Issuu

Δ Ε Κ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 2 5 | Τ Ε Υ ΧΟ Σ 54

T I M H: 9€ | I S S N : 2 7 3 2 - 6 9 50

Γ. ΚΟΡΟΜΠΈΛΗΣ: Η στρατηγική ανάπτυξης της EMD Constructions S P E C I A L R E P O R T: Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά ΠΤ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά 12 Α Ν Α Κ Ύ Κ Λ Ω Σ Η ΥΛ Ι Κ Ώ Ν Σ Τ Ι Σ Κ ΑΤΑ Σ Κ Ε Υ Έ Σ : Π ΟΎ Β Ρ Ί Σ Κ Ε ΤΑ Ι Η Ε Λ Λ Ά Δ Α ; 3 2 D R O N E S Σ ΤΑ Ε Ρ ΓΟΤΆ Ξ Ι Α : Α Π Ό ΤΗ Ν Κ Α Ι Ν ΟΤΟ Μ Ί Α Σ ΤΟΥ Σ Κ Α Ν Ό Ν Ε Σ 4 4

MAGIQ DOORZ

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025 - ΤΕΥΧΟΣ 054

www.constructionmag.gr Αρχισυντάκτης Σπύρος Πιστικός

Συντάκτες Γιώργος Κατσιμιλής, Κατερίνα Τσιτούρα

Υπεύθυνος Διαφήμισης Γρηγόρης Φλουρής gflouris@boussias.com

Υποδοχή Διαφήμισης Γιώτα Κουκουτέγου gkoukoutegou@boussias.com

Γραφίστες Γιάννης Σπανούδης Γιώργος Παντούλας

6 NEWS COVER STORY 8

Γ. Κορομπέλης: Η στρατηγική ανάπτυξης της EMD Constructions

SPECIAL REPORTS: ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΗΣΙΑ 12

16 18 20

22 24

Φωτογράφοι Κορνήλιος Σαραντίογλου Νίκος Γώγος

26 28

Υπεύθυνη Νέων Συνδρομών

Σταυρούλα Τσιγκάκου stsigkakou@boussias.com

Λογιστήριο 217 7776254

Διευθύνουσα Σύμβουλος

Κατερίνα Πολυμερίδου

Ετήσια Συνδρομή: €99

8 DRONES & ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 44

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

Αντωνία Κατσουλιέρη

∆ιευθύντρια Σύνταξης Εκδόσεων

Νέα μαρίνα mega yachts στην Κέρκυρα Γκολφ Αφάντου Ρόδου Έργα αναβάθμισης σε αεροδρόμια σε ελληνικά νησιά Dr. Παναγιώτης Παπαϊωάννου: «Η διπλή οδική σύνδεση Λευκάδας αλλάζει τις μετακινήσεις» Αναβαθμίζεται ο παλαιός λιμένας της Μυκόνου Ελπίδες για επανεκκίνηση του ΣΔΙΤ σχολικών μονάδων στη Ρόδο Βιοκλιματικό Γυμναστήριο Λέσβου Στα σκαριά νέες μονάδες διαχείρισης αποβλήτων και απορριμμάτων Το Φράγμα Τσικνιά αλλάζει τον υδρολογικό χάρτη της Λέσβου

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στη διαχείριση ΑΕΚΚ Η κυκλική οικονομία στον κατασκευαστικό κλάδο

Οι χρήσεις των drones στο εργοτάξιο Drones στα εργοτάξια: Από την καινοτομία στους κανόνες

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑ 52

Η νέα εποχή ασφάλειας στα εργοτάξια Τα κύρια αίτια των εργατικών ατυχημάτων στον κατασκευαστικό κλάδο

ESG IN CONSTRUCTION

ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

EVENTS

Μιλούν ESG τα υλικά;

Πόσο αντισεισμικές είναι οι κατασκευές στην Ελλάδα;

Sustainability for Buildings Conference

ΚΛΑΔΙΚΑ ΜΕΣΑ ΜΟΝ ΙΚΕ Λ. Κηφισίας 125-127 - Αθήνα Τ.Κ. 115 24 Κτίριο Cosmos Center Τ.: 210 710 2452

Κωδικός ΕΛΤΑ: 21 - 0183 ISSN 2732-6950

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

CONSTRUCTION | 3

EDITORIAL

ΤΟ ΧΡΏΜΑ ΤΟΥ ΑΛΗΘΙΝΟΎ «ΠΡΆΣΙΝΟΥ» Μ Ι Λ Ώ Ν ΤΑ Σ Γ Ι Α Έ Ν Α Θ Έ Μ Α-ΤΑ Μ Π ΟΎ

Σ Π Υ Ρ Ο Σ Π Ι Σ Τ Ι ΚΟ Σ

ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Πού τελειώνει η πραγματική βιωσιμότητα και πού αρχίζει το greenwashing;

να από τα πιο ευχάριστα κομμάτια της δουλειάς μας στο Construction είναι η ευκαιρία να παρακολουθήσουμε συνέδρια για τον κατασκευαστικό κλάδο, τα οποία διευρύνουν τους ορίζοντές μας και μας φέρνουν σε επαφή με ανθρώπους που έχουν πάντα κάτι ενδιαφέρον να πουν. Το πιο πρόσφατο τέτοιο συνέδριο ήταν το Sustainability for Buildings Conference, που διοργάνωσε στις 3 Δεκεμβρίου η Boussias Events. Ανάμεσα στα πολλά χρήσιμα και αξιόλογα που ακούστηκαν σε αυτό το συνέδριο (περισσότερα θα βρείτε στο τρισέλιδο αφιέρωμά μας στο τέλος του τεύχους), ξεχωρίζουμε το τελευταίο πάνελ συζήτησης, το οποίο ήταν αφιερωμένο σε ένα «ευαίσθητο» θέμα που συχνά δε συζητείται τόσο όσο θα έπρεπε: το greenwashing, δηλαδή το να βαφτίζει μία εταιρεία τα έργα ή τα υλικά της «πράσινα» για λόγους μάρκετινγκ, προκειμένου να πείσει το κοινό για τις περιβαλλοντικές της ευαισθησίες. Οι συμμετέχοντες στο πάνελ αυτό ανέλυσαν την έννοια του φαινομένου αυτού και επιχείρησαν να σκιαγραφήσουν το πού τελειώνει η πραγματική βιωσιμότητα και το πού αρχίζει το greenwashing. Συνομιλώντας και με άλλους ανθρώπους της αγοράς που παρακολούθησαν τη συζήτηση, συμφωνήσαμε ότι αυτή ήταν η καλύτερη στιγμή του συνεδρίου: η στιγμή που ο κλά-

δος αποφάσισε να κοιτάξει στον καθρέφτη. Είναι εύκολο να σχολιάζεις τα κακώς κείμενα των άλλων, αλλά θέλει τόλμη και γενναιότητα για να δεις τη δική σου «καμπούρα», όσο μικρή ή μεγάλη κι αν είναι. Και είναι αυτή η γενναιότητα που μας βοηθά να πάμε μπροστά και να βελτιωθούμε, διορθώνοντας το πρόβλημα αντί να κάνουμε πως δεν το βλέπουμε. Ζούμε σε μία εποχή όπου σχεδόν όλοι θέλουν να είναι πιο «πράσινοι», περιορίζοντας κατά το δυνατόν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα – και αυτό φυσικά δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τις κατασκευές, αλλά λίγο-πολύ όλους τους κλάδους. Όμως το «πράσινο», το αληθινό πράσινο, κοστίζει. Γι’ αυτό και κάποιοι δεν ενδιαφέρονται για το πώς θα γίνουν πραγματικά πιο «πράσινοι», αλλά για το πώς θα φαίνονται απλώς λίγο πιο «πράσινοι», με λιγότερο κόπο και με λιγότερα έξοδα – προφανώς, εις βάρος εκείνων που όντως επενδύουν χρόνο και χρήμα για να κάνουν τις εταιρείες τους πιο φιλικές προς το περιβάλλον. Ας μιλάμε δυνατά, λοιπόν, ώστε η βιωσιμότητα να είναι, όχι μια ετικέτα που φοριέται κατά περίσταση, αλλά μια συνειδητή επιλογή με κόστος, ευθύνη και συνέπεια - γιατί μόνο έτσι έχει νόημα το «πράσινο».

Ζούμε σε μία εποχή όπου σχεδόν όλοι θέλουν να είναι πιο «πράσινοι», περιορίζοντας κατά το δυνατόν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα - όμως το «πράσινο», το αληθινό πράσινο, κοστίζει…

4 | CONSTRUCTION

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

NEWS

ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΑΤΕ 20 UNDER 40 CONSTRUCTION ENGINEERS

Ευάγγελος Χατζητουλούσης είναι Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός του ΔΠΘ. Την περίοδο 2014-2017 εργάστηκε ως ιδιωτικός υπάλληλος σε τεχνικό γραφείο πολιτικού μηχανικού, ενώ από το 2017 μέχρι σήμερα απασχολείται ως ιδιώτης πολιτικός στο Χατζητουλούσης Ευάγγελος Τεχνικό Γραφείο. Είναι ενεργειακός επιθεωρητής Β΄τάξης, μέλος επιτροπής ΤΕΕ Θράκης επικινδύνως ετοιμόρροπων κατασκευών, καθώς και μέλος επιτροπής ΤΕΕ Θράκης ελέγχου οδοντιατρείων. Ο Ευ. Χατζητουλούσης αναδείχθηκε στη λίστα 20 Under 40 Construction Engineers 2024 του περιοδικού Construction. Ένα από τα project στα οποία συμμετείχε, αναλαμβάνοντας τμήματα του σχεδιασμού, τη στατική μελέτη, την έκδοση των απαραίτητων οικοδομικών αδειών, την υλοποίηση και επίβλεψή του, ήταν η ανέγερση πέντε ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων (μεζονέτες) με υπόγειο γκαράζ στον οικισμό Φαναρίου Ροδόπης, τα οποία έχουν πρόσβαση σε ξεχωριστό φυτεμένο δώμα, με πολλαπλά οφέλη για τους κατοίκους και το περιβάλλον. Οι προκλήσεις ενός τέτοιου project ήταν πολλές τόσο σε αρχιτεκτονικό επίπεδο, όσο και σε αυτό της στατικότητας των κτιρίων, με βάση τα φορτία του φυτεμένου δώματος και του υπεδάφους της οικοδομής, καθώς πρόκειται για παραθαλάσσια περιοχή.

Γνωρίστε τα στελέχη της 20 Under 40 Construction Engineers 2024 Λάβετε μέρος στις επόμενες λίστες 20 under 40, δηλώνοντας την υποψηφιότητά σας

6 | CONSTRUCTION

ΕΡΧΕΤΑΙ ΤΟ 4 Ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΕΛΙΠΥΚΑ Ξεκίνησε από το Ελληνικό Ινστιτούτο Πυροπροστασίας Κατασκευών η διάθεση των Early Bird εισιτηρίων για το 4ο Διεθνές Συνέδριο του ΕΛΙΠΥΚΑ με τίτλο: «Πυρομηχανική και Σύγχρονες Προκλήσεις στην Πυροπροστασία», το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 19 και 20 Μαρτίου 2026 στο Ωδείο Αθηνών. Η προνομιακή αυτή περίοδος εγγραφών αποτελεί την πρώτη επίσημη ευκαιρία συμμετοχής σε μια διοργάνωση που συγκεντρώνει έντονο επιστημονικό, θεσμικό και επιχειρηματικό ενδιαφέρον, και συνιστά το κομβικό γεγονός για τον κλάδο της Πυροπροστασίας των Κατασκευών. Επιπλέον, το ενδιαφέρον για συμμετοχή στο χορηγικό σχήμα είναι ήδη αυξημένο, με νέους χορηγούς να εντάσσονται σταδιακά στη διοργάνωση. Οι σχετικές ανακοινώσεις θα ακολουθήσουν το επόμενο διάστημα.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Προκλήσεις στον κλάδο των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα και η σημασία του για την ελληνική οικονομία αναδείχθηκαν σε παρουσίαση έρευνας που εκπόνησε το ΙΟΒΕ για λογαριασμό του ΕΛΙΤΗΕ. Στην εκδήλωση τονίστηκε ότι στη χώρα μας υπάρχουν τώρα σχεδόν 7 εκατ. ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Είναι, ωστόσο, γερασμένες: περίπου το 70% αυτών είναι προ του 1990 και το 40% των υπολοίπων είναι προ του 1970. «Η αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος, η ψηφιακή μετάβαση, η “πράσινη” μετάβαση, δεν μπορούν να γίνουν έτσι όπως θέλουμε δίχως την απαραίτητη υποδομή, τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, που θα πρέπει να λειτουργούν με ορίζοντα πενταετίας», ανέφερε ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ.

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

ISOMAT: EΠΕΝΔΥΣΗ ΣΤΗΝ ALFA-ALFA ENERGY

ΒΟΑΚ: «ΠΡΑΣΙΝΟ ΦΩΣ» ΓΙΑ ΤΟ ΚΙΣΣΑΜΟΣ-ΧΑΝΙΑ

Η Isomat ανακηρύχθηκε προτιμητέος επενδυτής στην εξυγίανση της εταιρείας Esha-Alfa Alfa Energy, μέσω της νεοσύστατης θυγατρικής της Isomat Bitumen, υπό την αίρεση της θετικής δικαστικής απόφασης που θα επικυρώσει τη διαδικασία. Η εν λόγω επενδυτική κίνηση εντάσσεται στο στρατηγικό πλάνο της Isomat για περαιτέρω ενίσχυση της θέσης της στην ελληνική αγορά, καθώς και για τον εμπλουτισμό της γκάμας των παραγόμενων στεγανωτικών υλικών της. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η Isomat θα ενσωματώσει στην παραγωγική της δραστηριότητα ασφαλτικές μεμβράνες, επαλειφόμενα ασφαλτικά προϊόντα, καθώς και υλικά οδοποιίας, επεκτείνοντας σημαντικά το χαρτοφυλάκιό της.

Με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έλαβαν έγκριση οι περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή του τμήματος Κίσσαμος-Χανιά του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) και ανοίγει ο δρόμος ώστε η προαίρεση που αφορά στο εν λόγω οδικό τμήμα (μήκους περίπου 31 χλμ.) να ενταχθεί στη σύμβαση παραχώρησης της ΓΕΚ Τέρνα για το κυρίως τμήμα του ΒΟΑΚ (σ.σ. Χανιά-Ηράκλειο). Το έργο θα περιλαμβάνει έξι ανισόπεδους και έναν ισόπεδο κόμβο, δέκα γέφυρες, δύο σήραγγες, ένα ημιστέγαστρο, 34 κάτω οδικές διαβάσεις και άλλες 7 άνω, τοίχους αντιστήριξης σε 36 σημεία, οχετούς, τάφρους και υδραυλικά έργα για την αποχέτευση-αποστράγγιση της οδού και την απορροή των ομβρίων.

COVER STORY

Γ. ΚΟΡΟΜΠΈΛΗΣ: Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΉ ΑΝΆΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ EMD CONSTRUCTIONS Έ Ρ ΓΑ Υ Ψ Η Λ Ώ Ν Α Π Α Ι Τ Ή Σ ΕΩ Ν , ΑΥ Σ Τ Η ΡΆ Χ Ρ Ο Ν Ο Δ Ι Α Γ ΡΆ Μ Μ ΑΤΑ Κ Α Ι Μ Η Δ Ε Ν Ι ΚΌ Σ Δ Α Ν Ε Ι Σ Μ Ό Σ Tα «μυστικά» της επιτυχίας της εταιρείας, η οποία κάνει ολοένα και πιο αισθητή την παρουσία της στην αγορά ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΣΠΎΡΟ ΠΙΣΤΙΚΌ

8 | CONSTRUCTION

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

EMD Constructions ιδρύθηκε το 1996 από τους Γιώργο Κορομπέλη, Βασίλη Σακελλαρίου και Νίκο Νικολόπουλο και από το 2003 λειτουργεί με τη σημερινή της μορφή, ως ανώνυμη εταιρεία, με δραστηριότητα σε κατασκευές και ανακαινίσεις κτιριακών έργων διαφόρων τύπων. Τα τελευταία χρόνια η εταιρεία κάνει όλο και πιο αισθητή την παρουσία της στην κατασκευαστική αγορά, αναλαμβάνοντας και φέρνοντας εις πέρας έργα υψηλών απαιτήσεων και αυστηρών προδιαγραφών, έχοντας πλέον μεγάλη εμπειρία και τεχνογνωσία στην παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών Project & Construction Management. Ο διευθύνων σύμβουλος της EMD Constructions, Γιώργος Κορομπέλης, μίλησε μεταξύ άλλων στο Construction για τα πρόσφατα έργα που έχει ολοκληρώσει ή υλοποιεί αυτήν την περίοδο η εταιρεία, για το πώς διασφαλίζεται η ολοκλήρωση των έργων της εταιρείας εντός χρονοδιαγραμμάτων και προϋπολογισμών, για το όραμά του για το μέλλον και για τις νέες αγορές που βολιδοσκοπεί. Αν και η EMD Constructions δραστηριοποιείται εδώ και δεκαετίες, τα τελευταία χρόνια τη βλέπουμε να αναπτύσσεται ταχύτατα. Πού οφείλεται αυτή η ανάπτυξη; Είμαστε μια εταιρεία που αναπτύχθηκε σιγά-σιγά, χωρίς μεγάλες εξάρσεις. Η ανάπτυξη των τελευταίων ετών οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, στη συστηματική ενίσχυση της τεχνικής μας υποδομής και στην επένδυση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, που μας επιτρέπει να αναλαμβάνουμε έργα υψηλής πολυπλοκότητας. Δεύτερον, στην υιοθέτηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και μεθόδων διαχείρισης έργων, οι οποίες βελτιστοποιούν τον προγραμματισμό, την ακρίβεια και τον ποιοτικό έλεγχο σε κάθε στάδιο. Τρίτον, στη στρατηγική επιλογή μας να δραστηριοποιούμαστε σε τομείς με αυξημένη ζήτηση — logistics, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, κτίρια γραφείων, εκπαιδευτήρια και ξενοδοχειακά έργα — διασφαλίζοντας σταθερή διεύρυνση του χαρτοφυλακίου μας.

εξαερισμού στο μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Το έργο χαρακτηρίστηκε από υψηλή τεχνική πολυπλοκότητα, καθώς οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν ενώ το εμπορικό κέντρο λειτουργούσε κανονικά. Δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση στα μέτρα ασφαλείας και στον προσεκτικό, σταδιακό σχεδιασμό της αντικατάστασης των κλιματιστικών μονάδων, ώστε να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του. Για την ολοκλήρωση του έργου απαιτήθηκε η χρήση του μεγαλύτερου γερανού που υπάρχει σήμερα, ικανού να ανυψώσει 15 τόνους σε ύψος 100 μέτρων. Η πρόκληση δεν αφορούσε μόνο την τεχνική πολυπλοκότητα, αλλά και τον εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο. Μέσα σε λίγες μόλις ημέρες ο γερανός έπρεπε να μεταφερθεί, να στηθεί με απόλυτη ασφάλεια, να ολοκληρώσει όλες τις κρίσιμες ανυψώσεις και στη συνέχεια να απομακρυνθεί, ώστε το εμπορικό κέντρο να συνεχίσει τη λειτουργία του χωρίς καμία απολύτως διακοπή. Ο ακριβής προγραμματισμός και ο συντονισμός των ομάδων ήταν καθοριστικοί παράγοντες για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας. Παράλληλα, παραδώσαμε πάνω από 60.000 τ.μ. έργων logistics στην ευρύτερη περιοχή του Ασπροπύργου σε λιγότερο από δύο χρόνια, επιβεβαιώνοντας την τεχνική μας ωριμότητα και την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε έργα μεγάλης κλίμακας και υψηλών απαιτήσεων. Επιπλέον, ολοκληρώσαμε την παράδοση του εμπορικού πάρκου Top Parks στην περιοχή της πρώην ΑΒΕΞ στην Πάτρα, στο οποίο παρείχαμε υπηρεσίες Construction

Ο ακριβής προγραμματισμός και ο συντονισμός των ομάδων είναι καθοριστικοί παράγοντες για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας

Management, συμβάλλοντας στον αποτελεσματικό συντονισμό των εμπλεκόμενων ομάδων και στη διασφάλιση των ποιοτικών και χρονικών προδιαγραφών του έργου. Το έργο παρουσίαζε σημαντικές γεωτεχνικές προκλήσεις λόγω της γειτνίασης με τη θάλασσα, ωστόσο με σωστές μελέτες και ακριβή εφαρμογή τους διασφαλίστηκε η ομαλή εξέλιξη και ολοκλήρωσή του. Αυτήν την περίοδο από τα έργα που υλοποιεί η εταιρεία μας, τα δύο σημαντικότερα είναι η κατασκευή ενός σύγχρονου κέντρου logistics για λογαριασμό της εταιρείας Asset και η ανέγερση ενός νέου κτιρίου για ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, με υψηλές προδιαγραφές λειτουργικότητας και ενεργειακής απόδοσης.

Αναφέρετέ μας δύο ή τρία σημαντικά έργα που ολοκληρώσατε πρόσφατα ή βρίσκονται αυτήν την περίοδο σε εξέλιξη. Πρόσφατα ολοκληρώσαμε την αναβάθμιση των συστημάτων κλιματισμού και

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

CONSTRUCTION | 9

COVER STORY

Πώς διασφαλίζετε ότι τα έργα σας παραμένουν εντός χρονοδιαγράμματος και budget, σε μια περίοδο με αυξημένα κόστη υλικών και ελλείψεις προσωπικού; Η τήρηση χρονοδιαγραμμάτων και προϋπολογισμών αποτελεί για εμάς βασική αρχή λειτουργίας. Σε μια περίοδο όπου τα κόστη υλικών είναι αυξημένα και η αγορά αντιμετωπίζει ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό, έχουμε αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, ελέγχου και συνεχούς προσαρμογής. Πρώτον, δίνουμε μεγάλη έμφαση στη λεπτομερή προμελέτη και στον ακριβή προγραμματισμό κάθε έργου. Χρησιμοποιούμε ψηφιακά εργαλεία και εξειδικευμένο λογισμικό project management που μας επιτρέπουν να παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο

10 | C O N S T R U C T I O N

την πρόοδο, τις ανάγκες σε πόρους και τις πιθανές αποκλίσεις. Δεύτερον, έχουμε χτίσει ένα σταθερό δίκτυο συνεργατών και προμηθευτών, το οποίο μας επιτρέπει να εξασφαλίζουμε υλικά σε ανταγωνιστικές τιμές και σε καθορισμένα χρονικά πλαίσια. Οι μακροχρόνιες συνεργασίες μας περιορίζουν την αβεβαιότητα και μειώνουν τον κίνδυνο καθυστερήσεων. Τρίτον, επενδύουμε συστηματικά στο ανθρώπινο δυναμικό. Διατηρούμε μια έμπειρη και καλά οργανωμένη ομάδα μηχανικών και τεχνικών, ενώ παράλληλα συνεργαζόμαστε με εξειδικευμένα συνεργεία που γνωρίζουν τον τρόπο δουλειάς μας. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζουμε συνέπεια, ποιότητα και σταθερή απόδοση, ακόμη και σε απαιτητικές φάσεις κατασκευής.

Τέλος, εφαρμόζουμε μια πολιτική συνεχούς παρακολούθησης κόστους και έγκαιρης λήψης αποφάσεων. Όταν εντοπίζουμε πιθανές υπερβάσεις, προχωράμε άμεσα σε επανασχεδιασμό ή σε προσαρμογή των επιμέρους σταδίων, ώστε να παραμείνουμε εντός προϋπολογισμού χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα. Όλα τα παραπάνω μας επιτρέπουν, ακόμη και σε περιόδους έντονων πιέσεων στην αγορά, να παραδίδουμε έργα με συνέπεια, διαφάνεια και υψηλό επίπεδο τεχνικής επάρκειας. Τι μάθατε από τα πρόσφατα έργα σας που θα εφαρμόσετε στις επόμενες αναθέσεις; Δεν υπάρχει έργο που να μη μας προσφέρει νέα γνώση· κάθε ανάθεση αφήνει το δικό της αποτύπωμα και μας εξελίσσει. Τα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

πρόσφατα έργα μας ανέδειξαν τρεις βασικές πρακτικές, τις οποίες ενσωματώνουμε πλέον συστηματικά στη λειτουργία μας. Πρώτον, ακόμη πιο ακριβή και ολοκληρωμένο αρχικό σχεδιασμό, ώστε να περιορίζονται οι μεταβολές κατά την υλοποίηση. Δεύτερον, ευρύτερη αξιοποίηση δεδομένων από τα εργοτάξια σε πραγματικό χρόνο, κάτι που βελτιώνει σημαντικά τον έλεγχο ποιότητας και τη δυνατότητα άμεσης παρέμβασης σε περίπτωση αποκλίσεων. Τρίτον –και ιδιαίτερα σημαντικό– λόγω της αυξανόμενης πολυπλοκότητας των σύγχρονων κατασκευών, διαπιστώσαμε ότι καλούμαστε να παρέχουμε όχι μόνο τις παραδοσιακές υπηρεσίες κατασκευής, αλλά και ολοκληρωμένες υπηρεσίες Project & Construction Management. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να εξασφαλίζουμε συνολική εποπτεία, καλύτερο συντονισμό των εμπλεκομένων και μεγαλύτερη διαφάνεια σε θέματα προγραμματισμού και κόστους. Το Project & Construction Management αποτελεί πλέον βασικό πεδίο εξειδίκευσής μας. Αναπτύξαμε σε βάθος τη σχετική τεχνογνωσία, τόσο στις τεχνικές πτυχές όσο και στη διαδικαστική και γραφειοκρατική διάσταση που το συνοδεύει. Αυτή η γνώση αποδείχθηκε ιδιαίτερα πολύτιμη σε μεγάλα και σύνθετα έργα, όπως κέντρα logistics και εμπορικά κέντρα, όπου ο συντονισμός, η τεκμηρίωση και ο συνολικός έλεγχος είναι κρίσιμοι για την επιτυχία. Μιλήστε μας λίγο πιο αναλυτικά για το Project & Construction Management και τη σημασία του για σας. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουμε εξελιχθεί σημαντικά μέσα από την εντατική μας ενασχόληση με το Project & Construction Management. Με αυτόν τον τρόπο ξεφύγαμε από τον ρόλο της απλής κατασκευαστικής εταιρείας και αναλάβαμε τη διαχείριση μεγάλων και σύνθετων έργων. Πρόκειται για μια απαιτητική πρακτική, η οποία εφαρμόζεται διεθνώς εδώ και χρόνια και τώρα αρχίζει να κερδίζει έδαφος και στην Ελλάδα. Οι ξένες εταιρείες που επενδύουν στην ελληνική αγορά ακινήτων είναι ήδη εξοικειωμένες με αυτή τη μεθοδολογία και την προτιμούν. Ιδίως όσοι δραστηριοποιούνται σε μεγάλα έργα τη θεωρούν πλέον απαραίτητη, καθώς τους προσφέρει πλήρη εικόνα για το πού βρίσκεται το έργο, πότε θα ολοκληρωθεί και ποιο θα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουμε αναβαθμιστεί σημαντικά χάρη στην ενασχολησή μας με το Project & Construction Management, ξεφεύγοντας από την απλή κατασκευή και αναλαμβάνοντας μεγάλα έργα

