Page 1

ΤΕΥΧΟΣ Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

84/08

ΜΗ ΠΑΙΧΝΙΔΟΜΕΤΡΟ

3.631

Tόσοι Κινέζοι εξαγωγείς παιχνιδιών (το 52% του κλάδου) έχουν βάλει λουκέτο από την αρχή του 2008. Πηγή: China International Business

Κατάληψη και νίκη

24

Οι εργάτες στη βιομηχανία Republic, στο Σικάγο, τόλμησαν και κέρδισαν τις αποζημιώσεις.

Φάκελος: Ο πλανήτης γέρνει προς Ανατολάς!

28 29

Το ΝΑΤΟ αποκτά ανταγωνιστή στην Ασία, Κίνα και Ινδία δυναμώνουν, το Ιράν από κοντά.

Πόκερ με τσιπάκια σημαδεμένα

33

Μοντέρνοι χαρτοκλέφτες έστηναν χιλιάδες παρτίδες στο on-line poker στο Ίντερνετ.

Πηγή: Επιτροπή κατά του Συμφώνου της Ε.Ε. για τη Μετανάστευση και το Άσυλο / EUROKINISSI

Ο Μαζίρ πριν από τον Αλέξη Ο Αλέξης σκοτώθηκε το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου. Αλλά το πρώτο αίμα είχε χυθεί λίγες ώρες νωρίτερα. Όχι από «αστυνομικό εποστρακισμό», αλλά από αστυνομικό… συνωστισμό. Ίσως εκεί να βρίσκεται ένα από τα κλειδιά για τα γεγονότα που ακολούθησαν.

Σ

ε λίγο ξημερώνει το Σάββατο της 6ης Δεκεμβρίου. Σε μερικές ώρες, ο Αλέξης Γρηγορόπουλος θα πέσει νεκρός από τη σφαίρα του ειδικού φρουρού Επαμεινώνδα Κορκονέα. Η δολοφονία του θα προκαλέσει εξέγερση και ταραχές. Ωστόσο, το αίμα του Αλέξανδρου δεν θα είναι το πρώτο που θα χυθεί σήμερα. Στις 7 το πρωί, στην λεωφόρο Πέτρου Ράλλη, μια άλλη συμπλοκή μεταξύ αστυνομικών και πολιτών θα έχει αποτέλεσμα ένα άλλο θύμα, που εξαιτίας της αστυνομικής βίας θα τραυματιστεί σοβαρά και θα πέσει σε κώμα. Με μία κρίσιμη διαφορά: το πρώτο θύμα είναι ξένος, Πακιστανός – σχεδόν κανείς δεν θα μάθει γι’ αυτόν. Ακόμα και το όνομά του δυσκολευτήκαμε να το βρούμε: Μαζίρ Ιγκμπάλ Μοχάμαντ Σαπφ. Η ιεροτελεστία κάθε Σάββατο στην Υποδιεύθυνση Αλλοδαπών στην Πέτρου Ράλλη είναι η ίδια. Οι αστυνομικοί με τις κλούβες. Οι πρόσφυγες στην ουρά από την προηγούμενη μέρα (!) για να ζητήσουν πολιτικό άσυλο. (Για να αποτρέψει τους αιτούντες, το ελληνικό κράτος επιτρέπει μόνο Σάββατα την αίτηση!). Οι πόρτες ανοίγουν στις 7 το πρωί. Λίγες δεκάδες επιλέγονται, ενώ οι εκατοντάδες που μένουν απέξω (σε 5.000 εκτιμάται από αυτόπτες μάρτυρες ο αριθμός τους στις 6.12), απογοητευμένοι, διαμαρτύρονται. Και τότε, αναλαμβάνουν δράση τα ΜΑΤ. Περιγράφει στο Ποντίκι Global ο Μίλτος Παύλου,

διευθυντής του Ελληνικού Παρατηρητηρίου Ξενοφοβίας και Ρατσισμού: «Η κατάσταση μοιάζει με αμερικάνικο ροντέο. Οι καουμπόις χτυπούν τα ζώα για να τα οδηγήσουν έξω από το μαντρί. Τα πράγματα εδώ και καιρό στην Πέτρου Ράλλη γίνονταν όλο και πιο επικίνδυνα». Τα ΜΑΤ απωθούν με τη βία τους μετανάστες, τους κυνηγούν στην Πέτρου Ράλλη. Μέσα στον πανικό, ο Μαζίρ Ιγκμπάλ πέφτει με το κεφάλι στην τσιμεντωμένη κοίτη του ποταμού που βρίσκεται δίπλα στη μάντρα της Υποδιεύθυνσης Αλλοδαπών. Μεταφέρεται στο Γενικό Κρατικό της Νίκαιας σε κώμα. Ο γιατρός που τον χειρούργησε, Πάνος Παπανικολάου, μας λέει: «Συνεχίζει να νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση, χωρίς επαφή με το περιβάλλον. Πρέπει πρώτα να εξασφαλιστεί η ζωή του, ώστε να διαπιστωθεί η έκταση των μόνιμων βλαβών που σίγουρα έχει υποστεί». Τι λέει η ΕΛ.ΑΣ.; Πάντως, δεν αρνείται την εμπλοκή των ΜΑΤ. Μεταδίδει το Associated Press: «Η αστυνομία λέει πως ερευνά το περιστατικό. Λέει πως η Αστυνομία Ταραχών [τα ΜΑΤ δηλαδή] απώθησε τους αιτούντες άσυλο που προσπάθησαν να πηδήξουν θέσεις στην ουρά». «Ατύχημα»; «Μεμονωμένο περιστατικό»; Μόνο που ενάμιση μήνα πριν, στις 26 Οκτωβρίου, ένας άλλος Πακιστανός, ο Μοχάμεντ Ασράφ, είχε βρει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, στο ίδιο ακριβώς σημείο, τραγικό θάνατο…

Η είδηση για έναν μετανάστη που χαροπαλεύει επειδή στάθηκε στην ουρά για να ζητήσει άσυλο περνά σχεδόν απαρατήρητη από τα ελληνικά ΜΜΕ, με εξαίρεση την Ελευθεροτυπία, που αναφέρει το περιστατικό στις 13.12, σε ένα ρεπορτάζ για την αστυνομική βία. Καμία κορδέλα της ΕΛ.ΑΣ. στον τόπο του εγκλήματος. Καμία παραίτηση υπουργού, έστω... πλασματική. Καμία κομματική ανακοίνωση, εκτός από το εξωκοινοβουλευτικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα, ο εκπρόσωπος του οποίου, Πέτρος Κωνσταντίνου, έκανε δηλώσεις στα διεθνή πρακτορεία. Διεθνή πρακτορεία; Ναι! Η είδηση έπαιξε στα μεγάλα ξένα ΜΜΕ: BBC, AP, Al Jazeera. Σχετίζεται το περιστατικό του Μαζίρ με όσα ακολούθησαν στην Αθήνα; Αυτόπτες μάρτυρες ήταν τόσο ομάδες Ελλήνων ακτιβιστών (συνήθως του αντιεξουσιαστικού χώρου), που εμφανίζονται τα Σάββατα στην Πέτρου Ράλλη για να καταγράψουν τις πράξεις βίας εναντίον των μεταναστών, όσο και οι ίδιοι οι μετανάστες. Ίσως αυτό να δίνει απαντήσεις σε δύο αναπάντητα ερωτήματα: • Πώς εξηγείται η αυξημένη αστυνομική παρουσία εκείνο το βράδυ στην Αθήνα; • Γιατί για πρώτη φορά η Ελλάδα γνώρισε τόσο μαζικές διαμαρτυρίες από τη μεριά των μεταναστών; Προφανώς, θρηνούν κι εκείνοι τους δικούς τους νεκρούς. Β.Δ., Σ.Κ., Δ.Μ.

Μαντόνα μία

Α

υτό ήταν το εξώφυλλο που επέλεξε το Playboy του Μεξικού για το χριστουγεννιάτικο τεύχος του. Ένα ημίγυμνο μοντέλο με άσπρο μαντήλι στο κεφάλι, σε στάση που θυμίζει τα αγάλματα της Παναγίας στους καθολικούς ναούς. Ακολούθησαν οργισμένες αντιδράσεις, ιδίως επειδή το περιοδικό εκδόθηκε παραμονές της εορτής της Παναγίας της Γουαδελούπης, που συγκεντρώνει πλήθη πιστών στην Πόλη του Μεξικού. Το περιοδικό απολογήθηκε με ένα γελοίο ψέμα: «Η φωτογραφία δεν έχει και δεν είχε ποτέ πρόθεση να απεικονίσει την Παρθένο της Γουαδελούπης ή οποιαδήποτε άλλη θρησκευτική εικόνα. Η πρόθεσή μας ήταν ένα εξώφυλλο αναγεννησιακής τεχνοτροπίας». Β.Δ.

ΠΟΝΤΙΚΙ Global


ΡΕΠΟΡ ΤΑΖ

Εσθονικό φάουλ Στην πρώην σοβιετική χώρα αγαπούν τόσο πολύ τα ανέκδοτα, που τα έχουν εντάξει στο αναλυτικό πρόγραμμα της εκπαίδευσης. Ιδίως όταν είναι ρατσιστικά, αντιρωσικά και αντικομμουνιστικά…

«Π

Pan-African News Wire / Flickr

Κατάληψη και νίκη στο εργοστάσιο Στην καρδιά του καπιταλισμού, στην ιδιαίτερη πατρίδα του νέου πλανητάρχη, εργάτες κατέλαβαν το εργοστάσιο όπου δούλευαν και δικαιώθηκαν.

Σ

το ντόμινο που δημιουργούν οι κοινωνικές αναταραχές στην Ευρώπη, οι ΗΠΑ μοιάζουν φαινομενικά να μην ακούνε τα τουβλάκια που πέφτουν και να παραδίδονται μοιρολατρικά στην κυριαρχία των εργοδοτών. Να όμως που στο Σικάγο 250 απολυμένοι κατάφεραν μέσα σε 6 μέρες να διεκδικήσουν και να πάρουν τα ελάχιστα που τους οφείλονταν από τη χρεοκοπημένη εταιρεία συναρμολόγησης παραθύρων και συρόμενων πορτών, Republic Windows & Doors. Όταν την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου οι εργάτες της Republic (μέλη της Ένωσης Τεχνικών Ηλεκτρισμού) έμαθαν ότι η εταιρεία έκλεινε κι εκείνοι βρίσκονταν ήδη στον δρόμο, χωρίς ασφάλιση και χωρίς αποζημιώσεις, δεν είχαν κάτι περισσότερο να χάσουν. Έτσι, αποφάσισαν να καταλάβουν το εργοστάσιο μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους: με βάση νόμο του 1988, που υποχρεώνει τους εργοδότες να προειδοποιούν τους εργαζόμενους τουλάχιστον 60 μέρες προτού προβούν σε μαζικές απολύσεις, ζητούσαν τις αποζημιώσεις και τα δεδουλευμένα τους. Όπως αποδείχτηκε, οι ιδιοκτήτες είχαν ήδη συστήσει νέα εταιρεία, στην – πιο οικονομική – Αϊόβα, με 102, μη συνδικαλισμένους αυτή τη φορά, εργαζόμενους. Ωστόσο, σύμφωνα με τους New York Times, η διαμαρτυρία των – ως επί το πλείστον Λατινοαμερικανών και Αφροαμερικανών – εργατών δεν στρεφόταν μόνο εναντίον τους. Κινήθηκαν επίσης κατά των τραπεζών, που διέκοψαν τον δανεισμό προς την εταιρεία προτού εκείνη εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στο προσωπικό, αλλά και κατά του σχεδίου διάσωσης των τραπεζών. «Εσάς σας ξελάσπωσαν, εμάς μας ξεπούλησαν» έγραφαν τα πλακάτ που κρατούσαν 1.000 διαδηλωτές του Σικάγο στην πορεία που πραγματοποίησαν προς την Bank of America. «Οι φορολογούμενοι θέλουν να δουν τα λεφτά

24 ΠΟΝΤΙΚΙ Global Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

της διάσωσης να γλιτώνουν μεροκάματα, και όχι τα μεγαλοστελέχη των επιχειρήσεων», δήλωσε στους ΝΥΤ ένας από τους εκπροσώπους των καταληψιών, αναφερόμενος στα 25 δισ. δολάρια που πήρε η Bank of America από την κυβέρνηση. Ίσως ήταν η οικουμενικότητα της δοκιμασίας τους (600.000 εργάτες σε κατασκευαστικές εταιρείες έχουν απολυθεί από την αρχή της χρονιάς). Ίσως ήταν το προσεκτικό προφίλ που επέλεξαν για την κινητοποίησή τους (δεν έκαναν καμία ζημιά στο εργοστάσιο, ενώ αντιθέτως καθάριζαν με βάρδιες, φτυάριζαν το χιόνι και είχαν απαγορεύσει στον χώρο της κατάληψης το αλκοόλ, το κάπνισμα και τα ναρκωτικά). Ίσως πάλι να ήταν η κίνηση ματ του Μπάρακ Ομπάμα, ο οποίος επικρότησε ευθέως την πρωτοβουλία των εργατών αντί να υπερασπιστεί την τάξη και τα δικαιώματα των εργοδοτών. Οι αρχές δίστασαν να διατάξουν τη σύλληψη των καταληψιών, καθώς τα ΜΜΕ παρακολουθούσαν τις εξελίξεις με αυξανόμενο ενδιαφέρον. Την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου η Bank of America και η JP Morgan Chase & Co. δέχτηκαν να δανείσουν στη Republic 1.750.000 δολάρια προκειμένου να πληρώσει τις αποζημιώσεις των εργατών. Η νίκη των εργατών της Republic αιχμαλώτισε τη φαντασία των αμερικανών. Αναλυτές εργασιακών σχέσεων προβλέπουν ότι το συνδικαλιστικό κίνημα θα ενισχυθεί σημαντικά απ’ αυτή την επιτυχία. Στο Όρεγκον, στο Σαν Φρανσίσκο, στη Μασαχουσέτη και στο Νιου Τζέρσεϊ έγιναν αισθητές οι συγκεντρώσεις συμπαράστασης. «Μας παίρνουν τηλέφωνο εργάτες από άλλα εργοστάσια», λέει στο Business Week ένας από τους καταληψίες, ο Ρικάρντο Κασέρες, «και μας ρωτάνε πώς καταφέραμε να κερδίσουμε τόσο εύκολα. Το κλειδί, τους λέμε, είναι να είστε ενωμένοι». ΣΤΕΛΛΑ ΚΑΣΔΑΓΛΗ

ώς μπορείς να χωρέσεις 25 Κινέζους σε ένα αυτοκίνητο; Απλώς βάλε μέσα ένα κομμάτι ψωμί», «Τι διαφορά έχει ένας μαύρος από ένα τραμπολίνο; Όταν πηδάς πάνω στο τραμπολίνο πρέπει να έχεις βγάλει τα παπούτσια σου». Δεν πρόκειται για κάποια συλλογή ανεκδότων που εξέδωσε ύποπτη ρατσιστική οργάνωση στις ΗΠΑ, αλλά για το περιεχόμενο βιβλίου που προτείνεται ως βοηθητικό στα παιδιά της (αντίστοιχης) A’ Γυμνασίου στην Εσθονία! Στις αρχές της φετινής σχολικής χρονιάς ξέσπασε πολιτικό σκάνδαλο στη χώρα της βορειοανατολικής Ευρώπης εξαιτίας μιας συλλογής ανεκδότων για παιδιά με το όνομα «Ένας ελέφαντας στο ψυγείο». Το πρόβλημα δεν ήταν το χιουμοριστικό περιεχόμενο του προτεινόμενου σχολικού βοηθήματος, αλλά τα ρατσιστικά ανέκδοτα που φιγουράρουν στις σελίδες του. Η συλλογή μάλιστα είχε δημιουργηθεί με βάση την επιλογή προτάσεων από μαθητές, που προορίζονταν για τα Εθνικά Αρχεία Λαογραφίας. Το ρατσιστικό χιούμορ της έκδοσης διακρίνεται από μεγάλη ποικιλία, αλλά τα ανέκδοτα που κυριαρχούν αφορούν, ως επί το πλείστον, τη ρωσική μειονότητα: «Ποιο είναι το κυρίαρχο ζωικό είδος στην Εσθονία; Οι Ρώσοι». Σίγουρα το 25,6% των Ρώσων που ζουν στη χώρα δεν πρέπει να νιώθει πολύ ευχαριστημένο. Φαίνεται ότι οι ιστορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών και η μακρόχρονη κατοχή της χώρας της Βαλτικής από τη Σοβιετική Ένωση (1944 έως 1991) αντανακλάται και στο επίπεδο του Catherine Kõrtsmik / Flickr λαϊκού χιούμορ.

