van der Steen
De eerste vrouwen in de Nederlandse Gemeenteraden (1923-1927). Aantekeningen en documentatie, behorende bij Margit van der Steen, ‘ware wonderdieren’. De eerste vrouwen in de Nederlandse politiek [1919-1927] (Boom, Amsterdam 2026) (Voorburg, juli 2026)
1. Mej. N. (Nelly) Carels, Alkmaar, vrijzinnig-democraten 1
Geprobeerd is haar het raadslidmaatschap te onthouden omdat ze zogenaamd gemeenteambtenares (d.w.z. lerares huishoudonderwijs) zou zijn en dat zou niet verenigbaar zijn met het gemeenteraadslidmaatschap. Dit besluit van de gemeenteraad is door de Provinciale Staten vernietigd.
2. Jacoba Westerhof-Koopal (1875-1969), Alkmaar, SDAP
Westerhof-Koopal werd in 1923 herkozen in Alkmaar namens de SDAP. 2 Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919 – 1923, nr. 2
3. Gaatske Adriana (Adri) Leendertz-Ladenius (1883-1953), Almelo, SDAP
Ladenius werd in 1923 herkozen in de gemeenteraad van Almelo namens de SDAP. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919 -1923, nr. 3. 3
4. Elisabeth Pieternella Wildeman-Wisse (1885-1968), Amerongen, SDAP
Wildeman-Wisse werd in 1923 herkozen in Amerongen namens de SDAP. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 4. 4
5. E. Middelburg, Amersfoort, vrijzinnig-democraten 5
6. A Broere-Bel, Ammerstol, SDAP 6
7. A. van Blitz-Bonn, Amsterdam, SDAP
Van Blitz-Bon was lid van het Federatiebestuur en bestuurder van den Bond van Vrouwenclubs. 7
8. Nathalia Crielaers, Amsterdam, rooms-katholieken. Crielaers werd in 1923 herkozen
1 Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923 ; M. Borkus e.a. , Vrouwenstemmen. 100 jaar Vrouwenbelangen. 75 jaar Vrouwenkiesrecht (Zuthphen 1994), 75-76).
2 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923; Jan de Roos, Met enige schroom. Pioniers van het lokaal bestuur (Amsterdam 2000), 80.
3 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, 24-05-1923.
4 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 15-05-1923, 2.
5 ‘Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 24-05-1923.
6 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Het volk: dagblad voor de arbeiderspartij, 23-05-1923.
7 ‘De gemeenteraadsverkiezingen. De nieuwe Amsterdamsche raadsleden’, De Telegraaf, 25-05-1923, 2.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 7. 8
9. Liede Eisenloeffel-Tilanus (1871-1953), Amsterdam, SDAP
Eisenloeffel-Tilanus werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 8. 9
10. Alida Margaretha Koek-Mulder (1867-1944), Amsterdam, Vrijheidsbond Koek-Mulder werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 9. 10
11. Cornelia Frida barones Mackay-Katz (1885-1963), Amsterdam, christelijk-historischen.
Mackay-Katz werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 10. 11
12. Carry Pothuis-Smit (1872-1951), Amsterdam, SDAP
Pothuis-Smit werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 12. 12
13. Henderika van Zelm-van den Berg (1874-1961), Amsterdam, CPH
Van Zelm-Van den Berg werd in 1919 gekozen, in 1921 niet en in 1923 weer herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 14. 13
14. Henriëtte Hoogstraal-de Haan (1888-1943), Apeldoorn, SDAP
Hoogstraal-De Haan werd herkozen in 1923
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 15. 14
15. Martina Gezina Kramers (Veur 1863-1934), Apeldoorn, SDAP
In 1923 werd ze in de gemeenteraad van Apeldoorn gekozen, waar ze onderwijszaken in haar portefeuille had.
Martina Kramers was de jongste van zeven kinderen in een onderwijzersgezin.
8 ´Zeven raadsvrouwen´, Dagblad van Noord-Brabant 28-05-2023; ‘Zeven raadsvrouwen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
9 Zeven raadsvrouwen´, Dagblad van Noord-Brabant 28-05-2023; ‘Zeven raadsvrouwen’, De Tijd: godsdienstigstaatkundig dagblad, 25-05-1923.
10 Zeven raadsvrouwen´, Dagblad van Noord-Brabant 28-05-2023; ‘Zeven raadsvrouwen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
11 Zeven raadsvrouwen´, Dagblad van Noord-Brabant 28-05-2023; ‘Zeven raadsvrouwen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
12 Zeven raadsvrouwen´, Dagblad van Noord-Brabant 28-05-2023; ‘Zeven raadsvrouwen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
13 De gemeenteraadsverkiezingen. De nieuwe Amsterdamsche raadsleden’, De Telegraaf, 25-05-1923, ‘Zeven raadsvrouwen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
14 ‘De gemeenteraadsverkiezingen. De nieuwe Amsterdamsche raadsleden’, De Telegraaf, 25-05-1923, 2.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
Ze heeft korte tijd zelf ook in het onderwijs gewerkt. Dit combineerde ze met journalistieke en secretariële werkzaamheden.
Ze was lid van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht en richtte zelf de Rotterdamse Vereeniging ter Behartiging van de Belangen der Vrouw op. In 1911 werd ze lid van de SDAP. In de jaren twintig richtte ze zich op gemeentepolitiek 15
16. Johanna Marcus-Nijland (Leeuwarden 1869-1935), Apeldoorn, VDB
In 1923 namens de VDB in de gemeenteraad van Apeldoorn gekozen. Ze zou niet vaak het woord hebben genomen in de gemeenteraad. Ze keerde in 1927 niet terug vanwege een verkiezingsverlies van de VDB. In 1931 werd ze wel weer verkozen en tevens lid van de Provinciale Staten van Gelderland.
Trouwde in 1894 met Henderikus Marcus. Uit dit huwelijk kwamen twee kinderen voort.
Marcus-Nijland was ook landelijk actief: ze was hoofdbestuurslid van de Nederlandse Vereeniging voor Huisvrouwen en vanaf 1930 presidente van deze vereniging. 16
17. Adriana Johanna Maria Wilhelmina Janzen-Hemmelder (1873-1937), Arnhem, roomskatholieken
Janzen-Hemmelder werd in 1923 herkozen. Ze kwam als weduwe in de raad. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 17. 17
18. Anna Maria Tolhuisen-Martin (Woerden 1870 of 1872-1949), Arnhem, Christelijk-Historischen In 1891 getrouwd met Johan Tolhuisen in Arnhem. Ze hadden vermoedelijk geen kinderen. 18
19. Benjamiena Wigerink-Lezer (Donderen 1893-1954), Arnhem, SDAP
Dochter van Andries Lezer en Grietje Lezer.
Getrouwd met Bernardus Wilhelmus Wigerink. Ze kregen één dochter, Margaretha Dorothea Wigerink, een bekende journalist en schrijfster. (Margaretha Ferguson). Joods. 19
20. Neeltje (Nelly) de Smit-de Heer (1874-1965), Baarn, VDB
Neeltje de Smit-de Heer werd in 1923 herkozen in Baarn. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 22 20
15 Fia Dieteren, ‘Kramers, Martina Gezina’, Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, http://hdl.handle.net/10622/A3D074A1-05D8-48CC-824D-36D4FF0679CB ‘De gemeenteraadsverkiezingen. De nieuwe Amsterdamsche raadsleden’, De Telegraaf, 25-05-1923, 2.