είναι το τελικό κόστος. Με τον τρόπο αυτό ο επενδυτής αισθάνεται απόλυτα ασφαλής και προστατευμένος, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η ομαλή συνεργασία όλων των εμπλεκομένων και το επιθυμητό αποτέλεσμα για όλες τις πλευρές. Πώς «θωρακίζετε» την εταιρεία σας για μία πιθανή κρίση στην αγορά ακινήτων; Ποια μέτρα παίρνετε για ένα τέτοιο ενδεχόμενο; Εκτιμούμε ότι μέσα στα επόμενα δύο χρόνια θα υπάρξει μια κάμψη στην αγορά οικιστικών ακινήτων. Εξαιρώντας τα νότια προάστια της Αθήνας, που απευθύνονται σε ένα πιο ειδικό και οικονομικά ισχυρό κοινό, θεωρούμε ότι οι σημερινές τιμές δεν μπορούν να διατηρηθούν σε τόσο υψηλά επίπεδα. Παράλληλα, οι τράπεζες πλέον λειτουργούν με μεγαλύτερη προσοχή και χορηγούν σαφώς λιγότερα δάνεια, γεγονός που σημαίνει ότι η πίεση θα μεταφερθεί κυρίως στους ιδιώτες αγοραστές. Υπάρχει ο κίνδυνος κάποιοι να αποκτήσουν ακίνητα τα οποία, σε λίγα χρόνια, μπορεί να αξίζουν έως και 30% λιγότερο από το ποσό που κατέβαλαν. Και παρότι το έργο του Ελληνικού είναι πράγματι εξαιρετικά σημαντικό, δεν είναι αρκετό από μόνο του για να αλλάξει τη συνολική εικόνα της ελληνικής αγοράς ακινήτων. Από την πλευρά μας, έχουμε επιλέξει να μην δραστηριοποιηθούμε στα οικιστικά

ακίνητα, αλλά να εστιάζουμε κυρίως στον τομέα των εμπορικών ακινήτων, όπου η δυναμική είναι πιο σταθερή και η ζήτηση συνδέεται με επενδυτικές αποφάσεις μεγαλύτερης διάρκειας. Επιπλέον, η εταιρεία μας βρίσκεται σε υγιή οικονομική κατάσταση: δεν διαθέτουμε καθόλου δανεισμό, κάτι που μας καθιστά από τις λίγες εταιρείες του κλάδου με τόσο ισχυρή κεφαλαιακή θέση. Αυτό μας προσφέρει σημαντική «θωράκιση» και το σωστό υπόβαθρο για να αντιμετωπίσουμε με ασφάλεια οποιαδήποτε μελλοντική αναταραχή στην αγορά. Ποιο είναι το όραμά σας για την επόμενη φάση της εταιρείας; Σχεδιάζετε επέκταση σε νέες κατηγορίες έργων ή αγορές; Το όραμά μας για την επόμενη φάση της εταιρείας εστιάζει στη στοχευμένη ενίσχυση της παρουσίας μας σε κτίρια υψηλών τεχνικών απαιτήσεων. Πέρα από τον τομέα των logistics, σχεδιάζουμε την περαιτέρω διεύρυνση του χαρτοφυλακίου μας σε κτίρια γραφείων, εκπαιδευτήρια και ξενοδοχειακές μονάδες, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία που έχουμε αναπτύξει την τελευταία δεκαετία. Επιδιώκουμε να δραστηριοποιούμαστε σε κλάδους που αναπτύσσονται σταδιακά και στους οποίους μπορούμε να προσφέρουμε πραγματική προστιθέμενη αξία. Για παράδειγμα, τα data centers αποτελούν έναν ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα. Ωστόσο, με το μέγεθος και τη δομή που έχουν σήμερα οι μεγάλες μονάδες αυτού του είδους, δεν είναι εφικτό να ενταχθούμε άμεσα στην αγορά αυτή. Αν και στα πρώτα χρόνια της εταιρείας μας είχαμε υλοποιήσει αρκετά μικρά data centers για τράπεζες και άλλους οργανισμούς, σήμερα οι απαιτήσεις είναι διαφορετικές και τα μεγέθη σαφώς μεγαλύτερα. Παράλληλα, εξετάζουμε προσεκτικά την επέκτασή μας σε νέες αγορές και στρατηγικές συνεργασίες, με έμφαση σε έργα που απαιτούν υψηλό επίπεδο τεχνικής ακρίβειας, εξειδικευμένες ηλεκτρομηχανολογικές λύσεις και προηγμένα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε σταδιακά μια εταιρεία με σταθερή, ποιοτική και τεχνολογικά προηγμένη παρουσία στην ελληνική αγορά — μια εταιρεία που ανταποκρίνεται με συνέπεια στις σύγχρονες απαιτήσεις και συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση του κατασκευαστικού τοπίου της επόμενης δεκαετίας. ■

C O N S T R U C T I O N | 11

SPECIAL REPORT

ΝΈΑ ΜΑΡΊΝΑ MEGA YACHTS ΣΤΗΝ ΚΈΡΚΥΡΑ Ε Π Έ Ν ΔΥ Σ Η – Ο Ρ Ό Σ Η Μ Ο Γ Ι Α Τ Ο Ι Ό Ν Ι Ο

Ο συνδυασμός ποιοτικού θαλάσσιου τουρισμού, καινοτομίας και περιβαλλοντικά υπεύθυνου σχεδιασμού φιλοδοξεί να αναδείξει τα Ιόνια Νησιά σε διεθνές πρότυπο. Το ερώτημα είναι: μπορεί το έργο να αποτελέσει μοντέλο βιώσιμης λιμενικής ανάπτυξης για τη χώρα; ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

12 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

ε μια από τις μεγαλύτερες επενδύσεις στον θαλάσσιο τουρισμό των τελευταίων ετών, η Κέρκυρα εισέρχεται σε μια νεά φάση δυναμικής ανάπτυξης, ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα, την τοπική οικονομία και τις υποδομές του Ιονίου. Χαρακτηριστικό είναι πως η Βουλή των Ελλήνων ενέκρινε τη Σύμβαση Υποπαραχώρησης για την κατασκευή, λειτουργία και διαχείριση της νέας Mega Yacht Marina, που θα υλοποιηθεί από τη Lamda Marinas μετά από διαγωνισμό. Η επένδυση υπερβαίνει τα 50 εκατ. ευρώ, ενώ το τίμημα προς το Ελληνικό Δημόσιο για τα επόμενα 40 χρόνια εκτιμάται σε περίπου 80 εκατ. ευρώ.

ΝΈΟΣ ΚΌΜΒΟΣ ΓΙΑ MEGA YACHTS ΚΑΙ ΠΡΆΣΙΝΟ ΤΟΥΡΙΣΜΌ

Η μαρίνα θα μπορεί να εξυπηρετεί 400 σκάφη αναψυχής, μεταξύ των οποίων mega yachts έως 140 μέτρων, με υποδομές που ακολουθούν τα πιο σύγχρονα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης και περιβαλλοντικής διαχείρισης, αποτελώντας πρότυπο πράσινου λιμένα. Η χερσαία ζώνη των 39.400 τ.μ. θα περιλαμβάνει εμπορικά καταστήματα, χώρους εστίασης, μικρή ξενοδοχειακή μονάδα, στάθμευση, πράσινο και χώρους αναψυχής. Η λειτουργία της αναμένεται να δημιουργήσει εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας σε τομείς όπως η ναυτιλία, η συντήρηση σκαφών, το εμπόριο και ο τουρισμός. Η χωροθέτηση της μαρίνας βρίσκεται ήδη στο master plan του λιμένα της Κέρκυρας από το 2009, και πλέον το έργο προχωρά στην τελική φάση υλοποίησης, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη του yachting. «Ο θαλάσσιος τουρισμός αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κλάδους της παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας, με τα mega yacht να έχουν πολλαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια σε Καραϊβική, Ειρηνικό και Μεσόγειο» αναφέρει ο Θανάσης Παπαβλασόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος του Κοινωνικού Συνεταιρισμού «Νέοι Ορίζοντες» της Κέρκυρας και υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Τουρισμού του Ιονίου Πανεπιστημίου. «Η Μεσόγειος αντιπροσωπεύει περίπου το 34% της διεθνούς αγοράς, ενώ η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική αύξηση αφίξεων« περιγράφει. Όπως σημειώνει

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

ταυτότητας, προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη υποδομών mega yacht» τονίζει.

«Παρά τα οικονομικά οφέλη, οι μεγάλης κλίμακας λιμενικές αναπτύξεις μπορεί να έχουν επιπτώσεις, όπως αλλοίωση ακτογραμμής, αύξηση συγκρούσεων χρήσεων γης, κοινωνικό αποκλεισμό και αύξηση ανισοτήτων»

η Κέρκυρα συνιστά χαρακτηριστικό παράδειγμα νησιωτικού προορισμού με ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα: φυσικό περιβάλλον, θαλάσσια γεωγραφία, πολιτισμική κληρονομιά και κοσμοπολίτικη παράδοση φιλοξενίας. «Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, της ναυτικής παράδοσης και της πολιτιστικής της

ΣΥΜΒΆΛΛΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΆΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΎ

«Οι μαρίνες είναι υποδομές υψηλής προστιθέμενης αξίας, καθώς συνδέονται με μια σειρά από υπηρεσίες: τεχνική υποστήριξη, προμήθειες, αναβαθμισμένη φιλοξενία, ανεφοδιασμό, εξε ιδικευμένο προσωπικό» δηλώνει στο Construction o Ιωάννης Πούλιος, Καθηγητής Τουρισμού και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Τμήμα Τουρισμού του Ιονίου Πανεπιστημίου και Διοίκησης Πολιτισμικών Μονάδων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. «Ο οικονομικός πολ λαπλασιαστής του yachting μπορεί να υπερβεί το 2,5, ανάλογα με τον βαθμό τοπικής ενσωμάτωσης υπηρεσιών» μας πληροφορεί, σημειώνοντας πως τα mega yacht συνδέονται με τουρισμό υψηλής δαπάνης και δημιουργούν προοπτικές προβολής του προορισμού μέσω διεθνών δικτύων, ναυταθλητικών διοργανώσεων και εκδηλώσεων θαλάσσιου τουρισμού δημιουργώντας ένα ισχυρό brand. «Παρά τα οικονομικά οφέλη, οι μεγάλης κλίμακας λιμενικές αναπτύξεις μπορεί

C O N S T R U C T I O N | 13

SPECIAL REPORT

MEGA YACHTS: ΥΨΗΛΉ ΔΑΠΆΝΗ, ΥΨΗΛΉ ΠΡΟΣΤΙΘΈΜΕΝΗ ΑΞΊΑ

Ιωάννης Πούλιος, Καθηγητής Τουρισμού και Βιώσιμης Ανάπτυξης, Τμήμα Τουρισμού, Ιόνιο Πανεπιστήμιο & Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο «Ο οικονομικός πολλαπλασιαστής του yachting μπορεί να υπερβεί το 2,5, ανάλογα με τον βαθμό τοπικής ενσωμάτωσης υπηρεσιών. Τα mega yacht συνδέονται με τουρισμό υψηλής δαπάνης και δημιουργούν προοπτικές προβολής του προορισμού μέσω διεθνών δικτύων, ναυταθλητικών διοργανώσεων και εκδηλώσεων θαλάσσιου τουρισμού δημιουργώντας ένα ισχυρό brand».

ΒΙΏΣΙΜΗ ΧΩΡΟΘΈΤΗΣΗ ΜΑΡΙΝΏΝ ΜΕ ICZM

Θανάσης Παπαβλασόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος, Κοινωνικός Συνεταιρισμός «Νέοι Ορίζοντες», Κέρκυρα & Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα Τουρισμού, Ιόνιο Πανεπιστήμιο «Για την κατασκευή μαρίνας mega yacht, η εφαρμογή ICZM προϋποθέτει: α) συστήματα παρακολούθησης ποιότητας νερού, β) εκτίμηση επιπτώσεων σε οικοσυστημικές λειτουργίες, γ) χωροθέτηση που αποφεύγει περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας και δ) διαδικασίες κοινωνικής διαβούλευσης».

να έχουν επιπτώσεις, όπως αλλοίωση ακτογραμμής, αύξηση συγκρούσεων χρήσεων γης, κοινωνικό αποκλεισμό και αύξηση ανισοτήτων» υπογραμμίζει.

ΒΙΏΣΙΜΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΉ

«Η φέρουσα ικανότητα αποτελεί βασικό εργαλείο για την πρόληψη της υπερφόρτωσης παράκτιων ζωνών» μας λέει ο Θανάσης Παπαβλασόπουλος. Όπως σημειώνει «η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιων Ζωνών (ICZM) συνιστά διεθνή πρακτική που προωθεί συντονισμό χρήσεων, περιβαλλοντική προστασία και συμμετοχικό σχεδιασμό». «Για την κατασκευή μαρίνας mega yacht, η εφαρμογή ICZM προϋποθέτει: α) συστήματα παρακολούθησης ποιότητας νερού, β) εκτίμηση επιπτώσεων σε οικοσυστημικές λειτουργίες, γ) χωροθέτηση που αποφεύγει περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας και δ) διαδικασίες κοινωνικής διαβούλευσης», αναφέρει. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην πράσινη μετάβαση και σε σύγχρονα πρότυπα πράσινης λειτουργίας μαρινών, που περιλαμβάνουν π.χ. shore power για μείωση εκπομπών, συστήματα συλλογής

14 | C O N S T R U C T I O N

λυμάτων και greywater, και ενεργειακά αποδοτικές υποδομές. «Η εφαρμογή πράσινων πιστοποιήσεων, όπως ISO 14001, EMAS και Blue Flag Marina, λειτουργεί ως δείκτης ποιότητας που ενισχύει την ελκυστικότητα του προορισμού για οικολογικά ευαισθητοποιημένους ταξιδιώτες» περιγράφει. «Η βιώσιμη πολιτική πρέπει να εξασφαλίζει ότι τοπικές επιχειρήσεις και εργαζόμενοι απασχολούνται στην αλυσίδα αξίας (value chain) της μαρίνας, ώστε να αποφεύγεται η διαρροή κερδών προς εξωτοπικούς φορείς» μας λέει ο Θανάσης Παπαβλασόπουλος. «Παράλληλα, απαιτούνται πολιτικές κοινωνικού διαλόγου και χωρικού σχεδιασμού που αποτρέπουν την τουριστικοποίηση και τις πιέσεις στο κόστος ζωής για την τοπική κοινωνία» συμπληρώνει.

ΙΌΝΙΑ ΝΗΣΙΆ: ΠΡΟΣ ΈΝΑ ΠΡΌΤΥΠΟ ΠΡΆΣΙΝΗΣ ΠΟΛΥΤΈΛΕΙΑΣ

«Η δημιουργία ενός ενιαίου τουριστικού και θαλάσσιου brand για τα Ιόνια Νησιά μπορεί να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά τους στην παγκόσμια αγορά» δηλώνει ο Ιωάννης Πούλιος. Όπως

επισημαίνει «ο σύγχρονος καταναλωτής υψηλής εισοδηματικής κατηγορίας αναζητά εμπειρίες πολυτέλειας που συνδυάζονται με οικολογική ευθύνη, πολιτισμική αυθεντικότητα και ήπιες δράσεις: «υπεύθυνη» ή «πράσινη πολυτέλεια»». «Τα Ιόνια Νησιά μπορούν να υιοθετήσουν ένα τέτοιο μοντέλο, που να περιλαμβάνει: α) δίκτυο πράσινων μαρινών, β) θεματικές διαδρομές (πολιτιστικές, γαστρονομικές, οικολογικές), γ) προστατευμένες θαλάσσιες περιοχές με κανόνες υπεύθυνης ναυσιπλοΐας, δ) ψηφιακές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, και ε) ναυτικά events διεθνούς εμβέλειας» μας λέει. Όπως περιγράφει «η ανάπτυξη μαρίνας mega yacht στην Κέρκυρα μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς που να συνδυάζει την τουριστική ποιότητα και καινοτομία με την προστασία του περιβάλλοντος και την τοπική ανάπτυξη, καθιστώντας τα Ιόνια Νησιά διεθνές πρότυπο θαλάσσιου τουρισμού». «Για να επιτευχθεί αυτός ο συνδυασμός, κρίνεται απαραίτητη η υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου σχεδιασμού, καθώς και η τεχνογνωσία και η υπευθυνότητα όλων των εμπλεκόμενων φορέων» τονίζει. ■

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

SPECIAL REPORT

ΓΚΟΛΦ ΑΦΆΝΤΟΥ ΡΌΔΟΥ Έ Γ Κ Ρ Ι Σ Η Μ . Π . Ε . Κ Α Ι ΑΥ Σ Τ Η Ρ Ό Π Λ Α Ί Σ Ι Ο Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ί Α Σ

Ένα ιστορικό γήπεδο που συνδυάζει τεχνική αρτιότητα και περιβαλλοντική ισορροπία εισέρχεται σε νέα φάση. Με την πρόσφατη ΑΕΠΟ, ο εκσυγχρονισμός προχωρά χωρίς επέκταση δόμησης και με αυστηρούς περιορισμούς. ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΊΝΑΣ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

16 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

την ανατολική ακτή της Ρόδου, σε μια περιοχή με ιδιαίτερη γεωμορφολογία και παράκτιο μικροκλίμα, τοποθετείται το Γκολφ Αφάντου — μια τουριστική υποδομή που λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1973. Σχεδιασμένο από τον Donald Harradine, έναν από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες γηπέδων γκολφ στην Ευρώπη, το έργο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχημένης διαχείρισης φυσικού τοπίου, τεχνικής διαμόρφωσης και βιώσιμης αξιοποίησης περιβαλλοντικών πόρων. Για τον κατασκευαστικό κλάδο, παραμένει ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά projects όπου η μελετητική προσέγγιση και η τεχνική εφαρμογή συνυπάρχουν αρμονικά.

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΉ ΦΙΛΟΣΟΦΊΑ ΤΟΥ DONALD HARRADINE

Η προσέγγιση του Harradine βασιζόταν στην αρχή της οργανικής ενσωμάτωσης του γηπέδου στο φυσικό περιβάλλον, χωρίς εκτεταμένες τεχνητές αλλοιώσεις. Kαι το Γκολφ Αφάντου αποτελεί, αναμφισβήτητα, χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της σχολής: η χάραξη των 18 οπών ακολουθεί τις φυσικές κλίσεις του εδάφους, τους βραχώδεις σχηματισμούς και τη γειτνίαση με το θαλάσσιο μέτωπο, δημιουργώντας ένα γήπεδο που επιτυγχάνει να αναδεικνύει το τοπίο αντί να το επισκιάζει. Οι διάδρομοι γκολφ προσαρμόστηκαν στις μορφολογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής, ενώ τα green και τα tee boxes διαμορφώθηκαν με ήπιες επεμβάσεις. Πρωτοποριακή πρακτική, που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να χαρακτηρίζει τη λειτουργία του γηπεδου, υπήρξε η επιλογή τοπικών φυτεύσεων και ανθεκτικών χόρτων, προσαρμοσμένων στο μικροκλίμα του Αφάντου.

ΥΠΟΔΟΜΈΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΈΣ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ

και φυσικά υλικά, προσαρμοσμένο στις κλιματικές ανάγκες της περιοχής.

ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΊΑ

Αξίζει να σημειωθεί πως το Γκολφ Αφάντου υπήρξε από τα πρώτα μεγάλα τουριστικά έργα στην Ελλάδα που υιοθέτησαν πρακτικές περιβαλλοντικής διαχείρισης πριν ακόμη ο όρος «βιωσιμότητα» παγιωθεί στον δημόσιο διάλογο. Η λειτουργία του βασίζεται σε χαμηλή κατανάλωση νερού, φυσικά όρια ανάμεσα στις οπές, περιορισμένη χρήση σκληρών υλικών στον περιβάλλοντα χώρο. Οι εκτεταμένες πράσινες επιφάνειες βελτιώνουν το μικροκλίμα και λειτουργούν ως θερμικό αντίβαρο σε μια παράκτια ζώνη με υψηλές θερμοκρασίες. Πέρα από την τεχνική και αρχιτεκτονική του αξία, το γήπεδο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην τουριστική ανάπτυξη της Ρόδου. Έχει συμβάλει στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, στην προσέλκυση εξειδικευμένης αγοράς golf tourism και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της ΜΠΕ, η υφιστάμενη λειτουργία του γηπέδου χαρακτηρίζεται από χαμηλή αξιοποίηση: ενώ μπορεί να εξυπηρετήσει έως 200 παίκτες ημερησίως, η προσέλευση σπάνια υπερβαίνει τα 50 άτομα την υψηλή περίοδο και πέφτει κάτω από 25 την χαμηλή. Επίσης, ο πολύ μικρός αριθμός εργαζομένων (μόλις 5 άτομα) απέχει από τα διεθνή πρότυπα λειτουργίας γηπέδων γκολφ.

ΝΈΑ ΦΆΣΗ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ

Το Γκολφ Αφάντου εισέρχεται πλέον σε νέα περίοδο αναβάθμισης, με αφετηρία την ομόφωνη έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από την

Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Η ΜΠΕ αφορά το υφιστάμενο γήπεδο 18 οπών, έκτασης περίπου 501 στρεμμάτων, το οποίο μέχρι σήμερα λειτουργούσε χωρίς εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και πλέον απαιτεί έκδοση ΑΕΠΟ για τη συνέχιση της λειτουργίας του. Η αναβάθμιση περιλαμβάνει: ελάχιστες παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον, κατασκευή νέου μεταλλικού στεγάστρου 300 τ.μ. (προϋπολογισμού 50.000 ευρώ), αξιοποίηση του υφιστάμενου οδικού δικτύου και των χώρων στάθμευσης, λειτουργία με πλήρη συμμόρφωση σε σύγχρονους περιβαλλοντικούς όρους (λύματα, θόρυβος, διαχείριση φυτικών υπολειμμάτων, πυροπροστασία, αρχαιολογική επίβλεψη).

ΕΝΤΌΣ ΤΟΥ ΠΛΑΙΣΊΟΥ ΤΟΥ ΕΣΧΑΔΑ ΑΦΆΝΤΟΥ

Η επένδυση εντάσσεται στο θεσμικό πλαίσιο του ΕΣΧΑΔΑ «Αφάντου Ρόδου» (2016), το οποίο ορίζει χρήσεις γης και επιτρεπόμενες αναπτύξεις στην περιοχή. Η έκταση έχει μακρά ιστορία: αρχικά ανήκε στο Δημόσιο και παραχωρήθηκε στον ΕΟΤ τη δεκαετία του 1970· από το 2019 ανήκει στην ιδιωτική εταιρεία που αναδείχθηκε πλειοδότης στον διαγωνισμό του ΤΑΙΠΕΔ. Παράλληλα, στο παλαιότερο masterplan προβλέπονταν επιπλέον αναπτύξεις — όπως νέο γήπεδο γκολφ με υπογραφή Jack Nicklaus, ξενοδοχεία, μαρίνα και παραθεριστικές κατοικίες. Οι αναφορές αυτές παραμένουν στο επίπεδο της μακροπρόθεσμης επενδυτικής στρατηγικής και δεν συνδέονται με την τρέχουσα ΑΕΠΟ, η οποία αφορά αποκλειστικά το υπάρχον γήπεδο. Στόχος της τρέχουσας αναβάθμισης είναι η λειτουργική και περιβαλλοντική αναβάθμιση μιας υποδομής που σήμερα λειτουργεί πολύ κάτω από τις δυνατότητές της. ■

Η κατασκευή του γηπέδου αποτέλεσε σύνθετη τεχνική διαδικασία, καθώς το μικτό υπόβαθρο της περιοχής —ασβεστολιθικά στρώματα σε συνδυασμό με παράκτιους αμμώδεις σχηματισμούς— απαίτησε εξειδικευμένες λύσεις. Το έργο περιλάμβανε: εκτεταμένο δίκτυο αποστράγγισης, σύστημα άρδευσης μεγάλης κλίμακας με έμφαση στην οικονομία νερού, ειδικές τεχνικές διαμόρφωσης bunkers και υδάτινων εμποδίων για περιορισμό διάβρωσης, κατασκευή club house με χαμηλή δόμηση

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

C O N S T R U C T I O N | 17

SPECIAL REPORT

ΈΡΓΑ ΑΝΑΒΆΘΜΙΣΗΣ ΣΕ ΑΕΡΟΔΡΌΜΙΑ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΆ ΝΗΣΙΆ Τ Ι Σ Υ Μ Β Α Ί Ν Ε Ι Μ Ε Τ Ι Σ Ε Ρ ΓΑ Σ ΊΕ Σ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Κ Α Ι Β Ε ΛΤ ΊΩ Σ Η Σ Σ Τ Η Ν Π Ά Ρ Ο

Πώς προχωρά η τέταρτη φάση των εργασιών ανακατασκευής διαδρόμων σε περιφερειακούς αερολιμένες ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

18 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

Μία σημαντική εξέλιξη είχαμε πρόσφατα όσον αφορά στο έργο της ανάπτυξης και βελτίωσης των υποδομών του νέου αεροδρομίου της Πάρου

ε εξέλιξη βρίσκεται η τέταρτη φάση των επιμέρους εργασιών αναμόρφωσης και ανακατασκευής διαδρόμων σε αεροδρόμια που διαχειρίζεται η Fraport Greece, η οποία εστιάζει σε αεροδρόμια που βρίσκονται σε διάφορα νησιά της Ελλάδας. Ήδη στα μέσα Νοεμβρίου ανεστάλη προσωρινά για τη διεξαγωγή των εργασιών η λειτουργία του αεροδρομίου Κεφαλονιάς «Άνν α Πολλάτου», ενώ αναστολή λειτουργίας εφαρμόζεται για προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα κάθε εβδομάδα στα αεροδρόμια της Μυκόνου, της Ρόδου, της Μυτιλήνης και της Σάμου. Στις αρχές του νέου έτους (12 Ιανουαρίου) παίρνουν σειρά τα αεροδρόμια της Σαντορίνης και της Κέρκυρας, ενώ η τέταρτη φάση των εργασιών θα ολοκληρωθεί με το αεροδρόμιο της Ζακύνθου, που θα μείνει κλειστό από τις 2 έως τις 16 Φεβρουαρίου του 2026. Σύμφωνα με τη Fraport Greece, οι εργασίες αυτές αποτελούν μέρος της

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

σύμβασης παραχώρησης περιφερειακών αεροδρομίων ανά την Ελλάδα και αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την περαιτέρω αναβάθμιση του επιπέδου ασφάλειας και λειτουργίας των περιφερειακών αεροδρομίων που διαχειρίζεται η Fraport Greece. Οι εργασίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εκτενείς παρεμβάσεις αναμόρφωσης των πλευρικών ζωνών ασφαλείας (runway strips) και των περιοχών ασφαλείας πέρατος των διαδρόμων (RESA).

