούς τομείς της ελληνικής βιομηχανίας, από τα δομικά υλικά και τη φαρμακοβιομηχανία έως τα τρόφιμα και ποτά, χαρτογραφούν στις σελίδες που ακολουθούν το τοπίο του Maintenance 4.0 και εξηγούν πώς η συντήρηση μετασχηματίζεται σε κινητήρια δύναμη επιχειρησιακής αριστείας.

Η συντήρηση δεν είναι κόστος αλλά επένδυση στην αξιοπιστία Σπύρος Βαμβακάς, Αντιπρόεδρος Hellenic Maintenance Society Υπάρχει μια παλιά αντίληψη που θέλει τη συντήρηση να αποτελεί ένα αναγκαίο κόστος για τη λειτουργία μιας βιομηχανικής εγκατάστασης. Οι δαπάνες συντήρησης είναι από αυτές που «κόβονται» πιο εύκολα. Όσο πιο γρήγορα εγκαταλείψουμε αυτή τη λογική, τόσο πιο γρήγορα οι ελληνικές βιομηχανίες θα μπορέσουν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Σήμερα, η συντήρηση δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση μιας βλάβης ούτε στην τήρηση ενός προγράμματος προληπτικών εργασιών. Αποτελεί βασικό πυλώνα της αξιοπιστίας των εγκαταστάσεων, της ασφάλειας των ερ-

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Σπύρος Βαμβακάς Αντιπρόεδρος Hellenic Maintenance Society

Η συντήρηση αποτελεί βασικό πυλώνα της αξιοπιστίας των εγκαταστάσεων, της ασφάλειας των εργαζομένων, της ενεργειακής αποδοτικότητας και, τελικά, της επιχειρηματικής συνέχειας

γαζομένων, της ενεργειακής αποδοτικότητας και, τελικά, της επιχειρηματικής συνέχειας. Μια απρογραμμάτιστη διακοπή λειτουργίας μπορεί να κοστίσει πολλαπλάσια από την επένδυση που απαιτείται για την πρόληψή της.

Από το ημερολόγιο στα δεδομένα Η μετάβαση προς το Predictive Maintenance και τις reliability-based πρακτικές επιταχύνεται διεθνώς. Η αξιοποίηση αισθητήρων, συστημάτων παρακολούθησης της κατάστασης του εξοπλισμού και εργαλείων ανάλυσης δεδομένων επιτρέπει στις επιχειρήσεις να προβλέπουν τις αστοχίες αντί να αντιδρούν σε αυτές. Πρόκειται για μια αλλαγή νοοτροπίας: από τη συντήρηση που βασίζεται στο ημερολόγιο, στη συντήρηση που βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα και στον επιχειρησιακό κίνδυνο. Η τεχνολογία, όμως, δεν αρκεί από μόνη της. Ο καθοριστικός παράγοντας θα συνεχίσει να είναι οι άνθρωποι. Ο σύγχρονος επαγγελματίας της συντήρησης χρειάζεται να συνδυάζει την τεχνική κατάρτιση με την ικανότητα ανάλυσης δεδομένων, την κατανόηση της αξιοπιστίας των συστημάτων και τη συνεργασία με διαφορετικές ειδικότητες. Η δια βίου εκπαίδευση δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά προϋπόθεση.

Η διοίκηση της συντήρησης με αριθμούς Εξίσου σημαντική είναι και η εξέλιξη της διοίκησης της συντήρησης (Maintenance Management). Οι αποφάσεις δεν μπορούν πλέον να βασίζονται μόνο στην εμπειρία ή στην άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων, αλλά σε μετρήσιμα δεδομένα και σαφείς δείκτες απόδοσης. Δείκτες όπως το OEE, το MTBF, το MTTR, η διαθεσιμότητα του εξοπλισμού, το ποσοστό προγραμματισμένων εργασιών και το κόστος συντήρησης ως ποσοστό της αξίας αντικατάστασης του εξοπλισμού, αποτελούν πλέον βασικά εργαλεία για τη λήψη αποφάσεων. Η συστηματική παρακολούθησή τους επιτρέπει στη διοίκηση να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής συντήρησης, να κατανέμει ορθολογικά τους διαθέσιμους πόρους και να ευθυγραμμίζει τη λειτουργία της συντήρησης με τους συνολικούς επιχειρησιακούς στόχους. Η συντήρηση, επο-

Η ABB ενισχύει τη βιομηχανία με λύσεις προληπτικού εκσυγχρονισμού και διαχείρισης του κύκλου ζωής των εξαρτημάτων Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΉ ΑΝΘΕΚΤΙΚΌΤΗΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΊ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΉ ΑΝΑΓΚΑΙΌΤΗΤΑ. NΈΑ ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΈΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ABB ΑΝΑΔΕΙΚΝΎΕΙ ΠΏΣ Ο ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΌΣ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΌΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΎ ΤΟΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΎΕΙ ΑΠΌ ΤΟ ΥΨΗΛΌ ΚΌΣΤΟΣ ΤΩΝ ΑΙΦΝΊΔΙΩΝ ΔΙΑΚΟΠΏΝ.

Παρουσίαση Manufacturing

Ι ΣΎΓΧΡΟΝΕΣ βιομηχανικές εγκαταστάσεις λει-

τουργούν σε ένα ολοένα και πιο απαιτητικό περιβάλλον, όπου η συνεχής πίεση για βελτιστοποίηση του κόστους και ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας είναι πρωταρχικής σημασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η διασφάλιση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας υπερβαίνει κατά πολύ την αρχική επένδυση σε εξοπλισμό και βασίζεται θεμελιωδώς στη στρατηγική διαχείριση του κύκλου ζωής κρίσιμων περιουσιακών στοιχείων, όπως οι ηλεκτροκινητήρες, οι γεννήτριες και οι ρυθμιστές στροφών. Πρόσφατη παγκόσμια έκθεση της ABB με τίτλο “Modernization for Resilience”, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με την Sapio Research και βασίστηκε σε δεδομένα από 3.600 ανώτατα στελέχη από 18 αγορές, καταδεικνύει ότι το 95% των ηγετών της βιομηχανίας αναγνωρίζει τη στρατηγική αξία της διαχείρισης κύκλου ζωής. Ωστόσο, η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της στρατηγικής θεωρίας και της καθημερινής εκτέλεσης παραμένει μια κρίσιμη πρόκληση.

Η σημαντική επίπτωση των αιφνίδιων διακοπών Ένα άλλο σημαντικό συμπέρασμα της μελέτης αφορά τις οικονομικές συνέπειες των απρόσμενων βλαβών του εξοπλισμού. Στις βιομηχανικές λειτουργίες, οι αιφνίδιες διακοπές συνεπάγονται βαρύτατο οικονομικό τίμημα, το οποίο ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 169.889 δολάρια ανά ώρα, ενώ σε εξειδικευμένους τομείς το κόστος συχνά υπερβαίνει τις 500.000 δολάρια. Παρά τους σοβαρούς αυτούς κινδύνους, το 44% των βιομηχανικών φορέων αναφέρει διακοπές λειτουργίας τουλάχιστον σε μηνιαία βάση, ενώ το 14%αντιμετωπίζει παρόμοια περιστατικά εβδομαδιαίως. Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης ένα ευδιάκριτο χάσμα μεταξύ των προθέσεων και των πράξεων των οργανισμών. Ενώ το 91% συμφωνεί ότι ο εκσυγχρονισμός περιορίζει τις διακοπές μακροπρόθεσμα, σχεδόν οι μισοί, δηλαδή το 45%, απλώς συμφωνούν με επιφύλαξη με αυτή την παραδοχή. Επιπλέον, παρόλο που το 55% δηλώνει ότι διαθέτει στρατηγική προληπτικού εκσυγχρονισμού, το

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

38% εξακολουθεί να δραστηριοποιείται κατά περίπτωση, και το 6% παραμένει απολύτως αντιδραστικό. Η θέσπιση ενός τυπικού σχεδίου αποτελεί απλώς το πρώτο βήμα, καθώς η ποιότητα της υλοποίησης και η τεχνογνωσία είναι εκείνες που καθορίζουν τελικά την επιτυχία.

Μετάβαση από τη διορθωτική συντήρηση στον στρατηγικό εκσυγχρονισμό Η προσήλωση σε μια εκ των υστέρων προσέγγιση συντήρησης βασισμένη στην αποκατάσταση βλαβών εκθέτει τους οργανισμούς σε περιττές ευπάθειες. Κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, τα στοιχεία ενεργητικού διέρχονται διαδοχικά από την ενεργό φάση, την κλασική φάση, την περιορισμένη φάση και τέλος την απαρχαιωμένη φάση, όπου η διαθεσιμότητα ανταλλακτικών περιορίζεται δραστικά και ο κίνδυνος βλάβης αυξάνεται κατακόρυφα. Σε αυτό το σημείο, οι στοχευμένες λύσεις εκσυγχρονισμού της ABB, συμπεριλαμβανομένων των retrofits και των upgrades, προσφέρουν ουσιαστικό πλεονέκτημα. Αντί για δαπανηρές και ανατρεπτικές ολικές αντικαταστάσεις, οι βιομηχανικοί φορείς μπορούν να εκσυγχρονίσουν στρατηγικά επιλεγμένα εξαρτήματα. Η προσέγγιση αυτή παρατείνει τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού, βελτιστοποιεί την ενεργειακή απόδοση και ενσωματώνει προηγμένες ψηφιακές δυνατότητες, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τον χρόνο διακοπής λειτουργίας. Τα περιβαλλοντικά οφέλη είναι εξίσου σημαντικά. Η εφαρμογή μιας λύσης retrofit έναντι μιας πλήρους αντικατάστασης μπορεί να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 30 έως 57% ανά μονάδα. Επιπλέον, διατηρώντας την υφιστάμενη δομική υποδομή, όπως τα μεταλλικά πλαίσια και τους ζυγούς ισχύος, οι οργανισμοί περιορίζουν σημαντικά τη σπατάλη πρώτων υλών και μετριάζουν τις εκπομπές που σχετίζονται με τις μεταφορές της εφοδιαστικής αλυσίδας.

4 βασικές προϋποθέσεις για ασφαλή συντήρηση Το θεσμικό πλαίσιο και τα πρότυπα ασφαλείας στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις απαιτούν αυστηρή συμμόρφωση. Πριν από την έναρξη τεχνικών συνεργασιών ή συμβάσεων συντήρησης με εξωτερικούς παρόχους, συνιστάται στους βιομηχανικούς φορείς να διασφαλίζουν τα εξής βασικά σημεία: ● Πιστοποίηση προσωπικού: Να επιβεβαιώνεται ότι οι τεχνικοί διαθέτουν τις προβλεπόμενες πιστοποιήσεις και ακολουθούν πιστά τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας. πίσημη εξουσιοδότηση: Η συνεργασία με ● Ε πιστοποιημένους συνεργάτες εγγυάται την ορθή και ασφαλή επέμβαση σε ευαίσθητα συστήματα κίνησης. ● Περιβαλλοντική διαχείριση: Να τηρούνται αυστηρά τα πρωτόκολλα για την ασφαλή απόσυρση και ανακύκλωση παλαιών υλικών και επικίνδυνων αποβλήτων. ηφιακή ετοιμότητα: Η αξιοποίηση εργαλεί● Ψ ων απομακρυσμένης διάγνωσης επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών αστοχιών προτού εξελιχθούν σε σοβαρό πρόβλημα. Η επιλογή έμπειρων και πιστοποιημένων συνεργατών αποτελεί την καλύτερη εγγύηση για την απρόσκοπτη λειτουργία της παραγωγής και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της μονάδας.

Αποδεδειγμένη απόδοση σε βιομηχανικές εφαρμογές Στη μονάδα παραγωγής χαρτικών ειδών Al Bardi Paper Mill, η ABB εκσυγχρόνισε παλαιά συστήματα multidrives, βελτιώνοντας την αξιοπιστία κατά περίπου 30% και επεκτείνοντας τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού κατά τουλάχιστον 12 χρόνια, μέσα από συντονισμένες επεμβάσεις σε προγραμματισμένα παράθυρα συντήρησης. Αντίστοιχα, στο διυλιστήριο Neste Porvoo, η αναβάθμιση κρίσιμων πινάκων ελέγχου κινητήρων συμπιεστών με διαμόρφωση διπλού αυτόματου ρυθμιστή τάσης εξασφάλισε το απαραίτητο σύστημα λειτουργίας για τη διασφάλιση της συνεχούς παραγωγής υδρογόνου. Μέσω προηγμένων τεχνολογικών πλατφορμών όπως οι ρυθμιστές στροφών ACS880, οι κινητήρες υψηλής απόδοσης SynRM και τα εξατομικευμένα πλαίσια υπηρεσιών όπως το Motion OneCare, η ABB συνεργάζεται στενά με τους βιομηχανικούς εταίρους για να μετατρέψει τη συντήρηση από λειτουργικό ρίσκο σε στρατηγικό πλεονέκτημα. Ο εκσυγχρονισμός δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά θεμελιώδη αναγκαιότητα για ένα πιο αποδοτικό, βιώσιμο και ανθεκτικό βιομηχανικό μέλλον.

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ABB Motion Services Athens T: +30 210 2891 500 E: abb@gr.abb.com W: www.abb.gr

μένως, δεν αξιολογείται πλέον μόνο από το πόσο γρήγορα αποκαθιστά μια βλάβη, αλλά από τη συμβολή της στη συνολική απόδοση και ανθεκτικότητα της επιχείρησης. Η βιομηχανία του μέλλοντος θα βασίζεται στην αξιοπιστία και όχι στην τύχη. Και η αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με νέες τεχνολογίες· χτίζεται με στρατηγική, κουλτούρα και ανθρώπους που βλέπουν τη συντήρηση ως παράγοντα δημιουργίας αξίας. Εκεί βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη πρόκληση αλλά και η μεγαλύτερη ευκαιρία για τον κλάδο μας τα επόμενα χρόνια.

Μιχάλης Βλάχος Γενικός Διευθυντής Νέων Έργων & CAPEX, Όμιλος ΗΡΑΚΛΗΣ μέλος της HOLCIM

Για εμάς, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά πρωτίστως τους ανθρώπους μας.

Η συντήρηση ως μοχλός απόδοσης και αξιοπιστίας Μιχάλης Βλάχος, Γενικός Διευθυντής Νέων Έργων & CAPEX, Όμιλος ΗΡΑΚΛΗΣ μέλος της HOLCIM Στον Όμιλο ΗΡΑΚΛΗΣ, η αξιοπιστία των εγκαταστάσεών μας αποτελεί βασική προϋπόθεση για ασφαλή, αποδοτική και βιώσιμη λειτουργία. Σε ένα απαιτητικό περιβάλλον βαριάς βιομηχανίας, η συντήρηση δεν είναι απλώς μια τεχνική λειτουργία. Είναι αναπόσπαστο μέρος του τρόπου με τον οποίο ενισχύουμε την απόδοση των εγκαταστάσεών μας, διασφαλίζουμε την επιχειρησιακή συνέχεια και δημιουργούμε αξία σε βάθος χρόνου. Αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και το παγκόσμιο δίκτυο της Holcim, επιταχύνουμε τη μετάβασή της από τις παραδοσιακές πρακτικές συντήρησης σε ένα περισσότερο προγνωστικό και data-driven μοντέλο. Τα δεδομένα από τον εξοπλισμό, οι έξυπνοι αισθητήρες και οι προηγμένες ψηφιακές λύσεις μάς προσφέρουν καλύτερη εικόνα της κατάστασης των κρίσιμων παγίων μας και μας επιτρέπουν να εντοπίζουμε έγκαιρα ενδείξεις που μπορούν να οδηγήσουν σε πιθανές αστοχίες. Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή τη δυνατότητα. Μέσα από την ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και εργαλεία predictive maintenance, μπορούμε να μετατρέπουμε τα δεδομένα σε actionable insights και τα insights σε έγκαιρες, στοχευμένες παρεμβάσεις. Έτσι, περιορίζουμε τις απρογραμμάτιστες διακοπές, αυξάνουμε τη διαθεσιμότητα του εξοπλισμού, βελτιστοποιούμε τους πόρους συντήρησης και ενισχύουμε συνολικά την αποδοτικότητα των εγκαταστάσεών μας. Για εμάς, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Αφορά πρωτίστως τους ανθρώπους μας. Η τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργούν ως εργαλεία που ενδυναμώνουν τις ομάδες, συνδυάζοντας τα δεδομένα με την τεχνική γνώση και την εμπειρία, ώστε να λαμβάνουν καλύτερες και ταχύτερες αποφάσεις. Αυτό είναι για εμάς το Maintenance 4.0: άνθρωποι, τεχνολογία και δεδομένα που λειτουργούν μαζί, με κοινό στόχο την ασφάλεια, την αξιοπιστία και τη διαρκή βελτίωση της απόδοσης. Γιατί στη σύγχρονη βιομηχανία, η καλύτερη συντήρηση δεν σημαίνει απλώς να αποκαθιστάς μια αστοχία γρη-

γορότερα. Σημαίνει να μπορείς να την προβλέπεις, να την προλαμβάνεις και, τελικά, να λειτουργείς καλύτερα κάθε μέρα.