16 N.M.J. Rademakers-Wolf, ´Johanna Marcus-Nijland, 1869-1935, Raadslid gemeente Apeldoorn en Gelders statenlid´ in P.W. van Wissing, R.M. Kemperink, J.A.E. Kuys, E. Pelzers (red.), Biografisch Woordenboek Gelderland. Bekende en onbekende mannen en vrouwen uit de Gelderse geschiedenis (Hilversum 1998), 63-64.
17 Arnhemsche Courant 27 mei 1924.
18 Arnhemsche Courant 24-05-1923; https://www.pondes.nl/detail/i_d.php?inum=811033261; https://www.openarch.nl/rel:e0078e2b-283f-0690-d9f9-9256702d1feb
19 Arnhemsche Courant 22 mei 1923; Joods zijn: mededeling Sietske van der Veen; https://www.geni.com/people/Benjamiena-Lezer/6000000031329684011
20 http://groenegraf.nl/raadsliddetail.php?nummertje=53
21. Gartje ten Have-Land, (Nieuw Beerta 1875- Groningen 1964), Beerta Ze werd herkozen in 1923 en zat tien jaar in de GR. Partij onbekend. Zes kinderen. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919 – 1923, nr. 23. 21
22. Mevr. Luitjes-Visscher, Blaricum, vrijzinnigen 22
23. Mw. Hettema-de Wit Boers, Blokzijl, Vrijz. Dem. 23
24. Johanna Maria Neve-Reintjes, Breda, SDAP Neve-Reintjes werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 27. 24
25. Mej. M.L. van Hasselt, Brummen, Vrijz. (Ons Belang) 25
26. Elisabeth Henriëtte Maria (Elise) Bahlmann (1872-1944), Bussum, rooms-katholieken Bahlmann werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 28. 26
27. Antje Platteschorre-van Donge (Brouwershaven 1878-1953), Brouwershaven, SDAP. Platteschorre treedt uit de partij en gaat na een jaar als onafhankelijk raadslid verder
Haar vader was Leendert van Donge en haar moeder Catharina Bouwman. Trouwde in 1906 met Leendert Platteschorre Ze hadden twee kinderen. Vermoedelijk was dit haar tweede huwelijk, uit een eerdere verbintenis had ze een kindje dat voor het eerste levensjaar is overleden. 27
28. Johanna Elisabeth Lems-Valkenburg (Den Helder1877-1945), Delft, CHU In 1922 in de gemeenteraad gekozen, dus dit is haar tweede termijn. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 34. 28
21 https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/de-eerste-vrouwen-in-groningse-gemeenteraden Website geraadpleegd 21 nov 2022.
22 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 25-05-1923
23 De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 22-05-1923
24 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 25-05-1923
25 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
26 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 24-05-1923.
27 Het volk: dagblad voor de arbeiderspartij, 05-03-1924; https://www.openarch.nl/srt:b044fc3f-385f-c72b-801b-34925183b0de/nl Geraadpleegd 2 december 2022.
28 ‘Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad 24-05-1923; H.M. Bonnebakker-Westermann, ‘Toos Post 1886-1971’ in: Aafje Meijer-Schaap e.a. (red.) Delftse vrouwen van vroeger door Delftse vrouwen van nu (Delft: vrouwen Organisatie & Coördinatie, 1996)148-159, p.156; https://www.openarch.nl/hua:2E0C899E-C22C-4AE1-B493-ABA706266DF3 Geraadpleegd 2 december 2022
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
29. Charlotte Amalia Magdalene van der Mandele-Stein (Lippe Detmond [Duitsland] 1866), Delft, Liberaal (V.B.)
In 1920 in de gemeenteraad gekomen, in 1923 herkozen.
Zie ook Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 35. 29
30. Catharina Margaretha (Toos) Post (1886-1971), Delft, rooms-katholieken
Post werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 32. 30
31. Geerdina Wilhelmina Bleumink-Louman (1877-1970), Den Haag, SDAP
In 1923 werd Bleumink herkozen voor de raad van Den Haag. Vijf kinderen. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 36. 31
32. Mevrouw Johanna Theodora Groenewegen-Smeelen, Den Haag, rooms-katholieken. Mevrouw Groenewegen werd in 1922 niet gekozen terwijl ze wel kandidaat was, maar in 1924 kwam ze tussentijds wel in de raad van Den Haag. 32
33. Lucretia Sophia Hania, Den Haag, CHU
In de raad tussen 1923-1927
Onderwijzeres. 33
34. L.C.M. Heeren, Den Haag (1869 - ?), RKSP
Zittingsduur 3-11-1924-1927.
Ongehuwd. 34
35. Geertruida Hendrika Anna Maria van der Hulst-Heeroma (Schagen 1868-?), Den Helder, Vrijzinnig-democraten
Trouwde in 1891 met Johannes Willem van der Hulst, ambtenaar bij de Spoorwegen. Onbekend aantal kinderen. 35
29 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad 24-05-1923; https://www.openarch.nl/hga:48B92631-3F9B-454D-8B0F-BC65C3F2B37C/nl Geraadpleegd 2 december 2022; H.M. Bonnebakker-Westermann, ‘Toos Post 1886-1971’, a.w. p.156.
30 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad 24-05-1923; H.M. Bonnebakker-Westermann, a.w., 148-159.
31 Jenny Schoenmaker, ‘Vrouwen in de Haagse gemeenteraad in het Interbellum’, Jaarboek 1993. Geschiedkundige Vereniging Die Haghe’, 205-245.
32 Jenny Schoenmaker, ‘Vrouwen in de Haagse gemeenteraad in het Interbellum’, a.w., p. 205-245.
33 Jenny Schoenmaker, a.w.
34 Jenny Schoenmaker, a.w.
35 Het Vaderland : staat- en letterkundig nieuwsblad, 22-09-1923; http://www.genealogiedenhelder.nl/dbnew/family.php?database=humo_&id=F1454879427&main_person=I6 4189
36. T.C. Goedhuis-Van der Ploeg, Vrijheidsbond, Deventer Goedhuis-Van der Ploeg werd in 1923 herkozen. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 40. 36
37. Johanna Theodora Lobbes-Harwig (Winterswijk 1887-1978), Deventer, SDAP Lobbes-Harwig stopt tussentijds met de raad want verhuist in 1925 naar Arnhem. 37
Haar vader was Willem Frederik Harwig, bakker. Haar moeder was Anna Gerdina van Krimpen. Ze trouwde in 1909 met Leonardus Franciscus Lobbes, assistent-directeur. Ze kregen drie kinderen.
38. Francisca Kramer-Mampaeij, Dordrecht (1879), SDAP Mampaeij werd in 1923 herkozen. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 42. 38
39. Meintje Hellinga-Gorter (Beetsterzwaag 1887-1972), Drachten, SDAP Huwde in 1912 met sigarenfabrikant Luitzen Hellinga (1887-1968). Ze kregen één kind: Trijtje 39
40. Gesina Bähler-Boerma (Assen 1874-1953), Eelde, SDAP
Was van 1924 tot 1929 wethouder in Eelde.
Dochter van een herenboer. Ze volgde een driejarige HBS-opleiding. Trouwde op 19-jarige leeftijd met de vrijzinnig hervormde predikant Louis Adriën Bähler.