Payl / Flickr Το γεγονός αυτό, πάντως, δεν απέτρεψε τον Ανατόλι Κιπριγιάνοβιτς, πατέρα μαθήτριας από το Ταλίν, να απευθυνθεί εξοργισμένος στο υπουργείο Παιδείας της χώρας ζητώντας εξηγήσεις. Έπειτα από μεγάλη καθυστέρηση κι αφού το θέμα είχε δει το φως της δημοσιότητας μέσω της ρωσόφωνης εφημερίδας MK - Estonia, η Μαρία Καντάκας, υπεύθυνη για τις κρατικές εξετάσεις Λογοτεχνίας, δήλωσε: «Είναι αλήθεια ότι η συλλογή ανεκδότων περιλαμβάνεται στη λίστα των συμπληρωματικών βιβλίων για το αναγνωστικό (σ.σ.: της A’ Γυμνασίου) που έχει συγγράψει η Άννε Ναχκούρ. Πάντως, η συλλογή δεν είναι υποχρεωτική για τη μελέτη των μαθητών». Όπως σημειώνει η ηλεκτρονική εφημερίδα rpmonitor, το υπουργείο Παιδείας της Εσθονίας έδειξε μ’ αυτό τον τρόπο ότι θεωρεί την παρουσία ενός τελείως ρατσιστικού βιβλίου σε ένα μαζικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα ως απολύτως αποδεκτή. Πόσο αποδεκτή μπορεί όμως να είναι η ύπαρξη ανεκδότων όπως «Τι είναι ένας Κινέζος; Κινέζος είναι αυτός που κιτρίνισε επειδή βαρέθηκε να περιμένει τον κομμουνισμό τόσον καιρό»; Η συγγραφέας του σχολικού βοηθήματος απάντησε αφοπλιστικά, υποστηρίζοντας ότι δεν καταλαβαίνει γιατί δεν μπορούν τα παιδιά να διαβάζουν ανέκδοτα που έχουν συλλεχθεί από άλλους μαθητές και τα οποία έχουν «αναλυθεί και τύχει επεξεργασίας από επιστήμονες». Πού βρίσκεται όμως η επιστημονική επεξεργασία σε ένα ανέκδοτο όπως: «Τι διαφορά έχει ένα κρεμμύδι από έναν μαύρο; Όταν κόβεις το κρεμμύδι, κλαίς»; Ενδιαφέρον θα είχε, όπως σημειώνει και η rpmonitor, η απάντηση της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις, τη στιγμή μάλιστα που μόλις προσφάτως υπεγράφη μεταξύ των δύο χωρών συμφωνία για κατάργηση της βίζας. ΙΑΣΟΝΑΣ ΚΑΝΤΑΣ


ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Του ΝΙΚΟΛΑ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

Κ ΡΥΦ Ε Σ

Ειδήσεις που διέφυγαν -κατά λάθος ή επίτηδες- την προσοχή των ελληνικών ΜΜΕ ή άξιζαν μεγαλύτερη δημοσιότητα PKK / ΤΕΛΟΣ;

ΚΥΡΙΑΚΗ / ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ

ΚΙΝΑ / ΤΑΡΑΧΕΣ

Φανερή είδηση: Η Τουρκία μελετάει την άρση της απομόνωσης του ηγέτη του PKK, Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Κρυφή είδηση: Μια αταίριαστη συμμαχία μεταξύ τριών άσπονδων φίλων βρίσκεται στα σκαριά με σκοπό την Πηγή: jan_kurdistan / Flickr εξουδετέρωση του PKK. Οι τριμερείς διαπραγματεύσεις (μεταξύ Τουρκίας, Ιρακινού Κουρδιστάν και Ιράκ) είναι έργο του Τούρκου ειδικού απεσταλμένου στο Ιράκ Μουράτ Οζτζεκίκ. Σύμφωνα με το σχέδιο, η κυβέρνηση του (Ιρακινού) Κουρδιστάν θα κηρύξει παράνομο το PKK και θα ζητήσει από τους μαχητές του να σταματήσουν τη δράση τους στις κουρδικές περιοχές του Ιράκ. Η τελική φάση προβλέπει τον συντονισμό (!) των κουρδικών δυνάμεων στο πλευρό των τουρκικών και των αμερικανικών, για την τελική εξάλειψη των μαχητών του PKK… Πηγή: CNN Turk (Τουρκία), 15 Δεκεμβρίου www.cnnturk.com

Στη Γαλλία οι χριστιανοί δεν διαδηλώνουν για τις «ταυτότητες», αλλά για το αν τα μαγαζιά θα είναι ανοιχτά την Κυριακή. Η νομοθεσία επιβάλλει, εκτός εξαιρέσεων, την κυριακάτικη αργία. Αλλά ο πρόεδρος Σαρκοζί, με την εμμονή του ν’ αλλάξει τον νόμο, πέτυχε κάτι αξιομνημόνευτο: Να ενώσει (εναντίον του) τους χριστιανούς όλων των δογμάτων (καθολικούς και προτεστάντες), των ιδεολογιών (από τη δεξιά ώς την αριστερά) και των αξιωμάτων (από την ηγεσία του κλήρου ώς τους απλούς πιστούς). Το επιχείρημα του αρχιεπισκόπου των Παρισίων δεν είναι τόσο θρησκευτικό όσο αξιακό: Απαντώντας στο σαρκοζικό δόγμα «δουλέψτε περισσότερο για να κερδίζετε περισσότερα», αναρωτήθηκε: «Το να κερδίζει κανείς περισσότερα πρέπει να γίνει ο κύριος σκοπός της ύπαρξης;».

Πολίτες που σπάνε βιτρίνες, βανδαλίζουν μαγαζιά, καταστρέφουν υπολογιστές και αναποδογυρίζουν περιπολικά. Δεν είναι ανταπόκριση από το Σύνταγμα, αλλά από την επαρχία Γουανγκντόνγκ στην Κίνα. Κανονικά θα ήταν φανερή είδηση, αν οι ειδήσεις των ελληνικών ΜΜΕ δεν μονοπωλούνταν από τις εγχώριες ταραχές. Η παγκόσμια οικονομική κρίση χτυπάει τη νέα υπερδύναμη με συνέπεια μαζικές απολύσεις εργαζομένων σε εργοστάσια που βάζουν λουκέτο. Η αντίδραση των πολιτών, και ιδίως των απολυμένων, προκαλεί έκπληξη, σε μια χώρα όπου ακόμα και η ειρηνική διαμαρτυρία είναι ποινικοποιημένη: 20.000 ταξιτζήδες συνεπλάκησαν με αστυνομικούς σε 7 επαρχίες. Ακόμα και αστυνομικοί κινητοποιήθηκαν, περικυκλώνοντας ένα κτίριο του Κόμματος για να απαιτήσουν υψηλότερους μισθούς... Πηγή: Asia Times Online (Κίνα), 10 Δεκεμβρίου www.atimes.com

Πηγή: Liberation, 15 Δεκεμβρίου www.libe.fr

Η πρώτη φορά... Για πρώτη φορά από την άνοδο του Φιντέλ Κάστρο στην εξουσία, η Αβάνα είναι γεμάτη χριστουγεννιάτικα δέντρα – ακόμα και τα δημόσια κτίρια. Η Γιοάνι Σάντσες γράφει στο διάσημο μπλογκ της, Generaciοn Y: «Από την αρχή του Δεκεμβρίου είμαστε μάρτυρες ενός σπάνιου θεάματος: χριστουγεννιάτικα δέντρα με λαμπάκια διακοσμούν τα μαγαζιά, τα ξενοδοχεία και τους άλλους δημόσιους Χριστουγεννιάτικο χώρους. Για πολλά χρόνια δεν έβρισκες δέντρο στην Αβάνα! δέντρα παρά σε μερικά σπίτια, αλλά τώρα νάτα, σχεδόν παντού, με το ψεύτικο χιόνι τους την ώρα που έξω ο ήλιος λάμπει».

ΤΣΕΡΤΟΦ / ΜΑΓΓΙΝΑΣ Οι πιθανότητες ο Μάικλ Τσέρτοφ να γνωρίζει τον Βασίλη Μαγγίνα είναι απειροελάχιστες. Και όμως, οι δύο άντρες θα είχαν τόσα να μοιραστούν... Ο Μάικλ Τσέρτοφ είναι (για λίγο ακόμη) υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ. Πρόκειται για το υπερυπουργείο που εκτός των άλλων ασχολείται με τη μετανάστευση. Ως υπουργός, ο Τσέρτοφ κυνηγά λαθρομετανάστες – «εν δυνάμει τρομοκράτες». Ως κάτοχος ενός υπέροχου εξοχικού στο Μέριλαντ, απασχολεί λαθρομετανάστες για να του το καθαρίζουν. Η υπόθεση μαθεύτηκε όταν εταιρεία καθαρισμού κτιρίων πλήρωσε πρόστιμο για την απασχόληση λαθρομεταναστών καθαριστών. Στο πελατολόγιό της βρισκόταν και το ζεύγος Τσέρτοφ. (Δεν έγινε γνωστό αν η έπαυλη Τσέρτοφ είχε άδεια αναψυκτηρίου...). Πηγή: Chicago Tribune, 11 Δεκεμβρίου www.chicagotribune.com

Για πρώτη φορά από το 2003 – γράφαμε την περασμένη εβδομάδα – η βία στο Ιράκ είναι τόσο πεσμένη. Αλλά η στατιστική αφορά το ευ ζην (τρόπος του λέγειν) των κατακτητών. Τι γίνεται με τους ντόπιους. Κατά την Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες, ο αριθμός των προσφύγων δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλος και, το κυριότερο, ελάχιστοι θέλουν να γυρίσουν πίσω. Τον Νοέμβριο, 17.000 Ιρακινοί πρόσφυγες μετανάστευσαν εκ νέου από χώρες της Μέσης Ανατολής για χώρες της Δύσης. Ο αντίστοιχος αριθμός το 2007 ήταν 5.000.

ΑΣΤΑΚΟΣ / ΦΤΗΝΙΑ

Πηγή: Tuppus / Flickr

Για το γιορτινό τραπέζι, οι ΚΡΥΦΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ συμβουλεύουν: Σε καιρούς κρίσης, φάτε αστακό! Η τιμή του στο Μέιν των ΗΠΑ, ίσως παγκόσμια πρωτεύουσα του αστακού, είναι η χαμηλότερη εδώ και 25 χρόνια. Φταίει η κρίση: Από τη μία οι ψαράδες εξακολουθούν να κάνουν ψαριές ρεκόρ, από την άλλη η ζήτηση για αστακό έχει πέσει σημαντικά, με συνέπεια να πέφτει δραστικά και η τιμή του. Φυσικά όλ’ αυτά ισχύουν αλλού και όχι στη χώρα μας, όπου η συνάρτηση προσφοράς και ζήτησης εξακολουθεί να μην επηρεάζει τις τιμές! Ή μήπως πιστεύει κανείς ότι η τιμή της πατροπαράδοτης αστακομακαρονάδας (έτσι κι αλλιώς με εισαγόμενο αστακό) θα πέσει επειδή «μειώθηκε η παγκόσμια ζήτηση»; Πηγή: New York Times, 9 Δεκεμβρίου www.nytimes.com

Άγνωστου καλλιτέχνη

Για πρώτη φορά από το 1997, η οικονομία της Γαλλίας ξεπέρασε αυτήν της Βρετανίας, με το βρετανικό ΑΕΠ να είναι κατά 14% μικρότερο από το γαλλικό. Οι κυριακάτικοι Times του Λονδίνου εξέφρασαν τον αποτροπιασμό τους στα γαλλικά: «Quelle horreur» («Τι φρίκη!»). Το γεγονός συνδέεται φυσικά με την πτώση ρεκόρ της στερλίνας, που σχεδόν ισούται πλέον με ένα ευρώ. Πάντως, τα χειρότερα για τη βρετανική οικονομία έπονται: Αν η τάση συνεχιστεί, του χρόνου η οικονομία της θα είναι μικρότερη και απ’ αυτήν της Ιταλίας...

WYETH / ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ

MS DOXA / ΘΑΝΑΤΟΣ

Στην Αμερική τους λένε «ghostwriters». Θα τους λέγαμε στα ελληνικά «συγγραφείς - φαντάσματα». Πρόκειται για την παράνομη πρακτική κατά την οποία μια εταιρεία πληρώνει επιστήμονες για να δημοσιεύουν επιστημονικά άρθρα που εμμέσως διαφημίζουν τα προϊόντά της. Αυτό ακριβώς πιάστηκε να κάνει μία από τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές, η Wyeth. Η αμερικανική Γερουσία αποκάλυψε δεκάδες εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας, στα οποία αποδεικνύεται η προώθηση μέσω του «ghostwriting» της θεραπείας της για την ορμονική υποκατάσταση. Αλλά και οι φαρμακευτικές στην Ελλάδα το ίδιο κάνουν. Το Global είχε αποκαλύψει το 2007 εντυπωσιακές ομοιότητες ανάμεσα σε δελτίο Τύπου της εταιρείας GSK και σε δελτίο Τύπου του καθηγητή Ράπτη, για λογαριασμό του Εθνικού Κέντρου Διαβήτη. Και τα δύο υπερασπίζονταν το φάρμακο Avandia. Πηγή: Nature, 15 Δεκεμβρίου http://blogs.nature.com

Ο θάνατος ενός εργαζόμενου σε ελληνική εταιρεία εν ώρα εργασίας είναι είδηση; Μόνον αν είναι Έλληνας, λέει το σκεπτικό των περισσότερων ελληνικών ΜΜΕ. Την προηγούμενη εβδομάδα, το ελληνόκτητο φορτηγό πλοίο Doxa (κυπριακής σημαίας, 27.000 τόνων, κατασκευής 1993) έπιασε φωτιά στ’ ανοιχτά της βορειοδυτικής Ισπανίας, έξω από τη Βιγιαγκαρθία ντε Αρούσα, στη Γαλικία. Η φωτιά, αγνώστων αιτίων, έσβησε έπειτα από χρήση πυροσβεστικών μέσων. Από το πλήρωμα μόνο ο καπετάνιος ήταν Έλληνας – οι υπόλοιποι ναυτικοί ήταν όλοι Φιλιπινέζοι. Διασώθηκαν οι 22 από τους 23. Ο 23ος σκοτώθηκε κατά την πυρκαγιά. Tradewinds (Νορβηγία), 16 Δεκεμβρίου www.tradewinds.no

ΠΟΝΤΙΚΙ Global

25


Ε ΠΙΚΑ Ι Ρ Ο Τ Η ΤΑ

ΖΙΜΠΑΜΠΟΥΕ Στο όριο… Με επικίνδυνη ταχύτητα επιδεινώνεται η κρίση που χτυπάει τη Ζιμπάμπουε καθιστώντας τις προβλέψεις για τη χώρα δυσοίωνες. Εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν από λιμό, σύμφωνα με πέντε εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίοι κάλεσαν την κυβέρνηση και τη διεθνή κοινότητα να πράξουν περισσότερα για να ανασυγκροτηθεί το σύστημα υγείας, να τεθεί τέρμα στην επιδημία χολέρας και να εξασφαλισθεί τροφή για όλο τον πληθυσμό. «Δεν υπάρχει αρκετή τροφή, ούτε σε εθνικό επίπεδο ούτε στα νοικοκυριά. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των ανθρώπων που θα έχουν ανάγκη επισιτιστικής βοήθειας ανέρχεται σε 5,5 εκατομμύρια», τόνισε ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για το δικαίωμα στη σίτιση, Ολιβιέ ντε Σουτέρ.