Η συντήρηση ως στρατηγικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας Αθανάσιος-Καίσαρ Μωρόγιαννης, Engineering & Maintenance Director, ΧΗΤΟΣ ΑΒΕΕ Οι σύγχρονες παραγωγικές εγκαταστάσεις λειτουργούν σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Η υψηλή παραγωγική διαθεσιμότητα του εξοπλισμού, η μείωση του κόστους και του χρόνου αποκατάστασης, η σταθερή ποιότητα και η ευελιξία παραγωγής αποτελούν τους πλέον κρίσιμους παράγοντες ανταγωνιστικότητας. Έτσι, η συντήρηση εξελίσσεται από μια παραδοσιακή υποστηρικτική λειτουργία σε έναν βασικό στρατηγικό παράγοντα. Αντιμετωπίζουμε καθημερινά μεγάλες και σύνθετες προκλήσεις. Οι απρόβλεπτες βλάβες του εξοπλισμού προκαλούν διακοπές στην παραγωγή, ενώ η γήρανση του εξοπλισμού αυξάνει τη συχνότητα αστοχιών και το κόστος συντήρησης. Παράλληλα, ο μεγάλος όγκος δεδομένων που παράγεται από τις εγκαταστάσεις συχνά παραμένει αναξιοποίητος, λόγω της έλλειψης κατάλληλων εργαλείων ανάλυσης. Εξίσου σημαντικές είναι και οι αυστηρές απαιτήσεις συμμόρφωσης. Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, είναι η έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού προσωπικού. Η σταδιακή αποχώρηση έμπειρων τεχνικών, σε συνδυασμό με την αυξημένη πολυπλοκότητα των σύγχρονων εγκαταστάσεων, καθιστά δυσκολότερη τόσο τη μεταφορά τεχνογνωσίας όσο και την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση μιας βλάβης.

Από τη διόρθωση στην πρόβλεψη Η μετάβαση στο Maintenance 4.0 βασίζεται στην αξιοποίηση τεχνολογιών όπως το IoT, η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά δίδυμα, καθώς και στην ταχύτερη επεξεργασία

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Αθανάσιος-Καίσαρ Μωρόγιαννης Engineering & Maintenance Director, ΧΗΤΟΣ ΑΒΕΕ

Η συντήρηση εξελίσσεται από μια παραδοσιακή υποστηρικτική λειτουργία σε έναν βασικό στρατηγικό παράγοντα

των δεδομένων. Με τα εργαλεία αυτά, μπορούμε να αυξήσουμε σημαντικά την αξιοπιστία και τη διαθεσιμότητα του εξοπλισμού και να μειώσουμε το κόστος λειτουργίας. Το αποτέλεσμα είναι να βελτιώσουμε την παραγωγικότητα και να ενισχύσουμε συνολικά την ανταγωνιστικότητά μας. Η αξιοποίηση δεδομένων από αισθητήρες και βιομηχανικά δίκτυα, σε συνδυασμό με την ουσιαστική χρήση CMMS/ EAM συστημάτων, επιτρέπει τη μετάβαση από το «διορθώνω όταν χαλάσει» στο «προβλέπω πότε θα χαλάσει». Στο πλαίσιο της προγνωστικής συντήρησης, οι επεμβάσεις βασίζονται στην πραγματική κατάσταση και στα δεδομένα λειτουργίας του εξοπλισμού και όχι αποκλειστικά σε προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα. Έτσι, περιορίζονται οι βλάβες και οι μη προγραμματισμένες διακοπές των γραμμών, ενώ οι ψηφιακές οδηγίες και το καταγεγραμμένο ιστορικό συντήρησης συμβάλλουν στη διατήρηση και τη μεταφορά της τεχνικής τεχνογνωσίας. Παράλληλα, βελτιστοποιώντας τη χρήση των ανταλλακτικών, μειώνουμε το κόστος αποθέματος και επιτυγχάνουμε μία συνολική μείωση του κόστους συντήρησης. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή των τεχνολογιών του Maintenance 4.0 στην ενίσχυση της ασφάλειας, καθώς οι επικίνδυνες καταστάσεις μπορούν να προβλεφθούν και να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά.

Η συντήρηση ως πυλώνας ποιότητας στη φαρμακοβιομηχανία Δημήτρης Πρέκας, Head of Tech Support Production, Elpen Τα τελευταία χρόνια παρακολουθούμε μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε και διαχειριζόμαστε τη συντήρηση στη φαρμακοβιομηχανία. Από μια λειτουργία που παραδοσιακά εστίαζε στην αποκατάσταση βλαβών και στην τήρηση προγραμμάτων προληπτικής συντήρησης, εξελίσσεται πλέον σε έναν κρίσιμο παράγοντα που επηρεάζει άμεσα την αξιοπιστία

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Δημήτρης Πρέκας Head of Tech Support Production, Elpen

Το Maintenance 4.0 δεν αφορά μόνο την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών. Αφορά κυρίως τη δημιουργία μιας κουλτούρας συνεχούς βελτίωσης, πρόληψης και διαχείρισης κινδύνου

των εγκαταστάσεων, την ποιότητα των προϊόντων και τη συνολική επιχειρησιακή απόδοση. Στη φαρμακοβιομηχανία, κάθε διακοπή λειτουργίας, κάθε τεχνική αστοχία και κάθε απόκλιση μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις. Δεν επηρεάζει μόνο την παραγωγικότητα, αλλά ενδέχεται να επηρεάσει και τη διαθεσιμότητα φαρμάκων που οι ασθενείς περιμένουν να βρουν στην αγορά. Για τον λόγο αυτό, η συντήρηση δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί απομονωμένα. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής στρατηγικής για την ποιότητα, τη συμμόρφωση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η ψηφιοποίηση ως επιταχυντής αξιοπιστίας Σε αυτή τη μετάβαση, οι ψηφιακές τεχνολογίες λειτουργούν ως ισχυρός επιταχυντής. Μέσα από αισθητήρες, συστήματα συνεχούς παρακολούθησης εξοπλισμού, προηγμένα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, έχουμε πλέον τη δυνατότητα να εντοπίζουμε έγκαιρα ενδείξεις φθοράς ή πιθανών αστοχιών πριν αυτές εξελιχθούν σε πραγματικά προβλήματα. Αυτό μας επιτρέπει να παρεμβαίνουμε προληπτικά, να μειώνουμε τους απρογραμμάτιστους χρόνους διακοπής και να αξιοποιούμε αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους πόρους. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση των διαδικασιών συντήρησης ενισχύει την ιχνηλασιμότητα, τη διαφάνεια και τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι δημιουργεί ένα κοινό περιβάλλον πληροφόρησης και συνεργασίας μεταξύ των ομάδων Συντήρησης, Παραγωγής και Ποιότητας, επιτρέποντας τη λήψη ταχύτερων και περισσότερο τεκμηριωμένων αποφάσεων. Το Maintenance 4.0 δεν αφορά μόνο την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών. Αφορά κυρίως τη δημιουργία μιας κουλτούρας συνεχούς βελτίωσης, πρόληψης και διαχείρισης κινδύνου. Σε ένα περιβάλλον όπου η αξιοπιστία των εγκαταστάσεων συνδέεται άμεσα με την ποιότητα των προϊόντων και την εξυπηρέτηση των ασθενών, η συντήρηση εξελίσσεται σε μοχλό επιχειρησιακής αξίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της φαρμακοβιομηχανίας.

INDUSTRIAL INTELLIGENCE: ένας νέος τρόπος λειτουργίας για το εργοστάσιο ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ ΕΩΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΙΑΣ ΤΗΣ, ΤΟ INDUSTRIAL INTELLIGENCE ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΟΥ. Η ATLANTIS ENGINEERING ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ. ΣΥ ΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΔΡ. ΘΑΝΑΣΗ ΝΑΣΚΟ

Παρουσίαση Manufacturing

και την ανάλυση, προς συστήματα που μπορούν να προτείνουν ή να ενεργοστατικές αλλαγές στον εξοποιούν συγκεκριμένες ενέργειες με πλισμό και τις γραμμές παβάση τα διαθέσιμα δεδομένα. ραγωγής. Πίσω από αυτή την αλλαγή κρύβεται ένα ερώτημα που αφορά κάθε εργοστάσιο: τι γίνεται με _ Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο όλη αυτή την πληροφορία; Sensors, που συναντούν τα ελληνικά εργοMES, SCADA και συστήματα ποιότηστάσια όταν προσπαθούν να εντάτας παράγουν καθημερινά τεράστιο ξουν το Predictive Maintenance στην όγκο δεδομένων. Η πραγματική πρόκαθημερινότητά τους; Το Predictive Maintenance δεν είναι κληση, όμως, είναι να μετατραπούν αυτά τα δεδομένα σε πληροφορία ένα plug-and-play προϊόν. Απαιτεί καπου οδηγεί σε καλύτερες αποφάσεις. λή κατανόηση του εξοπλισμού, συνεΜε άξονα αυτή τη διαπίστωση, χή προσαρμογή και στενή συνεργασία Δρ. Θανάσης Νάσκος, Chief Innovation ο Δρ. Θανάσης Νάσκος, Chief με το εργοστάσιο. Εκεί βρίσκεται και Officer της Atlantis Engineering Innovation Officer της Atlantis μία από τις βασικές δυσκολίες για τις Engineering, αναλύει τα οφέλη μιας επιχειρήσεις: πολλές λύσεις της αγοπλατφόρμας Industrial Ιntelligence στη βιομηχανική ράς φαίνονται ολοκληρωμένες, αλλά στην πράξη μπορεί παραγωγή, τις δυσκολίες ένταξής της στην καθημερινή να περιορίζονται είτε στο λογισμικό είτε σε συγκεκριμέλειτουργία ενός εργοστασίου, και τον ρόλο του ανθρώνες τεχνολογικές επιλογές, δημιουργώντας εξαρτήσεις, πινου παράγοντα στην επιτυχία της μετάβασης. πρόσθετα κόστη και περιορισμούς στη μελλοντική εξέλιξη. Ως αποτέλεσμα, μια επιχείρηση μπορεί να επεν_ Ο όρος Industrial Ιntelligence χρησιμοποιείται συχνά δύσει σε μια λύση που τελικά δεν καλύπτει πλήρως τις ως συνώνυμο του Predictive Maintenance, αλλά πού ανάγκες της. Από την εμπειρία μας σε Ελλάδα, Ευρώπη και Μέση Ανατολή, το κρίσιμο στοιχείο είναι η ευελιξία, βρίσκεται στην πραγματικότητα η διαφορά; τόσο σε επίπεδο τεχνολογίας όσο και υπηρεσιών, ώστε Το Predictive Maintenance (προβλεπτική συντήρηση) η λύση να μπορεί να εξελίσσεται μαζί με τις ανάγκες του αποτελεί ένα μέρος του Industrial Intelligence, όχι το σύνολό του. Εστιάζει κυρίως στο πότε μπορεί να αστοεργοστασίου αλλά και να μην αποκλείεται ο συνδυασμός χήσει ένα asset, αξιοποιώντας δεδομένα για την έγκαιρη της με άλλες συμπληρωματικές λύσεις. πρόβλεψη μιας πιθανής βλάβης. Το Industrial Intelligence πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, ενοποιώντας δεδομένα από την παραγωγή, την ενέργεια, την ποιότητα και τη συντήρηση, ώστε να υποστηρίζει αποφάσεις σε ολόκληρο το εργοστάσιο. Έτσι, ενώ το Predictive Maintenance απαντά κυρίως στο «πότε», το Industrial Intelligence βοηθά να κατανοήσουμε και το «γιατί», αλλά και το «τι πρέπει να γίνει στη συνέχεια». Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να υποστηρίξει διαγνωστική ανάλυση καθώς και βελτιστοποίηση διαδικασιών. Με την προσθήκη του agentic AI, η εξέλιξη προχωρά ακόμη περισσότερο: από την πρόβλεψη

Ο INDUSTRY 4.0 έφερε επανα-

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

_ Υπάρχουν εργαλεία ή πλατφόρμες Industrial Intelligence στην Ελλάδα; Η ελληνική αγορά διαθέτει ήδη τεχνογνωσία και λύσεις Industrial Intelligence. Στην Atlantis Engineering έχουμε αναπτύξει το Sibyl, μια πλατφόρμα σχεδιασμένη να μετατρέπει τα δεδομένα του εργοστασίου σε πληροφορία που μπορεί να αξιοποιηθεί στην καθημερινή λειτουργία και στη λήψη αποφάσεων. Το Sibyl δημιουργήθηκε για να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις τεχνολογίες του Industry 4.0 και, πλέον, του Industry 5.0 και στις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής. Στηρίζεται σε ισχυρή αλγοριθμική βάση, με έμφαση στην προβλεπτική συντήρηση και την ανίχνευση ανωμαλιών, με στόχο μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως η μείωση του downtime και η βελτίωση της ποιότητας. Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, είναι η στενή συνεργασία με το ίδιο το εργοστάσιο. Οι εφαρμογές δεν μπορούν να είναι

Το Predictive Maintenance απαντά στο «πότε». Το Industrial Intelligence απαντά και στο «γιατί» και στο «τι πρέπει να γίνει» generic. Πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες κάθε γραμμής παραγωγής και κάθε εξοπλισμού. Έτσι, η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπεται από τεχνολογική υπόσχεση σε εργαλείο με πραγματική επιχειρησιακή αξία. _ Μπορούν να μεταφραστούν τα δεδομένα των μηχανών και οι αισθητήρες IoT σε πραγματικά χρήσιμες αποφάσεις μέσω τεχνητής νοημοσύνης και πώς; Τα δεδομένα αποκτούν αξία μόνο όταν συνδέονται με συγκεκριμένες ενέργειες. Μέσω αλγορίθμων μηχανικής μάθησης και προηγμένων τεχνικών ανάλυσης, τα δεδομένα από αισθητήρες και συστήματα μετατρέπονται σε προβλέψεις, ανίχνευση ανωμαλιών και συστάσεις. Εκεί που κρίνεται η επιτυχία είναι η ερμηνεία: δεν αρκεί να γνωρίζεις ότι “κάτι πάει λάθος”, αλλά γιατί συμβαίνει και τι πρέπει να γίνει. Το Sibyl ενσωματώνει λειτουργίες επεξηγηματικού AI και αιτιακής συσχέτισης, που υποστηρίζουν ενεργά τον χρήστη στη λήψη αποφάσεων. Για παράδειγμα, αντί για ένα απλό alert, ο μηχανικός λαμβάνει προτεινόμενη ενέργεια με αιτιολογημένες αποφάσεις, εκτίμηση ρίσκου και χρονικό παράθυρο παρέμβασης, μετατρέποντας την πληροφορία σε άμεση επιχειρησιακή αξία. _ Πόσο εύκολη είναι η διασύνδεση της πλατφόρμας Sibyl με τα υφιστάμενα συστήματα SCADA, MES, ERP που ήδη λειτουργούν στο εργοστάσιο; Η διασύνδεση του Sibyl με τον εξοπλισμό του εργοστασίου είναι σχεδιασμένη να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή. Αν το σύστημα-πηγή εξάγει δεδομένα με κάποιον τρόπο, όπως ενδεικτικά μέσω APIs, OPC-UA, message brokers, βάσεις δεδομένων, αρχεία και διάφορες άλλες διασυνδέσεις, το Sibyl

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

μπορεί να τα καταναλώσει. Η πλατφόρμα διαθέτει ευέλικτες και επεκτάσιμες διασυνδέσεις και προσαρμόζεται σε διαφορετικά πρωτόκολλα. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η τεχνική σύνδεση, αλλά η σωστή διάρθρωση των δεδομένων και η κατανόηση του context του εργοστασίου. Για τον λόγο αυτό, η υλοποίηση συνοδεύεται πάντα από υπηρεσίες ανάλυσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα δεδομένα χρησιμοποιούνται ουσιαστικά. Έτσι, η ενσωμάτωση γίνεται γρήγορα, χωρίς να απαιτείται αντικατάσταση των υφιστάμενων συστημάτων. _ Οι ομάδες παραγωγής εμπιστεύονται το Industrial Intelligence ή αντιστέκονται ακόμα στην τεχνολογική αλλαγή; Η αρχική αντίσταση είναι φυσιολογική και υπάρχει ακόμα σε αρκετά εργοστάσια. Η αποδοχή έρχεται όταν η τεχνολογία αποδεικνύει έμπρακτα την αξία της στην καθημερινότητα. Σε ένα εργοστάσιο, οι άνθρωποι εμπιστεύονται εργαλεία που τους λύνουν πραγματικά προβλήματα χωρίς να περιπλέκουν τη δουλειά τους. Το Industrial Intelligence πρέπει να λειτουργεί ως ένα ακόμη εργαλείο στην εργαλειοθήκη του τεχνικού, όχι ως αντικαταστάτης του. Αυτό επιτυγχάνεται με πρακτικές εφαρμογές, απλές διεπαφές και συνεχή υποστήριξη μετά την εγκατάσταση. Όταν οι χρήστες δουν ότι οι αποφάσεις γίνονται πιο γρήγορα και με λιγότερο ρίσκο, η τεχνολογία ενσωματώνεται φυσικά στην καθημερινή λειτουργία.