Ze stichtte het eerste dorpshuis in Nederland in Paterswolde (Drenthe). 40
41. Van der Veen-Van Dijk, Eenrum, SDAP 41
42. C. Visser-Visser, Egmond aan Zee, SDAP 42
43. Janna van Bekkum-van Gorkum (Sneek 1878-1951), Eindhoven, SDAP
36 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, 24-05-1923.
37 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, 24-05-1923; https://www.openarch.nl/gld:533FEDAD-E532-4630-94D63E72F83AE1E4 Geraadpleegd 2 december 2022. https://www.openarch.nl/search.php?name=Johanna+Theodora+Harwig Erna Lammers, a.w., p.60. [Lammers spreekt over Jo Loddes-Harwig].
38 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923. De bron spreekt hier over Kramer Mampoly.
39 Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwsblad van het Noorden, 25-05-1923, 2. https://www.genealogieonline.nl/stamboom-schuurman-ureterp/I1129.php
40 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwsblad van het Noorden, 24-05-1923; https://nl.wikipedia.org/wiki/Gesina_Boerma
41 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwsblad van het Noorden, 25-05-1923, 2.
42 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 18-05-1923, 1.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
In 1923 werd ze in de gemeenteraad van Eindhoven gekozen.
Ze trouwde in 1900 met Jan van Bekkum. Uit het huwelijk kwamen vier kinderen voort. 43
44. Henderika Alberdina van Riel-Smeenge (Assen 1879-1958), Emmen, Liberale Staatspartij Zij kwam niet meteen in de gemeenteraad, iemand anders staat zijn plaats af aan haar.
Afkomstig uit een politieke familie. Ze ging naar de Meisjeskweekschool in Arnhem en werd daarna onderwijzeres in Amsterdam. Ze trouwde met postkantoordirecteur Willem Hendrik van Riel. Ze kregen drie kinderen.
Het gezin vestigde zich in 1916 in Emmen. Daar richtte Henderika een afdeling van de Vereeniging voor Huisvrouwen op en werd voorzitter van de Emmer Vereniging voor Volksonderwijs. Zij is de moeder van Harm van Driel. 44
45. E.C. Vegter-Groen, Emmen, SDAP 45
46. T.P. (Dora) de Jong, Enschede, SDAP 46
47. Grietje Veenhuizen-Lammerts (1883-1955), Enschede, SDAP
Veenhuizen-Lammerts werd herkozen in 1923. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 44. 47
48. Margaretha Abspoel-Pardon (Zoeterwoude1893-?), Epe (Gelderland), SDAP Abspoel-Pardon was raadslid van 1923 tot 1931.
Trouwde in 1915 met Nicolaas Abspoel, onderwijzer. Ze had een kind. 48
49. Elske ten Bos-Harkema (1885-1962), Gasselte, SDAP
Ten Bos-Harkema werd in 1923 herkozen en tot wethouder benoemd.
43 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 24-05-1923; https://www.genealogieonline.nl/stamboom-ype-ypes/I4211.php
44 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 25-05-1923; https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/persoonlijkheden/#source=1&page=1221&view=imagePane Geraadpleegd 2 december 2022. Afbeelding via: http://inenomassen.nl/vanriel_smeenge.html : beeld is december 2022 niet meer beschikbaar.
45 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Drentsche en Asser Courant, 24-05-1923.
46 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Het volk: dagblad voor de arbeiderspartij, 31-05-1923.
47 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, 24-05-1923.
48 https://www.openarch.nl/show.php?archive=elo&identifier=ef66bebc-47e8-0639-8e8ea1eb8f7b3595&lang=nl; https://nieuwelijn.nl/onze-partij/raadsleden-vanaf-1818/ geraadpleegd 12 december 2022.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 45. 49
50. Anna Maria Theodora Reigers (1870-1938), Gendringen, rooms- katholieken In de periode 1923 tot 1927 was zij gemeenteraadslid in Gendringen.
Ze had twee ‘voorvaderen’ die ook actief waren in de gemeentepolitiek, waaronder een die wethouder werd. 50
51. Johanna Maria Hendriks-Buiteman (1879-1969), Gennep, SDAP Hendriks-Buiteman werd in 1923 herkozen in de raad van Gennep. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 46 51
52. Agnetta Elizabeth Hendrika Riesz-Noothoven van Goor (Gouda 1875-1948), Gouda, V.B. Getrouwd met Franciscus Gijsbertus Riesz, kapitein bij de infanterie. Ze kregen twee kinderen. 52
53. Mw. Millenaar-Loeff, ’s Gravemoer, lijst II (Lib.) Ze kreeg 131 van de uitgebrachte stemmen. 53
54. Johanna Bögels, Groesbeek, rooms-katholieken In de gemeenteraad van 1923 tot en met 1935.
Johanna Bögels was een bezemfabriekseigenaar. 54
55. Alexa G. van Gilse, Groningen, vrijzinnig-democraten Van Gilse werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 48. 55
56. Agatha Romkes-Nijhoff (Amsterdam 1883-1956), Groningen, Vrijheidsbond Ze was de dochter van hoogleraar Gerardus Cornelis Nijhoff en Benjamina Maria Noothoven. Ze trouwde in 1906 met Philip Carel Romkes, arts. Aantal kinderen onbekend. 56
49 Jan de Roos, Harkema, Eiske, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Harkema
50 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 26-05-1923, 1; https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=26&miaet=1&micode=0167&minr=814119 &miview=inv2 geraadpleegd 12 december 2022
51 Jan de Roos, a.w.
52 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad 24-05-1923; https://www.genealogieonline.nl/stamboom-de-leede/I83076.php
53 Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche Courant’, 25-05-1923.
54 https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/groesbeek/de-dorpspolitiek-van-groesbeek geraadpleegd 12 december 2022.
55 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf,27-05-1923, 2.
56Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 30-05-1923.
57. Mej. Gorter, Groningen, SDAP 57
58. Maria Catharina Berdenis van Berlekom (Brielle 1866-1946), Haarlem, Vrijheidsbond Ongehuwd en kinderloos.
Ze was secretaresse van de commissie van toezicht op het lager onderwijs. Ook zou ze belast zijn geweest met de leiding van de jeugdclubs van de Vereeniging voor Huisvlijt. Hier geen bron voor gevonden. 58
59. M. Maarschalk-Komin, Haarlem, SDAP Maarschall-Komin werd herkozen in 1923.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 52. 59
60. Pauline Johanna Willekes Macdonald-Reynvaan (1861-1925), Haarlem, Vrijheidsbond Herkozen in 1923.
Zie ook Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 53. 60
61. Elisabeth Roorda van Eijsinga-Bakker (Hoorn 1872 - ?), Haarlem, Christelijk-Historischen
Ze was getrouwd met Nanno Roorda van Eijsinga in 1893. Ze kregen twee kinderen. In 1911 gescheiden (!).