ΙΡΑΚ Άμεση αντικατάσταση Μπορεί τα βρετανικά στρατεύματα να έχουν εγκαταλείψει το ιρακινό έδαφος μέχρι το τέλος Ιουλίου 2009 – οι πρωθυπουργοί της Βρετανίας και του Ιράκ Γκόρντον Μπράουν και Νούρι αλ-Μαλίκι ανακοίνωσαν τον τερματισμό της αποστολής των βρετανικών δυνάμεων στο Ιράκ τον Μάιο του 2009 και την αποχώρησή τους ώς το τέλος Ιουλίου –, αλλά τη θέση τους θα πάρουν Αμερικανοί στρατιώτες. Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο στρατηγός Ρέιμοντ Οντιέρνο, διοικητής των δυνάμεων του συνασπισμού στο Ιράκ, Αμερικανοί στρατιώτες θα αναπτυχθούν στο νότιο Ιράκ για να αντικαταστήσουν τα βρετανικά στρατεύματα: «Είναι σημαντικό να διαθέσουμε δυνάμεις για να επιβλέψουν την κατάσταση στο νότιο Ιράκ».

ΡΩΣΙΑ Π  ολιτικοστρατιωτικά ανοίγματα

Επικυρώθηκε, όπως αναμενόταν, από την Άνω Βουλή της Ρωσίας η παράταση της προεδρικής θητείας από τα τέσσερα στα έξι χρόνια, δρομολογώντας στην ουσία επιπλέον 12 χρόνια προεδρίας του Βλαντιμίρ Πούτιν. Υπέρ του νομοσχεδίου που προώθησε ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ ψήφισαν και οι 142 βουλευτές της Ομοσπονδιακής Βουλής και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ όταν το υπογράψει και ο ίδιος ο Μεντβέντεφ. Ταυτόχρονα, όσον αφορά τις εξωτερικές σχέσεις της χώρας, ρωσικά μέσα ενημέρωσης δημοσιοποίησαν πληροφορίες που φέρουν τη Ρωσία να παραδίδει αντιαεροπορικά συστήματα S-300 στο Ιράν. Βέβαια, η πληροφορία στη συνέχεια διαψεύστηκε από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Στρατιωτικής και Τεχνικής Συνεργασίας: «Οι πληροφορίες για παράδοση στο Ιράν αντιαεροπορικών συστημάτων S-300 που δημοσιεύτηκαν σε πολλά μέσα ενημέρωσης δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».

ΟΗΕ Φόβοι λόγω οικονομίας Μέχρι και τα προγράμματα του ΟΗΕ απειλεί η οικονομική κρίση, αφού ο οργανισμός εξαρτάται άμεσα από την οικονομική στήριξη και την καλή θέληση των κυβερνήσεων των χωρών - μελών του, ομίλων της Γουόλ Στριτ και φιλανθρωπικών οργανώσεων, επικεφαλής των οποίων είναι γνωστοί μεγιστάνες. Με την παγκόσμια οικονομία να νοσεί, ο ΟΗΕ φοβάται ότι θα στερηθεί των αναγκαίων κονδυλίων για να εξαλείψει τη φτώχεια, την πείνα, τις ασθένειες και τον θάνατο, που είναι οι «Στόχοι Ανάπτυξης της Χιλιετίας», ενός φιλόδοξου προγράμματος το οποίο υιοθέτησαν οι κυβερνήσεις το 2000, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει δώσει ενδείξεις προόδου. Πέρα από τη φτώχεια, οι στόχοι της χιλιετίας συμπεριλαμβάνουν ακόμη την καταπολέμηση του ιού του AIDS, την παροχή καθολικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σε όλα τα παιδιά του πλανήτη, την καταπολέμηση της μητρικής και παιδικής θνησιμότητας και της υποβάθμισης του περιβάλλοντος του πλανήτη μέχρι το 2015.

ΙΤΑΛΙΑ Περιοδεία Ποντίφικα Την πρώτη του περιοδεία στους Αγίους Τόπους θα πραγματοποιήσει ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’ τον Μάιο του 2009. Σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές, ο Πάπας Βενέδικτος θα παραμείνει στην Ιορδανία στις 8-10 Μαΐου και θα μεταβεί στο Ισραήλ στις 10-11 Μαΐου, ενώ στις 12 Μαΐου θα γίνει το παπικό προσκύνημα στην ιερή πόλη της Βηθλεέμ και δεν είναι απίθανο να επισκεφτεί και τη Ραμάλα, έδρα της Παλαιστινιακής Αρχής. Πηγές του Βατικανού ανέφεραν ότι οπωσδήποτε θα γίνει η περιοδεία μέσα στην άνοιξη, αλλά αρνήθηκαν να μιλήσουν για συγκεκριμένες ημερομηνίες.

26 ΠΟΝΤΙΚΙ Global Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

Η ΔΙΑΣΩΣΗ ΜΙΑΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΔΙΕΛΥΣΕ ΤΙΣ ΕΥΘΡΑΥΣΤΕΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΦΛΑΜΑΝΔΩΝ - ΒΑΛΛΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Η κρίση «χτύπησε» πολιτικά στο Βέλγιο

Τ

ο Βέλγιο ξαναμπαίνει σε βαθιά πολιτική κρίση, λίγους μόνο μήνες μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης του Λετέρμ, με την οποία όλοι νόμιζαν ότι ξεπεράστηκε η χρονίζουσα δυσλειτουργία του βελγικού πολιτικού συστήματος, το οποίο ισορροπεί ανάμεσα στους ολλανδόφωνους Φλαμανδούς και τους γαλλόφωνους Βαλλόνους. Όμως αυτή τη φορά η πτώση της κυβέρνησης οφείλεται περισσότερο στις συνέπειες της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, καθώς ο ίδιος ο πρωθυπουργός κατηγορήθηκε ότι άσκησε πιέσεις στη δικαιοσύνη, στο

πλαίσιο των προσπαθειών για τη διάσωση της μεγάλης τράπεζας Φόρτις. Έτσι η χώρα ξαναμπαίνει στην αβεβαιότητα της αναζήτησης πολιτικής διεξόδου, καθώς ο βασιλιάς Αλβέρτος ο Β’ επιφυλάχθηκε να κάνει δεκτή την παραίτηση της κυβέρνησης και άρχισε αμέσως διαβουλεύσεις με τα σημαντικότερα πολιτικά κόμματα. Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει, διότι η κυβερνητική πλειοψηφία συσπειρώνει τους φιλελεύθερους και χριστιανοδημοκράτες από την πλευρά των Φλαμανδών και τους φιλελεύθερους, σοσιαλιστές και κεντρώους από την πλευρά των Βαλλόνων.

Χρόνια κρίση Το Βέλγιο μαστίζεται κυριολεκτικά από μια χρόνια πολιτική κρίση, κυρίως λόγω των αγεφύρωτων διαφορών ανάμεσα στις δύο μεγάλες εθνικές ομάδες που συγκροτούν τον πληθυσμό της χώρας και αποκλίνουν όσον αφορά τις μελλοντικές προοπτικές του Βελγίου. Ο Λετέρμ ανέλαβε την κυβέρνηση μόλις τον Μάρτιο και ήδη έχει υποβάλει άλλη μια φορά την παραίτησή του, τον Ιούλιο, λόγω των υπερβολικών αξιώσεων των Φλαμανδών για αυτονόμησή τους. Ο βασιλιάς είχε αρνηθεί τότε να δεχθεί την παραίτησή του, αλλά φαίνεται ότι αυτή τη φορά ο Λετέρμ δεν πρόκειται να παραμείνει στην πρωθυπουργία... Τα κυριότερα πολιτικά κόμματα αρνούνται την προοπτική άμεσων πρόωρων εκλογών κι έτσι η πιο πιθανή διέξοδος είναι να ορίσει ο βασιλιάς μια μεταβατική κυβέρνηση, η οποία θα στηρίζεται πάλι στην ετερόκλητη σημερινή κυβερνητική πλειοψηφία και βέβαια θα έχει διαφορετικό πρωθυπουργό, αλλά με περιορισμένο χρονικό ορίζοντα. Τον Ιούνιο του 2009 πρόκειται να γίνουν περιφερειακές εκλογές στο Βέλγιο και θα μπορούσαν να διεξαχθούν ταυτόχρονα και πρόωρες βουλευτικές αντί στον κανονικό χρόνο, που είναι το 2011. Ελάχιστοι όμως πολιτικοί θα ήθελαν να αναλάβουν τη θέση του πρωθυπουργού μέσα στις σημερινές δύσκολες συνθήκες και για ελάχιστους μήνες. Ανάμεσα πάντως στους υποψήφιους που ακούγονται είναι ο πρόεδρος της Βουλής και ο πρώην πρωθυπουργός Ζαν-Λικ Ντεάν, οι οποίοι θεωρούνται βετεράνοι και προέρχονται από το φλαμανδικό χριστιανοδημοκρατικό κόμμα, όπως και ο σημερινός πρωθυπουργός Λετέρμ.


χή της τουρκικής κυβέρνησης στρέφεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο Ομπάμα είχε υποσχεθεί ως γερουσιαστής ότι θα αναγνωρίσει την αρμενική γενοκτονία. Επιπλέον ο εκλεγμένος αντιπρόεδρος Τζόζεφ Μπάιντεν είχε υποστηρίξει το σχέδιο για την αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας στην αμερικανική γερουσία. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η κυβέρνηση Ερντογάν προσπαθεί το τελευταίο διάστημα να εξομαλύνει τις σχέσεις της με την Αρμενία, όχι μόνο για να επιβεβαιώσει τις ηγεμονικές φιλοδοξίες της στην ευρύτερη περιφέρεια, αλλά και για να αποτρέψει ενδεχόμενη κρίση με τις ΗΠΑ για το ζήτημα της γενοκτονίας των Αρμενίων. Η πρόσφατη επίσκεψη στο Ερεβάν του Τούρκου προέδρου θεωρήθηκε σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση των σχέσεων Τουρκίας και Αρμενίας. Το ζήτημα όμως είναι ότι από την πλευρά της Αρμενίας δεν υπήρξε καμιά μετακίνηση από τις θέσεις που υποστηρίζει ώς τώρα, δηλαδή να αποκατασταθούν οι σχέσεις χωρίς εκ των προτέρων όρους. Η πλευρά που φαίνεται να έχει απαλύνει τη στάση της είναι η τουρκική και αυτό φάνηκε από τη δημιουργία κοινής ιστορικής επιτροπής που θα εξετάσει το ζήτημα της γενοκτονίας. Η Άγκυρα, που ήθελε να υπάρχουν απλώς δύο αντιπροσωπείες, τουρκική και αρμενική, δέχθηκε τελικά την αρμενική πρόταση να διευρυνθεί το πλαίσιο αυτής της επιτροπής.

Για τη Φόρτις Ο Λετέρμ, που κατηγορείται από σύσσωμο σχεδόν τον βελγικό Τύπο ότι είναι «άχρωμος» και «άοσμος», ήλπιζε ότι θα ξεπεράσει τις διχογνωμίες ανάμεσα στις δύο μεγάλες εθνογλωσσικές ομάδες της χώρας, καθώς είχε βρει τρόπο να εξισορροπεί επικεφαλής ενός πεντακομματικού συνασπισμού, που προέκυψε έπειτα από διαβουλεύσεις εννέα μηνών και όλοι ήλπιζαν ότι το ανεξάρτητο και ενιαίο Βέλγιο, που έχει συμπληρώσει 178 χρόνια κρατικής υπόστασης, θα συνέχιζε ενωμένο και όχι τεμαχισμένο στα δύο! Ξαφνικά όμως η διεθνής πιστωτική κρίση και οι προσπάθειες να διασωθεί η τράπεζα Φόρτις τον έφεραν μπροστά στην υποχρεωτική παραίτηση, μετά τις κατηγορίες ότι επιχείρησε να επηρεάσει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Βρυξελλών, το οποίο την περασμένη εβδομάδα πάγωσε τον κατακερματισμό της Φόρτις και την πώληση τμήματός της στη γαλλική BNP Paribas. Ο Λετέρμ αρνείται κατηγορηματικά ότι υπήρξε περίπτωση επιρροής και ακόμη περισσότερο προσπάθεια παρεμπόδισης της δικαστικής διαδικασίας και τονίζει ότι σύμφωνα και με την έκθεση του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν υπάρχει καμιά απόδειξη προς αυτή την κατεύθυνση. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου στην έκθεσή του, η οποία δημοσιεύτηκε και προκάλεσε την παραίτηση της κυβέρνησης, έγραφε ότι «δεν μπόρεσε να προσφέρει αποδείξεις με τη νομική έννοια του όρου για επιρροή της πολιτικής πάνω στη δικαστική εξουσία, αλλά εκτιμά ότι υπάρχουν αναμφισβήτητα σημαντικές ενδείξεις προς αυτή την κατεύθυνση»... Έτσι ο Λετέρμ, ο οποίος εμφανιζόταν ικανός να ξεπεράσει και αυτή την κρίση, συμπαρασύρθηκε από μια παράπλευρη επίπτωση της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης, δηλαδή από την προσπάθεια διάσωσης των τραπεζών που έχουν πληγεί από την κρίση. Η νέα κρίση στο Βέλγιο έρχεται στη χειρότερη στιγμή, διότι αναμένεται ότι θα αναζωπυρωθούν οι εντάσεις ανάμεσα στις δύο εθνογλωσσικές ομάδες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται να επιδιώκουν τελείως διαφορετικούς δρόμους. Οι Φλαμανδοί επιμένουν στην αυτονόμηση έως και πλήρη απόσπαση των περιοχών όπου διαθέτουν την πλειονότητα των κατοίκων, ώστε να απαλλαγούν – όπως λένε – από το βάρος, οικονομικό και κοινωνικό, που αποτελούν οι γαλλόφωνες περιοχές των Βαλλόνων, οι οποίες εμποδίζουν τη δική τους οικονομική ανάπτυξη! Όμως και για την Ευρώπη συνολικά, η κρίση στο Βέλγιο δεν προοιωνίζεται ευνοϊκές εξελίξεις, ιδιαίτερα στις χώρες όπου οι πολιτικοί έχουν εμπλακεί για τα καλά στις μεθοδεύσεις και τις διαδικασίες για τη διάσωση (!) των μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών και τραπεζών...

Ιστορική ευκαιρία

Η ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΑΡΜΕΝΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Το σύστημα εξουσίας δεν ζητά συγγνώμη

Η

αναζωπύρωση του αρμενικού ζητήματος στην Τουρκία προκαλεί αναστάτωση στο επίπεδο των κομμάτων και του πολιτικοστρατιωτικού κατεστημένου, καθώς πολλοί συνδέουν το ζήτημα αυτό με τα πρώτα μέτρα που θα λάβει ο νέος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα. Το κείμενο το οποίο έδωσαν στη δημοσιότητα μερικές εκατοντάδες Τούρκοι διανοούμενοι και συγγραφείς, με το οποίο ζητούν συγγνώμη από τους «αδελφούς Αρμένιους» για τη «μεγάλη καταστροφή» την οποία υπέστησαν τον καιρό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ξύπνησε τα ανακλαστικά του τουρκικού κατεστημένου, προκαλώντας μερικές ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις ακόμη και στην κορυφή της τουρκικής ηγεσίας... Έτσι, ενώ ο πρωθυπουργός Ερντογάν και ο υπουργός Εξωτερικών Μπαμπατζάν χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία άχρηστη ή και επιβλαβή για τη διαδικασία διαπραγμάτευσης που υπάρχει με την Αρμενία, ο Τούρκος πρόεδρος Γκιούλ θεώρησε το ζήτημα ως απόδειξη ότι στην Τουρκία υπάρχει ελεύθερη δημοκρατική συζήτηση (!) και έτσι μπορούν ακαδημαϊκοί και άλλοι κύκλοι να συζητούν ελεύθερα το αρμενικό ζήτημα.