ATLANTIS ENGINEERING 12o χλμ Θεσσαλονίκης Μουδανιών, 570 01, Θέρμη, T: 210 610 7374 E: info@atlantis-engineering.com W: atlantis-engineering.com

Το Maintenance 4.0 ως νέος τρόπος σκέψης για τη βιομηχανία Κωνσταντίνος Τσομώκος, Technical Area Manager, Barilla Hellas Η σύγχρονη στρατηγική συντήρησης δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση βλαβών ή σε περιοδικές εργασίες βάσει χρονοδιαγράμματος. Αποτελεί βασικό πυλώνα επιχειρησιακής αριστείας, καθώς επηρεάζει τη διαθεσιμότητα του εξοπλισμού, τη σταθερότητα της παραγωγής, την ποιότητα και τη συνολική ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής εγκατάστασης. Σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων για ευελιξία, ενεργειακή αποδοτικότητα, ασφάλεια, απανθρακοποίηση και συνεχή βελτίωση, η συντήρηση πρέπει να λειτουργεί προβλεπτικά και όχι μόνο αντιδραστικά ή μόνο προληπτικά. Η μετάβαση από τη λογική «επισκευάζω όταν χαλάσει» ή «επισκευάζω προληπτικά» σε ConditionBased (CBM), predictive (PdM) και Reliability Centered Maintenance (RCM) επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό, λιγότερες απρογραμμάτιστες διακοπές και βέλτιστη αξιοποίηση πόρων. Η παραγωγική απόδοση ενισχύεται όταν ο εξοπλισμός λειτουργεί με υψηλή διαθεσιμότητα, μειωμένες μικροδιακοπές και σταθερές παραμέτρους. Η αξιοπιστία βελτιώνεται όταν οι αστοχίες αναγνωρίζονται έγκαιρα, οι αιτίες αναλύονται συστηματικά και οι αποφάσεις λαμβάνονται βάσει δεδομένων. Δείκτες όπως MTBF, MTTR, OEE και κόστος κύκλου ζωής αποκτούν ουσιαστική επιχειρησιακή σημασία.

Ο ρόλος των ψηφιακών τεχνολογιών Καθοριστικό ρόλο έχουν οι ψηφιακές τεχνολογίες και τα digital tools. Αισθητήρες, condition monitoring, analytics, τεχνητή νοημοσύνη (AI), μηχανική μάθηση, ψηφιακά δίδυμα, robotics και CMMS επιτρέπουν συνεχή παρακολούθηση και έγκαιρο εντοπισμό αποκλίσεων. Παράλληλα, η

Κωνσταντίνος Τσομώκος Technical Area Manager, Barilla Hellas

Η σύγχρονη συντήρηση αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για αξιοπιστία, παραγωγικότητα, ενεργειακή αποδοτικότητα και βιωσιμότητα

διασύνδεση IT/OT μέσω MES και SCADA και η machineto-machine (M2M) communication επιτρέπουν ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο μεταξύ μηχανών, παραγωγής και πληροφοριακών συστημάτων. Ένα σύγχρονο CMMS λειτουργεί ως επιχειρησιακή πλατφόρμα που συνδέει δεδομένα εξοπλισμού, εντολές εργασίας, ανταλλακτικά, ιστορικό βλαβών, δείκτες αξιοπιστίας και προγραμματισμό παραγωγής. Με AI και analytics, η συντήρηση μπορεί να αναγνωρίζει πρότυπα αστοχίας, να εκτιμά μελλοντικές βλάβες και να προτείνει στοχευμένες ενέργειες πριν εξελιχθούν σε παραγωγικό πρόβλημα.

Άνθρωποι και κουλτούρα πέρα από την τεχνολογία Η μελλοντική έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού καθιστά αναγκαία την αξιοποίηση AI, αυτοματισμών και robotics, ώστε οι τεχνικές ομάδες να παρεμβαίνουν τη σωστή στιγμή, αποφεύγοντας υπο-συντήρηση και υπερ-συντήρηση. Παράλληλα, η σύνδεση της συντήρησης με τη στρατηγική decarbonization και την ανάπτυξη ΑΠΕ υποστηρίζει την ενεργειακή αυτονομία και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Η επιτυχία του Maintenance 4.0 προϋποθέτει κουλτούρα συνεργασίας μεταξύ συντήρησης, παραγωγής, ποιότητας, αυτοματισμού και διοίκησης, καθώς και ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Η αξία δημιουργείται όταν τα δεδομένα μετατρέπονται σε γνώση και η γνώση σε έγκαιρη, τεκμηριωμένη δράση. Συνεπώς, η σύγχρονη συντήρηση αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για αξιοπιστία, παραγωγικότητα, ενεργειακή αποδοτικότητα και βιωσιμότητα. Το Maintenance 4.0 δεν είναι απλώς τεχνολογική εξέλιξη· είναι νέος τρόπος σκέψης που συνδέει εξοπλισμό, ανθρώπους, δεδομένα, digital tools, διασυνδεδεμένη παραγωγή και ΑΠΕ με τη μακροπρόθεσμη επιχειρησιακή αξία. •

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ΒΙΟΜΗ Χ Α ΝΙΚΌΣ ΕΞΟΠ Λ ΙΣΜΌΣ

ΠΡΙΝ ΜΠΕΙ Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ

10 ερωτήσεις για κάθε επένδυση σε παραγωγικό εξοπλισμό ΑΠΌ ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΌ ΚΌΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΎΚΛΟ ΖΩΉΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΘΈΣΙΜΗ ΔΥΝΑΜΙΚΌΤΗΤΑ ΈΩΣ ΤΗ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΌΤΗΤΑ, ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΉ ΑΠΑΞΊΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΟΑΣΦΆΛΕΙΑ, ΔΈΚΑ ΕΡΩΤΉΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΞΊΖΕΙ ΝΑ ΈΧΟΥΝ ΑΠΑΝΤΗΘΕΊ ΠΡΙΝ ΕΓΚΡΙΘΕΊ ΜΙΑ ΝΈΑ ΕΠΈΝΔΥΣΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΆΣΙΟ. ΓΡΆΦΕΙ Ο ΓΙΏΡΓΟΣ ΠΑΝΤΑ ΖΌΠΟΥΛΟΣ

ΕΠΙΛΟΓΉ παραγωγικού εξο-

πλισμού δεσμεύει ένα εργοστάσιο για χρόνια. Μαζί με τη μηχανή έρχονται απαιτήσεις συντήρησης, κατανάλωση ενέργειας, λογισμικό, ανταλλακτικά, ανάγκες εκπαίδευσης, σχέσεις με προμηθευτές και περιορισμοί που συχνά εμφανίζονται αρκετά μετά την εγκατάσταση. Η τεχνική προδιαγραφή και η τιμή αγοράς αποτελούν επομένως μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης εξίσωσης. Για τα στελέχη που εισηγούνται ή εγκρίνουν επενδυτικές δαπάνες, η αξιολόγηση ξεκινά από το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτύχει ο νέος εξοπλισμός και φτάνει μέχρι τον τρόπο με τον οποίο θα μετρηθεί η απόδοσή του χρόνια αργότερα. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική βιομηχανία, όπου το ενεργειακό κόστος, η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού και η ανάγκη μακράς αξιοποίησης των επενδύσεων σε πάγιο εξοπλισμό επηρεάζουν άμεσα τις σχετικές αποφάσεις. Οι παρακάτω δέκα ερωτήσεις διαμορφώνουν ένα πλαίσιο ελέγχου πριν από μια επένδυση με σημαντικό αποτύπωμα στη λειτουργία του εργοστασίου.

Ποιο αποτέλεσμα πρέπει να φέρει η επένδυση;

Πριν εξεταστεί η τεχνολογία, πρέπει να έχει οριστεί με ακρίβεια τι αναμένεται να αλλάξει μετά την επένδυση. Περισσότερη παραγωγική δυναμικότητα, μικρότερη φύρα, χαμηλότερο κόστος ανά μονάδα προϊόντος, περιορισμός των χρόνων αλλαγής, καλύτερη ποιότητα, χαμηλότερη ενεργειακή κατανάλωση ή μικρότερη εξάρτηση από χειρωνακτικές εργασίες; Ο στόχος χρειάζεται να μεταφράζεται σε μετρήσιμο αποτέλεσμα. Η αυτοματοποίηση, για παράδειγμα, έχει διαφορετική αξία όταν αποσκοπεί στην κάλυψη ελλείψεων προσωπικού και διαφορετική όταν χρησιμοποιείται για τη μείωση της μεταβλητότητας μιας διαδικασίας. Αντίστοιχα, μια επένδυση σε μεγαλύτερη δυναμικότητα πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένες απαιτήσεις παραγωγής και όχι μόνο με την ονομαστική απόδοση του νέου εξοπλισμού. Το business case χρειάζεται επομένως σαφή γραμμή βάσης: υφιστάμενη δυναμικότητα, χρόνοι διακοπής, απόδοση, ποσοστά απορρίψεων, χρόνοι αλλαγής και κόστος ανά μονάδα προϊόντος. Χωρίς αυτά τα δεδομένα, η μεταγενέστερη αξιολόγηση της επένδυσης γίνεται αναγκαστικά ασαφής.

Ποιο είναι το συνολικό κόστος στον κύκλο ζωής του εξοπλισμού;

Η αρχική δαπάνη αποτελεί μόνο μία από τις παραμέτρους που καθορίζουν το οικονομικό αποτύπωμα μιας επένδυσης. Στη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού προστίθενται η κατανάλωση ενέργειας, η προληπτική και διορθωτική συντήρηση, τα ανταλλακτικά και τα αναλώσιμα, οι άδειες λογισμικού, η τεχνική υποστήριξη και η εκπαίδευση. Στον υπολογισμό πρέπει να συνυπολογίζονται και οι απώλειες παραγωγής που μπορεί να προκαλέσουν οι προγραμματισμένες ή έκτακτες διακοπές λειτουργίας. Το διεθνές πρότυπο IEC 60300-3-3 εντάσσει την κοστολόγηση κύκλου ζωής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και συνδέει την οικονομική αξιολόγηση ενός συστήματος με την αξιοπιστία και τη συμπεριφορά του σε όλη τη διάρκεια λειτουργίας του. Για να είναι συγκρίσιμες δύο ή περισσότερες τεχνικές προτάσεις, η ανάλυση πρέπει να βασίζεται στις ίδιες παραδοχές: αναμενόμενο παραγωγικό όγκο, ώρες λειτουργίας, ενεργειακή κατανάλωση, απαιτήσεις συντήρησης, διαθεσιμότητα και προβλεπόμενη διάρκεια ζωής. Έτσι μπορεί να

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ποια επιλογή δημιουργεί το ευνοϊκότερο οικονομικό αποτέλεσμα στο χρονικό διάστημα για το οποίο σχεδιάζεται η επένδυση.

Πού βρίσκεται ο πραγματικός περιορισμός της παραγωγικής δυναμικότητας;

Η αύξηση της απόδοσης ενός επιμέρους μηχανήματος δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής. Κάθε γραμμή έχει περιορισμούς που μετακινούνται ανάλογα με το προϊόν, τη βάρδια, τη στελέχωση και τον προγραμματισμό. Πριν εγκριθεί νέα δυναμικότητα, χρειάζεται αποτύπωση ολόκληρης της ροής: παραλαβή πρώτων υλών, τροφοδοσία, κύρια επεξεργασία, ενδιάμεση αποθήκευση, έλεγχος ποιότητας, συσκευασία και εσωτερική

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

διακίνηση. Μια ταχύτερη μηχανή μπορεί να δημιουργήσει συσσώρευση προϊόντος στο αμέσως επόμενο στάδιο ή να αυξήσει τις απαιτήσεις σε προσωπικό και ενδοδιακίνηση. Χρήσιμη είναι και η εξέταση της πραγματικής συνολικής αποτελεσματικότητας εξοπλισμού (OEE), της διαθεσιμότητας και των πραγματικών χρόνων λειτουργίας. Το ISO 22400 παρέχει διεθνές πλαίσιο για τον ορισμό και τη χρήση βασικών δεικτών απόδοσης στις λειτουργίες παραγωγής.

Πόσο αντέχει η επένδυση σε αλλαγές του όγκου και του μείγματος παραγωγής; Οι προβλέψεις πωλήσεων πάνω στις οποίες στηρίζεται μια επένδυση σπάνια παραμένουν αμετάβλητες σε όλη τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού. Το

εργοστάσιο μπορεί να χρειαστεί μικρότερες παρτίδες, περισσότερους κωδικούς προϊόντων, συχνότερες αλλαγές ή διαφορετικές πρώτες ύλες. Η ευελιξία πρέπει να μεταφράζεται σε μετρήσιμες δυνατότητες: χρόνο αλλαγής προϊόντος, εύρος διαστάσεων και συνταγών, δυνατότητα προσθήκης μονάδων, απαιτούμενες επεμβάσεις για νέο προϊόν και απόδοση σε χαμηλότερους όγκους. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Mettler-Toledo στο Changzhou, εγκατάστασης του Global Lighthouse Network. Με το 34,8% των παραγγελιών της να αφορά ένα μόνο τεμάχιο, η μονάδα επένδυσε μεταξύ άλλων σε αναδιαμορφώσιμους αρθρωτούς σταθμούς εργασίας και ψηφιακά εργαλεία, μειώνοντας τον χρόνο διεκπεραίωσης κατά 22%. Σε περιβάλλον υψηλής ποικιλίας προϊόντων, η δυνατότητα γρήγορης προσαρμογής

Industrial Equipment Real Impact ΑΠΌ ΤΙΣ ΠΡΏΤΕΣ ΎΛΕΣ ΈΩΣ ΤΟ ΤΕΛΙΚΌ ΠΡΟΪΌΝ, Ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΌΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΌΣ ΚΑΘΟΡΊΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΤΙΚΌΤΗΤΑ, ΤΗΝ ΠΟΙΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΉ ΔΥΝΑΜΙΚΉ.

ΣΎΓΧΡΟΝΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ δεν χρειάζεται απλώς πε-

ρισσότερο ή πιο προηγμένο εξοπλισμό. Χρειάζεται ολοκληρωμένες λύσεις, στις οποίες κάθε σύστημα και κάθε τεχνολογία έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί αρμονικά με το επόμενο στάδιο της παραγωγής, δημιουργώντας ένα άρτιο, αποδοτικό και λειτουργικό σύνολο. Σε αυτή τη φιλοσοφία βασίζεται ο Όμιλος Acmon, ένας ελληνικός όμιλος βιομηχανικής τεχνολογίας που, μέσα από τις τρεις εταιρείες του — Acmon Systems, Icon Systems και Acmon Data — συνδυάζει διαφορετικά αλλά συμπληρωματικά πεδία τεχνογνωσίας. Bulk Handling & Process Engineering, Industrial Conveying & Robotics και Industrial Software & Machinery συνθέτουν ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων, επιτρέποντας στον Όμιλο να αναλαμβάνει σύνθετα turnkey projects, με ενιαία προσέγγιση από το engineering και την επιλογή του εξοπλισμού έως το integration και την τελική παράδοση. Στο πεδίο του βιομηχανικού εξοπλισμού, η Acmon Systems και η Acmon Data καλύπτουν ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα της παραγωγικής διαδικασίας: από την παραλαβή, αποθήκευση, μεταφορά, δοσομέτρηση και επεξεργασία των πρώτων υλών έως τη συσκευασία, τον ποιοτικό έλεγχο, τη σήμανση και την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα του τελικού προϊόντος. Κοινός παρονομαστής είναι ένας: η λύση προηγείται του εξοπλισμού. Κάθε εφαρμογή ξεκινά από τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής, με στόχο την επιλογή και τον συνδυασμό των κατάλληλων τεχνολογιών σε ένα λειτουργικό σύνολο. In-house engineering & manufacturing και εξειδικευμένος εξοπλισμός διεθνών κατασκευαστών συνδυάζονται ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε έργου. Παράλληλα, εξειδικευμένος βιομηχανικός εξοπλισμός διατίθεται και ως stand-alone solution, καλύπτοντας στοχευμένες ανάγκες υφιστάμενων ή νέων παραγωγικών γραμμών.

Παρουσίαση Manufacturing

Acmon Systems | Bulk Handling & Process Engineering Η Acmon Systems σχεδιάζει και κατασκευάζει εξοπλισμό και ολοκληρωμένα συστήματα για τη διαχείριση και επεξεργασία στερεών και υγρών πρώτων υλών, συνδυάζοντας in-house engineering & manufacturing με ένα διευρυμένο portfolio εξειδικευμένων τεχνολογιών. Σιλό και συστήματα αποθήκευσης, Big Bag και sack unloading stations, πνευματική και μηχανική μεταφορά, weighing & dosing systems, microdosing, συστήματα διαχείρισης υγρών και process equipment αποτελούν επιμέρους δομικά στοι-

χεία λύσεων που σχεδιάζονται γύρω από τις απαιτήσεις κάθε παραγωγικής διαδικασίας. Στο mixing & processing, προηγμένα συστήματα ανάμιξης και process equipment της MIX Srl καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα βιομηχανικών εφαρμογών. Στο grinding & size reduction, οι τεχνολογίες της JEHMLICH προσφέρουν εξειδικευμένες λύσεις άλεσης και επεξεργασίας πρώτων υλών, ενώ τα BFM® fitting systems καλύπτουν απαιτήσεις flexible connections σε powder και bulk material processing εφαρμογές. Στο στάδιο της συσκευασίας, οι λύσεις vertical packaging της IRTA Group συμπληρώνουν την παραγωγική διαδικασία, καλύπτοντας τις ανάγκες από την επεξεργασία των πρώτων υλών έως το τελικό, συσκευασμένο προϊόν. Η δυνατότητα να συνδυάζει δικό της engineering και κατασκευή με επιλεγμένες τεχνολογίες διεθνών κατασκευαστών επιτρέπει στην Acmon Systems να σχεδιάζει και να υλοποιεί σύνθετα turnkey projects, επιλέγοντας κάθε φορά τον κατάλληλο εξοπλισμό με βάση τις τεχνικές και παραγωγικές απαιτήσεις της εφαρμογής. Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται τεχνολογίες αυτοματισμού της Siemens, διασυνδέοντας τον μηχανολογικό εξοπλισμό και τα επιμέρους στάδια της παραγωγής σε ένα ενιαίο λειτουργικό σύστημα. Ταυτόχρονα, το εύρος του portfolio επιτρέπει την προμήθεια εξειδικευμένου εξοπλισμού — όπως mixing, grinding, screening, dosing ή packaging equipment — και για μεμονωμένες εφαρμογές.