ΦΩΣ ΣΤΟ ΤΟΎΝΕΛ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΌΜΙΟ ΠΆΡΟΥ

Εν τω μεταξύ, μία σημαντική εξέλιξη είχαμε πρόσφατα όσον αφορά στο έργο της ανάπτυξης και βελτίωσης των υποδομών του νέου αεροδρομίου της Πάρου, με την πρόσκληση χρηματοδότησης ύψους 3 εκατομμυρίων ευρώ που υπέγραψε ο

υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, στα μέσα Νοεμβρίου. Με την πρόσκληση ενεργοποιείται η διαδικασία ένταξης και χρηματοδότησης του έργου στο πλαίσιο της Προγραμματικής Περιόδου 2021-2025 του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ενώ η πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 45 εκατ. ευρώ που απαιτείται για την ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται να ενταχθεί στη νέα Προγραμματική Περίοδο 2026-2030. Η σύμβαση για το εν λόγω έργο, ύψους άνω των 33 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), υπεγράφη στις αρχές του 2023, με ανάδοχο την Intrakat (νυν Aktor Group). Ωστόσο, η αδυναμία προμήθειας των απαιτούμενων υλικών οδήγησε σε τροποποίηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος, με αποτέλεσμα να χορηγηθεί παράταση στον ανάδοχο, χωρίς δική του αποκλειστική υπαιτιότητα. Η παράταση αυτή, που προβλέπει την ολοκλήρωση του έργου το 2028, οδήγησε σε απένταξη του έργου από το πρόγραμμα «Μεταφορές» του ΕΣΠΑ, λόγω μη έγκαιρης ολοκλήρωσής του, αφού το πρόγραμμα λήγει τον Φεβρουάριο του 2027. Σημειώνεται ότι το έργο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την κατασκευή νέου κτιρίου αεροσταθμού συνολικής έκτασης περίπου 12.000 τ.μ. και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του, την κατασκευή επεκτεινόμενου δαπέδου στάθμευσης αεροσκαφών και επεκτεινόμενου διαδρόμου προσαπογειώσεων, την κατασκευή νέου πύργου ελέγχου και πυροσβεστικού σταθμού, καθώς και την κατασκευή καταστημάτων αφορολόγητων ειδών-κυλικείων-γραφείων εμπορικής χρήσης και χώρων στάθμευσης οχημάτων. ■

C O N S T R U C T I O N | 19

SPECIAL REPORT

DR. ΠΑΝΑΓΙΏΤΗΣ ΠΑΠΑΪΩΆΝΝΟΥ: «Η ΔΙΠΛΉ ΟΔΙΚΉ ΣΎΝΔΕΣΗ ΛΕΥΚΆΔΑΣ ΑΛΛΆΖΕΙ ΤΙΣ ΜΕΤΑΚΙΝΉΣΕΙΣ» Η Λευκάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή μετασχηματισμού των μετακινήσεων και της προσβασιμότητάς της. Πώς η διπλή οδική σύνδεση αλλάζει τα δεδομένα στην ασφάλεια, τον τουρισμό και την ανάπτυξη του νησιού, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέες προκλήσεις βιωσιμότητας; ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

20 | C O N S T R U C T I O N

Ομότιμος Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, Παναγιώτης Παπαϊωάννου φωτίζει τον ρόλο της διπλής οδικής σύνδεσης της Λευκάδας ως ενός σύγχρονου έργου υποδομής με καθοριστική σημασία για την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και την προσβασιμότητα του νησιού. Παράλληλα, αναλύει τις τεχνικές προκλήσεις του έργου, το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα και τις απαιτήσεις που θέτει ο σύγχρονος οδικός σχεδιασμός. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην αναπτυξιακή δυναμική που ανοίγεται τόσο για τη Λευκάδα όσο και για το σύνολο της Δυτικής Ελλάδας, σε συνδυασμό με τις αρχές της βιώσιμης κινητικότητας και της ορθολογικής διαχείρισης των μετακινήσεων. Ποια είναι τα κριτήρια για τη σχεδίαση οδικών έργων που συνδυάζουν ασφάλεια, ταχύτητα και σεβασμό στο τοπίο; Τα τελευταία έτη η σχεδίαση οδικών έργων στην Ελλάδα έχει παρουσιάσει σημαντική βελτίωση σε σχέση με το παρελθόν εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη ασφάλεια για τους χρήστες της οδού, καλύτερες συνθήκες λειτουργίας αλλά και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ο γεωμετρικός σχεδιασμός των οδών ακολουθεί πλέον

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

αυστηρά τις υπάρχουσες Οδηγίες Μελετών Έργων Οδοποιίας καθώς και τα σχετικά πρότυπα κατασκευής έργων οδοποιίας τα οποία εκσυγχρονίζονται λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις τόσο στα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή και τον εξοπλισμό των οδών όσο και τις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά των οχημάτων. Πώς μπορεί ο σχεδιασμός ενός δρόμου να προστατεύσει τον οδηγό σε περίπτωση ανθρώπινου λάθους; Σημαντικές παράμετροι για την επίτευξη ασφαλών και λειτουργικών δρόμων, ιδίως όταν δεν πρόκειται για αυτοκινητοδρόμους αλλά για δρόμους με μία λωρίδα ανά κατεύθυνση χωρίς διαχωριστική νησίδα, είναι η διατήρηση σταθερής ταχύτητας, η καλή σήμανση, η σωστή διαγράμμιση και η σωστή ενημέρωση των χρηστών. Επίσης, η καλή ορατότητα τόσο οριζοντιογραφικά όσο και μηκοτομικά, καθώς επίσης και η σωστή διαμόρφωση των κόμβων. Άλλη κομβική παράμετρος για την ασφάλεια των οδών είναι η ύπαρξη καταλλήλων αντιολισθηρών οδοστρωμάτων. Σύμφωνα με επικρατούσα διεθνώς άποψη, η οδική υποδομή πρέπει να είναι συγχωρητική, να προστατεύει δηλαδή τους χρήστες της οδού σε περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο χάσουν τον έλεγχο του οχήματός του. Πώς συνδυάζεται σήμερα ο οδικός σχεδιασμός με την προστασία του περιβάλλοντος και την αισθητική των τεχνικών έργων; Σε ότι αφορά τις επιπτώσεις στο περιβάλλον η εκπόνηση Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πρέπει να τηρεί απαρέγκλιτα

«Η νέα σύνδεση θα διευκολύνει σημαντικά την προσβασιμότητα στο νησί και θα αυξήσει την επισκεψιμότητά του»

όλους τους προβλεπόμενους περιορισμούς και να λαμβάνει υπόψη της ένας πλήθος κριτηρίων που αφορούν θέματα θορύβου, οπτικής όχλησης, εκπομπής ρύπων αλλά και εναρμόνισης της οδού με το φυσικό περιβάλλον. Σε ότι αφορά τον σχεδιασμό των τεχνικών έργων κατά μήκος της οδού όπως γέφυρες και τοίχοι αντιστήριξης, αυτά θα πρέπει να σχεδιάζονται με αισθητικά κριτήρια και να επιλέγονται τα κατάλληλα υλικά. Η διπλή Οδική σύνδεση της Λευκάδας αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα υπεραστικών οδών σχεδιασμένων με τα κριτήρια αυτά. Επιτρέπει την ταχεία και ασφαλή σύνδεση της ηπειρωτικής Ελλάδας με το νησί της Λευκάδας ενώ σέβεται το περιβάλλον. Η νέα σύνδεση, όταν θα ολοκληρωθεί το 2026, θα διευκολύνει σημαντικά την προσβασιμότητα σε αυτό και θα αυξήσει την επισκεψιμότητά του, με συνέπεια και την περαιτέρω οικονομική του ανάπτυξη. Πώς προωθείται σήμερα η βιώσιμη κινητικότητα σε διεθνές επίπεδο και στην Ελλάδα; Η βιώσιμη κινητικότητα αποτελεί έναν διακηρυγμένο στόχο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι μόνο. Σε μεγάλο αριθμό χωρών παγκοσμίως, έχουν εκπονηθεί μελέτες και στρατηγικά σχέδια που αποβλέπουν στη δημιουργία συνθηκών για την επίτευξη πιο βιώσιμων και φιλικών προς το άτομο πόλεων. Η μείωση της χρήσης των ιδιωτικών επιβατικών οχημάτων, ο εξηλεκτρισμός των οχημάτων μικρών και μεγάλων, η προώθηση ενεργών μέσων μετακίνησης (active travel modes), η προώθηση των Δημοσίων Συγκοινωνιών και η δημιουργία έξυπνων πόλεων συνιστούν δράσεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτήν την γενικευμένη τάση και έχει υιοθετήσει με σχετικές νομοθετήσεις της Πολιτείας την υποχρέωση εκπόνησης και υλοποίησης Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) εδώ και περίπου μια δεκαετία. Μάλιστα, τα τελευταία έτη έχει πλέον καταστεί υποχρεωτική και η εκπόνηση ΣΒΑΚ σε επίπεδο Περιφέρειας με στόχο τον συντονισμό των διαφόρων Σχεδίων σε χαμηλό επίπεδο και την εναρμόνιση των επί μέρους σχεδιασμών και δράσεων με αυτά του Σχεδίου σε υψηλότερο επίπεδο. Ποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν τα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Παναγιώτης Παπαϊωάννου, Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ

ελληνικά νησιά στην προσπάθεια επίτευξης βιώσιμης κινητικότητας; Οι νησιωτικές περιοχές της χώρας παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά όπως οι περιορισμοί σε χωρητικότητα υποδομών και υπηρεσιών, οι ελλείψεις βασικών αγαθών όπως το νερό κα. Βεβαίως, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των νησιών στην Ελλάδα, οι οποίες και απαιτούν διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης κατά περίπτωση. Σε ότι αφορά την επίτευξη βιώσιμης κινητικότητας, οι προκλήσεις που γεννώνται από την αυξημένη προσέλευση επισκεπτών στα Ελληνικά νησιά είναι πολλές και μεγάλες. Στα πλέον συνήθη ζητήματα συμπεριλαμβάνονται οι μεγάλοι αριθμοί οχημάτων που βρίσκονται σε δυσαρμονία με την χωρητικότητα το οδικού δικτύου, η ανεπάρκεια χώρων στάθμευσης, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η επιδείνωση του επιπέδου της οδικής ασφάλειας και άλλες αρνητικές συνέπειες τις οποίες υπομένουν οι κάτοικοι των νησιών. Η καλή διασύνδεση της ηπειρωτικής Ελλάδας με τα νησιά αποτελεί συχνά μια «ευλογία» και, ταυτόχρονα, μια «κατάρα». Ακούγεται όλο και περισσότερο ότι πρέπει να μπει ένα όριο στο πόσοι επισκέπτες θα μπορούν να επισκέπτονται ένα νησί, τουλάχιστον στις περιόδους μεγάλης επισκεψιμότητας. Η άσκηση αυτή δεν είναι εύκολη και απαιτείται ολοκληρωμένη θεώρηση από κοινωνική, οικονομική, περιβαλλοντική, πολιτισμική και νομική άποψη. Εν τέλει, απαιτείται θεώρηση και από πολιτική άποψη. Ένα είναι σίγουρο: Η αργοπορία στην ολιστική εξέταση του συγκεκριμένου ζητήματος δεν συμβάλλει καθόλου στην έγκαιρη αντιμετώπισή του. ■

C O N S T R U C T I O N | 21

SPECIAL REPORT

ΑΝΑΒΑΘΜΊΖΕΤΑΙ Ο ΠΑΛΑΙΌΣ ΛΙΜΈΝΑΣ ΤΗΣ ΜΥΚΌΝΟΥ Σ Τ Ό Χ Ο Σ Η Β Ε ΛΤ ΊΩ Σ Η Τ Η Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Κ Ό Τ Η ΤΆ Σ Τ Ο Υ

Στο πλαίσιο του έργου θα αξιοποιηθεί και το ιστορικό κτίριο «Σαλί Μπαγλί» μετά από χρόνια εγκατάλειψης. ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

22 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

η βελτίωση των εγκαταστάσεων του παλαιού λιμένα της Μυκόνου δρομολογεί το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Μυκόνου, με το έργο να έχει ενταχθεί εδώ και λίγους μήνες με απόφαση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργου Χατζημάρκου, στο Περιφερειακό Πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο» 2021 – 2027. Πρόκειται για το παλιό λιμάνι, στη Χώρα του νησιού, που για χρόνια εξυπηρετούσε τη Μύκονο, όμως λόγω της αύξησης της τουριστικής κίνησης και, συνακόλουθα, των απαιτήσεων για ελλιμενισμούς σκαφών, έχασε την «πρωτοκαθεδρία» του από το μεταγενέστερο «Νέο Λιμάνι» στον όρμο Τούρλου, στη βορειοδυτική Μύκονο.

ΈΡΓΟ 1,24 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΏ

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 1.235.200 ευρώ, αφορά στην αναβάθμιση

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

των λιμενικών υποδομών του παλαιού λιμένα της Μυκόνου, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας του λιμένα, καθώς και στην προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού ασφαλείας. Πιο συγκεκριμένα, στο έργο περιλαμβάνεται η αποκατάσταση, αναδιαμόρφωση, ενεργειακή και αισθητική αναβάθμιση του κτιρίου του παλαιού Yacht Club, η επέκταση του κτιρίου με νέο ισόγειο τμήμα 33,8 τ.μ. και η προσθήκη νέου διώροφου, στατικά ανεξάρτητου κτιρίου εμβαδού περίπου 98 τ.μ. για τη στέγαση του Λιμεναρχείου Μυκόνου και υπηρεσιών του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Μυκόνου. Σε τμήμα του ισογείου του υφιστάμενου κτιρίου προβλέπεται να εγκατασταθεί εξοπλισμός συστημάτων ασφαλείας για τον έλεγχο επιβατών. Περιλαμβάνεται επίσης η τοποθέτηση προκατασκευασμένου οικίσκου ελέγχου 88 τ.μ., με τον απαραίτητο εξοπλισμό ασφαλείας στον νότιο μόλο («Δηλιανά»). Σύμφωνα με το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Μυκόνου, το ιστορικό κτίριο που θα αξιοποιηθεί στο πλαίσιο του έργου είναι γνωστό και ως «Σαλί Μπαγλί» και σήμερα είναι εγκαταλειμμένο για πολλά χρόνια και καλύπτεται από πρόχειρες κατασκευές για λόγους αισθητικής.

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΆ ΔΥΝΑΜΙΚΌΤΗΤΑΣ 150 KW

Επιπλέον, στο έργο περιλαμβάνεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού δυναμικότητας 150 KW σε δώματα 5 συνολικά κτιρίων του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου στην περιοχή του βόρειου μόλου, με στόχο την προώθηση της περιβαλλοντικής επίδοσης της λειτουργίας του λιμένα και την ευθυγράμμιση με τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα. Τέλος, στην πράξη περιλαμβάνεται η σύνδεση των ανωτέρω εγκαταστάσεων με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας. Με την ολοκλήρωση του έργου, το παλιό λιμάνι της Μυκόνου θα διαθέτει αποκατεστημένο και πλήρως λειτουργικό κτίριο παλαιού Yacht Club, μαζί με την επέκταση και την προσθήκη του νέου κτιρίου, πλήρως εγκατεστημένα και λειτουργικά συστήματα ασφαλείας για συμμόρφωση με τον Κώδικα ISPS για τη ναυτιλιακή ασφάλεια, εντός προκατασκευασμένου οικίσκου στον μόλο των Δηλιανών, και πλήρως εγκατεστημένο και λειτουργικό φωτοβολταϊκό σταθμό δυναμικότητας 150 KW. Ως ημερομηνία έναρξης του έργου έχει οριστεί η 1η Ιουνίου 2026 και ως ημερομηνία λήξης η 31η Δεκεμβρίου 2028. ■

C O N S T R U C T I O N | 23

SPECIAL REPORT

ΕΛΠΊΔΕΣ ΓΙΑ ΕΠΑΝΕΚΚΊΝΗΣΗ ΤΟΥ ΣΔΙΤ ΣΧΟΛΙΚΏΝ ΜΟΝΆΔΩΝ ΣΤΗ ΡΌΔΟ Π Α ΡΑ Μ Έ Ν Ε Ι Σ Ε Σ ΤΑ Σ Ι Μ Ό Τ Η ΤΑ Ε Δ Ώ Κ Α Ι Χ Ρ Ό Ν Ι Α

Πού «κόλλησε» τo έργο, το οποίο είχε εγκριθεί ήδη από το 2018 και είχε προσελκύσει ενδιαφέρον από μεγάλους ομίλους. ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

24 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

ΟΙ 13 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΈΣ ΥΠΟΔΟΜΈΣ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΆΝΕΙ ΤΟ ΈΡΓΟ 1. 2Θέσιο Νηπιαγωγείο περιοχής Ροδοπούλας 2. 12Θέσιο Δημοτικό Σχολείο περιοχής Θεοτόκου 3. Γυμνάσιο – Λύκειο Αφάντου 4. Κλειστό Γυμναστήριο Γυμνασίου – Λυκείου Αφάντου 5. 2Θέσιο Νηπιαγωγείο Ασγούρου 6. 2Θέσιο Νηπιαγωγείο Ροδινιού 7. 2Θέσιο ολοήμερο Νηπιαγωγείο Παστίδας 8. 6Θέσιο Δημοτικό Σχολείο Περιοχής «Μήδεια» 9. Ειδικό Νηπιαγωγείο περιοχής Ροδοπούλας 10. Ειδικό Δημοτικό Σχολείο περιοχής Ροδοπούλας 11. Ειδικό Γυμνάσιο Ροδινιού 12. Γυμνάσιο – Λύκειο Αρχαγγέλου (Λειβάδα) 13. Κλειστό Γυμναστήριο, Γυμνασίου – Λυκείου Αρχαγγέλου (Λειβάδα)

ε τροχιά επανεκκίνησης επιχειρείται να μπει το σημαντικό έργο της κατασκευής έντεκα νέων σχολείων και δύο κλειστών γυμναστηρίων στη Ρόδο μέσω ΣΔΙΤ, το οποίο εδώ και χρόνια έχει μπει στον «πάγο», παρά το ενδιαφέρον που είχε εκδηλωθεί από μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους για την υλοποίησή του.

Η ΠΕΡΙΠΈΤΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΎ

Το έργο, προϋπολογισμού 45,1 εκατομμυρίων ευρώ, είχε εγκριθεί από τη διυπουργική επιτροπή ΣΔΙΤ ήδη από το 2018 και αφορά στην κατασκευή έντεκα νέων σχολείων όλων των βαθμίδων και δύο κλειστών γυμναστηρίων, με συνολική επιφάνεια κατασκευής που ξεπερνά τα 22.000 τετραγωνικά μέτρα. Ο ανάδοχος ιδιωτικός φορέας της σύμπραξης θα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

αναλάβει την εκπόνηση του συνόλου των τεχνικών μελετών που απαιτούνται, την εκτέλεση εργασιών κατασκευής, καθώς και την προμήθεια και εγκατάσταση αναγκαίου εξοπλισμού, εργασίες ανάπλασης και διαμόρφωσης περιβάλλοντα χώρου, τη χρηματοδότηση του έργου με ίδια ή/και δανειακά κεφάλαια, την τεχνική διαχείριση καθ’ όλη τη διάρκεια της τεχνικής σύμβασης, την ασφάλιση των κτιριακών και λοιπών εγκαταστάσεων και συστημάτων υποδομών τόσο κατά τη φάση μελέτης και κατασκευής όσο και κατά τη φάση λειτουργίας, και τη φύλαξη, την καθαριότητα, τη διαχείριση απορριμμάτων και την εξασφάλιση της υγιεινής κτιριακών και λοιπών εγκαταστάσεων. Ο διαγωνισμός για το έργο προκηρύχθηκε τον Μάιο του 2022 και η πρώτη φάση του προχώρησε κανονικά, καθώς υπήρξαν ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς που υπέβαλαν τις προσφορές τους, οι οποίες αποσφραγίστηκαν από την επιτροπή αξιολόγησης του διαγωνισμού. Ωστόσο, o διαγωνισμός ματαιώθηκε και επαναπροκηρύχθηκε εξαιτίας μίας αβλεψίας, καθώς, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί ΣΔΙΤ, ο δήμος Ρόδου είχε την υποχρέωση να μεριμνήσει για τη συμμετοχή εκπροσώπου της Ειδικής Γραμματείας Συμπράξεων Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα (Ε.Γ.Σ.Δ.Ι.Τ.) στην επιτροπή του διαγωνισμού, κάτι που δεν έγινε. Όμως και μετά την επαναπροκήρυξη του

διαγωνισμού, τα πράγματα δεν προχώρησαν πολύ καλύτερα. Παρότι και πάλι υπήρξε ενδιαφέρον από μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους, οι ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες με οικόπεδα που είχαν επιλεγεί για την κατασκευή σχολείων, αλλά διεκδικούνταν από ιδιώτες, οι πολεοδομικές εκκρεμότητες, οι αρχαιολογικές αδειοδοτήσεις και ορισμένα άλλα τεχνικά ζητήματα οδήγησαν τον διαγωνισμό σε στασιμότητα.

ΚΙΝΗΤΙΚΌΤΗΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΝΕΚΚΊΝΗΣΗ ΤΟΥ ΈΡΓΟΥ

Τους τελευταίους μήνες παρατηρείται μία κινητικότητα για την επανεκκίνηση του έργου. Στα τέλη Οκτωβρίου, σε συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στο υπουργείο Παιδείας, ξεκαθαρίστηκε ότι η χρηματοδότηση του έργου δεν κινδυνεύει και αποφασίστηκε να προχωρήσουν οι διαδικασίες για το «ξεμπλοκάρισμα» της δεύτερης φάσης του διαγωνισμού. Το επόμενο βήμα είναι πλέον η επίλυση όλων των ιδιοκτησιακών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, ακόμα και με νομοθετική ρύθμιση, αν αυτό κριθεί αναγκαίο, ώστε να τεθεί σε εφαρμογή ένα νέο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του διαγωνισμού και να μπορέσει να υλοποιηθεί ένα έργο που θα βελτιώσει σημαντικά τις πιεσμένες σήμερα εκπαιδευτικές υποδομές στο νησί της Ρόδου. ■

C O N S T R U C T I O N | 25

SPECIAL REPORT

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΌ ΚΛΕΙΣΤΌ ΓΥΜΝΑΣΤΉΡΙΟ Έ Ν Α Έ Ρ Γ Ο - Σ ΤΑ Θ Μ Ό Σ Γ Ι Α Τ Η ΔΥ Τ Ι Κ Ή Λ Έ Σ Β Ο

Η Δυτική Λέσβος αποκτά μια σύγχρονη αθλητική υποδομή βιοκλιματικού σχεδιασμού, με χρηματοδότηση 7,8 εκατ. ευρώ. Ποιες καινοτομίες στον σχεδιασμό και στην κατασκευή το καθιστούν ένα από τα πιο ολοκληρωμένα βιοκλιματικά αθλητικά έργα της χώρας ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

26 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Ά Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ά Ν Η Σ Ι Ά

Καλλονή αποκτά μία από τις σημαντικότερες αθλητικές υποδομές που έχουν υλοποιηθεί ποτέ στη Δυτική Λέσβο: ένα σύγχρονο, βιοκλιματικό και ενεργειακά αποδοτικό Κλειστό Γυμναστήριο, σχεδιασμένο να καλύψει τις ανάγκες συλλόγων, σχολείων και της τοπικής κοινωνίας, αλλά και να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να απαντήσει σε μια χρόνια έλλειψη ποιοτικών κλειστών χώρων άθλησης, προσφέροντας μια δομή που συνδυάζει αθλητισμό, τεχνολογία, περιβαλλοντική ευθύνη και προοπτική εξωστρέφειας.

ΟΡΙΣΤΙΚΆ ΣΤΗ ΦΆΣΗ ΥΛΟΠΟΊΗΣΗΣ

Μετά από πολυετείς διεκδικήσεις, ο Δήμος Δυτικής Λέσβου εξασφάλισε χρηματοδότηση 7.779.965,05 ευρώ για την κατασκευή του νέου Κλειστού Γυμναστηρίου, μέσω του Τομεακού Π ρ ο γ ρ ά μ μ α τ ο ς Αν ά π τ υ ξ η ς τ ο υ Υπουργείου Εσωτερικών και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021–2025. Η Δυτική Λέσβος βρίσκεται ανάμεσα στους μόλις τέσσερις δήμους πανελλαδικά που πέτυχαν την ένταξη έργου στον άξονα «Υποδομές στον τομέα του αθλητισμού». Η χρηματοδότηση εγκρίθηκε μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» ύστερα από στοχευμένες παρεμβάσεις του Δημάρχου Ταξιάρχη Βέρρου. Το γυμναστήριο θα κατασκευαστεί σε δημοτικό οικόπεδο δίπλα στο στάδιο «Κώστας Κεντέρης» και θα αποτελέσει πρότυπο βιοκλιματικού σχεδιασμού και ενεργειακής αποδοτικότητας. Με συνολική έκταση 4.150 τ.μ., το κτιριακό συγκρότημα περιλαμβάνει υπόγειο με μηχανολογικό εξοπλισμό

και βοηθητικούς χώρους, ισόγειο με κεντρική αίθουσα αθλοπαιδιών, αποδυτήρια, ιατρείο και κερκίδες, καθώς και όροφο με αίθουσα οργάνων, χώρους συλλόγων και αίθουσα συσκέψεων. Χάρη στις πτυσσόμενες κερκίδες, προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας δύο ανεξάρτητων αγωνιστικών χώρων, ενισχύοντας τη λειτουργική ευελιξία του κτιρίου.

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΆ ΑΥΤΌΝΟΜΗ ΚΑΙ ΒΙΏΣΙΜΗ ΥΠΟΔΟΜΉ

Το έργο ενσωματώνει τις αρχές της αειφόρου αρχιτεκτονικής με στόχο την ενεργειακή κατηγορία Α+. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνονται φωτοβολταϊκά συστήματα, θερμομόνωση υψηλής απόδοσης, φυσικός φωτισμός, παθητικές τεχνικές δροσισμού και σκίασης, επαναχρησιμοποίηση νερού και χρήση οικολογικών υλικών. Η πράσινη διάσταση του έργου αναμένεται να συμβάλει στη βιώσιμη ανάπτυξη της Δυτικής Λέσβου, ενώ ταυτόχρονα θα προσφέρει μια σύγχρονη αθλητική υποδομή για συλλόγους, σχολεία και τη νεολαία της περιοχής. Παράλληλα, μέσω της δυνατότητας φιλοξενίας διοργανώσεων, θα αποτελέσει μοχλό τόνωσης του αθλητικού τουρισμού και της τοπικής οικονομίας. Η χρηματοδότηση εγκρίθηκε μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης», έπειτα από στοχευμένες παρεμβάσεις του Δημάρχου Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχη Βέρρου. Όπως δήλωσε, πρόκειται για «ένα όνειρο δεκαετιών που γίνεται πραγματικότητα», ενώ η δημοπράτηση του έργου αναμένεται εντός του 2026 και η ολοκλήρωση σε 24 μήνες από την έναρξη των εργασιών.

ΤΑ ΤΕΧΝΙΚΆ ΕΜΠΌΔΙΑ ΠΟΥ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΤΟΎΝ

Ευστράτιος Μανωλακέλλης, Πρόεδρος ΤΕΕ Βορείου Αιγαίου «Οι κύριες τεχνικές προκλήσεις αφορούν την αποτροπή υγραμεταφορών και συμπυκνώσεων, την επαρκή ηλιοπροστασία, τον φυσικό αερισμό σε συνθήκες άπνοιας και την ολοκληρωμένη θερμική θωράκιση του κελύφους. Το έργο καλύπτει σημαντικό μέρος αυτών των αναγκών, ωστόσο απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις κατασκευαστικές λεπτομέρειες και στην επιλογή υλικών υψηλής αντοχής στην υγρασία».