Secretaresse van de Vereeniging van huisvrouwen en redactrice van het maandblad van die afdeling. Ook was ze bestuurslid van de afdeling Haarlem van de C.H. Unie en lid van de propagandacommissie van die afdeling. 61
62. Mej. W.G. van Vliet, Haarlem, SDAP 62
63. Wabina (Wabien) Mansholt-Andraea (1874-1966), Haren, SDAP In 1919 zat Mansholt in de gemeenteraad van Ulrum. In 1923 werd ze verkozen voor de gemeenteraad van Haren, weer namens de SDAP. https://www.wiewaswie.nl/personenzoeken/zoeken/document/a2apersonid/583123885/srcid/14267446/oid/31 https://www.openarch.nl/gra:1c783dc1-37a4-a87a-f669-32b7cf5d4249/nl geraadpleegd 12 december 2022
57 De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 27-05-1923, 2.
58 De raadsverkiezingen’, Haarlem’s Dagblad, 24-05-1923, 12; Algemeen Handelsblad, 24-05-2023. Afbeelding uit: ‘De raadsverkiezingen’, Haarlem’s Dagblad, 24-05-1923, 12; https://www.genealogieonline.nl/families-klein-ree-ea/I74386.php Geraadpleegd 13 december 2022
59 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; Herkomst foto: https://www.geschiedenislokaal023.nl/bronnen/maartje-maarschall-komin geraadpleegd 13 december 2022
60 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; http://www.pondes.nl/detail/i_d_ENG.php?inum=11712978
61 ‘De raadsverkiezingen’, Haarlem’s Dagblad, 24-05-1923, 12; http://www.pondes.nl/detail/i_d_ENG.php?inum=12441734 ; Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923, Algemeen Handelsblad, 24-05-2023.
62 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923 Algemeen Handelsblad, 24-05-2023.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
Zie ook Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 92. 63
64. Hoekstra-Zethof , Heemstede, ´Aparte lijst RK´ 64
65. Mej. M.C.F. Bex, Heerlen, Rooms-katholieken 65
66. Agnes Jeannetta Maria (Annette) Passtoors (Hilversum 1878-1970), Heino, roomskatholieken
In 1923 werd ze raadslid in de gemeenteraad van Heino namens de rooms-katholieken. In de raad pleitte ze onder andere voor verharding van het marktplein, openbaar onderwijs en het goed bijhouden van het bevolkingsregister. In 1927 werd Passtoors gekozen tot wethouder van Heino en was daarmee de eerste vrouwelijke katholieke wethouder van Nederland. In 1934 stopte ze onverwachts als gemeenteraadslid.
Dochter van banketbakker Joannes Franciscus Passtoors en Suzanne Reyn. In 1912 verhuisde het gezin naar Heino. Passtoors was actief in het katholieke verenigingsleven. Ook zette ze zich in voor de belangen en educatie van vrouwen 66
67. H. de Boer-Baltjes, Hengelo, SDAP
De Boer-Baltjes werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 57 67
68. Wilhelmina Brouns-van Besouw (1879-1937), ’s-Hertogenbosch, R.K. Staatspartij Brouns werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 59. 68
69. M. Krijgsman-Vernes, ’s-Hertogenbosch, SDAP 69
70. Henriëtte Eva Pabst-Blijdenstein (Amsterdam 1871-1960), Hilversum, Vrijheidsbond In 1901 trouwde ze met Adriaan Louis Cornelis Pabst. 70
71. Th. M. den Ouden, Hilversum, SDAP 71
72. Grietje Hoek-Spaander (Berkhout 1887-1953), Hoogwoud, lijst 2 b Onze Courant 26-05-1923 geeft aan dat ze namens ´lijst 2 b´ is gekozen. Dit zou r.k. kunnen zijn.
Dochter van Willem Spaander en Grietje Nierop.
63 https://socialhistory.org/bwsa/biografie/andreae
64 Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923
65 ‘De verkiezingen te Heerlen’, De Telegraaf, 18-05-1923, 2.
66 http://www.regiocanons.nl/overijssel/salland/heino/passtoors
67 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant, 24-05-1923.
68 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923
69 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
70 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923 Bron niet meer toegankelijk: https://www.genealogieonline.nl/genealogie-koek/I3931.php Wel toegankelijk: http://gw.geneanet.org/hennysavenije?lang=en&iz=14759&p=henriette+eva&n=blijdenstein Bron geraadpleegd 13 december 2022
71 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
In 1908 trouwde ze met Jan Hoek. Een dochter 72
73. Sophie Bronsveld-Vitringa (1871-1933), Hoorn, RKSP Bronsveld werd in 1923 herkozen namens de rooms-katholieken. In Hoorn zijn drie van de 15 zetels voor vrouwen!
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 63. 73
74. Mevrouw G.A. Keyser-Lens, Hoorn, gecombineerd links 74
75. Aagje Zwagerman-Velt (1869-1940), Hoorn, SDAP Ze was getrouwd met Pieter Zwagerman. Minimaal een kind. 75
76. Johanna Maria Buijing-Vedder (Duiven 1877-1949), Huissen (Gelderland), rooms-katholieken Getrouwd met Johannes Hendrikus Buijing. Bronnen spreken elkaar tegen wat betreft kindertal, Pondes spreekt over vier kinderen en Open arch over zes. Ik houd zes aan. 76
77. Mevrouw C. van Beek-Kanis, Kampen, Vrijheidsbond 77
78. Alida Philippina Johanna (Jo) Walkate-Stork (Hengelo1879-1962), Kampen, Vrijheidsbond In 1900 trouwde ze met Jacob Andries Walkate. Uit dit huwelijk kwamen vijf kinderen voort.
Ze was presidente van de Vereeniging tot steun aan behoeftige Kraamvrouwen van alle gezindten. 78
79. Mej. J. Oostenbrug, Kollumerland, SDAP 79
80. Mevrouw N. Ofman- de Haan, Krommenie, SDAP 80
81. Mevrouw N. Walig-Groot, Krommenie, V.D. 81
72 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923. Onze Courant 26-051923. https://www.genealogieonline.nl/stamboom-kooiman-bruijn-mantel/I38071.php Bron geraadpleegd 13 december 2022.
73 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
74 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
75 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923; http://www.online-begraafplaatsen.nl/zerken.asp?command=showzerken&bgp=552&page=8; https://www.openarch.nl/nha:3727b5f2-0f60-4086-8fd7-a911686493e5/nl ;
76 http://www.pondes.nl/detail/i_d.php?inum=751249313; https://www.openarch.nl/search.php?name=Johanna+Maria+Vedder geraadpleegd 15 december 2022; De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923; http://www.online-begraafplaatsen.nl/zerken.asp?command=showzerken&bgp=1250&page=9
77 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
78 Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923; http://www.kamperalmanak.nl/downloads/almanak1931/almanak1931_7_beroepen_kerk_verenigingen.pdf; https://www.genealogieonline.nl/stamboom-walkate/I18.php
79 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwsblad van het Noorden, 24-05-1923.
80 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad 15-05-1923 en ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 16-05-1923
81 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 16-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
82. Sijtske Leenheer-Durkstra (Meppel 1884), Kuinre (land van Vollenhove), roomskatholieken
Gemeenteraadslid in Kuinre van 1923 tot 1930.
Trouwde in 1912 met Cornelis Aalbert Leenheer, hoofd van een school. Leenheer-Durkstra was onderwijzeres van beroep. 82
83. Hillegonda Cornelia Buisman-Blok Wybrandi (1876-1967), Leeuwarden, VDB Buisman-Blok Wybrandi werd in 1923 herkozen. Zie ook Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 69. 83
84. Helena Dietrich-De Rooy (Leiden 1882-1976), Leiden, Democratische Partij Raadslid in Leiden namens de Democratische Partij van 1923 tot 1927. Ze was lid van de commissie Geneeskundigen Dienst en de Keuringsdienst van Waren.
Dochter van Wilhelmus de Rooy en Catharina Ruter.