Στο ζήτημα έσπευσαν να παρέμβουν και οι Τούρκοι στρατηγοί επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία αυτή των διανοουμένων – το κείμενο των οποίων βρίσκεται ήδη στο διαδίκτυο και συγκεντρώνει χιλιάδες υπογραφές Τούρκων – δεν είναι σωστή και θα έχει βλαβερές συνέπειες... Στο κείμενο, βέβαια, δεν υπάρχει η επίμαχη λέξη «γενοκτονία», χρησιμοποιείται ο όρος «μεγάλη καταστροφή», αλλά είναι σαφές ότι και αυτή ακόμη η συγγνώμη δεν είναι εύκολα αποδεκτή από το τουρκικό κατεστημένο, με το οποίο συμπλέει το τελευταίο διάστημα, ολοένα και περισσότερο, ο πρωθυπουργός Ερντογάν. Όσο για την αντιπολίτευση, δηλαδή το Ρεπουμπλικανικό και Λαϊκό Κόμμα, που ήταν κάποτε η ελπίδα των Τούρκων για εκδημοκρατισμό και εκσυγχρονισμό, αυτό έχει γίνει «βασιλικότερο του βασιλέως» και με στελέχη του απάντησε στο κείμενο των διανοουμένων λέγοντας ότι η Τουρκία δεν διέπραξε κανένα αδίκημα για να ζητά συγγνώμη και εκείνοι που πρέπει να ζητήσουν συγγνώμη είναι οι Αρμένιοι!..

Ο φόβος του Μπάιντεν Πέρα όμως από τις εσωτερικές παρενέργειες από το κείμενο των διανοουμένων, η προσο-

Με βάση τις συνθήκες που επικρατούν στην ευρύτερη περιοχή, η Τουρκία είναι εκείνη η οποία επιδιώκει περισσότερο την εξομάλυνση των σχέσεων με την Αρμενία, γιατί η αρμενική κυβέρνηση βλέπει ότι όσο προσεγγίζει η πιθανότητα διπλωματικής λύσης ανάμεσα στις δύο χώρες τόσο περισσότερο αυξάνεται η πίεση της αρμενικής διασποράς ώστε η κυβέρνηση του Ερεβάν να φανεί πιο σκληρή... Είναι σαφές ότι οι Αρμένιοι της διασποράς βλέπουν την εκλογή του Ομπάμα ως ιστορική ευκαιρία για την αναγνώριση της γενοκτονίας από τις ΗΠΑ, συνεπώς δεν θα ήθελαν να θυσιάσουν μια τέτοια επιτυχία, με αντάλλαγμα την απλή βελτίωση των οικονομικών σχέσεων με την Τουρκία. Από την άλλη πλευρά, πολλοί Αμερικανοί δεν θεωρούν ότι, έτσι όπως έχουν τα πράγματα στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, ο ρόλος της Τουρκίας είναι υπερβολικά σημαντικός από στρατηγική άποψη. Αμφιβάλλουν δηλαδή αν η Τουρκία θα θελήσει να κλείσει, για παράδειγμα, τη βάση του Ιντσιρλίκ αν αναγνωριστεί η γενοκτονία. Με αυτά τα δεδομένα, οι επόμενοι λίγοι μήνες θα είναι καθοριστικοί όχι μόνο για τις τουρκο-αρμενικές σχέσεις, αλλά και για τις σχέσεις της Άγκυρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια ανυπέρβλητη δυσκολία να αποδεχθεί την ιστορική αλήθεια. Η ομολογία του υπουργού Άμυνας Βετσντί Γκιονούλ στις Βρυξέλλες, τον Νοέμβριο, ήταν αποκαλυπτική: με απλά λόγια είπε ότι, αν δεν είχαν διώξει τους Αρμένιους και τους Έλληνες, δεν θα μπορούσαν να οικοδομήσουν το τουρκικό κράτος! Σίγουρα έως τις 24 Απριλίου, ημέρα που τιμάται η αρμενική γενοκτονία, η Άγκυρα θα έχει στραμμένη την προσοχή της με μεγάλη αγωνία προς την Ουάσιγκτον...

ΠΟΝΤΙΚΙ Global

27


ΦΑΚΕΛΟΣ / ΝΕΑ ΑΣΙΑ Του ΙΑΣΟΝΑ ΚΑΝΤΑ

Ο πλανήτης γέρνει προς την ανατολή! Μια νέα διεθνής πραγματικότητα με πολλούς παίκτες αναδύεται μέσα από την παγκόσμια κρίση. Το ΝΑΤΟ αποκτά ανταγωνιστή στην Ασία, η Κίνα και η Ινδία ισχυροποιούνται και το Ιράν δεν είναι πια τόσο μόνο…

Μ

ια ήπειρος που συγκεντρώμας. Θα αποσύρουμε όλες μας τις δυνάμεις της πυρηνικής βόμβας και βοήθησε στην νει τα μεγαλύτερα ενεργειααπό τα δυτικά σύνορά μας. Δεν θ’ αφήσουμε κατασκευή της. Σύμφωνα εξάλλου με το ασικά αποθέματα του πλανήτη. τίποτα εκεί». Τι σημαίνει όμως αυτό για την ατικό γραφείο του πρακτορείου United Press Δυο χώρες που φιλοξενούν Ουάσιγκτον αλλά και για το Πεκίνο; International (UPI), η Κίνα αποτελούσε επί το 1/3 του παγκόσμιου πληΤόσο ο απερχόμενος πρόεδρος Μπους όσο χρόνια έναν από τους βασικούς προμηθευτές θυσμού. Εστίες πολέμου. Συμμαχίες που αλλάκαι ο νεοεκλεγείς Μπαράκ Ομπάμα έχουν όπλων για τον στρατηγό Μουσάραφ, παρά την ζουν με ταχύτατο ρυθμό, και σφαίρες επιρροής προαναγγείλει σκληρότερη στάση απέναντι ταυτόχρονη προσέγγιση του τελευταίου με τις με εναλλασσόμενα όρια. Δεν πρόκειται για στους μέχρι πρότινος πιστούς τους συμμάΗΠΑ. Για το Πακιστάν, από την άλλη, ο «κινεαίνιγμα, αλλά για μερικά μόνο από τα χαραχους, ενώ τους τελευταίους μήνες έχουν ζικός δράκος» αποτελεί τον ιδανικό σύμμαχο κτηριστικά της «Νέας Ασίας», που φαίνεται να σημειωθεί αμερικανικές επιθέσεις σε στόχους απέναντι στην πάντα εχθρική «ινδική τίγρη». συγκεντρώνει με το σπαθί της το παγκόσμιο εντός πακιστανικού εδάφους. Η συνεργασία Ένα καρέ με δύο αντίπαλα ζευγάρια φαίνεται ενδιαφέρον. με την Ισλαμαμπάντ είναι απαραίτητη για τον να σχηματίζεται: ΗΠΑ και Ινδία, απέναντι σε Τον περασμένο Νοέμβριο, τρομοκράτες -αγνώ- πόλεμο κατά της τρομοκρατίας που, σύμφωνα Κίνα και Πακιστάν. στου ακόμη προελεύσεως- προκάλεσαν χάος με τα σχέδια του Ομπάμα, θα εστιαστεί στο στο οικονομικό κέντρο της Ινδίας, τη Βομβάη, Αφγανιστάν. Παρόλα αυτά, οι Αμερικανοί δεν Η περικύκλωση της Κίνας αφήνοντας πίσω τους περισσότερους από 170 φαίνονται διατεθειμένοι να δείξουν πλέον Η συμμαχία των ΗΠΑ με την Ινδία δεν προέκυνεκρούς. Πέρα όμως από τις ανθρώπινες απώάλλη επιείκεια απέναντι στην ανοχή που, όπως ψε εξαιτίας των πρόσφατων τρομοκρατικών λειες, η τρομοκρατική αυτή ενέργεια ήρθε να υποστηρίζουν, επιδεικνύουν οι Πακιστανοί επιθέσεων. Στις 6 Σεπτεμβρίου του 2008, επιβεβαιώσει για μία ακόμη φορά τη ρευστή στους τρομοκράτες. Μια αγαστή, μέχρι πρότιτο κλειστό λόμπι των 45 χωρών της Ομάδας ισορροπία δυνάμεων στην Ασία, Πυρηνικών Προμηθευτών αλλά και στο παγκόσμιο στερέω(NSG) ενέκρινε τη συμφωμα. Πόσοι θα μπορούσαν άλλωστε νία μεταξύ ΗΠΑ και Ινδίας To κινέζικο κολιέ να φανταστούν ότι μια τρομοκραγια πυρηνική συνεργασία, τική επίθεση στο «Hollywood της εξαιρώντας την τελευταία Οι ραγδαία αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας έχουν και ραγδαία αυξανόΑσίας» είναι ικανή να απειλήσει, από τους κανόνες που μενες ενεργειακές ανάγκες. Πεκίνο και Νέο Δελχί έχουν επιδοθεί σε έναν ανηγια παράδειγμα, την εδαφική ακεδιέπουν την εξάπλωση λεή ανταγωνισμό για τον έλεγχο ενεργειακών πηγών και την εξασφάλιση της ραιότητα της Κίνας ή τα σχέδια των πυρηνικών παγκοενεργειακής τους αυτονομίας. Όπως σημειώνει ο Δρ Μοχάν Μαλίκ στην ιστοτου νεοεκλεγέντος προέδρου των σμίως. Σύμφωνα με το σελίδα PINR (Power and Interest News Report), «το Πεκίνο έχει προχωρήσει ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα; Και όμως, πρακτορείο UPI πρόκειται σε σημαντικότατες στρατηγικές κινήσεις που σταδιακά θα απομονώσουν την το φαινόμενο «ντόμινο» παίρνει για ιστορική εξέλιξη. Η Ινδία στη Νότια Ασία και θα συρρικνώσουν τα ερείσματά της στην περιοχή». σάρκα και οστά. Ινδία βγαίνει πλέον από Ενδεικτική της προσπάθειας της Κίνας να κυριαρχήσει επί της Ινδίας στην τη «μαύρη λίστα» των ενεργειακή κούρσα είναι και η στρατηγική της που οι αναλυτές ονομάζουν Περίεργο τετράγωνο… πυρηνικών χωρών που «κινέζικο κολιέ» (δες Ποντίκι Global No 4 / 14.6.2007). Πρόκειται για τη συστηΜετά τις τρομοκρατικές επιθέδεν έχουν υπογράψει τη ματική ανάπτυξη σχέσεων στρατηγικής σημασίας με χώρες που βρίσκονται σεις στην Ινδία, Νέο Δελχί και Συνθήκη για μη Διάδοση κατά μήκος των θαλάσσιων δρόμων από τη Μέση Ανατολή μέχρι το Νότιο Ουάσιγκτον έσπευσαν να ενοτων Πυρηνικών, ενώ Σινικό Πέλαγος. Χαμπαντότα (Σρι Λάνκα), Τσίταγκονγκ, Σίτβα, Ισθμός Κρα, χοποιήσουν το Πακιστάν για την ταυτοχρόνως εξαιρείται Μάλακα, νησί Χάιναν. Κι από την άλλη, Γκουαντάρ και Ορμούζ. Σύμφωνα με ανοχή που επιδεικνύει στις ισλααπό το καθεστώς του μικές τρομοκρατικές οργανώσεις διεθνούς ελέγχου, διαάρθρο του Associated Press (Ιούνιος 2008), από τη θαλάσσια εμπορική αρτηπου εδρεύουν εντός των εδαφών τηρώντας το δικαίωμα να ρία του Ινδικού ωκεανού η Κίνα λαμβάνει το 80% του πετρελαίου της, ενώ η του. Σύμφωνα με το περιοδικό χρησιμοποιεί ανενόχλητη Ινδία το 65%. Παράλληλα, αποτελεί και τη δίοδο για την εξαγωγή των κινεζιTime, η ινδική κυβέρνηση έχει κάποιους πυρηνικούς κών προϊόντων προς τη Δύση. Κάτι σαν οφθαλμός αντί οφθαλμού, απέναντι στοιχεία που συνδέουν τους τροαντιδραστήρες για στραστη συμμαχία ΗΠΑ και Ινδίας. μοκράτες με την εξτρεμιστική τιωτικούς σκοπούς. οργάνωση «Lashkar e Taiba», η Η συμφωνία αυτή δρομοοποία έχει ως βάση της το Πακιστάν, υπό την νος, συμμαχία διασαλεύεται, ενώ μια καινούλογεί την άρση του εμπάργκο που είχε επιβληανοχή της Ισλαμαμπάντ. Παρότι βρίσκεται ρια αναδύεται - μεταξύ ΗΠΑ και Ινδίας. θεί στην Ινδία μετά από τις πυρηνικές δοκιμές ακόμη υπό διερεύνηση, η εκτίμηση αυτή από Το Πεκίνο, από την πλευρά του, θεωρεί απατου 1974. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην επιβολή μόνη της όξυνε κατά πολύ τις σχέσεις των δύο ραίτητη την παρουσία των πακιστανικών -αλλά και στην άρση- του εμπάργκο, έπαιξαν χωρών, ενώ οι αναλυτές και τα ΜΜΕ εκφράδυνάμεων στα βόρεια και στα δυτικά σύνοοι ΗΠΑ. Στο άρθρο του UPI αποδίδονται τα ζουν φόβους για στρατιωτικά αντίποινα της ρα της χώρας, θεωρώντας ότι η απόσυρσή εύσημα στον απερχόμενο Τζορτζ Μπους για Ινδίας εναντίον του Πακιστάν αν το τελευταίο τους θα διευκολύνει μέλη του αποσχιστικού την κληρονομιά που αφήνει στην Αμερική. δεν συνεργαστεί άμεσα. κινήματος της επαρχίας Ξινγιάνγκ να δρουν Προς τι όμως όλ’ αυτά τα διθυραμβικά σχόλια; Κάτι τέτοιο, όμως, θα δημιουργούσε αλυσιχρησιμοποιώντας τόσο το Πακιστάν όσο και το Μα, βεβαίως, γιατί με την εξέλιξη αυτή η Ινδία δωτές αντιδράσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Αφγανιστάν ως εφαλτήριο. Παράλληλα, η Κίνα γίνεται στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ και Πακιστανός αξιωματούχος δήλωσε στις 1/12 διατηρεί ιστορικούς δεσμούς συμμαχίας με προστίθεται στον άξονα Αμερικής – Ιαπωνίας, στους «Tehran Times» (αγγλόφωνη εφημερίδα το Πακιστάν, το οποίο πάντοτε αντιμετώπιζε που έχει ως πρωταρχικό στόχο τον περιορισμό της Τεχεράνης) ότι «αν κάτι συμβεί στο μέτωπο ως αντίβαρο απέναντι στην ανερχόμενη Ινδία. (ποιου άλλου;) της Κίνας. με την Ινδία, ο πόλεμος κατά της τρομοκραΤο Πεκίνο ήταν άλλωστε εκείνο που προμήΗ Ουάσιγκτον, παρά την αυξανόμενη οικονοτίας δεν θα αποτελεί πλέον προτεραιότητά θευσε την Ισλαμαμπάντ, το 1984, με τα σχέδια μική εξάρτησή της από την Κίνα, προσπαθεί

28 ΠΟΝΤΙΚΙ Global Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

Πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ - Ινδίας.