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

ΤΙ ΛΈΕΙ ΤΟ ΤΕΕ ΒΟΡΕΊΟΥ ΑΙΓΑΊΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌ

«Το ΤΕΕ Βορείου Αιγαίου αξιολογεί θετικά την προσπάθεια ενσωμάτωσης βιοκ λιματικού σχεδιασμού στο νέο Γυμναστήρια Λέσβου» δηλώνει στο Construction o Προέδρος του Τμήματος κ. Ευστράτιος Μανωλακέλλης. Όπως υπογραμμίζει «οι προβλέψεις για παθητικά συστήματα, αξιοποίηση φυσικού φωτισμού και ενεργειακή αυτονομία κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση και ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις θερμικής άνεσης». Ωστόσο, «είναι κρίσιμη η αυστηρή τήρηση των προδιαγραφών, η ποιοτική επίβλεψη και η τεκμηριωμένη ενεργειακή μελέτη, ώστε το τελικό αποτέλεσμα να επιτύχει τις επιδόσεις που σχεδιάζονται» σημειώνει. «Καθώς το κλίμα της Λέσβου χαρακ τ η ρ ίζε τα ι α π ό υ ψη λ ή υ γρ ασ ί α , έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις και αυξημένα φορτία Θερινής υπερθέρμανσης, οι κύριες τεχνικές προκλήσεις αφορούν την αποτροπή υγρομεταφορών και συμπυκνώσεων, την επαρκή ηλιοπροστασία, τον φυσικό αερισμό σε συνθήκες άπνοιας, και την ολοκ ληρωμένη θερμική Θωράκιση του κελύφους» αναφέρει ο κύριος Μανωλακέλ λης. «Το έργα κα λύπτει σημαντικό μέρος αυτών των αναγκών, ωστόσο απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις κατασκευαστικές λεπτομέρειες και στην επιλογή υλικών υψηλής αντοχής σε υγρασία» τονίζει. Όπως υποστηρίζει «το Βιοκλιματικό Γυμναστήριο μπορεί πράγματι να αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικά δημόσια κτίρια στο Βόρειο Αιγαίο». «Για να ενισχυθεί ο πιλοτικός χαρακτήρας του, θα ήταν χρήσιμες οι παραπάνω δράσεις: συστήματα έξυπνης διαχείρισης ενέργειας (ΒΕΜ), εκτεταμένη χρήση ΑΠΕ με αποθήκευση, πράσινα δώματα ή φυτεμένες επιφάνειες για μείωση Θερμικών φορτίων, αισθητήρες παρακολούθησης μικροκλίματος και κατανά λωσης με δημόσια διάθεση των δεδομένων» τονίζει. Συνοψίζοντας, εκφράζει την άποψη πως ηυιοθέτηση αυτών θα επιτρέψει στο έργο να λειτουργήσει όχι μόνο ως γυμναστήριο, αλλά και ως ζωντανό εργαστήριο βιοκλιματικού σχεδιασμού. ■

C O N S T R U C T I O N | 27

SPECIAL REPORT

ΤΟ ΦΡΆΓΜΑ ΤΣΙΚΝΙΆ ΑΛΛΆΖΕΙ ΤΟΝ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΌ ΧΆΡΤΗ ΤΗΣ ΛΈΣΒΟΥ ΣΎΓΧΡΟΝΗ ΜΗΧΑΝΙΚΉ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΉ ΠΡΟΟΠΤΙΚΉ

Ένα κρίσιμο τεχνικό έργο υπό κατασκευή, ικανό όχι μόνο να καλύψει τις άμεσες ανάγκες ύδρευσης αλλά και να προσφέρει εμπράκτως μια ολιστική λύση διαχείρισης υδάτινων πόρων. ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΊΝΑΣ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

28 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Έ Ρ ΓΈ ΑΡ Α ΓΑ ΝΆ ΑΠ ΝΑ ΤΠ ΥΞ ΤΥ ΗΞΣΗ Σ ΤΣΑΤΑΕ Λ ΈΛΛ ΗΗ ΝΝΙ ΚΙ ΚΆΑ ΝΝΗ ΗΣΣ Ι Ά Α

την καρδιά του νησιού, το Φράγμα Τσικνιά αναδεικνύεται σε έργο–ορόσημο για την υδροδότηση και την ανάπτυξη της Λέσβου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες υποδομές του νησιού, σχεδιασμένη να αντιμετωπίσει χρόνια προβλήματα λειψυδρίας, υφαλμύρωσης και ανισοκατανομής υδάτινων πόρων, εξυπηρετώντας πρωτίστως την ύδρευση και δυνητικά την άρδευση. Η περιοχή του έργου χαρακτηρίζεται από υψηλή περιβαλλοντική ευαισθησία, καθώς τμήματά της εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000, ενώ γειτνιάζει με ζώνες αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Η προστασία της βιοποικιλότητας, η ορθολογική διαχείριση πλημμυρικών φορτίων και η διασφάλιση της ποιότητας του υδάτινου αποθέματος αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους του σχεδιασμού.

ΘΕΣΜΙΚΌ ΠΛΑΊΣΙΟ ΚΑΙ ΑΔΕΙΟΔΟΤΉΣΕΙΣ

Η ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων αποτέλεσε σημαντική τομή στην πορεία του έργου. Κατατέθηκαν €13,5 εκατ. στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την αποζημίωση των ιδιοκτησιών, ενώ με τη δημοσίευση στο ΦΕΚ η αναγκαστική απαλλοτρίωση συντελέστηκε, εξασφαλίζοντας πλέον ξεκάθαρη νομική κυριότητα του Δημοσίου και απρόσκοπτη συνέχιση των εργασιών. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η Πράξη Πληροφοριακού Χαρακτήρα για επεμβάσεις σε δημόσια δάση και δασικές εκτάσεις. Το πλαίσιο αυτό προβλέπει και την εκτέλεση δασοτεχνικών έργων αντιπυρικής προστασίας στα δημόσια δάση Κρατήγου και Πασπαλά, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα του έργου σε επίπεδο περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

ΜΕΛΈΤΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΉΣ ΣΕ ΤΕΛΙΚΌ ΣΤΆΔΙΟ

συμβατικό αντικείμενο περιλαμβάνει το φράγμα, τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού, αντλιοστάσια, δίκτυα μεταφοράς και δεξαμενές φόρτισης, διασφαλίζοντας ότι το νερό του ταμιευτήρα θα αξιοποιείται πλήρως και με ασφάλεια.

ΤΕΧΝΙΚΆ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΆ: ΈΝΑ ΦΡΆΓΜΑ ΥΨΗΛΏΝ ΑΠΑΙΤΉΣΕΩΝ

Το έργο υλοποιείται ως χωμάτινο φράγμα με αργιλικό πυρήνα, λύση που συνδυάζει οικονομία, ανθεκτικότητα και υψηλή γεωτεχνική απόδοση. Το ανάχωμα φτάνει τα 49 μ., σχηματίζοντας ταμιευτήρα 12,5 εκατ. m³, με λεκάνη απορροής 85 km². Ο υπερχειλιστής τύπου Ogee, πλάτους 50 μ., ο σχεδιασμός της σήραγγας εκτροπής μήκους 269 μ. και ο αγωγός υδροληψίας των 155 μ. αποτελούν κρίσιμα στοιχεία της υδραυλικής διάταξης. Ο μηχανισμός εκκένωσης με δικλείδα 800 mm επιτρέπει ακριβή διαχείριση των παροχών και ενισχύει την αντιπλημμυρική λειτουργία. Όλα τα επιμέρους συστήματα έχουν σχεδιαστεί με βάση την ανάγκη ασφαλούς λειτουργίας υπό ακραίες υδρολογικές πιέσεις.

ΤΟ ΑΠΟΤΎΠΩΜΑ ΤΟΥ ΈΡΓΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΊΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ

Με την ολοκλήρωση του έργου, αναμένεται να εξυπηρετούνται περίπου 100.000 κάτοικοι, καλύπτοντας βασικές ανάγκες ύδρευσης σε περιοχές όπως η Μυτιλήνη, η Καλλονή και η Αγία Παρασκευή. Η εκτιμώμενη ημερήσια παροχή φτάνει τα 24.000 m³, προσφέροντας ουσιαστική ανακούφιση από επαναλαμβανόμενες υδροκρίσεις. Επιπλέον, ο ταμιευτήρας θα λειτουργεί ως κρίσιμη υποδομή αντιπλημμυρικής προστασίας για την πεδιάδα της Καλλονής, μειώνοντας τις επιπτώσεις

έντονων βροχοπτώσεων. Στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, προβλέπεται και η ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής μέσω άρδευσης. Σε περιβαλλοντικό επίπεδο, το έργο στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης από υπόγειους υδροφορείς, αντιμετωπίζοντας τα φαινόμενα υπεράντλησης και υφαλμύρωσης που επιβάρυναν το νησί τα προηγούμενα χρόνια.

ΤΟ ΜΕΓΆΛΟ ΣΤΟΊΧΗΜΑ ΤΗΣ ΟΡΘΉΣ ΥΛΟΠΟΊΗΣΗΣ

Παρά τον στρατηγικό του χαρακτήρα, το έργο συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις. Η χρηματοδότηση και η διαχείριση του συνολικού κόστους απαιτούν συνεχή παρακολούθηση λόγω των μεταβολών σε υλικά και εργασίες. Η παράλληλη κατασκευή συνοδών εγκαταστάσεων, όπως τα δίκτυα μεταφοράς και οι μονάδες επεξεργασίας νερού, καθιστά αναγκαίο τον απόλυτο συντονισμό, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση σε επιμέρους υποέργο μπορεί να επηρεάσει τη συνολική λειτουργικότητα. Επιπλέον, οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις — προστασία βιοποικιλότητας, διαχείριση πλημμυρών, ποιότητα αποθηκευμένου νερού — αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του φράγματος. Για τη Λέσβο, το Φράγμα Τσικνιά δεν συνιστά απλώς ένα τεχνικό έργο· είναι μια υποδομή ύψιστης σημασίας που αναβαθμίζει την ανθεκτικότητα του νησιού στην κλιματική αλλαγή, ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη και διαμορφώνει ένα νέο υδρολογικό ισοζύγιο. Η ένταξή του στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης υπογραμμίζει τον εθνικό του χαρακτήρα, ενώ η προσεκτική εφαρμογή του σχεδιασμού θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την ποιοτική αναβάθμιση της ζωής των κατοίκων και την ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων του νησιού. ■

Οι μελέτες εφαρμογής για το φράγμα, τις σήραγγες, τους αγωγούς μεταφοράς και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού βρίσκονται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης. Το γεγονός αυτό επιτρέπει ομαλή μετάβαση στη φάση πλήρους κατασκευής και ελαχιστοποιεί τεχνικές ασάφειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις. Η σύμβαση υλοποίησης έχει ανατεθεί στην ΑΚΤΩΡ, με χρηματοδότηση από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

C O N S T R U C T I O N | 29

Έ Ρ ΓΑ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Σ ΤΑ Έ Λ Λ Η Ν Ι Κ Α Ν Η Σ Ι Α

ΣΤΑ ΣΚΑΡΙΆ ΝΈΕΣ ΜΟΝΆΔΕΣ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΉΤΩΝ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΆΤΩΝ Έ Ρ Γ Ο Σ Δ Ι Τ Π Ρ Ο Ϋ Π Ο Λ Ο Γ Ι Σ Μ Ο Ύ 1 5 7, 2 Ε Κ ΑΤ. ΕΥ Ρ Ώ Το πλάνο για τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων σε Σύρο, Πάρο, Μύκονο και Τήνο ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

ην υλοποίηση τριών μονάδων ολοκληρωμένης ανακύκλωσης και ανάκτησης αποβλήτων στη Σύρο, την Πάρο και τη Μύκονο, καθώς και ενός σταθμού μεταφόρτωσης απορριμμάτων στο νησί της Τήνου, συνολικού προϋπολογισμού 157,2 εκατομμυρίων ευρώ, ενέκρινε η Διυπουργική Επιτροπή ΣΔΙΤ στα τέλη Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με την περιγραφή του έργου, η προβληματική κατάσταση στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων έχει ήδη επιφέρει σημαντικές αρνητικές συνέπειες σε ποικίλους τομείς της ζωής στην ευρύτερη περιοχή των Κυκλάδων, και για το λόγο αυτό η δημιουργία σύγχρονων και καλά οργανωμένων εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων σε περιφερειακό επίπεδο κρίνεται άμεσης προτεραιότητας.

30 | C O N S T R U C T I O N

Η αναγκαιότητα του έργου στηρίζεται στις κατευθύνσεις της εθνικής νομοθεσίας, οι οποίες δίνουν έμφαση στη μείωση των ποσοτήτων που καταλήγουν σε ταφή, στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων μέσω της επεξεργασίας των βιοαποβλήτων, καθώς και στην παραγωγή αξιοποιήσιμων προϊόντων ή ενέργειας. Επίσης, η αξιοποίηση αυτή μπορεί να αποφέρει οικονομικά οφέλη και να ενισχύσει τη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, συμβάλλοντας συνολικά στη βελτίωση της περιβαλλοντικής και κοινωνικής ισορροπίας της περιοχής.

ΣΔΙΤ ΔΙΆΡΚΕΙΑΣ 27 ΕΤΏΝ

Το προτεινόμενο έργο, το οποίο εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων, αποσκοπεί στην

ευθυγράμμιση της διαχείρισης των αποβλήτων στην Περιφέρεια με το νομοθετικό πλαίσιο για τη διαχείριση του περιβάλλοντος. Το έργο που εγκρίθηκε καλύπτει περίοδο έως 27 ετών, εκ των οποίων δύο έτη εκτιμάται ότι αφορούν στην κατασκευαστική περίοδο και 25 στην περίοδο λειτουργίας. Mε το πέρας του συνόλου των έργων, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου θα έχει οκτώ μονάδες ανάκτησης-ανακύκλωσης αποβλήτων και δύο μονάδες προεπεξεργασίας υπολειπόμενων σύμμεικτων αποβλήτων, μαζί με μονάδες επεξεργασίας βιοαποβλήτων (ΜΕΒΑ) σε Άνδρο και Τήνο. Επίσης, σε όλα τα νησιά θα υπάρχουν είτε ΜΕΒΑ, όπως π.χ. σε Λέρο, Μήλο, Κάρπαθο, είτε μηχανικοί κομποστοποιητές στα μικρότερα νησιά. ■

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Celebrating Excellence in Workplace Safety & Wellbeing Από το 2014, τα Health & Safety Awards τιμούν κάθε χρόνο εκείνους που θέτουν την ανθρώπινη αξία στο επίκεντρο της επιχειρησιακής τους κουλτούρας. Επιβραβεύουν επιχειρήσεις, οργανισμούς και φορείς που δημιουργούν και διατηρούν ασφαλή και υγιή εργασιακά περιβάλλοντα, καθώς και όσους καινοτομούν και επενδύουν με συνέπεια και υπευθυνότητα στην προστασία των εργαζομένων. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΒΡΑΒΕΥΣΗΣ Companies & Organizations | Activities at Work Establishments Initiatives for Building Health & Safety Culture | Health & Wellbeing Activities Innovative Application of Systems or Technologies for QHS | Resilience & Crisis Management Remote Work Safety | Inclusive & Equitable Safety Practices ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ ΕΩΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

20/02/2026 ΔΗΛΩΣΤΕ ΤΩΡΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΞΕΧΩΡΙΣΑΝ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΘΗΚΑΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΤΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΧΡΟΝΙΕΣ.

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕIΤΕ ΑΠO ΤΟ www.hsawards.gr ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΤΕ ΤΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΑΣ, ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΑΣ! Υποψηφιότητες: Δημήτρης Μάγγουρας, Τ: 217 7776 242, M: 6980 978 399, E: dmaggouras@boussias.com Χορηγίες: Γιώργος Ανδριτσόπουλος, T: 217 7776 217, Μ: 6978 421 824, Ε: gandritsopoulos@boussias.com Κατερίνα Λιοδάκη, Τ: 217 7776 241, Μ: 6974 742 403, E: kliodaki@boussias.com Χρήστος Τέγος, Τ: 217 7776 198, M: 6942 570 386, Ε: ctegos@boussias.com

Official Publication

SPECIAL REPORT

ΠΟΎ ΒΡΊΣΚΕΤΑΙ Η ΕΛΛΆΔΑ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΑΕΚΚ Τ Ι Δ ΕΊ Χ Ν Ε Ι Τ Ο Μ Έ Λ Λ Ο Ν Τ Η Σ « Α Σ Τ Ι Κ Ή Σ Ε Ξ Ό Ρ Υ Ξ Η Σ »

Κάθε μέρα, σε μια γωνιά της πόλης, ένα κτίριο γκρεμίζεται, μια πολυκατοικία ανακαινίζεται, ένα εργοτάξιο ανοίγει. Τόνοι δομικών υλικών μετακινούνται σιωπηλά, αφήνοντας πίσω τους ένα ερώτημα: πού καταλήγουν τελικά; ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

32 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Ν Α Κ Υ Κ Λ Ω Σ Η ΥΛ Ι Κ Ώ Ν

ναμφισβήτητα, η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο μεταβατικό στάδιο στη διαχείριση των ΑΕΚΚ (Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων), ενός ρεύματος αποβλήτων που αυξάνεται σταθερά λόγω της οικοδομικής δραστηριότητας, των ανακαινίσεων και των κατεδαφίσεων. Παρά το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο και τη λειτουργία συλλογικών συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης, η εφαρμογή παραμένει άνιση, με σημαντικά κενά σε υποδομές, ελέγχους και αξιόπιστη καταγραφή στοιχείων. Την ίδια στιγμή, η διεθνής επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι ο κατασκευαστικός τομέας ευθύνεται για περίπου το 50% της παγκόσμιας κατανάλωσης πρωτογενών υλικών και για σχεδόν το 40% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ενώ το συνολικό βάρος των ανθρωπογενών υλικών έχει πλέον ξεπεράσει το βάρος όλης της φυσικής ζωής στον πλανήτη. Σε αυτή τη συνθήκη, η στροφή προς την κυκλική οικονομία στην αρχιτεκτονική και τις κατασκευές δεν αποτελεί θεωρητικό ζητούμενο, αλλά επιτακτική ανάγκη.

ΧΤΊΖΟΝΤΑΣ ΞΑΝΆ ΤΗΝ ΠΌΛΗ ΑΠΌ ΤΑ ΥΛΙΚΆ ΤΗΣ

Χαρακτηριστική είναι η προσέγγιση που παρουσιάστηκε στην Αθήνα από την

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Αρετή Μαρκοπούλου, αρχιτέκτονα, ερευνήτρια και Academic Director του Institute for Advanced Architecture of Catalonia, στο πλαίσιο της διοργάνωσης ΕΣΩ 2024 «Down to Earth». Μέσα από ερευνητικά παραδείγματα πολλαπλών κλιμάκων, ανέδειξε πώς η αστική εξόρυξη και ο κυκλικός σχεδιασμός μπορούν να μετασχηματίσουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα απόβλητα, όχι ως κατάλοιπα, αλλά ως πρώτες ύλες υψηλής αξίας. Στο ερευνητικό έργο που συντονίζει στη Βαρκελώνη, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα απόβλητα κατεδαφίσεων. Τα κεραμικά και τα τούβλα, που σε χώρες όπως η Ισπανία φτάνουν σε δεκάδες εκατομμύρια τόνους ετησίως, επαναπροσδιορίζονται ως πρώτη ύλη για την παραγωγή νέων γεωπολυμερών υλικών, χωρίς τσιμέντο. Πρόκειται για δομικά στοιχεία που αξιοποιούνται σε προσόψεις και πειραματικές κατασκευές, ακόμη και μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης, μειώνοντας δραστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

γεωργικά απόβλητα, με βασικό παράδειγμα το βιοκάρβουνο. Το υλικό αυτό, πλούσιο σε δεσμευμένο άνθρακα, χρησιμοποιείται για την παραγωγή δομικών στοιχείων, είτε καθαρό είτε σε συνδυασμό με ανακυκλωμένο σκυρόδεμα, ανοίγοντας τον δρόμο για κατασκευές που δεν εκπέμπουν CO₂, αλλά αντιθέτως το αποθηκεύουν. Το γεγονός ότι το βιοκάρβουνο μπορεί να επιστρέψει στο έδαφος ως λίπασμα ενισχύει ακόμη περισσότερο τον κυκλικό χαρακτήρα αυτής της προσέγγισης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει, επίσης, στην επανεκτίμηση φυσικών υλικών, όπως ο πηλός και το χώμα, μέσα από σύγχρονες τεχνικές δόμησης χωρίς θερμική επεξεργασία. Τα υλικά αυτά είναι τοπικά, βιοδιασπώμενα και πλήρως επαναχρησιμοποιήσιμα, προσφέροντας λύσεις για οικονομικές και περιβαλλοντικά ισορροπημένες κατοικίες. Τα πρώτα πειραματικά έργα που υλοποιήθηκαν δείχνουν ότι η ταχύτητα κατασκευής και ο έλεγχος της απόδοσης δύνανται να συνδυαστούν με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

ΑΠΌ ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΆ ΥΠΟΛΕΊΜΜΑΤΑ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΆ ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΤΟΥ ΜΈΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΟ ΝΈΟ ΕΡΓΑΛΕΊΟ ΤΗΣ ΚΥΚΛΙΚΉΣ ΑΝΑΓΈΝΝΗΣΗΣ

Παρά λ ληλα, η έρευνα της Αρετής Μαρκοπούλου επεκτείνεται και στα

Κρίσιμος άξονας του έργου της Αρετής Μαρκοπούλου είναι και η ψηφιακή καταγραφή των υλικών των υφιστάμενων κτιρίων. Μέσω ρομποτικών σαρώσεων και ψηφιακών εργαλείων, δημιουργούνται βάσεις δεδομένων υλικών, ώστε τα κτίρια να αποκτούν ένα είδος «ψηφιακού αποτυπώματος υλικής αξίας» μετά το τέλος του κύκλου ζωής τους. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η επανάχρηση και η επανακυκλοφορία των υλικών σε νέα έργα. Για την Ελλάδα, υπάρχει ένα σαφές μήνυμα: η διαχείριση των ΑΕΚΚ δεν αφορά απλώς τη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά συνδέεται άμεσα με το πώς θα οικοδομηθεί το μέλλον των πόλεών μας. Η αξιοποίηση των αποβλήτων ως πόρων, η επένδυση σε υποδομές ανακύκλωσης και η σύνδεση της εφαρμοσμένης έρευνας με την αγορά μπορούν να μετατρέψουν το παρόν περιβαλλοντικό πρόβλημα σε στρατηγικό πλεονέκτημα. Όπως δείχνει και η διεθνής εμπειρία που εκπροσωπεί το έργο της Αρετής Μαρκοπούλου, έχουμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε την πόλη ως τεράστια αποθέματα πολύτιμων υλικών και όχι ως τόπους συνεχούς εξάντλησης των φυσικών πόρων; ■

C O N S T R U C T I O N | 33

ADVERTORIAL

Η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. ΑΛΛΆΖΕΙ ΤΟ ΤΟΠΊΟ ΣΤΗ ΣΎΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΑΕΚΚ Με υπεύθυνες πρακτικές και ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης, η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. οδηγεί τον κλάδο των κατασκευών σε ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Με επίκεντρο την ανακύκλωση ΑΕΚΚ, μετατρέπει τα απόβλητα σε πόρους και ενισχύει την κυκλική οικονομία.

τον χώρο των κατασκευών, όπου το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα αξιολόγησης ενός έργου, η υπεύθυνη διαχείριση των Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) έχει μετατραπεί σε αναγκαία πρακτική. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. έχει αναδειχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους φορείς της χώρας για ορθή και ολοκληρωμένη διαχείριση ΑΕΚΚ, εξασφαλίζοντας ιχνηλασιμότητα και καθοδηγώντας τον κλάδο προς ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας. Πρόκειται για μια πολυμετοχική επιχείρηση, με συμμετοχή 43 επιχειρήσεων εγγεγραμμένων στο σωματείο χωματουργών Αττικής, η οποία καθορίζει τους όρους και τα μέτρα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ). Το σύστημα συνεργάζεται με κατασκευαστές, εργολήπτες, εταιρείες εξοπλισμού και παρόχους υπηρεσιών συλλογής και μεταφοράς ΑΕΚΚ, διαμορφώνοντας ένα ολοκληρωμένο

34 | C O N S T R U C T I O N

σύστημα διαχείρισης. Παράλληλα, συνεργάζεται στενά με πιστοποιημένες Μονάδες Επεξεργασίας ΑΕΚΚ, ώστε τα απόβλητα δημόσιων και ιδιωτικών έργων να ανακυκλώνονται και να αξιοποιούνται σύμφωνα με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές. Οι δράσεις της υποστηρίζουν την πρόληψη παραγωγής, την ορθή διαχείριση και την καταπολέμηση της ανεξέλεγκτης διάθεσης των μπαζών σε συνδυασμό με τις ενημερωτικές δράσεις που διεξάγει για όλες τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων των έργων. Η αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα των τελευταίων ετών έχει εκτοξεύσει τις ποσότητες ΑΕΚΚ, δημιουργώντας ένα από τα μεγαλύτερα ρεύματα αποβλήτων τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή, η ανεξέλεγκτη απόρριψη μπαζών σε ρέματα, αγροτικές εκτάσεις και δασικές περιοχές συνεχίζει να δημιουργεί σοβαρές περιβαλλοντικές και υγειονομικές επιπτώσεις. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε.

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

αναλαμβάνει έναν διττό ρόλο: από τη μία, συντονίζει τη νόμιμη και περιβαλλοντικά ασφαλή διαχείριση των αποβλήτων· από την άλλη, ενημερώνει και καθοδηγεί όλα τα συμβαλλόμενα μέλη – από μηχανικούς και εργολάβους έως φορείς έργων – σχετικά με τις απαιτούμενες διαδικασίες και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΑ ΑΝΑΚΎΚΛΩΣΗΣ: ΑΠΛΉ, ΔΟΜΗΜΈΝΗ, ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΉ

Η ανακύκλωση ΑΕΚΚ περιλαμβάνει συγκεκριμένα στάδια και η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. διασφαλίζει ότι όλα εκτελούνται ορθά, με ιχνηλασιμότητα και πλήρη συμμόρφωση. 1. Διαλογή στην πηγή Στο εργοτάξιο, τα υλικά χωρίζονται σε όσα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν άμεσα και σε όσα οδηγούνται προς ανακύκλωση. Η διαδικασία αυτή μειώνει τον όγκο των αποβλήτων και αυξάνει την απόδοση των μονάδων. 2. Ασφαλής μεταφορά Τα υλικά συλλέγονται και μεταφέρονται από αδειοδοτημένους μεταφορείς, συνοδευόμενα από πλήρη έγγραφα ιχνηλασιμότητας. 3. Επεξεργασία και αξιοποίηση Στις μονάδες επεξεργασίας πραγματοποιείται πρόσθετη ταξινόμηση και η παραγωγή δευτερογενών υλικών, τα οποία επανέρχονται στην αγορά και χρησιμοποιούνται σε έργα υποδομής, οδοποιίας και τεχνικές εφαρμογές. Έτσι, τα απόβλητα επανεντάσσονται στον κύκλο της παραγωγής αντί να καταλήξουν σε χώρους ταφής. Αν και η τεχνική πλευρά της διαδικασίας είναι σημαντική, η επιτυχία της βασίζεται κυρίως στη σωστή οργάνωση, στην τήρηση των νόμιμων διαδικασιών και στην υπεύθυνη στάση όσων εμπλέκονται σε κάθε έργο, στοιχεία στα οποία η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η λειτουργία του συστήματος βασίζεται στην ΚΥΑ 36259/1757/Ε103 και ευθυγραμμίζεται πλήρως με τον Ν. 4819/2021 περί εναλλακτικής διαχείρισης. Η ύπαρξη ενός σαφούς πλαισίου είναι καθοριστική, ωστόσο οι προκλήσεις παραμένουν. Η Ελλάδα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

εξακολουθεί να υπολείπεται της Ε.Ε. ως προς τα ποσοστά ανακύκλωσης ΑΕΚΚ, ενώ η ζήτηση για δευτερογενή υλικά δεν είναι ακόμη ανάλογη της διαθέσιμης παραγωγής.