Ze trouwde in 1909 met Johann Heinrich Dietrich, chef kok en koffiehuishouder. 84
85. Wilhelmina Bernardina (Marie) van Itallie-van Embden (1870-1959), Leiden, Vrijzinnigdemocraten
Ze trad in 1921 in de raad van Leiden en werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 72. 85
86. Johanna Everdina Zeeman-de Stoppelaar (Amsterdam 1872-1924), Leiden, christelijkhistorischen
Ze was raadslid in Leiden namens de CHU in 1923 en 1924, tot haar overlijden dat jaar. Ook was de lid van de commissie Geneeskundigen Dienst en de Keuringsdienst van Waren.
Dochter van Henri Zeeman en Willemina Catharina Roch.
In 1889 trouwde ze met Gerardus Albertus de Stoppelaar, belastingontvanger van beroep. Ze hadden twee kinderen. 86
82
https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=1648&miaet=1&micode=23&minr=783435 &miview=inv2;
https://www.openarch.nl/show.php?archive=dar&identifier=8b62f239-8c57-4b95-b331-dcba5befacd&lang=nl
83 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923.
84 Bron in 2025 niet meer toegankelijk: http://www.janvanhout.nl/pluche7/pers/plup_dietri_1215.htm Wel toegankelijk, geraadpleegd 15 december 2022: https://oudleiden.nl/?view=article&id=4324:plup-dietri-1215&catid=74
Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam’, Bredasche Courant, 24-05-1923.
85 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam’, Bredasche Courant, 24-05-1923.
86Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam’, Bredasche Courant, 24-05-1923.
Bron niet meer raadpleegbaar in 2025: http://www.janvanhout.nl/pluche7/pers/plup_stoppe_1221.htm
Bron wel raadpleegbaar 2025: https://oudleiden.nl/?view=article&id=4784:plup-stoppe-1221&catid=74 https://www.openarch.nl/show.php?archive=elo&identifier=dd020352-47fb-b8e6-8497b5c68e865455&lang=nl ; https://wiewaswie.nl/en/search/?q=Johanna%20Everdina%20Zeeman geraadpleegd 15 dec 2022
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
87. Anna Wijnandts-Louis, Maastricht, SDAP
Anna Wijnandts-Louis werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 74. 87
88. Leukel-Bosch, Meerssen, Lijst II (Leukel) 88
89. Jkvr. Henriëtte Françoise Boddaert-Schuurbecque Boeye (Middelburg 1859-1924), Middelburg, V.D.B.
Dochter van jhr. Louis Wilhelmus Adriaan Schuurbecque Boeye en jvr. Cornelia Versluys. Ze was gehuwd met jhr. Pieter Johannas Boddaert.
Ze was mede-oprichter van de Vereeniging tot Verbetering van den Maatschappelijken en den Rechtstoestand der vrouw in Nederland. Ook was ze bestuurslid van de Tesselschade-Arbeid Adelt 89
90. Pieternella Corné-Maljaars (1873-1955), Middelburg, SDAP Corné-Maljaars werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 77. 90
91. Rachel Weijl-Snuijf (Amsterdam1881-1957), Middelburg, VDB
Van 1923 tot 1940 in de gemeenteraad van Middelburg
De joodse Rachel Weijl-Snuijf was de dochter van Joseph Snuijff, diamantwerker en Rosette Sijes Ze was getrouwd met huisarts Louis Michael Weijl in 1906. Ze hadden drie kinderen.
Ze was één van de eerste vrouwelijke artsen. Ook was ze bestuurslid van het Centr. Genootschap Kinder-herstellingsoorden.
In 1942 naar Westerbork gedeporteerd, daarna naar Theresiënstadt. Na de oorlog naar Amsterdam verhuisd. 91
92. Pauline Chorus-Pijls, Munstergeleen, lijst no1 Chorus Pijls Ze zou volgens bron (chorusgen) van 1921-1928 in de GR hebben gezeten, maar dat krijg ik niet via kranten bevestigd. Wel dat ze in 1923 is gekozen.
Pauline Chorus-Pijls was in 1905 getrouwd met landbouwer Arnold Chorus. Ze kregen drie kinderen. 92
87 https://l1.nl/plaquette-eerste-vrouwelijke-raadslid-maastricht-114545; https://nl.wikipedia.org/wiki/Anna_Cornelia_Wijnandts-Louis , geraadpleegd 28 mei 2023; De Maasbode 18 mei 1923.
88 ‘Provincienieuws. De Gemeenteraadsverkiezingen’, Limburger koerier: provinciaal dagblad, 26-05-1923.
89 https://www.geni.com/people/Henri%C3%ABtte-Francoise-Schuurbeque-BoeyeJkvr/6000000019594461255; ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 17-05-1923, 2; https://nl.wikipedia.org/wiki/Vereeniging_tot_Verbetering_van_den_Maatschappelijken_en_den_Rechtstoest and_der_vrouw_in_Nederland; Provinciale Zeeuwse Courant, 10-10-2017.
90 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 17-05-1923, 2.
91 De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 17-05-1923, 2; http://www.jodeninnederland.nl/id/P-3941 ; https://www.openarch.nl/srt:1327ae18-a0bd-0878-f891f5dbaab24679/nl geraadpleegd 16 dec 2022; Provinciale Zeeuwse Courant 22-08-2017. Foto afkomstig uit Myheritage, deze is alleen tegen betaling toegankelijk.
92‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Limburger Koerier: provinciaal dagblad, 26-05-1923. https://chorusgen.nl/foto23.html, geraadpleegd 16 december 2022; http://www.chorusgen.nl/namen.html
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
93. A. Schubert-Van Zelm, Naarden, vrijzinnig-democraten Bij haar toetreden tot de gemeenteraad van Naarden merkte de voorzitter op dat er nu eindelijk een deskundige was op het terrein van het gezin. 93
94. Mevr. Slop-IJsstelstein, Nieuwerkerk, V.-B. 94
95. G.C. André de la Porte, Nijmegen, Vrijheidsbond
In Nijmegen kwam pas bij de tweede verkiezing na de invoering van het algemeen kiesrecht voor het eerst een vrouw in de gemeenteraad, G.C. André de la Porte namens de Vrijheidsbond. Zij was gemeenteraadslid tot 1928, hoewel ze ook bij de verkiezingen van 1927 meer dan genoeg stemmen had gekregen voor een volgende periode. 95 Niet meer te controleren: initiatiefneemster van de Nijmeegse Lyceumclub, die in 1925 werd opgericht, dus tijdens haar gemeenteraadsperiode
96. Alice Everdina Julie Deelken-de Vroom, Norg, vrijzinnig-democraten Alice Everdina Julie de Vroom was getrouwd met Johannes Herman Carlen Deelken. 96
97. Mej. J. Bentum, Odoorn, SDAP 97
98. A.W. Banning, Oldenzaal, (?-1926), rooms-katholieken
Mej. A.W. Banning kwam in 1923 in de gemeenteraad van Oldenzaal en bleef gemeenteraadslid tot haar overlijden in 1926. 98
99. ´Een vrouw´ , Ooststellingerwerf, Lijst der Plattelanders 99
100. Willy Hofman Poot (1867 – 1952), Oostzaan, Liberale Vrijheidsbond
93 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 25-05-1923 en Algemeen Handelsblad 25-05-1923; https://bestuur.gooisemeren.nl/fileadmin/user_upload/wind_meetings/151216_Raadsnotulen_nr._16_van_16 _december_2015.pdf
94 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Maasbode, 19-05-1923.