Acmon Data | Industrial Software & Machinery Η Acmon Data επεκτείνει την ολοκληρωμένη προσέγγιση στα επόμενα κρίσιμα στάδια της παραγωγής, με εξειδικευμένες λύσεις Product Inspection, Marking & Coding, Print & Apply, Traceability και Digital Connectivity. Στο Product Inspection, τεχνολογίες checkweighing, metal detection και X-Ray της Mettler-Toledo ενσωματώνονται στις παραγωγικές γραμμές, ενισχύοντας τον έλεγχο ποιότητας και ασφάλειας του τελικού προϊόντος. Στο Marking & Coding, οι industrial inkjet και laser τεχνολογίες της Matthews Marking Systems καλύπτουν διαφορετικές απαιτήσεις κωδικοποίησης και ταυτοποίησης, ενώ οι λύσεις Print & Apply της Evolabel αυτοματοποιούν την εκτύπωση και εφαρμογή ετικετών σε προϊόντα, κιβώτια και παλέτες. Το portfolio του βιομηχανικού εξοπλισμού συνδέεται με το ψηφιακό επίπεδο της παραγωγής μέσω της ιδιόκτητης πλατφόρμας TracePro. Μηχανές, αυτοματισμοί και παραγω-

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

γικές διαδικασίες μπορούν να διασυνδεθούν με επιχειρησιακά συστήματα, υποστηρίζοντας production monitoring και traceability και μετατρέποντας τα δεδομένα της παραγωγής σε αξιοποιήσιμη πληροφορία. Έτσι, η Acmon Data δεν περιορίζεται στην προμήθεια ενός checkweigher, ενός X-Ray, ενός marking system ή ενός Print & Apply. Η τεχνογνωσία της επιτρέπει στον επιμέρους εξοπλισμό να εντάσσεται, όπου απαιτείται, σε μία ευρύτερη integrated solution, στην οποία quality control, identification, traceability και production data λειτουργούν συνδυαστικά.

Από τον εξοπλισμό στο turnkey project Η ουσιαστική διαφοροποίηση βρίσκεται στη δυνατότητα να βλέπουμε ολόκληρη την παραγωγική διαδικασία. Ένα mixer, ένα dosing system, ένα packaging machine ή ένα X-Ray μπορεί να καλύπτει μία συγκεκριμένη και αυτόνομη παραγωγική ανάγκη. Όταν όμως οι απαιτήσεις ενός έργου είναι μεγαλύτερες, η προστιθέμενη αξία βρίσκεται στην ικανότητα να επιλεγούν οι κατάλληλες τεχνολογίες, να σχεδιαστούν γύρω από τις ανάγκες της παραγωγής και να ενσωματωθούν σε μία ενιαία engineered & integrated λύση. Εδώ, η συμπληρωματικότητα της Acmon Systems και της Acmon Data, αλλά και συνολικά των εταιρειών του Acmon Group, δημιουργεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Engineering, in-house manufacturing, εξειδικευμένος εξοπλισμός, system integration και digital connectivity συνδυάζονται κάτω από μία κοινή τεχνική προσέγγιση, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση απαιτητικών turnkey industrial projects. Για τον πελάτη, αυτό σημαίνει έναν συνεργάτη που μπορεί να ανταποκριθεί σε μία συγκεκριμένη ανάγκη εξοπλισμού, αλλά παράλληλα διαθέτει την τεχνογνωσία και το εύρος λύσεων για να δει τη συνολική εικόνα της παραγωγής: από

τον σχεδιασμό και την επιλογή του κατάλληλου εξοπλισμού έως τη διασύνδεση διαφορετικών τεχνολογιών σε μία ολοκληρωμένη παραγωγική εγκατάσταση. Με 30+ χρόνια εμπειρίας, 1.100+ έργα σε περισσότερες από 40 χώρες και το 75% του κύκλου εργασιών να προέρχεται από διεθνείς αγορές, ο Acmon Group συνδυάζει ελληνική τεχνογνωσία, in-house engineering & manufacturing και διεθνείς τεχνολογίες για να δημιουργεί λύσεις προσαρμοσμένες στις πραγματικές απαιτήσεις της βιομηχανίας.

Η πραγματική μας αξία δεν βρίσκεται μόνο στον εξοπλισμό που προσφέρουμε, αλλά στο ότι γνωρίζουμε πώς να τον μετατρέπουμε σε λύση: από ένα μεμονωμένο μηχάνημα έως ένα σύνθετο turnkey project, συνδυάζουμε εξοπλισμό, τεχνολογία και engineering σε ολοκληρωμένες βιομηχανικές λύσεις με πραγματικό και μετρήσιμο αποτέλεσμα.

ACMON GROUP 57ο χλμ Εθν. Οδού Αθηνών - Λαμίας, 320 09 Οινόφυτα, Βοιωτία Τ: +30 22620 31405 Ε: info@acmon.gr W: https://acmongroup.com

ΒΙΟΜΗ Χ Α ΝΙΚΌΣ ΕΞΟΠ Λ ΙΣΜΌΣ

Οι απαντήσεις επηρεάζουν το κόστος, τον χρόνο αποκατάστασης μιας βλάβης και τη διαπραγματευτική θέση της βιομηχανίας σε όλη τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού. Η τεχνική προδιαγραφή της αγοράς είναι το κατάλληλο σημείο για να οριστούν δικαιώματα πρόσβασης, τεκμηρίωση, αντίγραφα προγραμμάτων, διαθεσιμότητα δεδομένων και όροι τεχνικής υποστήριξης. Η μακροχρόνια συνεργασία με έναν κατασκευαστή ή προμηθευτή μπορεί να αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, όταν συνοδεύεται από σαφείς όρους υποστήριξης, πρόσβασης και μελλοντικής αναβάθμισης.

Ποιος είναι ο κίνδυνος τεχνολογικής απαξίωσης και τι περιθώριο υπάρχει για μελλοντικές μετατροπές;

επηρεάζει άμεσα την οικονομική απόδοση της παραγωγής.

Πόσο εύκολα και με πόση ασφάλεια θα ενταχθεί στο υφιστάμενο εργοστάσιο;

Ένα νέο μηχάνημα θα λειτουργήσει μέσα σε εγκατάσταση με υπάρχοντες προγραμματιζόμενους λογικούς ελεγκτές (PLC), συστήματα εποπτικού ελέγχου και συλλογής δεδομένων (SCADA), Συστήματα Εκτέλεσης Παραγωγής (MES), συστήματα διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων (ERP) και εξοπλισμό διαφορετικών κατασκευαστών και γενεών. Η διαλειτουργικότητα χρειάζεται να αποτελεί απαίτηση της προδιαγραφής αγοράς. Ποια πρωτόκολλα επικοινωνίας υποστηρίζονται; Με ποια μορφή εξάγονται τα δεδομένα; Υπάρχει πρόσβαση στα δεδομένα λειτουργίας χωρίς πρόσθετες άδειες; Μπορεί να συνδεθεί ο εξοπλισμός με τρίτα συστήματα; Το OPC UA έχει σχεδιαστεί για ασφαλή, ανεξάρτητη από κατασκευαστές αν ταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αισθητήρων, ελεγκτών, MES και ERP. Μαζί με τη διαλειτουργικότητα πρέπει να εξετάζονται η απομακρυσμένη πρόσβαση, η διαχείριση

λογαριασμών και ενημερώσεων και η τμηματοποίηση των δικτύων. Το NIST και η σειρά ISA/IEC 62443 αντιμετωπίζουν την κυβερνοασφάλεια της επιχειρησιακής τεχνολογίας ως ζήτημα ολόκληρου του κύκλου ζωής του συστήματος, στο οποίο εμπλέκονται ιδιοκτήτες εγκαταστάσεων, κατασκευαστές, ολοκληρωτές και πάροχοι υπηρεσιών.

Πόσο ευέλικτο είναι το μοντέλο υποστήριξης σε βάθος χρόνου;

Η τεχνική υποστήριξη του προμηθευτή αποτελεί κρίσιμο μέρος μιας επένδυσης. Η αρχιτεκτονική του συστήματος καθορίζει παράλληλα πόσες επιλογές θα διατηρήσει το εργοστάσιο αργότερα. Χρειάζεται να είναι ξεκάθαρο ποιος έχει πρόσβαση στα προγράμματα PLC, στις παραμέτρους, στα αντίγραφα ασφαλείας και στα δεδομένα. Ποια εξαρτήματα είναι ιδιοταγή; Απαιτείται συγκεκριμένος κατασκευαστής για κάθε μετατροπή; Υπάρχουν επαναλαμβανόμενες άδειες λογισμικού; Μπορεί εξουσιοδοτημένος τρίτος ολοκληρωτής συστημάτων να πραγματοποιήσει συντήρηση ή επέκταση;

Η μηχανική κατασκευή μπορεί να παραμένει πλήρως λειτουργική όταν ο ελεγκτής, η οθόνη χειριστή, ο μετατροπέας συχνότητας ή το λειτουργικό σύστημα έχει ήδη σταματήσει να υποστηρίζεται. Για μια επένδυση με ορίζοντα δεκαετίας ή περισσότερο, η διαχείριση της τεχνολογικής απαξίωσης χρειάζεται σχέδιο από την αρχή. Το IEC 62402 προβλέπει οργανωμένη διαχείριση της απαξίωσης σε όλο τον κύκλο ζωής, από τον σχεδιασμό έως την επιλογή λύσεων όταν ένα εξάρτημα ή μια τεχνολογία παύει να διατίθεται. Στη διαδικασία προμήθειας αξίζει να ζητούνται στοιχεία για τον αναμενόμενο χρόνο υποστήριξης βασικών υποσυστημάτων, την πολιτική ειδοποίησης για κατάργηση προϊόντων, τις συμβατές εναλλακτικές και τη διαθεσιμότητα κρίσιμων ανταλλακτικών. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι μελλοντικές μετατροπές αποκτούν και κανονιστική διάσταση. Ο Κανονισμός 2023/1230 για τα μηχανήματα, ο οποίος εφαρμόζεται από τις 20 Ιανουαρίου 2027, προβλέπει ότι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πραγματοποιεί «ουσιώδη τροποποίηση» μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να θεωρηθεί κατασκευαστής του τροποποιημένου μηχανήματος και να

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ΒΙΟΜΗ Χ Α ΝΙΚΌΣ ΕΞΟΠ Λ ΙΣΜΌΣ

αναλάβει τις αντίστοιχες υποχρεώσεις συμμόρφωσης.

Τι απαιτείται για να επιτευχθεί η προβλεπόμενη απόδοση;

Η ονομαστική δυναμικότητα στηρίζεται σε συγκεκριμένες συνθήκες. Ποιότητα πρώτης ύλης, σταθερότητα παροχών, συμπιεσμένος αέρας, ηλεκτρική ισχύς, θερμοκρασία, αριθμός χειριστών, εμπειρία προσωπικού και απόδοση των προηγούμενων και επόμενων σταδίων επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα. Η επενδυτική μελέτη χρειάζεται επομένως να περιλαμβάνει τις βοηθητικές υποδομές, τη στελέχωση και την εκπαίδευση που απαιτεί ο νέος εξοπλισμός. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος μέχρι οι χειριστές και οι τεχνικοί συντήρησης να αποκτήσουν πλήρη επάρκεια. Σε ανάλυση εγκαταστάσεων του Global Lighthouse Network, περίπου το 75% είχε θέσει την ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού ως ιδιαίτερη προτεραιότητα, ενώ εφαρμογές που συνδύαζαν κατάρτιση και τεχνολογία συνδέθηκαν με αύξηση της συνολικής αποτελεσματικότητας εξοπλισμού κατά 5%-10% κατά μέσο όρο. Τα στοιχεία αφορούν προηγμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, δείχνουν ωστόσο τη στενή σχέση ανάμεσα στην τεχνολογική επένδυση και στις δεξιότητες που απαιτούνται για την αξιοποίησή της.

δοκιμές αποδοχής στον κατασκευαστή και στην εγκατάσταση, τα σαφή κριτήρια παράδοσης και η συμφωνία ως προς τις επιδόσεις που πρέπει να επιτύχει ο εξοπλισμός πριν θεωρηθεί ολοκληρωμένη η παραλαβή. Εξίσου σημαντικός είναι ο χρόνος σταδιακής αύξησης της παραγωγής. Μια γραμμή μπορεί να έχει εγκατασταθεί τεχνικά, αλλά να χρειάζεται εβδομάδες ή μήνες μέχρι να επιτύχει σταθερά την προβλεπόμενη ταχύτητα, ποιότητα και διαθεσιμότητα. Το κόστος αυτής της περιόδου πρέπει να έχει ληφθεί υπόψη στο επενδυτικό σχέδιο.

Με ποια στοιχεία θα γνωρίζουμε ότι η επένδυση πέτυχε;

Η αξιολόγηση πρέπει να έχει σχεδιαστεί πριν εκδοθεί η εντολή αγοράς. Αν ο στόχος είναι αύξηση δυναμικότητας, χρειάζεται συγκεκριμένη αναμενόμενη μεταβολή του ρυθμού παραγωγής. Αν αφορά ποιότητα, πρέπει να οριστεί στόχος για απορρίψεις ή επανεπεξεργασία. Αν αφορά αξιοπιστία, απαιτούνται αντίστοιχα δείκτες διαθεσιμότητας, χρόνου μεταξύ βλαβών και χρόνου αποκατάστασης. Οι δείκτες χρειάζονται αρχική μέτρηση, στόχο και σαφές χρονικό σημείο επανεξέτασης. Το ISO 22400 παρέχει κοινό πλαίσιο για βασικούς δείκτες

παραγωγικής λειτουργίας και βοηθά ώστε η αποτίμηση να στηρίζεται σε σταθερούς ορισμούς. Η επανεξέταση στους 6, 12 ή 24 μήνες μπορεί να αναδείξει και αποκλίσεις που είχαν μείνει εκτός του αρχικού business case: υψηλότερες ανάγκες συντήρησης, μεγαλύτερη κατανάλωση, χαμηλότερη αξιοποίηση ή πρόσθετες ανάγκες προσωπικού. Τα ευρήματα αυτά έχουν αξία και για την επόμενη επενδυτική απόφαση.

Η απόφαση πριν από το μηχάνημα Η ποιότητα μιας επένδυσης σε παραγωγικό εξοπλισμό κρίνεται σε βάθος χρόνου και σε επίπεδο ολόκληρης της παραγωγικής λειτουργίας. Κόστος κύκλου ζωής, αξιοπιστία, ευελιξία, διαλειτουργικότητα, τεχνική υποστήριξη, διαθέσιμες δεξιότητες και δυνατότητα μελλοντικής αναβάθμισης καθορίζουν την αξία που τελικά θα αποδώσει το νέο περιουσιακό στοιχείο. Για το στέλεχος που εισηγείται ή εγκρίνει την επένδυση, το κρίσιμο στάδιο βρίσκεται πριν από την τελική τεχνική επιλογή: στον σωστό ορισμό του στόχου, στις παραδοχές του business case και στις απαιτήσεις που θα ενσωματωθούν από την αρχή στην προδιαγραφή. Εκεί διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό η απόδοση της επένδυσης που θα ακολουθήσει. •

Ποιοι κίνδυνοι συνοδεύουν την εγκατάσταση και τη θέση σε λειτουργία;

Μια επένδυση επηρεάζει την παραγωγή πριν αρχίσει να αποδίδει. Χρειάζονται χρόνος διακοπής, αποξήλωση, εργασίες υποδομής, εγκατάσταση, δοκιμές, θέση σε λειτουργία, εκπαίδευση και σταδιακή αύξηση της παραγωγής μέχρι την επίτευξη των προβλεπόμενων επιδόσεων. Το σχέδιο πρέπει να καλύπτει τόσο το προγραμματισμένο παράθυρο διακοπής όσο και πιθανά σενάρια καθυστέρησης. Κρίσιμο ρόλο έχουν οι

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Ολοκληρωμένες τεχνολογίες αερισμού Robuschi & SSI Aeration από τη MICHOS Η ΜICHOS, ΜΈΛΟΣ ΤΟΥ ΟΜΊΛΟΥ INGERSOLL RAND, ΠΑΡΟΥΣΙΆΖΕΙ ΤΙΣ ΚΑΙΝΟΤΌΜΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΕΣ ROBUSCHI ΚΑΙ SSI AERATION ΓΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΈΝΑ ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ ΑΕΡΙΣΜΟΎ, ΜΕ ΈΜΦΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΉ ΑΠΌΔΟΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΉ ΑΞΙΟΠΙΣΤΊΑ.