Η ΒΙΏΣΙΜΗ ΕΠΙΛΟΓΉ ΓΙΑ ΚΆΘΕ ΈΡΓΟ

Η έλλειψη ενημέρωσης για τις συνέπειες της ανεξέλεγκτης απόρριψης αλλά και για τις πραγματικές δυνατότητες ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης αποτελεί ένα ακόμη εμπόδιο. Σε αυτές τις προκλήσεις, η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. απαντά με συστηματική πληροφόρηση, σεμινάρια και διαρκή υποστήριξη των επαγγελματιών. Με την ενεργή συμμετοχή σε όλες τις φάσεις της διαχείρισης – από τη συλλογή και τη μεταφορά μέχρι την αξιοποίηση και την τελική πιστοποίηση – η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. εγγυάται ότι κάθε έργο συμμορφώνεται με τα διεθνή πρότυπα βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων περιβαλλοντικής πιστοποίησης όπως το LEED. Πέρα από τη συμμόρφωση, όμως, προσφέρει στους επαγγελματίες του κλάδου την ευκαιρία να ενισχύσουν την εικόνα τους ως υπεύθυνοι και σύγχρονοι κατασκευαστές που επενδύουν σε μια νέα εποχή περιβαλλοντικής συνείδησης. Η ανακύκλωση μπαζών δεν είναι απλώς μια υποχρέωση. Είναι μια επένδυση στο μέλλον των κατασκευών και η ΣΕΔΠΕΚΑΤ Α.Ε. βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης.

p: 2130238752 e: info@sedpekat.gr w: sedpekat.gr A: Ηρακλείου 161, Νέα Ιωνία | T.K. 142 31

C O N S T R U C T I O N | 35

SPECIAL REPORT

Η ΚΥΚΛΙΚΉ ΟΙΚΟΝΟΜΊΑ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΌ ΚΛΆΔΟ Α Π Ό Τ Η Ν ΕΥ Ρ Ω Π Α Ϊ Κ Ή Π Ο Λ Ι Τ Ι Κ Ή Σ Τ Η Ν Ε Ρ Γ Ο ΤΑ Ξ Ι Α Κ Ή Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Ό Τ Η ΤΑ

Οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις που δημιουργεί η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

36 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Ν Α Κ Ύ Κ Λ Ω Σ Η Υ Λ Ι Κ ΏΑΝΝ Α ΣΚ ΤΥ Ι ΣΚ ΛΚΩ ΑΣΤΗ Α ΣΥΛ Κ ΕΙ ΚΥΈ ΩΝ Σ

κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας από τις μεγαλύτερες μεταβάσεις των τελευταίων δεκαετιών, με αντικείμενο την υιοθέτηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας. Στην αρχή κάποιοι νόμιζαν ότι επρόκειτο για κάποια «μόδα», κάποια περιθωριακή περιβαλλοντική τάση. Όμως πλέον έχει καταστεί σαφές ότι μιλάμε για ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που μεταβάλλει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται, υλοποιούνται και συντηρούνται τα κατασκευαστικά έργα. Με δεδομένο ότι οι κατασκευές ευθύνονται για ένα μεγάλο ποσοστό των στερεών αποβλήτων και των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, η κυκλικότητα, δηλαδή η μετάβαση από το γραμμικό μοντέλο «παράγω – χρησιμοποιώ - απορρίπτω» σε ένα μοντέλο «σχεδιάζω – χρησιμοποιώ – επαναχρησιμοποιώ - ανακυκλώνω» δεν είναι πλέον επιλογή. Είναι υποχρέωση. Αλλά ταυτόχρονα, είναι και ευκαιρία.

ΤΟ ΝΈΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΌ ΤΟΠΊΟ

Ακόμα κι αν κανείς ήθελε να «παρακάμψει» τις εξελίξεις και να συνεχίσει τις business as usual αυτό δεν είναι εφικτό: τα τελευταία χρόνια το πλαίσιο που διέπει τις κατασκευές στην Ευρώπη αλλάζει με ταχύτητα. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η ταξινομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η στρατηγική για τα απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων και η σταδιακή εφαρμογή του Digital Product Passport (ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος) θέτουν νέους, αυστηρότερους κανόνες. Ένα κτίριο πλέον δεν αξιολογείται μόνο για τη στατική του επάρκεια ή την ενεργειακή του απόδοση, αλλά και για το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, τη δυνατότητα αποσυναρμολόγησης, την προέλευση των υλικών του. Έτσι, οι κατασκευαστικές εταιρείες δεν μπορούν παρά να ενσωματώσουν κυκλικές πρακτικές από τα πρώτα στάδια μελέτης. Παράλληλα, μέσα από εργαλεία όπως τα πράσινα δάνεια, η βιωσιμότητα συνδέεται άμεσα με το κόστος χρηματοδότησης, και αυτό αναμφίβολα αναβαθμίζει τη σημασία των περιβαλλοντικών επιδόσεων των έργων.

Η κυκλική οικονομία στις κατασκευές επιταχύνεται από τις τεχνολογικές εξελίξεις που αναδιαμορφώνουν συνολικά τον κύκλο ζωής των υλικών

δείχνει ότι η κυκλική οικονομία στις κατασκευές βρίσκεται ακόμη σε μεταβατικό στάδιο. Η ανακύκλωση αδρανών υλικών έχει σημειώσει πρόοδο, όμως η αξιοποίησή τους σε νέα έργα παραμένει περιορισμένη, κυρίως λόγω ζητημάτων ποιότητας, κόστους μεταφοράς και προδιαγραφών που δεν έχουν καθοριστεί πλήρως. Τα μεταλλικά στοιχεία παρουσιάζουν βέβαια υψηλά ποσοστά επαναχρησιμοποίησης, σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες υλικών, όπως θερμομονωτικά και γυψοσανίδες,

που βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο αξιοποίησης στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας. Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια σχετίζεται με τις υποδομές: οι μονάδες επεξεργασίας και ανακύκλωσης υλικών δεν καλύπτουν επαρκώς τις υπάρχουσες ανάγκες, ενώ η απόσταση μεταξύ εργοταξίων και κέντρων ανακύκλωσης συχνά καθιστά την κυκλική διαχείριση οικονομικά ασύμφορη. Ταυτόχρονα, η έλλειψη εξειδικευμένης τεχνογνωσίας και η απουσία κουλτούρας διαλογής στα εργοτάξια δυσχεραίνουν την υιοθέτηση λύσεων. Ωστόσο, η εικόνα σταδιακά αλλάζει. Το κόστος των πρώτων υλών αυξάνεται, οι επενδυτές ζητούν πλέον σαφή ESG metrics και οι προκηρύξεις έργων αρχίζουν να ενσωματώνουν κριτήρια κυκλικότητας. Ο κλάδος βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, όπου οι εταιρείες που θα προσαρμοστούν γρήγορα θα αποκτήσουν σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΑΧΎΝΟΥΝ ΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΉ ΜΕΤΆΒΑΣΗ

Η κυκλική οικονομία στις κατασκευές επιταχύνεται από τις τεχνολογικές εξελίξεις που αναδιαμορφώνουν συνολικά τον κύκλο ζωής των υλικών. Μια τέτοια εξέλιξη είναι αυτή της προκάτ και modular κατασκευής (prefab & modular construction),

ΠΡΌΟΔΟΣ, ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΕΜΠΌΔΙΑ

Παρά τις σημαντικές πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί, η πραγματικότητα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

C O N S T R U C T I O N | 37

SPECIAL REPORT

η οποία μειώνει δραστικά τα απόβλητα και καθιστά τα κτίρια πιο εύκολα στην αποσυναρμολόγηση, άρα και στην επαναχρησιμοποίηση των στοιχείων τους. Επιπλέον, η ψηφιοποίηση με τη χρήση ΒΙΜ και digital twins δίνει αξιοσημείωτες δυνατότητες ανακύκλωσης υλικών, καθιστώντας εφικτή τη χαρτογράφηση των υλικών από τη μελέτη έως την κατεδάφιση. Με το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, τα υλικά θα διαθέτουν «ταυτότητα», επιτρέποντας την παρακολούθηση, την πιστοποίηση και τη μελλοντική επαναχρησιμοποίησή τους. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει και στις πλατφόρμες αγοραπωλησίας μεταχειρισμένων υλικών (όπως η Secontrade και η Material Mapper), που συμβάλλουν στη δημιουργία αγορών για οικοδομικά στοιχεία που αλλιώς θα κατέληγαν στα απόβλητα. Η διαθεσιμότητα τέτοιων υλικών αξιοποιείται όλο και περισσότερο σε ανακαινίσεις και ειδικές εφαρμογές.

ΕΦΑΡΜΌΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΥΚΛΙΚΉ ΟΙΚΟΝΟΜΊΑ ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ

Για τις εταιρείες του κατασκευαστικού κλάδου, η ενσωμάτωση των κυκλικών αρχών ξεκινά ήδη από το στάδιο της μελέτης. Ο σχεδιασμός που λαμβάνει υπ’ όψιν του και την αποσυναρμολόγηση (design for disassembly), η επιλογή υλικών με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και η χρήση αρθρωτών στοιχείων δημιουργούν κτίρια πιο φιλικά στη μελλοντική επαναχρησιμοποίηση των υλικών τους. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και η οργάνωση της διαλογής υλικών στα εργοτάξια: η δημιουργία ξεκάθαρων ροών υλικών, η εκπαίδευση των συνεργείων και η χρήση ειδικού εξοπλισμού για προσωρινή αποθήκευση υλικών μειώνουν δραστικά τον όγκο των αποβλήτων και βελτιώνουν την ποιότητα των υλικών που οδηγούνται σε ανακύκλωση. Την ίδια στιγμή, όλο και πιο διαδεδομένη γίνεται η χρήση πιστοποιημένων ανακυκλωμένων υλικών, σε τομείς όπου οι προδιαγραφές το επιτρέπουν. Η πρακτική αυτή μειώνει το κόστος και προσφέρει σημαντικά οφέλη στα έργα, μεταξύ των οποίων η εξασφάλιση υψηλότερης βαθμολογίας ως προς τα «πράσινα» κριτήρια. Επιπλέον, οι κατασκευαστικές εταιρείες μπορούν να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη από στρατηγικές συνεργασίες με μονάδες ανακύκλωσης και παρόχους

38 | C O N S T R U C T I O N

υπηρεσιών logistics, περιορίζοντας τα κόστη και δημιουργώντας πιο σταθερές ροές υλικών, ιδιαίτερα σε μεγάλα έργα ή έργα σε περιοχές με περιορισμένες υποδομές.

ΟΙ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΤΟΎΝ

Παρά τα σημαντικά οφέλη της, η κυκλική μετάβαση έχει και τις προκλήσεις της. Οι προδιαγραφές πολλών έργων εξακολουθούν να στηρίζονται σε παλαιότερα πρότυπα, τα οποία δεν επιτρέπουν ευελιξία στη χρήση ανακυκλωμένων υλικών, ενώ η έλλειψη ενημέρωσης σε επίπεδο

μηχανικών, εργοταξιακών ομάδων και προμηθευτών δημιουργεί εμπόδια στην εφαρμογή των νέων πρακτικών. Ταυτόχρονα, η απουσία στιβαρών οικονομικών κινήτρων, όπως φορολογικές ελαφρύνσεις ή επιδοτήσεις για κυκλικές παρεμβάσεις, περιορίζει την ταχύτητα υιοθέτησής τους. Κομβικό ζήτημα αποτελεί και η αξιολόγηση της ποιότητας των ανακυκλωμένων υλικών. Χρειάζεται ένα πιο ξεκάθαρο πλαίσιο πιστοποίησης, ώστε οι εταιρείες να αισθάνονται ασφαλείς ως προς τη χρήση τους και οι μελετητές να μπορούν να τα εντάξουν χωρίς επιφυλάξεις.

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΈΣ ΤΗΣ ΕΠΌΜΕΝΗΣ ΠΕΝΤΑΕΤΊΑΣ

Με το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, τα υλικά θα διαθέτουν «ταυτότητα», επιτρέποντας την παρακολούθηση, την πιστοποίηση και τη μελλοντική επαναχρησιμοποίησή τους

Τα επόμενα χρόνια προβλέπονται καταλυτικά για την κυκλική οικονομία στις κατασκευές. Η νομοθεσία θα γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική, ενώ η απαίτηση για τεκμηρίωση βιωσιμότητας θα παγιωθεί ως κομβικός παράγοντας αξιολόγησης έργων και επιλογής προμηθευτών. Η είσοδος των ψηφιακών «ταυτοτήτων υλικών» και η ωρίμανση των πλατφορμών για μεταχειρισμένα υλικά θα αλλάξουν τα δεδομένα στην προμήθεια και διαχείριση υλικών. Παράλληλα, η πίεση από επενδυτές για έργα με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα θα μετατρέψει την κυκλική οικονομία σε κεντρικό άξονα της στρατηγικής των κατασκευαστικών εταιρειών. Εκείνες που θα υιοθετήσουν έγκαιρα τις κυκλικές πρακτικές θα αποκτήσουν ισχυρό πλεονέκτημα κόστους, πρόσβασης σε χρηματοδότηση και ανταγωνιστικότητας σε διαγωνισμούς. ■

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

ESG IN CONSTRUCTION

ΜΙΛΟΎΝ ESG ΤΑ ΥΛΙΚΆ; Η ευρωπαϊκή μετατόπιση του DPP που αλλάζει την κατασκευή το 2026 ΓΡΆΦΕΙ Η ΑΛΕΞΆΝΔΡΑ ΛΕΦΟΠΟΎΛΟΥ *

ο τέλος του 2025 βρίσκει την ευρωπαϊκή κατασκευή σε μια μ ε τατό π ισ η που δ ε ν μο ιάζε ι με όσες προηγήθηκαν. Το Digital Product Passport, όπως διαμορφώνεται στο ESPR, γίνεται η γλώσσα με την οποία κάθε υλικό αφηγείται την προέλευσή του, το αποτύπωμά του και τις δυνατότητες ζωής μετά τη χρήση. Δεν προστίθεται στη διαδικασία. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η αγορά αναγνωρίζει την αξιοπιστία. Για τις εταιρείες δομικών υλικών, αυτό σημαίνει πλήρη και ακριβή τεκμηρίωση: προέλευση πρώτων υλών, μέθοδοι παραγωγής, ανθρακικό αποτύπωμα, παρουσία επικίνδυνων ουσιών, δυνατότητα αποσυναρμολόγησης. Όλα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με το Level(s), τα ESRS και τις προσαρμογές του GHG Protocol. Μια καθαρή μεθοδολογία θα επιτρέψει συγκρισιμότητα. Μια ασαφής θα προκαλέσει στρεβλώσεις κόστους και θα δημιουργήσει αβεβαιότητα για τις μικρότερες επιχειρήσεις.

Η ΤΕΚΜΗΡΊΩΣΗ ΩΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΌΤΗΤΑ ΤΟΥ ΈΡΓΟΥ

Για τις τεχνικές εταιρείες, το DPP δεν είναι μόνο υπόθεση συστημάτων. Είναι ζήτημα ρυθμού και καθημερινής λειτουργίας. Τα BIM περιβάλλοντα πρέπει να «διαβάζουν» δεδομένα υλικών που αντέχουν σε έλεγχο. Η πραγματικότητα του εργοταξίου το δείχνει καθημερινά: κάθε ασυμφωνία δεδομένων ή καθυστέρηση προμηθευτή μπορεί να μπλοκάρει παραδόσεις και να μετακινήσει ημερολόγια έργου. Στο πεδίο, η ακρίβεια δεδομένων μεταφράζεται σε ανθεκτικότητα χρονοδιαγραμμάτων και σε λιγότερους επιχειρησιακούς κινδύνους. Η διασταύρωση δεδομένων παύει να είναι

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

διοικητική διαδικασία· γίνεται μέρος της επιχειρησιακής ασφάλειας.

Η ΝΈΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΉ ΙΣΟΡΡΟΠΊΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΆΣ

Εδώ αναδύεται και μια νέα ανισορροπία. Οι μεγαλύτερες εταιρείες διαθέτουν τις υποδομές για να υποστηρίξουν την ψηφιακή τεκμηρίωση. Οι μικρότερες πιέζονται να ακολουθήσουν τον ίδιο ρυθμό χωρίς να έχουν αντίστοιχους πόρους. Η αγορά κινδυνεύει να αποκτήσει δύο ταχύτητες, όχι λόγω ποιότητας αλλά λόγω data readiness. Και όσο ωριμάζουν οι απαιτήσεις, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για αξιόπιστη υποστήριξη προς τους μικρότερους παίκτες. Παράλληλα, η γεωοικονομική διάσταση του DPP γίνεται ολοένα πιο ορατή. Αν η προέλευση και η ενέργεια παραγωγής καταγράφονται με ακρίβεια, ποιο θα είναι το ανταγωνιστικό κόστος για υλικά που προέρχονται από χώρες με υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα; Και πώς θα επηρεαστούν οι διασυνοριακές επιλογές έργων όταν το embedded carbon γίνει κριτήριο τεχνικής και οικονομικής αξιολόγησης; Η χρηματοοικονομική διάσταση είναι εξίσου καθοριστική. Οι τράπεζες αρχίζουν να θεωρούν το DPP στοιχείο αξιοπιστίας.

Ένα υλικό χωρίς πλήρη ψηφιακή τεκμηρίωση αυξάνει το ρίσκο ενός έργου, με πιθανό αντίκτυπο στους όρους χρηματοδότησης. Η διαφάνεια μειώνει το risk premium. Η απουσία της το αυξάνει. Η Ευρώπη βρίσκεται τώρα στη φάση των τελικών αποφάσεων. Η πρώτη δέσμη κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων στο τέλος του 2025 θα καθορίσει ποια προϊόντα θα ενταχθούν άμεσα στη δεσμευτική εφαρμογή. Το πιο σύνθετο σημείο παραμένει η μεθοδολογία υπολογισμού του ανθρακικού αποτυπώματος. Χωρίς συνοχή, οι επιχειρήσεις θα χρειαστούν διαφορετικές εκδοχές των ίδιων δεδομένων για δημόσιους αναθέτοντες, τράπεζες και εργολάβους. Το εύλογο ερώτημα παραμένει: πώς θα αποφευχθούν διπλές ή τριπλές απαιτήσεις όταν η αγορά δεν έχει ακόμη ενιαία μορφή; Τελικά, το DPP δεν αλλάζει την ουσία της κατασκευής. Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αποδεικνύεται η ποιότητα. Για μια τεχνική εταιρεία, η αξιοπιστία ενός έργου αρχίζει να αποτυπώνεται και στα δεδομένα που μπορεί να παρουσιάσει. Για μια μικρότερη επιχείρηση, η ικανότητα τεκμηρίωσης γίνεται μέρος της ανθεκτικότητάς της. Το 2026 δεν θα είναι χρονιά προσαρμογής. Θα είναι χρονιά απόδειξης. ■

* Η Αλεξάνδρα Λεφοπούλου είναι

Sustainability Expert & Editor με πάνω από είκοσι χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας. με επαγγελματική εμπειρία που ξεπερνά τα 20 χρόνια. Έχει συνεργαστεί με σημαντικά μέσα όπως ΤΑ ΝΕΑ, Ναυτεμπορική, Εφημερίδα Των Συντακτών, MarketingWeek, Netweek, Leading EASE, BusinessDaily.gr.

C O N S T R U C T I O N | 39

SPECIAL REPORT

ΠΌΣΟ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΈΣ ΠΌΣΟ ΣΉΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΈΣ ΕΊΝΑΙ ΣΉΜΕΡΑ ΕΊΝΑΙ ΟΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΈΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ; Τ Ο Π Ρ Ό Β Λ Η Μ Α Τ Ω Ν Π Α Λ Α Ι Ό Τ Ε Ρ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ ΊΩ Ν Κ Α Ι Ο Ι Ε Ε ΣΈ ΡΠΓΟΕ ΥΙ Ε Π ΚΝ Α ΙΈ ΡΟΓΙ ΕΕΙ Ν Σ ΡΠΈΟΠΥΕ ΙΠΝΡΑ Έ ΠΓΕΊ Ν Ι Ο ΝΥ Α ΝΓ Ί Ν Ο Υ Ν

Ό Δρ. Βασιλης Μπαρδάκης, πρόεδρος πρόεδρος ΔΣ ΔΣ του του ΣΠΜΕ, ΣΠΜΕ, παραθέτει παραθέτειτα ταδεδομένα δεδομέναγια κτίρια και για άλλες κτίρια κατασκευές και άλλες κατασκευές

40 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Ν Τ Ι Σ Ε Ι Σ Μ Ι ΚΌΤ Η ΤΑ Σ Τ Ι Σ Κ ΑΤΑ Σ Κ Ε Υ Έ Σ

Βλαβών», η οποία σημαίνει επισκευάσιμες βλάβες, ή έστω τη Στάθμη Επιτε λεσ τικότητας « Αποφυγής Κατάρρευσης», που θα μας εξασφαλίσει από μερικές ή ολικές καταρρεύσεις, ίσως με κάποιες μη-επισκευάσιμες βλάβες.

ΑΝΗΣΥΧΊΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΛΙΌΤΕΡΑ ΚΤΊΡΙΑ

όσο αντισεισμικές είναι σήμερα οι κατασκευές στην Ελλάδα; Ζητήσαμε από τον Δρα. Βασίλη Μπαρδάκη, πολιτικό μηχανικό, πρόεδρος ΔΣ ΣΠΜΕ, να τοποθετηθεί για το θέμα αυτό. Όπως αναφέρει, είναι βέβαιο πως οι σύγχρονες κατασκευές, τουλάχιστον οι γέφυρες και τα λοιπά συγκοινωνιακά έργα (τοίχοι αντιστήριξης, οχετοί κ.α.), τα κτίρια, τα μεγάλα στέγαστρα και γενικά οι πιο συνήθεις κατασκευές πολιτικού μηχανικού συμμορφώνονται με τους Ευρωκώδικες (ΕΝ) και αναμένεται να αναπτύξουν ικανοποιητική απόκριση ακόμη και σε μεγαλύτερους σεισμούς απ’ αυτούς που έχουμε βιώσει οι περισσότεροι. Με τον χαρακτηρισμό «ικανοποιητική», εξηγεί, εννοούμε τη σεισμική κλάση Β1 ή έστω τη Γ1, δηλαδή τη Στάθμη Επ ιτ ε λ εσ τ ι κότ ητας « Ση μ α ν τ ι κώ ν

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Ανησυχία τεκμηριώνεται, κατά τον ίδιο, για τις πιο παλιές κατασκευές ή και κάποιες ειδικές κατασκευές (παλιές και νέες). Αναλυτικότερα, γνωρίζουμε ότι το 80% των υφιστάμενων κτιρίων δομήθηκε πριν την εισαγωγή των σύγχρονων κανονισμών (πλαίσιο ΕΝ ή ΕΑΚ ή ΝΕΑΚ), ενώ εκτιμούμε ότι το 70% κατασκευάστηκαν πριν την εφαρμογή των πρόσθετων άρθρων ’84-’85, άρα χωρίς τις βασικές αντισεισμικές διατάξεις που συνήθως οδηγούν στις παραπάνω Στάθμες Επιτελεστικότητας, σε πιο συχνούς σεισμούς βέβαια - σε σεισμικές δράσεις δηλαδή χαμηλότερες από τις απαιτούμενες στα νέα έργα. Για τις ειδικές κατασκευές (π.χ. βιομηχανικές δεξαμενές, μεγάλα κανάλια, μεγάλοι αγωγοί, κατασκευές προσόψεων-facade κ.α.) έχει διαπιστωθεί μετατόπιση του έτους ανησυχίας. Χαρακτηριστικά, ακόμη και σε βιομηχανικές δεξαμενές της δεκαετίας του ’90, λόγω μη εφαρμογής του κανονιστικού πλαισίου των Ευρωκωδίκων, βρίσκουμε συνδυασμό ασύμβατων διατάξεων (των ΗΠΑ ή άλλων ΕΝ σε όρους επιτρεπόμενων τάσεων και του ΝΕΑΚ σε όρους οριακής αντοχής). Σε άλλες περιπτώσεις, ακόμη χειρότερες, δεν τεκμηριώνεται αντισεισμικός υπολογισμός παρά μόνο για τη θεμελίωση. Άρα, σημαντικές δεξαμενές έχουν επιλυθεί για στατικά φορτία και σε πολλές περιπτώσεις για πολύ μικρότερη (ή και καθόλου) σεισμική δράση, χωρίς καμία πρόβλεψη πλάστιμης συμπεριφοράς ή ισχυρά αποσβενόμενης κίνησης (μέσω αποσβεστήρων/μονωτήρων), ακόμη και με ελαττωματικούς ελέγχους ανατροπής. Στους ιστούς φωτισμού, τις γέφυρες σήμανσης και ευρύτερα σε τέτοιου τύπου ελαφριές μετα λ λικές κατασκευές μπορεί ο άνεμος να καταπονήσει περισσότερο το δομικό σύστημα, αλλά δεν αποκλείονται και προβλήματα σε σεισμική απόκριση, κυρίως λόγω της

Δρ. Βασιλης Μπαρδάκης, πρόεδρος ΔΣ του ΣΠΜΕ

απομείωσης των διατομών λόγω διάβρωσης, λόγω κόπωσης ή και συχνών κακοτεχνιών (όπως η έλλειψη στιβαρής έδρασης με μη-συρρικνούμενο τσιμεντοκονίαμα). Πολλές πλάκες έδρασης ιστών στηρίζονται μόνο επί των μεταλλικών αγκυρίων, ενώ ο στατικός υπολογισμός τους περιλαμβάνει υπόθεση «πάκτωσης» (θλίψη σκυροδέματος και εφελκυσμός αγκυρίων).

C O N S T R U C T I O N | 41

SPECIAL REPORT

ΥΨΗΛΌ ΤΟ ΕΠΊΠΕΔΟ ΤΩΝ ΕΛΛΉΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΏΝ ΜΗΧΑΝΙΚΏΝ

Για τις νέες κατασκευές λοιπόν, συμπεραίνει, έχουμε εύστοχο και πλούσιο (καλύπτει τους περισσότερους τύπους δομημάτων) κανονιστικό πλαίσιο (τους Ευρωκώδικες) και αντικειμενικά έχουμε πολύ καλό επίπεδο πολιτικών μηχανικών - τόσο στη μελέτη, όσο και στην κατασκευή. Για τις παλαιότερες κατασκευές, για τις οποίες κυρίως ανησυχούμε, υπάρχει επίσης ένα σύγχρονο πλαίσιο διατάξεων για την τεκμηρίωση, την αποτίμηση και την ενίσχυσή τους. Μπορεί ο ΚΑΝΕΠΕ και ο ΚΑΔΕΤ να αναφέρονται σε κτίρια, και το νέο μέρος 3 του Ευρωκώδικα 8 σε κτίρια και γέφυρες, αλλά με τις ίδιες αρχές και παρόμοιο τρόπο έχουμε αντιμετωπίσει σήραγγες, δεξαμενές (με έμφαση στο ΕΝ-1998-4), αγωγούς, φράγματα, ιστούς, κρηπιδότοιχους, αντιστηρίξεις και κάθε είδους κατασκευή πολιτικού μηχανικού. Έχουμε και αυτή την ειδοποιό διαφορά σε σχέση με συναδέλφους του εξωτερικού,

42 | C O N S T R U C T I O N

σημειώνει: οι Έλληνες πολιτικοί μηχανικοί είναι πολύ πιο εξοικειωμένοι με τις επισκευές-ενισχύσεις, και σε αυτό βοήθησαν πολύ τόσο οι ακαδημαϊκοί μας, που άνοιξαν τον δρόμο μέσω της επιστημονικής έρευνας, όσο και οι φορείς μας (το ΤΕΕ, ο ΣΠΜΕ και ο ΟΑΣΠ) που είχαν ξεκινήσει σχετικές δράσεις και σεμινάρια σε όλη την Περιφέρεια πριν θεσμοθετηθούν το ΕΝ 1998-3, ο ΚΑΝΕΠΕ - και πολύ πριν τον ΚΑΔΕΤ.