με κάθε τρόπο να ελέγξει την άνοδό της και να την περιορίσει σε ρόλο τροφοδότη της παγκόσμιας οικονομίας. Σε καμία περίπτωση δεν είναι διατεθειμένη να δεχθεί τον παγκόσμιο ηγετικό ρόλο που διεκδικεί το Πεκίνο. Δεν υπάρχει λοιπόν ιδανικότερο αντίβαρο από μια πιστή (και πυρηνική) Ινδία, με τη δεύτερη ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία στον κόσμο και πληθυσμό που ξεπερνά το 1 δισ. Αυτό που φοβάται η Κίνα είναι αυτό που επιθυμεί σφόδρα η Αμερική. Να λειτουργήσει δηλαδή η Ινδία ως ο δούρειος ίππος της Ουάσιγκτον για τις στρατηγικές της επιδιώξεις στη Μέση Ανατολή και στην κεντρική Ασία. Ένας δούρειος ίππος που θα υποστηρίζεται από την πάντοτε πιστή Ιαπωνία και από ένα εκτεταμένο δίκτυο αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων σε ολόκληρη την ασιατική ήπειρο, που περικυκλώνουν ουσιαστικά την Κίνα. Σύμφωνα με το ασιατικό UPI, οι ΗΠΑ διατηρούν 100.000 στρατιώτες υπό την Διοίκηση του Ειρηνικού (US Pacific Command), ο κύριος όγκος των οποίων βρίσκεται σε βάσεις στη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία. Παράλληλα, έχουν προβεί σε διαφόρων τύπων στρατιωτικές συμφωνίες με το Βιετνάμ, την Ταϊβάν και την Αυστραλία, όλες με σκοπό την εξασφάλιση της δυνατότητας να διεκπεραιωθεί


Από αποταμιευτές, καταναλωτές

Ινδική περίπολος στο – διεκδικούμενο από το Πακιστάν – Κασμίρ.

Όχι παρίας, εταίρος! Ο Αχμαντινετζάντ στη Σύνοδο του «Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης», Τατζικιστάν 2008.

αποτελεσματικά τυχόν διαμάχη με την Κίνα. Αν σε όλ’ αυτά προσθέσει κανείς και τα αμερικανικά στρατεύματα στην κεντρική Ασία, στο Αφγανιστάν και στο Κυργιστάν, συνειδητοποιεί ότι η Κίνα έχει κάθε λόγο να αισθάνεται περικυκλωμένη.

Το αντι-ΝΑΤΟ Η Κίνα, στην προσπάθεια της να περιορίσει την αμερικανική επιρροή στην Ασία, έχει βρει συμμάχους, και μάλιστα ισχυρούς. Ο «Οργανισμός για τη Συνεργασία της Σανγκάης» (SCO), που αποτελείται από την Κίνα, τη Ρωσία, το Καζαχστάν, το Κιργκιζιστάν, το Τατζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν, ιδρύθηκε το 2001 με στόχο την εξασφάλιση της σταθερότητας στις περιοχές που ορίζονταν από τα σινο-ρωσικά σύνορα. Με συνολικό πληθυσμό που αγγίζει το 1,5 δισ. (το 1/4 του παγκόσμιου πληθυσμού), ο SCO είναι σαφώς μεγαλύτερος από ανάλογους δυτικούς οργανισμούς όπως το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. Παρά τους μετριοπαθείς έως τώρα χειρισμούς του, ο συγκεκριμένος οργανισμός έχει αρχίσει να λειτουργεί ως αντίβαρο στο ΝΑΤΟ στην πολύ κρίσιμη -από ενεργειακή άποψη- περιοχή της κεντρικής Ασίας. Σύμφωνα με τον Diplomatic Courier, οι προθέσεις του να περιορίσει την αμερικανική παρουσία στην κεντρι-

κή Ασία είναι προφανείς και ενδεχομένως θα έχουν έντονες συνέπειες στο παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Πρόκειται και πάλι για έναν ενεργειακό αγώνα, αφού η περιοχή αποτελεί τη δίοδο από όπου διοχετεύονται τα πλούσια ενεργειακά αποθέματα της Κασπίας τόσο προς την Ευρώπη όσο και προς την Ασία. Ο «Οργανισμός για τη Συνεργασία της Σανγκάης» έχει θορυβήσει τους δυτικούς αναλυτές για αρκετούς λόγους. Παρότι Μόσχα και Πεκίνο προσπαθούν να υποβαθμίσουν τη στρατιωτική διάσταση της συνεργασίας τους, οι από κοινού στρατιωτικές ασκήσεις στο Καζαχστάν (2003), την Κίνα (2005) και τη Ρωσία (2007) δεν πείθουν τη Δύση για το αγαθό των προθέσεών τους. Επίσης, η απαίτηση του οργανισμού μετά τη Σύσκεψη στα Άστανα, το 2005, για σαφές χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των δυτικών δυνάμεων (βλέπε αμερικανικών…) από περιοχές της κεντρικής Ασίας, και ιδίως από το Ουζμπεκιστάν, ενδυναμώνει την καχυποψία των ΗΠΑ και των συμμάχων τους. Ένα από τα τελευταία «χτυπήματα» του SCO ήταν η στάση που τήρησε στη σύρραξη της Ρωσίας με τη Γεωργία, όταν χαιρέτιζε θερμά «τον ενεργό ρόλο της Ρωσίας στη διατήρηση της ειρήνης (!) και της συνεργασίας στην περιοχή». Αυτό όμως που ίσως να ανησυχεί περισσότερο από κάθε τι άλλο τη Δύση και την Αμερική είναι

η συμμετοχή του «μισητού Ιράν». Το Ιράν, όπως και το Πακιστάν, η Ινδία και η Μογγολία, συμμετέχουν στις εργασίες του SCO ως κράτη-παρατηρητές, αποβλέποντας σε οικονομικά αλλά και πολιτικά οφέλη. Το Ιράν, μάλιστα, κατέθεσε το Μάρτιο του 2008 επίσημη αίτηση για ένταξή του, προσπαθώντας να αντισταθμίσει τις δυτικές πιέσεις και να επιβιώσει οικονομικά και πολιτικά. Το Τατζικιστάν έχει ήδη εκφράσει την υποστήριξη του στην προοπτική αυτή.

Ποια απομόνωση; Παρακολουθώντας κανείς τα δυτικά ΜΜΕ, μένει με την εντύπωση ότι το Ιράν είναι ένα κράτος-δαίμονας, απομονωμένο πλήρως από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας. Η συνεργασία του όμως με οργανισμούς όπως ο SCO, αλλά και οι εμπορικές του σχέσεις με πολλές χώρες της Ασίας -και όχι μόνο- αποδεικνύουν ότι μόνο σε απομόνωση δεν βρίσκεται ο μείζον εχθρός των ΗΠΑ. Η σχέσεις της Τεχεράνης με το Πεκίνο βιώνουν έναν εμπορικό μήνα του μέλιτος. Όπως σημειώνει το ιρανικό πρακτορείο FARS, περισσότερες από 100 κρατικές κινεζικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στο Ιράν, κυρίως στους τομείς των δημοσίων έργων και των τηλεπικοινωνιών. Σύμφωνα με την ιρανική Press TV, οι εξαγωγές

Η ασιατική ήπειρος, πέρα από τις αμερικανικές επιδιώξεις, κυριαρχείται πλέον από τον ανταγωνισμό δύο μεγάλων δυνάμεων. Η Κίνα και η Ινδία συγκεντρώνουν μαζί περί το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ οι οικονομίες τους είναι οι ταχύτερα αναπτυσσόμενες στον κόσμο. Στο πλαίσιο μάλιστα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οικονομολόγοι όπως ο εμπνευστής του περίφημου πλέον ακρωνυμίου BRIC (Brazil, Russia, India, China), Τζιμ Ο’ Νιλ, υποστηρίζουν ότι οι καταναλωτές αυτών των χωρών θα βγάλουν τον πλανήτη από την ύφεση που αντιμετωπίζει. Η αλήθεια είναι ότι, παρά την κρίση, Κίνα και Ινδία στρέφουν ταχύτατα το ενδιαφέρον τους στη μετατροπή των κοινωνιών τους από αποταμιευτικές σε καταναλωτικές. Αυτό έδειξε και το πρόσφατο κινέζικο πακέτο μέτρων στήριξης της οικονομίας. Αντί να περιοριστεί στη στρατηγική των εξαγωγών προς τη Δύση, η κινεζική ηγεσία στράφηκε στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των ίδιων των Κινέζων και στη διαμόρφωση μιας καταναλωτικής εσωτερικής αγοράς. κινεζικών προϊόντων έχουν εκτινάξει το εμπορικό ισοζύγιο των δύο χωρών, που άγγιξε το 2007 τα 20 δισ. δολάρια. Παράλληλα, οι ενεργειακές σχέσεις των δύο χωρών ενδυναμώνονται με γεωμετρική πρόοδο. Το Ιράν, λοιπόν, κάθε άλλο παρά απομονωμένο μοιάζει, αν συνυπολογίσει κανείς και την υποστήριξη της Μόσχας στο πυρηνικό του πρόγραμμα για ειρηνικούς σκοπούς. Η συμμετοχή του άλλωστε σε διάφορα περιφερειακά έργα υποδομών και ενέργειας (πχ. υδροηλεκτρικά εργοστάσια στο Τατζικιστάν και σιδηροδρομική σύνδεση Τατζικιστάν –Αφγανιστάν-Ιράν / RIA Novosti – 26/3/08) του εξασφαλίζει και πολλές επιμέρους συμπάθειες. Φαίνεται ότι το Ιράν εφαρμόζει με επιτυχία την πολιτική «κοιτώντας προς ανατολάς». Τρανή απόδειξη είναι και η κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου «IPI», μήκους 1.700 μιλίων, που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Ιράν στις μεγαλουπόλεις της Ινδίας μέσω Πακιστάν, με ενδεχόμενη μάλιστα συμμετοχή και της Κίνας. (δες Global Νο 67 / 28.8.08) Δεδομένα όπως αυτά θα αλλάξουν την Ασία όπως τη γνωρίζαμε μέχρι τώρα. Και μαζί μ’ αυτήν, ενδέχεται ν’ αλλάξει και η παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων. Η «Νέα Ασία» που εδώ και χρόνια κυοφορείτο, φαίνεται πως έρχεται ορμητικά στο προσκήνιο.

ΠΟΝΤΙΚΙ Global

29


ΡΕΠΟ Ρ ΤΑ Ζ

Ζοένια: Η συνήγορος των Ινδιάνων Είναι η πρώτη αυτόχθων δικηγόρος στη Βραζιλία και τρέχει για τα δίκαια της φυλής της, προκαλώντας αντιδράσεις από τα μεγάλα συμφέροντα. Της ΑΛΕΞΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

Μ

ε τη φράση «Waynau bii» («Σταματήστε τη βία») ξεκίνησε την ομιλία της τον Αύγουστο του 2008 μια Ινδιάνα με ζωγραφισμένες τρεις κόκκινες λωρίδες στο πρόσωπό της – σύμβολο της φυλής των Wapichana – και συνέχισε: «Μας κατηγορούν ότι είμαστε κλέφτες της ίδιας μας της γης, ότι είμαστε εισβολείς. Αυτό πρέπει να τελειώσει!». Ο λόγος της ακούστηκε βαρύς στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βραζιλίας, όπου για πρώτη φορά δόθηκε η δυνατότητα σε μια Ινδιάνα δικηγόρο να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της φυλής της. Η 34χρονη δικηγόρος Ζοένια Μπατίστα ντε Καρβάλιο είναι η φωνή των αυτοχθόνων της χώρας που ζητούν να ζήσουν στα χώματα των προγόνων τους. Είναι διάσημη τόσο στη Βραζιλία όσο και ανάμεσα σε όλους τους αυτόχθονες της Αμερικής, καθώς, παρόλο που προέρχεται από πολύ φτωχή οικογένεια, κατάφερε το 1997 να γίνει η πρώτη Ινδιάνα γυναίκα δικηγόρος. Ανήκει στη φυλή Wapichana, που μαζί με τις φυλές Macuxi, Ingarics, Taurepang και Patamona μοιράζονται τη γη Raposa Serra do Sol (Λόφοι του ήλιου και της αλεπούς). Η περιοχή, που βρίσκεται στην επαρχία Romaira, στα σύνορα της Βραζιλίας με τη Βενεζουέλα και τη Γουιάνα, έχει έκταση 1.743.089 εκταρίων και φιλοξενεί 15.000 αυτόχθονες. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα

Environment News Service, περισσότεροι από τους μισούς ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Χάρη στην εμμονή της Ζοένια, το 2005 ο Λούλα Ντα Σίλβα παραχώρησε τον έλεγχο της περιοχής στους αυτόχθονες, δίνοντάς τους το δικαίωμα να κατοχυρώσουν με τίτλους τη γη όπου βρίσκονται τα σπίτια τους. Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό. Η Ζοένια δηλώνει στην ιστοσελίδα του CAFOD (Καθολικός Οργανισμός για τη Διεθνή Ανάπτυξη), ο οποίος έχει ταχθεί στο πλευρό της, ότι η περιοχή των Ινδιάνων δεν θα έπρεπε να οριοθετείται μόνο γύρω από τα σπίτια τους, αλλά με βάση τις περιοχές όπου ψαρεύουν, κυνηγάνε και έχουν τους ιερούς τους τόπους. Αλλά εκεί δρουν επίσης γαιοκτήμονες και ιδιοκτήτες αδαμαντωρυχείων, που δεν βλέπουν με καλό μάτι την κυριαρχία των Ινδιάνων. Την ίδια άποψη έχει και η τοπική κυβέρνηση της Roraima, καθώς και ο στρατός, που υποστηρίζουν ότι η παραχώρηση μιας τόσο μεγάλης περιοχής, στα σύνορα της χώρας, είναι επικίνδυνη. Αμέσως μετά την απόφαση του Λούλα, το 2005, κατέφυγαν στο ανώτατο δικαστήριο της Βραζιλίας αποβλέποντας στην ακύρωση της απόφασης. Ακολούθησε πογκρόμ. Δολοφονήθηκαν 21 Ινδιάνοι και κακοποιήθηκαν δεκάδες. Λίγους μήνες μετά την απόφαση, 150 κουκουλοφόροι έκαψαν το κέντρο εκπαίδευσης των αυτοχθόνων, το Surumu,

30 ΠΟΝΤΙΚΙ Global Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

ακριβώς στην καρδιά της Raposa Serra do Sol. Το 2007 ένα αυτοκίνητο παρέσυρε και σκότωσε τρεις Ινδιάνους, ενώ αργότερα ξυλοκόπησαν έναν μαθητή. Η Ζοένια, ως εκπρόσωπος του CIR (Συμβούλιο Αυτοχθόνων Roraima), κατάφερε να στρέψει το διεθνές ενδιαφέρον στη γη των Ινδιάνων. Σύμφωνα με την εφημερίδα Le Monde, ζητάει τώρα όχι μόνο να μην ακυρωθεί η απόφαση του 2005, αλλά αντιθέτως να οριοθετηθεί υπέρ των Ινδιάνων μια ευρύτερη περιοχή. Στο πλευρό της είχαν ταχθεί ανοιχτά από την έναρξη της δίκης τον Αύγουστο δικαστές και εισαγγελείς, αλλά φαίνεται ότι τα συμφέροντα είναι μεγάλα και, λίγο πριν βγει η απόφαση, η έκδοσή της αναβλήθηκε για το τέλος του χρόνου. Στις 11 Δεκεμβρίου ανακοινώθηκε ότι οι 8 από τους 11 δικαστές αναμένεται να ψηφίσουν υπέρ των ιθαγενών, με την υποσημείωση πάντως ότι ο στρατός και η αστυνομία θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση στην περιοχή χωρίς να απαιτείται η συναίνεσή τους. Ωστόσο, η λήψη της απόφασης αναβλήθηκε εκ νέου επειδή ένας από τους δικαστές δήλωσε ότι χρειάζεται περισσότερο χρόνο. Η Ζοένια Μπατίστα ντε Καρβάλιο δήλωσε στο BBC ικανοποιημένη από τις εξελίξεις, αν και δυσαρεστημένη που ο αγώνας της δεν τελείωσε ακόμη.