Παρουσίαση Manufacturing

ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΆΣΕΙΣ επεξεργασίας αστικών & βιομη-

χανικών λυμάτων, ο αερισμός αποτελεί συνήθως τη μεγαλύτερη επιμέρους κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τη Water Environment Federation, ανάλογα τη μέθοδο επεξεργασίας, τα οργανικά φορτία, το σύστημα διάχυσης και τη στρατηγική ελέγχου, μπορεί να αντιπροσωπεύει το 45–75% της συνολικής ηλεκτρικής ζήτησης της εγκατάστασης. Η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την ενεργειακή απόδοση και το λειτουργικό κόστος. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η επιλογή ενός αποδοτικού φυσητήρα, αλλά ο σχεδιασμός ενός ενιαίου συστήματος αερισμού, όπου φυσητήρας, δίκτυο αέρα, σύστημα διάχυσης αέρα, διαχύτες και αυτοματισμός λειτουργούν συνδυαστικά, βάσει των πραγματικών αναγκών της διεργασίας. Σε αυτήν την προσέγγιση βασίζονται οι ολοκληρωμένες λύσεις που φέρνει η MICHOS στην ελληνική αγορά, συνδυάζοντας τις τεχνολογίες Robuschi και SSI Aeration σε ένα ενιαίο σύστημα. Η Robuschi καλύπτει διαφορετικά προφίλ μέσω των τεχνολογιών Robox Lobe, Robox Screw και Robox Turbo, προσφέροντας λύσεις για διαφορετικές απαιτήσεις παροχής, πίεσης και μεταβολών φορτίου. Ιδιαίτερα το high-speed Robox Turbo, με σύγχρονο κινητήρα μόνιμου μαγνήτη, ενσωματωμένο μετατροπέα συχνότητας και έδρανα αέρα, αποτελεί τεχνολογία νέας γενιάς, με στόχο τη μείωση των μηχανικών απωλειών και των απαιτήσεων συντήρησης. Η παραγωγή αέρα, ωστόσο, αποτελεί ένα μέρος της λύσης. Τα συστήματα διάχυσης αέρα της SSI Aeration διαχέουν τον αέρα στη δεξαμενή, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για αποτελεσματική μεταφορά οξυγόνου. Ο σωστός σχεδιασμός συμβάλλει στην ομοιόμορφη κατανομή του αέρα, στον κατάλληλο σχηματισμό φυσαλίδων και στη διατήρηση των απαιτούμενων επιπέδων διαλυμένου οξυγόνου. Ο οίκος SSI Aeration διαθέτει εξειδικευμένη τεχνογνωσία και σχεδιαστικό τμήμα για τους υπολογισμούς διεργασιών αερισμού, καθώς και σχεδιαστικά και προσομοιωτικά εργαλεία σε συνεργασία με τη Robuschi. Παράλληλα, παρέχει ολοκληρωμένα συστήματα διάχυσης αέρα έτοιμα για εγκατάσταση, με σωληνώσεις, στηρίγματα, fittings, σέλλες και διαχύτες, διαμορφωμένα σύμφωνα με το τελικό σχέδιο της μελέτης σε AutoCAD. Η συνδυαστική προσέγγιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε εγκαταστάσεις όπου τα φορτία μεταβάλλονται μέσα στην ημέρα ή εποχικά. Η παροχή αέρα πρέπει να ακολουθεί τις πραγματικές ανάγκες οξυγόνωσης με καλή χρονική απόκριση, ώστε να περιορίζονται ο υπερβολικός στραγγαλισμός, η άσκοπη εκτόνωση αέρα και οι ενεργειακές απώλειες.

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Παράλληλα, βουλωμένοι διαχύτες αέρα, αυξημένες απώλειες πίεσης, ακατάλληλες βαλβίδες ή ανεπαρκής έλεγχος διαλυμένου οξυγόνου (DO) μπορούν να περιορίσουν σημαντικά το ενεργειακό όφελος ακόμη και του πλέον αποδοτικού φυσητήρα. Ο συνδυασμός Robuschi – SSI Aeration επιτρέπει τη συνδυαστική επιλογή και διαστασιολόγηση του εξοπλισμού, με βάση τις απαιτήσεις κάθε δεξαμενής και το λειτουργικό προφίλ της εγκατάστασης.

Το Total Cost of Ownership στο επίκεντρο Η τελική αξιολόγηση βασίζεται στο TCO, δηλαδή στο συνολικό lifecycle cost του εξοπλισμού. Εκτός από το αρχικό κόστος, συνυπολογίζονται η ηλεκτρική ενέργεια, η προληπτική συντήρηση, τα αναλώσιμα, τα ανταλλακτικά, η τεχνική υποστήριξη και οι συνέπειες μιας μη προγραμματισμένης διακοπής. Η εμπειρία και τεχνογνωσία της MICHOS και του Ομίλου Ingersoll Rand στις εφαρμογές αερισμού, διαμορφώνει μια σύγχρονη προσέγγιση στον σχεδιασμό συστημάτων αερισμού: τη συνδυαστική λειτουργία φυσητήρα, δικτύου αέρα, συστήματος διάχυσης και αυτοματισμού ως ένα ενιαίο σύστημα, με στόχο την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη διαθεσιμότητα και το χαμηλότερο λειτουργικό κόστος σε όλο τον κύκλο ζωής της εγκατάστασης.

Θέση Κύριλλος, 193 00, Ασπρόπυργος Αττικής Τ: +30 210 6774280 Ε: info@michos.gr W: www.michos.gr

MADE IN GREECE & CLUSTERS:

Η Ελλάδα που παράγει μαζί

ΕΞΩΣΤΡΈΦΕΙΑ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΌΤΗΤΑ, ΣΥΝΕΡΓΑΣΊΑ... ΤΡΕΙΣ ΛΈΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΆ ΠΟΥ ΚΑΘΟΡΊΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΎΧΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΊΣ ΑΓΟΡΈΣ. ΠΏΣ ΜΕΤΑΤΡΈΠΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΠΤΆ ΑΠΟΤΕΛΈΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΊ ΤΟ ΜΈΛΛΟΝ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑΣ ΚΡΊΝΕΤΑΙ ΑΠΌ ΤΑ ΙΣΧΥΡΆ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΆ ΟΙΚΟΣΥΣΤΉΜΑΤΑ. ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΙΏΡΓΟΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥ Σ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Ο «MADE IN GREECE» δεν σημαίνει πια απλώς προέ-

λευση, σημαίνει διαδρομή. Ποιότητα, τεχνογνωσία, σχεδιασμός, πιστοποίηση, ιχνηλασιμότητα: όλα αυτά συνθέτουν σήμερα μια ταυτότητα πολύ πιο σύνθετη από μια ετικέτα «κατασκευάστηκε στην Ελλάδα». Πίσω από κάθε προϊόν που σχεδιάζεται και παράγεται στη χώρα βρίσκεται ένα ολόκληρο οικοσύστημα επιχειρήσεων, προμηθευτών, ερευνητικών φορέων και τεχνολογίας, ένας ιστός συνεργασιών που μετατρέπει την εγχώρια παραγωγή σε εξαγώγιμη αξία και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να παράγουμε ελληνικά, αλλά να παράγουμε με τρόπο που η ελληνική προέλευση να λειτουργεί ως εχέγγυο αξιοπιστίας και καινοτομίας στις διεθνείς αγορές. Το αφιέρωμα του Manufacturing χαρτογραφεί αυτή τη μετάβαση σε τρία επίπεδα. Ο Δρ. Μαρίνος Γιαννόπουλος, CEO της Enterprise Greece, ανοίγει με τη μεγάλη εικόνα: πώς αναδιατάσσονται οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και τι σημαίνει αυτό για τη θέση της ελληνικής παραγωγής διεθνώς. Ο Κώστας Θέος, Γενικός Διευθυντής της «Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη», εστιάζει στην εγχώρια εικόνα, στο πού βρίσκεται σήμερα η ελληνική Μεταποίηση και τι χρειάζεται για μεγαλύτερη κρίσιμη μάζα και αναγνωρισιμότητα. Ο Jorge-A. Sanchez-P., Πρόεδρος του si-Cluster, μεταφέρει τη συζήτηση στην πράξη, δείχνοντας τι χρειάζεται για να λειτουργήσει ένα πραγματικό παραγωγικό οικοσύστημα και όχι απλώς ένας κατάλογος μελών. Τρεις ομιλητές, τρεις οπτικές, ένα κοινό συμπέρασμα: το «Made in Greece» δεν χτίζεται μεμονωμένα, χτίζεται μέσα από δίκτυα. Οι τοποθετήσεις που ακολουθούν συνθέτουν, η καθεμία από τη δική της θέση, την ίδια αφήγηση. Η επόμενη ημέρα της ελληνικής παραγωγής θα κριθεί από το πόσο καλά θα μάθουμε να παράγουμε μαζί.

Από το «Made in Greece» στο «Value Created in Greece»: Πώς οι ελληνικές επιχειρήσεις κατακτούν τις παγκόσμιες αγορές Δρ. Μαρίνος Γιαννόπουλος, CEO Enterprise Greece Οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες αλλάζουν ριζικά. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις, η ενεργειακή κρίση και η ανάγκη για γρήγορη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση έχουν ανατρέψει τους κανόνες του παιχνιδιού. Σήμερα, οι μεγάλοι διεθνείς όμιλοι δεν ψάχνουν απλώς τον φθηνότερο συνεργάτη. Ψάχνουν κάτι πολύ πιο σημαντικό: ποιότητα, αξιοπιστία, τεχνολογική υπεροχή και βιωσιμότητα. Για την Ελλάδα, αυτή η αλλαγή δεν είναι απειλή, αλλά μια τεράστια ευκαιρία. Και τα νούμερα το αποδεικνύουν. Το 2025, σύμφωνα με τα προσωρινά ετήσια στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος ανά χώρα προέλευσης, οι καθαρές εισροές Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ανήλθαν σε περίπου €11,4 δισ., αυξημένες κατά 62,2% σε σχέση με το 2024. Παράλληλα,

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Δρ. Μαρίνος Γιαννόπουλος CEO της Enterprise Greece

Το στοίχημα για τη χώρα μας είναι ξεκάθαρο: δε θέλουμε απλώς να εξάγουμε περισσότερο. Θέλουμε να συνδιαμορφώνουμε το μέλλον της παγκόσμιας παραγωγής

οι εξαγωγές αγαθών διαμορφώθηκαν σε €48,6 δισ. Παρότι η συνολική αξία τους υποχώρησε κατά 2,8%, οι εξαγωγές χωρίς τα πετρελαιοειδή αυξήθηκαν κατά 2,0%, καταδεικνύοντας μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της μη πετρελαϊκής εξαγωγικής βάσης. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ισχυρή επενδυτική δυναμική και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα των μη πετρελαϊκών εξαγωγών. Παράλληλα, αναδεικνύουν τη σημασία της περαιτέρω παραγωγικής αναβάθμισης και της μετάβασης προς προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Τα τρία βήματα για να μείνουμε στο «κλαμπ» Πώς μπορεί όμως μια ελληνική επιχείρηση να εισέλθει και κυρίως να παραμείνει σε αυτό το κλαμπ των διεθνών αλυσίδων αξίας; Η απάντηση κρύβεται σε τρία καθοριστικά βήματα: 1. Ψ ηφιακό άλμα στην παραγωγή: Η τεχνητή νοημοσύνη, οι αυτοματισμοί και τα δεδομένα (data analytics) δεν είναι πολυτέλεια. Είναι το «εισιτήριο» για να αυξήσουμε την παραγωγικότητά μας και να σταθούμε ισότιμα δίπλα στους κορυφαίους του εξωτερικού. 2. Πράσινη ταυτότητα (ESG): Η περιβαλλοντική επίδοση, η ενεργειακή αποδοτικότητα, η ιχνηλασιμότητα και η συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα στην επιλογή προμηθευτών από τις διεθνείς επιχειρήσεις. 3. Η ισχύς εν τη ενώσει (Clusters): Κανείς δεν πετυχαίνει μόνος του. Η συμμετοχή σε ισχυρά παραγωγικά οικοσυστήματα (clusters) φέρνει οικονομίες κλίμακας, μεταφορά τεχνογνωσίας και συνδέει την επιχειρηματικότητα με την πανεπιστημιακή έρευνα. Στην Ελλάδα έχουν αναπτυχθεί δυναμικά επιχειρηματικά και ερευνητικά οικοσυστήματα σε τομείς όπως η αγροδιατροφή, η φαρμακοβιομηχανία, τα δομικά υλικά, ο ναυτιλιακός εξοπλισμός και η τεχνολογία.

Ο ρόλος της Enterprise Greece Εδώ ακριβώς εντάσσεται ο ρόλος της Enterprise Greece: να φέρνει την ελληνική παραγωγή πιο κοντά στη διεθνή ζήτηση. Στηρίζουμε τις ελληνικές επιχειρήσεις με παρουσία σε σημαντικές διεθνείς εκθέσεις, στοχευμένες επι-

χειρηματικές αποστολές, B2B συναντήσεις, παρέχοντας πληροφόρηση για αγορές και διασύνδεση με δυνητικούς εταίρους και αγοραστές. Το στοίχημα για τη χώρα μας είναι ξεκάθαρο: δε θέλουμε απλώς να εξάγουμε περισσότερο. Θέλουμε να συνδιαμορφώνουμε το μέλλον της παγκόσμιας παραγωγής. Με επενδύσεις στη γνώση, την τεχνολογία και τις συνεργασίες, μπορούμε να κάνουμε το «Made in Greece» διεθνές σύμβολο αξιοπιστίας και καινοτομίας. Κώστας Θέος

Το μέλλον του Ελληνικού παραγωγικού οικοσυστήματος – Διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά, αλυσίδες αξίας και αναγνωρισιμότητα Κώστας Θέος, Γενικός Διευθυντής στην “Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη” Παρά τις πολλαπλές κρίσεις και μέσα από πλήθος εμποδίων και προκλήσεων, η εγχώρια Μεταποίηση σημείωσε ουσιαστική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Η συμμετοχή της στο ΑΕΠ αυξήθηκε στο 9% (η υψηλότερη επίδοση μετά το 2008). Από το 2009 έως το 2024, οι εξαγωγές αγαθών (εκτός πετρελαιοειδών) αυξήθηκαν 2,5 φορές, ξεπερνώντας τη μεγάλη αύξηση των τουριστικών εισπράξεων. Η απασχόληση στη Μεταποίηση αυξήθηκε στο 10%. Με βάση πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, με εξαίρεση τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η Βιομηχανία είναι ο πιο παραγωγικός τομέας της οικονομίας, με παραγωγικότητα κατά 60% μεγαλύτερη του μέσου όρου της οικονομίας. Υπάρχει λοιπόν μια θετική δυναμική με πολύ σημαντική συνεισφορά στην οικονομία που πρωτίστως οφείλεται στο ταλέντο του ανθρώπινου δυναμικού της εγχώριας Μεταποίησης που προσαρμόστηκε στις κρίσεις και διδάχθηκε από αυτές.

Το στοίχημα της κρίσιμης μάζας και του brand name Μεταξύ των προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει η εγχώρια βιομηχανία είναι το να αποκτήσει μεγαλύτερη εγχώρια κρίσιμη μάζα, με βάθος, εύρος, μεγαλύτερη διαφοροποίηση χαρτοφυλακίου και να κτίσει σταδιακά όλο και πιο αναγνωρίσιμο brand name, τόσο σε επίπεδο B2B και ενδιάμεσων αγαθών, όσο και σε επίπεδο τελικών προϊόντων και B2C.

Ο δείκτης οικονομικής πολυπλοκότητας (ECI) Στην κατεύθυνση αυτή, χρήσιμο εργαλείο είναι και o δείκτης Economic Complexity Index (ECI) που αναπτύχθηκε από το Harvard Kennedy School of Government. Ο εν λόγω δείκτης αποτυπώνει την οικονομική πολυπλοκότητα μιας οικονομίας με βάση τόσο τη σύνθεση και ποικιλομορφία των εξαγωγών μιας χώρας όσο και τη σπανιότητα ή μοναδικότητά τους, ενώ έχει τεκμηριωθεί υψηλή συσχέτιση ανάμεσα στην πολυπλοκότητα μιας οικονομίας και τη δυνητική αύξηση

Γενικός Διευθυντής στην “Ελληνική Παραγωγή – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη”

Η πορεία της εγχώριας μεταποίησης τα τελευταία χρόνια απέδειξε πως διαθέτει το ανθρώπινο ταλέντο να κερδίσει αυτό το στοίχημα

της ευημερίας και τη μείωση των ανισοτήτων. Ενδεικτικά, η χώρα με τη μεγαλύτερη οικονομική πολυπλοκότητα είναι η Ιαπωνία, με 2η την Ελβετία. Είναι λοιπόν ενθαρρυντικό το ότι η πρόοδος επιβεβαιώνεται και από την βελτίωση του δείκτη πολυπλοκότητας ο οποίος αυξήθηκε από 0,36 το 2012 σε 0,52 το 2024, με άνοδο της κατάταξης από την 59η θέση στη 48η θέση στην ίδια περίοδο. Ωστόσο, και στον εν λόγω δείκτη παραμένουμε στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των χωρών ΕΕ, γεγονός που σημαίνει πως έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να διανύσουμε.

B2B και B2C: δύο διαφορετικές μάχες Σε επίπεδο εταιρικών αποφάσεων και σχεδιασμών, όλες οι ευκαιρίες αύξησης της δραστηριότητας είναι καλές εφόσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις επιτυχίας με την συνεκτίμηση όλων των παραμέτρων. Μια εταιρεία μπορεί να αποκομίσει -και η χώρα αθροιστικά- πολλά σε αξία και τεχνογνωσία τόσο στις αγορές Β2Β, όσο και στις αγορές B2C. Ας μην ξεχνάμε πως οι αγορές B2B είναι πολλαπλάσιου μεγέθους (διπλάσιες ή και περισσότερο σύμφωνα με εκτιμήσεις), ενώ και εκεί υπάρχει μια δύσκολη μάχη για να κερδηθούν οι πελάτες, μέσω της αξιοπιστίας του προϊόντος, των όρων παράδοσης και της υποστήριξης, με άλλα λόγια μέσω μιας μάχης κτισίματος brand και «επωνυμίας», ασφαλώς με διαφορετικούς όρους από την τοποθέτηση επώνυμων προϊόντων στις αγορές B2C.