95 Algemeen Handelsblad, 25-05-1913; https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Gemeenteraadsverkiezingen_1923 geraadpleegd 16 december 2022; https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Vrijheidsbond; bron niet meer beschikbaar; https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Nijmeegse_Lyceumclub; https://www.huisvandenijmeegsegeschiedenis.nl/info/Gemeenteraadsverkiezingen_1923 geraadpleegd 16 december 2022
96 ‘Provinciale Drentsche en Asser Courant, 24-05-1923; http://genealogie.vanhoboken.nl/familychart.php?familyID=F7062&tree=Hoboken; http://drentsarchief.nl/beeldbank/68a255bc-d430-43ec-a9225bb37eec5d2d/layout/result/indeling/lijst?f_toponiemen%5B0%5D=De+Spatel+B.V.<r=d&specified=closed&f _personen=Deelken-de+Vroom%2C+mevrouw Afbeelding is in 2022 niet meer digitaal toegankelijk.
97 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 26-05-1923.
98 Andere gemeenten’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923 Bron in 2025 niet meer raadpleegbaar: https://www.oldenzaal.nl/sites/default/files/inventaris-secretarie-archief-gemeente-oldenzaal-1918-1950.pdf Informatie bevestigd via https://www.oldenzaal.nl/file/inventaris-secretarie-archief-gemeente-oldenzaal-19181950pdf
99 De Telegraaf, 18-05-1923
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
Hofman-Poot werd in 1923 herkozen in de gemeenteraad van Oostzaan namens de V.B. Ze werd opnieuw wethouder, maar moest na drie jaar haar wethouderszetel opgeven. Haar man had astma en moest naar een plek waar de lucht gezonder was.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 80. 100
101. Anna Sophia Wieberdink-Helweg (1882/85-1966), Opsterland, Vrijzinnig-Demoraten Ze trouwde met Tjeerdo Gerrits Wieberdink in 1908. Uit dit huwelijk kwam minstens een kind voort. 101
102. Louisa Spruit-Haan (1888-1986), Oudendijk
Ze was getrouwd met Klaas Spruit. 102
103. Mevrouw Rootjes-Hoflamp, Oud-Karspel, Vrijzinnig-Democraten 103
104. Mevrouw Clazina Anthonia Schreuder-Wijker (Dordrecht 1892-1968), Purmerend, SDAP Dochter van Gerrit Aldertsz Wijker en Maaike Vliegenthart. In 1916 trouwde ze met Frederik Schreuder, bierbottelaar. Hij overleed in 1920. In 1930 trouwde ze met Koenraad Bakker. Ze heeft geen kinderen gekregen. 104
105. Adriana Petronella Broeders-Emmen (Dongen 1892-1944), Raamsdonk, roomskatholieken
Er waren twee katholieke lijsten, zij stond op lijst IIa. Ze kreeg veruit de meeste stemmen van alle kandidaten: 485 van de 2475 uitgebrachte geldige stemmen.
Ze was getrouwd met Johannes Broeders. Ze kregen een kind volgens een bron die niet meer raadpleegbaar is (voor de statistiek: kindertal onbekend). 105
100 Jan de Roos, Poot, Wilhelmina Anna, in: Digitaal Vrouwenlexicon Nederland, http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Poot
101 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 25-05-1923, 2.
https://www.openarch.nl/saa:8a999233-e1dc-4d14-80b4-7a995cbfe0dc/nl Geraadpleegd 23 dec 2022
102 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Het volk: dagblad voor de arbeiderspartij, 19-05-1923; De Telegraaf 22-051923.
http://www.schiltmeijer.nl/Plaatsnamen/Begraafplaatsen/Algemene%20begraafplaats%20Oudendijk.html
103 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Voorwaarts: sociaal-democratisch dagblad, 18-5-1923; De Telegraaf, 18-05-1923
104 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 15-05-1923, 2. https://www.genealogieonline.nl/stamboom-erfgooier/R22781.php Afbeelding niet meer beschikbaar via: http://waterlandsarchief.nl/detail/b1c9975c-66f4-11e3-a474330faf8108be , maar wel via
https://waterlandsarchief.nl/archieven?mivast=131&miadt=131&mizig=187&miview=gal&mizk_alle=Schreuder -Wijker
105 De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche Courant’, 23-05-1923. Niet meer beschikbaar in 2025: https://www.openarch.nl/show.php?archive=rat&identifier=41d45840-3864-11e0-bcd18edf61960649&lang=nl Wel raadpleegbaar: https://www.openarch.nl/bhi:68eef424-3ef8-710b-5c4f-e9bc82a4e42d
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
106. Mej. G.J. Vleeming, Rheden
Mej. G.J. Vleeming was raadslid van 1923 tot 1927. 106
107. Mw. v.d. Berg-Hovestad (Rhenen1865), Rhenen, SDAP 107
108. Wiepkje Sietske Christina Barendrecht-Kuenen, (1874-1955), Rijswijk, ´Wild-liberalen´, Barendrecht-Kuenen kwam in 1923 opnieuw in de raad van Rijswijk. Zie verkiezingen 1919-1923, nr.82. De Telegraaf spreekt over VVC. 108
109. Johanna Wilhelmina Apolonia Josephina Kruijswijk-Fijt (Rijswijk1869-1933), Rijswijk, rooms-katholieken
Ze was getrouwd met Johannes Kruijswijk in 1892 en was onderwijzeres toen ze trouwde. Volgens een bron zou ze weduwe zijn toen ze in de raad kwam, volgens bron open arch zouden man en vrouw op dezelfde dag zijn overleden in 1933. Ze heeft vijf kinderen gekregen, waarvan een levenloos geboren en een zeer jong gestorven. Ze was eigenaar van een bodebedrijf. 109
110. Maria Helmina Reijnders-Keller (Mill en St. Hubert 1871-1953), Roermond, Lijst Rieter
In 1898 trouwde ze met Joseph Hubertus Reijnders, kantoorbediende. Reijnders-Keller was winkelier van beroep. Ze heeft zeven kinderen gekregen, van wie er twee maar heel kort hebben geleefd en een op negenjarige leeftijd is overleden. Haar man overlijdt in 1927. 110
111. Hendrika Brok-Troelstra (Assen 1867-1944), Rolde, SDAP, 1925
In de gemeenteraad van Rolde van 1925 tot 1927.
Dochter van Jelle Pieters Troelstra en Grietje Landmeten.
In 1903 trouwde ze met Klaas Cornelis Brok, landarbeider en machinist. Uit dit huwelijk kwamen twee dochters voort. Troelstra bezocht de HBS voor meisjes in Leeuwarden. Na een afgebroken studie werkte ze als huisonderwijzeres en huismeesteres van een internaat.
106 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Arnhemsche Courant, 26-05-1923. https://www.geldersarchief.nl/bronnen/archieven/maisi_proxy.aspx?mivast=37&mizig=210&miadt=37&miaet =1&micode=2503&minr=1143593&miview=inv2&milang=nl
107 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 18-05-1923.
108 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923. Jan de Roos, met enige schroom, 79. De Telegraaf, 17-05-1923; https://rijswijk.pvda.nl/wp-content/uploads/sites/212/2013/04/100-jaar-sociaal-democratie-in-Rijswijkpag.20-48.pdf Deze bron was in 2025 niet meer beschikbaar.