Google για τον… βήχα Η γνωστή μηχανή αναζήτησης πετυχαίνει διάνα τη διασπορά της γρίπης στις ΗΠΑ, μετρώντας μόνο τις σχετικές αναζητήσεις χρηστών του Internet. Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΟΥΝΙΑ

Α

ς πάμε πίσω στο 1990: κάποιος έβηχε, η μύτη του έτρεχε, ανέβαζε δέκατα. Ένιωθε ότι τον περιτριγύριζε γρίπη. Δεν έκανε τον κόπο να πάει στον γιατρό για κάτι τόσο τετριμμένο, ρωτούσε μαμάδες και γιαγιάδες τι φάρμακο να πάρει και πώς να συμπεριφερθεί τις επόμενες μέρες για να γιάνει μια ώρα αρχύτερα. Το 2008, όμως, όταν οποιαδήποτε πληροφορία βρίσκεται μόλις 2 κλικ μακριά, τι πιο απλό από ένα «χτύπημα» της λέξης «γρίπη» ή των συμπτωμάτων «βήχας, πυρετός, πονόλαιμος» στην πιο διάσημη μηχανή ψαξίματος στον κόσμο; Και τώρα σκεφτείτε κάτι άλλο: όποια λέξη - κλειδί ψάχνετε, καταγράφεται και αποθηκεύεται από την Google σε τεράστιες βάσεις δεδομένων – αυτό συμβαίνει για κάθε αναζήτηση που συμβαίνει οποιαδήποτε στιγμή στον κόσμο, τα δε στοιχεία της διατηρούνται περίπου 18 μήνες. Ο όγκος των δεδομένων που μαζεύονται θα έκανε οποιονδήποτε στατιστικολόγο να τρίβει τα χέρια του και οποιονδήποτε υπερυπολογιστή να βογκάει από την προσπάθεια να τα επεξεργαστεί. Η Google, λοιπόν, σκέφτηκε να συνδυάσει αυτές τις δύο ιδέες – και εγένετο Google Flu Trends. Οι στατιστικολόγοι της ανακάλυψαν τους συσχετισμούς μεταξύ κάποιων λέξεων - κλειδιών που χρησιμοποιούν οι χρήστες (κράτησε κρυφό ποιες ακριβώς, αλλά δεν πρέπει να πέφτουμε πολύ έξω όταν σκεφτόμαστε «βήχας», «θερμόμετρο», «ασπιρίνη», ακόμα και... «γρίπη») και χρησιμοποίησαν τη συχνότητα με την οποία γίνονται αυτές οι αναζητήσεις για να προσομοιώσουν τις επιδημίες γρίπης κατά περιοχή (προς το παρόν αφορά τις ΗΠΑ). Οποιοσδήποτε, λοιπόν, μπορεί στο google. com/trends να δει ένα ετήσιο γράφημα με τη συχνότητα εμφάνισης τέτοιων αναζητήσεων. Η εταιρεία συνεργάστηκε με το Κέντρο Επιδημιολογικού Ελέγχου των ΗΠΑ για να συγκρίνει στοιχεία και, ύστερα από μερικές ρυθμίσεις στον αλγόριθμό της, φάνηκε ότι το γράφημα του Google Trends Flu προσομοιώνει με μεγάλη ακρίβεια τα επίσημα στοιχεία και μάλιστα – λόγω και της υστέρησης στην επεξεργασία και την έκδοσή τους από τη μεριά του κράτους – μπορεί να προβλέψει νωρίτερα την τάση για επιδημία σε συγκεκριμένες περιοχές, ακόμη και κατά 2 εβδομάδες. Η υπηρεσία δεν είναι νέα: αποτελεί παρακλάδι του Google Trends, το οποίο σου επιτρέπει να δεις (εσένα ή, ας πούμε, στην κυβέρνηση) τη συχνότητα με την οποία εμφανίζεται οποιαδήποτε λέξη αναζήτησης επιλέξεις (παρεμπιπτόντως, παίζοντας λίγο με την υπηρεσία παρατηρήσαμε μια ανησυχητική παγκόσμια αύξηση των αναζητήσεων για τη λέξη «suicide», που σημαίνει αυτοκτονία). Φυσικά, παρά τις διαβεβαιώσεις της εταιρείας, δεν υπήρχε περίπτωση (μάλλον δικαίως) να μην ξεκινήσει και μια παράλληλη συζήτηση για τη διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων των χρηστών της μηχανής αναζήτησης, τα οποία σαφέστατα φακελώνονται. Δύο οργανώσεις για την προστασία της προσωπικής ζωής από τις ΗΠΑ απέστειλαν κοινή επιστολή προς τον Έρικ Σμιντ, τον πρόεδρο της Google, απαιτώντας εξηγήσεις για το πώς διασφαλίζεται η ανωνυμία που ευαγγελίζεται η εταιρεία. Δεν πήραν απάντηση. Στο ψηφιακό πλαίσιο που διαμορφώνεται ώς σήμερα θεωρείται δικαίωμα μιας εταιρείας να αποκρύπτει τις τεχνικές κρυπτογράφησης και ανωνυμίας, αλλά και οι καταναλωτές έχουν δικαίωμα να ανησυχούν για τα προσωπικά δεδομένα τους. Θα συμβαίνει όσο «χάνονται» cd και στικάκια USB με προσωπικά δεδομένα, κι όσο οι κυβερνήσεις βγάζουν εντάλματα για να αποκτήσουν πρόσβαση στις καρτέλες των χρηστών. Ως τότε, όσοι ανησυχούν ότι ο Μεγάλος Αδερφός θα μάθει για το συνάχι τους, ας καταφεύγουν στα Internet Café. Κρίμα δεν είναι, όμως, να κολλήσουν κι άλλους;


NOYAΡ

Ανιχνεύοντας τα όρια μεταξύ καλού και κακού

Αγαπημένε μου ανιψιέ, αν διαβάζεις αυτό το γράμμα, είτε θα είμαι νεκρός είτε θα πίνω κούμπα λίμπρε με χαβανέζικο πουκάμισο, κάπου εκτός συνόρων. Αν και πολύ αμφιβάλλω για το πρώτο, μη νομίζεις ότι τα πράγματα μέχρι σήμερα μου ήρθαν εύκολα. Σε κανέναν από μας που μεγαλώσαμε στο Σάουθι δεν ήρθαν, όπως σου έχω πολλές φορές εξηγήσει. Αλλά ένας άντρας καθορίζεται από τις πράξεις του, απ’ αυτά που είναι διατεθειμένος να κάνει για να πάρει αυτό που θέλει, απ’ αυτά που είναι διατεθειμένος να θέλει για να κάνει αυτό που πρέπει. Μπερδεύτηκες, πιτσιρίκο; Ακόμα κουρεύεις τα μαλλιά σου έτσι κοντά; Ράφτη της προκοπής βρήκες ή ακόμα τσιγγουνεύεσαι; Τέλος πάντων, ειδικά αυτό το τελευταίο πρόβλημα θα πρέπει να στο έλυσαν τα μασούρια που βρήκες στη θυρίδα μαζί με τούτο το γράμμα. Κράτησα το μεγαλύτερο μερτικό για τον εαυτό μου – βλέπεις, δεν είναι εύκολο να κρύβεσαι 6 χρόνια χωρίς πλαστικό χρήμα και χωρίς κόσμο στο πλευρό σου να πηγαίνει να ζητάει αυτά που σου χρωστάνε και ν’ ανοίγει και κάνα κεφάλι πού και πού. Άκου, λοιπόν, προσεκτικά: έχει έρθει η ώρα να πάρουμε πίσω τη Βοστώνη από τους Ιταλούς. Κι εσύ είσαι αυτός που αφήνω στο πόδι μου για να το κάνει. Για τα τεχνικά της υπόθεσης δεν σε φοβάμαι, το ιρλανδικό αίμα που κυλάει στις φλέβες σου και όλα αυτά που σου ’μαθα από πιτσιρικά με κάνουν να νιώθω ήσυχος. Αλλά σε ένα πράμα είσαι ακόμα άπειρος – κι εγώ, δηλαδή, που νόμιζα πως το ’χα,

Εχθροί και φίλοι

Ποιος είναι φίλος; Ποιος είναι εχθρός; Ποια γκόμενα σου γίνεται τσιμπούρι επειδή έχει άρρωστη μάνα; Και, το κυριότερο: ποιος είναι μπάτσος; Βάλτο καλά στο κεφάλι σου: το χέρι σου θα φτάνει τόσο μακριά όσο σου επιτρέπουν τα δάχτυλα. Το ’πιασες, μπόμπιρα; Αν χρειαστεί, να κόψεις ένα δάχτυλο για να σώσεις το χέρι! Θα στα πω στα γρήγορα, προτού περάσει καμιά κοκκινομάλλα από μπροστά σου και σου αποσπάσει την προσοχή – είχες πάντα την ικανότητα συγκέντρωσης ενός 12χρονου. Ένας είναι ο κανόνας: πρέπει να κάνεις τα πάντα για να μείνεις ζωντανός. Μόνο έτσι θα συνεχίσεις. Και για να τα καταφέρεις, πρέπει ανά πάσα στιγμή να έχεις στον νου σου ένα πράγμα: όλοι μπορούν να σε προδώσουν – όλοι! Γιατί όλοι μπορεί ν’ αλλάξουν. Δες για παράδειγμα τον Φλέμι και τον Μαρτοράνο. Μας έδωσαν στεγνά στο FBI για να σώσουν το τομάρι τους. Θυμάσαι το παρατσούκλι του Μαρτοράνο; Χασάπης! Τον είδες τώρα τον Xασάπη πώς τα ξέρασε όλα για να γλιτώσει τη σύριγγα; Ήσουν μπέμπης όταν βρήκαν τον Κάλαχαν να σαπίζει, το 1982. Του άρεσε να κάνει παρέα με το συνάφι μας, αλλά ξέραμε πως, αν έπαιρνε φόρα το

To 2006, ο «Πληροφοριοδότης» του Σκορτσέζε εξιστορούσε την αληθινή ιστορία της σχέσης μεταξύ του μαφιόζου Whitey Bulger και του ομοσπονδιακού πράκτορα John Connolly – ιρλανδικής καταγωγής και οι δύο. Τις πρώτες μέρες του 2009, ο ήδη προφυλακισμένος Connolly θα δικαστεί ως συνεργός του Bulger για ανθρωποκτονία. Ο μαφιόζος παραμένει εξαφανισμένος. Αυτό θα μπορούσε να είναι το γράμμα που άφησε στον επόμενο στην ιεραρχία. Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΟΥΝΙΑ

δεν είμαι πια σίγουρος: πρέπει να μάθεις να μυρίζεσαι αυτούς που θα έχεις γύρω σου.

στόμα του, που βρόμαγε ουίσκι, θα βρισκόμασταν όλοι στα σκατά. Αυτό που δεν είχα δει να ’ρχεται, ήταν που έμπλεξαν τον Κόνολι. Τον θυμάσαι, έχεις χορέψει στα γόνατά του, πιτσιρίκο. Με είχε πρωτοπλησιάσει το ’75, προτού γεννηθείς. Τότε είχα μπλέξει πολύ, φοβόμουν για τη ζωή μου κι έπρεπε να κάνω τα πάντα για να μείνω ζωντανός. Άσε που μ’ αυτά που του έλεγα, έβαζα τους ομοσπονδιακούς να δουλεύουν για πάρτη μου, χωρίς να το καταλάβουν, εναντίον των Ιταλών. Βλέπεις, παλληκάρι; Ο θείος σου ήξερε πως το λάστιχο τραβιέται κι από τις δύο μεριές. Αλλά κι εκείνος έμπλεξε, χειρότερα από μένα. Δες τον τώρα: σαπίζει στη φυλακή και ελπίζει να τον αθωώσουν, αλλά δεν το βλέπω. Διαβάζω, βλέπεις, ανιψιέ. Ο κόσμος αλλάζει: δεν είναι μόνο που τα Thompson αντικαταστάθηκαν από τα Uzi με τους πλαστικούς γεμιστήρες, είναι που όλοι τα ξέρουν όλα. Με γράψανε στο Newsweek, που να πάρει ο διάολος. Τα διάβασες; Πού να τα διαβάσεις; Στον ιππόδρομο;

Ο καημένος ο Κόνολι Γράφουν ότι ο Κόνολι κατέληξε να είναι το δεξί μου χέρι. Δεν θα χαραμίσω μελάνι να σου πω αν είναι αλήθεια – μόνο να θυμάσαι το λάστιχο. Τον κατηγορούν πως μου κάρφωσε ότι το FBI πλησίασε τον Κάλαχαν για να μάθει για τις δουλειές μου. Αλλά αυτό ήταν μόνο η αρχή: και για τον φόνο του Καστρούτσι, θα ’χεις ακούσει γι’ αυτόν, τον έμπλεξαν, επειδή ήταν καρφί των ομοσπονδιακών. Αλλά και για το φονικό στην προκυμαία, τη χρονιά που γεννήθηκες, του Έντουαρντ Χαλόραν. Τέλος πάνων, σε κούρασα με τα ονόματα, αλλά είναι εντελώς απαραίτητο. Όλοι αυτοί που ποτέ δεν γνώρισες, θα έρθουν σαν φαντάσματα να σε κυνηγήσουν μέσω των δικών τους ανιψιών. Τον λυπάμαι τον κακομοίρη τον Κόνολι: είναι 68 πια, και του τα ’χουν φορτώσει όλα. Κι αυτός τι να πει... τον φαντάζομαι να κλαψουρίζει στους μπάσταρδους τους δημοσιογράφους αυτά που έγραψε η φυλλάδα: «Όταν βρίσκεσαι σε μυστική αποστολή, πρέπει να εξασφαλίσεις την εμπιστοσύνη αυτού που σε έβαλαν να έχεις από κοντά». Τους είπε ότι ποτέ δεν ξεπέρασε τα όρια βοηθώντας με, έφτασε να τους πει ότι φοβήθηκε σε κάποια φάση το ’95 πως είχα βάλει τον ίδιο στο μάτι, πως θα καθάριζα την οικογένειά του. Νομίζω ότι τα πιστεύει που τα λέει, ο γεροκαθολικός. Αλλά αυτοί τον κατηγορούν πως με βοήθησε μέχρι το τέλος. Θ’ αναρωτιέσαι αν με φυγάδευσε αυτός το 2002 που εξαφανίστηκα ή αν τελικά εγώ ήμουν αυτός που τον γάμησα και τα έκανα πλακάκια με τους ανώτερούς του – κι αν είχε δίκιο να με φοβάται. Δεν θα σου πω, ανιψιέ. Μπορείς να πιστέψεις ό,τι θες. Μόνο να θυμάσαι τον κανόνα. Και να ξέρεις πως σ’ αυτό το χωνευτήρι που λέγεται Νότια Βοστώνη, η γραμμή μεταξύ του καλού και του κακού, του μπάτσου και του κακοποιού, είναι πολύ λεπτή. Αυτή θα είναι η μόνιμη δοκιμασία σου: να ισορροπήσεις πάνω της, μ’ εκείνα τα χοντροπάπουτσά σου.