Το στοίχημα της διαφοροποίησης Η εμβάθυνση, διεύρυνση και διαφοροποίηση του μεταποιητικού τομέα είναι στοίχημα κρίσιμης σημασίας. Θα συμβάλει στην εμβάθυνση του παραγωγικού οικοσυστήματος που βοηθάει τελικά όλες τις επιχειρήσεις και παράγει δευτερογενείς επιδράσεις επιτάχυνσης. Αλλά μπορεί επίσης να προσφέρει το αναγκαίο άλμα παραγωγικότητας που χρειάζεται η χώρα για τη βελτίωση της ευημερίας, την αύξηση των εισοδημάτων, τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας. Η διαφοροποίηση θα αυξήσει επίσης την ανθεκτικότητα της οικονομίας, με φυσική αντιστάθμιση κινδύνου λόγω μικρότερης έκθεσης σε σχέση με τις όποιες συνθήκες μονοκαλλιέργειας.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Η πορεία της εγχώριας μεταποίησης τα τελευταία χρόνια απέδειξε πως διαθέτει το ανθρώπινο ταλέντο να κερδίσει αυτό το στοίχημα. Ασφαλώς, καθοριστική θα είναι επίσης η σημασία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, σε όρους ρυθμιστικού πλαισίου, χρηματοδοτικών εργαλείων και άμβλυνσης των εμποδίων.

Από τους καταλόγους μελών στα παραγωγικά οικοσυστήματα Jorge-A. Sanchez-P. Πρόεδρος Δ.Σ., si-Cluster Διευθυντής, ESA BIC Greece Αν. Υπεύθυνος Μονάδας Corallia, Ε.Κ. Αθηνά Η διαφορά ανάμεσα σε ένα cluster που παράγει κύκλο εργασιών, εξαγωγές, νέα προϊόντα και διεθνείς συνεργασίες και σε ένα cluster που παραμένει απλώς ένας κατάλογος μελών βρίσκεται κυρίως στο αν λειτουργεί ως πραγματικό οικοσύστημα: με κοινό όραμα, σαφή στόχευση, ενεργό συντονισμό και συνεχή δημιουργία επιχειρηματικής αξίας. Ένα cluster δεν αρκεί να συγκεντρώνει εταιρείες, πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς κάτω από μια κοινή ονομασία. Πρέπει να δημιουργεί σχέσεις εμπιστοσύνης, κοινή στρατηγική και εξειδίκευση, να εντοπίζει τεχνολογικές και παραγωγικές συμπληρωματικότητες, να γεννά κοινά έργα, να διευκολύνει τη μεταφορά τεχνολογίας, να ανοίγει νέες αγορές και να συνδέει τις επιχειρήσεις με πελάτες, επενδυτές και διεθνείς αλυσίδες αξίας.

Το παράδειγμα του si-Cluster Αυτή είναι και η φιλοσοφία με την οποία αναπτύχθηκε το si-Cluster, το Ελληνικό Cluster Διαστημικών Τεχνολογιών και Εφαρμογών, με περισσότερα από 100 μέλη σήμερα και με τη συστηματική υποστήριξη του Corallia. Το si-Cluster αποτελεί ένα από τα πλέον ώριμα και εξωστρεφή τεχνολογικά clusters της χώρας, ένα πραγματικό «εργαστήριο» συνεργασίας ανάμεσα στη βιομηχανία, την έρευνα, την Πολιτεία. Το ελληνικό διαστημικό οικοσύστημα εξελίχθηκε σταδιακά

Jorge-A. Sanchez-P. Πρόεδρος Δ.Σ., si-Cluster Διευθυντής, ESA BIC Greece Αν. Υπεύθυνος Μονάδας Corallia, Ε.Κ. Αθηνά

Στην πράξη, τα clusters που πετυχαίνουν είναι αυτά που μετατρέπουν τη γεωγραφική ή κλαδική εγγύτητα σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

από μια σχετικά μικρή κοινότητα εξειδικευμένων φορέων σε ένα εξωστρεφές δίκτυο επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών οργανισμών που συμμετέχουν σε αποστολές και έργα της ESA και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναπτύσσουν δορυφορικά υποσυστήματα, μικροηλεκτρονική, λογισμικό, εφαρμογές γεωπαρατήρησης και δορυφορικών επικοινωνιών και δημιουργούν προϊόντα και υπηρεσίες με διεθνή αγορά.

Τι χρειάζεται ένα cluster για να πετύχει Ένα επιτυχημένο cluster χρειάζεται καθαρή στόχευση, επαγγελματικό συντονισμό, συνεχή χαρτογράφηση δυνατοτήτων, δράσεις εξωστρέφειας, σύνδεση με χρηματοδοτικά εργαλεία και μηχανισμούς παραγωγής κοινών ευκαιριών. Χρειάζεται επίσης να μετρά την πρόοδό του όχι μόνο με τον αριθμό των μελών, αλλά κυρίως με τα αποτελέσματα: νέες συνεργασίες, νέα προϊόντα, διεθνή έργα, εξαγωγές, επενδύσεις και θέσεις εργασίας. Στην πράξη, τα clusters που πετυχαίνουν είναι αυτά που μετατρέπουν τη γεωγραφική ή κλαδική εγγύτητα σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Δεν λειτουργούν ως κατάλογοι επαφών, αλλά ως μηχανισμοί παραγωγής αξίας, καινοτομίας και ανάπτυξης. •

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Που χωράει

η βιομηχανία

του αύριο Δ

ΕΚΑΕΠΤΆ ΧΡΌΝΙΑ μετά το προηγούμενο Ειδικό Χωροτα-

ξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία, η παραγωγική δραστηριότητα αποκτά νέο χωρικό χάρτη. Το νέο ΕΧΠ-Β, που δημοσιεύθηκε στις 28 Αυγούστου στο ΦΕΚ Δ΄ 702, επανακαθορίζει τις προτεραιότητες για τη χωροθέτηση βιομηχανίας και εφοδιαστικής, με σαφή έμφαση στους οργανωμένους υποδοχείς, στις θεσμοθετημένες παραγωγικές ζώνες και στην εξυγίανση των άτυπων συγκεντρώσεων. Μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο, το ερώτημα «πού» αποκτά μεγαλύτερο βάρος για κάθε νέα επένδυση. Η κατεύθυνση προς οργανωμένη χωροθέτηση προϋποθέτει επαρκή διαθέσιμη γη, υποδομές, συνδέσεις και όρους που μπορούν να υποστηρίξουν στην πράξη την ανάπτυξη της παραγωγής. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που δημοσιεύθηκε στις 28 Αυγούστου στο ΦΕΚ Δ΄ 702, κατευθύνει σταδιακά την παραγωγική δραστηριότητα προς οργανωμένους υποδοχείς και περιοχές με θεσμοθετημένες παραγωγικές χρήσεις. Μαζί με αυτή την κατεύθυνση έρχεται και μια πρακτική απαίτηση: να υπάρχει αρκετός κατάλληλος χώρος, με υποδομές και όρους που μπορούν να υποστηρίξουν πραγματικές επενδύσεις. Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό χρονολογούνταν από το 2009. Στο μεταξύ, η παραγωγή απέκτησε νέες εξαρτήσεις από την ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τα δίκτυα μεταφορών και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το νέο ΕΧΠ-Β ενσωματώνει αυτή τη συνθήκη, αντιμετωπίζοντας για πρώτη φορά τη βιομηχανία και την εφοδιαστική ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα. Η οργανωμένη χωροθέτηση αποτελεί κεντρική επιλογή του νέου σχεδιασμού. Τα Επιχειρηματικά Πάρκα αποκτούν αυξημένο ρόλο, οι Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις οδηγούνται προς εξυγίανση και τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού καλούνται να εξασφαλίσουν επαρκείς περιοχές παραγωγικών χρήσεων μαζί με τις αναγκαίες υποδομές.

Η βιομηχανική γη μπαίνει στην εξίσωση Η Αττική αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο το μέγεθος της πρόκλησης. Το ίδιο το ΦΕΚ καταγράφει μόλις επτά οργανωμένους υποδοχείς στην Περιφέρεια. Παράλληλα, εντοπίζει 26 Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις συνολικής έκτασης 61.158 στρεμμάτων και ακόμη τέσσερις συγκεντρώσεις logistics έκτασης 19.142 στρεμμάτων. Η ομάδα μελέτης υπολογίζει ανάγκη περίπου 21.000 στρεμμάτων μικτής επιφάνειας για το σύνολο της Αττικής. Οι αριθμοί αυτοί δίνουν στην οργανωμένη χωροθέτηση μια σαφή οικονομική διάσταση. Η διαθεσιμότητα κατάλληλων οικοπέδων, οι τιμές της γης, οι συνδέσεις με ενέργεια και μεταφορές και ο χρόνος δημιουργίας νέων υποδοχέων επηρεάζουν πλέον ακόμη περισσότερο την απόφαση χωροθέτησης μιας επένδυσης. Το ΦΕΚ ζητά, άλλωστε, τη δημιουργία νέων κατάλληλων υποδοχέων με εσωτερικές και εξωτερικές υποδομές και προτάσσει την οργάνωση των υφιστάμενων συγκεντρώσεων. Η πίεση γίνεται εντονότερη στις δύο μεγαλύτερες μητροπολιτικές περιοχές. Η Αττική και η Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης εντάσσονται στην υψηλότερη κατηγορία χωρικής προτεραιότητας, με σαφή κατεύθυνση προς Επιχειρηματικά Πάρκα, εξυγίανση των ΑΒΣ, εκσυγχρονισμό υφιστάμενων δραστηριοτήτων και ενίσχυση μονάδων υψηλότερης τεχνολογίας.

Οι υφιστάμενες μονάδες κρατούν χώρο για ανάπτυξη Για τις επιχειρήσεις που λειτουργούν ήδη, οι μεταβατικές προβλέψεις έχουν ιδιαίτερη σημασία. Οι νομίμως υφιστάμενες δραστηριότητες μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν, να εκσυγχρονίζονται και να επεκτείνονται χωρικά στο σημερινό τους γήπεδο ή σε όμορα γήπεδα, σύμφωνα με τους όρους εγκατάστασης και την ισχύουσα νομοθεσία. Οι

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

ΤΟ ΝΈΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΌ, ΟΙ ΠΙΈΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΉ ΓΗ ΚΑΙ Η ΚΡΊΣΙΜΗ ΔΙΕΤΊΑ ΠΟΥ ΘΑ ΔΕΊΞΕΙ ΑΝ ΤΟ ΝΈΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΜΠΟΡΕΊ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΉΣΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ. ΓΡΆΦΕΙ Ο ΓΙΏΡΓΟΣ ΠΑΝΤΑ ΖΌΠΟΥΛΟΣ

περιπτώσεις αυτές δεν χαρακτηρίζονται νέες εγκαταστάσεις ή νέες χωροθετήσεις για την εφαρμογή του Πλαισίου. Αντίστοιχη συνέχεια προβλέπεται για συγκεκριμένες αδειοδοτικές διαδικασίες που είχαν ήδη ξεκινήσει πριν από τη δημοσίευση της απόφασης. Η πρόβλεψη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για μια βιομηχανική βάση όπου μεγάλο μέρος των κεφαλαιουχικών επενδύσεων πραγματοποιείται μέσα από επεκτάσεις και εκσυγχρονισμούς υφιστάμενων εργοστασίων. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο θέτει συγκεκριμένα κριτήρια για νέες εκτός σχεδίου εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων ελάχιστες αποστάσεις 100 μέτρων από αυτοκινητοδρόμους, 60 μέτρων από εθνικές οδούς και 25 μέτρων από επαρχιακές οδούς.

Ένα νέο εργαλείο που περιμένει ακόμη θεσμική υπόσταση Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Υποδοχέας Βιομηχανίας ή/και Εφοδιαστικής Ενδιάμεσου Βαθμού Οργάνωσης (ΥΒΕΒΟ). Στόχος του είναι να προσφέρει έναν ενδιάμεσο βαθμό οργάνωσης σε περιοχές όπου υπάρχει συγκέντρωση δραστηριοτήτων και η δημιουργία πλήρους Επιχειρηματικού Πάρκου είναι δυσκολότερη. Η ίδια η απόφαση διευκρινίζει, ωστόσο, ότι ο ΥΒΕΒΟ δεν αποτελεί σήμερα τύπο Επιχειρηματικού Πάρκου, οργανωμένου υποδοχέα ή άλλη αυτοτελή νομική κατηγορία. Η θέσπισή του παραπέμπεται σε μελλοντική τροποποίηση του ν. 4982/2022. Η πρόβλεψη αναγνωρίζει επομένως

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

ένα πραγματικό κενό του σημερινού συστήματος, ενώ η πρακτική της αξία εξαρτάται από την επόμενη νομοθετική κίνηση.

Η διετία που θα δείξει πόσο λειτουργεί το νέο μοντέλο Το ίδιο το ΦΕΚ δίνει ίσως την πιο σαφή ένδειξη για το πού θα κριθεί η εφαρμογή του. Χαρακτηρίζει «αποφασιστικής σημασίας» την υλοποίηση κρίσιμων δράσεων και έργων μέσα στην πρώτη διετία και σημειώνει ότι οι καθυστερήσεις μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο τη συνολική επιτυχία του σχεδιασμού. Στις άμεσες προτεραιότητες περιλαμβάνονται οι μελέτες οριοθέτησης των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων και η οργάνωσή τους μέσω Επιχειρηματικών Πάρκων Εξυγίανσης ή ενδιάμεσων σχημάτων. Αυτή η διετία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη βιομηχανία. Η επάρκεια οργανωμένης γης, η εξέλιξη των Επιχειρηματικών Πάρκων, η εξυγίανση των άτυπων συγκεντρώσεων και η ταχύτητα του υποκείμενου σχεδιασμού θα καθορίσουν πόσο εύκολα οι νέες χωρικές κατευθύνσεις θα μεταφραστούν σε πραγματικές επενδυτικές δυνατότητες. Το νέο ΕΧΠ-Β έχει πλέον ορίσει τη διαδρομή. Οι συνθήκες μέσα στις οποίες θα κινηθεί η παραγωγή πάνω σε αυτήν αρχίζουν τώρα να διαμορφώνονται. Στο σημείο αυτό, ο λόγος περνά στους θεσμικούς φορείς της βιομηχανίας, που αποτιμούν το νέο πλαίσιο μέσα από τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής και της χωροθέτησης. •

Βιομηχανία & χώρος: Νέο στρατηγικό χωρικό πλαίσιο έως το 2040 Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ ΚΑΙ Η ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΉ ΧΡΕΙΆΖΟΝΤΑΙ ΧΏΡΟ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΧΘΟΎΝ: ΚΑΤΆΛΛΗΛΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΜΈΝΗ ΓΗ, ΜΕ ΣΑΦΕΊΣ ΧΡΉΣΕΙΣ, ΥΠΟΔΟΜΈΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΈΨΙΜΟΥΣ ΌΡΟΥΣ ΑΔΕΙΟΔΌΤΗΣΗΣ. ΈΝΑΣ ΣΎΓΧΡΟΝΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΌΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ ΠΑΡΈΧΕΙ ΑΣΦΆΛΕΙΑ ΔΙΚΑΊΟΥ ΚΑΙ ΟΡΑΤΌΤΗΤΑ ΣΕ ΌΣΟΥΣ ΣΧΕΔΙΆΖΟΥΝ ΝΈΕΣ ΕΠΕΝΔΎΣΕΙΣ Ή ΤΗΝ ΕΠΈΚΤΑΣΗ ΥΦΙΣΤΆΜΕΝΩΝ ΜΟΝΆΔΩΝ. ΤΟ ΝΈΟ ΕΙΔΙΚΌ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΌ ΠΛΑΊΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ, ΠΟΥ ΑΝΑΘΕΩΡΕΊ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΆ ΤΟ ΠΡΟΓΕΝΈΣΤΕΡΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΤΟΥ 2009, ΚΑΘΟΡΊΖΕΙ ΤΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΑΥΤΌ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΌΜΕΝΑ ΧΡΌΝΙΑ.

Από τη στρατηγική στην εφαρμογή

ΤΑ ΔΕΚ ΑΕΠΤΆ ΧΡΌΝΙΑ που με-

σολάβησαν, έχουν αλλάξει σημαντικά τόσο οι παραγωγικές διαδικασίες, μέσα από τις νέες τεχνολογίες και την ψηφιοποίηση, όσο και οι περιβαλλοντικές πολιτικές, με μεγαλύτερη έμφαση στην κλιματική αλλαγή, την ενεργειακή μετάβαση και την κυκλική οικονομία.