ΤΑ «ΌΠΛΑ» ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΈΡΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ

Κλασικό πρόβλημα κατά τη μελέτη υφιστάμενων κατασκευών, σύμφωνα πάντα με τον κ. Μπαρδάκη, είναι η έλλειψη σχεδίων κατασκευής (as built - όπως κατασκευάστηκε), έως και πολλές φορές η απώλεια σχεδίων ανέγερσης (όπως μελετήθηκε). Εδώ έρχεται να μας βοηθήσει η τεχνολογία μη-καταστροφικών ελέγχων. Με κλασικό εξοπλισμό (μαγνητικό σαρωτή οπλισμού, συσκευή υπερήχων ή

κρουσίμετρο, παχύμετρο και πιστολέτο για χαντρώματα, καροτιέρα) μπορούμε να εξετάσουμε την πλειονότητα των κτιρίων σκυροδέματος, ενώ για άλλα δομήματα θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε και τεχνολογίες αιχμής (γεωρανταρ GPR, τομογράφους υπερήχων, κ.α.). Με αυτά τα «όπλα» μπορούμε να φθάσουμε τουλάχιστον στην «Ικανοποιητική» Σ.Α.Δ. (Στάθμη Αξιοπιστίας Δεδομένων) και να οδηγηθούμε στη βέλτιστη στρατηγική ενίσχυσης. Στο ίδιο πνεύμα, έχουν εξελιχθεί τα υλικά ενισχύσεων και έτσι διαθέτουμε και πολλές τεχνικές επισκευής/ενίσχυσης για να αντιμετωπίσουμε τις ανεπάρκειες και τις όποιες αδυναμίες είχε ο αρχικός σχεδιασμός. Βέβαια, επειδή τα περισσότερα υλικά επισκευής/ενίσχυσης έχουν σημαντικό κόστος, το έργο του μελετητή δομητικών επεμβάσεων δυσχεραίνεται αρκετά, αφού θα πρέπει να εξαντλήσει τα περιθώρια βελτιστοποίησης χωρίς βλάβη της ασφάλειας, και χωρίς να οδηγηθεί σε υπερβολικούς έως και ανέφικτους

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Ν Τ Ι Σ Ε Ι Σ Μ Ι ΚΌΤ Η ΤΑ Σ Τ Ι Σ Κ ΑΤΑ Σ Κ Ε Υ Έ Σ

προϋπολογισμούς. Παράλληλα, ελέγχουμε διαρκώς την κατασκευαστική εφικτότητα των λύσεων και την ιεράρχηση εργασιών – π.χ. δεν μπορούμε να αγκυρώσουμε οπλισμό με κλασική συμβατή ρητίνη ή να χρησιμοποιήσουμε ΙΟΠ (FRP) και μετά να ηλεκτροσυγκολλήσουμε σε κοντινή θέση, θα πρέπει είτε να χρησιμοποιήσουμε μηχανική μάτιση, είτε να αλλάξουμε τη σειρά. «Ομοίως - και ευτυχώς - έχουν αναπτυχθεί τα υπολογιστικά μας εργαλεία, και έτσι οι περισσότερες μελέτες επεμβάσεων εκπονούνται βάσει της ανελαστικής στατικής μεθόδου (pushover analysis), ενώ σιγά-σιγά διευρύνεται και η εφαρμογή της ανελαστικής δυναμικής μεθόδου (με εν χρόνω ολοκλήρωση και επιατχυνσιογραφήματα). Σε δύσκολες περιπτώσεις (γεφυρών δομημένων σε φάσεις, μεγάλων στεγάστρων, σηράγγων κ.α.) προσομοιώνονται και όλα τα στάδια κατασκευής και έτσι τα μοντέλα εξάγουν πιο ρεαλιστικά αποτελέσματα, ενώ σε εύκαμπτες κατασκευές (μεταλλικά στέγαστρα, ιστοί κ.α.) δίδεται έμφαση και στη μη-γραμμικότητα γεωμετρίας (στους ελέγχους έναντι λυγισμού)», τονίζει ο κ. Μπαρδάκης, και συνεχίζει: «Τα τελευταία χρόνια, σε πολλές περιπτώσεις προστίθεται και άλ λο ένα εργαλείο υψηλής τεχνολογίας στη φαρέτρα μας. Στο δύσκολο πρόβλημα (της Τεκμηρίωσης, Αποτίμησης και Ενίσχυσης) έρχονται να συνδράμουν αισθητήρες οπτικών ινών, επιταχυνσιογράφοι και άλλα όργανα, τα οποία μετρούν συνεχώς και εξάγουν αποτελέσματα σε

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

ΤΙ ΓΊΝΕΤΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΓΊΝΕΙ ΑΚΌΜΑ

Στο δύσκολο πρόβλημα της τεκμηρίωσης, αποτίμησης και ενίσχυσης έρχονται να συνδράμουν αισθητήρες οπτικών ινών, επιταχυνσιογράφοι και άλλα όργανα, τα οποία μετρούν συνεχώς και εξάγουν αποτελέσματα σε πραγματικό χρόνο

πραγματικό χρόνο (real time). Έτσι μπορούμε απομακρυσμένα, από το γραφείο, να παρακολουθούμε γέφυρες και άλλες κρίσιμες υποδομές σε διαφορετικές περιοχές της Χώρας, και σε συνδυασμό με ρεαλιστικά προσομοιώματα, να αξιολογούμε την κατάστασή τους - τη δομική υγεία τους. Χαρακτηριστικά σε καλωδιωτές κατασκευές, η τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο και τις δυνάμεις των αναρτήρων (των καλωδίων)».

Το πλήθος των παλαιών κατασκευών είναι τεράστιο, κι έτσι οι καλές πρακτικές δείχνουν πως πρέπει να γίνει μια ταξινόμηση αυτών των κατασκευών με βάση το ρίσκο και μετά να ξεκινήσουν τα μέτρα στα πιο εύτρωτα δομήματα. Σε εκατοντάδες γέφυρες (μέσω των Έργων έξυπνων Γεφυρών που υλοποιούνται από το ΤΕΕ με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας) και σε ορισμένα εμβληματικά έργα (π.χ. μεγάλα Στέγαστρα ΟΑΚΑ) λειτουργούν ψηφιακά δίδυμα. Για τις υπόλοιπες κρίσιμες υποδομές, που δεν παρακολουθούνται τόσο στενά, επείγει η καταγραφή στο Μητρώο Υποδομών. Μέσω αυτού του πληροφοριακού συστήματος, που παραδόθηκε από το ΤΕΕ, θα ιεραρχηθούν οι προτεραιότητες, θα ταξινομηθούν οι υποδομές και θα οδηγηθούμε τελικά στην πολυπόθητη αποτελεσματική διαχείριση και έγκαιρη συντήρησή τους. Για δεκάδες χιλιάδες δημόσια κτίρια υπάρχει το λαμπρό παράδειγμα του προσεισμικού ελέγχου (σχολείων, νοσοκομείων, αστυνομικών τμημάτων και πυροσβεστικών σταθμών), για τα οποία σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα έτρεξε έργο πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου από το ΤΕΕ σε συνεργασία με τον ΟΑΣΠ, με την υποστήριξη του ΣΠΜΕ και πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας. Όσον αφορά στις ιδιωτικές κατασκευές (παλιά ιδιωτικά κτίρια, βιομηχανικές δεξαμενές, προσόψεις κ.α.), αν εξαιρέσουμε κάποιες απ’ αυτές που ενισχύθηκαν ή ενισχύονται στο πλαίσιο αλλαγών χρήσης ή συνδυασμένων αναβαθμίσεων, το μεγαλύτερο μέρος μένει αμετάβλητο, και πολλές φορές ασυντήρητο. Πρέπει να θεσμοθετηθεί, υπογραμμίζει ο κ. Μπαρδάκης, όμοιος υποχρεωτικός προσεισμικός έλεγχος δομικής τρωτότητας κατ’ αναλογία με το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. Ο ίδιος μεταφέρει και την πάγια θέση του ΣΠΜΕ και πρόταση του ΤΕΕ για θεσμοθέτηση ενός προγράμματος παρόμοιου με το «Εξοικονομώ» ή/ και ενός σχήματος φορολογικής ανταποδοτικότητας που να χρηματοδοτεί άμεσα ή έμμεσα την προσεισμική ενίσχυση ιδιωτικών κτιρίων ως συνάρτηση του στόχου επιτελεστικότητας. ■

C O N S T R U C T I O N | 43

SPECIAL REPORT

ΟΙ ΧΡΉΣΕΙΣ ΤΩΝ DRONES ΣΤΟ ΕΡΓΟΤΆΞΙΟ ΠΏΣ Η ΕΝΑΈΡΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΑΛΛΆΖΕΙ ΤΗΝ Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Ό Τ Η ΤΑ Τ Η Σ Κ ΑΤΑ Σ Κ ΕΥΉ Σ

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη εξελίσσονται από ένα εντυπωσιακό οπτικό εργαλείο σε πολύτιμο μέσο ελέγχου και τεκμηρίωσης. ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

44 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

D RDORNOENSE SΚ Α ΚΑ Ι ΙΚΚΑΑΤΑ Τ Α ΣΣΚΚΕΕΥΥ Έ ΕΣ

drones στο εργοτάξιο είναι η δυνατότητα ολιστικής εποπτείας των εργασιών. Η εικόνα από αέρος επιτρέπει την άμεση αποτύπωση της συνολικής κατάστασης του έργου: διάταξη εργοταξιακών εγκαταστάσεων, ροές υλικών, εξέλιξη εργασιών και αλληλεπίδραση διαφορετικών κατασκευαστικών φάσεων. Ειδικά σε μεγάλα εργοτάξια, όπου η επίβλεψη από το έδαφος είναι συχνά αποσπασματική, το drone λειτουργεί ως κεντρικό σημείο αναφοράς, με τη συνολική εικόνα που προσφέρει να διευκολύνει τον καλύτερο συντονισμό των συνεργείων και να επιτρέπει την έγκαιρη ανίχνευση αποκλίσεων από τον προγραμματισμό. Παράλληλα, τα drones δημιουργούν ένα αντικειμενικό αποτύπωμα της κατάστασης του έργου, ανεξάρτητο από υποκειμενικές εκτιμήσεις ή αποσπασματικές αναφορές, παρέχοντας πιο αξιόπιστες πληροφορίες.

ΑΠΟΤΥΠΏΣΕΙΣ ΕΔΆΦΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΈΣ ΕΦΑΡΜΟΓΈΣ

ταν τα drones άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους στην αγορά πριν από κάποια χρόνια, οι πιο αφελείς τα είδαν σαν παιχνίδι, οι πιο καχύποπτοι τα είδαν σαν απειλή, και όλοι οι υπόλοιποι τα είδαν σαν αυτό που πραγματικά είναι: ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο με αμέτρητες εφαρμογές σε κάθε κλάδο. Ανάμεσα σε αυτούς, φυσικά, και οι κατασκευές. Η ενσωμάτωση των drones στον κατασκευαστικό κλάδο αποτελεί μία από τις πιο ουσιαστικές τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων ετών. Από εργαλεία εναέριας λήψης και εντυπωσιακών εικόνων, τα drones εξελίσσονται ταχύτατα σε αναπόσπαστο κομμάτι της παραγωγικής διαδικασίας, προσφέροντας νέες

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

δυνατότητες στην επίβλεψη, τη μέτρηση, τον έλεγχο και τη διαχείριση έργων κάθε κλίμακας. Στο σύγχρονο εργοτάξιο, ένα περιβάλλον δυναμικό και διαρκώς μεταβαλλόμενο, η ανάγκη για αξιόπιστη πληροφορία σε πραγματικό χρόνο είναι καθοριστική και τα drones ανταποκρίνονται ακριβώς σε αυτή την ανάγκη, προσφέροντας μια νέα οπτική και επιχειρησιακή προσέγγιση που διευκολύνει την παρακολούθηση του έργου και βοηθά στη λήψη των βέλτιστων τεχνικών και διοικητικών αποφάσεων.

ΤΟ DRONE ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΊΟ ΣΥΝΟΛΙΚΉΣ ΕΠΟΠΤΕΊΑΣ

Η πιο άμεση και ορατή συμβολή των

Ένας από τους βασικούς λόγους που τα drones υιοθετήθηκαν γρήγορα στον κατασκευαστικό κλάδο είναι η συμβολή τους στις αποτυπώσεις και τις μετρήσεις υψηλής ακρίβειας. Μέσω φωτογραμμετρικών μεθόδων, η εναέρια λήψη μετατρέπεται σε ψηφιακό μοντέλο εδάφους, τρισδιάστατες απεικονίσεις και αναλυτικά δεδομένα. Οι εφαρμογές σε αυτό το επίπεδο είναι πολλαπλές: από την αρχική αποτύπωση οικοπέδων και περιοχών επέμβασης μέχρι τον υπολογισμό των όγκων εκσκαφών και επιχώσεων, και από την παρακολούθηση χωματουργικών εργασιών σε βάθος χρόνου μέχρι τη σύγκριση σχεδιασμένων και εκτελεσμένων ποσοτήτων. Με τον τρόπο αυτό, τα drones συμβάλλουν στη βελτίωση της ακρίβειας στον προγραμματισμό, στον καλύτερο έλεγχο κόστους και στη μείωση αβεβαιοτήτων που συχνά συνοδεύουν τις πρώιμες κατασκευαστικές φάσεις.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΎΘΗΣΗ ΠΡΟΌΔΟΥ ΈΡΓΟΥ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌ ΧΡΌΝΟ

Η συστηματική χρήση drones έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθείται η πρόοδος ενός

C O N S T R U C T I O N | 45

SPECIAL REPORT

κατασκευαστικού έργου. Η καταγραφή σε τακτά χρονικά διαστήματα επιτρέπει τη δημιουργία μιας χρονικής αλληλουχίας του έργου, όπου κάθε φάση τεκμηριώνεται με ακρίβεια. Αυτό το αρχείο διευκολύνει την εσωτερική αξιολόγηση της πορείας του έργου, υποστηρίζει τη συνεργασία μεταξύ εργολάβων, επιβλεπόντων και μελετητών, και φυσικά προσφέρει σαφή εικόνα της εξέλιξης σε επενδυτές και διοικήσεις. Όμως η τεκμηρίωση δεν έχει μόνο καταγραφικό χαρακτήρα, αλλά αποτελεί εργαλείο στρατηγικής, επιτρέποντας έγκαιρες παρεμβάσεις όταν εντοπίζονται καθυστερήσεις ή αποκλίσεις από τον αρχικό σχεδιασμό.

ΈΛΕΓΧΟΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΏΝ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΩΡΉΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΜΏΝ

Τα drones έχουν διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες ελέγχου τεχνικών έργων και υφιστάμενων κατασκευών. Επιτρέπουν τον λεπτομερή έλεγχο περιοχών που μέχρι πρόσφατα απαιτούσαν σύνθετες και χρονοβόρες διαδικασίες πρόσβασης. Μεταξύ άλλων, τα drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιθεωρήσεις όψεων και στεγών, για έλεγχο γεφυρών,

46 | C O N S T R U C T I O N

πύργων και ψηλών κατασκευών, για επιθεωρήσεις βιομηχανικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων και για παρακολούθηση γραμμικών έργων μεγάλης έκτασης, ενώ η χρήση οπτικών και θερμικών αισθητήρων επιτρέπει τον εντοπισμό φθορών, υγρασιών, ρηγματώσεων ή θερμικών απωλειών, ενισχύοντας την ποιότητα των τεχνικών ελέγχων και προσφέροντας δεδομένα που μπορούν να αξιοποιηθούν σε βάθος χρόνου.

ΑΣΦΆΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΌΛΗΨΗ ΚΙΝΔΎΝΩΝ ΣΤΟ ΕΡΓΟΤΆΞΙΟ

Η ασφάλεια αποτελεί διαχρονικά έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες σε κάθε εργοτάξιο. Τα drones συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση της πρόληψης ατυχημάτων, επιτρέποντας συνεχή εποπτεία του χώρου χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία προσωπικού σε επικίνδυνα σημεία. Μέσω της εναέριας παρακολούθησης, τα drones εντοπίζουν επικίνδυνες ζώνες ή συνθήκες, παρακολουθούν την εξέλιξη εργασιών υψηλού ρίσκου και βελτιώνουν τη συνολική αντίληψη του εργοταξιακού περιβάλλοντος, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα μέτρα

ασφάλειας και ενισχύοντας την πρόληψη και τη συνολική διαχείριση κινδύνου.

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΊΗΣΗ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑΚΉΣ ΟΡΓΆΝΩΣΗΣ ΚΑΙ LOGISTICS

Πέρα από τις καθαρά τεχνικές εφαρμογές, τα drones συμβάλλουν και στη βελτίωση της οργάνωσης του εργοταξίου. Η εικόνα από αέρος καταγράφει τις κινήσεις υλικών και την κυκλοφορία των μηχανημάτων, εντοπίζοντας ενδεχόμενες χωροταξικές ασυμβατότητες και σημεία συμφόρησης που συχνά δεν είναι ορατά από το έδαφος. Η ανάλυση αυτών των δεδομένων επιτρέπει τον καλύτερο σχεδιασμό της εργοταξιακής διάταξης και τη βελτιστοποίηση των ροών υλικών, μειώνοντας τις καθυστερήσεις και τις περιττές μετακινήσεις. Έτσι, τα drones ενισχύουν την αποδοτικότητα και συμβάλλουν έμμεσα στη μείωση του λειτουργικού κόστους.

ΕΝΣΩΜΆΤΩΣΗ ΜΕ BIM ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗΣ

Η προστιθέμενη αξία των drones αναδεικνύεται ακόμα περισσότερο όταν τα

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

D R O N E S Κ Α Ι Κ ΑΤΑ Σ Κ Ε Υ Έ Σ

δεδομένα που αυτά συλλέγουν ενσωματώνονται σε ψηφιακές πλατφόρμες διαχείρισης έργου. Η σύνδεση με BIM συστήματα επιτρέπει τη σύγκριση της πραγματικής κατάστασης με το ψηφιακό μοντέλο, ενισχύοντας τον έλεγχο ποιότητας και προόδου. Σε αυτό το πλαίσιο, τα drones τροφοδοτούν τα BIM μοντέλα με επικαιροποιημένα δεδομένα, συμβάλλοντας στη δημιουργία ψηφιακών διδύμων εργοταξίων και υποστηρίζοντας έναν πιο προβλέψιμο και τεκμηριωμένο σχεδιασμό. Έτσι, η πληροφορία παύει να είναι απλώς καταγραφική και μετατρέπεται σε στρατηγικό εργαλείο για την κατασκευή.

ΑΛΛΑΓΉ ΝΟΟΤΡΟΠΊΑΣ

Μέχρι τώρα έχουμε αναφερθεί στις τεχνικές εφαρμογές των drones στο εργοτάξιο, όμως ίσως η πιο σημαντική επίδρασή τους στον κατασκευαστικό να είναι άυλη: η αλλαγή νοοτροπίας που φέρνουν στον κατασκευαστικό κλάδο. Η συνεχής πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα ενθαρρύνει μια πιο οργανωμένη,

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Μεταξύ άλλων, τα drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιθεωρήσεις όψεων και στεγών, για έλεγχο γεφυρών, πύργων και ψηλών κατασκευών, για επιθεωρήσεις βιομηχανικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων και για παρακολούθηση γραμμικών έργων μεγάλης έκτασης.

προβλέψιμη και τεκμηριωμένη προσέγγιση στην κατασκευή, στο πλαίσιο της οποίας οι αποφάσεις βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε πραγματική εικόνα και λιγότερο σε εκτιμήσεις, ενώ η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων ενισχύεται μέσω κοινής πρόσβασης στην πληροφορία.

ΤΟ DRONE ΩΣ ΑΝΑΠΌΣΠΑΣΤΟ ΣΤΟΙΧΕΊΟ ΤΟΥ ΣΎΓΧΡΟΝΟΥ ΕΡΓΟΤΑΞΊΟΥ

Τα drones δεν αποτελούν πλέον μια καινοτομία σε πειραματικό στάδιο, αλλά ένα καθιερωμένο εργαλείο του σύγχρονου εργοταξίου. Από την αποτύπωση και την επίβλεψη έως τον έλεγχο, την ασφάλεια και τη διαχείριση δεδομένων, η εναέρια τεχνολογία επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται τα κατασκευαστικά έργα και λειτουργεί ως καταλύτης αποδοτικότητας και διαφάνειας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο ψηφιακού, οργανωμένου και ανταγωνιστικού κατασκευαστικού κλάδου. ■

C O N S T R U C T I O N | 47

SPECIAL REPORT

DRONES ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΆΞΙΑ: AΠΌ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΊΑ ΣΤΟΥΣ ΚΑΝΌΝΕΣ Ε Π Ι ΤΑ Κ Τ Ι Κ Ή Η Α Ν Ά Γ Κ Η Γ Ι Α Σ Α Φ Έ Σ Θ Ε Σ Μ Ι Κ Ό Π Λ Α Ί Σ Ι Ο

Η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη και η αυξανόμενη χρήση UAV, αισθητήρων και ITS στα έργα υποδομής συγκρούονται με μια ρυθμιστική πραγματικότητα που δυσκολεύεται να συμβαδίσει — δημιουργώντας εμπόδια σε ασφάλεια, αυτοματοποίηση και ψηφιοποίηση. ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

48 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

D R O N E S Κ Α Ι Κ ΑΤΑ Σ Κ Ε Υ Έ Σ

εργασιών σε περιβάλλοντα υψηλής επικινδυνότητας. Η ορθή χρήση drones —με πιστοποιημένους χειριστές, καταγεγραμμένες διαδικασίες και σαφείς περιορισμούς λειτουργίας— διασφαλίζει ότι η τεχνολογία λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι ως πηγή νέων κινδύνων. Σε ένα πεδίο όπου η ασφάλεια αποτελεί καθημερινή πρόκληση, το θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί ως οδηγός για την υπεύθυνη αξιοποίηση των UAV στα σύγχρονα εργοτάξια.

DRONES ΚΑΙ ITS: ΚΑΙΝΟΤΟΜΊΑ ΣΕ ΑΝΑΜΟΝΉ

παρουσία drones στα εργοτάξια δεν αποτελεί πλέον τεχνολογική πολυτέλεια, αλλά ένα πολύτιμο εργαλείο επιτήρησης, χαρτογράφησης και τεκμηρίωσης της προόδου των έργων. Καθώς ο κλάδος υιοθετεί όλο και περισσότερο τις εναέριες επιθεωρήσεις για λόγους ακρίβειας και ασφάλειας, η ανάγκη για ξεκάθαρους κανόνες λειτουργίας γίνεται επιτακτική. Στην Ελλάδα, όπως και σε όλη την Ευρώπη, η χρήση drones καθορίζεται από ένα ενιαίο πλαίσιο που ρυθμίζει ζητήματα όπως οι κατηγορίες πτήσεων, η εκπαίδευση των χειριστών, η ευθύνη του φορέα εκμετάλλευσης και τα όρια ασφαλείας μέσα και γύρω από ενεργά εργοτάξια. Για τις τεχνικές εταιρείες, η συμμόρφωση με αυτό το θεσμικό πλαίσιο δεν είναι απλώς τυπική απαίτηση· είναι κρίσιμο στοιχείο για την ασφαλή διεξαγωγή

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

«Παρότι η Ελλάδα ακολουθεί το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο της EASA και την κατηγοριοποίηση «ανοικτή–ειδική– πιστοποιημένη», το μεγαλύτερο εμπόδιο στην αξιοποίηση drones και συστημάτων ΙTS σε εργοτάξια και υποδομές παραμένει η ταχύτερη εξέλιξη της τεχνολογίας σε σχέση με το θεσμικό μας πλαίσιο» δηλώνει στο Construction o Δρ Άγγελος Αμδίτης, Πρόεδρος του ΔΣ ITS Hellas. «Αν και μεγάλο μέρος των διαδικασιών έχει ψηφιοποιηθεί, οι εξαιρέσεις, οι επικαλύψεις υπηρεσιών και οι διαφορετικές ερμηνείες δημιουργούν ένα συχνά «χαοτικό» περιβάλλον για φορείς, χειριστές και επιχειρήσεις που θέλουν να αξιοποιήσουν αυτές τις τεχνολογίες» αναφέρει. Όπως σημειώνει «η ελλιπής ενιαία ψηφιοποίηση του θεσμικού πλαισίου, σε συνδυασμό με την απουσία σαφών fast-track εξαιρέσεων για ερευνητικές ή πειραματικές πτήσεις, καθιστούν τη διαδικασία δυσκίνητη και δύσκολα εφαρμόσιμη στις πραγματικές ανάγκες των εργοταξίων». «Παράλληλα, η απουσία διαλειτουργικών τεχνικών προτύπων και επιχειρησιακών οδηγιών δεν επιτρέπει την ομαλή ενσωμάτωση drones,

Σε ένα πεδίο όπου η ασφάλεια αποτελεί καθημερινή πρόκληση, το θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί ως ο βασικός οδηγός για την υπεύθυνη αξιοποίηση των UAV στα σύγχρονα εργοτάξια

αισθητήρων, ITS πλατφορμών και Safety Management Systems σε ενιαίες ψηφιακές ροές δεδομένων» συμπληρώνει.

ΤΟ ΟΙΚΟΣΎΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΊΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΟΤΆΞΙΑ

«Σε αυτήν την κατεύθυνση, η συμβολή των ερευνητικών κέντρων όπως το ΕΠΙΣΕΥ είναι καθοριστική, καθώς διαθέτουν την απαραίτητη τεχνογνωσία και ευρωπαϊκή εμπειρία για να συνδιαμορφώσουν τεχνικά πρότυπα και οδηγούς εφαρμογής, σε συνεργασία με υπουργεία, τεχνικές εταιρείες και start-ups» τονίζει. «Παράλληλλα, η ανάπτυξη πιλοτικών ζωνών πειραματισμού και δοκιμών μπορεί να προσφέρει τα δεδομένα πολιτικής και την εμπειρία πεδίου που απαιτούνται για μια ασφαλή και ρεαλιστική μετάβαση από την έρευνα στην αγορά» περιγράφει.