ΠΟΝΤΙΚΙ Global

31


ΝΤ Ο ΚΟΥΜ Ε Ν Τ Ο

ΔΟΕ και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο

Τ

ο βρετανικό think tank «One World Trust» δημοσίευσε και φέτος τη Διεθνή Έκθεση Υπευθυνότητας για όλους τους διακυβερνητικούς, μη κυβερνητικούς οργανισμούς και πολυεθνικές εταιρείες. Η έκθεση, που υπογράφεται από τους Ρόμπερτ Λόιντ, Σάνα Γουάρεν, Μάικλ Χάμερ, ερευνά την αδιαφάνεια στη λειτουργία εταιρειών και οργανισμών και την ικανότητά τους να εμπλέκουν ή να είναι υπόλογες σε εξωτερι-

«

κούς παράγοντες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι στην τελευταία θέση του τεστ αδιαφάνειας φιγουράρει η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, ενώ στην τρίτη θέση από το τέλος βρίσκεται το ΝΑΤΟ. Η έκθεση βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: www.oneworldtrust.org/index.php?option=com_ docman&task=doc_view&gid=226&tmpl=component&for mat=raw&Itemid=55 Α.Κ.

Διεθνής Έκθεση Υπευθυνότητας 2008

Η οικονομική κρίση έχει επιβεβαιώσει την τεράστια επιρροή που μπορούν να ασκούν στις ζωές των ατόμων οι διεθνείς παράγοντες, κρατικοί και μη κρατικοί. Παρ’ όλα αυτά, η επιρροή των διεθνών οργανισμών φθάνει πέρα από τη σφαίρα της οικονομίας. Οι διεθνείς παράγοντες είναι θεματοφύλακες των αποταμιεύσεων, παρέχουν εργασιακές ευκαιρίες, βασικές υπηρεσίες, όπως νερό και ιατρική περίθαλψη, και έχουν το καθήκον να ανταποκρίνονται σε παγκόσμιες προκλήσεις, όπως η φτώχεια, η ειρήνη και η ασφάλεια. Έτσι, οι αποφάσεις και οι ενέργειές τους έχουν έντονο αντίκτυπο στους ανθρώπους και στις κοινότητες σε όλο τον κόσμο. […] Εν όψει παγκόσμιων προκλήσεων, όπως η οικονομική κρίση και η κλιματική αλλαγή, ο κόσμος χρειάζεται μια διεθνώς συντονισμένη διακυβέρνηση. Αλλά για να είναι αποτελεσματική και νόμιμη η διεθνής διακυβέρνηση, οι διεθνείς οργανισμοί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να είναι υπόλογες στους διάφορους «μετόχους» τους, ιδίως σ’ αυτούς που επηρεάζονται περισσότερο από τις αποφάσεις τους. Μέσω της Διεθνούς Έκθεσης Υπευθυνότητας, το One World Trust προσπαθεί να εστιάσει την προσοχή του σ’ αυτή την ανάγκη, δημοσιεύοντας ετησίως τις επιδόσεις των 30 πιο ισχυρών διεθνών οργανισμών διακυβερνητικών, μη κυβερνητικών ή επιχειρηματικών, που πρέπει να είναι υπεύθυνοι απέναντι στην κοινωνία των πολιτών, στις κοινότητες που επηρεάζουν και στο ευρύτερο κοινό. Για να το καταφέρει αυτό, η Έκθεση βαθμολογεί την ύπαρξη βασικών αρχών καλής πρακτικής στις πολιτικές και στα διαχειριστικά συστήματα των διεθνών οργανισμών σε τέσσερις βασικές διαστάσεις της υπευθυνότητας: διαφάνεια, συμμετοχή, αξιολόγηση και χειρισμός παραπόνων. […]

Ευρήματα […] Τα αποτελέσματα της φετινής έκθεσης δείχνουν ότι, αν οι διεθνείς οργανισμοί

Ακτιβισμοσ Του ΑΝΤΩΝΗ ΧΑΤΖΗ

Πλωτό νοσοκομείο

Τη λένε Μοσκίτια και βρίσκεται ανάμεσα στην Ονδούρα και τη Νικαράγουα. Ένα μικρό κομμάτι γης ξεχασμένο από θεούς και ανθρώπους, όπου κυρίαρχο στοιχείο είναι το νερό. Το 75% ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, ενώ η θνησιμότητα, ιδίως η παιδική, καθώς και οι θάνατοι κατά τον τοκετό σπάνε παγκόσμιο ρεκόρ. Το πλησιέστερο κέντρο υγείας απέχει γύρω στις 10 ώρες με τα πρωτόγονα ποταμόπλοια που έχουν στη διάθεσή τους οι κάτοικοι. Η Mη Kυβερνητική Oργάνωση Imagine ξεκίνησε μια καμπάνια για να συλλέξει χρήματα για τη δημιουργία ενός πλωτού νοσοκομείου στην περιοχή.

Μπερλου-σκόνη

Η Λαϊκή Ηθική Τράπεζα (Banca Etica), φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικές οργανώσεις και οργανώσεις πολιτών διαμαρτύρονται για τις πρόσφατες διατάξεις που ψήφισε η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι, οι οποίες παρεμποδίζουν την έρευνα, την εφαρμογή και την εξάπλωση καθαρών μορφών ενέργειας. Με νέες διατάξεις καταργούνται οι φοροαπαλλαγές για ιδιώτες και οργανισμούς που υιοθετούσαν εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Στη διαμαρτυρία τονίζεται ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η μόνη διέξοδος από την παγκόσμια οικονομική και περιβαλλοντική κρίση, ενώ δημιουργούν και νέες θέσεις εργασίας.

Όχι τις φάλαινες! επιθυμούν να γίνουν μέρος της απάντησης στις διεθνείς προκλήσεις, πρέπει να μεταβάλουν τις προσεγγίσεις τους στον τομέα της υπευθυνότητας. Οι διεθνείς παράγοντες πρέπει αμέσως να ξεκινήσουν να εφαρμόζουν μεταρρυθμίσεις που σταδιακά θα αυξήσουν την ποιότητα των συστημάτων τους και των πολιτικών υπευθυνότητας. Ειδικότερα πρέπει να φέρουν εις πέρας τολμηρές μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υπευθυνότητας, ώστε να δώσουν τη δυνατότητα σε όσους μετέχουν σ’ αυτούς να ελέγχουν τη λειτουργία τους. Κανένας οργανισμός φέτος, για παράδειγμα, δεν τήρησε τη δέσμευση να μην επιτρέπεται το απόρρητο παρά μόνο υπό πολύ στενά ορισμένες προϋποθέσεις. Επιπλέον, οι οργανισμοί πρέπει να πραγματοποιήσουν τα απαραίτητα βήματα ώστε να εδραιωθεί η υπευθυνότητα στην κουλτούρα τους και να διασφαλιστεί στην πράξη. […]

Διαφάνεια […] Η συνολική εικόνα στον τομέα της διαφάνειας είναι απογοητευτική. Η διαφάνεια είναι μία από τις λιγότερο αναπτυγμένες διαστάσεις της υπευθυνότητας σε όλους τους τομείς, με τον διακυβερνητικό τομέα να επιτυγχάνει ένα μέσο όρο της τάξης του 45%, τον μη κυβερνητικό τομέα 41% και τον ιδιωτικό 36%. Μόνο δύο οργανισμοί, η Ευρωπαϊκή

32 ΠΟΝΤΙΚΙ Global Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ) και ο Διεθνής Οργανισμός Χρηματοδότησης (IFC, υποσύνολο της Διεθνούς Τράπεζας), πήραν πάνω από 70%, το ελάχιστο ανεκτό όριο ως προς τη διαφάνεια. Τα δύο τρίτα των εξεταζόμενων οργανισμών (20) δεν κατάφεραν να φτάσουν ούτε το 50%. […]

Μεγάλη καμπάνια με εκδηλώσεις και χάπενινγκ έχει ξεκινήσει η Greenpeace στην Ιαπωνία. Στόχος της είναι να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για το πόσο βλαπτικό για το περιβάλλον είναι το κυνήγι της φάλαινας και η θανάτωση χιλιάδων θηλαστικών της θάλασσας κάθε χρόνο. Η περίοδος του κυνηγιού της φάλαινας αρχίζει σε μερικές εβδομάδες, και εκατοντάδες χιλιάδες Γιαπωνέζοι ετοιμάζονται να εξορμήσουν στις θάλασσες, άλλοι για να σκοτώσουν και άλλοι για να δουν το μακάβριο θέαμα.

Συμμετοχή

Ισπανίδες vs trafficking

[…] Οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί παίρνουν υψηλότερο ποσοστό στη συμμετοχή, με μέσο όρο 83%, οι διακυβερνητικοί οργανισμοί έρχονται δεύτεροι με 66% και ο ιδιωτικός τομέας τρίτος με ποσοστό 60%. […]

Αξιολόγηση […] Ανάμεσα στους εξεταζόμενους οργανισμούς, η BHP Biliton και η Royal Dutch Shell έχουν τις πιο αναπτυγμένες επιδόσεις στην αξιολόγηση της περιβαλλοντικής και κοινωνικής επίδρασης των αποφάσεών τους. […]

Παράπονα και χειρισμός […] Από τους τρεις τομείς, τα παράπονα και ο χειρισμός των απαντήσεων είναι μία από τις λιγότερο αναπτυγμένες διαστάσεις της υπευθυνότητας, με τις διακυβερνητικές και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις να επιτυγχάνουν μέσο όρο 45% και τον ιδιωτικό τομέα 40%.

»

Νίκη για τις γυναικείες οργανώσεις στην Ισπανία. Η κυβέρνηση παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα σχέδιο 61 σημείων για το εμπόριο λευκής σαρκός με θύματα αλλοδαπές γυναίκες που ζουν στην Ισπανία. Η εκστρατεία των γυναικών για πιο αυστηρή νομοθεσία στο trafficking διήρκεσε τρία χρόνια. Ένα από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν προβλέπει δήμευση της περιουσίας των προαγωγών και απόδοσή της σε ένα ταμείο για την καταπολέμηση της πορνείας και την ενίσχυση των γυναικών - θυμάτων.

Δίτροχοι ακτιβιστές

Όταν ξεκίνησαν ήταν 200. Συνελήφθησαν 58, οι υπόλοιποι όμως κατάφεραν να φτάσουν στον προορισμό τους, την πρωτεύουσα της Μαλαισίας Κουάλα Λουμπούρ. Επί 15 μέρες οι ακτιβιστές για τα κοινωνικά δικαιώματα γύρισαν σχεδόν ολόκληρη τη Μαλαισία αντιμετωπίζοντας τη βία από τις δυνάμεις ασφαλείας. Οι μισοί ξεκίνησαν από τον Βορρά κι οι άλλοι από τον Νότο. Η αστυνομία προσπάθησε να τους εμποδίσει, τελικά όμως έφτασαν και παρέδωσαν στην κυβέρνηση κατάλογο με δεκάδες χιλιάδες υπογραφές πολιτών που ζητούν περισσότερες ελευθερίες.


Ο

Χένρι Γκόντορφ έχει καρέ του 3 και ο αντίπαλός του, ο Ντόιλ Λόνεγκαν, καρέ του 9. Το βαγόνι, πνιγμένο στον ιδρώτα και στον καπνό. Ο Λόνεγκαν ποντάρει τα ρέστα του και ο Γκόντορφ ακολουθεί. Τα χαρτιά ανοίγουν. Πρώτα το καρέ του 9 και μετά το καρέ του… βαλέ. Τα τριάρια, ως διά μαγείας, έχουν γίνει βαλέδες! Η χρονιά ήταν το 1973. Η ταινία «Το κεντρί», και στον ρόλο του Χένρι Γκόντορφ ο Πολ Νιούμαν. Η σκηνή συγκαταλέγεται, χωρίς αμφιβολία, στις πέντε κορυφαίες σκηνές πόκερ της κινηματογραφικής ιστορίας. Σήμερα, μεγάλο μέρος της δραστηριότητας των παικτών του πόκερ έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο. Το online poker είναι μια κερδοφόρα βιομηχανία με δεκάδες χιλιάδες παίκτες διάσπαρτους σε όλα τα σημεία του πλανήτη, οι οποίοι σε εικονικό περιβάλλον ποντάρουν, μπλοφάρουν,

ρικό των φύλλων της τράπουλας που έπαιρναν στα χέρια τους οι παίκτες του Absolute Poker και του UltimateBet, ανακαλύπτοντας ότι κάποιοι λογαριασμοί κέρδιζαν με παράλογα υψηλή συχνότητα. Οι διαπιστώσεις του ανάγκασαν τη μητρική εταιρεία, Tokwiro Enterprises ENRG, στην οποία ανήκουν οι δύο πάροχοι, να προχωρήσει σε εσωτερική έρευνα από την οποία προέκυψε ότι κάποιοι εργαζόμενοι είχαν πράγματι στήσει ένα απλό όσο και σατανικό κόλπο. Εκμεταλλευόμενοι αδυναμίες του λογισμικού, επέτρεπαν σε ορισμένους παίκτες να βλέπουν τα κρυφά χαρτιά των αντιπάλων τους. Η αντίδρασή της ήταν να καταθέσει αγωγή κατά της εταιρείας που της προμήθευσε το λογισμικό, διεκδικώντας αποζημίωση ύψους 75.000.000 δολαρίων (περίπου 60 εκατ. ευρώ). Οι πρώτες σκιές στην αξιοπιστία του Absolute Poker εμφανίστηκαν στα τέλη του 2007. Ο Τζόσεμ κατάρτισε ένα διάγραμμα με το ποσοστό νικών Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΛΕΦΑΝΤΗ χιλιάδων παικτών και το συνέκρινε με τα ποσοστά επιτυχίας αρκετών ύποπτων λογαριασμών. Οι πρωταγωνιστές της απάτης κέρδιζαν 100 φορές πιο συχνά από ό,τι ένας πολύ καλός παίκτης του πόκερ. Η Επιτροπή Τυχερών Παιχνιδιών του Καναδά διερεύνησε την υπόΕφόσον υπάρχουν χαρτοκλέφτες στην πραγμαθεση, διαπίστωσε ότι, τική ζωή, είναι αναμενόμενο ότι θα εμφανιστούν μεταξύ άλλων, η διεύκαι στο διαδίκτυο. Η λογική του τζόγου είναι θυνση του Absolute Poker είχε επιχειρήπαντού η ίδια – και τα λεφτά πολλά. σει να συγκαλύψει

ΣΠΟΡ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

Πόκερ με σημαδεμένα ...τσιπάκια

Ρας Χάμιλτον

κερδίζουν και χάνουν αληθινά λεφτά. Σύμφωνα με εκτίμηση των Financial Times, ο τζίρος του ανήλθε το 2008 σε 18,6 δισ. δολάρια (περίπου 13,5 δισ. ευρώ). Τρελά λεφτά. Για να διασφαλίσουν τα έσοδά τους, οι πάροχοι υπηρεσιών online poker έπρεπε να επενδύσουν πρώτα στην αξιοπιστία τους χρησιμοποιώντας λογισμικό που θα απέκλειε τη δράση των χαρτοκλεφτών της αληθινής ζωής. Απέτυχαν. Ένας νεαρός Αυστραλός κατόρθωσε να αποδείξει, έπειτα από πολύμηνες έρευνες, ότι οι παίκτες σε δύο από τις μεγαλύτερες ιστοσελίδες του πόκερ έχουν πέσει θύματα απάτης ύψους τουλάχιστον 5,2 δισ. ευρώ! Ο Μάικλ Τζόσεμ ανέλυσε το ιστο-

το γεγονός σβήνοντας αρχεία και της επέβαλε χρηματικό πρόστιμο ύψους 500.000 δολαρίων (390.000 ευρώ). Λίγους μήνες αργότερα, ο Τζόσεμ και άλλοι παίκτες του online poker forum «Two Plus Two» διαπίστωσαν ότι η ίδια μεθοδολογία είχε μολύνει και την ιστοσελίδα UltimateBet. Ένας λογαριασμός με το όνομα NioNio είχε κερδίσει 233.000 ευρώ σε μόλις 300 παρτίδες. Τις τελευταίες μέρες του Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή Τυχερών Παιχνιδιών έδωσε στη δημοσιότητα την προκαταρκτική της έκθεση. Σ’ αυτήν κατονομάζεται ένας από τους πιο γνωστούς παίκτες, ο Ρας Χάμιλτον, ως βασικός αυτουργός της απάτης. Άλλα ονόματα δεν έχουν μέχρι στιγμής δοθεί στη δημοσιότητα. Η Επιτροπή υποχρέωσε την Tokwiro Enterprises να καταβάλει αποζημιώσεις στα θύματα της απάτης, ενώ ο Μάικλ Τζόσεμ προσελήφθη στο τμήμα ασφαλείας μιας άλλης μεγάλης εταιρείας online poker, της PokerStars. Με το σκάνδαλο ασχολήθηκαν εκτενώς τόσο το τηλεοπτικό δίκτυο CBS όσο και η εφημερίδα Washington Post.