Η νέα χωρική αρχιτεκτονική της παραγωγής Το νέο Πλαίσιο καλύπτει, μαζί με τη βιομηχανία, και τη δραστηριότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας αναγνωρίζοντας τη στενή σύνδεση μεταξύ παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφορών. Με χρονικό ορίζοντα το 2040, καθορίζει τη συνολική στρατηγική κατεύθυνση για το πού και πώς μπορούν να αναπτυχθούν στο χώρο οι δύο αυτοί παραγωγικοί τομείς εθνικής σημασίας. Στο σχέδιο αυτό, ο ελληνικός χώρος αντιμετωπίζεται συνολικά. Οι Περιφερειακές Ενότητες κατατάσσονται σε επιμέρους κατηγορίες ανάλογα με το επίπεδο ανάπτυξης της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής, ενώ προσδιορίζονται ευρύτεροι αναπτυξιακοί άξονες και περιοχές με διαφορετικές κατευθύνσεις χωρικής πολιτικής: σε περιοχές με ισχυρή βιομηχανική βάση επιδιώκεται, υπό προϋποθέσεις, η περαιτέρω ενίσχυσή της. Σε άλλες αναγνωρίζονται δυνατότητες νέας ανάπτυξης, για παράδειγμα λόγω καλύτερης προσβασιμότητας, νέων υποδομών ή εγγύτητας με πρώτες ύλες. Αλλού προωθείται η αναδιάρθρωση ή η στήριξη της υφιστάμενης παραγωγικής βάσης, με στόχο την αντιμετώπιση πολεοδομικών και

Γιάννης Λαϊνάς Senior Advisor, Τομέας Αδειοδοτήσεων Χωροταξίας και Υποδομών, ΣΕΒ περιβαλλοντικών ζητημάτων (π.χ. εξυγίανση). Βασικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού είναι επίσης η έμφαση στην οργανωμένη ανάπτυξη των δραστηριοτήτων. Στόχος είναι να περιοριστεί σταδιακά η διάσπαρτη εγκατάσταση νέων μονάδων σε εκτός σχεδίου περιοχές, χωρίς ειδικό σχεδιασμό. Το μεγαλύτερο βάρος δίδεται στην ανάπτυξη και εγκατάσταση των επιχειρήσεων στα Επιχειρηματικά Πάρκα και σε περιοχές στις οποίες έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων παραγωγικές χρήσεις. Η κατεύθυνση αυτή μπορεί να διευκολύνει την κοινή χρήση υποδομών και τις οικονομίες κλίμακας, να περιορίσει τις συγκρούσεις χρήσεων γης και να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου κατά την αδειοδότηση.

Το Πλαίσιο λαμβάνει επίσης υπόψη τις σύγχρονες προτεραιότητες της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Αναφέρεται σε κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, μεγάλες επενδύσεις και δραστηριότητες ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (όπως επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών, παραγωγή τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών, παραγωγή φαρμάκων κρίσιμης σημασίας κλπ.). Παράλληλα, δίνει έμφαση στη διατήρηση και την αναβάθμιση των υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων και στις δυνατότητες επέκτασης των σημερινών εγκαταστάσεων, με κατάλληλους όρους χωρικής οργάνωσης και περιβαλλοντικής προστασίας. Η έγκριση του νέου Πλαισίου είναι το πρώτο πολύ σημαντικό βήμα. Οι στρατηγικές κατευθύνσεις που δίνει θα πρέπει να εξειδικευτούν το επόμενο διάστημα σε περιφερειακό και κυρίως τοπικό επίπεδο. Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα υπό εξέλιξη Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα οποία θα πρέπει να προσαρμοστούν στις νέες κατευθύνσεις και να καθορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις βιομηχανικές χρήσεις γης, τις περιοχές οργανωμένης ανάπτυξης και τους σχετικούς όρους δόμησης. Το επόμενο πολύ σημαντικό βήμα είναι η ολοκληρωμένη εφαρμογή του: η συνέπεια μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων σχεδιασμού και η σύνδεσή του με άλλες, κυρίως αναπτυξιακές πολιτικές, ώστε να δημιουργηθούν κατάλληλοι χώροι για βιομηχανία και εφοδιαστική, μαζί με τις τεχνικές υποδομές και τα δίκτυα που απαιτούνται για τη λειτουργία τους. •

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

Βιομηχανική γη, υποδομές και το βάρος της εφαρμογής ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΊΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΕΡΕΆ ΕΛΛΆΔΑ, ΤΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΌ ΖΉΤΗΜΑ ΣΥΝΔΈΕΤΑΙ ΆΜΕΣΑ ΜΕ ΤΗΝ ΩΡΙΜΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΉ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΙΜΌΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΤΆΣΕΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΊΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΉ ΧΡΉΣΗ. ΜΊΑ ΑΠΌ ΤΙΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΕΣ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ ΕΊΝΑΙ Η ΕΞΑΣΦΆΛΙΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΆ ΔΙΑΘΈΣΙΜΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΆΛΛΗΛΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΉΣ ΓΗΣ. Η ΎΠΑΡΞΗ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΈΝΩΝ ΕΚΤΆΣΕΩΝ ΔΕΝ ΣΗΜΑΊΝΕΙ ΑΠΑΡΑΊΤΗΤΑ ΌΤΙ ΑΥΤΈΣ ΕΊΝΑΙ ΆΜΕΣΑ ΑΞΙΟΠΟΙΉΣΙΜΕΣ, ΕΆΝ ΔΕΝ ΔΙΑΘΈΤΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΑΙΤΟΎΜΕΝΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΉ ΩΡΙΜΌΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΑΊΕΣ ΥΠΟΔΟΜΈΣ.

ΡΟΤΕΡΑΙΌΤΗΤΑ πρέπει να

συνοδευτεί από συγκεκριμένο πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών των υφιστάμενων ΒΙΠΕ και Επιχειρηματικών Πάρκων και από αντίστοιχα χρηματοδοτικά εργαλεία.

δοθεί κατ’ αρχάς στην αναβάθμιση και, όπου υπάρχει τεκμηριωμένη ζήτηση, στην επέκταση των υφιστάμενων ΒΙΠΕ και Επιχειρηματικών Πάρκων. Παράλληλα, στις περιοχές με ισχυρή παραγωγική συγκέντρωση πρέπει να εξασφαλίζεται επαρκής χώρος για την ανάπτυξη της μεταποίησης μέσα από τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς περισσότερη χαρακτηρισμένη βιομηχανική γη, αλλά γη που μπορεί πράγματι να υποδεχθεί επενδύσεις.

Επέκταση μονάδων και εξυγίανση άτυπων συγκεντρώσεων Στην ίδια χωρική εξίσωση εντάσσονται οι ανάγκες των επιχειρήσεων που ήδη λειτουργούν και επενδύουν στις δύο Περιφέρειες. Η διατήρηση και ανάπτυξη της υφιστάμενης παραγωγικής βάσης πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα. Οι νομίμως λειτουργούσες επιχειρήσεις πρέπει να έχουν σαφή δυνατότητα εκσυγχρονισμού και επέκτασης, ακόμη και σε όμορες εκτάσεις όπου αυτό είναι χωροταξικά και περιβαλλοντικά εφικτό. Η μετεγκατάσταση δεν μπορεί να αποτελεί την πρώτη επιλογή όταν μια βιώσιμη παραγωγική μονάδα μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί και να επενδύει στην υφιστάμενη θέση της. Αντίστοιχα, για τις άτυπες παραγωγικές συγκεντρώσεις που έχουν αποκτήσει σημαντική οικονομική δραστηριότητα χρειάζονται εργαλεία θεσμικής αναγνώρισης, εξυγίανσης και σταδιακής οργανωμένης ανάπτυξης,

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Ο δρόμος προς την υλοποίηση

Αθανάσιος Συριανός Πρόεδρος ΔΣ ΣΒΘΣΕ

με ασφάλεια δικαίου για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις.

Οι υποδομές που πρέπει να συνοδεύσουν τον σχεδιασμό Ο χωρικός σχεδιασμός δεν μπορεί να περιορίζεται στον καθορισμό χρήσεων γης. Μια σύγχρονη παραγωγική περιοχή χρειάζεται επαρκή ηλεκτρική ισχύ και ενεργειακά δίκτυα, αξιόπιστη ύδρευση και αποχέτευση, σύγχρονες ψηφιακές υποδομές και αποτελεσματική σύνδεση με το οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο και τους λιμένες. Ιδιαίτερη προτεραιότητα για τη Θεσσαλία αποτελεί πλέον η αντιπλημμυρική θωράκιση και συνολικά η ανθεκτικότητα των παραγωγικών περιοχών. Για τον λόγο αυτό, θεωρούμε ότι το νέο Χωροταξικό πρέπει να

Η σύνδεση όλων αυτών των παρεμβάσεων απαιτεί σταθερό μηχανισμό συντονισμού σε περιφερειακό επίπεδο, με κεντρικό ρόλο της Περιφέρειας και ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων, των αρμόδιων Υπουργείων, των φορέων διαχείρισης των οργανωμένων υποδοχέων και των θεσμικών εκπροσώπων της επιχειρηματικής κοινότητας. Το κρίσιμο είναι να υπάρχει συνέχεια από τον χωροταξικό σχεδιασμό έως την υλοποίηση: οι προβλέψεις του Ειδικού Χωροταξικού να περνούν εγκαίρως στα ΤΠΣ και ΕΠΣ και να συνδέονται με συγκεκριμένα έργα, χρονοδιαγράμματα και διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία. Διαφορετικά, ακόμη και ένα σωστά σχεδιασμένο Ειδικό Χωροταξικό κινδυνεύει να παραμείνει ένα καλό θεσμικό κείμενο χωρίς την αναγκαία επίδραση στην πραγματική οικονομία. •

Το ζητούμενο δεν είναι περισσότερη χαρακτηρισμένη βιομηχανική γη, αλλά γη που μπορεί να υποδεχθεί επενδύσεις 53

Πώς τα Επιχειρηματικά Πάρκα μπορούν να εξελιχθούν σε ελκυστικό τόπο επιχειρηματικής εγκατάστασης ΠΏΣ ΜΠΟΡΟΎΝ ΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΆ ΠΆΡΚΑ ΝΑ ΓΊΝΟΥΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΆ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΌ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑ; ΑΠΌ ΤΟ ΚΌΣΤΟΣ ΕΓΚΑΤΆΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑΣ ΈΩΣ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΉ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΊΚΗΣΗ, ΤΙΣ ΥΠΟΔΟΜΈΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΦΆΝΕΙΑ ΣΤΙΣ ΧΡΕΏΣΕΙΣ, Ο ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ. ΘΈΤΕΙ ΣΤΟ ΤΡΑΠΈΖΙ ΜΙΑ ΣΕΙΡΆ ΠΑΡΕΜΒΆΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΩΡΊΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΜΈΝΩΝ ΥΠΟΔΟΧΈΩΝ.

ΤΙΣ ΘΕΣΜΙΚΈΣ ΕΓΓΥΉΣΕΙΣ που

απαιτούνται ώστε η ενίσχυση του ρόλου των Οργανωμένων Υποδοχέων, όπως προβλέπεται στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική (ΕΧΠ-Β), να μην οδηγήσει σε μια βιομηχανία δύο ταχυτήτων με περιορισμένα δικαιώματα για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις, αναφέρεται ο Πέτρος Μαντάς, Πρόεδρος του ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ. (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών), στη συνέντευξη που ακολουθεί. _ Οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις αναφέρονται συχνά στις απαιτούμενες θεσμικές εγγυήσεις για την προστασία των δικαιωμάτων σας. Ποιες είναι αυτές οι εγγυήσεις; Στο χαμηλότερο επίπεδο, οι εγκατεστημένες θέλουν να έχουν άμεση συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο της οικείας τους διαχειρίστριας (ΕΑΔΕΠ). Ιδανικά, η συμμετοχή στο ΔΣ της ΕΑΔΕΠ θα είναι αναλογική της έκτασης που κατέχουν όλες οι εγκατεστημένες, είτε με ιδιοκτησία είτε με δικαίωμα επιφανείας, στο σύνολο της έκτασης που διαχειρίζεται η ΕΑΔΕΠ (π.χ. αν κατέχουν το 50%, τότε τα μισά μέλη του ΔΣ). Ομοίως, αναλογική συμμετοχή σε νέο θεσμό τοπικού «Συμβουλίου Επιχειρηματικού Πάρκου (ΣΕΠ)», στο οποίο είναι εγκατεστημένες. Η δε σχέση των τοπικών ΣΕΠ με το κεντρικό ΔΣ

μιας ΕΑΔΕΠ να διέπεται από την αρχή της αναλογικότητας, όπως είναι δομημένη όλη η δημόσια διοίκηση στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τέλος, οι αποφάσεις σε αυτά τα όργανα να λαμβάνονται με απλό κανόνα αναλογικότητας. Στο υψηλότερο επίπεδο, οι εγκατεστημένες ζητούμε να ενεργοποιηθεί ισχυρός μηχανισμός εποπτείας, παρέμβασης και επίλυσης διαφορών μεταξύ εγκατεστημένων και ΕΑΔΕΠ, πέρα και πάνω από τη σημερινή ήπια παρακολούθηση των στατιστικών στοιχείων που λαμβάνει η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας από τις ΕΑΔΕΠ. Ο ισχυρός μηχανισμός οφείλει να συμπεριλάβει κανόνες για την προφύλαξη των εγκατεστημένων από την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από τις ΕΑΔΕΠ και την εισαγωγή κανόνων δικαίου ελεύθερου ανταγωνισμού, ώστε να αντισταθμίζεται η μονοπωλιακή θέση της εκάστοτε ΕΑ-

Ο μηχανισμός οφείλει να έχει κανόνες για την προφύλαξη των εγκατεστημένων από κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από τις ΕΑΔΕΠ

ΔΕΠ ενός ΟΥΜΕΔ, λόγω της γεωγραφικής αποκλειστικότητας που έχει αντικειμενικά. Για παράδειγμα, ενώ ο ισχύων ν. 4982/2022 επιτρέπει σήμερα τη διαδοχή μιας ΕΑΔΕΠ από άλλη, χρειάζεται η συμφωνία της πρώτης! Με αυτές τις παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο, των οποίων οι λεπτομέρειες μπορούν να αναπτυχθούν μέσα στις διαδικασίες της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής του ν. 4982/2022, η ιδιωτική σχέση μεταξύ των εγκατεστημένων και της εκάστοτε ΕΑΔΕΠ θα καταστεί ισόρροπη, διαφανής και λειτουργική, ενώ το ΥΠΑΝ θα συνεχίσει να διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον από μια ολοένα περισσότερο ανθούσα ελληνική παραγωγική βιομηχανία. _ Γιατί θεωρείτε ότι το νέο Ειδικό Χωροταξικό οδηγεί σε δύο ταχύτητες βιομηχανίας; Ήδη, η αρμοδιότητα των ΕΑΔΕΠ να εκδίδουν βεβαίωση συμβατότητας της περιβαλλοντικής κλάσης μιας δραστηριότητας με την αντίστοιχη του οικείου Επιχειρηματικού Πάρκου έχει χαρακτηριστεί από περιστατικά υπέρογκων χρεώσεων στις εγκατεστημένες που τη ζήτησαν και εξαναγκασμού τους σε υποχωρήσεις έναντι της ΕΑΔΕΠ τους. Μια τόσο διευρυμένη αρμοδιότητα, όπως εισηγείται το σχέδιο ΚΥΑ για το ΕΧΠ-Β, είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα επιβραβεύσει και θα ενισχύσει τέτοιες συμπεριφορές των ΕΑΔΕΠ σε βάρος των εγκατεστημένων, μάλιστα σε παράλληλη ισχύ όλων των αρμοδιοτή-

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

των των Δημόσιων Αρχών για επιχειρήσεις εκτός ΟΥΜΕΔ. Έτσι, κατακερματίζεται το κυβερνητικό «ενιαίο πλαίσιο» για τη βιομηχανία, οδηγώντας σε τουλάχιστον δύο ταχύτητες βιομηχανίας. Για τον λόγο αυτό, στο ειδικότερο σχέδιο ΚΥΑ, που τέθηκε υπό διαβούλευση για το νέο ΕΧΠ-Β, ζητούμε την απάλειψη του εδαφίου 10.3.ε, με το οποίο εισάγονται οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για να αναλάβουν οι ΕΑΔΕΠ τον έλεγχο και την έκδοση σχετικών βεβαιώσεων συμβατότητας των εγκατεστημένων -και των υπό εγκατάσταση επιχειρήσεων- αντί αυτό να συνεχίσει να γίνεται από τις αρμόδιες Αρχές με την εκάστοτε ισχύουσα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία. _ Πώς μπορούν τα Επιχειρηματικά Πάρκα να καταστούν πραγματικά ελκυστική επιλογή εγκατάστασης, μέσα από τη μείωση του κόστους γης, εγκατάστασης και λειτουργίας και όχι μόνο μέσω της επιβάρυνσης της εκτός σχεδίου δραστηριότητας; Το κλειδί είναι ξεκάθαρα το κόστος. Τα Επιχειρηματικά Πάρκα δεν είναι τίποτα περισσότερο από εκτάσεις για την αποκλειστική χρήση από τη βιομηχανία και την εφοδιαστική, στις οποίες η γεωγραφική συγκέντρωση και οριοθέτηση επιτρέπει απλούστερες διαδικασίες αδειοδότησης, οικονομία κλίμακας στις απαιτούμενες ειδικές υποδομές και εύκολη διαχείριση και έλεγχο των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Στην ωριμότητά τους, επομένως, οφείλουν να προσφέρουν όλα τα παραπάνω, επιφέροντας κόστη στις εγκατεστημένες κατά τουλάχιστον 30% χαμηλότερα από τα αντίστοιχα εκτός Επιχειρηματικών Πάρκων. _ Ακούγεται πολύ υψηλό το ποσοστό αυτό… Πώς μπορεί να διασφαλιστεί; Μια σειρά από διευκολύνσεις για την ανάπτυξη και την ωρίμανση ανταγωνιστικών πάρκων θα μπορούσαν να διασφαλίσουν το -30% στο κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας. Ανάμεσα σε αυτές είναι η χρήση του ΕΣΠΑ, του Εθνικού Προγράμματος

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

Πέτρος Μαντάς, Πρόεδρος, ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ. Ανάπτυξης και του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Δική μας εισήγηση είναι να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διάρθρωση τέτοιων εργαλείων για τη βιομηχανία, μέσα από εκτεταμένη και διαρκή διαβούλευση με όλους τους φορείς εκπροσώπησής της. _ Πώς πρέπει να αλλάξει ο τρόπος διαμόρφωσης των χρεώσεων και κατανομής των δαπανών στα Επιχειρηματικά Πάρκα; Στο συνολικό επίπεδο, έχει ήδη τεθεί η πρόταση για θέσπιση τοπικού Συμβουλίου Επιχειρηματικού Πάρκου (ΣΕΠ) σε κάθε Επιχειρηματικό Πάρκο, με την αναλογική συμμετοχή των εγκατεστημένων και της ΕΑΔΕΠ. Από αυτή τη συμμετοχή αναμένεται να προκύψει και η θεμιτή διαφάνεια δαπανών που επιθυμούν οι εγκατεστημένες. Πιο εξειδικευμένα, πρέπει να διορθωθεί η σημερινή στρεβλότητα να συνυπολογίζονται, δηλαδή, οι κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι ενός Επιχειρηματικού Πάρκου (δρόμοι, πλατείες, χώροι υπηρεσιών κ.λπ.) στο ποσοστό ιδιοκτησίας γης της Διαχειρίστριας ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ ΑΕ, που επισύρει τεχνητά υψηλό ποσοστό ψήφων της στις αποφάσεις για τον Κανονισμό Λειτουργίας του κάθε Επιχειρηματικού Πάρκου που διαχειρίζεται και τις μετέπειτα αποφάσεις της στη βάση του Κανονισμού.