C O N S T R U C T I O N | 49

SPECIAL REPORT

Όπως αναφέρει «ο ρόλος συνεργατικών σχηματισμών όπως ο ITS Ελλάς γίνεται καθοριστικός σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία προχωρά ταχύτερα από τη ρυθμιστική πραγματικότητα». «Ο ITS Ελλάς λειτουργεί ως κοινός χώρος συνάντησης όλων των εμπλεκομένων – από τεχνικές εταιρείες που θέλουν να επιθεωρούν γέφυρες με drones και startups που αναπτύσσουν συστήματα αυτοματοποιημένης παρακολούθησης, μέχρι ερευνητικά κέντρα που δοκιμάζουν νέους αλγορίθμους ασφάλειας και δημόσιους φορείς που καλούνται να εγκρίνουν και να υιοθετήσουν αυτές τις λύσεις» υπογραμμίζει. «Ένας τέτοιος οργανισμός μπορεί να λειτουργήσει ως «μεταφραστής» και επιταχυντής: να βοηθήσει στη διαμόρφωση κοινών προδιαγραφών, να αναδείξει πρακτικά προβλήματα από το πεδίο και να δημιουργήσει μια κουλτούρα συνεργασίας γύρω από την καινοτομία στις υποδομές» αναφέρει. «Παράλληλα, η διασύνδεση

50 | C O N S T R U C T I O N

του ITS Ελλάς με το ευρύτερο ευρωπαϊκό οικοσύστημα επιτρέπει στη χώρα να ευθυγραμμιστεί με ώριμες ευρωπαϊκές υποδομές, να υιοθετήσει βέλτιστες πρακτικές και να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των προτύπων που θα καθορίσουν πώς τα drones, οι αισθητήρες και τα ITS θα συνεργάζονται στα έργα των επόμενων δεκαετιών» μας λέει.

ΟΙ «GAME-CHANGER» ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΕΣ ΤΗΣ ΕΠΌΜΕΝΗΣ ΔΕΚΑΕΤΊΑΣ

«Μέχρι σήμερα, η συντήρηση τεχνικών έργων βασιζόταν κυρίως σε χειροκίνητες αυτοψίες, οπτικό έλεγχο και αποσπασματικές μετρήσεις με κλασικούς αισθητήρες» δηλώνει στο Construction o Δρ Άγγελος Αμδίτης. «Οι γεωδαιτικές μέθοδοι και τα σημεία ITS παρείχαν χρήσιμα δεδομένα, αλλά όχι σε συνεχή ή ολοκληρωμένη μορφή» περιγράφει, τονίζοντας, όμως, πως ηανάλυση γινόταν εκ των υστέρων, με περιορισμένη

προγνωστική αξία και συχνές καθυστερήσεις στις παρεμβάσεις. «Με άλλα λόγια, η προσέγγιση ήταν κυρίως αντιδραστική: εντοπίζαμε τη φθορά όταν είχε ήδη εμφανιστεί» τονίζει, υπογραμμίζοντας πως η μεγάλη αλλαγή της επόμενης δεκαετίας είναι η μετάβαση από το “inspect and repair” στο “predict and prevent”, όπου οι υποδομές παρακολουθούνται συνεχώς και οι παρεμβάσεις γίνονται πριν προκύψει ο κίνδυνος. «Οι πραγματικοί «game-changers» της επόμενης δεκαετίας στη συντήρηση και ασφάλεια τεχνικών έργων θα είναι οι τεχνολογίες που μετατρέπουν τις υποδομές από παθητικά κατασκευάσματα σε ζωντανά, παρακολουθούμενα συστήματα» προβλέπει. Όπως μας ενημερώνει «τα προηγμένα ΙοΤ αισθητήρια δίκτυα και το Structural Health Monitoring θα παρέχουν συνεχή, αξιόπιστη εικόνα της δομικής υγείας». «Τα drones με AI-ανάλυση εικόνας και τα ρομποτικά συστήματα θα πραγματοποιούν γρήγορες, ασφαλείς

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

D R O N E S Κ Α Ι Κ ΑΤΑ Σ Κ Ε Υ Έ Σ

επιθεωρήσεις σε σημεία υψηλού κινδύνου. Τα Digital Twins και τα BIM-based μοντέλα θα επιτρέπουν προγνωστική ανάλυση και προσομοίωση σε πραγματικό χρόνο, μειώνοντας αστοχίες πριν εμφανιστούν» συνεχίζει. «Παράλληλα, τα ITS και οι V2X υποδομές θα ενισχύουν την οδική ασφάλεια με συνεχή ροή δεδομένων και έγκαιρες προειδοποιήσεις» μας λέει. «Τέλος, οι AI-driven predictive analytics, βασισμένες σε μεγάλα και διαλειτουργικά δεδομένα, θα αποτελέσουν το κεντρικό νευρικό σύστημα αυτής της νέας εποχής προληπτικής, όχι αντιδραστικής, συντήρησης» καταλήγει.

ΕΚΠΑΊΔΕΥΣΗ, ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΊΑ ΜΕ START-UPS/ΈΡΕΥΝΑ

«Η δημιουργία μιας πραγματικής κουλτούρας πρόληψης και καινοτομίας στις υποδομές απαιτεί ταυτόχρονη επένδυση στην εκπαίδευση, στην τεχνολογία και στη διασύνδεση με την έρευνα και τα καινοτόμα οικοσυστήματα» δηλώνει ο κύριος Αμδίτης. «Η ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού —με καλλιέργεια νέων δεξιοτήτων, εκπαίδευση σε XR/VR περιβάλλοντα, χρήση digital twins, BIM και πρακτικά εργαστήρια— επιτρέπει στις

ΑΠΌ ΤΗ ΣΥΜΜΌΡΦΩΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΌΛΗΨΗ

Δρ. Άγγελος Αμδίτης, Πρόεδρος ΔΣ, ITS Hellas

«Οργανισμοί όπως το ITS Hellas λειτουργούν ως καταλύτες συνεργειών και προτύπων καλής πρακτικής, προσφέροντας κοινό σημείο αναφοράς για τους φορείς υποδομών και ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Όταν όλα αυτά λειτουργούν μαζί, η πρόληψη παύει να είναι μια άσκηση συμμόρφωσης και γίνεται ενεργή, καθημερινή πρακτική — θεμέλιο για πιο ασφαλείς, πιο ψηφιακές και πιο βιώσιμες υποδομές». ομάδες να κατανοούν βαθύτερα τους κινδύνους, να προετοιμάζονται καλύτερα και να εφαρμόζουν ασφαλείς πρακτικές ήδη πριν βρεθούν στο έργο» μας λέει. «Παράλληλα, η υιοθέτηση ψηφιακών πλατφορμών διαχείρισης υποδομών, real-time δεδομένων και προγνωστικών αναλύσεων θα ενισχύσει τη βιωσιμότητα των έργων και μετατοπίζει τη συντήρηση σε ένα μοντέλο συνεχούς, τεκμηριωμένης πρόληψης» συνεχίζει. Όπως επισημαίνει «το ίδιο σημαντική είναι η συμμετοχή σε ανοιχτά οικοσυστήματα με start-ups, βιομηχανία και ερευνητικούς φορείς: τα living labs, οι πιλοτικές δοκιμές και η αξιοποίηση

ερευνητικών αποτελεσμάτων μπορούν να εγγυηθούν την ταχύτερη ωρίμανση νέων λύσεων και τη μείωση του ρίσκου στη φάση υιοθέτησης». «Σε αυτό το τοπίο, οργανισμοί όπως το ITS Hellas λειτουργούν ως καταλύτες συνεργειών και προτύπων καλής πρακτικής, προσφέροντας κοινό σημείο αναφοράς για τους φορείς υποδομών και ενισχύοντας τη συλλογική προσπάθεια για θεσμικές μεταρρυθμίσεις» περιγράφει. «Όταν όλα αυτά λειτουργούν μαζί, η πρόληψη παύει να είναι μια άσκηση συμμόρφωσης και γίνεται ενεργή, καθημερινή πρακτική — θεμέλιο για πιο ασφαλείς, πιο ψηφιακές και πιο βιώσιμες υποδομές» μας λέει. ■

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

C O N S T R U C T I O N | 51

SPECIAL REPORT

Η ΝΈΑ ΕΠΟΧΉ ΑΣΦΆΛΕΙΑΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΆΞΙΑ Ε Π Α Ν Α Κ Α Θ Ο Ρ Ί Ζ Ο Ν ΤΑ Σ ΤΑ Π Ρ Ό Τ Υ Π Α Π Ρ Ο Σ ΤΑ Σ Ί Α Σ Σ ΤΑ Σ Ύ Γ Χ Ρ Ο Ν Α Έ Ρ ΓΑ

Η ασφάλεια στα εργοτάξια αποκτά πλέον στρατηγικό χαρακτήρα. Επιθεωρήσεις, συντήρηση και τεχνολογία ενισχύουν την πρόληψη. Μπορεί, όμως, ο κλάδος να περάσει στη νέα κουλτούρα ασφάλειας; ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΤΣΙΤΟΎΡΑ

52 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Σ ΦΆ Λ Ε Ι Α Σ ΤΑ Ε Ρ Γ ΟΤΆ Ξ Ι Α

«Σε μία χώρα με γήρανση αρκετών υποδομών, έντονη σεισμικότητα, έντονα και εντεινόμενα καιρικά φαινόμενα αλλά και πιέσεις στο δημόσιο σύστημα διαχείρισης και χρηματοδότησης έργων υποδομών, είναι απαραίτητο ένα συνεκτικό πλαίσιο προληπτικής συντήρησης και τακτικών επιθεωρήσεων με αποτέλεσμα την επέκταση του ωφέλιμου χρόνου ζωής των υποδομών και τη δραστική μείωση του συνολικού κόστους του κύκλου ζωής τους»

εμέλιο λίθο για κάθε κατασκευαστικό έργο συνιστά η ασφάλεια στα εργοτάξια, που εγγυάται την προστασία των εργαζομένων και τη σταθερή πρόοδο των εργασιών. Πράγματι, σε ένα περιβάλλον όπου οι κίνδυνοι είναι πολλοί και οι απαιτήσεις υψηλές, οι επιθεωρήσεις και η σωστή συντήρηση αναδεικνύονται σε κρίσιμα εργαλεία πρόληψης και ελέγχου. Οι τακτικοί έλεγχοι επιτρέπουν τον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων, μειώνοντας την πιθανότητα ατυχημάτων και διακοπών, ενώ η οργανωμένη συντήρηση διατηρεί τον εξοπλισμό αξιόπιστο και λειτουργικό. Η συνεχής επιτήρηση των διαδικασιών, σε συνδυασμό με τη σωστή εκπαίδευση και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, ενισχύει την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα των έργων. Στο παρόν αφιέρωμα εξετάζεται το πώς ο

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

συνδυασμός ασφάλειας, επιθεωρήσεων και συντήρησης διαμορφώνει μια νέα, πιο ώριμη κουλτούρα στον κλάδο. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, παραμένει: είναι ο κατασκευαστικός τομέας έτοιμος να περάσει από την τυπική συμμόρφωση στη βαθιά, ουσιαστική πρόληψη;

ΑΝΘΕΚΤΙΚΈΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΈΣ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΛΛΌΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ

«Η ασφάλεια των τεχνικών υποδομών αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και τη βιώσιμη ανάπτυξη της κοινωνίας» δηλώνει στο Construction ο Ιωάννης Ξενίδης, Καθηγητής Διαχείρισης Κινδύνων στον Κύκλο Ζωής Έργων Πολιτικού Μηχανικού και Πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Α.Π.Θ. «Σε μία χώρα με

γήρανση αρκετών υποδομών, έντονη σεισμικότητα, έντονα και εντεινόμενα καιρικά φαινόμενα αλλά και πιέσεις στο δημόσιο σύστημα διαχείρισης και χρηματοδότησης έργων υποδομών, είναι απαραίτητο ένα συνεκτικό πλαίσιο προληπτικής συντήρησης και τακτικών επιθεωρήσεων με αποτέλεσμα την επέκταση του ωφέλιμου χρόνου ζωής των υποδομών και τη δραστική μείωση του συνολικού κόστους του κύκλου ζωής τους» περιγράφει. Μάλιστα, όπως υπογραμμίζει «η απουσία αυτού του πλαισίου, σε συνδυασμό με τις φορτίσεις που προαναφέρθηκαν, μπορεί να καταστήσει διαχειρίσιμες βλάβες (π.χ. διάβρωση οπλισμού, ρωγμές, καθιζήσεις, αποκόλληση σκυροδέματος) σε αιτίες απώλειας φέρουσας ικανότητας, απότομης αστοχίας ή ακόμη και καταστροφής της υποδομής».

C O N S T R U C T I O N | 53

SPECIAL REPORT

ΑΠΌ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΉΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΈΞΥΠΝΗ ΕΠΙΤΉΡΗΣΗ

«Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζονται πλαίσια ολοκληρωμένης διαχείρισης των σχετικών κινδύνων μέσω ιεραρχημένων συστημάτων συντήρησης στη βάση αντίστοιχων προδιαγραφών, ενώ η κλασσική οπτική παρατήρηση αντικαθίσταται από εξειδικευμένες μεθόδους (π.χ., μη καταστροφικές δοκιμές (NDT), υπερήχους, θερμογραφία, ραντάρ), παρακολούθηση με αισθητήρες (π.χ.,

συστήματα επισκόπησης της δομικής υγείας — SHM), και σύγκριση με προηγούμενες μετρήσεις, ώστε να εντοπίζεται η τάση φθοράς και όχι μόνο η τρέχουσα κατάσταση των υποδομών» μας πληροφορεί ο κύριος Ξενίδης. «Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα αρχικό στάδιο ως προς την υιοθέτηση ανάλογων πρακτικών σε κεντρικό επίπεδο και οφείλει να εφαρμόσει αποφασιστικά μια εθνική πολιτική συστηματικής συντήρησης των υποδομών, καθώς η αποσπασματική και εκ των υστέρων αντιμετώπιση των

Η ΠΙΣΤΟΠΟΊΗΣΗ ΜΕΤΑΤΡΈΠΕΤΑΙ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΉ ΕΦΑΡΜΟΓΉ

Ζαχαρίας Αθουσάκης, Πρόεδρος του ΣΑΤΕ «Τα Συστήματα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, όπως το ISO 45001, εφαρμόζονται όλο και πιο συστηματικά, ιδιαίτερα από μεγάλους ομίλους που έχουν ενσωματώσει την ασφάλεια στην καθημερινή τους λειτουργία. Σε αρκετά εργοτάξια παρατηρείται πραγματική εφαρμογή των Συστημάτων Διαχείρισης με ενσωμάτωση των διαδικασιών στα καθημερινά meetings, χρήση εργαλείων εκτίμησης κινδύνου ανά δραστηριότητα, καταγραφή παρατηρήσεων ασφάλειας, εσωτερικούς ελέγχους και διερεύνηση συμβάντων».

54 | C O N S T R U C T I O N

προβλημάτων είναι κοστοβόρα και υποσκάπτει την ασφάλεια και την επανατακτικότητα των υποδομών, την οικονομική σταθερότητα και την βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας» αναφέρει.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΒΑΘΜΊΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑΚΉ ΑΣΦΆΛΕΙΑ

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σαφής αναβάθμιση του επιπέδου ασφάλειας στα μεγάλα εργοτάξια της χώρας» μας λέει ο Ζαχαρίας Αθουσάκης, Πρόεδρος του ΣΑΤΕ. Όπως σημειώνει «οι μεγάλες τεχνικές εταιρείες έχουν υιοθετήσει πιο ώριμες και δομημένες διαδικασίες, με συστηματικές επιθεωρήσεις, αυστηρότερη παρακολούθηση δεικτών απόδοσης και ενίσχυση του ρόλου των Τεχνικών Ασφαλείας και των Συντονιστών Ασφαλείας στα εργοτάξια». «Παράλληλα, βλέπουμε μεγαλύτερες επενδύσεις σε οργανωτικά μέτρα: προγράμματα προληπτικής συντήρησης, καλύτερο σχεδιασμό προσωρινών έργων (προσωρινές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, αντιστηρίξεις κ.α.), πιο αναλυτικές εκτιμήσεις κινδύνων ανά φάση κατασκευής και πιο εκτεταμένη εφαρμογή Διαδικασιών Ασφάλειας» συνεχίζει. Ωστόσο «παρά

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Σ ΦΆ Λ Ε Ι Α Σ ΤΑ Ε Ρ Γ ΟΤΆ Ξ Ι Α

τη βελτίωση, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις. Η υποστελέχωση σε κρίσιμες ειδικότητες, οι πιεστικές προθεσμίες, η πολυεργολαβία και η ανομοιομορφία στην εμπειρία των συνεργείων δημιουργούν ακόμη μεγάλες αποκλίσεις στην πράξη» περιγράφει, τονίζοντας, όμως πως η συνολική εικόνα είναι σαφώς πιο ώριμη σε σχέση με μία δεκαετία πριν.

ΑΙΣΘΗΤΉΡΕΣ ΚΑΙ DRONES ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΊΑ ΥΠΟΔΟΜΏΝ

«Σε διεθνές επίπεδο, ευρέως εφαρμοσμένες τεχνολογικές λύσεις και πλέον σύγχρονες με αυξανόμενο ρυθμό εφαρμογής μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά τόσο στην έγκαιρη ανίχνευση των δεδομένων και των στοιχείων, όσο και στη διαχείρισή τους προκειμένου να προταθούν συγκεκριμένες προληπτικές παρεμβάσεις« αναφέρει ο κύριος Ξενίδης. Όπως μας πληροφορεί «στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται αισθητήρες, οπτικές ίνες υψηλής ακρίβειας και συστήματα επισκόπησης της δομικής υγείας (SHM) των υποδομών προσφέροντας ροή δεδομένων για δονήσεις, παραμορφώσεις, ρωγμές και διάβρωση. «Παράλληλα, δρόνοι (drones) και ανεπάνδρωτα αεροσκάφη (UAVs) σε συνδυασμό με συστήματα υψηλής ανάλυσης, LIDAR, θερμικές κάμερες και αυτοματοποιημένη ανάλυση εικόνας μέσω τεχνητής νοημοσύνης, εντοπίζουν ρωγμές, αποκολλήσεις και γεωμετρικές μεταβολές με μεγάλη ακρίβεια και ταχύτητα ενισχύοντας θεαματικά την ποιότητα των επιθεωρήσεων, ιδιαίτερα σε δύσκολα προσβάσιμες υποδομές όπως γέφυρες, σήραγγες, πρανή και φράγματα» μας λέει.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΉ ΛΎΣΗ ΤΩΝ ΨΗΦΙΑΚΏΝ ΔΊΔΥΜΩΝ

«Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται τεχνολογικές λύσεις ψηφιοποίησης της υποδομής με κυρίαρχα τα ψηφιακά δίδυμα (Digital Twins) που σε συνδυασμό με μοντέλα κατασκευαστικής πληροφορίας (ΒΙΜ) μπορούν να αποτελέσουν ολοκληρωμένα συστήματα παρακολούθησης της λειτουργίας των υποδομών, σχεδιασμού προληπτικών επεμβάσεων, ανάλυσης σεναρίων και καταγραφής πλήρους ιστορικού συντήρησης» αναφέρει

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Η ΧΏΡΑ ΣΕ ΣΗΜΕΊΟ ΚΑΜΠΉΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΔΟΜΈΣ

Ιωάννης Ξενίδης, Καθηγητής Διαχείρισης Κινδύνων, Κύκλος Ζωής Έργων Πολιτικού Μηχανικού & Πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, Α.Π.Θ. «Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα αρχικό στάδιο ως προς την υιοθέτηση ανάλογων πρακτικών σε κεντρικό επίπεδο και οφείλει να εφαρμόσει αποφασιστικά μια εθνική πολιτική συστηματικής συντήρησης των υποδομών, καθώς η αποσπασματική και εκ των υστέρων αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι κοστοβόρα και υποσκάπτει την ασφάλεια και την επανατακτικότητα των υποδομών, την οικονομική σταθερότητα και την βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας».

ο κύριος Ξενίδης. «Τα συστήματα αυτά διασυνδέονται με τις προαναφερθείσες τεχνολογίες ενοργάνωσης της κατασκευής για τη λήψη και ψηφιοποίηση των δεδομένων και επιπλέον μπορούν να διασυνδέονται με ψηφιακές πλατφόρμες διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (asset management) –σύμφωνες με τα πρότυπα ISO 55000– καθιστώντας δυνατή την πλήρη και σε σημαντικό βαθμό αυτοματοποιημένη οργάνωση των επιθεωρήσεων, την ιεράρχηση κινδύνων και την εξορθολογισμένη λήψη αποφάσεων στον κύκλο ζωής των κατασκευών» μας ενημερώνει.

«Τα ‘έξυπνα’ δομικά υλικά προσαρμόζονται στις κατασκευαστικές ανάγκες των κτιρίων, καθώς και στις συνθήκες του εξωτερικού περιβάλλοντος, μειώνοντας σημαντικά το κόστος συντήρησης»

ΑΠΌ ΤΟ ISO ΣΤΗΝ ΠΡΆΞΗ

«Τα Συστήματα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην εργασία, όπως το ISO 45001, εφαρμόζονται όλο και πιο συστηματικά, ιδιαίτερα από μεγάλους ομίλους που έχουν ενσωματώσει την ασφάλεια στην καθημερινή τους λειτουργία» δηλώνει ο κύριος Αθουσάσης. Όπως αναφέρει «σε αρκετά εργοτάξια παρατηρείται πραγματική εφαρμογή των Συστημάτων Διαχείρισης με ενσωμάτωση των διαδικασιών στα καθημερινά meetings, χρήση εργαλείων εκτίμησης κινδύνου ανά δραστηριότητα, καταγραφή παρατηρήσεων ασφάλειας, εσωτερικούς ελέγχους και διερεύνηση συμβάντων». Εντούτοις «η υιοθέτηση δεν είναι πάντα πλήρης και συχνά η ουσία χάνεται στη γραφειοκρατική προσέγγιση και την έλλειψη επαρκούς εκπαίδευσης σε μεσαία στελέχη που αποτελούν τον πυρήνα της καθημερινής εποπτείας» σημειώνει. Σε κάθε περίπτωση όμως, τονίζει πως «το ζητούμενο δεν είναι απλώς η πιστοποίηση, αλλά η ενσωμάτωση μιας κουλτούρας όπου οι διαδικασίες των Συστημάτων θα εφαρμόζονται φυσικά και όχι τυπικά».

ΤΟ ΚΕΝΌ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΚΎΚΛΟΥ ΖΩΉΣ

«Στην Ελλάδα μέχρι σήμερα δεν έχει αναπτυχθεί – περισσότερο ως πλαίσιο και λιγότερο ως τεχνογνωσία – η διαχείριση του πλήρους κύκλου ζωής των υποδομών, καθώς η φάση της κατασκευής κυριαρχεί συγκριτικά με τις φάσεις της λειτουργίας και της συντήρησης, διατηρώντας την αξιολόγηση της μακροχρόνιας επίδοσης των έργων ως δευτερεύουσα προτεραιότητα»

C O N S T R U C T I O N | 55

SPECIAL REPORT

παρατηρεί ο κύριος Ξενίδης. Όπως υπογραμμίζει «οι πολύ πρόσφατες προσπάθειες οργανωμένης καταγραφής και παρακολούθησης των υποδομών της χώρας (π.χ. θέσπιση μητρώων υποδομών, προγράμματα ενοργάνωσης γεφυρών) υποδεικνύουν την αναγνώριση του προβλήματος και το εγχείρημα εκσυγχρονισμού των μεθόδων συντήρησης και επιθεώρησης». Ωστόσο «χρόνιες παθογένειες όπως ο ελλιπής σχεδιασμός, η έλλειψη συντονισμού και οι αναποτελεσματικοί φορείς διαχείρισης συνιστούν ένα πλαίσιο όπου απομειώνονται ή ακυρώνονται οι επιδόσεις που θα αναμένονταν ακόμα και με μία μεταφορά τεχνογνωσίας που θα μπορούσε να συντελεστεί σχετικά γρήγορα» μας λέει. « Αυτό άλλωστε υποδεικνύουν και μελέτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο που δείχνουν πως η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από χώρες με σταθερό σύστημα συντήρησης υποδομών δεν είναι μόνο τεχνική/τεχνολογική, αλλά οργανωτική και χρηματοδοτική» σημειώνει.

ΝΈΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΌΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΥΠΟΔΟΜΏΝ

«Για να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση, απαιτείται μια στρατηγική στροφή που θα τοποθετεί στο επίκεντρο της διαχείρισης του τεχνικού έργου και των υποδομών τις

56 | C O N S T R U C T I O N

φάσεις της συντήρησης και της λειτουργίας τους» προτείνει. Όπως υπογραμμίζει »αυτή η στρατηγική στροφή δεν αφορά μόνο την υιοθέτηση και την ανάπτυξη τεχνογνωσίας, ούτε μόνο την οργανωτική και θεσμική έμφαση σε αυτή τη φάση του κύκλου ζωής των υποδομών». «Οφείλει να είναι πολύ βαθύτερη και πρέπει να επεκταθεί στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ώστε οι μηχανικοί, οι τεχνικοί και οι διαχειριστές υποδομών να αποκτήσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες για την ανάλυση δεδομένων, την εφαρμογή προληπτικών πολιτικών συντήρησης και τη λήψη αποφάσεων βάσει του κύκλου ζωής των υποδομών» δηλώνει ο κύριος Ξενίδης. «Απαιτείται, δηλαδή, μία στρατηγική ανάδειξης όλων εκείνων των συνιστωσών – εκπαίδευση, τεχνογνωσία, οργάνωση, προτεραιοποίηση νέων έργων – που θα συγκροτήσουν ένα νέο προφίλ διαχείρισης των υποδομών με έμφαση στην ασφάλεια και στην επανατακτικότητά τους με στόχο την βιωσιμότητά τους και την επέκταση του κύκλου ζωής τους« διευκρινίζει.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΕΣ ΠΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΏΝΟΥΝ ΤΗΝ ΕΡΓΟΤΑΞΙΑΚΉ ΑΣΦΆΛΕΙΑ

«Η τεχνολογία αποτελεί σήμερα έναν από τους σημαντικότερους επιταχυντές για

τη βελτίωση της ασφάλειας στα εργοτάξια» σημειώνει ο κύριος Αθουσάκης. «Drones που επιθεωρούν επικίνδυνες ή δυσπρόσιτες περιοχές, έξυπνοι αισθητήρες (IoT) που ανιχνεύουν αέρια, θόρυβο ή δονήσεις, mobile apps που δίνουν τη δυνατότητα σε κάθε εργαζόμενο να αναφέρει σε πραγματικό χρόνο ένα συμβάν ή μια παρατήρηση, συστήματα access control με RFID ή ακόμα και smart Μέσα Ατομικής Προστασίας και wearables (έξυπνα κράνη, γιλέκα με GPS, γάντια με vibration alerts) ενισχύουν περαιτέρω την πρόληψη και τον έλεγχο και δίνουν νέες προοπτικές για τη μείωση των ατυχημάτων στα έργα» περιγράφει. «Ταυτόχρονα, η εκπαίδευση έχει μετασχηματιστεί: πλατφόρμες εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας (VR/AR) για εκπαίδευση σε σενάρια κινδύνου, θεματικά ψηφιακά toolbox sessions και στοχευμένα σεμινάρια με πραγματικά σενάρια αυξάνουν κατακόρυφα την κατανόηση των κινδύνων και την εκπαίδευση του προσωπικού» συνεχίζει. «Είναι κάτι παραπάνω από σαφές, ότι ο συνδυασμός τεχνολογίας και διαρκούς εκπαίδευσης δημιουργεί σταδιακά μια κουλτούρα πρόληψης, όπου οι εργαζόμενοι αναγνωρίζουν έγκαιρα τους κινδύνους, οι επιθεωρήσεις γίνονται πιο αντικειμενικές και οι αποφάσεις λαμβάνονται με δεδομένα και όχι με βάση την εμπειρική κρίση» συνοψίζει.