Propagandα

Για ποιον χτυπά η καμπάνα Στις ΗΠΑ, όπου τα θρησκευτικά δόγματα αυξάνονται ενώ οι πιστοί μειώνονται, οι εκκλησίες για να επιβιώσουν πρέπει – μέρες που ’ναι – να διαφοροποιήσουν την εικόνα τους και να ισχυροποιήσουν το όνομά τους.

Σ

την Ελλάδα μοναχοί εμπλέκονται με off shore εταιρείες και με ανταλλαγές γεωγραφικών φιλέτων. Στις ΗΠΑ, αντιθέτως, οι εκκλησίες στρέφονται στην αιώνια πηγή εσόδων τους: τους πιστούς. Αλλά σε μια χώρα όπου ανθίζουν εκατοντάδες διαφορετικά χριστιανικά δόγματα, προ πολλού η εκκλησία ανακάλυψε ότι 1 πρέπει να συνδυάσει τη Βίβλο με τη διαφήμιση. Σύμφωνα με την Ένωση Θρησκευτικών Δεδομένων και Αρχείων, στις ΗΠΑ υπάρχουν 400 επίσημα χριστιανικά δόγματα, ενώ άλλες πηγές τα ανεβάζουν σε περισσότερα από 2.000! Πολλά απ’ αυτά κρίνουν ότι ο τρόπος με τον οποίο ερμηνεύουν τα ευαγγέλια δεν είναι αρκετός για να διαφοροποιηθούν έναντι των «ανταγωνιστών» τους. Χρειάζεται επαναπροσδιορισμός της ταυτότητας της κάθε εκκλησίας και στοχευμένη διαφήμιση, ώστε να επιλέξει ο πιστός ποια θρησκεία του ταιριάζει περισσότερο. Το πρόβλημα εντείνεται λόγω του γεγονότος ότι ενώ ο αριθμός των εκκλησιών αυξάνεται, ο αριθμός των πιστών σταδιακά μειώνεται. Ο μοναδικός τρόπος επιβίωσης είναι, λοιπόν, η διαφήμιση, και ειδικότερα το branding, η εδραίωση και η διάδοση του ονόματος και του «σήματος» της κάθε εκκλησίας. Οι εκκλησίες παύουν πλέον να κατασκευάζουν αυτοσχέδια λογότυπα και να βασίζονται σε γραφικούς πάστορες. Στην ιστοσελίδα Brandchannel, ο Μπραντ Αμπέαρ, ιδρυτής του Κέντρου Εκκλησιαστικής Επικοινωνίας, καλεί τις εκκλησίες να σταματήσουν να προβάλλουν μόνες τους τον εαυτό τους, γιατί τα αποτελέσματα είναι… γελοία. Το θεϊκό μήνυμα πρέπει να περάσει μέσα από τις διαφημιστικές εταιρείες, και πιο συγκεκριμένα να στηριχτεί στην τελευταία μόδα, στην επιστήμη της επικοινωνίας, το «church branding». Σύμφωνα με τους Los Angeles Times, στην Αμερική οι πολίτες ήδη αναγνωρίζουν αμέσως τα λογότυπα των μεγάλων

2 1. «Πού θα τον βρεις»; 2. «Ακολούθησέ με». 3. «Χωρίς τον Θεό είναι φαύλος κύκλος». εκκλησιών, όπως τα σήματα μεγάλων εταιρειών. Πάντως, ο Σκοτ Τούμα, ερευνητής του Ινστιτούτου Χάρτφορντ για θρησκευτικά θέματα, δεν συμφωνεί με τη χρήση των λέξεων «branding» και «διαφήγια τις εκκλησίες, υπο3 μιση» στηρίζοντας ότι ο Θεός επέλεξε τον ρόλο της εκκλησίας και το ποίμνιο που αυτή θα προσεγγίσει. Οι εταιρείες που ειδικεύονται στο εκκλησιαστικό branding, χάρη στο οποίο τα έσοδά τους φτάνουν στα ύψη, συμβουλεύουν τις εκκλησίες να προσδιορίσουν πρώτα το «target group» τους, δηλαδή το υποψήφιο ποίμνιό τους. Αν στόχος της εκκλησίας είναι οι νέοι, τότε προτείνουν τη δημιουργία ιστοσελίδων και λογαριασμών σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook). Αν όμως στόχος της εκκλησίας είναι οι μεσήλικες, τότε οι νέες τεχνολογίες είναι άχρηστες. Σ’ αυτή την περίπτωση, ο ιδανικότερος τρόπος είναι οι ολοσέλιδες διαφημίσεις σε παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας, η έκδοση ειδικών φυλλαδίων που συχνά μοιράζονται με τη μέθοδο door to door (πόρτα - πόρτα) και η οργάνωση φιλανθρωπικών εκδηλώσεων. Ο Αμπέαρ, πάντως, κατακρίνει την τάση αρκετών εκκλησιών να ξοδεύουν υπέρογκα ποσά σε ιστοσελίδες τις οποίες χρησιμοποιούν μονάχα ως μέσο διαφήμισης, και όχι διαδραστικής επικοινωνίας με τους πιστούς. «Η εκκλησία πρέπει να μάθει να είναι πρώτα η εκκλησία της γειτονιάς» τονίζει, επαναφέροντας στη συζήτηση τη σημασία των παραδοσιακών αξιών, ακόμα και μέσα στο σύγχρονο κοινωνικό περιβάλλον. ΑΛΕΞΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΠΟΝΤΙΚΙ Global

33


ΠΩΣ ΜΑΣ ΒΛΕΠΟΥΝ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΜΕΣΑ Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΟΥΝΙΑ

ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ

Ένας Βρετανός στο πατιρντί

Πίσω από τη βιτρίνα

Οι γητευτές των υαινών

«Ο

«Ο

Δεν πουλάνε χαρτομάντηλα, ούτε πλένουν τζάμια. Ελλείψει των παραδοσιακών τους ασχολιών, περιφέρουν στους δρόμους την πιο σπουδαία παράδοση της φυλής τους.

επιχειρηματίας [σ.σ.: Βρετανός που ζει μόνιμα στην Αθήνα] δήλωσε ότι καθώς έβγαζε βόλτα τον σκύλο του έπεσε πάνω σε μια “ειρηνική διαδήλωση” που περνούσε από τα μπαρ και τα καφέ, περίπου 3 χιλιόμετρα από την Ακρόπολη. Αποφάσισε να την ακολουθήσει. “Όταν τα περίπου 600 άτομα έφτασαν στην Πειραιώς, κλούβες άδειασαν αστυνομικούς που ακροβολίστηκαν στο εμπρός μέρος της πορείας και τα γύρω στενά. [...] Καθώς οι διαδηλωτές έβαζαν τα χέρια στο κεφάλι, δείγμα της μη επιθυμίας τους να αντισταθούν, οι αστυνομικοί άρχισαν να τους χτυπούν με τα κλομπ, εξαπολύοντας απειλές ακραίας βιαιότητας. […] Υπήρχαν ταραχοποιά στοιχεία, αλλά οι υπόλοιποι προσπαθούσαν να τα αποτρέψουν. Οι φιλήσυχοι ήταν που έφαγαν το ξύλο τελικά”». BBC News, 15/12/2008

Χαμένοι στη συντήρηση

«Ε

ίναι τέτοια η ιδεολογική σύγχυση της κυβέρνησης, που τη νύχτα της μεγάλης καταστροφής, η μόνη κριτική που μπορούσε να αρθρώσει ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος εναντίον των ταραχοποιών ήταν ότι ενεργούσαν για χάρη των δικών τους συμφερόντων. Ο Άνταμ Σμιθ πρέπει να στριφογύρισε στον τάφο του! Ακόμη χειρότερη ήταν η δήλωση του Παναγιώτη Στάθη, εκπροσώπου της αστυνομίας, στην προσπάθειά του να εξηγήσει την παθητική στάση της σώματος: “Η βία δεν μπορεί να καταπολεμηθεί με βία”. Με αυτό το σχόλιο, ουσιαστικά εξίσωσε τη βία που ασκούν οι αρχές για να επιβάλουν την τάξη με τη βία αυτών που προσπαθούν να την καταστρέψουν. “H πτώση της Ρώμης” είχε γράψει ο Σενέκας “συνέβη όταν ο πραγματισμός της έπαψε να είναι πραγματιστικός”. Δυστυχώς, οι συντηρητικοί στην Ελλάδα δεν διαβάζουν Σενέκα – μάλλον δεν διαβάζουν γενικώς». Τάκης Μίχας, Wall Street Journal, 12/12/2008

Κάτω από το χαλί

«Π

Σ

τις παρυφές της Αμπούγια, πρωτεύουσας της Νιγηρίας, ζουν οι άνθρωποι - ύαινες. Περιφερόμενοι τραγουδιστές - γητευτές, πιάνουν άγρια ζώα – όχι μόνο ύαινες, αλλά και φίδια και μπαμπουίνους –, τα εκπαιδεύουν και διασκεδάζουν τους πλούσιους. Ο Νοτιοαφρικανός φωτογράφος Pieter Hugo ταξίδεψε στη Νιγηρία και συνάντησε αυτή τη φυλή. Δεν τους αρέσει, του είπαν, να εκθέτουν τα ζώα τους σε ανθρώπους που δεν τα αγαπούν. Την τέχνη να γητεύουν άγρια ζώα την κληρονόμησαν από τους προγόνους τους και για εκατοντάδες χρόνια ήταν γι’ αυτούς απλώς μια άμιλλα μεταξύ των νέων. Ζούσαν από τα χωράφια τους και από την πώληση θαυματουργών βοτάνων, που ήταν κάποτε περιζήτητα. Τώρα αναγκάζονται να προσφέρουν θέαμα για πενταροδεκάρες, δίκην ζητιανιάς. Ο Pieter Hugo συγκέντρωσε τις φωτογραφίες αυτές στο βιβλίο The Hyena & Other Men, μια συλλογή όπου η παράδοση συναντά τη σύγχρονη κοινωνία. Είναι 32 χρόνων. Γεννήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής και ζει στο Κέιπ Τάουν. Έχει τιμηθεί με το βραβείο καλύτερου πορτρέτου World Press Photo, το 2006.

34 ΠΟΝΤΙΚΙ Global Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2008

αρ’ ότι σοβαρά, πολλά από τα δεινά της ελληνικής κοινωνίας καλύφθηκαν ώς έναν βαθμό από το εύκολο χρήμα: κοινοτικές επιδοτήσεις, ανάπτυξη του ναυτιλιακού τομέα, έκρηξη της δόμησης εν όψει των Ολυμπιακών του 2004. Με τη διεθνή κρίση η μάσκα πέφτει, και οι Έλληνες πολιτικοί είναι αντιμέτωποι με ένα δίλημμα: είτε τα βάζουν με τα ριζωμένα συμφέροντα που φρενάρουν τα πράγματα ή η χώρα ρισκάρει να χάσει μεγάλο μέρος της οικονομικής και της κοινωνικής προόδου που πραγματοποίησε. [...] Αλλά το κόστος τού να αφήνεις τα προβλήματα να κακοφορμίζουν είναι ακόμη μεγαλύτερο απ’ αυτό που απαιτείται για να τα γιατρέψεις». Economist, 11/12/2008

ι διαφορετικές ομάδες διαφέρουν: από δογματικές πολιτικές ομάδες που ανατρέχουν στους πρωτοπόρους του αναρχισμού τον 19ο αιώνα όπως ο Κροπότκιν και ο Προυντόν, έως ομάδες που κάνουν καταλήψεις ή άλλες που εμπλέκονται σε βίαιη δράση. Ορισμένες χρησιμοποιούν μετριοπαθή τόνο, την ίδια ώρα που άλλες χτυπούν τράπεζες. Αυτό που τις ενώνει είναι η θέληση να ενωθούν ταχύτατα μπροστά στον κοινό σκοπό. Σε μια χώρα στην οποία η αστυνομία προκαλεί απέχθεια για τον αυθαίρετο τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί τη βία και φαίνεται όλο και πιο ανίκανη να εφαρμόσει τον κοινό νόμο και την τάξη, αυτές οι χαοτικές ομάδες έχουν αποκτήσει εντυπωσιακή επιρροή. Επιτίθενται σε ανθρώπους και σε ιδιοκτησίες, τις οποίες ταυτίζουν με το κράτος και με τον καπιταλισμό, αλλά παρ’ όλα αυτά προνοούν να μην προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς ή θανάτους. Καθώς δεν υιοθετούν καμία από τις ιδεολογίες του παρελθόντος, που έχουν πλέον πέσει σε ανυποληψία, το κράτος έχει αποτύχει στη δαιμονοποίησή τους». Peter Popham & Νικόλας Ζηργάνος, Independent, 14/12/2008

Ο άλλος Αλέξης

«Α

ποφάσισε να κάνει κατάληψη μόλις σκοτώθηκε ο άλλος. Αλέξης, όπως κι αυτός. […] Για να διαμαρτυρηθεί, να ζητήσει την “πτώση της κυβέρνησης”, όπως κάνουν και δεκάδες χιλιάδες Έλληνες μαθητές και φοιτητές. Υπάρχουν πολλοί Αλέξηδες στους δρόμους της Αθήνας. Ο άλλος ήταν ο Αλέξης Γρηγορόπουλος, 15 ετών. Αυτός εδώ είναι ο Αλέξης Λυκούδης, 7 χρόνια μεγαλύτερος. Ο άλλος είχε κάπως μακριά μαλλιά κι ένα χαμογελαστό στόμα. Αυτός έχει ένα κοκκινωπό γενάκι πάνω σε κατάλευκο δέρμα και μια χαίτη από ντρέντλοκς. Ο Αλέξης Λυκούδης είναι γιος λογιστών, μεγαλωμένος σε διαμέρισμα στο Παγκράτι. Την πρώτη του διαμαρτυρία την έκανε το 2003, όταν ήταν ακόμη στο λύκειο, “για να καταδικάσει τον πόλεμο στο Ιράκ”. Το 2006 έκανε την πρώτη του κατάληψη στο πανεπιστήμιο. Έξι βδομάδες κοιμόταν πάνω στα έδρανα και τις καρέκλες της καφετέριας. Ένα τεράστιο κίνημα που συνάσπισε μαθητές και φοιτητές ενάντια στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Και η οποία, – ιδού η έκπληξη – κατέληξε στην αναστολή της». Le Monde (Γαλλία), 17/12/2008

ΠΟΝΤΙΚΙ Global

ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΚΑΣΔΑΓΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΣ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚΔΟΤΕΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ Espresso Studio Δ. Θ. Αρβανίτης

pontiki.global@gmail.com

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΕΝΕΚΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΛΑΤΟΛΑΣ

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΛΕΦΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΑΝΕΛΛΗΣ ΙΑΣΟΝΑΣ ΚΑΝΤΑΣ ΣΤΕΛΛΑ ΚΑΣΔΑΓΛΗ ΑΛΕΞΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΝΙΑΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΑΤΖΗΣ

Ποντίκι Global 84 / 24.12.2008  

Ο Μαζίρ πριν τον Αλέξη

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you