Αντίστοιχα, πρέπει να εκλείψει η σημερινή ανισορροπία στο δικαίωμα πρότασης για συγκεκριμένες ενέργειες και δαπάνες ανάπτυξης του εκάστοτε Επιχειρηματικού Πάρκου, ώστε τέτοιες προτάσεις να μπορούν να εισάγονται προς απόφαση και από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις. Σήμερα μπορεί μόνο η ΕΑΔΕΠ να εισάγει προτάσεις. _ Ποιες είναι σήμερα οι σημαντικότερες ελλείψεις σε ενέργεια, ύδρευση, μεταφορές, ψηφιακά δίκτυα και υποδομές ανθεκτικότητας και με ποιο χρηματοδοτικό μοντέλο μπορούν να καλυφθούν; Οι ελλείψεις ήταν και παραμένουν σημαντικές, ομολογουμένως διαφορετικές σε κάθε Επιχειρηματικό Πάρκο, αν αναλογιστώ το όραμα των εγκατεστημένων και της κοινωνίας για τα Πάρκα. Θέλουμε τόπο επιχειρηματικότητας που θα έλκει τους εργαζόμενους και τους συνεργάτες μας και θα εξυπηρετεί κάθε εύλογη επιχειρηματική και ανθρώπινη ανάγκη τους, όσο είναι στο Πάρκο. Παράλληλα, έναν τόπο παραγωγής, που θα σέβεται τη γύρω περιοχή του, τη χλωρίδα, την πανίδα και τους ανθρώπους της. Έχουμε πιο συγκεκριμένες προτάσεις και τη διάθεση να τις επεξεργαστούμε με τα Υπουργεία και τις ΕΑΔΕΠ προς κοστολογημένες και πραγματοποιήσιμες δράσεις. •

Α ΝΘΕΚ ΤΙΚΌΤΗΤΑ

Η Μέση Ανατολή πιέζει ξανά τη βιομηχανία ΑΠΌ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΌ ΚΌΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΏΤΕΣ ΎΛΕΣ ΈΩΣ ΤΙΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΈΣ ΑΛΥΣΊΔΕΣ, ΟΙ ΜΕΓΆΛΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΊ ΌΜΙΛΟΙ ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΆΖΟΥΝ ΤΙΣ ΑΝΤΟΧΈΣ ΤΟΥΣ ΑΠΈΝΑΝΤΙ ΣΤΗ ΜΕΤΑΒΛΗΤΌΤΗΤΑ. ΓΡΆΦΕΙ Ο Χ ΆΡΗΣ ΦΛΟΥΔΌΠΟΥΛΟΣ

ΝΈΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΉ ΚΡΊΣΗ στη

Μέση Ανατολή επαναφέρει με ένταση έναν παράγοντα που η ευρωπαϊκή βιομηχανία πίστευε ότι είχε αρχίσει να αφήνει πίσω της μετά την ενεργειακή κρίση του 2022: την ακραία μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας και πρώτων υλών. Η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου, οι μεγάλες διακυμάνσεις στο πετρέλαιο, η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και οι αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον κινδύνων για τη μεταποίηση. Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν είναι ίδιες για όλους. Οι ενεργοβόρες βιομηχανίες μετάλλων, τσιμέντου και χημικών βρίσκονται αντιμέτωπες με υψηλότερο ενεργειακό κόστος, ακριβότερες πρώτες ύλες και αυξημένα μεταφορικά, ενώ οι εξαγωγικές επιχειρήσεις καλούνται να ανασχεδιάσουν εφοδιαστικές αλυσίδες που είχαν διαμορφωθεί επί δεκαετίες. Αντίθετα, οι ενεργειακοί όμιλοι και ιδιαίτερα οι εταιρείες διύλισης επωφελούνται από τα αυξημένα περιθώρια επεξεργασίας, χωρίς όμως να μένουν ανεπηρέαστοι, καθώς αναγκάζονται να αναζητήσουν νέες πηγές προμήθειας αργού και να προσαρμόσουν τα μοντέλα λειτουργίας τους. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων των μεγάλων ελληνικών ομίλων είναι ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως έκτακτο γεγονός αλλά ως μία νέα κανονικότητα. Οι επιχειρήσεις επενδύουν σε διαφοροποίηση προμηθευτών, μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου (hedging), μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα, ανακύκλωση πρώτων υλών και υψηλότερη προστιθέμενη αξία στα προϊόντα

τους, επιχειρώντας να μειώσουν την έκθεσή τους στις διεθνείς κρίσεις.

ElvalHalcor: Αντιστάθμιση κινδύνου και ανακύκλωση ως «ασπίδα» Για έναν από τους μεγαλύτερους μεταλλουργικούς ομίλους της Ευρώπης, η ενέργεια αποτελεί βασικό στοιχείο του κόστους παραγωγής. Η ElvalHalcor καταναλώνει περίπου 600.000 MWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, ωστόσο η διοίκηση εμφανίζεται βέβαιη ότι διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να περιορίζει τις επιπτώσεις ακόμη και σε περιόδους έντονων αναταράξεων. Η στρατηγική της εταιρείας βασίζεται σε πολυεπίπεδο hedging τόσο για τα μέταλλα όσο και για το ενεργειακό κόστος, περιορίζοντας την έκθεση στις έντονες διακυμάνσεις των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού.

Οι επιχειρήσεις επενδύουν σε διαφοροποίηση προμηθευτών, μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου, μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα και ανακύκλωση πρώτων υλών

Παράλληλα, η τιμολόγηση των προϊόντων ακολουθεί τις διεθνείς τιμές του London Metal Exchange, γεγονός που επιτρέπει τη μετακύλιση μεγάλου μέρους των μεταβολών στους πελάτες. Ακόμη σημαντικότερη θεωρείται η επένδυση στην ανακύκλωση. Η αύξηση της χρήσης σκραπ αλουμινίου και χαλκού μειώνει δραστικά τις ενεργειακές ανάγκες της παραγωγής, ενώ περιορίζει ταυτόχρονα την εξάρτηση από πρωτογενείς πρώτες ύλες. Στο νέο επενδυτικό πρόγραμμα προβλέπεται αύξηση του ποσοστού ανακυκλωμένου αλουμινίου από 32% σε 45%, καθώς και νέες μονάδες ανακύκλωσης που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα του ομίλου. Παρά τις γεωπολιτικές αναταράξεις, η εταιρεία δηλώνει ότι έχει ήδη εξασφαλίσει εναλλακτικές πηγές προμήθειας αλουμινίου και θεωρεί ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν αφορά τη διαθεσιμότητα πρώτων υλών αλλά την παρατεταμένη άνοδο του ενεργειακού κόστους και των μεταφορών.

Metlen: Η μεγαλύτερη απειλή είναι το φυσικό αέριο Για τη Metlen, η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει δύο όψεις. Από τη μία πλευρά, η άνοδος της τιμής του αλουμινίου ενισχύει τα έσοδα της μεταλλουργικής δραστηριότητας. Από την άλλη, η εκτίναξη του φυσικού αερίου αυξάνει δραματικά το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και επηρεάζει συνολικά την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος προειδοποίησε ότι ακόμη και αν η κρίση αποκλιμακωθεί σύντομα, οι ζημιές στις αλυσίδες αξίας έχουν ήδη γίνει. Η διπλάσια τιμή του φυσικού αερίου οδηγεί σε ηλεκτρι-

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

κή ενέργεια που κοστίζει 130-150 ευρώ ανά MWh, επαναφέροντας το ενεργειακό κόστος ως το σημαντικότερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η εταιρεία αντιμετωπίζει το πρόβλημα μέσω μακροχρόνιου hedging στις τιμές αλουμινίου, επέκτασης της παραγωγικής δυναμικότητας αλουμίνας και περιορισμού του χρηματοοικονομικού κινδύνου. Ταυτόχρονα, επενδύει στη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων της στους τομείς της ενέργειας, των δικτύων και των κρίσιμων πρώτων υλών, μειώνοντας την εξάρτηση από μία μόνο αγορά.

Motor Oil: Νέα στρατηγική στην προμήθεια αργού Η μεγαλύτερη ίσως προσαρμογή πραγματοποιήθηκε στον κλάδο της διύλισης. Η Motor Oil αναγκάστηκε να αντικαταστήσει σχεδόν πλήρως το ιρακινό αργό, το οποίο πριν από την κρίση κάλυπτε περίπου το 75% των αναγκών του διυλιστηρίου. Μέσα σε λίγες εβδομάδες η εταιρεία δοκίμασε οκτώ έως δέκα διαφορετικούς τύπους αργού από τις ΗΠΑ, τη Βόρεια Θάλασσα, την Αίγυπτο και τη Λιβύη, δημιουργώντας ένα εντελώς νέο μίγμα τροφοδοσίας. Σύμφωνα με

• ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

τη διοίκηση, η εμπειρία αυτή μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μόνιμη διαφοροποίηση του εφοδιασμού, καθώς ορισμένα νέα αργά αποδείχθηκαν ιδιαίτερα αποδοτικά στην παραγωγή diesel και jet fuel. Παρά το υψηλότερο κόστος αγοράς αργού, η εταιρεία επωφελήθηκε από τα ιδιαίτερα αυξημένα περιθώρια διύλισης, τα οποία παραμένουν στα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης του 2022. Η στρατηγική της πλέον δεν περιορίζεται στην αναζήτηση της φθηνότερης πρώτης ύλης, αλλά στη δημιουργία ενός περισσότερο ευέλικτου και ανθεκτικού μοντέλου προμηθειών.

HELLENiQ Energy: Ευελιξία στις αγορές και διαφοροποίηση Ανάλογη ήταν και η αντίδραση της HELLENiQ Energy. Η διοίκηση του ομίλου προχώρησε σε ταχεία αντικατάσταση του ιρακινού αργού με φορτία από τη Νορβηγία, τη Βόρεια Αμερική και τη Λατινική Αμερική, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του διεθνούς trading και της εμπορικής ομάδας στη Γενεύη. Παράλληλα, η ολοκλήρωση του μεγάλου προγράμματος συντήρησης στο διυλιστήριο Ασπροπύργου και οι

επενδύσεις σε ενεργειακή απόδοση μειώνουν το λειτουργικό κόστος και αυξάνουν την αποδοτικότητα. Ο όμιλος συνδυάζει πλέον τη διύλιση με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις ΑΠΕ και τις υπηρεσίες εξισορρόπησης, αποκτώντας ένα περισσότερο διαφοροποιημένο επιχειρηματικό μοντέλο που λειτουργεί ως φυσική αντιστάθμιση απέναντι στις διακυμάνσεις των αγορών.

Τιτάν: όπλο η γεωγραφική διασπορά Η κρίση στη Μέση Ανατολή αποτελεί για τον ΤΙΤΑΝ έναν ακόμη παράγοντα μεταβλητότητας, κυρίως λόγω των πιθανών επιπτώσεων στις τιμές της ενέργειας, στο κόστος των μεταφορών και στην ομαλή λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων. Για έναν ενεργοβόρο και διεθνοποιημένο όμιλο, οι απότομες ανατιμήσεις καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής, ενώ οι διαταραχές στο εμπόριο επηρεάζουν τη διακίνηση πρώτων υλών και τελικών προϊόντων, ιδιαίτερα στις αγορές της Ανατολικής Μεσογείου. Παρά την αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης, η διοίκηση εμφανίζεται

Α ΝΘΕΚ ΤΙΚΌΤΗΤΑ

συγκρατημένα αισιόδοξη για το 2026, αναμένοντας σταθερούς όγκους πωλήσεων και θετική σχέση τιμών προς κόστος, η οποία εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε διεύρυνση του περιθωρίου κέρδους. Η βασική άμυνα του ομίλου είναι η μεγάλη γεωγραφική διασπορά των δραστηριοτήτων του, που επιτρέπει την εξισορρόπηση των πιέσεων μεταξύ διαφορετικών αγορών, καθώς και η πειθαρχημένη διαχείριση του κόστους και των τιμών. Παράλληλα, ο ΤΙΤΑΝ συνεχίζει κανονικά το επενδυτικό του πρόγραμμα, με δαπάνες 300-350 εκατ. ευρώ το 2026, και την ενσωμάτωση νέων εξαγορών, ώστε να ενισχύσει την παραγωγικότητα, τις συνέργειες και την ανθεκτικότητα της κερδοφορίας του.

Χαλυβουργία Ελλάδος: Επενδύσεις για χαμηλότερο κόστος σε ένα ασταθές περιβάλλον Η χαλυβουργία συγκαταλέγεται στους κλάδους που επηρεάζονται περισσότερο από τις γεωπολιτικές κρίσεις, καθώς η παραγωγή εξαρτάται τόσο από την ενεργειακή δαπάνη όσο και από τη διαθεσιμότητα και τις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών. Η διοίκηση της Χαλυβουργίας Ελλάδος αναγνωρίζει ότι το 2026 βασική προτεραιότητα αποτελεί η αντιμετώπιση της αυξημένης μεταβλητότητας του κόστους παραγωγής που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις,

Η ανθεκτικότητα αποτελεί πλέον εξίσου σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα με το χαμηλό κόστος παραγωγής διατηρώντας παράλληλα την απρόσκοπτη τροφοδοσία της εγχώριας και των διεθνών αγορών. Η απάντηση της εταιρείας δεν περιορίζεται στη διαχείριση της καθημερινότητας. Το επενδυτικό πρόγραμμα συνεχίζεται με στόχο τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας μέσω της μείωσης του λειτουργικού κόστους, ενώ προωθούνται επενδύσεις στις θυγατρικές Volos Recycling Center και Sunsteel SA, στους τομείς της ανακύκλωσης, των βιομηχανικών αερίων και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι επενδύσεις αυτές αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2027 και εντάσσονται στη στρατηγική περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης και βελτίωσης της παραγωγικότητας. Παράλληλα, η εταιρεία επισημαίνει ότι ο κλάδος του χάλυβα χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό, κυκλικότητα της ζήτησης και σημαντικές διακυμάνσεις στη διαθεσιμότητα και στις τιμές

των πρώτων υλών, παράγοντες που ενισχύονται σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας.

Η νέα πραγματικότητα Η κρίση στη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνει ότι η ανθεκτικότητα αποτελεί πλέον εξίσου σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα με το χαμηλό κόστος παραγωγής. Οι ελληνικοί βιομηχανικοί όμιλοι δεν περιορίζονται πλέον στη διαχείριση μιας προσωρινής κρίσης, αλλά επανασχεδιάζουν τις αλυσίδες προμηθειών, επενδύουν στην κυκλική οικονομία, ενισχύουν τους μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου και επιταχύνουν τον ενεργειακό μετασχηματισμό τους. Η εμπειρία της τελευταίας πενταετίας – από την πανδημία έως τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη νέα κρίση στη Μέση Ανατολή– έχει οδηγήσει τις ελληνικές βιομηχανίες στο συμπέρασμα ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση αλλά βασικό χαρακτηριστικό του διεθνούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Όσοι όμιλοι διαθέτουν ευελιξία στις προμήθειες, ισχυρή κεφαλαιακή βάση, διαφοροποιημένες δραστηριότητες και συνεχή επενδυτική στρατηγική είναι εκείνοι που θα μπορέσουν όχι μόνο να απορροφήσουν τους κραδασμούς, αλλά και να αξιοποιήσουν τις νέες ευκαιρίες που δημιουργεί η αναδιάταξη της παγκόσμιας βιομηχανικής παραγωγής. •

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 •

TEYXOΣ Νο.112 | ISSN 2732-7612 | ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 | ΤΙΜΗ: €9

PPWR

Η διαδρομή έως το 2040 ΣΕΛ.18

Maintenance 4.0 Αξιοπιστία πριν από την αστοχία ΣΕΛ.26

Βιομηχανικός εξοπλισμός 10 ερωτήσεις πριν από την επένδυση ΣΕΛ.36

ΜΑΚΈΛΗΣ

Κάθε γραμμή παραγωγής έχει τη δική της εξίσωση Λευτέρης Κουτσοθανάσης Chief Sales Officer ΣΕΛ.22