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Σ ΦΆ Λ Ε Ι Α Σ ΤΑ Ε Ρ Γ ΟΤΆ Ξ Ι Α ΑΝΗΣΥΧΗΤΙΚΉ ΆΝΟΔΟΣ ΕΡΓΑΤΙΚΏΝ ΑΤΥΧΗΜΆΤΩΝ

«Εν έτει 2025 το επίπεδο ασφάλειας στα ελληνικά εργοτάξια παραμένει ανησυχητικό και αποτελεί θέμα προς βελτίωση» υπογραμμίζει ο Νίκος Μήλης, Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας ΤΕΕ. Όπως αναφέρει «χωρίς να παραγνωρίζουμε τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε ορισμένους τομείς, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν μια σταθερή αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, ιδιαίτερα των θανατηφόρων». «Σύμφωνα με την ΟΣΕΤΕΕ, μόνο το 2023 καταγράφηκαν 179 θάνατοι πανελλαδικά, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης» μας ενημερώνει, σημειώνοντας πως στο πλαίσιο αυτό, η πολιτεία οφείλει να αναλάβει ακόμη πιο ενεργό ρόλο, εστιάζοντας στην ουσία του προβλήματος και όχι μόνο στην τυπική εφαρμογή των κανονισμών. Κατά τη γνώμη μας, τα συχνότερα προβλήματα στην πράξη συνδέονται με την ανεπαρκή κατάρτιση των εργαζομένων, τα πιεσμένα χρονοδιαγράμματα που συχνά οδηγούν σε παραλείψεις μέτρων ασφαλείας, την εντατικοποίηση της εργασίας και την οικονομική πίεση των εργολάβων που προσπαθούν να μειώσουν τα έξοδα πρόληψης» αναφέρει. Σύμφωνα με τον κύριο Μήλη «για να υπάρξει ουσιαστική βελτίωση, απαιτείται ένα συνεκτικό πλαίσιο εκπαίδευσης που να περιλαμβάνει την πρόληψη ατυχημάτων, καθώς και ένα δίκαιο εργασιακό περιβάλλον όπου η ανθρώπινη ζωή δεν θα υποτιμάται ως παράπλευρο στοιχείο της παραγωγικότητας».

ΕΦΑΡΜΌΖΕΤΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΆ ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΌ ΠΛΑΊΣΙΟ;

«Είναι γεγονός πως παρά το ότι το θεσμικό πλαίσιο για την ασφάλεια στα εργοτάξια, όπως ο Κώδικας Υγείας και Ασφάλειας, τα Σχέδια Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) και οι επιθεωρήσεις, είναι θεωρητικά ολοκληρωμένο, στην πράξη η εφαρμογή του παραμένει ανεπαρκής» σημειώνει ο κύριος Μήλης. Όπως περιγράφει «οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν λειτουργούν με την απαιτούμενη συνέπεια και συχνά περιορίζονται σε τυπικούς ελέγχους, χωρίς ουσιαστική και επίμονη παρακολούθηση της συμμόρφωσης». «Σημαντική παράμετρος που ενισχύει τις όποιες αδυναμίες του υφιστάμενου πλαισίου αποτελεί η

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΎΜΕΝΗ ΚΑΤΆΡΤΙΣΗ, ΑΣΦΑΛΈΣΤΕΡΑ ΕΡΓΟΤΆΞΙΑ

Νίκος Μήλης, Πρόεδρος Αντιπροσωπείας ΤΕΕ «Πρέπει να δημιουργηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το κράτος ή το ΤΕΕ, τα οποία θα στοχεύουν στην κατάρτιση εργαζομένων και εργολάβων σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Παράλληλα, χρειάζονται οικονομικά κίνητρα για όσους εφαρμόζουν πιστοποιημένα Σχέδια Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) ή διαθέτουν εσωτερικά συστήματα διαχείρισης ΥΑΕ».

απουσία της ενεργούς λειτουργίας Φορέα Ασφάλισης του Επαγγελματικού Κινδύνου, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργεί ως μοχλός πρόληψης, επιβραβεύοντας εργοτάξια με ασφαλείς πρακτικές και επιβάλλοντας κυρώσεις σε όσους αδιαφορούν» δηλώνει. «Συνεπώς και επιγραμματικά, για να αλλάξει η κατάσταση, απαιτείται η ενίσχυση των τακτικών και στοχευμένων ελέγχων, με αυστηρότερες ποινές για τους εργολάβους που παραβιάζουν τους κανονισμούς και, κυρίως, η άμεση σύσταση του Φορέα Επαγγελματικού Κινδύνου» υπογραμμίζει. Όπως διευκρινίζει «μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματική κουλτούρα ασφάλειας και όχι μια τυπική συμμόρφωση που σε πολλές περιπτώσεις θα μένει «στα χαρτιά»».

«Για να αλλάξει η κατάσταση, απαιτείται η ενίσχυση των τακτικών και στοχευμένων ελέγχων, με αυστηρότερες ποινές για τους εργολάβους που παραβιάζουν τους κανονισμούς και, κυρίως, η άμεση σύσταση του Φορέα Επαγγελματικού Κινδύνου»

ΕΝΙΣΧΎΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΥΛΤΟΎΡΑ ΠΡΌΛΗΨΗΣ ΣΤΑ ΕΡΓΟΤΆΞΙΑ

«Η ενίσχυση της κουλτούρας πρόληψης στα εργοτάξια, ιδιαίτερα στις μικρότερες εργοληπτικές επιχειρήσεις και στα έργα χαμηλού προϋπολογισμού, απαιτεί συνδυασμό θεσμικών κινήτρων και πρακτικής υποστήριξης» μας λέει ο κύριος Μήλης. «Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να δημιουργηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το κράτος ή το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), τα οποία θα στοχεύουν στην κατάρτιση εργαζομένων και εργολάβων σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία» αναφέρει. «Παράλληλα, χρειάζονται οικονομικά κίνητρα για όσους εφαρμόζουν πιστοποιημένα Σχέδια Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) ή διαθέτουν εσωτερικά συστήματα διαχείρισης ΥΑΕ» συμπληρώνει. Όπως σημειώνει «η κοινοποίηση “καλών πρακτικών” από επιτυχημένα έργα, μέσω του ΤΕΕ ή της ΟΣΕΤΕΕ, μπορεί να λειτουργήσει ως πρακτικός οδηγός για άλλες εταιρείες». «Χρήσιμη θα ήταν και η ανάπτυξη απλών εργαλείων αυτοαξιολόγησης ασφάλειας, προσαρμοσμένων στις ανάγκες μικρών επιχειρήσεων» μας λέει. «Συνολικά, η Ελλάδα διαθέτει θεσμικά εργαλεία, αλλά υπολείπεται στην πρόληψη και στην κουλτούρα ασφάλειας» τονίζει ο κύριος Μήλης. «Ως μηχανικός και επικεφα λής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης μηχανικών και Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας στο ΤΕΕ, εκτιμώ πως έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για ευρύτερες θεσμικές παρεμβάσεις, αλλά και την ανάπτυξη ενός ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου» καταλήγει. ■

C O N S T R U C T I O N | 57

SPECIAL REPORT

ΤΑ ΚΎΡΙΑ ΑΊΤΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΏΝ ΑΤΥΧΗΜΆΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΌ ΚΛΆΔΟ Κωνσταντίνα Ζορμπά, Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός, Υπεύθυνη Παραρτήματος Ιωαννίνων, ΕΛΙΝΥΑΕ

Οι κατασκευές παραμένουν ένας από τους πιο επικίνδυνους κλάδους, με πτώσεις και χτυπήματα από αντικείμενα να κυριαρχούν στα ατυχήματα. Η πολυπλοκότητα των εργοταξίων και η ελλιπής εκπαίδευση αυξάνουν τον κίνδυνο, καθιστώντας την ενίσχυση της πρόληψης πιο αναγκαία από ποτέ.

φορτίων, εργασία σε ακατά λ ληλες και επίπονες στάσεις του σώματος, τραυματισμό από εργα λεία χειρός και κινούμενα μέρη εργαλείων/ εξοπλισμού, ηλεκτροπληξία (π.χ. εκτεθειμένα καλώδια), χημικούς παράγοντες (σκόνη, τοξικές ουσίες, ατμοί/αέρια), δυσμενείς καιρικές συνθήκες, υψηλά επίπεδα θορύβου και δονήσεων από τον εξοπλισμό εργασίας, άγχος και πίεση χρόνου, έλλειψη εκπαίδευσης και κατάρτισης κ.α.

κατασκευαστικός κλάδος αποτελεί έναν κλάδο υψηλού κινδύνου που εμφανίζει ιδιαιτερότητες ως προς την υγεία και ασφάλεια στην εργασία λόγω της φύσης των εργασιών που λαμβάνουν χώρα, αλλά και των διαφορετικών ειδικοτήτων και συνεργείων που μπορεί να απασχολούνται ταυτόχρονα ή διαδοχικά σε ένα εργοτάξιο. Οι εργαζόμενοι στις κατασκευές ασχολούνται με δραστηριότητες που ενδέχεται να τους εκθέσουν σε σοβαρούς κινδύνους, όπως πτώσεις από ύψος, χτύπημα από π τώση αντικειμένου από ύψος (π.χ. πτώση εργα λείων ή στοιχείων εξοπλισμού από ύψος), σύνθλιψη/ χτύπημα από κινούμενο όχημα (π.χ. ανυψωτικά μηχανήματα, φορτηγά), εγκλωβισμό/ παγίδευση σε επικίνδυνο περιβάλλον (π.χ. κατολισθήσεις), χειρωνακτική διακίνηση και ανύψωση

58 | C O N S T R U C T I O N

Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΦΚΑ στις κατασκευές τα περισσότερα ατυχήματα προέρχονται από πτώσεις από ύψος σε ποσοστό 32,5 % και από πρόσκρουση σε σταθερά αντικείμενα και κτύπημα σε ή από κινούμενα αντικείμενα (25,2%) καθώς και από ολισθήσεις καταρρεύσεις και χτύπημα από πίπτοντα αντικείμενα 13,9%.

ΘΩΡΑΚΊΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΚΠΑΊΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΈΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΏΝ ΣΤΕΛΕΧΏΝ

Όλοι οι σύγχρονοι οργανισμοί αναγνωρίζουν ότι η εδραίωση της κουλτούρας ασφάλειας δεν αποτελεί μόνο ηθική υποχρέωση αλλά και το στοιχείο «κλειδί» για την αποτελεσματικότητα, την παραγωγικότητα και τελικά την βιωσιμότητά τους. Το σημαντικότερο εργαλείο στο οποίο στηρίζεται ένας οργανισμός για να αναπτύξει μια κουλτούρα ασφάλειας είναι η εκπαίδευση των εργαζομένων και των τεχνικών στελεχών σε θέματα υγείας και ασφάλειας με σωστό προγραμματισμό και συχνότητα που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της παραγωγικής δραστηριότητας. Εμπειρικές έρευνες δείχνουν ότι η εξέλιξη του εκπαιδευτικού περιεχομένου συνοδευόμενη από τον κατάλληλο προγραμματισμό της εκπαίδευσης όχι μόνο

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

Α Σ ΦΆ Λ Ε Ι Α Σ ΤΑ Ε Ρ Γ ΟΤΆ Ξ Ι Α

ενισχύει την ατομική επαγρύπνηση και την υπευθυνότητα ως προς την ασφάλεια, αλλά συμβάλει ουσιαστικά και στην εδραίωση της γνώσης ασφαλών πρακτικών και των συνηθειών. Στα σύγχρονα εργοτάξια, η ασφάλεια δεν είναι απλώς υποχρέωση είναι καθημερινή ανάγκη για την εμπέδωση κουλτούρας πρόληψης. Με πολλά συνεργεία, εργολάβους και υπεργολάβους να εργάζονται παράλληλα, η διαχείριση της εκπαίδευσης και της πρόσβασης γίνεται όλο και πιο σύνθετη.

Το SafetyPass είναι μια ψηφιακή κάρτα εκπαίδευσης και πρόσβασης που συνδέεται με το προφίλ του εργαζομένου στην πλατφόρμα MyCert. Με ένα σκανάρισμα, ο υπεύθυνος ασφάλειας βλέπει όλες τις πιστοποιήσεις, τις ημερομηνίες λήξης και την εταιρική σχέση του εργαζομένου. Οι κάρτες μπορούν να αποθηκευτούν και στο ψηφιακό πορτοφόλι (Apple ή Android) και να χρησιμοποιηθούν ακόμη και εκτός σύνδεσης.

SAFETYPASS: Η ΝΈΑ ΤΑΥΤΌΤΗΤΑ ΑΣΦΆΛΕΙΑΣ

•

Στα πλαίσια αυτά το SafetyPass, που αναπτύχθηκε από τη NextEra Group σε συνεργασία με το ΕΛΙΝΥΑΕ, προσφέρει μια λύση που συνδυάζει έλεγχο, διαφάνεια και τεχνολογία — με στόχο να κάνει την ασφάλεια απλή και αποδείξιμη.

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2025

ΔΎΟ ΚΆΡΤΕΣ – ΈΝΑ ΠΡΌΤΥΠΟ ΑΣΦΆΛΕΙΑΣ

Πράσινη Κάρτα: Για όλους τους εργαζόμενους και τις βασικές εκπαιδεύσεις. • Πορτοκαλί Κάρτα: Για το προσωπικό εργοταξίων και δραστηριότητες υψηλού κινδύνου. Για την έκδοση της κάθε κάρτας παρέχεται εκπαιδευτικό υλικό περίπου δυο

ωρών του ΕΛΙΝΥΑΕ και εκδίδεται βεβαίωση παρακολούθησης μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας εκπαίδευσης. Κάθε κάρτα είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα πραγματικά δεδομένα εκπαίδευσης του εργαζομένου. Το SafetyPass εξελίσσεται συνεχώς, προσθέτοντας λειτουργίες που υποστηρίζουν εργολάβους, HR τμήματα και υπεύθυνους ασφάλειας: Κάθε είσοδος, εκπαίδευση ή αναφορά κινδύνου καταγράφεται αυτόματα, προσφέροντας πλήρη εικόνα για το ποιος βρίσκεται στο χώρο και αν είναι πιστοποιημένος. Αποδεδειγμένα μειώνει τον χρόνο ελέγχου, αυξάνει τη συμμόρφωση και δημιουργεί μια κουλτούρα ευθύνης σε όλα τα επίπεδα. Το SafetyPass δεν είναι απλώς κάρτα. Είναι εργαλείο διαχείρισης ανθρώπων, εκπαίδευσης και συμπεριφοράς. Μετατρέπει την ασφάλεια από διαδικασία — σε καθημερινή πρακτική. ■

C O N S T R U C T I O N | 59

EVENTS

SUSTAINABILITY FOR BUILDINGS CONFERENCE ΤΑ « Π ΡΆ Σ Ι Ν Α » Κ Τ Ί Ρ Ι Α Σ Τ Ο Ε Π Ί Κ Ε Ν Τ Ρ Ο

Όλα όσα έγιναν στο συνέδριο που διερεύνησε μεταξύ άλλων τον βιώσιμο σχεδιασμό και την ενεργειακή απόδοση ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΠΙΣΤΙΚΟΥ

ΧΟΡΗΓΟΙ

LTD CORPORATE PARTICIPATION

ORGANIZED BY

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΗΣ

OFFICIAL PUBLICATION

EXPERIENCE PARTNER

AUDIOVISUAL SUPPORT

INCLUSION SPONSOR

audio visual equipment

60 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

να συνέδριο αφιερωμένο στα βιώσιμα κτίρια διοργάνωσε την Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου στο Novotel Athenes η Boussias Events, «χτίζοντας» πάνω στην επιτυχία του προκατόχου του, του Energy Efficiency in Buildings Conference. Το Sustainability for Buildings Conference φέτος διεύρυνε το πεδίο του, ώστε να συμπεριλάβει μια ευρύτερη οπτική βιωσιμότητας σε ολόκληρο το δομημένο περιβάλλον, με θέμα «Redefining the Future: Intelligent, Sustainable, People-Centered», προσκαλώντας ειδικούς και ενδιαφερόμενους να εξερευνήσουν τα πλαίσια που θα καθορίσουν τα κτίρια του αύριο. Φέτος, το συνέδριο διερεύνησε, μεταξύ πολλών άλλων θεμάτων, τον βιώσιμο σχεδιασμό, τα υλικά χαμηλού άνθρακα, τη διαχείριση πόρων και νερού με βάση την κυκλική οικονομία, την ενεργειακή απόδοση, τις «έξυπνες» τεχνολογίες κτιρίων, τα πιστοποιητικά και τη χρηματοδότηση «πράσινων» έργων. Στόχος του δεν ήταν άλλος από το να λειτουργήσει ως μία δυναμική πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσης, καινοτόμων ιδεών και στρατηγικών που μετασχηματίζουν τον τρόπο που σχεδιάζουμε, κατασκευάζουμε και κατοικούμε τα κτίριά μας.

ΔΙΑΜΟΡΦΏΝΟΝΤΑΣ ΒΙΏΣΙΜΕΣ ΠΌΛΕΙΣ

Το συνέδριο άνοιξε με την παρουσίαση της Marta Piñeiro Lago, αρχιτέκτονα και ειδικής στον κλιματικό σχεδιασμό της Snøhetta, η οποία μίλησε για το πώς «χτίζεται» η θετική επίδραση και πώς ο σχεδιασμός κτιρίων μπορεί να είναι αναγεννητικός (regenerative) και ανθρωποκεντρικός. Ακολούθησε το πρώτο πάνελ συζήτησης του συνεδρίου, στο οποίο ο Γρηγόρης Κωνσταντέλ λος, δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, ο Φάνης Στρατόπουλος, COO της Ten Brinke, και ο Νίκος Χρυσόγελος, αντιδήμαρχος Αθηναίων Κλιματικής Διακυβέρνησης & Κοινωνικής Οικονομίας, συνομίλησαν για την πολεοδομία στην Ελλάδα και τις στρεβλώσεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, ενώ ανέπτυξαν τις ιδέες τους για το πώς μπορεί να διαμορφωθεί ένα σταθερό, δίκαιο και «πράσινο» πλαίσιο πολεοδομικού σχεδιασμού για το μέλλον. Στη διάρκεια της συζήτησης ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αναφέρθηκε στις εξελίξεις αναφορικά με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) για τον δήμο Βάρης – Βούλας

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

– Βουλιαγμένης, ενώ ο Νίκος Χρυσόγελος μίλησε για τις πρόσφατες δράσεις προώθησης των πράσινων κτιρίων του δήμου Αθηναίων. Εν συνεχεία, ο Αλέξανδρος Αθανασούλας, πρόεδρος του SBC Greece, τοποθετήθηκε με ομιλία του αναφορικά με το θέμα του βιώσιμου μετασχηματισμού και της υλοποίησής του από τη θεωρία στην πράξη, ενώ ο Θωμάς Αθανασόπουλος, Sales Engineer της AGK Group, ανέλυσε το ρόλο των συστημάτων διαχείρισης φωτισμού στη βιωσιμότητα των κτιρίων.

ΣΤΟ ΕΠΊΚΕΝΤΡΟ Η ΠΡΟΣΙΤΉ ΚΑΤΟΙΚΊΑ

Ανοίγοντας το δεύτερο session του συνεδρίου, με θέμα την κοινωνική και

Στόχος του συνεδρίου δεν ήταν άλλος από το να λειτουργήσει ως μία δυναμική πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσης, καινοτόμων ιδεών και στρατηγικών που μετασχηματίζουν τον τρόπο που σχεδιάζουμε, κατασκευάζουμε και κατοικούμε τα κτίριά μας

προσιτή κατοικία, ο Dennis Hauer, director της Urban Climate Architects, μίλησε αναλυτικά για το πώς μπορεί να αποκτήσει προστιθέμενη αξία η βιώσιμη κοινωνική κατοικία, ενώ ακολούθησε ένα πάνελ συζήτησης με τη συμμετοχή των Ηλία Νικολαϊδη, content director της ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ, Δημήτρη Δημητρίου, αρχιτέκτονα μηχανικού, founder/co-founder της Δ. Δημητρίου ΑΕ, και Αδαμαντίας Ζησοπούλου, διευθύντρια δημογραφικής και στεγαστικής πολιτικής του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκε το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η Ελλάδα, με τους συμμετέχοντες να τοποθετούνται μεταξύ άλλων για την έλλειψη προσιτής στέγης, την αυξημένη πίεση στην αγορά ακινήτων από ξένους επενδυτές, την ανάγκη για κοινωνική κατοικία και το νέο σχέδιο κοινωνικής αντιπαροχής του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΉΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΊΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΉΣΕΩΝ

Το τρίτο και μεγαλύτερο μέρος του συνεδρίου ήταν αφιερωμένο στο μείζον ζήτημα της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων και ξεκίνησε με μία εισαγωγή του Άλκη Τριανταφυλλόπουλου, head of engineering & business development της MENERGA, ο οποίος αναφέρθηκε στα πιο γνωστά συστήματα πιστοποίησης κτιρίων (LEED, BREEAM, WELL, DGNB), αναλύοντας τα χαρακτηριστικά τους και τα πλεονεκτήματα του καθενός. Στη συνέχεια, ο κ. Τριανταφυλλόπουλος συμμετείχε σε πάνελ συζήτησης μαζί με τους Βασίλη Βλασερό, πρόεδρο της Vitael, Ευαγγελία Γκλεζάκου, senior sustainability manager

C O N S T R U C T I O N | 61

EVENTS

της Dimand, και τον Παντελή Λεβαντή, managing director της Ecoveritas. Στο πάνελ εξετάστηκαν ο ρόλος των διεθνών και ελληνικών πιστοποιήσεων βιωσιμότητας στην πράξη, το πώς το θεσμικό πλαίσιο επηρεάζει την εφαρμογή τους, τα πρακτικά και οικονομικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν επενδυτές και μελετητές, καθώς και τα αποτελέσματα που μπορούν να επιτευχθούν με τις πιστοποιήσεις σε επίπεδο ενεργειακής αποδοτικότητας, κόστους και περιβαλλοντικής απόδοσης. Στη συνέχεια, το λόγο πήρε η Έλενα Καφούρου, managing director της BIOSY-MO, η οποία μίλησε για τη βιωσιμότητα και την αλλαγή νοοτροπίας με την οποία αυτή είναι συνυφασμένη, τονίζοντας πως «βιωσιμότητα σημαίνει πως αφήνω έναν καλύτερο κόσμο πίσω μου».

Η ΕΠΊΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΝΈΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΏΝ

Ακολούθησε η παρουσίαση του καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του πανεπιστημίου Frederick Πάρη Φωκαΐδη, ο οποίος παρουσίασε την έννοια του Δείκτη Ευφυούς Ετοιμότητας και το ψηφιακό εργαλείο αξιολόγησής του «Smart Ready Go!», ενώ στη συνέχεια υποδέχθηκε στη σκηνή τον Κώστα Θεοδωρόπουλο, managing director της Rething IoT Technologies PC, σε μια συζήτηση με θέμα το πώς οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν ριζικά τον τρόπο που σχεδιάζονται και λειτουργούν τα κτίρια και πώς μπορούν να ξεπεραστούν τα τεχνικά, θεσμικά και οικονομικά εμπόδια στην ενσωμάτωσή τους.

62 | C O N S T R U C T I O N

ΑΝΑΖΗΤΏΝΤΑΣ ΛΎΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ

Η ενότητα της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων έκλεισε με δύο παρουσιάσεις: η πρώτη από τον Μιχάλη Ζέρβα, sustainability ambassador - senior aftermarket sales engineer της Grundfos, που παρουσίασε τις πρωτοβουλίες και τις λύσεις της Grundfos για τις παγκόσμιες προκλήσεις του νερού και του κλίματος, φέρνοντας ως case study την περίπτωση του ξενoδοχείου «Μεγάλη Βρετάνια» και τις παρεμβάσεις με τις οποίες θα εξοικονομούνται χιλιάδες ευρώ και κιλοβατώρες ετησίως. Και η δεύτερη από τον Χρύσανθο Μαρούχο, director της Value Creation Consulting Ltd (VCC), μίλησε για τις στρατηγικές απανθρακοποίησης των επιχειρήσεων, αναδεικνύοντας τον ρόλο της «πράσινης» μετάβασης στο επιχειρηματικό περιβάλλον και ξεκαθαρίζοντας πως για να μειωθούν οι εκπομπές άνθρακα, είναι αναγκαία πρώτα η εξοικονόμηση ενέργειας και μετά η τροφοδότηση από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

ΒΙΏΣΙΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ ΚΑΙ GREENWASHING

Η τέταρτη και τελευταία ενότητα του συνεδρίου, αφιερωμένη στις μεθόδους και τα υλικά πίσω από τον βιώσιμο σχεδιασμό και τη βιώσιμη κατασκευή, άνοιξε με την παρουσίαση των δημιουργών του αρχιτεκτονικού γραφείου Bureu de Change, Μπίλη Μαυρόπουλου και Κατερίνας Διονυσοπούλου, που αναφέρθηκαν σε έργα τους στα οποία έχουν ενσωματώσει τις αρχές του βιώσιμου σχεδιασμού.

Ακολούθησε ένα ενδιαφέρον πάνελ συζήτησης με ένα θέμα που δε συζητείται όσο συχνά θα έπρεπε ίσως: το greenwashing. Η Μαργαρίτα Κυανίδου, ιδρύτρια του ONUS Architecture Studio, ο Ευριπίδης Τσαούσογλου managing director του Ινστιτούτου Τεχνολογιών Χρώματος και η Μαρία Φούντη, professor emerita του ΕΚΠΑ, έδωσαν αρχικά τον ορισμό του αειφόρου κτιρίου, όπως τον αντιλαμβάνεται ο καθένας, με βάση τις εμπειρίες τους, διερευνώντας το πού τελειώνει η πραγματική βιωσιμότητα και πού αρχίζει το greenwashing και εξηγώντας πώς πολύ μικρές παρεμβάσεις σε κτίρια «διαφημίζονται» κάποιες φορές ως σημαντικές, προκειμένου να φανεί ότι το κτίριο είναι «πράσινο». Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώθηκαν με την παρουσίαση των ιδρυτών του αρχιτεκτονικού γραφείο Nysa, Γιώργου Χατζόπουλου και Αλέξανδρου Σπεντζάρη, για τις ιδιαιτερότητες ενός έργου τους για τον σχεδιασμό βρεφονηπιακού σταθμού και κέντρου ημερήσιας φροντίδας ηλικιωμένων στα Χανιά.

ΟΙ ΧΟΡΗΓΟΊ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΊΟΥ

Το Sustainability for Buildings Conference διοργάνωσε η Boussias Events, με χορηγούς τις εταιρείες AGK Group, ΒΙΟ-SY-MO και Grundfos. Στο συνέδριο συμμετείχε με corporate participation η Value Creation Consulting Ltd (VCC), ενώ η Europa ήταν υποστηρίκτρια του συνεδρίου. Ο όμιλος Φράγκου ήταν experience partner του συνεδρίου. ■

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025

HEADER

63 | C O N S T R U C T I O N

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021

ΜΑΘΑΤΈ ΤΟΝ ΝΈΟ Κ.Ο.Κ. ΓΊΑ ΈΠΑΓΓΈΛΜΑΤΊΈΣ;

Κορυφαίας Οικονομίας Καύσιμο Το Φυσικό Αέριο Κίνησης FISIKON αλλάζει τους κώδικες… οικονομίας στις επαγγελματικές διαδρομές με: • Κορυφαία Οικονομία • Προστασία Κινητήρα • Σεβασμό στο Περιβάλλον

Με FISIKON φουλάρεις από μοναδικά προνόμια!

ΚΟΡΥΦΑΊΑ ΟΊΚΟΝΟΜΊΑ

ΣΈΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΈΡΊΒΑΛΛΟΝ

ΚΊΝΗΤΗΡΑ

ΈΞΥΠΝΗ ΈΠΊΛΟΓΗ

4 PRO ΦΡΟΝΤΊΔΑ