109https://rijswijk.pvda.nl/wp-content/uploads/sites/212/2013/04/100-jaar-sociaal-democratie-in-Rijswijkpag.20-48.pdf Volgens Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923 is zij niet gekozen in de raad. Ik houd hier de bron uit Rijswijk aan. https://www.openarch.nl/hga:C3267049D6AC-42EF-8815-3834FE597D3E
110 https://www.wiewaswie.nl/personenzoeken/zoeken/document/a2apersonid/175438372/srcid/20302065/oid/36 (bron niet meer raadpleegbaar) Bron geraadpleegd 10 jan 2023: https://www.openarch.nl/rhl:9d6bc427-1202-1eb7-b540-cfdf07485bd4 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Venlosche Courant, 26-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
Door haar broer, Pieter Jelles Troelstra, was haar belangstelling voor het socialisme gewekt. In 1912 vestigde zij zich met haar man in Rolde, in Drenthe, waar zij begon met propagandistisch werk Ze was bestuurslid van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen en redigeerde het Drentsch Volksblad. Ook was ze bestuurslid van de Sociaal-Democratische Vrouwenclub. Ze maakte zich sterk voor het vrouwenkiesrecht en goede kinderopvoeding. 111
112. Mevrouw L.C. Brauns-Hofman, Rotterdam, VDB
Oud-onderwijzeres 112
113. Susanne (Suze) Groeneweg (1875-1940), Rotterdam, SDAP
In 1923 werd Suze Groeneweg herkozen voor de raad van Rotterdam.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 84. 113
114. Johanna Francisca van Kersen-van Muijlwijk (ook wel Stolle), Rotterdam, SDAP
Van Kersen-Van Muijlwijk werd in 1923 herkozen.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 85. 114
115. Johanna Maria Josepha Antonia (Annie) Meijer (Rotterdam 1875-1954), Rotterdam, rooms-katholieken
Van 1923 tot 1935 lid van de gemeenteraad van Rotterdam.
Lid van de Provinciale Staten.
Van 1924 tot 1937 was ze tevens Tweede Kamerlid. In al deze functies pleitte ze voor verbetering van de rechtspositie van de vrouw, met inachtneming van de beginselen van het christelijk huwelijk.
Afkomstig uit een gegoede koopmansfamilie.
Presidente van de Diocesane R.K. Vrouwenbond en voorzitter van de R.K. Vrouwenbond, bisdom Haarlem. 115
116. Ruempol-Van Geijtenbeek (1875), Ruurlo, Gemeentebelang 116
111 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwsblad van het Noorden, 24-05-1923; Corien Rattink, ‘Troelstra, Hendrika’, Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, http://hdl.handle.net/10622/1BB3EC03-708D-4E7F-B1DA-EF95B2370664 ; Redactie, Troelstra, Hendrika, in: Digitaal Vrouwnlexicon van Nederland http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Troelstra https://www.pvda.nl/nieuws/de-zus-van-troelstra/ : bron in 2025 niet meer raadpleegbaar.
112 ‘Rotterdam. De uitslag van de raadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923. Algemeen Handelsblad 25-05-1923
113 ‘Rotterdam. De uitslag van de raadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923. 113 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 24-05-1923
114 ‘‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 24-05-1923; Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; Algemeen Handelsblad 25-05-1923
115‘Rotterdam. De uitslag van de raadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923; Algemeen Handelsblad 25-05-1923 https://www.parlement.com/id/vg09ll3c50z8/j_m_j_a_annie_meijer
116 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 22-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
117. Neeltje Slooten-Smit, Schermer (1875-?), SDAP Neeltje Smit was getrouwd met Teede Slooten in 1899. Teede Slooten is in 1944 in Duitsland (Oldenburg) gestorven. 117
118 . Elisabeth Koeten-Ooms (Kralingseveer1888-1968), Schiedam, SDAP Ze zat van 1919 tot 1927 in de gemeenteraad.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 87. 118
119 Mw. Heringa Schuiling Schoorl, V-D 119
120 Hendrica Weber-Groeneveld, (1885-1965), Schoten, SDAP Weber-Groeneveld werd in 1923 herkozen. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 89. 120
121 Schermerhorn-Koft, Sint-Maarten (Noord-Holland), vrijzinnig-democraten 121
122 Maria Hubertina Rosalina van de Gaar-Schijns (Slenaken1891 of 1895), Slenaken, Lijst 1. Getrouwd met Willem Winandus van de Gaar in 1916. Ze heeft twee, zeer jonggestorven kinderen gekregen. 122
123 L.H. Droste-Wilmans, Soest, Vrijzinnig-Democraten 123
124 Mej. P. van Meer, Steenbergen, lijst 3 (dissidenten) 124
125 Adriana Geertruida Huender-Koerselman (1876-1927), Terborg, Lijst no. 5a
117 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Voorwaarts: sociaal-democratisch dagblad, 18-05-1923; Link geraadpleegd op 10 januari 2023 https://www.openarch.nl/nha:65bdbcb9-e8c4-42ed-9024583ae462fb01/nl Deze bron in 2025 niet meer beschikbaar: https://www.openarch.nl/show.php?archive=nha&identifier=5fba1aee-e461-9189-bc99a7446307c565&lang=en .
118 Heinen, a.w.; Jesper Geubels, Handleiding van ProDemos, 100 jaar kiesrecht: handleiding voor lokaal historisch onderzoek naar de invoering van het algemeen kiesrecht en de invloed van deze invoering op de gemeenten, 46-51; https://www.schiedam.nl/Docs/gemeente/archief/archieven_en_collecties/archievenoverzicht/Raadsleden_20 16_07_18.pdf Deze bron was in 2025 niet meer raadpleegbaar. https://www.stedelijkmuseumschiedam.nl/tentoonstelling/schiedamse-raadsleden-eren-hun-vergetenvoorgangers/ geraadpleegd 21 nov 2022.
119 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 22-05-1923.
120 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923.
121 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 18-05-1923.
122 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Limburger Koerier: provinciaal dagblad, 01-06-1923; http://www.pondes.nl/detail/i_d.php?inum=13341764 . Zie ook https://www.openarch.nl/rhl:7321fdac-900e1909-8111-f6e9a59f7f8a/nl
123 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 25-05-1923.
124 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Provinciale Noordbrabantsche en ’s-Hertogenbossche Courant, 23-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
Trouwde in 1899 met Rutger Hendrik Huender, verkoper. Ze kregen vijf kinderen. 125
126 Mej. Van Maanen – v.d. Helden, Tiel, SDAP 126
127 Mej. Anth. (A.A.M.) Hutten (1891-1980), Utrecht, rooms-katholieken 127 Lid van de gemeenteraad van 1923-1939.
128 Mevr. Secrève-Bregman, Utrecht, SDAP 128 Actief in de vrouwenkiesrechtstrijd.
129 M. van Royen, Utrecht, Vrijheidsbond 129
Komt in september in de raad. Van 1923-1927 in de Gemeenteraad.
130 Anna Maria Christina Erens (Stiena Ruijpers-Erens) (1857-1930), Valkenburg, Katholieke Kieskring
Bij de verkiezingen van 1923 kwam er een eind aan het wethouderschap van Ruijpers-Erens. Wel bleef ze raadslid.
Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 95 130
131 Mw. Van de Hamme, Veere 131
132 Mej. A.C. van Hal, Vlissingen, sociaal-democraten 132
133 Mevrouw Maessen (Meessen)-Hacking, Voerendaal, rooms-katholieken
De raad telt 11 zetels, allen voor de R.K. en onder die 11 zijn maar liefst twee vrouwen. 133
134 Wilhelmina Josephine Henriette Marie Sophie Welters (Echt 1882-1960), Voerendaal, rooms-katholieken
In 1923 werd ze lid van de gemeenteraad van Voerendaal en ze bleef gedurende 8 jaar gemeenteraadslid
125 ‘Uitslag gemeenteraadsverkiezingen’, De Graafschap-bode, 25-05-1923; http://www.online-begraafplaatsen.nl/zerken.asp?command=showgraf&bgp=2825&grafid=833440&char=H; https://www.genealogieonline.nl/stamboom-bremer/I8786.php geraadpleegd 10 januari 2023
126 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923.
127 Algemeen Handelsblad, 25-05-1923; Ton van den Berg, Mejuffrouw A.A.M. Hutten (1891-1980), Tijdschrift Oud-Utrecht 91(2018)138-144.
128 Algemeen Handelsblad, 25-05-1923; Marjet Douze, ‘ ‘’Vrouwenrecht en mannenplicht.” Strijd voor vrouwenkiesrecht in Utrecht’, Oud Utrecht. Tijdschrift voor geschiedenis van stad en regio Utrecht 92(2019)4, 128-134.
129 Marjet Douze, ‘‘’Vrouwenrecht en mannenplicht.” Strijd voor vrouwenkiesrecht in Utrecht’, Oud Utrecht. Tijdschrift voor geschiedenis van stad en regio Utrecht 92(2019)4, 128-134.
130 Jan de Roos, Erens, Anna Maria Christina, in: Digitaal Vrouwenlexicon Nederland, http://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Erens
131 De Maasbode, 18-05-2023.
132 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-05-1923.
133 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Venlosche Courant, 23-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
Wilhelmina Josephine Henriette Marie Sophie Welters (roepnaam Wilhelmine) was de dochter van Frans Renier Welters en Elise Roosenboom. Haar vader was burgemeester van Echt en directeur van een stoomdakpannenfabriek. Ze kwam dus uit een welgesteld gezin dat aanzien genoot.
Welters trouwde niet en bleef kinderloos
Ze raakte op jonge leeftijd maatschappelijk geëngageerd. Zo werd ze actief in het rooms-katholieke verenigingsleven. Ze was secretaresse van de Katholieke Sociale Actie (KSA). In 1916 werd Welters als woninginspectrice aangesteld. Ze bezocht vooral mijnwerkersgezinnen 134
135 Martha Heering-Brouwer (1873-1947), Voorburg, V.B.
Trouwde met Pieter Heering, zeepfabrikant, in 1900. Ze hadden minstens twee kinderen. 135
136 Hermina Straalman-Kremer (Deventer1896 - ? ?), Voorst, SDAP
In 1923 kwam ze in gemeenteraad van Voorst, net als haar echtgenoot. In 1924 verhuisden ze naar Hilversum. Hier kwam ze in 1927 in de gemeenteraad en hier werd ze wethouder.
Hermina Kremer was getrouwd met Herman Straalman in 1919. Vermoedelijk geen kinderen. 136
137 Mej. Ver Loren , Warneveld, (VB)
Naam staat op deze wijze vermeld in de bron. 137
138 C.J. Blaauwboer-Vries, Wieringerwaard, Vrijheidsbond 138
139 Fennechien Knigge-Wacht (Wildervank 1883-1958), Wildervank, SDAP
Ze was getrouwd met Pieter Geert Knigge, arbeider, in 1905. Ze kreeg vier kinderen waarvan er een zeer jong stierf. 139
140 Mevrouw Roosje Betsy de Beer-Meibergen (1879-1943), Winschoten, Vrijheidsbond De Beer-Meibergen werd in 1923 herkozen in Winschoten, dit keer namens de Vrijheidsbond. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 101. 140
134 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Nieuwe Venlosche Courant, 23-05-1923; http://www.demijnen.nl/actueel/artikel/woninginspectrice-mej-w-welters-1882-1960
135 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 25-05-1923; https://www.myheritage.nl/names/martha_brouwer website in 2025 niet meer raadpleegbaar. https://www.openarch.nl/gld:F9FA1A43-3D62-43DF-B6F6-634440B08B77 11 jan 2022 geraadpleegd
136 Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 16-05-1923; https://www.genealogieonline.nl/parenteel-ordelmans/I1960.php; https://www.historischeverenigingvoorst.nl/images/PDF_KRONIEK/37-03%20(2014).pdf, geraadpleegd 11 januari 2023.
137 Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 26-05-1923.
138 De Telegraaf, 18 mei 1923.
139 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad, 27-05-1923. https://www.genealogieonline.nl/genealogie-lips/I67833.php . Bron in 2025 niet meer raadpleegbaar. https://www.openarch.nl/gra:182f960e-83ea-29b1-1c5e-6ba65b7c4f0e/nl Bron geraadpleegd 11 januari 2023
140 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 17-05-1923.
1923-1927 Vrouwen gekozen in gemeenteraden juli 2026 / zonder afbeeldingen
141 Mevrouw Roskam-Booy, Wormerveer, Gemeentebelangen Met voorkeurstemmen gekozen. 141
142 Aagje Bunschoten-Brouwer (1893-1967), Zaandijk, SDAP Bunschoten-Brouwer werd in 1923 herkozen. Zie Aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 106. 142
143 Amanda Augusta van Hoogstraten-Schoch, Zeist (Arnhem1869), CHU Op 4 september 1923 deed ze als lid van de CHU haar intrede in de gemeenteraad van Zeist. Tussen 1924 en 1927 was ze ook lid van de Provinciale Staten van Utrecht.
Getrouwd met de hervormde predikant Gerard van Hoogstraten. Ze kregen drie zonen. Van Hoogstraten was van beroep romanschrijfster en journaliste. Zo was ze redactrice van Onze Gids en Christelijk Vrouwenleven. 143
144 Mevrouw R. Trecken-Staal, Zelhem, Vrijzinnig-Democraten 144
145 A. Berger-Voert, Zevenaar, RK 145
146 Cornelia Alida Weersma-van Duin (Amsterdam 1888-1950), Zutphen, SDAP In 1923 was ze het eerste vrouwelijke gemeenteraadslid van Zutphen.
Getrouwd met Herman Albertus Weersma in 1909. 146
147 Berendina Stoel-Nieuwhof (1878-1952), sociaaldemocraten, Zwolle Stoel-Nieuwhof werd in 1923 herkozen. Zie ook aantekeningen en documentatie bij de verkiezingen 1919-1923, nr. 109. 147
141 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 17-05-1923; ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad, 17-05-1923.
142 Jan de Roos, Met enige schroom, 84
143 L. Visser, Emancipatie in Zeist, Bulletin van de Van de Poll-Stichting, jg. 13 (1983)41-66. file:///C:/Users/van%20der%20Steen/Downloads/POLL_1983_7%20(2).pdf; Algemeen Handelsblad 25-051913.
144 ‘De gemeenteraadsverkiezingen’, De Telegraaf, 25-05-1923.
145 Algemeen Handelsblad, 25-05-1923
146 ‘Gemeenteraadsverkiezingen’, Algemeen Handelsblad 15-05-1923; http://www.pondes.nl/detail/i_d_ENG.php?inum=758221766
147 http://www.wieiswieinoverijssel.nl/zoekresultaten/p1/599 ; Algemeen Handelsblad 25-05-1923; https://www.canonvannederland.nl/nl/overijssel/salland/zwolle/stoel